Ne tür bir olay günümüze kadar uzanan bir özel günü meydana getirmiş olabilir? Gelin, Aziz Valentine; St. Valentine’s Day ya da bizim bildiğimiz haliyle Sevgililer Günü’nün kökeni nereye dayanıyor, birlikte irdeleyelim.
En eski efsaneye göre, Şubat ayının aşk ile ilgisi antik çağlara dayanmaktadır. Antik Yunan takvimlerinde Ocak ayı ortası ve Şubat ayı ortasında kalan zaman Gamelyon ayı olarak adlandırılarak Zeus ve Hera’nın kutsal evliliğine adanmıştı. İşte bu dönemde baharın gelişi bereket tanrısı Lupercus adına 15 Şubat Lupercalia Günü olarak kutlanmaktaydı. Bu törenin amacı, baharın gelişini kutlayarak doğurganlığı artırmaktı.
Lupercalia Günü arifesi 14 Şubat’ta Romalı genç kızlar ve erkekler bir araya geliyordu. Erkekler genç kızların adlarının yazıldığı kağıtlardan kura çekiyor ve bayram boyunca çift oluyorlardı. Nitekim bu süre sonunda çoğu çiftin birlikteliği evlilik ile sonuçlanıyordu. Daha sonraki yıllarda Hristiyanlık inancının ve dolayısıyla papalığın imparatorlukta güçlenmesi ile, Hristiyanlık dışı bu kutlama yasaklanarak sadece kura çekilişine izin verildi. Ancak kağıtlarda genç kızların değil azizlerin ismi yazılıydı.
Bir diğer efsaneye geçmeden, 1908 tarihli Katolik Ansiklopedisi’ndeki eski şehitler listesinde, 14 Şubat gününe kayıtlı üç tane Aziz Valentine geçtiğini hatırlatalım.
En bilinen efsane, II. Claudius’un imparatorluk dönemine dayanıyor. II. Claudius Roma’yı katı kuralları ile yöneten ve askeri disiplini ile ön planda olan bir hükümdardı. Ordusunda savaşacak yeterli sayıda erkek olmamasını, ilişkisi olan kişilerin eşlerini bırakıp gidememelerine bağlıyordu. Bu sebeple nişan ve evliliği yasakladı. Aziz Valentine ise o dönemde Roma’da yaşayan bir papazdı. Aziz Marius ile birlikte yasağa rağmen çiftleri gizli bir şekilde evlendiriyordu. Bu durum Claudius öğrenene kadar devam etti. Yasağa karşı gelmesi sonucunda Aziz Valentine tutuklandı ve idam edildi. 14 Şubat 270 tarihinde Hristiyan şehitliğine gömüldü. Valentine’nin onuruna kutlama günü, 14 Şubat 496 yılında Papa Gelasius tarafından ilan edilmişti.
Efsane içinde bir efsaneye daha yer verelim. Söz konusu dönemde hapishanedeki bir gardiyan, Valentine’nin anlattığı İsa öyküleri ile kör kişilerin gözlerinin açıldığını öğrenerek Valentine’den yardım istemişti. Doğuştan görme engelli olan kız kardeşi Julia ile Valentine belli bir süreyi birlikte geçirmişlerdi. Valentine’nin bilgeliği ile Tanrı’ya yönelmeyi öğrenen ve güçlenen Julia görmeye başlamıştı. Valentine’nin ölüm emrinin gelmesi üzerine Julia’ya son bir not yazarak “Senin Valentine’inden” diyerek imzasını atmıştı.
Bilinen efsaneler çerçevesinde, insanların birbirlerine kartpostal vermesi Orta Çağ’a kadar devam ediyordu. Fakat Sevgililer Günü’nün bir ticaret haline gelmesi 18. yüzyıla dayanıyor. 14 Şubat 1840 yılında Amerikalı Esther Howland’ın ilk Sevgililer Günü kartını yollaması ile bu gelenek devam etti. 19. yüzyılda meydana gelen Sanayi Devrimi sonucunda fabrikalar aracılığıyla seri üretim kolay hale geldi.
Bu durumun doğal bir sonucu olarak Sevgililer Günü bahsedilen hikayeler çerçevesinde kutlanan özel bir gün olarak değil, ticaretin canlandığı bir dönem haline geldi. Bir ilişkinizin olması veya yalnız olmanız önemli değil, bu yazıyı birlikte bitiriyorsak artık hangi açıdan bakacağınız sizin tercihiniz olacak.