Türk Yurdu, Cilt 19, Sayı 147, 1999
Türk Yurdu, Cilt 19, Sayı 147, 1999
1944 Milliyetçilik olayının gölgede kalmış, isimleri fazla bilinmeyen kahramanlarını haklarında ulaşabildiğimiz bilgileri değerlendirmek suretiyle bir dizi içinde tanıtmak istiyoruz. Ahmet Ziya Özkaynak ile başladığımız bu çalışmaya (1) onun yakın çevresinden İsfendiyar Baruönü ile devam ediyoruz. Zonguldak”ta 5.5.1923 tarihinde doğan Baruönü”nün babası şehrin tüccarlarından Mustafa Nevzat Bey, annesi Hacer Hanımdır. İlk ve ortaokulu doğduğu şehirde bitirdikten sonra Zonguldak Mehmet Çelikel Lisesi’ne kaydolmuştur. Türkçülük akımı ile ortaokul sıralarında tanışmıştır. Kendi ifadesine göre Nihal Atsız ve Necdet Sançar’ın dergileri ve yazılarının, fikri yapısının oluşup gelişmesinde önemli tesirleri olmuştur. O sırada aynı okulda öğretmen olarak çalışmakta bulunan A.Ziya Özkaynak’ı tanımış, kısa zamanda aralarında öğrenci-hoca ilişkilerini aşan fikre dayalı arkadaşlık bağı kurulmuştur.
Öğrenciliği sırasında 1939,1940 yıllarından itibaren yerel gazete ve dergilerde-Ocak gazetesi, Zonguldak halkevi organı Karaelmas ve Doğu dergileri- yazıları yayınlanmağa başlamıştır.6.6.1942 tarihinde lisenin edebiyat kolundan pekiyi derece ile mezun olmuş ve 27.11.1942 “de Ankara Hukuk Fakültesi”ne yatılı öğrenci olarak kaydolmuştur. 1942, 1943, 1944 yıllarında öğrenciliği devam ederken DTCF komünizme sempati duyan hoca ve öğrencilere karşı çeşitli fakülte mensubu öğrenci arkadaşları ile bir araya gelip Etnoğrafya Müzesi ve Tapu Kadastro Müdürlüğü binası konferans salonunda toplantılar yaparak fikri tesanütü sağlamaya çalışıp, mücadeleye gayret etmişlerdir.
1944 Milliyetçilik olayı esnasında aynı fakülte arkadaşları Sait Bilgiç, Cebbar Şenel ve DTCF öğrencisi bulunan Osman Yüksel ile birlikte tutuklanarak İstanbul Sıkıyönetim Mahkemesi’ne sevk edilmişlerdir. Soruşturma safhasında 49 kişi sorgulanmış, bunlardan 33 “ü tutuklanmıştır. Tutuklanan 33 sanıktan; Bedriye Atsız, Mehmet Külahlıoğlu Ahmet Ali Bayrakçı, Ahmet Ellez, Ziya Özkaynak, Tahsin Argun, Mehmet Irmak, Osman Yüksel Serdengeçti, İsfendiyar Baruönü ve Orhan Türkkan haklarında koğuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi üzerine 27 Temmuz 1944 tarihinde serbest bırakılmışlardır.(2)
Baruönü tutuklandığı sırada o zamanlar yüksek okul öğrencilerinin katılmak zorunda oldukları yaz askeri kampında bulunmakta idi. Tutuklanmasının yatılı öğrencilik hakkının elinden alınmasına etkisi olmamış, 2.7.1946 tarihinde fakülteyi iyi derece ile bitirmiştir.
26.7.1946 tarihinde 3000 kuruş ücretle Ankara stajyer yargıç adayı olarak memuriyete başlayan Baruönü 19.12.1947 “de askere gitmiştir.31.10.1948 tarihinde kadroya alınmıştır. 31.10.1949 “da tayin edildiği Kırklareli Cumhuriyet Hâkim Yardımcılığı’nda 23.3.1951’e kadar görev yapmış 15.10.1951 tarihinde aynı yerde Savcı yardımcısı olarak unvan değiştirerek göreve devam etmiştir. 27.6.1953-30.9.1955 arası Enez”de Cumhuriyet Savcı Yardımcısı olarak çalışmıştır.30.9.1955-2.8.1959 arası Çanakkale Gelibolu ve 17.8.1959-28.9.1960 tarihleri arasında Bitlis Cumhuriyet Savcısı olarak göreve devam etmiştir. Bartın Ağır Ceza Mahkemesi üyesi olarak çok kısa süren görevden sonra 4.11.1960-11.8.1966 arasında İstanbul Cumhuriyet Savcı Yardımcısı,17.10.1966-1.12.1970 arasında Kars Cumhuriyet Savcılığında bulunmuştur. Cumhuriyet Savcı Yardımcısı olarak döndüğü İstanbul”da Eyüp, Bakırköy ilçelerinde 11.9.1984 tarihine kadar çalıştıktan sonra İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi Başkanlığı’na nakledilmiştir. 15.10.1986 “da görevlendirildiği İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi Savcılığında yaş haddinden emekli olduğu 6.5.1988 tarihine kadar çalışmıştır.
Görev çizelgesine bakıldığında başarılı hizmetlerinden dolayı mesleki kariyerinin oldukça yüksek olduğu anlaşılmaktadır.
1946 yılında 15.2.1935 doğumlu Perihan Hanım ile yaptığı evlilikten İstanbul Üniversitesi Fransız Filolojisi bölümü mezunu Taner isimli turizm ile meşgul olan bir oğlu bulunmaktadır.
Emeklilik hayatını ailesi ile birlikte İstanbul Kadıköy Acıbadem semtinde geçirmektedir.
1.Ömer Özcan: Türkçülük Tarihimizden İsimler; Ahmet Ziya Özkaynak, Türk Yurdu, Sayı 144,Ağustos 1999,s.51-55
2.Uğur Mumcu;40”ların Cadı Kazanı, İstanbul 1990,s.76