2GENETİK ve ÇEVRESEL TEMELLER BÖLÜM 2GENETİK ve ÇEVRESEL TEMELLER
3Genler nelerdir ve bir kuşaktan diğerine nasıl aktarılırlar? Genetik TemellerGenler nelerdir ve bir kuşaktan diğerine nasıl aktarılırlar?Konunun Temel Sorusu 1
4Genetik TemellerHer bireyin fenotipi ya da direk gözlemlenebilir karakteristikleri, hem genotipin hem de çevrenin ürünüdür.
5sitoplazmasına komutları gönderen yapıları Genetik TemellerHücre çekirdeği içindeki çubuksu yapıda olan kromozomlar, bizim kalıtsal mirasımızı taşırlar. Uzunlukları boyunca genleri ve deoksiribonükleik asit (DNA) segmentlerini yani bizi insan yapan, gelişimimizi ve karakteristiklerimizi etkileyen zengin protein yelpazesini oluşturmak için hücresitoplazmasına komutları gönderen yapılarıiçerirler.
11Genetik TemellerAnnenin yumurtalıklarından iki yumurta salgılandığında ve her ikisi de döllendiğinde çiftyumurta (fraternal) ikizleri ortaya çıkar. Özdeşya da monozigot ikizler, bir zigotun hücrebölünmesinin erken aşamalarında ikiye bölünmesi ile oluşurlar.
13Genetik kalıtımın değişik örüntülerini anlatın. Genetik TemellerKonunun Temel Sorusu 2Genetik kalıtımın değişik örüntülerini anlatın.
14Tek genlerle kontrol edilen özellikler kalıtım Genetik TemellerTek genlerle kontrol edilen özellikler kalıtımörüntülerinde, baskın-çekinik (dominantresesif) ve tamamlanmamış baskınlık yolları ile ortaya çıkarlar.
15Genetik Temeller Tamamlanmamış baskınlıkta, her iki alel de fenotipte kendini göstermiştir ve budurum her ikisinin de karıştığı bir özellik yaratır.Değiştirici genler, diğer genlerin etkilerinizenginleştirir ya da yok ederler.
16Genetik TemellerGenomik damgalamada, genetik yapısına bakılmaksızın, bir ebeveynin aleli aktive edilir.
17Genetik TemellerÇekirdek bazlı (germline) mutasyon gametleri yetiştiren hücrelerde ortaya çıkar; somatik mutasyon, hayatın herhangi bir anında vücut hücrelerinde ortaya çıkabilir.
18İnsanlar arasında sürekli olarak değişen zekâ Genetik Temellerİnsanlar arasında sürekli olarak değişen zekâve kişilik gibi insani özellikler, çoklu kalıtımdan; birçok genin etkilerinden kaynaklanır.
19Genetik TemellerKonunun Temel Sorusu 3Başlıca kromozomsal kusurları ve bunların nasıl ortaya çıktığını açıklayın.
20Çoğu kromozomsal anormallikler mayozdaki Genetik TemellerÇoğu kromozomsal anormallikler mayozdakikusurlara bağlıdır. En yaygını, fiziksel yetersizlikler ve zekâ geriliği ile sonuçlanan Down sendromudur.
22Üreme SeçenekleriKonunun Temel SorusuEbeveynleri sağlıklı çocuk sahibi olmada destekleyen süreçler nelerdir?
23Genetik danışmanlık genetik kusurlara sahip Üreme SeçenekleriGenetik danışmanlık genetik kusurlara sahipçocuk dünyaya getirme konusunda, risk altında olan ebeveynlerin uygun üreme seçeneklerini gözden geçirmelerine yardım eder, gibi.
25Gelişim İçin Çevresel Şartlar Konunun Temel SorusuEkolojik sistem kuramının bakış açısından, çocukların gelişimini ve ailenin iyi oluşunu destekleyen çevre özellikleri ile aile işleyişini açıklayın.
26Gelişim İçin Çevresel Şartlar Çocuk gelişimi için öncelikli ve en önemli şartailedir.Aile, her üyenin davranışının diğerinindavranışını etkilediği çift yönlü etkileşimler ilekarakterize olan dinamik bir sistemdir.
28Gelişim İçin Çevresel Şartlar Sosyoekonomik durum (SED), aile işleyişinibüyük oranda etkiler.
29Gelişim İçin Çevresel Şartlar Yüksek SED’daki aileler; daha küçük olma, psikolojik özellikleri destekleme, sıcak yaklaşım kurma, çocukları ile zengin sözel iletişimi sürdürme eğilimindedirler.
30Gelişim İçin Çevresel Şartlar Sıklıkla ebeveyn ve öğretmen iletişimininolduğu, yüksek kalitedeki okullar daönemlidir.
31Gelişim İçin Çevresel Şartlar Kültürlerin ve alt kültürlerin değer ve uygulamaları çocukların günlük hayatlarının tüm yönlerini etkiler.
32Gelişim İçin Çevresel Şartlar Grup ihtiyaçlarını ve amaçlarını vurgulayantoplulukçu toplumlar ile bireysel iyi oluşuvurgulayan bireyci toplumlar, çocukları daetkileyen sosyal sorunları ele alan sosyal politikalara farklı yaklaşırlar.
33Kalıtım ve Çevre Arasındaki İlişkiyi Anlamak Konunun Temel SorusuKalıtım ve çevrenin bir arada değişik yollarla karmaşık özellikleri etkileme sürecini açıklayınız.
34Kalıtım ve Çevre Arasındaki İlişkiyi Anlamak Davranış genetiği, doğa ve çevrenin karmaşıközelliklere katkısını inceleyen bir alandır.
35Kalıtım ve Çevre Arasındaki İlişkiyi Anlamak Araştırmacılar yakınlık çalışmalarına dayanarak; zekâ ve kişilik gibi özelliklerdeki genetik faktörlerin etkilerini gösteren kalıtsal tahminlerde bulunurlar.Fakat kalıtsal tahminlerin doğruluğu ve yararlılığı tartışılmaktadır.
36Kalıtım ve Çevre Arasındaki İlişkiyi Anlamak Tepki aralığı kavramına göre, kalıtım çocukların çeşitli ortamlardaki tepkiselliklerinietkiler.
37Kalıtım ve Çevre Arasındaki İlişkiyi Anlamak Genetik-çevresel ilişki ve yaşam alanı oluşturma çocukların genlerinin nasıl karşılaştıkları çevre koşullarını etkilediğini tanımlar.