Yanma Oranı (Burn Rate) Planlarken Yapılmaması Gerekenler
Yanma Oranı (Burn Rate) Planlarken Yapılmaması Gerekenler
Ekonomi sektöründe faaliyet gösteren tüm firmaların, öz sermaye seviyelerini koruyabilmeleri için; gelir – gider dengesindeki, burn rate miktarını minimum düzeyde tutmaları gerekmektedir. Şirketin belirli bir zaman içerisinde yaktığı nakit miktarını ifade burn rate (yanma oranı); belirli matematiksel işlemlere ölçülmekte ve bu bağlamda şirket yöneticileri tarafından kontrol edilebilmektedir.
Faaliyet zararı yani yanma oranı, firma bünyesinin belirli bir zaman diliminde oluşturduğu negatif nakit çıkışını ifade etmektedir. Bu yanma oranına negatif nakit denilmesinin sebebi, söz konusu paranın belirli bir amaç uğruna harcanmamış olmasıdır. Tüm kuruluşlar ve ticaret firmaları, hizmet vermeye başladıkları ilk aylarda belli oranda burn rate yapmaktadır.
Firma ekonomisine zarar veren bu yanma oranının kontrol altına alınması için bazı hesaplama yöntemlerinin düzenli olarak kullanılması gerekmektedir. Sermaye toplamından giderilmeye çalışan yanma açığı, öz sermaye bünyesine de zarar vermesi nedeniyle tehlike arz etmektedir. Yakından takip edilen yanma oranı, şirketin toplam kârlılık oranına zarar vermeden giderilebilmektedir.
Yanma Oranı (Burn Rate) Nedir?
Türkçeye yanma oranı olarak geçen burn rate, girişimci sıfatına sahip bir kuruluşun belirli bir zaman diliminde kaybettiği nakit miktarı olarak tanımlanmaktadır. Kaybedilen bu nakit paranın hesaplanması; yıllık, üç aylık veya aylık gibi periyotlarla yapılabilmektedir. Bu sayede firmaların, mevcut durumda ne kadar negatif harcama yaptığı net bir şekilde görülmektedir.
Gelir – gider dengesi, ticaret sektöründe var olmaya çalışan firmalar için son derece önem arz etmektedir. Gider miktarının optimum düzeyde tutulması ve zaman zaman tasarruf edilerek harcanması; şirket öz sermayesinin katlanmasına olanak tanımaktadır. Gider miktarının düşürülmesi ise yapılan nakit harcamaların sistematik hale getirilmesi ile mümkün olmaktadır.
Gider miktarının nitelikli bir şekilde azaltılması için yanma oranlarının süreklilik olarak kontrol altında tutulması gerekmektedir. Bu durumun nedeni, yanma oranı hesaplamasının hangi açılardan zarar edildiğini daha net göstermesi olarak öne sürülmektedir. Aylık veya yıllık oranda neden zarar edildiğinin anlaşılması için, yanma oranı hesaplamalarından yararlanmak gerekmektedir.
Burn rate oranları, girişim sürecinin özellikle ilk aylarında çok daha titiz bir şekilde kontrol edilmelidir. Ticaret sektörüne giriş yapan tüm firmalar, kuruldukları ilk aylarda çok daha fazla gider harcamaktadır. Ticaret dünyasının doğası gereği, söz konusu yanma oranlarından kaçınılamamaktadır. Ancak, bu oranların sürekli olarak denetlemesi; büyük ölçekli zararların önlenmesine yardımcı olmaktadır.
Yanma Oranı (Burn Rate) Nasıl Planlanmalıdır?
Zarar oranı, bir firmanın gelir ve gider dengesinin bozulması anlamına gelmektedir. Şirket bünyesindeki tüm ödeneklerin sistematik olarak kontrol altında tutulması; zarar oranını en aza indirerek daha profesyonel bir ticaret yapılmasına yardımcı olmaktadır. Zarar oranları kadar tehlike arz eden burn rate ise şirket bünyesinden çıkan nakit parayı temsil etmektedir.
Bir ticaret firmasının aylık veya yıllık bazda daha az zarar etmesi için gider kontrollerini iyi bir şekilde yapması gerekmektedir. Örneğin tüm ödeneklerin önceden belirlenmesi ve sistematik olarak sınıflandırılması, öngörülen harcamaların dışına çıkılmamasına olanak tanımaktadır. Yanma oranı planlaması aslında, gelir – gider dengesinin sağlanması için planlama yapmak anlamına gelmektedir.
Bütçe planlaması, bir firmanın yıllık bazda ne gibi harcamalar yapacağını ve hangi kurumlara borç ödeyeceğini ortaya koymaktadır. Bütçe planına sadık kalarak ilerleyen firmalar, yanma oranını en aza indirmekte ve bu sayede öz sermaye kaybı gibi olumsuz durumları daha az yaşamaktadır. Bütçe planlamasının yapılabilmesi için ise tüm ödeneklerin belgeler halinde sınıflandırılması gerekmektedir.
Girişimci olarak sektöre girmeyi hedefleyen veya hâlihazırda bir şirketi ve yatırımları olan kişilerin, tüm eylemlerine başlamadan önce yapması gereken ilk şey; bütçe planlaması ve yanma oranı hesaplaması olmalıdır. Bu sayede, söz konusu kişiler; ellerindeki mevcut sermayenin hangi unsurlar uğruna harcanacağını daha net görebilmektedir. Şuursuz ve plansız şekilde atılan adımlar, iflas ve benzeri olumsuz sonuçlara yol açabilmektedir.
Finansman ihtiyaçlarının sürekli olarak nakit formunda karşılanması, yanma oranının miktarını arttırmaktadır. Bu nedenle, söz konusu finansman ihtiyaçlarının kredi veya hibe seçeneklerinden yararlanarak ödenmesi gerekmektedir. KOSGEB ve TÜBİTAK gibi devler kurumları, sektöre yeni giriş yapan girişimciler için hibe planlamaları sunmaktadır. Bu girişim desteği planlarından yararlanmak, burn rate miktarını azaltmaktadır.
Yanma Oranı (Burn Rate) Hesaplama Nasıl Yapılır?
Yanma oranı hesaplaması, girişim yapılmak istenen sektöre göre değişkenlik göstermektedir. Bazı sektörler, yıllık bandında hesaplama yapmaya ihtiyaç duyarken; bazı sektörler ise aylık veya üç aylık bandında hesaplama yapmaya ihtiyaç duymaktadır. Söz konusu oranın hesaplanma zamanını Ocak ayı olarak baz aldığımızda, burn rate hesaplaması şu şekilde yapılmaktadır:
- Ocak ayı mali tablonun başlangıcı kabul edilmektedir ve bu ayda şirket bünyesine giren toplam para hesaplanmaktadır.
- Aralık ayı bilançosu da aynı şekilde hesaplanarak şirketin toplam nakit bilançosu ortaya çıkmaktadır.
- Ocak ayı ve Aralık ayı bilançosu birbirinden çıkarılarak, bir yıllık yanan oran belirlenmektedir.
- Burn rate belirlendikten sonra 12’ye bölünerek aylık yakış miktarı otaya çıkmaktadır.
Özellikle sektöre yeni giriş yapan kişilerin, yanma oranı hesaplamanın yanı sıra; brüt yakış tutarı ve net yakış tutarı gibi hesaplamalara da öncelik tanıması gerekmektedir. Var olan sermayenin en iyi şekilde yönetilebilmesi için stratejik planlar dahilinde ilerlenmesi önem arz etmektedir. Sektörde öncü olan tüm firmaların, sermaye yönetimini en iyi şekilde planladığı görülmektedir.