34.İstanbul Film Festivali’ne sansür damgası!
Bu yıl 34.sü düzenlenen İstanbul Film Festivalin’ne Bakur filmine getirilen sansür ve sinemacıların verdiği tepkiler damga vurdu.
13 Nisan Pazartesi günü Akbank Sanat’ta Köprüde Buluşmalar etkinliği kapsamında Motör: Kopya Kültürü ve Modern Türk Sineması isimli filmin gösterimi yapılacaktı. Ancak yönetmen Cem Kaya’nın isteği üzerine gösterim iptal edildi. Sansüre tepki olarak iptal edilen film etkinliği yerine Cem Kaya ve Kunt Tulgar’ın katıldığı “Dönemin Sansürü” isimli panel düzenlendi.
“Devletten Türk Sinemasına hiçbir fayda gelmemiştir”
Panel, Cem Kaya’nın isteği üzerine Motör: Kopya Kültürü Modern Türk Sineması filminde sansür ile ilgili olan kısım seyircilere izletilerek başladı. Kısa göstrimin ardından söyleşiye geçildi. Cem Kaya’nın yönelttiği, “Devletin sinema üzerinde kurduğu baskı nasildi?” sorusuna Kunt Tulgar “Devletten Türk Sinemasına hiçbir fayda gelmemiştir. Devletin film sektörüne bir kuruş katkısı yok”şeklinde cevap verdi.
“Polis hırsızı yakalamazsa film sansürden geçmezdi”
Cem Kaya 1960-1980 arası dönemde Türk Sinemasını “Herhangi bir filmde, polis hırsızı yakalamazsa film sansürden geçmiyordu. Filmin içine Türk Polisini ya da askerini öven sahneler konulurdu ki, film sansürden kolay geçsin. O dönemde sinema çalışanları panayır sektöründe çalışanlar gibi eğlence sektöründe çalışanlar olarak görülürdü. Dikkat çeken örneklerden bir başkası ise, Türk Sinemasında bir albayın eşi asla aldatamazdı” ifadeleriyle özetledi.
“Sex furyası aileyi sinemadan kaçırdı”
Siyasi olarak sansüre uğrayan filmlerin pornografi açısından hiçbir baskıya uğramamasına tepki gösteren Kunt Uygar, “Sex furyası aileyi sinemadan kaçırdı” ifadelerini kullanırken Cem Kaya da konuya ilişkin olarak “Dönemdeki siyasi baskılar sebebiyle gençler bu filmleri izlesin ve rahatlasın mantığı vardı” dedi.
“Güneş Ne Zaman Doğacak?”
Maraş Katliam’ını başlattığı ileri sürülen Güneş Ne Zaman Doğacak? isimli film üzerine Cem Kaya, “Bir yandan bazı filmler siyasi nedenlerle sansüre maruz kalırken diğer yandan Kurtlar Vadisi gibi dizler oynatılıyor. Güneş Ne Zaman Doğacak? da bunu gibi karşı propaganda amacıyla yayınlanan bir film. Katliamı tamamen tetiklemese de tezgahın bir parçası” şeklinde yorum yaptı.
“Sabun Parçalarından Şaryo Yapmak”
Dönemin Sansürü isimli panelin ardından Burak Çevik moderatörlüğünde Cem Kaya, Kunt Tulgar ve Ali Yorguncuoğlu’nun katılımıyla Sabun Parçalarından Şaryo Yapmak isimli sinema dersi gerçekleştirildi.
“Sinema gönülden geliyorsa yapılabilen bir iş”
Etkinlikte, Türk Sinemasında parça yerleştirmenin asıl nedeninin maddi yetersizlik olduğu üzerinde duruldu. Ali Yorgancıoğlu, bankaların sinema sektörünü riskli bir sektör olarak gördükleri için kredi vermediklerini söyleyerek “Sinema gönülden geliyorsa yapılabilen bir iş, Türkiye’de sinema yapma olanakları çok değişmedi” ifadelerini kullandı.
“Para bitti mi? İş biterdi”
Sinema ve film bütçesi ilişkisini değerlendiren Kunt Tulgar, “Bizim zamanımızda sponsor yoktu. Her seyi kendimiz yapıyorduk. Para bittiğinde iş de bitiyordu” dedi.
“Fonlama işlemi sansüre çok açık”
Sinemada paranın önemine değinen Cem Kaya, “Arşiv görüntüleri için şirketler inanılmaz fiyatlar veriyorlar. Siz onlara muhtaç kalıyorsunuz. Böyle bir sansür mekanizması da var. Bu sebepten fonlama işlemi sansüre çok açık” şeklinde konuştu.
Etkinlik katılımcılardan gelen soruların, panelistler tarafından yanıtlanmasıyla son buldu.
Haber: İrem Demirkaya- Şina Ceylan
Fotoğraf: Gamze Sekin