İngilizce anlamı processor olan, aynı zamanda kısaca Cpu olarak da adlandırılan işlemci, merkezi işlem birimi anlamına da gelmektedir. Aynı insan vücudunda yer alan merkezi sinir sistemi olan beyine benzetilmektedir. Bu yazımızda bir çok soruya cevap niteliği taşıyacak İşlemci nedir, tarihçesi, ne işe yarar, yapısı ve çalışması hakkında bir çok soruya cevap bulacaksınız.
İşlemci Nedir ?
İşlemci bir diğer adıyla Cpu, Bilgisayarımızı çalıştıran hesaplamaları ve algoritmaları yapan kısaca entegre bir elektronik devredir. Bilgisayarımızda sadece tek bir işlemci yoktur. Aynı zamanda grafik işlem birimi anlamına gelen Gpu’da bulunmaktadır. Şahsi bilgisayarınızda bulunan veya telefonlarınız da kullanılan işlemciler genellikle gömülü ve mikro işlemci adı verilen entegre bir devre bulundurur. Entegre Devre; genellikle silikondan yapılmış yarı iletken maddeler ile tasarlanmış ve aynı zamanda metal bir levha üzerine yerleştirilen elektronik devreler grubunun ismidir. İşlemci pazarının önemli bir kısmını eline alan büyük iki firma bulunmaktadır. Bunlar İntel ve AMD işlemci markalarıdır. İşlemci çeşitleri 2’ye ayrılır.
Slot İşlemci ; Dikdörtgen tarzı Ram’e benzeyen bir yapısı bulunan bir karttır. Bu işlemciler eski yılların özellikle 1990’ların en popüler işlemci kartlarından bir tanesiydi. 2000’li yılların başlangıcında soket işlemcilerin rağbet görmesiyle üretimi durduruldu.
Soket İşlemci ; Slot işlemcilere nazaran küçük ve yeni nesil işlemci çeşididir. Üzerinde bir çok pin bulunur, bu pinler çok hassas ve kırılgan niteliğindedir. Anakartın işlemci yuvasına oturtulur ve işlemci mandalı ile desteklenir. İşlemci seçiminde anakart uyumu çok önemli bir hususdur. İşlemcide bulunan pinler, anakart söketindede aynı şekilde uyum sağlamak zorundadır.
İşlemcinin Görevi Nedir
Aslında bu sorunun tek bir cevabı var o da sizin işlemciden ne istediğiniz olacaktır. Oyun odaklı ve iş odaklı cpu çeşitleri bulunmaktadır. Siz tercihinize göre işlemciyi seçmelisiniz. Bu şekilde işlemci görevini oyun veya iş alanında gösterecektir. Sonuç olarak bilgisayarda yaptığımız her olay, işlemci tarafından yönetilir. Oyun oynamak için veya render yapmak için markaların oluşturdukları cpu’lar bulunmaktadır.
İşlemcinin Tarihçesi
İşlemcinin tarihçesi nedir sorusuna vereceğimiz yanıt çok da zor olmayacaktır. Bunun nedeni işlemcilerin tarihçesi pek de köklü bir zamana dayanmıyor. İlk işlemci İntelin belkide bu zamanlara gelmesinin sebebi olabilir. İntel ; pazar payının %80’inden fazlasına hakim olan ilklerin ve yeniliklerin firmasıdır. 1968 yılında Andy Grove, Robert Noyce, Gordon Moore tarafından kurulmuş, yarı iletkenler üreten firmadır. Şuan ki işlemcilerin mimarı olan bu 3 insan dünyaya ders niteliğindedir. 1971 yılında ilk işlemcisini üreten İntel, 4004 adlı işlemcisi Pioneer 10 uzay aracının beyni için tasarlanmıştır. 1979 yılında ortaya çıkan 8086 adlı işlemcisi çok başarılı bulundu aynı zamanda İntelin gelişmesinde ve önünü açmasında çok büyük bir rol oynadı. İntel şuan da bulunan en büyük rakibi Amd’yi kendi elleri ile büyüttü ve büyük bir hata yaptı. Amd piyasaya sürdüğü işlemciler ile başarılı bir şekilde devam ederken, İntel’de bundan telaş ediyordu. Amd dünyanın ilk doğal olarak üretilen çift çekirdekli işlemcisini geliştirdi. Hata üstüne hata yapan intel, bu seferde çift çekirdek olduğunu iddaa eden Pentium D’yi piyasaya sürdü. Ancak Pentium D hiç bir şekilde çift çekirdekle alakası olmayan bir işlemciydi, piyasaya sürmesiyle intel tarafında işler iyice kötüye gitmeye başladı. 2005 yılında başarısızlıklar üstüne başarısızlıklar yaşayan intel, yatırımlarını arttırdı. Amd hızlı bir şekilde ilerlerken yonga üretim tesisini kurdu ancak yönetemedi ve kapattı. Ekran kartı işine giren Amd, ATİ’yi satın alarak ekran kartı üretimine başladı. İntel köşesinde ise, bugün halen daha devam eden ve kullanılan Core serisini piyasaya sürdü. 2009 yılında ilk nesil i3, i5 ve i7 işlemcileri piyasaya çıktı. O zamandan bu yana Amd ile sıkı bir rekabet içerisinde olan intel, üretim teknolojisini geliştirerek lazer işlemciler üzerinde çalışmalarına devam ediyor.