19. yüzyılda keşfedilen sinema kamerasının boyutları, 1970’lerin sonunda tüm dünyada küçülmeye başladı. Bu süreçte Sony hep başı çekti. 1990’ların başından itibaren video kameraların yaygınlaşması ve Cannes gibi Avrupa’nın sayılı film festivallerinde amatör yapımlara ödüller yağması, 20. yüzyılın büyük icadı kamerayı evlere, okullara taşıdı. Türkiye’de el kameralarının yaygınlaşması 1990’ların sonlarına tarihleniyor. 1999 yılından beri Türkiye’deki kısa filmlerin neredeyse tamamı el kameralarıyla çekiliyor.
YARI PROFESYONEL Mİ EL KAMERASI MI
Kameraları gruplandırmak hayli zor. Kimi otoritelere göre profesyonel ve amatör olarak ikiye ayrılıyorlar. Kimisi de profesyonel, yarı profesyonel ve el kamerası olarak ayırıyor. Yarı profesyonel kameraların fiyatları, el kameralarının neredeyse üç katı. Aralarındaki fark ise, yarı profesyonellerin 35 mm’lik çekim moduna denk olması, sıralı kayıt ve çift bellek özelliklerinin bulunması, zoom’larının daha geniş olması. Bu kameralar, film çekme tecrübesi olanlara öneriliyor. Uzun metraj film çekmek bile mümkün. Yeni başlayanlar içinse, handycam tipi amatör kameralar uygun.
FESTİVALLERE KATILACAKSANIZ
Kısa film ve belgesel çekmek amacıyla kamera alınıyorsa, öncelikle yayınlayacağınız yeri göz önünde bulundurmalısınız. Çekilen video 102”, 106” gibi büyük ekran televizyonlarda, DVD’de seyredilecek, DVD yapılarak saklanacak veya dağıtımı yapılacak ve festivallere gönderilecekse o zaman görüntü çok büyümeyecek ve çok yüksek çözünürlüğe (HD) gerek duyulmayacaktır. Filminizin festivallerde yarışmasını istiyorsanız, bu kriter sizin için çok önemli. Çünkü neredeyse tüm festivaller, kısa filmleri DVD formatında kabul ediyor. Bu durumda daha ucuz bir kamera modeli seçebiliriz. Ancak çektiğiniz video daha profesyonel bir sinema ortamında veya evlerde büyük ekran projeksiyon cihazında gösterilecekse o zaman görüntü büyüyecek ve kaliteli bir görüntüye, çözünürlüğe ihtiyacımız var demektir. Bu durumda çekim ve kayıt kalitesi iyi, çözünürlüğü yüksek bir kamera satın almanız gerekir. Bu da kesenin ağzını açmak demek.
ÜÇ FARKLI KAYIT TİPİ VAR
Şu anda el kameralarında üç farklı kayıt tipi var:*Manyetik Band: Buna kayıt yapılırken ve aktarılırken çok küçük de olsa görüntü kaybı kaçınılmaz. Kaset, manyetik alandan etkilenebilir ve sıvıya temas etmemesi gerekir. 60-90 dakika görüntü kaydı alabiliyorsunuz. *DVD: Kayıt ve aktarma sırasında kayıp azdır. Arşiv ömrü 10-15 yıl olan DVD’ler 90 dakika kayıt yapabilir. *Sabit Disk: Kayıt ve aktarma sırasında kayıp hiç olmaz. Yeni nesil kameralarda flash veya hard disk bulunuyor. 240 GB’a kadar kayıt yapılabiliyor.
AMATÖR GÖZÜYLE
Doğumgünü kamerasından kurtuluş klavuzu
Mehmet ÖZDOĞAN
Aslında her şey, evdeki küçük ve düşük çözünürlüklü fi tarihinden kalma el kameramla başladı. Önce ufak ufak bazı sahneler çektim. Sonra kısa senaryolar yazmaya başladım. Eş dost, benim için kamera karşısına geçmeye başladığında, tek derdim hikayeyi anlatabilmekti. Baktım, insanlar yavaş yavaş ilgi duymaya başlıyor yaptığım işlere. Eski kameraya dair tatminsizlik giderek artmaya başladı. Hikayelerim uzadıkça, montaj sıkıntısı da büyüdü. Dış mekan çekimlerinde sesle ilgili patlamalar yaşamaya başladım. Gece çekimi diye bir ihtimal zaten yoktu. Çözünürlükten bahsetmiyorum bile!
İKİ İHTİMAL, İKİ UÇURUM
Önce internetin altını üstüne getirip kameraların nerede satıldığını, hangi mağazalarda daha çok alternatif bulabileceğimi araştırdım. Elle tutup, gözle görmeden asla alışveriş yapamayanlardanım. Ancak gördüm ki, bu iş en iyi internetten yapılır. Sana en uygun modelin peşine düşüp, en iyi fiyatı bulman gerekiyor. Ama en fazla seçeneği bulabilmek için, en büyük tekno marketi veya şehrinizdeki fotoğrafçıların en yoğun olduğu merkezleri seçmelisiniz. Örneğin istanbul’da en doğru adres, Sirkeci. Alışverişe çıktığımda gördüm ki; el kamerası dediğimiz şey ikiye ayrılıyor. Ya benim kamerama benzeyen amatör modeller, ya da bildiğimiz ‘büyük’ kameraların küçülmüşü yarı profesyoneller var. İki grup arasındaki fiyat uçurumu dağlar kadar. Amatörler 300-3 bin lira arası, yarı profesyonellerse 9 bin liradan başlıyor, 30 binleri görüyor. İkinci grubu almak için, hem küçük bir serveti gözden çıkarmak, hem de hayatınızın o kamerayla geçeceğine emin olmanız gerekiyor. Benim ne böyle bir kararlılığım vardı, ne de bunun için yeterli bütçem. Karar kesin: amatör adama, amatör kamera makbul.
CANON MU SONY Mİ
Madem kamerayı yeniliyoruz, HD (yüksek çözünürlüklü) olsun diyorum satış görevlisine. Önce beni Canon Legria HFR 106’ya götürüyor. Dediğine göre, film yapımında yeni olanlar için mükemmel bir makine. Tek özelliği full HD oluşu değil. Kamera, 31 seçenek arasından en doğru çekim modunu, parlaklığa, kontrasta, uzaklığa ve genel renk tonuna göre kendi seçiyor. 2,7’’ LCD ekranı var ve sahne geçişleri için büyük kolaylık sağlayan ve düğmeye basmadan üç saniye önce işleme başlayan ön kayıt sistemi var. Her şey 32 GB’a kadar yükseltilebilen hafıza kartlarına kaydediliyor. Fiyatı 1.050 lira civarında. Hemen ardından Sony HDR-XR350VE ile tanışıyorum. Bu kameranın 160 GB’lık sabit diski var ve hafıza kartına ihtiyacınız yok. Tek ihtiyaç, bilgisayar ve kamera arası bir USB kablosu. 7.1 mp’e kadar fotoğraf da çekebiliyor. Çekimleri bilgisayar kullanmadan doğruca televizyona da aktarabiliyorsunuz. Canon’un diğer tüm özellikleri bunda da mevcut. Fiyatı ise, 2.500 lirayı geçiyor. Üstelik ses sistemi de oldukça başarılı.
AŞK TESADÜFLERİ SEVER FOTOĞRAF MAKİNESİYLE ÇEKİLMİŞ
Bu iki markanın dışında, diğerlerine de göz atmak gerekiyor. Örneğin Toshiba Cameleo H30 onlardan biri. Sizi ilk kendine çeken fiyatı, 600 lira civarında. 3’’lik dokunmatik LCD’si, 180 dakika dayanan pil ömrü ve tek tuşla youtube’a video ekleme özelliği sizi mutlu etse de optik zoom’unun 4x olması, gerçekten kısa film çekmek istiyorsanız vazgeçmek için en büyük neden. Tam aramaktan vazgeçmişken satış görevlisi ‘bir ihtimal daha var’ diyor. Dijital fotoğraf makineleri öyle bir hale gelmiş ki, benim diyen el kamerası önünde eğiliyor. Canon 5D Mark II, 1920X1080 boyutlarında video çekebiliyor. Sensör büyüklüğünden dolayı görüntü kalitesi full frame ve ışık duyarlılığı oldukça yüksek. Objektifinin değiştirilebilir özelliğinin olmasıysa, piyango gibi. Öyle ki, Ömer Faruk Sorak, “Aşk Tesadüfleri Sever” filminde 16 mm film kamerasının yanında, bu makineyi üçüncü, dördüncü ve beşinci kamera olarak kullanmış. Üstelik televizyon programlarında da bu şaheser, yine yan kamera olarak kullanılıyor. Ancak bu mucize aletin fiyatı 6 bin lirayı görüyor.
BUNLARA DİKKAT
En büyük sıkıntı mercekte yaşanıyor. Çünkü mercek hiç değişmiyor. En kaliteli merceği seçmeye çalışın Netlik, pozlama ve beyaz ayarı sizin elinizde olmalı. Yeni başlayanlar içinse, en doğru çekim modunu bulan otomatik kameralar tercih ediliyor. Bir kameranın kayıt tipinin HD olması, kaliteli olduğu anlamına gelmiyor. Optik zoom, kayıt yeri ve merceği de çok önemli. Objektif ve filtre uyumu bulunabilmesi ve değiştirilebilmesi gerekir. Objektif filtre yatağının çapı uyumlu olmalı veya dönüştürücü de satın alınmalıdır. Belgesellerde daha uzun süreli çekimler yapılması gerektiğinden maliyeti düşürmek için 16 mm ve 8 mm tercih ediliyor. Bunu da el kameralarıyla sağlamak mümkün. Profesyonel birinden beyaz, siyah, renk çubuğu, renk kontrolü, renk sıcaklığı, kazanç ve filtre ayarlarını nasıl kullanacağınızla ilgili muhakkak bilgi alın.
PROFESYONEL GÖZÜYLE
Yeni başladıysanız handycam’den öteye geçmeyin
Hayri ÇÖLAŞAN / Kısa filmci
Kamera alırken en çok dikkat edilmesi gerekenler; kameranın çözünürlüğü, sabit diskli ise bellek kapasi