Chavez'in ölümüne beyzbol patronları sevindi
Venezuela Devlet Başkanı Hugo Chavez’in ölümü ‘sol’ cenahta sonu gelmez tartışmalar, sağ cenahta ise nahoş sevinç gösterileri anlamına geliyor. Her iki eğilim de Chavismo’nun etkili mirasına ve onun Washington odaklı küresel serbest piyasa hegemonyasını nasıl tehdit ettiğine bir işaret. Ancak bunların yanında daha az tart
Tarihsel olarak MLB’ye ucuz kaynak sağlamada Venezuela’nın tek rakibi Dominik Cumhuriyeti olmuştur. 2012’de MLB takımlarının kadrosuna baktığımızda 58’inin Venezuela, 64’ünün Dominik Cumhuriyeti doğumlu olduğunu görüyoruz.
On yıllar boyunca MLB takımları her iki ülkede de hiçbir düzenlemeye tabi olmayan beyzbol akademileri kurdu. 15 yaşlarındaki çocuklar düşük ücretler karşılığı bu akademilere yazılıyor ancak ABD’de kariyer hayali kuran bu gençlerin yüzde 97’si akademiden geleceksiz bir şekilde ayrılıyordu. Bu hafta Mother Jones’ta çıkan bir makale, Dominik Cumhuriyeti’ndeki acı bir örneği, Washington Nationals’ın genç yeteneği Yewri Guillen’in önlenebilir ölümünü gözler önüne seriyordu. Makalede bu akademiler, “yolsuzluk ve gençliği sömürü merkezleri” olarak tanımlanıyor.
HUGO CHAVEZ’İN KARŞI ÇIKTIĞI STATÜKO
İşte tam da bu, bir beyzbol fanatiği olan Chavez’in meydan okumayı hedeflediği şeydi. Venezuela, Miguel Cabrera, Felix Hernandez, Pablo Sandoval gibi dev MLB yıldızlarının doğduğu ülke. Son 20 yılda, 200 Venezuelalı Major League’de(Amerikan Beyzbol Ligi), binden fazlası da alt liglerde forma giydi.
Ancak akademiler aynı zamanda arkalarında devasa bir gençlik enkazı da bırakıyordu. Chavez bu statükoyu değiştirme hedefindeydi. MLB’ye işçi ve oyuncu haklarını, iş korumasını gözeten adımlar atmaları gerektiğini söylüyordu. Bu akademilerin gençlerin eğitim ve staj masraflarını da karşılamasını istiyordu. Ayrıca takımlardan oyuncu transferlerinde yüzde 10’luk bir payı da Venezuela hükümetine ödemelerini talep ediyordu. Chavez, MLB’nin ülkesinden rahatça alıverdiği insani sermayeyi etkin bir şekilde vergilendirmek istiyordu.
CS Monitor’ün dediği gibi “Kamulaştırma ve külfetli döviz kontrolü, takımları, Venezuela’da iş yapma konusunda tereddüte sokuyor”du.
SÖMÜRÜCÜ AKADEMİLER KAÇTI!
Son 10 yılda Venezuela’da “akademi”si olan takım sayısı 21’den 5’e düştü. Takımlar çoğunlukla insan kaçırma ve şiddet gibi tehditleri gerekçe gösterdi ama veriler başka gerçekleri ortaya koyuyordu. Bir MLB yöneticisinin isim vermeden LA Times’a söylediği gibi “Takımlar Venezuela’yı terk etti çünkü Chavez hükümeti ve güvenlik sorunları orada iş yapmayı zorlaştırdı. Bunlar olmasa çok daha fazla takım, akademileri kullanmaya devam ederdi.”
MLB, Chavez’in Dominik Cumhuriyeti gibi önlerine kırmızı halı sermemesine yönelik öfkesini dışa vurmakta hiçbir zaman utangaç olmadı. 2007’de MLB’nin Uluslararası İlişkiler Departmanı’ndan Lou Melendez, “Hiçbir ülkede oyuncu transferleri için hükümetlere para ödemeyiz, ödemeyi de düşünmüyoruz... Millileştirdikleri iş kollarına bakınca, Venezuela’da beyzbol endüstrisini de millileştirirler mi diye düşünmeden edemiyorsunuz.”
Akademiler kapanmasına rağmen Venezuela’daki beyzbol potansiyelinden faydalanma amacından hiçbir zaman vazgeçilmedi. Hatta şimdilerde Venezuelalı çocuklarla anlaşmalar imzalayıp onları beyzbol eğitimi görmeleri için ailelerinden kilometrelerce uzakta, başka bir ülkeye, Dominik Cumhuriyeti’ne postalıyorlar.
ÖLMÜŞ BİR YILDIZ ADAYI, ÖLMÜŞ BİR BAŞKAN
Bu konuyla ilişkin konuştuğum Illinois Tarih Profesörü ve Yazar Adrian Burgos, acı gerçeği kusursuz bir şekilde özetledi:
“Buradaki ironi ayan beyan ortada. Yewri Guillen’in ölümü ve Washington Nationals’ın Dominik Cumhuriyeti’ndeki akademisinde bu ölümü engelleyecek yetkinlikte bir sağlık ekibinin olmadığının ortaya çıktığı gün Venezuela Devlet Başkanı Hugo Chavez yaşamını yitirdi. Kuşkusuz, Chavez’in vefatı MLB yöneticilerini Venezuela’da yeniden beyzbol akademileri kurma konusunda heyecanlandırıyordur. Dominik Cumhuriyeti’nde ya da Venezuela’da MLB’de oynama hayali kurarken yeterli sağlık yardımı, tıbbi bakım ya da sağlık sigortası olmadığı için kaybettiğimiz Yewri Guillen gibi gençlerin ölüm haberlerine daha fazla ihtiyacımız var mı? Ölmüş yıldız adayları ve ölmüş bir başkan... Venezuela’nın ve onun beyzbol sahalarını bekleyen gidişat beni endişelendiriyor.”
Çeviren: Mithat Fabian Sözmen