Yurt Dışında Ki Eserlerimizin Ne Kadar Farkındayız?
Zamanında geniş kıtalara ev sahipliği yapmış Osmanlı Devleti haliyle bu kıtalarda farklı eserler bırakmış, zaman içerisinde bu toprakları kaybeden Osmanlı eserlerini de o topraklarda bırakmış.
Tabi bu zaman içinde din farklılıklarından dolayı bazı camilerimiz kiliseye dönüşmüş fakat Osmanlı mimarisini hala üzerinde barındırmış. Kimisi zaman içinde yıkılmış kimisi yıllara meydan okumuş, günümüze kadar gelmiş.
Hadi Biraz Onları Keşfedelim;
Yanı başımızdaki Makedonya’nın başkenti Üsküp 500 yıldan daha uzun süre Osmanlı hakimiyetinde kalmış ve buna bağlı olarak çok fazla Osmanlı mimarisi ve Osmanlı kültürünü bünyesinde barındırıyor. Hala ibadete açık olan Mustafa Paşa Camii, Üsküp Sancak Beyi Gazi İshak Bey tarafından yapılan Bedestan, hala Osmanlı izlerini taşıyan Osmanlı zamanında kurulan balkanların en büyük çarşısı bunlardan sadece bir kaçı.
Oradan Atamızın doğduğu çocukluğunu geçirdiği sokaklara Selanik’e çeviriyoruz gözümüzü.
Osmanlıcanın ilk dönemlerinde Bizans surlarının içine yapılmış Yedi Kule şehrin sırtlarında bulunuyor. 1444’te II.Murat döneminden günümüze kadar ayakta kalan Bey Hamamı Yunanistan’da ki en büyük hamam. İshak Paşa tarafından yapılan renkli minareli Alaca İmaret, Selanik Belediyesi tarafından etkinliklerde hala kullanıyor. Ege kıyılarından baktığımızda gördüğümüz komşumuz Yunanistan’da bir ara yaşayan Atalarımızın eserlerinin hala o topraklarda ayakta olduğunu bilmek bile bizi eserleri görmek için o topraklara çekiyor bizleri… Gidip göremesek bile onları bilmek tanımak gerek.
Örneğin Osmanlı şehitleri anısına yapılan Bulgaristan’da, Almanya’da, Arnavutluk’ta yapılan Anıt mezarlıklardan kaçımızın haberi var ?
Budapeşte bile Türbemiz ’in olduğunu ve adının Gül Baba olduğunu biliyor muyuz? Hemde Türk caddesi ve Gül Baba sokağının kesiştiği yerde.
Ya da Atamızın doğduğu evin şu anda aynı zamanda Türkiye’nin Selanik Konsolosluğu ile aynı avluda olduğunu kaçımız biliyoruz? Kıyılarımızdan bakınca görmediğimiz Mısırda bulunan Kavalalı Mehmet Ali Paşa Camii, Kosova da Hacı Ömer Camii, Bosna – Hersek’te İskodra Köprüsü bizler tarafından keşfedilmeyi bekliyor. Hala ayakta kalan farklı toplumların topraklarında kültürümüzü tanıtıyor.
Tabi günümüze kadar gelemeyen, yıkılan, kaybolan eserlerde mevcut…
Yerleştiği topraklara bir çok mimari eser bırakmış Osmanlı Devleti fakat bu eserlerin neredeyse %95 i günümüzde yok. Kimisi sevilip benimsenemeyerek tahrip edilmiş, kimisi zaman içinde bakımsızlıktan kaybolmuş. Bir nevi gurbet ellerde kimsesiz kalmış. Ülke içerisindeki eserler kadar onlarda görülmeyi, bilinmeyi hak etmiyor mu ?
Kendimizin sahip çıkmadığımız her gün malesef ki eserlerimiz yok olup gidecektir.