Cambridge Üniversitesi araştırmacıları bir enerji kaynağı seviyelerinin, kaslara ihtiyaç duyduğu enerjiyi sağlarken deniz seviyesine yakın olan yerlerde azalırken Everest Dağı’na tırmanan Şerpa arasında arttığını ortaya çıkardılar.
Yeni araştırma, Everest Dağı ve Diğer Himalaya zirvelerine bin yıldır tırmanmış Şerpaların kahramanlık serüvenlerinin, alçak rakımlarda yaşayan insanlarla karşılaştırıldığında kaslarının etkili oksijen kullanımına bağlı olabildiğini ortaya koymuştur.
Bugün Proceedings Of The National Academy Of Science’ta(Ulusal Bilim Akademisi Yöntemleri) yayınlanan Şerpa araştırmasının başyazarı Cambridge Üniversitesi fizyoloğu Andrew Murray,
‘’Yüksek rakımda performansları sıra dışı. Yokuşa yukarı tırmandıkça nefes nefese kalacağız. Çaba göstermeden geçip gidecekler.’’ dedi.
Şerpalar’ın dayanıklılığını anlamanın önemini vurgulayan bulgular, Pazar günü bir Avustralyalı ve Slovakyalı dağcıların dünyanın en yüksek dağında havanın bilhassa ince olduğu 27.500 feetteki ‘’ölüm bölgesi’’nden inişlerinde hayatlarını kaybetmelerinden sonra yayınlandı.
17.000 ayaklık tırmanış öncesi, boyunca ve sonrasında Everest Dağı üssünde iki ay kaldıktan sonra Murray ve ekibi kandaki oksijen seviyelerini ve diğer bulguları ve İngilizlerle diğerlerini de içeren Şerpalar ve Şerpa olmayanların kas biyopsilerini inceledi. Deney, aşırı yüksekliğe insan tepkilerini inceleyerek tıbbi yenilikler arayan on yıllık Xtreme Everest projesinin bir parçasıydı.
Bulutlardaki binlerce feet Şerpa dayanıklılığı daha önce belgelenmişti. Örneğin genetikçiler, en geç 9.000 yıl önce bölgeye ulaşan halktan değiştikleri için Şerpaların, muhtemelen düşük oksijenli memleketlerine uyum sağladıklarını keşfettiler.
Murray’ın çalışmasına katılmamış ama Şerpaları incelemiş olan California San Diego Üniversitesi genetikçisi Tatum Simonsom,‘’Ancak Cambridge Üniversitesi araştırmacıları, bu genetik farlılıkların nasıl moleküler ve fizyolojik seviyede rol oynadığını gösterdi. Bu kesinlikle akıl almaz olan insanlardaki doğal seçilim bir örneği. ’’ açıklamasında bulundu.
İlgili Yazılar
Şerpaların, daha etkili bir enerji kaynağı olan şekeri yaktığını öne süren Murray, yağdan enerji açığa çıkarmak için daha az oksijen yaktıklarını ortaya koymuştur. Üste daha fazla vakit geçirdikçe, kasların enerjiye ihtiyaç duyduğu anda devreye giren bir enerji kaynağı olan fosfokreatin seviyelerinin alçak rakımlardakilerin azaldıkça arttığını sözlerine ekledi. Son olarak Şerpa hücreleri daha az serbest kök ya da hücreler enerjiye açken ortaya çıkan zararlı moleküller üretmiştir.
Önemle, deneyde Şerpa olmayanlar deney boyunca bir miktar gelişti, onlarla doğduklarını ve sadece etrafındakilere alışık olmadıklarını gösteren Şerpaların avantajları ise tırmanış öncesi ve sonrası aynı kaldı.
Murray, bedenlerimizin daha çok Şerpavari olmak için bir dereceye kadar uyum sağladığını ancak bizim onların verimliliğine denk olmadığımızı açıkladı.
Araştırmacılar, Şerpaların vücutlarının alçak rakımdakilere karşı ortalama olarak ne kadar daha fazla verimli olduğunu tam olarak saptayamadılar. Murray şu anda Şerpaların ve Şerpa olmayanların metabolik aktiviteleri arasındaki farklılıkları ölçmeye yardımcı olabilecek bisiklet egzersizi üzerine ikinci test bölümünün sonuçlarını yayınlama hazırlandığını dile getirdi.
Ancak Murray, yalnızca Şerpaları insanüstü yapan şeylerin ne olduğu hakkında daha fazlasını öğrenmek için araştırmasını sürdürmüyor.
Şerpaların güçlü metabolizmalarının gelecekte bir gün yatan hastaların oksijen eksikliğiyle mücadele etmesine yardımcı olabilmesinin iç yüzünü anlamayı umuyor. Batı’da yoğun bakımdaki hastaların yaklaşık %20’si, hayati elementin eksikliğinden dolayı hayatını kaybettiğini açıkladı.
‘’Düşük oksijen toleransı olmayan bu insanlardan birine sahip olursak onları tedavi etmenin ve Şerpaların kullandığı mekanizmayı kontrol altına almanın bir yolu var mı?’’ sorusunu sordu.
Çeviren: Esra Demirezen
Kaynak: seeker