‘2000 yıl öncesine gitseniz bile bugünkü trajedi görülür’
!f İstanbul’da filmler gösterilmeye devam ederken bir yandan sohbetler, paneller devam ediyor. Salt Beyoğlu’da gerçekleştirilen etkinliklerden biri de Yönetmen Pedro Costa’nın katıldığı söyleşiydi.
Ezgi GÖRGÜ
İstanbul
!f İstanbul’da filmler gösterilmeye devam ederken bir yandan sohbetler, paneller devam ediyor. Salt Beyoğlu’da gerçekleştirilen etkinliklerden biri de Yönetmen Pedro Costa’nın katıldığı söyleşiydi.
Gereçekliğin Dokusu: Post-Belgesel, Şiir ve Işık Üzerine Pedro Costa ile Bir Sohbet adındaki söyleşiye yoğun kar yağışına rağmen katılım da epey iyi oldu. Belli ki insanlar kar kış demeden, sanata ve düşünceye ulaşmak konusunda ısrarcı.
KARANLIK, CAPE VERDE’DE KALMA PAROLASI OLDU
Can Eskinazi ve Yoel Meranda’nın moderatörlüğünü yaptığı söyleşide Yönetmen Pedro Costa’nın filmleri üzerine konuşuldu, özellikle yönetmenin çektiği 3. filmi Cape Verde üzerinde durulan sohbette Costa, sinemaya yaklaşımını en açık şekilde söylemiş oldu: "Üçüncü filmim için Cape Verde'de geceyarısı sokakta çekim yaparken bir adam ışıktan çok rahatsız olduğunu söyledi. Orada çalışan insanlar sabah 2-3’ te işe gidiyor. O anda iki seçeneğim vardı: para ya da karanlık. Karanlığı seçtim ve bu benim Cape Verde'de kalabilme parolamdı. Çünkü eğer para vermeyi seçseydim Hollywood'un yapacağı bir şeyi yapmış olurdum.”
O YER: CAPE VERDE
Cape Verde’nin bir gecekondu bölgesi olduğunu söyleyen Costa, “Film, biriktirdiğim hatıralardan oluştu” derken, Cape Verde’nin yıkıldığını, orada yaşayan insanlarında sosyal konutlara yerleştirildiğini söyledi. Hatta film dergilerinde ‘o yer’ olarak anıldığını, ancak artık öyle bir yerin olmadığını söyleyen yönetmen, 2000 yılından beri var olmayan bir yer için yazılar yazılmasının ilginç olduğunu da sözlerine ekledi.
Dünyadan bir çok festivalde gösterilen At Parası filmiyle ilgili olarak konuşan Pedro Costa, “Filmde yer alan Ventura için hayran olduğum bir isim ve kanısı olmayan bir insan” dedi. “O yerde olmanız için sosyal sınıfta en alttaki sefalete gitmeniz gerekiyor ya da en zengin olmanız lazım” diyen yönetmen, gezegenin bir çok yerinde bu toplumun dışında yaşayan insan grupları olduğunu ve tümüyle toplum denilen şeyden uzakta olduklarını söyledi. Karanlıktan özellikle bahseden yönetmen kullandığı teknikle ilgili olarak elindeki malzemelere ve olanaklara göre davrandığını, yaptığı filmlerin prodüksiyonla başladığını, ne kadar paramız var diye düşünerek hikayesinin bu paraya uygun olur mu diye düşünerek film çektiğini belirtti.
Film çekerken herhangi bir şeyi düşünmeye vakti olmadığını çünkü 3 kişiyle beraber film çektiklerini söyleyen Pedro Costa nükteli bir örnek de verdi; “Ben kahvemi içerken biri gelip kamera hazır demiyor, ışığı, kamerayı, diyaloğu da beraber hazırlıyoruz” dedi.
‘BUGÜN DE İNSANİ SEFALET GEÇERLİ’
Genel olarak sinemaya dair konuşan Yönetmen Pedro Costa, modern filmleri izlerken başka bir şey düşünmeden izlenebildiğini, bu yüzden modern filmleri sevdiğini aktardı. Doğa, yol, uzun uzun manzara gösteren filmleri izlerken uyuduğunu söyleyen Costa, “Bunlar aptalca, bu bir sorun değil belki ama bunları yaparken bir şeyleri engelliyorsunuz” derken “ABD’li yönetmen John Ford için bunu yapabilir” diyerek bakış açısından ipuçları verdi.
Film hakkında söylenen şeyin, film gösterimi sırasında söyleneceğini ve geneli görmenin önemini belirten Costa, “Düşünmediğiniz zaman kendinizi filmin içine koyuyorsunuz, ben bundan hoşlanmıyorum, çünkü bütünü görmüyorsunuz” dedi.
Hollywood sinemasına dair eleştirilerini de söyleyen Costa, At Parası filminde karanın, karanlığın daha vurgulanmış durumda olduğunu söyledi. Bugün paranın insandan önce geldiğini söylerken, insani sefaletin bugün de geçerli olduğunu vurgulayan yönetmen Costa, “2000 yıl öncesine gitseniz bile bugüne baktığınızda aynı trajedi görülür” dedi,