2872 sayılı Çevre Kanunu ve 22/5/2012 tarihli ve 28300 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Atık Elektrikli ve Elektronik Eşyaların Kontrolü Yönetmeliği’nin 17ncimaddesinin birinci fıkrası gereği Bakanlık, yetkilendirilecek kuruluşlara ilişkin esasları belirlemekle yetkilidir. Bu doğrultuda, yetkilendirmeye ilişkin usul ve esaslara aşağıda yer verilmektedir. Usul ve esaslar 3 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; yetkilendirilecek kuruluşlarda aranacak kurumsal ve teknik özellikler ile buna ilişkin usul ve esaslar, ikinci bölümde; yetkilendirilmiş kuruluşların uygulamaya yönelik yükümlülükleri, üçüncü bölümde; yetkilendirilmiş kuruluşların denetimi ve yetkisinin iptaline ilişkin esaslar yer almaktadır.
I-YETKİLENDİRİLECEK KURULUŞLARDA ARANACAK KURUMSAL VE TEKNİK ÖZELLİKLER İLE BUNA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR
1-Bakanlıktan yetki almak isteyen kuruluş, aşağıda belirtilen evsel elektrikli ve elektronik eşya ürün gruplarından sadece birinde ya da birden fazla grupta faaliyet gösterebilir.
1.Grup: Buzdolabı/Soğutucular/İklimlendirme cihazları,
2.Grup: Büyük beyaz eşyalar (1.Grupta belirtilenler hariç)
3.Grup: Televizyon ve monitörler,
4.Grup: Bilişim ve telekomünikasyon ve tüketici ekipmanları (3.Grupta belirtilenler hariç),
5.Grup: Aydınlatma ekipmanları,
6.Grup: Küçük ev aletleri, elektrikli ve elektronik aletler, oyuncaklar, spor ve eğlence ekipmanları, izleme ve kontrol aletleri.
*Otomatlar ve tıbbi cihazları toplamak isteyen yetkilendirilmiş kuruluşlar otomatları 2.Grup, tıbbi cihazları 6. Grup altında ve lisanslı işleme tesislerinde işlenmesi koşulu ile toplayabilirler. Tıbbi cihazlar ve otomatlar Yönetmeliğin 15 inci Maddesinde yer alan toplama hedeflerine dahil olmadığından yetkilendirilmiş kuruluş temsiliyet payı hesaplamalarına dahil edilmezler.
2-Bakanlıktan yetki almak isteyen kuruluşun, aşağıda belirtilen temsiliyet payı şartlarını sağlamaları gerekir. Yetkilendirilmiş kuruluş olacakların temsiliyet payı, üreticilertarafından Bakanlığa sunulan bilgi ve belgeler esas alınarak belirlenecek üreticilerin pazar payı oranlarına göre hesap edilir. Bu hesaplamada, yetki alınmak istenen grupta piyasaya sürülen ağırlık cinsinden evsel ürün miktarının; o grupta yurtiçinde piyasaya sürülen ağırlık cinsinden toplam evsel ürün miktarına oranı esas alınır.
Yetki talep edilen her grup için temsiliyet payı ayrı hesaplanır. Yetki talep eden kuruluş;
a) Sadece bir elektrikli ve elektronik eşya grubunda yetki almak istemesi halinde, söz konusu grupta en az %10 temsiliyet payını,
b) Birden fazla elektrikli ve elektronik eşya grubu için ise, bir grupta en az %10 temsiliyet payının sağlanması şartıyla diğer her bir grupta en az %5 temsiliyet payının sağlanması gerekmektedir.
3- Yetki almak isteyen kuruluş aşağıda istenen kurumsal ve teknik özelliklere ilişkin bilgi ve belgeleri müracaat dosyasına ekler.
A-Kurumsal Özellikler
-Adı
-Ticari unvanı
-Adresi
-Telefon, faks numarası
-Elektronik adresi
-Kuruluş evrağı/Tüzük (Ekte verilir)
-Ticaret sicili gazetesi örneği (Ekte verilir)
-İmza sirküleri örneği (Ekte verilir)
-Organizasyon şeması * (Ekte verilir)
-İdari ve teknik personel hakkında bilgiler **(Ekte verilir)
- AEEE’lerin toplanmasının planlandığı dağıtıcılar, getirme merkezleri veya aktarma merkezleri
*Organizasyon şemasına ilişkin bilgiler verilir.
**Yetki talebinde bulunan kuruluşun atık elektrikli ve elektronik eşyaların yönetiminde çalıştıracağı idari ve teknik personele ait bilgiler (sayı, görev, iş tecrübesi, nitelik, diploma, mesleki kurs katılım belgeleri vb.) müracaat dosyası ekinde sunulur. Yetki talep eden kuruluş atık yönetimi konusunda en az biri üç yıl tecrübeye sahip en az üç çevre görevlisi istihdam eder. Çevre görevlilerine ait belgeler müracaat dosyası ekinde sunulur. Yetki müracaatında bulunan kuruluşun ve kuruluş çalışanlarının atık elektrikli ve elektronik eşyaların yönetimi konusunda önceden yaptığı ve yürüttüğü çalışmalar ve projeler varsa bunlar ayrıca belirtilir ve belgeleri eklenir.Yetkilendirilmiş kuruluş en az bir çevre görevlisini kendi bünyesinde istihdam etmek şartı ile diğer personelleri Bakanlık tarafından onaylanması halinden dışarıdan hizmet alımı olarak istihdam edebilir.
B-Diğer Özellikler
a)Kuruluşun temsil edeceği üreticilerin listesi başvuru dosyasına eklenir.
b)Kuruluş ile üreticiler arasında imzalanan protokol/sözleşmelerin ıslak imzalı birer nüshası dosya ekinde verilir. Yeni müracaatlarda üreticilerle yapılan ön taahhüt/ ön sözleşmeler/ön protokoller eklenir. Yetki alındıktan sonra taahhüt/protokol/sözleşmelerin ıslak imzalı birer nüshası ve üreticilerin noter onaylı imza sirküleri üç ay içinde Bakanlığa gönderilir.
c)Kuruluşuntemsil edeceği üreticiler adına atık elektrikli ve elektronik eşyaların toplanması, geri dönüşümü, geri kazanımıve bertarafıyükümlülüğünü üstleneceği elektrikli ve elektronik eşya grupları belirtilir.
ç)Kuruluşuntemsil edeceği üreticilerin ilgili elektrikli ve elektronik eşya grubunda bir önceki yıl piyasaya sürdüğü ağırlık cinsinden toplam elektrikli ve elektronik eşya miktarı belirtilir.
d)Yetki alacak kuruluşun temsil ettiği/edeceği üreticiler adınaatık elektrikli ve elektronik eşyaların toplanması amacı ile işbirliğiyaptığıbelediyelerin listesi ve belediyeler ile yapılan sözleşmelerin/protokollerin ıslak imzalı birer nüshası dosya ekinde verilir. Yeni müracaatlarda belediyelerle yapılan ön taahhüt/ ön sözleşmeler/ön protokoller eklenir. Yetki alındıktan sonra taahhüt/protokol/sözleşmelerin ıslak imzalı birer nüshası üç ay içinde Bakanlığa gönderilir.
e) Kuruluşun atık elektrikli ve elektronik eşyaların işlenmesi faaliyetlerini yürüteceği Çevre Lisanslı/Geçici Faaliyet Belgeli tesislere ait bilgiler ve sözleşme/protokol örnekleri dosya ekinde verilir. Yeni müracaatlarda Çevre Lisanslı/Geçici Faaliyet Belgeli tesislerle yapılan ön taahhüt/ ön sözleşmeler/ön protokoller eklenir. Yetki alındıktan sonra taahhüt/protokol/sözleşmelerin ıslak imzalı birer nüshası üç ay içinde Bakanlığa gönderilir.
II-YETKİLENDİRİLMİŞ KURULUŞLARIN UYGULAMAYA YÖNELİK YÜKÜMLÜLÜKLERİ
1-Yetkilendirilmiş kuruluşa yetki 5 yıl süre ile verilir. Yetkilendirilmiş kuruluş yetkilendirmenin yenilenmesi için yetki süresinin bitiminden altı ay önce yetki için Bakanlığa müracaat eder.
2-Kuruluş aldığı yetki çerçevesindetemsil ettiği üreticiler adına yürüteceğiatık elektrikli ve elektronik eşya yönetimi çalışmalarıiçin Ek 2’de verilen formata göre 5 yıllık “Atık Yönetimi Planı” hazırlayarak en fazla 3 ay içerisinde Bakanlığa sunar. Değişiklik yapılması halindeen geç 3 ay içerisinde yeni planı Bakanlığa sunar.
3-Yetki talebi veya yetki yenilemesinde bulunan kuruluş atık elektrikli ve elektronik eşyaların yönetiminde aşağıda verilen yükümlülükleri yerine getirir.
a) Temsil edeceği üreticilerle son tarihi belirlenmiş olan sözleşme yapar ve temsil ettiği üreticilere ve Bakanlığabildirir.
b)Temsil edeceği üreticilerin, Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin 1 inci fıkrasının (m) bendinde yer alan üretici kayıt sistemine başvurmalarını ve Bakanlıktan kod numarasıalmalarını sağlar.
c) Temsil edeceği üreticiler adına evsel atık elektrikli ve eşyaların toplama, taşıma, geri dönüşüm/geri kazanım ve bertaraf yükümlülüklerini yerine getirir.
ç)Temsil edeceği üreticiler ile yapılan sözleşmeler doğrultusunda üreticilerinYönetmeliğin 15 inci ve 16 ncı maddelerinde yer alan toplama hedefleri ile geri dönüşüm/geri kazanım hedeflerinin sağlanması yükümlülüklerini yerine getirir.
d)Her yıl,atık elektrikli ve elektronik eşyaların yönetimi konusunda yaptığı çalışmaların özetini ihtiva eden ve formatı Ek 3’de verilen raporu,ara rapor ve yıllık rapor olarak yılda iki defa hazırlayarak Bakanlığa sunar.İlk 6 aylık dönem faaliyetlerini içeren ara rapor her yıl Temmuz ayı sonuna kadar, 12 aylıktoplam faaliyetleri içerenyıllık rapor ise bir sonraki yılın Mart ayı sonuna kadar Bakanlığa sunulur.
e) Atık elektrikli ve elektronik eşyaların ayrı toplanması ve çevre ve insan sağlığına zarar vermeden yönetiminin sağlanmasına yönelik eğitim ve bilinçlendirme çalışmaları düzenlerve bu çalışmalarda kullanılacak yazılı ve görsel dokümanları sağlar. Bu dokümanları Bakanlığın talep etmesi halinde Bakanlığa sunar.
f)Atık elektrikli ve elektronik eşyaların toplanması amacıyla işbirliği yaptığı belediyeler ile işlenmesi faaliyetlerinin yürütüldüğü geçici faaliyet belgeli / çevre izin ve lisanslı tesisleri tarafından verilen bilgi ve belgeleri inceler ve kontrol eder. Bu bilgi ve belgeleri Bakanlığın talep etmesi halinde Bakanlığa sunar.
g)Yetkilendirilmiş kuruluş, faaliyetleri sonucunda ortaya çıkabilecek artı değeri kâr payı olarak üyelerine dağıtamaz. Faaliyetler sonucu ortaya çıkan artı değer atık elektrikli ve elektronik eşyaların yönetimi çalışmalarında, eğitim, bilgilendirme vb. faaliyetlerde kullanılır.
ğ)Yetki belgesi alan kuruluşlar Bakanlığımızca yetkilendirilecek kuruluşlarda aranacak kurumsalve tekniközellikler ile buna ilişkin usul ve esaslarda değişiklik yapılması durumunda söz konusu değişiklikleri en geçbir yıl içinde yerine getirir.
h) Yetkilendirilmiş kuruluşlar, Bakanlığın talep ettiği yazılım, kamu spotu, toplantı, seminer gibi ihtiyaçlar için Bakanlığa destekte bulunurlar.
ı) Yetkilendirilmiş kuruluşlar faaliyet gösterdikleri EEE ürün gruplarının toplanmasını sağlamak üzere ilgili konteynerları getirme merkezlerine temin ederler.
i) Yetkilendirilmiş kuruluşlar, yetki aldıkları EEE ürün grupları dışında atık elektrikli ve elektronik eşya toplayamazlar.
j) AEEE’lerin taşınması hususunda 18/01/2013 tarihli ve 28532 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Atıkların Karayolunda Taşınmasına İlişkin Tebliğ hükümlerine uyulur.
III-YETKİLENDİRİLMİŞ KURULUŞLARIN DENETİMİ VE YETKİSİNİN İPTALİ
1-Bakanlık yetkilendirilmiş kuruluşu denetler, kuruluşun toplama, geri dönüşüm ve geri kazanım hedeflerine ilişkin göstergelerini izler ve yayımlayabilir.
2-Bakanlık tarafından gerekli görülmesi halinde yetkilendirilmiş kuruluş faaliyetlerini bağımsız denetim kuruluşlarına inceletir ve inceleme raporunu Bakanlığa sunar.
3- Yetkilendirilmiş kuruluşunyetki aldığıelektrikli ve elektronik eşya gruplarında, birinci bölümün 2 nci maddesinde yer alan yetkilendirilmiş kuruluş olabilmek için sağlaması gereken temsiliyetpayı şartının altına düşmesi halinde Bakanlığa derhal bilgi verir. Bakanlıkça yetkilendirilmiş kuruluşa pazarpayının sağlanması için en fazla bir yıl süre verilir. Yetkilendirilmiş kuruluş bu durumu, durumun tebliği tarihinden itibaren 15 gün içerisinde temsil ettiği üreticilere bildirir.Birden fazla elektrikli ve elektronik eşya grubu için yetki almış kuruluşlar;
a) %10 temsiliyet payını sağladıkları elektrikli ve elektronik eşya grubunda temsiliyet payının altına düşer ve Bakanlıkça verilen bir yıl süre içerisinde Pazar payını tekrar sağlayamazlarsa Bakanlık temsil ettikleri tüm ürün grupları için yetkilerini iptal eder.
b) % 5 temsiliyet payını sağladıkları elektrikli ve elektronik eşya grubunda temsiliyet payının altına düşer ve Bakanlıkça verilen bir yıl süre içerisinde Pazar payını tekrar sağlayamazlarsa Bakanlık temsiliyet payının altına düştükleri ürün grubu için yetkilerini iptal eder.
4- Bakanlık, yetkilendirilmiş kuruluşu yükümlülüklerinden herhangi birini yerine getirmemesi halinde ihtar eder ve yükümlülüklerini yerine getirmesi için yetkilendirilmiş kuruluşa en fazla bir yıla kadar süre verir. Verilen süre sonunda yetkilendirilebilme şartları yeniden kazanılmamış ve/veya yükümlülükler yerine getirilmemiş olan ürün grupları için, Bakanlık yetkiyi iptal edebilir.
5-Yetkinin iptal edilmesi halinde söz konusu kuruluşça temsil edilen üreticiler, yükümlülüklerini bireysel olarak veya başka bir yetkilendirilmiş kuruluşça temsil edilerek yerine getirirler.
EK 1- YETKİ BELGESİ
EK 2- ATIK YÖNETİM PLANI
Yetkilendirilmiş kuruluşlar; aldıkları yetki çerçevesinde, atık elektrikli ve elektronik eşyaların yönetimi konusunda gerçekleştirilecek çalışmaları için 5 (beş) yıllık atık yönetim planını hazırlayarak, Bakanlığa sunmakla yükümlüdür.
Bu planın ana başlıkları aşağıda belirtilen formata göre hazırlanmalıdır.
1-KURUMSAL ÖZELLİKLER
-Adı :
-Ticari unvanı :
-Adresi :
-Telefon, faks numarası :
-Elektronik adresi :
-İdari ve teknik personel hakkında bilgiler: (Ekte verilir)
2-MEVCUT VE HEDEFLENEN YÜKÜMLÜLÜK ÇALIŞMALARI
a) Temsil edilen üreticilere ilişkin bilgiler (üretici sayısı, faaliyet gösterilen elektrikli ve elektronik eşya grupları vs.), üretici listesi ve kuruluş ile üreticiler arasında imzalanan protokol/sözleşmelerin ıslak imzalı birer nüshası dosya ekinde verilir.
b) Temsil edilen üreticiler tarafından, ilgili elektrikli ve elektronik eşya gruplarında yurt içinde piyasaya sürülen kilogram bazında toplam elektrikli ve elektronik eşyamiktarları
c)Üreticiler tarafından Yönetmelikteki yükümlülüklerini gerçekleştirme doğrultusunda yapılan/yapılacak çalışmalar,
3-MEVCUT VE HEDEFLENEN ATIK ELEKTRİKLİ VE ELEKTRONİK EŞYA TOPLAMA ÇALIŞMALARI
a)AEEE’lerin toplanması için kullanılacak yöntemler:
1-Belediyeler ile yapılan/yapılacak çalışmalar (çalışılan belediye listesi ekte verilmelidir),
2- Üreticiler tarafından yapılan/yapılacak toplama faaliyetleri (varsa üreticiler tarafından oluşturulan aktarma merkezlerinin listesi ekte verilmelidir)
3-Dağıtıcılarla yapılan/yapılacak toplama faaliyetleri
b)Toplama çalışmalarında kullanılacak araç-ekipmanlar, ne şekilde temin edileceği (Toplama araçları, konteynır, iç mekan kutusu vs.),
c) Toplanan atık elektrikli ve elektronik eşyaların işleme/bertarafının ne şekilde sağlanacağı (çalışılan/çalışılması planlanan çevre lisanslı tesis bilgileri)
ç) Atık elektrikli ve elektronik eşyaların toplanması, taşınması ve işleme/bertarafı konularında planlanan hizmet alımları ve kapsamı.
4-MEVCUT VE PLANLANAN EĞİTİM, BİLGİLENDİRME VE İZLEME ÇALIŞMALARI
a) Bilgilendirme ve eğitim faaliyetleri,
b) Eğitim ve bilgilendirme çalışmalarında nüfus, hedef kitle,
c) Eğitim ve bilgilendirmede kullanılacak yöntemler,
ç) Eğitim faaliyetleri amacı ile yürütülecek sosyal projeler, etkinlikler vb. faaliyetler,
d) Planlanan süreli yayın ve dokümantasyon durumu,
5- KAYIT VE RAPORLAMA SİSTEMİ
a) Bakanlık kayıt sistemi kapsamında yapılan çalışmalar,
b) Kayıt dışı üreticilerin kayıt altına alınması ile ilgili çalışmalar,
c) Bakanlığa yapılacak raporlamalar hakkında bilgi.
6-GENEL DEĞERLENDİRME
EK 3- YETKİLENDİRİLMİŞ KURULUŞ RAPOR FORMATI
Yetkilendirilmiş kuruluşlar; aldıkları yetki çerçevesinde, atık elektrikli ve elektronik eşyaların yönetimi konusunda yürütülen çalışmaların özetini ihtiva eden ara rapor ve yıllık raporları Bakanlığa sunarlar.
Bu raporlama ana başlıkları aşağıda belirtilen raporlama formatına göre hazırlanmalıdır.
1-İLETİŞİM BİLGİLERİ
Kuruluş ismi:
Adres:
Tel:
Faks:
Elektronik adres:
Personel Bilgileri:
2-YÜKÜMLÜLÜK BİLGİLERİ
-Temsil edilen üretici sayısı(Firma listesi ekte verilmelidir):
-Yükümlü olunan elektrikli ve elektronik eşya grupları
3-ATIK ELEKTRİKLİ VE ELEKTRONİK EŞYALARIN TOPLANMASI VE İŞLENMESİNE İLİŞKİN ÇALIŞMALARI
- Atık elektrikli ve elektronik eşyaların toplanması amacı ile işbirliği yaptığı belediyeler(Belediye listesi ekte verilir),
-Atık elektrikli ve elektronik eşyaların toplanması amacı ile dağıtıcılarla yapılan çalışmalar,
-Atık elektrikli ve elektronik eşyaların işlenmesi faaliyetlerinin yürütüldüğü Çevre Lisanslı/Geçici Faaliyet Belgeli tesisler (Listesi ekte verilir),
- Toplama çalışması gerçekleştirilen ve hedeflenen nüfus,
- Toplama faaliyetlerinde kullanılan araç-ekipman durumu(Toplama araçları, konteynır, iç mekan kutusu, poşet vs.),
4-EĞİTİM, BİLGİLENDİRME VE İZLEME ÇALIŞMALARI
-Bilgilendirme ve eğitim faaliyetleri
-Bilgilendirme ve eğitimde çalışmalarında planlanan, gerçekleştirilen ve gelinen son durum,
-Eğitim ve bilgilendirme çalışmalarında hedef kitle,
-Eğitim ve bilgilendirmede kullanılan yöntemler,
-Eğitim ve bilgilendirmede kullanılan materyaller(yazılı, görüntülü, sesli vb.) (kullanılan materyal örnekleri ekte verilecek),
-Eğitim faaliyetleri amacı ile yürütülen sosyal projeler, etkinlikler vb. faaliyetler,
-Süreli yayın ve dokümantasyon durumu,
-Eğitim ve bilgilendirmede kitle iletişim araçlarının kullanılması,
5-YÖNETMELİKTE VERİLEN YÜKÜMLÜLÜKLERİN YERİNE GETİRİLME DURUMU
-Temsil ettiği üreticilerin Atık Elektrikli ve Elektronik Eşyaların Kontrolü Yönetmeliği yükümlülüklerini gerçekleştirme doğrultusunda yapılan çalışmalar,
- Yetkilendirilmiş Kuruluşun yükümlü olduğu toplama, geri dönüşüm/geri kazanım miktarlarının gerçekleştirilme durumu (Atık Elektrikli ve Elektronik Eşyaların Kontrolü Yönetmeliği Ek-5 inde yer alan raporlama tablosudoldurularak ekte verilir.)
6-GENEL DEĞERLENDİRME
-Mevzuat açısından değerlendirme,
-Yapılan faaliyetler açısından genel değerlendirme
-Diğer