ÇÖPLER İLKEL ŞEKİLDE TOPLANIYOR
Prof.Dr. Niyazi Özdemir
Çöp değip geçmeyin , içinde her türlü zararlı fakat aynı zamanda faydalı malzemeyi taşıyan çöpler ilkel şekilde toplanıyor. Belediyeler ; gücümüz bu kadar diyebilir. Hayır maazeret değil , Avrupalı yüzyıldır çöp toplamayı disiplin altına almış , insanları bu konuda eğitmiş , yanlış yapanı asla affetmiyor , cezalandırıyor.
ÇÖPLER KAYNAĞINDA AYRILMALIDIR
Belediyelerin çöp kamyonlarına kimi naylon poşetler içinde kimi poşetsiz doldurulan çeşitli malzemeler ana toplama merkezine gelir , gelişi güzel boşaltılır, burada ayrılır. Yanlış buradan başlıyor , oysa çöpler çeşitlerine göre , henüz evden çıkmadan ayrılıp ayrı ayrı torbalara konmalıdır.
Burada belediye kesinlikle devreye girmelidir. Yapılacak işlem hiç zor değil. Her apartmanın yöneticisine 4 tane plastik torba verecektir. Bu torbalar ayrı ayrı renkte olabilir . Eğer farklı renkte torba üretimi zor oluyorsa aynı renkte , fakat üzerlerine ; hangi torbanın ne için kullanılacağını bildiren bir yazı bulunmalıdır. ( Üretim yerinde bu yazıları yazdırmak mümkündür.) Birine sadece kağıt , karton , gazete v.b malzemeler konacaktır. İkinci torbaya sadece plastikler ve plastikten yapılmış eşya v.b., naylon poşetler konacak . Üçüncü torba cam v.b. malzemeleri koymak için kullanılacak ve dördüncü torba günlük olarak mutfaktan çıkan yemek artıkları , sebze , çay v.b..yaş malzemeler için kullanılacak …
Belediyeler bu torbaları vatandaşlar alışıncaya kadar ( örneğin bir ay ) bedava dağıtabilir. Sonrasında para karşılığı vermelidir. Torbaların dağıtımı ile birlikte bunların nasıl kullanılacağını içeren bir yazıyı da beraber apartman yöneticilerine veya şahıslara vermek gerekir.
Atık kızartma yağları çok önemli bir sorundur. Her evde her gün olmasa bile sıkça kızartma sonucunda yanmış yağ çıkar , bunlar lavaboya dökülünce nereye gider , hiç düşündünüzmü ?. Arıtım sistemi olmayan yerlerde doğrudan sulara karışır , denize ulaşarak kirlilik oluşur. Arıtım tesisinde , sadece kaba maddeler çökertiliyorsa kirlilik yine devam edecektir. Altını çizerek söylüyorum , bir litre yanmış yağ veya petrol bin ton suyu kirletiyor. Atık yağ toplama işlemi bu nedenle çok önemlidir.
Belediyelerin bu işi ciddiye alıp , her eve veya apartmana yazılı olarak ; yanık yağların toplanmasını ve bunların belediye tarafından evlerden alınacağını bildirmeli ve sıkı takip etmelidir..
BU DURUMDA İŞ PRATİKLEŞİYOR
Mutfaktan günlük olarak çıkan , yaş ve çabuk bozulabilen , kokan malzemelerin konduğu torbaların her gün toplanması şarttır. Diğer üç çeşit malzemenin konulduğu torbalar ile yanmış yağlar evlerde muhafaza edilecek , doldukça evden çıkarılacaktır ..Mutfak artıklarının dışındaki torbalar çöplerin toplandığı yere getirildiğinde , açıp kontrol etmeye bile gerek kalmadan ayrı ayrı istif edilerek , tekrar işlenmek için ilgili fabrikalara gönderilebilir.
Belediyeler , mutfak artıkları konmuş , ağzı bağlı , dışarı koku vermeyen torbaları her gün ana merkeze taşıyacaktır. Burada torbalar içindeki organik artıklar , en sağlıklı olarak toprağın biraz derinine yayılıp, üzeri kapatılacaktır. Toprağın altında bunlar kısa süre içinde çürüyerek mükemmel gübre olacaktır. Bunun üzerine ağaç dikin , sera kurun , meyve bahçesi yapın.
Avrupa ‘da çöp toplama sistemi aynen anlattığım tarzda yapılıyor.Avrupalılar bir zamanlar organikleri toprağa gömerken , zamanla her taraf orman olunca gömecek yer kalmadı ..Bu defa organik maddeleri fırınlarda yakarak enerji elde edildi. Kullanılmayan boş yamaçları ormanlık yapmadan önce bu yolla gübrelemek ve sonra ağaçlandırmak oldukça mantıklı gelmiyormu size ?
ÇÖP KAMYONLARINDAN ETRAFA KOKU YAYILMAZ , ÇALIŞAN İŞÇİLERİN SAĞLIKLARI KORUNUR
Gerçekten , çöpler arabaya alınırken yerlere saçılanların çirkin görüntüsünün yanında arabadan dışarı yayılan koku bir medeni ülkeye yakışmıyor. Genelde iki işçi bazen yerlere saçılan çöpü elleri ile alıp arabanın içine atıyor ve kötü kokuyu teneffüs ediyor, insan sağlığı için oldukça zararlı bir durum.. .Bu kamyonların sık sık yıkanıp dezenfekte edilmesi ise ayrı bir sorun oluyor.
Çöp kontenyerlerinin kapakları olduğu halde , bu kapaklar devamlı açıktır , içine kedi köpek girer çıkar , buradaki pislikler hayvanlar tarafından evlere kadar taşınır.. Belki çok az kişi çöpünü bıraktıktan sonra kapağı kapatmayı akıl eder. Bu durumda kapağın da bir anlamı kalmıyor. Hele yaz aylarında , hava ısınınca sağlıksız ortam genişler , salgın hastalıklara davetiye çıkabilir..
Torbalama sistemine geçilirse bu kontenyerler sadece günlük mutfak artıkları için kullanılır. Ancak belediyenin her gün belli saatlerde bu torbaları alması gerekir.
İNSANLARIMIZ CADDE VE SOKAKLARI TEMİZ KULLANMAZSA , BELEDİYENİN İŞİ ZORLAŞIR
Cadde ve sokaklara çöp , kağıt , sigara , poşet v.b.malzeme atılmaması gerekirken , ne yazık ki tam tersine bir uygulama görüyoruz. Cadde ve kaldırımlar bizim özelimiz değildir, buraları temiz tutmayı öğrenemedik ve bunda ısrar ediliyor .Medeni olmak lafla olmuyor. Eyer bir yerin cadde ve sokakları temiz değilse , insanlar yerlere tükürüyorsa , yayaların yürümesi için yapılan kaldırımlarda bisiklet veya motorla geziliyorsa , araba kornası çalınarak insanlar rahatsız ediliyorsa , araba kullanırken cep telefonu ile uzun uzadıya konuşuluyorsa burası asla medeniyetten nasibini almamıştır. Keza trafikte kırmızı ışık , yeşil ışık var. Eğer kırmızı ışık yanarken geçiyorsanız aklınızdan zorunuz var, kural diye bir şey tanımıyorsunuz demektir.
Yürüdüğünüz ,araba kullandığınız yol ve caddeler bakımsız , çukur , tozlu ya da yağmur sonrasında su gölleniyorsa , ilgili belediye bundan sorumludur, görevini yapmıyor demektir , hiçbir mazeret gösterilemez..
Yukarıda işaret ettiğim hususları gelişmiş Avrupa ülkelerinde göremezsiniz. Belediye , vatandaşın rahatı için ne gerekli ise yapar , ihmal ederse büyük tepki alır . İnsanlar ise konulan kurallara uymak zorundadırlar. Birisi yanlış yaparsa hemen ihtar edilir ,hatta polis bile işin içine girer. Kurallar çok katıdır . Ümit edilir ki bizlerde bir gün bu anlayışı benimser ve huzur içinde yaşarız.