SOSYAL GELİŞİM
Sosyal gelişim cocuğun başkaları ile beraber yaşayabilmesi, onları anlaması. onlara uyum gösterebilmesidir. Bu gelişim çocuğun diğer insanlarla olan ilişkisi sonucunda meydana gelir.
|SOSYAL GELişiMi DESTEKLEMEK içiN NELER YAPABİLİRiZ? ‘


Çocuğumuzun sosyal gelişiminin sağlıklı olması için öncelikle;
|Çocuğunuzun kendi ihtiyaçlarını farketmesi ve ifade edebilmesini desteklemek için;


§ Davranışlarımızia çocuğumuza örnek olmalıyız.
§ Çocukla ilişkimizde kontrolün bir kısmını çocuğun almasına izin vermeye içten ve istekli olmalıyız.
§ Çocuğun yaşına ve özelliklerine uygun uyarı ve tavsiyelerde bulunmalıyız. Çocuğumuzun resim yapmaktan hoşlanmıyor veya yaşı ev çizmeye uygun değilse onu bu konularda uyarmamalı ondan yaşına ve özelliklerine uygun olmayan davranışlar be klememeliyiz.
§ ilişkinin iyi niyetli, destekleyen ve sıcak bir yapıda olmasına dikkat etmeliyiz. Yani demokratik ve karşılıklı bir ilişki olması gerekir.
§ Çocuğumuzun bizler gibi, bir kişi olduğunu kabul etmeliyiz
§ Önemli veya önemsiz olsa da onun fikirlerini dinlemeliyiz. Eğer bu fikirleri kabul etmiyorsak ona bunun nedenlerini açıklamalıyız.
§ Çocuğumuzun üstün olma çabalarını bir davranış bozukluğu olarak değil, yaşının gereği doğal bir durum olarak kabul etmeliı olumlu yönlere çevirmeye çalışmalıyız.
§ Çocuğun yaptığı davranışı n bizi neden rahatsız ettiğini veya yapılmamasını tercih ettiğimizi açıkca ifade etmeliyiz.
§ Çocuğumuza, ona değer verdiğimizi, her ne olursa olsun onu çok sevdiğimizi söylemeliyiz.
§ Duygu ve düşüncelerine saygı göstermeliyiz. Böylece kendine olan güveni artacaktır .
§ Onu ailesinin içinde bir yeri olduğuna inandırmalıyız. Böylece çocuk diğer insanlar tarafından da değerli görüleceği ne inanır ve insanlarla olumlu ilişkilere girebilir
Çocuğumuzun karşısındaki kişilerin de ihtiyaçları olduğunu farketmesini için;
- Çocuğumuza başka çocuklarla beraber olabileceği ortamlar hazırlamalı, ona başka çocuklarla arkadaşlık etmesinden mutluluk duyduğumuzu hissettirmeliyiz.
- Çocuğumuza bizim de ihtiyaçlarımız olduğunu ve yaptığı davranışların ihtiyaçlarımız üzerinde etkili olduğunu, bu davranışlarının hangi ihtiyacınızı engelediği, hangi ihtiyacınıza ise iyi geldiğini ona ifade etmeliyiz. Mesela sizin de zaman zaman dinlenmeye ihtiyacımız olduğunuı salonda oyuncaklarıyla oynarken sesini yükselttiğinde sizin dinlenmenizi engellediğini bilmeli. Davranışını ve bizi nasıl etkilediğini çocuğa açık açık söyleyebiliriz. Yani hem kendi davranışlarının sonuçlarını öğrenebilmeli, hem de bu davranışların anne-babasını neden etkilediğini bilebilmeli.
- Sadece sorun olduğu zaman değil diğer zamanlarda da yapılmasını tercih ettiğimiz davranışlar hakkında sohbet etmeli, olumlu davranışlarında da bu davranışın han gi ihtiyacımızı karşıladığımızı ifade etmeliyiz. Örnek: Yemeğini bizimle birlikte yediğin için memnun oldum. Seni uyarmak zorunda kalmadım ve yemekten sonra sohpet edebilecek daha çok zamanımız kaldı.
- Arkadaşları ile ilişkisinde karşılaştığı sorunlarla ilgili sohbet edebilir, ona tavsiyelerde bulunabiliriz. Bu tavsiyeyi uygulaması gerekmez fakat başka bir kişinin, babasının bu sorunu nasıl çözdüğünü bilmesi sorununa yardımcı olacaktır
Cocuğumuzun yapmasını tercih ettiğimiz ve onayladığımız davranıslarını gelistirmesi icin;
- Onu bir kişi olarak algılamalıyız
- Her şeyden önce kendi davranışlarımızia örnek olmalıyız.
- Çocuğumuza hangi davranışı tercih etmediğimizi açıkça belirtmeliyiz.
- Bu davranışı neden tercih etmediğimizi belirtmeliyiz.
- Bu davranışları yapmamasını sağlamak için olumlu disiplin yöntemlerini kullanmalıyız.
- Olumlu disiplin yöntemlerinden çocuğumuza davranışlarının sonuçlarını açıklamayı, çözüm önerileri getirmeyi, seçme hakkı vermeyi kullanabiliriz. Önleyici açıklamalar yapıp, iyi alışkanlıklar geliştirmesine yardımcı olabiliriz.
- Yaptığı davranışı onaylamıyorsak öncelikle neden bu davranışı yaptığını düşünmeli, kendimizi onun yerine koymalıyız
AHLAK GELiŞiMi
Çocukta kişilik gelişiminin oluşmasında vicdan gelişimi de (ahlak gelişimi) çok önemlidir. Vicdan ya da ahlak gelişimi çocuğun kendisini kontrol edebilmesiyle ilgilidir. Kisinin kendi davranıslarını kontrol edebilmesine. yani kendini denetleyebilmesine “icdenetim” denir.
Örneğin; Ali babasının yanında kardeşine iyi davranır, fakat babası gidince onun canını yakar. Ali kardeşinin canını, babasının kendisini cezalandıracağından korktuğu için yakmaktadır. Babasının kendisini görmediğinden emin olduğunda ise kardeşinin canını acıtmaktan çekinmez. Yani AIi’nin davranışlarını denetleyen babasıdır. Ali iç-denetim geliştirmemiştir.
Ahlak gelişimi erken yaşlarda başlar. Çocuk büyüyüp zekası geliştikçe ahlak ve adalet kavramlarını da daha iyi anlamaya başlar. Örneğin küçük çocuklar bir hareketi değerlendirirken onun yalnızca sonucuna bakarlar. Davranışı yapanın niyetini hiç göz önüne almazlar.
Örneğin 3 yaşındaki Fatma, yaptığı evi kardeşi Ayşe isteyerek de bozsa, kaza ile de bozsa aynı şekilde sinirlenecektir. Çünkü Fatma yalnızca yaptığı evin yıkılmış olmaSi ile ilgilenmektedir. Fakat yaşı ilerledikçe, Ayşe’nin oyununu isteyerek mi, yoksa kaza ile mi bozduğunu dikkate alacak ve bu iş kaza ile olduysa Ayşe’ye kızmayacaktır. Çünkü artık zekası, kazayla ve bilerek yapılmış davranışlar arasındaki farkı anlayacak kadar gelişmiştir.
|AHLAK GELişiMiNi DESTEKLEMEK içiN NELER YAPMAlıYıZ?


Kaynak : AÇEV BABA Destek Programı Kitapçığı