Böbrek taşlarının ülkemizde yaygın olarak görülen bir rahatsızlık olduğunu ve erkeklerde kadınlara oranla daha fazla ortaya çıktığını belirten Özel Koru Hastanesi Üroloji Uzmanı Op. Dr. Mustafa Kıraç "Günlük pratikte sıklıkla karşılaştığımız bu hastalığı tedavi etmekten ziyade oluşmadan önlemek daha akılcı bir yaklaşımdır. Çünkü taş oluştuktan sonra yapılan tedavinin maddi-manevi zararı daha fazla olmaktadır.
Böbrek taşları oluşumunda ülkemizde en belirgin faktörlerden birisi genetik diğeri de beslenmedir. Bu faktörler içinde genetik alt yapıya müdahale olmamakta ancak beslenme bozukluğuna bağlı gelişen taş hastalığında diyetin düzenlenmesi ile hastalık önlenebilmekte veya tekrarlaması geciktirilmektedir.
Peki taş hastalığına neden olan beslenme problemleri nelerdir? Burada ilk söylenmesi gereken günlük tüketilen su miktarının az olmasıdır. Yani vücudun günlük ihtiyacı olan su miktarının üzerinde sıvı tüketmemektir. Esasen sıvı alımı taş hastalığında en kritik noktadır. Yapılan çalışmalarda gösterilmiştir ki, günlük sıvı alımını 1500 cc den 2500 cc ye çıkartmak 5 yılda taş nüksetme oranını % 40-67 oranında azaltmaktadır. Dolayısıyla sıvı alımının az olması taş oluşumunda temel faktördür. Ülkemizde maalesef su içme alışkanlığı yeteri düzeyde değildir. Sadece bu bilincin yerleştirilmesi ile taş oluşumu oranları azalır ve böbreğe bağlı gelişen rahatsızlıkların önüne geçebilir." dedi.
Taş hastalığının oluşumunda diğer önemli bir beslenme probleminin ise hayvansal içerikli gıdaların tüketilmesi olduğunun altını çizen Kıraç "Son yıllarda artan fast-food tarzı beslenme, hayvansal yağ içeriği yüksek besinleri tüketme, kırmızı et tüketimi, alkol tüketimi gibi nedenler böbrek taşlarının oluşumunda önemli birer etkendir. Özellikle batı toplumlarında görülen bu düzensiz hayvansal içerikli besin tüketimi idrardaki ürik asit ve sodyum miktarını artırarak aynı zamanda koruyucu bir madde olan sitrat miktarını azaltarak taş oluşumunu hızlandırmaktadır. Aynı zamanda dengesiz beslenmeye bağlı oluşan obesite ve diabet gibi ek rahatsızlıklar da sinerjik etki ile taş oluşumunda katkı dağlayan rol üstlenmektedirler. Dietle alınan aşırı tuz ise idrarda fazla miktarda sodyum atılımına neden olmakta ve kalsiyum ile birleşerek taş oluşturabilmektedir. Dietle aşırı miktarlarda alınan oksalat içeren besinlerden çay, kahve, çukulata, karalahana, fındık gibi besinlerde taş oluşumu için kritik yiyeceklerdir. Bu yiyecekleri fazla miktarda tüketmek doğru değildir.
Beklide üzerinde en çok durulması gereken besin ise kalsiyumdur. Kalsiyum üriner sistem taşlarının bileşeninde en çok bulunan maddedir. Ve tükettiğimiz süt ve süt ürünlerinde de bol miktarda kalsiyum bulunmaktadır. Eskiden taş oluşumunu önlemek için kalsiyum diyette kısıtlanırdı. Peynir, süt, yoğurt gibi yiyecekler taş hastalarında yasaklanırdı. Ancak son dönem bilgilerimiz artık taş hastalarında kalsiyum kısıtlaması yapmaya gerek olmadığı hatta kısıtlamanın taş oluşumunu hızlandırabileceği yönündedir. " diye konuştu.
Kıraç, böbrek taşlarını önlemede yapılması gerekenleri şu şekilde sıraladı:
1. Günlük su alımı 2000-2500 cc olmalı
2. Hayvansal içerikli beslenmeden kaçınılmalı
3. Kırmızı et, alkol den uzak durulmalı
4. Oksalat içeren besinler (çay, kahve, kola, çikolata, karalahana) aşırı tüketilmemeli.
5. Tuzsuz diyet tercih edilmeli.
6. Süt ve süt ürünleri gerektiği kadar tüketilmeli ve kısıtlanmamalıdır.
Kaynak: Haber7