Sarkiyi bilmeyen var mi? Take a little piece of my heart? Nostalji yapma niyetinde degilim, basliktaki … yerine “liver” gelecek. Yani karacigerimin yarisi sana feda olsun modundan bahsediyorum.
Sevdiklerimize canim, cigerim, ciger parem, kurban olurum sana falan diyoruz ya? Olurum yoluna falan diye sarkilar soyluyoruz. Gul doktum yollarina diye de sarki soyleniyor, bu ikisini karsilastiracak olursak her ne kadar canini vermek ve bilmemkac dolarlik 1 kg gul yapragi karsilastirma goturmese de biri niyet, soz, digeri gerceklesmis. Expected utility hesabinda cani gercekten verme ihtimali cok dusukse gul dokulmus yollar tercih edilmeli. Ha iste, bahsedecegim asil sey de bu: birisi icin can verme ihtimalimiz nedir?
Baskalari icin kendi vucudumuzdan, kendi canimizdan neler veriyoruz? Kan veriyoruz mesela, hayat kurtariyor yeri geldiginde. Ama bu kolay, cunku kan konusunda (aneminiz yoksa ve duzgun besleniyorsaniz) cimri olmaya gerek yok, kan vermek kan uretimini artiriyor bile. Duzenli olarak ayda bir, iki ayda bir kan veren gayet saglam insanlar var. Bir yakininiz hasta ve kana ihtiyaci varsa, kan grubunuz tutuyorsa vermeyi dusunmezsiniz bile, yatarsiniz ignenin altina, sikarsiniz sirkulasyon topunu, icersiniz meyve suyunu. Hic tanimadiginiz kisiler icin bile yaparsiniz bunu.
Konu vermesi daha fazla mudahale isteyen seyler olunca is karisiyor ama. Mesela iliginizi kaniniz kadar kolay vermeyebilirsiniz, cunku ilik bilgileri kolayca alinip database’e kaydedilebiliyor ama uyumlu bulunup da ilik verme asamasina gelindiginde ufak bir tibbi bir mudahale gerekiyor. Bu vesileyle DKMS ve BMDW linkleri verelim, Turkiye’de nereye bagis yapiliyor bulamadim, merkezi bir kurum yok galiba?!
Sonra bobrek var. Iki tane var, birini versen digeri gittigi yere kadar idare eder seni. Ameliyat gerekiyor ama gayet de verebilirsin bobrekleri iflas etmis birine.
Ve karaciger. Asil bahsedecegim sey buydu. Son zamanlarda dizilerde bir karaciger bagisidir gidiyor. Grey’s Anatomy’de Meredith kus oldugu babasina verdi karacigerinin bir kismini, House M.D.’de de Wilson bir arkadas/hastasina. Karacigerimiz bir tane oluyor normal sartlar altinda ama guzel tarafi 4-6 hafta icinde 100% boyutuna ve islevine donecek sekilde kendisini yenileyebiliyor. Normalde karaciger nakli yapilagelen bir islem ama uyumlu karacigerler olmus/oleyazan kisilerin bagislanmis organlari oluyor. Bu yenilenme ozelligi ile sevenler sevdiklerine uygun bir karaciger cikmasini beklemek zorunda kalmadan “al canim, sende kalsin benim yarim” diyorlar. 100% risksiz bir islem de degil.
Bu boyleyken, soruyorum size? Oturup bir liste yapsaniz, kan uyumu oldugu varsayilirsa, ve bunu yapmanizin 1 ay kadar iptal olacaginiz anlamina geldigi dusunulurse “dusunmeden karacigerimin yarisini veririm” dediginiz kac kisi cikar? Listeniz bos mu, kisa mi, upuzun mu?
Bu arada sunu da ekleyeyim: “Beni seviyorsan cigerini verirsin!” diye trip atan birisi olum doseginde de olsa cigerinizi hak etmiyordur. Sevgi ve adanmislik insan kani, cani ve organlariyla olculebilir seyler olmamali. Karsindakinin bedensel butunlugune, “ben”ligine saygin olsun. Seni sevmeyen olsun turu ucuz arabeske hayir!