Rakamlar yalan söylemez kadınlar erkeklerden daha fazla yaşam süresine sahip. Türkiye’de kadınların ortalama yaşam süresi 84 yıl iken, erkeklerde bu süre 80 yıl.
Kadınlar doğal olarak daha uzun yaşam süresine sahiptir. Bir erkeğin doğal koşullarda sahip olduğu sağlıklı yıl sayısı 61 iken, bu rakam kadınlarda 70 yıl. Dünya Sağlık Örgütünün verilerine göre kadınlar hem erkeklerden daha uzun süre yaşıyor hem de daha sağlıklılar.
Bu yeni öğrendiğimiz bir şey değil. Araştırmacılar bu durumun Dünya genelinde hemen hemen aynı olduğunu vurguluyorlar. Ayrıca yakın akrabamız olan bazı maymun türlerinde de durum aynı. Sonuç olarak kadınlar erkeklerden daha fazla yaşam süresine sahip.
Kadınlar neden erkeklerden daha fazla yaşam süresine sahip? Araştırmacılar biyolojik ve davranışsal kökenli bazı teoriler olduğunu söylüyor.
Ortalama Yaşam Süresi | Bijolojik Nedenler
Temel neden olarak erkeklerin davranışsal özelliklerinin yaşam süresini ve kalitesini azalttığı düşünülüyor. Erkekler sigara içme, aşırı alkol kullanımı gibi kötü alışkanlıklara daha yatkınlar. Ayrıca bir hastalığın tedavisi ve teşhisi konusunda daha geç harekete geçiyorlar. Aynı zamanda tedavi yöntemlerine daha az bağlı kalıyorlar. Tüm bunların yanında erkeklerde ortalama yaşam süresini düşüren en büyük unsur; trafik kazaları, ölümlü biten kavgalar, silahlı çatışmalar gibi erkeklerin aktif olarak rol aldığı olaylar.
Erkeklerde testosteron hormonunun artması ile yaşam süresinin azalması arasında bağlantı vardır. Testosteron hormonu yüksek kişilerin riskli davranışlarında bir artış gözlemlenmiştir. Diğer bir değişle bu kişiler hayatlarını riske atmaya daha yatkındırlar. Ayrıca yapılan araştırmalar testosteron hormonunun bağışıklık sistemini zayıflattığını ve kalp damar hastalıkları riskini arttırdığını da söylüyor.
2012 yılında Current Biology isimli dergide yayınlanan makaleye göre; çocukken kısırlaştırılmış 81 erkeğin hemcinslerine göre 14 ile 19 yıl daha fazla yaşadıkları belirtiliyor. Bunun ana nedeni olarak kısırlaştırma sonrası salgılanan testosteron hormonunun azalması gösteriliyor. Araştırmacılar testosteron hormonunun bazı bağışıklık hastalıkları ile savaşan immün hücrelerini azalttığını da belirtiyor. Tüm bunların yanında testosteron yetersizliğinin erkeklerde yaşam kalitesini kötü yönde etkilediğine dair araştırmalar da mevcut bu nedenle erkeklerde yaşam süresi sadece bu hormonun seviyesine göre değişmez
Erkek hormonlarını suçlamak yerine kadın hormonlarını incelemekte ortalama yaşam süresinin nasıl kadınlarda daha fazla olduğunu öğrenmek adına faydalı olabilir.
Yapılan araştırmalar kadınlarda bulunulan östrojen hormonunun hastalıklara yol açan DNA hasarını önleyebileceğini ortaya koydu. Ayrıca bu incelemeler sonunda östrojen hormonu hücrelerin sağlıklı kalmasını da sağlıyor.
Bu tür araştırmalar ortalama yaşam süreleri hakkında yorum yapabilmemizi sağlıyor. Fakat asıl sorumuzu cevaplamıyor. Neden doğal seleksiyon kadınların yaşam süresinin daha fazla olmasını sağlıyor?
Bu kadının tarihsel rolü ile ilgili olabilir. Erkekler genellikle başlarına kötü şeyler getirmeyi severler fakat kadınlar böyle değildir. Tüm memeli türlerinde dişi bireyler doğum sonrası yavrularına bakmakla yükümlüdür buna karşın erkekler ise tek kullanımlıktır. Yıllar boyu süre gelen evrimimizde bu nokta ortalama yaşam süresini belirleyen ana unsurlardan birisi olmuş olabilir. Kadınlar bu süreçte doğum travması, emzirme ve çocuk bakma sayesinde daha dayanıklı bir beden ve psikoloji elde etmiş olabilir.
Herkesin bildiği üzere, bizi öldürmeyen şey güçlendirir. Belki de kadınların erkeklerden uzun yaşamasının sebebi daha güçlü olmalarıdır.