

|BİR KAÇ VECİZE İLE HASBİHAL|
|Misbah HİCRİ|
|email@example.com|


Güzel olan her şey dille başlar. Dil yaşamın letafeti, insanlığın zarafetidir. İşte dil kelimeleri ne kadar güzel edebi bir şekilde söylerse insanların birbirine yaklaşması, sevgi ve saygı duyması o kadar yakınlaşır. Şiddetli sesler gönülleri birbirinden uzaklaştırır. Yumuşak dokunuşlar insanları birbirine yakınlaştırır. İşte onun için "tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır" demişler. Biz de elimizden geldiğince hayatın mantalitesini sevgi kelimeleriyle, görgü ve nezaket kurallarıyla sarmalamak istiyoruz.
İbn-i Arabi'nin şu sözü fazlasıyla önemsiyorum. "Kazanmak istiyorsan önce çalış, hürmet görmek istiyorsan önce hürmet et. Sevilmek istiyorsan önce sevmeyi öğren." Biz bu tür sözlerle beynimizin aydınlanmasına fırsat verirsek hayatta mutlaka başarılı oluruz.
Bazı sözler var ki "kelamı kibar" gibi her dilde söylenir. Hatta bunlar türkülerde bile yer edinmiştir. Kelamı kibarın anlamını "özdeyiş, vecize, özlüsöz" denildiği gibi "aforizma da" denilebilir. Ancak bazı sözlerin sahipleri belli değildir. Gönül imbiğinden süzülerek topluma mal edilmiş kelimelerdir. Muhibbi mahlasıyla bilinen Kanuni Sultan Süleyman'ın bu beyti ufkumuza düşen bir hüzmedir.
"Halk içinde bir muteber bir nesne yok devlet gibi/ Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi"
İnsanlarımız bu gibi sözleri söylemekten, tekrar etmekten haz alırlar. Bu söylemlerin bazen tamamı Türkçe, Kürtçe veya Arapça söylenir. Bazen yarısı Türkçe yarısı farklı bir dilde söylenir. Kısa ve kesin ifadeyle bir düşünce veya duyguyu anlatan, genellikle kimin söylediği belli olan özlü söz olduğu gibi sahibi, söyleneni bilinmeyen sözler de vardır.
"Ârif ile sohbet etmek lal ü mercan incidir.
Câhil ile sohbet etmek günde bin cân incidir..." Bu sözün içeriğini anlayabilsek öyle ulu orta tartışmalara girmez insan. "Ben ne zaman cahillerle tartıştımsa hep kaybettim" diyen Deskardes ne kadar haklı… Çünkü cahilin bilgisi sınırlı ama öz güveni sınırsızdır. Onlar kendi yeteneksizliğinin ortaya çıkmaması için suçlayıcı tabirler kullanmayı ihmal etmezler. Karşısındakinin başarı ve yeteneklerini hazmedemezler.
Sürekli ilimiz ve ülke gündemini, gerektiğinde dini, sosyal ve toplumsal yaşam konularını konuştuğumuz bir dostum, benden yaşça küçük de olsa kendini toplumsal yaşam içinde edindiği dini değerlerle geliştirmiş ve paylaşmasını bilendir.
İşte bir sohbet sırasında bu sözleri çok sevdiğini birkaç sözü ve onları anlamları ile paylaşmamı istedi. Benden kaleme aldığım bu yazı İnşallah istediklerine cevap olmuştur. Onun için şu sözü her platformda dile getiririm. "İnsanı insan eden soy değil huydur." Her ne kadar asluhu, neslihu, fesluhu diye değerlendirmeye tabi tutarsak hiçbir şey huyun yerini tutmaz…
Öteden beri söylenen şu güzel vecizeden ders almak gerekir.
"gönül ne kahve ister ne kahvehane,/ gönül muhabbet ister kahve bahane."
Dostlarla buluşmanın en iyi bahanesidir. Hele hiç dilimizden düşürmediğimiz bir kelime "e tekrarı ehsen velev kane yüz seksen" Tekrar da fayda vardır isterse yüz seksen olsun. Onun için yazdığım ve paylaştığım bir sözü sizinle paylaşmak istiyorum. "En iyi baba evladına düşman miras bırakmayandır. En iyi evlat babasına düşman kazandırmayandır." Lütfen bu sözümü yanınıza yazın ve altına da benim ismimi yazmayı ihmal etmeyiniz.
Bazı atasözleri, kelamı kibar, deyim ve söylemler kendi dilinde güzeldir. Anlamı daha içeriklidir. Mesela; "Geçme namert köprüsünden koy aparsın su seni/yatma tilki gölgesinde, ko yesün aslan seni." Namertten fayda umacağına suyun seni aparması daha iyidir. Hile entrikalarla işini yürüteceğine aslanlara yem olmak senin için daha efdaldır.
Daha nice söz var ki hepsi ibretlik, kimler bu güne kadar neler söylememiş ki; duygu, düşünce ya da ilkeleri kısa ve öz bir biçimde anlatan bu sözlerden bize ders almak düşer.
Gerçeğin aydınlığı, fikirlerin çatışmasından doğar. Bu söz, "müsademe-i efkârdan, barika-i hakikat doğar" şeklinde söylense de bu şekilde söyleyenler vardır. Gerçeğe ulaşmak istiyorsak, fikirlerin ortaya atılmasına müsaade etmeliyiz. Fikirler çatışacak ki, hakikat ortaya çıksın.
"Barika-i hakikat, müsademe-i efkârdan doğar." Siz hangi şekilde söylerseniz olur. Çünkü ifade ettiği anlam aynı…
Suçlunun mert geçineni, güya yaptığı kahramanlıkları anlatırken, farkında olmadan, hırsızlığını da söyleyip kendisini ele verir. "Şecaat arzederken merd-i kıpti, sirkatin söyler.
|Etiketler: BİR, KAÇ, VECİZE, İLE, HASBİHAL,|