Mağaralar nasıl oluşur
Yeryüzünde, birkaç metreden başlayarak kilometreler boyu uzanan, yüzlerce metre derinliğe ve yüksekliğe ulaşanmağaralarbulunmaktadır. Mağaraların oluşma şekillerine bağlı olarakdoğalveyapaymağaralardiye ikiye ayırabiliriz. Volkanik tüf, kaya mezarları, yer altı şehirleri, tapınak ve kaya evleri gibi insanlar tarafından yapılan mağaralar yapay, karbonatlı ( kireçtaşı, dolomitik kireçtaşı, karbonat, dolomit, çimentolu konglomera ve kumtaşı ), sülfat ve klorürlü ana kayaların oluştuktan sonraki fiziko kimyasal reaksiyonlarla yeraltındaki sular vasıtasıyla aşındırılması neticesinde meydana gelen mağaralar ise doğal mağaralardır.
Mağara oluşumundaki etkenler
Mağara oluşumunazemin hazırlayan en önemli ve en etken kaya kireçtaşıdır. Kireçtaşı kayalarının yapılarındaki çatlaklar ve kimyasal bileşimi mağaraların oluşumunda en uyumlu ortamı hazırlamıştır. Standart atmosferik ortamlarda sudaki çözülme durumu zor görünse de, asit içeren suların etkisiyle rahatlıkla erir. Bu asitli sular, eritme kabiliyetlerini toprak veya kayalarda yaşayan canlıların solunumu, sülfürlerin oksitleşmesi, bozunan canlı atıklar ve bitkilerin çürümesiyle ortaya çıkan Karbondioksitten alır.
Mağaraların gelişimi
Mağaraların karanlık boş galeri ve bölmelerden oluştuğu söylenemez. İçlerinde yerüstü ve yer altı sularıyla taşınmış kil, çakıl, mil, moloz ve bloklardan, yerinde oluşmuş damlataşlarla kaplıdır.Mağaraların gelişimindekiikinci aşamayı, mağara içi şekillerin çökelimi izlemektedir. Vadoz, freatik ve epifreatik bölgelerden süzülen suların beraberinde getirdiği çökellere yabancı çökeller denmektedir. Suların direkt olarak fiziksel aşındırması neticesinde oluşan bu yabancı çökeller, sürüklenerek ya da yüzerek gelirler.Mağara çökellerininrengi, şekilleri, boyutları gibi özelliklerini sağlayan etkenler, mağaranın oluştuğu kayaların, tabakaların, çatlakların ve suyun kimyasal bileşimleridir. Yeraltı sularının genel özellikleri, mağaralara giriş şekilleri, hareketleri ve kayanın fiziksel, kimyasal yapısına bağlı olarak damlataşlar üç guruba ayrılmaktadır. Bunlar; damlama ve sızma ile meydana gelendamlataşlar, aykırı şekiller, suyun yüzeydeki dolaşımıyla oluşanlar, su altında ya da düzeyinde oluşanlar ve buz oluşumlarıdır.
Mağaralar nasıl oluşur
Related news
Mağaralar nasıl oluşur