Nevşehir’de bulunan ve Peri Bacaları ile ünlü olan Göreme Vadisi ve çevresi, Resmi Gazete’de yayımlanan cumhurbaşkanlığı kararıyla milli park olmaktan çıkarıldı.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan ilk açıklama
Göreme Vadisi’nin milli park olmaktan çıkarılması, vadinin “ranta açıldığı” eleştirilerine neden oldu. Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan yapılan yazılı açıklamada; “Kamuoyuna yansıyan haberlerin aksine, daha geniş bir alanın verimli ve etkin korunması ve yönetilmesi sağlanacak olup alanın doğal karakterini tahrip eden ve yetki karmaşasından dolayı engellenemeyen kaçak uygulamaların önüne geçilecektir” ifadelerine yer verildi.
“Beş farklı kurulun koruyamadığı alanı bir kurul nasııl korur?”
İzmir Barosu Kent ve Çevre Komisyonu avukatlarından Birkan Sonkaya Medyascope’a konu hakkında görüşlerini anlattı. Avukat Sonkaya “Burada bahsedilen durum şu: 1 Haziran 2019 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 38 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’yle Kapadokya Alan Başkanlığı ismiyle kurulan bir kamu tüzel kişiliği söz konusu. Ve bu kamu tüzel kişiliğine tüm yetkiler devredildi” dedi. Beş farklı bakanlık ve kurulların yetkilerinin tek elde toplandığını belirten Sonkaya, “Tüm yetkilerin tek elde toplanması korumayı artırır mı? Bence yetkinin tek elde toplanması korumayı artırmayacağı gibi, tam tersine mevcut korumayı azaltacak. Fren ve denge mekanizmasını ortadan kaldıracak” diye konuştu.
“Amaç turizm gelirlerinin artırılması”
“İlgili kararnamede söz konusu alan başkanlığının kuruluş amacı ve görevi her ne kadar koruma amaçlı görünse de görünen gizli amacı turizm gelirlerinin artırılması. Yani bu bölgeye yatırımların yapılması” diyen Sonkaya sözlerine şöyle devam etti: “Geçen senelerde gördüğümüz imar barışıyla bu bölgede kaçak yapılanmalar söz konusu oldu. Beş farklı kurul bu bölgeyi koruyamazken, tek bir kurulun bölgeyi koruması bana, tam tersi bir durum gibi geliyor.”
“Korumayı sağlamak için yetkiler tek elde toplanmalı mı?”
Kaçak uygulamaların önüne geçmek için yetkileri tek elde topladıklarını açıklayan Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın kararı hakkında Sonkaya, çatışmanın olmadığı yerde koruma olamayacağını söyledi: “Etkin koruma ancak çatışma ve denetleme mekanizmalarının olduğu yerde sağlanabilir.”
UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde
Resmi Gazete’de yayımlanan karar ile milli park olmaktan çıkarılan Göreme Vadisi ve Kapadokya 1985 yılından beri UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alıyor.
Sadece ormanlık alanların milli park olarak kabul edileceği ilgili yasa 1983 yılında 2873 sayılı yasa ile değiştirildi. Erciyes ve Hasan Dağı arasındaki volkanik bölgede yer alan Göreme Vadisi, UNESCO tarafından 1985 yılında dünya kültür listesine alındıkdan sonra 1986 yılında Bakanlar Kurulu kararı ile milli park olarak ilan edilmişti.
Antalya-Kayseri hızlı tren güzergahı üzerinde
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, şubat ayında Kayseri’de yaptığı mitingde “Kayseri için çok önemli olan bir diğer hızlı tren projemiz ise Antalya-Konya-Aksaray-Nevşehir-Kayseri hızlı tren projesidir. Hem yolcu hem de yük taşımacılığı yapılacak hattın sondaj çalışmaları bu yıl içerisinde tamamlanacak” demişti. Göreme Vadisi Nevşehir’den de geçecek olan hızlı tren hattının güzergahında bulunmasıyla gündeme gelmişti. Birçok korunan alanı doğrudan olumsuz etkileyen projede güzergah değişikliği yapılmış ve değişiklik ile Göreme Tarihi Milli Parkı, Tuz Gölü Özel Çevre Koruma Bölgesi ve Antalya’daki yaban hayatını koruma sahalarına verilecek zararların en aza indirildiği belirtilmişti. Göreme Milli Parkı’nı doğrudan etkileyecek projenin hattının milli parkın sınırına çekildiği belirtilmişti.