Directed by John Ford (2006)
John Wayne ya da Kovboy filmleri deyince ilk akla gelen yönetmen olan John Ford’un kişiliği, yönetmenliği, hayatı ve filmleri üzerine bir belgesel film. Eleştirmenler değil, onunla defalarca çalışmış oyuncuların ve hayranı olan yönetmenlerin görüşleri aktarılıyor. Aralarda konuya göre ilgili filmlerden etkileyici sekanslar kullanılmış. John Ford sadece Western çekmiş bir yönetmen değil, Oskar almış epik aile draması "How Green was My Valley" gibi şaheserlerin de sahibi. Birinci elden hem çok şey öğrendim hem de seyredecek yeni filmler buldum. Fazlasını merak edenler için pek çok biyografi kitabı da mevcut. Ayrıca başka belgeseller de var.
Bogdanovich belgeseli 1971 yılında çekip gösterime sokuyor. Ama pek içine sinmiyor. 2006 yılında Scorsese, Eastwood, Spielberg röportajları yanında Hepburn ile ses kaydını da içeren yeni bir düzenlemesini piyasaya sürüyor. Seyrettiğim bu ikinci geliştirilmiş versiyondu. John Ford'un yaşlılığını yıllar önce yayınlanan "The Adventures of Young Indiana Jones" dizisindeki Indy'nin yaşlılığına çok benzettim.
Directed and Written by Peter Bogdanovich
Produced by: Frank Marshall
Narrated by: Orson Welles
6 oskar alan tek yönetmen
Mizah + poet
135 küsur film
John Wayne gençken Mother Mchree filminde kaz çobanlığı yaparak Ford’un yanında işe başlamış. Ameikan futbolu hareketi denerken önce Ford sonra Wayne birbirlerini düşürmüş. Kariyerim böyle başladı diyor.
Walter Hill, Young Mr Lincoln en sevdiği film
“Sizi arka arkaya ağlatabilir ve güldürebilir”
Spielberg: “Genelde kendi şirketinin anlaşmalı olduğu oyuncularla döne döne çalışıyor. Sert bir patrondu. Harry Carey Jr ve birkaç kişiye özellikle”
Harry Carey Jr: “Film bittiğinde benden nefret edeceksin ama iyi bir performans çıkarmış olacaksın dedi. Daha ilk günün ardından nefret etmiştim bile.”
Walter Hill: “Sette genelde sinirliydi. Bazen numaradan ama bazen gerçekten.”
James Stewart: “Oynarken hoşuna gitmesini isterdim I think he dares u to do it right and good. Relaxed bir set olmazdı. Gergin olurdu her köşe. Herkeste gerginlik olurdu.”
Biri bir eleştiri getirdi mi setle ilgili herkes toplar afişe edermiş ve tekrarlarmış söylediğini. James Stewart’a ve John Wayne’e yapmış mesela.
Monument Valley’de 9 film çekmiş
Bogdanovich’in röportaj çekiminde konuşmaya tenezzül etmeyen bir havası var. Kısa kısa sıkılmış cevaplar :))) Çok huysuz :)
Harry Carey Jr: “Onun setinde katedrale girmiş gibi büyülü bir hava olurdu. Ona ait bir büyüydü bu”
Bogdanovich: “Two Rode Together” filminde Richard Widmark’la James Stewart’ın nehir kenarındaki sahnesinde önce James Stewart’a gider, “Watch out! Richard Widmark is a good country actor.” Der ve Stewart temkinli bir oyun çıkarır. Sonra Stewart, Widmark’la konuşunca ona da gidip “Watch out! Jimmy is a good country actor dediğini öğrenir :)
Genelde ilk take de çekiyor. Olmazsa sinirleniyor Henry Fonda’ya göre.
Ford: “The actors are fresh at the first take. From there, it goes down and down”
James Stewart ilk çekimde işi bitirmeye planned improvisation diyor.
Battle of Midway’de sabah Japon bombardımanı başladığında tesadüfen orada. Akşam gelmiş. Irish luck vardı diyor Henry Ford.
Maureen O Hara “Ford Luck”a “rubbish” dedi.
Spielberg: “He was a great painter. It just took him hundred crew members to help him paint the canvas”
Diyalogları kısa tutmayı seviyor. Çok diyalog kesiyor. Kamerayla anlatmayı tercih ediyor.
Ford: “Sesli filmleri severim. İnsanlar doğal olarak istiyor. Sessiz film yapmaktan daha kolay. Silent pictures are hard work. Talking picture is easier.”
30lar ve 40larda bir duality var sinematografisinde. Conscious pictorialism ile daha natural simplicity arasında gelgitler var.
1947’de Fort Apache’de bu iki eleman birleştirildi
“Ambiguity is the home of the great artist”
Young Mr Lincoln’da kullandığı müziği 23 yıl sonra Liberty Wallace’da yeniden benzer bir sahnede kullanır.Lost love müziği yapmış iki filmde de
Duke: “Maudlin ile sentimental ayrımını çok iyi yapabilirdi.”
Scorsese: “There’s a sense of no matter where the cam was placed, it was the right and best position. It was the position of poetry”
Eastwood: “He s a great storyteller”
Spielberg: “He is one of the most patriotic American directors. “
“Personal stories were always shown in perspective with a flow of history behind.”
Bogdanovich: “One time I asked Ford, well do u think its correct to print the legend instead of truth? He said “Yeah, cause heros are good for the country”
Harry Carey Jr: “Kendi aile yaşamı berbattı. And yet it was marvellous in his movies the way he filmed it. The warmth, togetherness, love all of which didn’t happen in his home”
Eastwood: “Belki de yaşamında bulamadığı o eski İrish aile ortamını filmlerinde bulmaya çalışıyordu”
Walter Hill: “Family is the protection against the world. He understands that. When the family is destroyed by what seems to be progress, and what is inevitable, this inspires some of his greatest poetry”
Katharine Hepburn sette onun tarafını tutunca hoşuna gidiyor ve aşık oldukları söyleniyor. Hepburn evli ve iki çocuk annesi bir Irish Catholic. 1939-1941 arası Navy’ye katıldığında Hepburn Spencer Tracy’ye aşık oluyor.
Grapes of Wrath ve How Green was My Valley ile en iyi yönetmen oskarını aldı.
Bogdanovich: “1973’de his grandson Dan Ford onunla ilgili bir kitap yazıyor. Katharine Hepburn’ü eve davet ediyor Dan ve aralarında kaydedilen bir sohbet gerçekleşiyor. Ses kaydı var.
Sonlara doğru Dan arabadan bir şey getirmek için çıkıyor. Teybi kapatmayı unutuyor. Başbaşa aralarında geçen diyalogdan bir kesit:
Ford: “I love u”
Hepburn: “Its mutual”
Ford: “Thank You”
Hepburn: “Its thrilling to see u”
Ford: Well anyway Kate..Anybody listening?”
Hepburn: No
Ford: “Do u have woman’s intuition?”
Hepburn: Yes
Only passionate love story he ever made: “The Quiet Man”
A very personal film. Wayne’in oynadığı karakterin ismi Shawn, Ford’un ilk ismi. Maureen o Hara ise Ford’un hayatında en çok sevdiği iki kadının adını taşıyor: Mary Kate. Mary McBride Smith (eşi) ve Kate Hepburn (aşık olduğu kadın).
Maureen O’Hara: “How do u describe someone really admired and loved? And yet he had so many aggravating traits. He was an instinctive con man. It was impossible to know when to believe him and when to disbelieve him. Everything he said or believed were for a fact. That is why he was so difficult to interview. He d deliberately say the opposite of what he knew, u wanted to hear. He could be kind, gracious and gentle with a wonderful sense of humor. But he could also be vindictive and mean. All one can do with John Ford is accept him with all his faults and virtues and love him. (Ağladı sonunda)
Walter Hill: “U know u value the guy that staked it out first. He got there first, he figured it out and he did it better”
Ölenlerle konuşma sahneleri koyuyor filmlerine (My Darling Clementine, Judge Priest, She Wore a Yellow Ribbon, How Green was my Valley, Cheyenne Autumn)
Geleneksel kutlamalara yer vermeyi seviyor filmlerinde. Örnekler.
Narration: “His films stand together as one man’s vision of the world.”
Narration: “John Ford’s history is filled with defeats, failures, last stands. Their tragedy also their peculiar glory. Finally its not the concentration on Americana that gives unity to his work but rather this singular poetic vision with which he sees all life, and with which he created his own peculiar world. And his hero has most often been a man alone, İlhouetted agaisnt the moving background of history”
Bu içerik Kuzey Kalesi tarafından hazırlanmıştır. .