Coumadin (Warfarin)
Coumadin yada tıptaki adı ile Warfarin pıhtılaşmayı önleyen (antikoagülan) ancak daha önceden oluşmuş pıhtıları eritmeyen bir ilaçtır.
Etki mekanizması
Coumadin ağızdan alındıktan sonra ince barsaktan emilir, karaciğerde K vitaminine bağımlı pıhtılaşma faktörlerinin yapımını engeller ve kanın pıhtılaşması gecikir. İlacın etkisi geç başlar. Pıhtılaşmayı önleyici etki ilaç alındıktan sonra ortalama 5. Günde istenen düzeye ulaşır.
Coumadin etkisinin ölçülmesi
Coumadin ‘Protrombin Zamanı ‘ testini uzatır. Kullanılan laboratuar malzemelerinin, ölçüm cihazlarının ve ölçüm maddelerinin değişkenliği test sonuçlarını etkilediği için Coumadin kullanılan hastalarda Protrombin Zamanı testinin standart bir değer ile (INR= International Normalized Ratio) ifade edilmektedir. INR normalde 1 civarındadır, Coumadin kullanan kişilerde bu değer artar ve yapılan tedaviye göre belirli bir değer aralığında tutulmaya çalışılır. Genellikle derin ven trombozu hastalarında hedeflenen INR değeri 2-3 arasındadır.
Coumadin kullanımının tehlikeli olduğu durumlar
- Kanamaya yatkınlık olan hastalar (trombosit azlığı, hemofili gibi),
- Yakın zamanda beyin ve sindirim sistemi ameliyatı geçirenler,
- Kontrolsüz hipertansiyonu olanlar,
- Gebelik: Coumadin altında gebe kalındığında bebekte ciddi sakatlıklar gelişebilir.
- Karaciğer ve böbrek yetmezliğinde risklidir.
Coumadin kullanılması
Coumadin ağızdan günde tek doz olarak ve her gün aynı saatte alınır. Daha çok akşam saatlerinde alınması önerilir. Aç veya tok karnına 1 bardak su ile alınır. Genellikle her gün 5 mg (1 tablet) olarak başlanır. İlaca genellikle heparin ile beraber başlanılır ve hedeflenen INR değerine ulaşıldığında heparin kesilir sadece Coumadin ile devam edilir. Coumadine başlandıktan sonra genelde 5. Gün INR çalışılır. Bu değer hedeflenen düzeyde ise ilaç o dozda devam ettirilir. Daha sonra iki haftada bir INR ölçümü yeterli olabilmektedir. Kullanım sırasında diş fırçalarken kanama yada bir yerlere vurulduğunda vücutta morarmalar sıklıkla görülebilmektedir. Hastanın ilaç kullanırken bir defter tutarak her gün aldığı dozları ve yapılan ölçümleri yazması önerilir. Eğer INR>5 ise hastanın hemen doktorunu araması istenir. Eğer INR>10 veya kanama varsa (kendiliğinden dişeti, burun kanaması, idrardan veya dışkıdan kan gelmesi) hemen ilacı kesip hastanın doktora yada bir hastaneye başvurması önerilir.
Coumadin tedavisinde egzersiz
Coumadin kullanıyorken kanama riski olan aktivitelerin ve sporların yapılması (karate, boks gibi) sakıncalıdır. Bunun dışında kanama riski olmayan aktivitelerin yapılmasında sakınca yoktur.
Coumadin tedavisinde diş bakımı
Coumadin kullananlarda dişlerin yumuşak bir fırça ile nazikçe fırçalanması gerekir. Sert darbeler kolay kanamaya neden olur. Diş ipi kullanımında da nazik davranmak gerekir. Eğer kendiliğinden dişeti kanamaları oluyorsa, bu durum Coumadin dozunun fazla olduğunun bir habercisi olabilir.
Coumadinin yan etkileri
1) Kanama: Warfarin dozu kişi için fazla ise INR değeri yükselecektir ve kanamalar görülebilir.
- Kusma ile ağızdan kahve telvesi gibi veya kırmızı renkte kanama
- Öksürük ile ağızdan pembe köpüklü kanama
- Dışkıdan kan gelmesi veya katran renginde dışkılama
- İdrarda kanama
- Dişeti, burundan aşırı miktarda kanama,
- Kadınlarda: aşırı miktarda, içinde çok miktarda pıhtılar olan ve uzun süren genital kanama
- Vücudunuzda çarpma olmadan geniş morartılar ve şişlikler oluşması.
2) Allerjik reaksiyon: Nadirdir. Eğer Warfarin aldıktan sonra dilde ve boğazda şişlik, nefes darlığı, allerjik döküntüler
3) Coumadine bağlı deride gangren: Nadirdir.
Coumadin tedavisinin istikrarı için yapılması gerekenler:
Genellikle 1 ay içinde kişiye uygun ilaç düzene girer. Ancak bazen kişinin metabolizmasına, kullandığı ilaçlara, beslenme alışkanlıklarına, o sırada geçirilen hastalıklara bağlı olarak INR değerlerinde dalgalanmalar olabilir.
- İlaç uygun şartlarda muhafaza edilmelidir. Eğer her zaman kullanılan dozda cevap alınamıyor ise, yeni bir kutu ilaç alıp denenmelidir.
- Her zaman alınan diğer ilaçlar belli saatlerde ve aynı dozlarda alınmalıdır. İlaç ve doz değişikliği olduğunda birkaç gün sonra INR ölçümü yapılmalıdır.
- Bitki çayları veya bitki ekstreleri Coumadin dozunu etkileyebilir.
- Coumadin ile etkileşen ilaçlara ve gıdalara dikkat edilmeldir
- Alkol aşırı miktarlarda alındığında veya düzenli kullanıldığında Coumadin ile etkileşebilir.
- Kusma, ishaller gibi ilacın alınmasını bozan durumları ilaç etkinliği değişebileceği için doktora haber verilmelidir.
Coumadin ve ilaç etkileşmeleri:
Trombosit fonksiyonlarını bozarak etki eden NSAID (Non-steroid anti inflamatuar ilaçlar) Coumadin ile birlikte kullanılırsa kanama riski artacağından dikkat edilmelidir. Bu ilaçlar:
- Asetil salisilik asit içeren ilaçlar: Aspirin, Ecopirin, Dispril, Coraspin
- Ibuprofen içeren ilaçlar: Brufen, İbufen, Dolorin, Algifen, Artril, Biophen, Dolgit, Pedifen, Profen
- Ketoprofen içeren ilaçlar: Ketofen, Profenid.....
- Naproksen içeren ilaçlar: Apranax, Aprol, Kapnax, Naprosyn, Naprodex, Oprax
Coumadinin etkisini arttıran ilaçlar: Alkol, bazı antibiyotikler (penisilinler, sefalosporinler, trimetoprim-sulfametoksazol, siprofloksasin, eritromisin), parasetamol, setaminofen, amiodaron, simetidin, kortizon, flukanazol, lovastatin, trisiklik antidepresanlar, E vitamini, tiroid hormonu
Coumadinin etkisini azaltan ilaçlar: Anti-tiroid ilaçlar, askorbik asit, azatioprin, barbitüratlar, karbamazepin, doğum kontrol hapı, sprinolakton, teikoplanin, antihistaminikler.
Coumadin ve Gıdalar:
Günlük K vitamini ihtiyacı erişkin için 70-140 mcg arasında olup, bu miktarda K vitaminin alınmasında sakınca yoktur. Yükse miktarda K vitamini içeren gıdaların alınması Coumadin etkisini engelleyecektir. Yüksek dozda K vitamini içeren gıdaların günlük miktarını azaltmak yada her gün düzenli almak uygundur.
Yüksek dozda K vitamini içeren gıdalar: Lahana, ıspanak, pazı, maydanoz, semiz otu, kıvırcık, marul, yeşil çay, brokoli, Brüksel lahanası, şalgam ve balık yağı. Yoğurt içinde bulunan bakteriler barsaktan K vitamini yapımını artırdıkları için Coumadin kullanan kişilerin bol yoğurt yememeli yada düzenli yemelidirler.