|Maliye Bakanlığı
İç Genelgeleri:


Sayı :B.07.0.GEL.0.71/7100-52/5254
16.02.1999


Bilindiği üzere, 4369 Sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanunu'nun 46, 47 ve 48 inci maddelerinde yapılan değişikliklerle ticari kazancın tesbitinde götürü usul kaldırılarak yerine basit usul esası getirilmiş, aynı Kanunun "Götürü usul" başlıklı 69 uncu maddesi yürürlükten kaldırılarak serbest meslek kazancının tesbitinde götürü usul uygulamasına son verilmiş, 64 üncü madde başlığı "Diğer ücretler" olarak değiştirilmiştir. Ayrıca "Aile reisi beyanı" başlıklı 93 üncü maddesi de yürürlükten kaldırılmıştır.
Bu hükümlere göre;
- Daha önce götürü usulde vergilendirilen ticari kazanç mükellefleri, Gelir Vergisi Kanununun 47 ve 48 nci maddelerinde öngörülen şartları taşımaları halinde 01.01.1999 tarihinden itibaren basit usulde vergilendirilecektir.
- Gelir Vergisi Kanununun 69 uncu maddesi yürürlükten kaldırılmadan önce serbest meslek kazançları götürü usulde tespit edilen mükelleflerden Kanunda yazılı şartlar dikkate alınarak duruma göre bir kısmı gerçek usulde vergilendirilecek bir kısmı ise vergiden muaf olacaktır.
- Gelir Vergisi Kanununun kaldırılmadan önceki 93 üncü maddesine göre gelirleri aile reisi tarafından beyan edilen eş ve çocukların bundan böyle gelirleri ayrı beyanname ile bildirileceğinden beyana tabi geliri bulunan eş ve çocukların her birine yıllık gelir vergisinden mükellefiyet tesis edilecektir.
Bu çerçevede, otomasyonlu vergi daireleri ile sicil işlemleri faks server aracılığıyla yürütülen vergi dairelerinde yapılacak işlemler aşağıda açıklanmıştır.
Ancak sicil işlemleri kişisel bilgisayarla (PC) yapılan vergi dairelerinde dönüştürme işlemleri 08.01.1999 tarih ve B.07.0.GEL.0.78/7820-05/779 sayı ve 1999/1 Seri No.lu talimatta belirtildiği şekilde yerine getirilecektir.
1- Götürü Usulden Basit Usule Dönüştürme İle İlgili İşlemler :
Götürü ticari kazanç mükellefi iken 01.01.1999 tarihinden itibaren basit usulde vergilendirilecek mükelleflerin vergi türleri ile ilgili değişikliklerin yapılması 04.01.1999 gün ve B.07.0.GEL.0.71/7103-94/179 sayılı genel yazımız ile bildirilmişti.
Vergi dairelerindeki iş yükünün azaltılması ve işlemlere sürat kazandırılması amacıyla otomasyon uygulaması yapılan vergi daireleri ve sicil işlemleri faks server aracılığıyla yürütülen vergi dairelerinde;
- Gelir götürü ticari kazanç vergi türünden (vergi türü kodu 04), Basit Usulde Ticari Kazanç vergi türüne (vergi türü kodu 14),
- Götürü Usulde Katma Değer Vergisi vergi türünden (vergi türü kodu 17), Gerçek Usulde Katma Değer Vergisi vergi türüne ( vergi türü kodu 15),
dönüştürme işlemleri Bakanlığımız Bilgi İşlem Merkezince yapılmış olup otomasyonlu vergi dairelerinde kullanılan programlarda da gerekli değişiklikler yapılarak vergi dairesi sistemlerine aktarılmıştır.
Belirtilen şekilde dönüştürme işlemleri yapılan mükelleflere ilişkin listeler; otomasyon uygulaması yapılan vergi dairelerinde kendi bilgisayarlarından alınacak, sicil işlemleri faks server aracılığıyla yapılan vergi dairelerine ise Bakanlığımız Bilgi İşlem Merkezinden gönderilecektir. Vergi dairelerince listelerin alınması üzerine listeler ile vergi dairesi kayıtları karşılaştırılarak gerekiyorsa sicil işlemlerinde düzeltmeler yapılacaktır.
Diğer taraftan, bilgi işlem merkezi tarafından gönderilen listelerde, daha önce götürü usulde vergilendirilen tüm mükellefler için ortaklık durumu dikkate alınmaksızın vergi türü dönüştürme işlemi yapılmış olduğundan vergi dairelerince, mükelleflerin dosyaları taranmak suretiyle basit usulde vergilendirilen mükelleflerin ortaklık şeklinde faaliyet gösterdiğinin tesbiti halinde ortaklık adına Gerçek Usulde Katma Değer Vergisi (15) vergi türü kodundan mükellefiyet tesis edilecek, ortaklarının Katma Değer Vergisi mükellefiyetleri ise terkin edilecektir.
Götürü usule tabi Katma Değer Vergisi mükellefleri ile ilgili 18.04.1996 gün ve B.07.0.GEL.0.71/7100-18/16400 sayı ve 1996/6 seri no lu Uygulama İç Genelgesi yürürlükten kaldırılmıştır.
2- Serbest Meslek Kazancının Tesbitinde Götürü Usulün Kaldırılması Nedeniyle Yapılacak Sicil İşlemleri :
Gelir Vergisi Kanununun 66 ncı maddesine 4369 sayılı Kanunun 36 ncı maddesiyle eklenen 5 inci bendinde; "Vergi Usul Kanununun 155 inci maddesinde belirtilen şartlardan en az ikisini taşıyan ebe, sünnetçi, sağlık memuru, arzuhalci, rehber gibi mesleki faaliyette bulunanlar (Şartlardan en az ikisini taşımayanlar ile köylerde veya son nüfus sayımına göre belediye içi nüfusu 5.000'i aşmayan yerlerde faaliyette bulunanların bu faaliyetlerine ilişkin kazançları gelir vergisinden muaftır.)
Bu işler dolayısıyla serbest meslek erbabı sayılırlar." hükmü yer almaktadır.
Buna göre, Vergi Usul Kanununun 155 inci maddesinde yeralan şartlardan en az ikisini taşıyan ve nüfusu 5000'den fazla olan yerlerde faaliyet gösteren ve evvelce götürü usulde tespit edilen götürü serbest meslek kazancı sahipleri gerçek usulde vergilendirileceğinden 01 vergi türüne dönüştürme işlemleri vergi dairelerince yapılacaktır.
Köylerde veya son nüfus sayımına göre belediye içi nüfusu 5000'den aşağı olan yerlerde faaliyette bulunulması halinde evvelce götürü usulde vergilendirilen serbest meslek erbabının sicil kayıtlarının 1998 yılı sonu itibariyle silinmesi gerekmektedir.
3- Ücretlerde Götürü Usulün Diğer Ücretler Olarak Değiştirilmesi İle İlgili İşlemler :
Evvelce ücretleri götürü olarak tespit edilenlerin götürü ücret vergi türünden (vergi türü kodu 06), diğer ücretler vergi türüne (vergi türü kodu 51), dönüştürme işlemleri bilgi işlem merkezi tarafından yapılmış olup, buna ilişkin listeler otomasyonlu vergi dairelerinde kendi bilgisayarlarından alınacak, sicil işlemleri faks server aracılığıyla yürütülen vergi dairelerine ise Bakanlığımız Bilgi İşlem Merkezinden gönderilecektir. Listelerin alınması üzerine gerekli kontrol işlemleri yapılacaktır.
4- Aile Reisi Beyanının Kaldırılması Nedeniyle Yapılacak Sicil İşlemleri :
4369 sayılı Kanun ile Gelir Vergisi Kanununun 93 üncü maddesinde yapılan değişiklikten önce geliri aile reisi tarafından beyan edilen eş ve çocukların 01 vergi türünden mükellefiyetleri bulunmamakta idi. Ancak yasa değişikliği nedeniyle ayrı beyanname verileceğinden, beyana tabi geliri bulunan eş ve çocukların her birine (01) yıllık gelir vergisinden vergi türü ilavesi merkezden yapılmıştır. Buna ilişkin liste otomasyon uygulaması yapılan vergi dairelerinde kendi bilgisayarlarından alınacak, sicil işlemleri faks server aracılığıyla yürütülen vergi dairelerine ise Bilgi İşlem Merkezinden gönderilecektir. Bu listelerin alınması üzerine vergi dairesi kayıtları ile karşılaştırılarak gerekiyorsa sicil işlemlerinde düzeltmeler yapılacaktır.
Ayrıca aile reisinin kendisine ait beyana tabi gelirinin bulunup bulunmadığı araştırılarak, beyana tabi geliri bulunmaması halinde sicil kayıtlarından terk işlemleri yapılacaktır.
Bilgi edinilmesini ve bu işlemlerin yukarıda belirtilen mükellef gruplarının
beyanname verme süreleri dikkate alınarak en kısa sürede tamamlanmasını
rica ederim.
Bakan a.