Kediler ve köpeklerin evrimi, insan türüyle birlikte şekillenmiştir. Bin yıllardır insanlarla birlikte yaşamışlar, insanla aynı mekânı ve hatta bundan 2000 yıl önce çoğu kez aynı besin kaynağını paylaşmışlardır. İnsan türü ile bugün “evcil hayvan” kategorisinde sayılan kedi ve köpek türlerinin yakınlığı, tarihsel olarak şekillenen ortakyaşam pratiklerinden ve fiziksel yakınlıktan gelir.
Bu fiziksel yakınlık sayesinde hayvan türleri insandan gelen şiddete, istismara, sömürüye maruz kaldığı kadar; insanın sağladığı sevgi, şefkat, korunma, bakım ve ihtimama da maruz kalmış. Bu türlerin, insan türüne bu kadar yakın olarak yaşamasına rağmen hâlâ hayatta olmalarının nedenlerinden biri de, tabiiyet ilişkisinin bu olumlu yönleri.
Bu yakınlık içinde türlerin birlikte ve eş zamanlı evrimi, birbirlerinin duyarlılıklarını, yönelimlerini, hareketlerini, duygusal ve fiziksel durumlarını, bunlara dair konuşma ve ifadelerini anlamalarını sağlamıştır.
Ciddi bir hastalık geçirmekte olanların varsa evdeki hayvanların hastalığını sezdiğine dair sayısız tecrübelere tanık olduğunuzdan eminiz. Peki ya biz, derdini konuşarak olmasa da gayet net ve açık biçimde edebilen hayvanların ifadelerini anlıyor muyuz?
Kedi ve köpeklerin acil durum işareti veren bazı ifadelerini, davranışlarını ve koşulları sizin için derledik. Bunlardan en az biri, bir süredir devam ediyorsa ev arkadaşınızı derhal veterinere götürmeniz gerekiyor.
Şimdiden geçmiş olsun ≥^.^≤
1. Saklanıyorsa
Eğer kedi ya da köpek birden temastan kaçıyor, evin içinde saklanmaya başlamışsa ya da alışılmadık kaçma davranışları sergiliyorsa, bu fiziksel bir ağrının ve metabolik bir hastalık işaretidir.
2. Alışılmadık biçimde halsizse
Eğer en sevdiği oyunları oynamaktansa, giderek daha çok vaktini uyarak ve yalnız geçiriyorsa endişelenmeniz yerinde olabilir: Böyle davranışlar ve açıklanamayan halsizlik kalp ve damar hastalıklarının habercisi olabiliyor. Halsizlik, pire ya da diğer dış parazitlerin olması durumunda da olabilir.
3. Yemek yemiyorsa
Her zaman severek yediği yemekleri bile yemiyorsa, ciddi bir iştahsızlık başladıysa bu önemli bir işarettir.
4. Duruşu bozulduysa: Omuzları düşük, sırtı kambursa
Kambur bir sırt, bacakların arasında çekilmiş kuyruk – bunlar hayvan yoldaşlarımızın ciddi bir düzeyde ağrıları olduğunu bize anlatma yollarıdır. Eğer dört ayaklı arkadaşınız bir süredir sırtını eğerek durabiliyor, omuzlarını düşürüyor ve/veya kuyruğunu bacaklarının arasına saklıyorsa, kaybedecek bir gününüz bile yok demektir.
5. Vücudunun belirli bir bölgesini sürekli yalıyorsa
Bu, gözlemlemesi hayli zor bir semptom. Çünkü kediler ve köpekler gün içinde sürekli kendilerini yalarlar. Ancak eğer kedi ya da köpeğin vücudunun belirli bir bölgesini sürekli yaladığını, o bölgedeki tüylerin sıklığında ve sıhhatinde değişiklik görürseniz mutlaka veterinere gidin.
6. Şişkinlik, gaz ve kusma
Şişkinlik, hayvanın karın bölgesine dokunduğunuzda elinize gelir. Gazı varsa tuvaletini yaparken rahatsız olduğunu, kaka yapmakta zorlandığını göreceksiniz. Kusma başlamışsa (kedilerde düzenli tüy çıkarmak için olan kusma dışında) hayvanı acilen doktora götürmeniz gerekir. Bu işaretler, mide, bağırsak ve pankreas rahatsızlıklarının habercisi olabilir.
7. Nefes darlığı, sık ve hızlı nefes alma
Eğer nefes darlığı uzun süren bir oyunun, fiziksel aktivitenin ya da yürüyüşün sonucu ve kısa süreli değilse, kalp ve damar hastalıklarının habercisi olabilir. Pire de özellikle köpeklerde nefes darlığına neden olabilir. Hayvanı gözlemleyin, devam ederse ilk fırsatta veterinerize danışın.
8. Tıslama, hırlama, ağlamalı miyavlama ya da havlama
Bazı hayvanlar ağrıları olduğunda agresif davranışlar sergiler. Agresif davranışlar, tıslama, hırlama, dokunma ya da oyuna karşı aşırı olumsuz tepki verme, genellikle sizi kendinden uzaklaştırmak için değil, aksine durumunu ifade etmek içindir. Böyle davranış değişikliklerine yüksek ateş, ağrı belirtisi hareketler eşlik ediyorsa hiç vakit kaybetmeyin, hemen doktora gidin.
9. Tuvalette zorlanma ve rahatsızlık
Pek çok kedi tuvalete gitmeden önce miyavlar ki, o anda ne yapmakta olduğunu herkes bilsin. Eğer kedinizin tuvalete girmeden uzun süre miyavladığını, kum kabının etrafında turladığını, kakasını yapmadan önce sıradışı gerildiğini, tuvaletini yaparken acı ifadesi sesler çıkardığını görürseniz, bunlar sindirim ve boşaltım sistemi hastalıklarının habercisidir. Benzer biçimde, köpeğiniz de özellikle çişini yaparken acılı havlama ve ağlama davranışı gösteriyorsa, hemen veterinere gidin.
10. Kafasını duvara tosluyorsa
Bu hayvanda gözlemleyeceğiniz en ciddi işaretlerden biridir. Eğer kediniz ya da köpeğiniz kafasını duvara tosluyor, dayıyorsa, sinir sisteminde bir sorun olduğu neredeyse kesindir. Bu davranışı bir kez görmeniz derhal veterinere gitmeniz için yeterli.
11. Vücudunda şişlik varsa
Her gün, hayvan yoldaşınızı severken, ona dokunurken vücudunda şişlik var mı diye kontrol edin. Eğer bir şişliğe denk gelirseniz, dikkatle bakın. Basit bir şişlik de olabilir, daha ciddi bir hastalığın işareti de. Eklemlerdeki şişliklere derhal müdahale edilmelidir. Kemiklere yakın şişlikler ise tümör ve kanserin habercisi olabilir.
12. Aksama, topallama
Gün içinde devam eden aksama ve topallama görürseniz veterinere gitmeniz gerekiyor. Elle muayenin ve ilk tetkiklerin ardından ultrason ve röntgenle muayene gerekecektir.
13. Üçüncü (iç) göz kapakları görünür olmuşsa
Kedilerin üçüncü göz kapakları normalde yalnızca uyuduklarında belirgin hale gelir. Eğer gün içinde, hayvan uyanıkken de iç göz kapaklarını görüyorsanız bu önemli bir işarettir. İç göz kapağının görünür hale gelmesi, ciddi enfeksiyonların ve hastalıkların habercisidir.
14. Bağırsak bozuklukları: İshal ya da kabızsa
Kronik bağırsak bozuklukları, süregiden kabızlık ya da ishal yalnızca sindirim ve boşaltım değil, başka organlardaki hastalıkların da habercisi olabilir: Omurga tümörleri, ciddi zehirlenmeler ve proktit. Eğer hayvanda kanama, yüksek ateş, vücut sıcaklığında ani değişiklikler, bilinç kaybına yakın sersemleme görürseniz acilen veterinere götürmeniz gerekir.
Kaynak: I