Kitap Adı: Osmanlı Ekonomisi ve Kurumları Yazar: Şevket Pamuk Yayıncı: İş Bankası Kültür Yayınları Sayfa Sayısı: 211 Osmanlı-Türkiye iktisat tarihi alanının en önde gelen isimlerinden Prof. Dr. Şevket Pamuk’un 1992-2006 yılları arasında kaleme aldığı makalelerden, tematik bir bütünlük içinde derlenmiş bu kitap, bazı önemli soruların cevaplarını arıyor: Osmanlı devletinin iktisat politikalarına sanıldığı gibi katı bir müdahalecilik mi egemendi? Yoksa pragmatizm, esneklik ve müzakereye yatkınlık daha ağır basan eğilimler miydi? Osmanlı tarihi hakkında sık sık dile getirilen “gerileme paradigması” ne ölçüde geçerliydi? Geleneksel Osmanlı tarihçiliğinin duraklama ve gerileme dönemleri olarak adlandırdığı yüzyıllarda ekonomide neler oluyordu? Batı’daki Fiyat Devrimi, Osmanlı ekonomisindeki kötüye gidişten ne ölçüde sorumluydu? Şevket Pamuk, bu soruların cevaplarını ararken, Sanayi Devrimi öncesindeki dönemde, özellikle de 16.-18. yüzyıllarda, Osmanlı ekonomisinin genel gidişatını, gelirleri, ücretleri ve yaşam standartlarını Avrupa ile karşılaştırmalı bir çerçevede ele alıyor. Osmanlı Ekonomisi ve Kurumları’nı yeniden düşünmek için farklı bir kavramsal çerçeve ve belgelere eleştirel bir bakış öneren bu kitapta yer alan makalelerden biri de (“Osmanlı İmparatorluğu’nda ve Avrupa’da Ücretler, 1489-1914”, Süleyman Özmucur ile birlikte) ABD İktisat Tarihi Derneği tarafından 2001-2002 yılı “En İyi Makale Ödülü”ne layık görüldü.
Kitap Adı: Define Adası Kitap Serisi: Modern Klasikler Dizisi Yazar: R. T. Stevenson Yayıncı: İş Bankası Kültür Yayınları Sayfa Sayısı: 280 Stevenson’ın ilk kez 1881 yılında bir dergide tefrika olarak yayımladığı Define Adası, bugüne dek gerek atmosferi ve karakterleriyle, gerek anlattığı heyecanlı define avıyla her yaştan okuru cezbetmiştir. Yetişkin dostlarıyla birlikte çıktığı deniz seferinden sağ salim dönülmesinde önemli rol oynayan, romanın yeniyetme anlatıcısı Jim Hawkins açısından, bir rüştünü ispat etme hikâyesidir. Zira Jim bu seferde ihanetler, sürpriz saldırılar ve kanlı çarpışmalarla karşı karşıya kalmıştır. Romanın en fazla ete kemiğe büründürülmüş, en güçlü karakteri John Silver’ın eylemlerinde ise yazarın “ahlak” kavramının her zaman açık ve net olmamasına ilişkin alaycı yaklaşımı sezilir. Popüler korsan imgesinin biçimlenmesinde de Define Adası’nın rolü büyüktür. Bugün korsan denildiğinde gözümüzün önünde hemen definenin yerinin işaretli olduğu haritaların, tropikal adaların, omzunda papağanıyla tek bacaklı denizcilerin canlanmasını, romanın çok sayıda film ve dizi versiyonunun bu imgeleri çoğaltarak kolektif belleğimize yerleştirmesine borçluyuz.
Kitap Adı: Sineklerin Tanrısı Yazar: William Golding Yayıncı: İş Bankası Kültür Yayınları Sayfa Sayısı: 262 “Sineklerin Tanrısı”, günümüzde bir atom savaşı sırasında, ıssız bir adaya düşen bir avuç okul çocuğunun, geldikleri dünyanın bütün uygar törelerinden uzaklaşarak, insan yaradılışının temelindeki korkunç bir gerçeği ortaya koymalarını dile getirir. Konusu, R. M. Ballantyne’ın Mercan Adası gibi eşsiz bir mercan adasının cenneti andıran ortamında başlayan bu roman, çağdaş toplumlardaki çöküntünün, insan yaradılışındaki köklerini gözönüne sermek amacıyla Mercan Adası’ndaki duygusal iyimserlikten apayrı bir yönde gelişir. Uygar insanın yüreğinde gizlenen karanlığı deşerken “Sineklerin Tanrısı”; daha çok Conrad’ın kısa romanı “Karanlığın Yüreği”ni andırır. Golding’in romanındaki çocuklar da başlangıçta tıpkı Kurtz gibi, uygar toplumun baskılarından uzak bir örnek düzen kurmak isterlerken, gitgide hayvanlaşır, korkunç bir kişiliğe bürünürler. Bu yönüyle Sineklerin Tanrısı’nın Mercan Adası ile öbür ıssız ada serüvenlerinden ayrıldığı en önemli nokta, ıssız ada yaşamının çetin güçlüklerini ya da mutluluğunu anlatmaktan daha çok, bir insanlık durumunu, kişiler arasındaki çatışma aracılığıyla ortaya koymaya çalışmasıdır. -Akşit Göktürk-
Kitap Adı: Sazan Yazar: Slawomir Mrozek Yayıncı: İş Bankası Kültür Yayınları Sayfa Sayısı: 228 Bazen taşrada bir devlet memuru, bazen yıllarca ağaç kovuğunda yaşamış bir vahşi, bazen de para kazanmak umuduyla başka ülkelere göçmüş bir adam.. Batılılaşan bir Doğu Avrupa ülkesinden komik insanlar, komik hikayeler ve Mrozek’in kitabında. Kısa öykü ustası bir yazarın kaleminden çıkan bu absürd öyküler, ülkemiz okurlarını çok ama çok tanıdık bir dünyaya götürecek. Yaşam karmaşasından seçtiği manzaraları öyküleştiren Slavomir Mrozek keskin bir gözlemci ve büyük bir anlatım ustası olduğunu gösteriyor bizlere.
Kitap Adı: Mrs. Stone'un Roma Baharı Yazar: Tennessee Williams Yayıncı: İş Bankası Kültür Yayınları Sayfa Sayısı: 114 Hayalle gerçeğin, şairle dünyanın, kırılgan ve dişi olanla kırıcı ve erkek olanın trajik karşılaşması… Tennessee Wiliams, bu vazgeçilmez temasını ‘Mrs.Stone’un Roma Baharı’nda da kullanıyor ve kısa roman türüne çok parlak bir örnek veriyor. Mrs. Stone’un Roma Baharı, adını İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Sırça Kümes, Arzu Tramvayı, Kızgın Damdaki Kedi gibi oyunlarla duyuran ünlü Amerikalı oyun yazarı Tennessee Williams’ın kısa roman türünde verdiği parlak bir örnektir. Williams’ın bütün ustalığını serilediği bu roman, orta yaşı geçmekte olan ünlü bir tiyatro oyuncusunun hayatla, kendi kendisiyle ve yok saydığı cinsellikle hesaplaşmasını ele alır. Mrs. Stone’un Roma Baharı, tiyatro ve sinema yönetmeni Jose Quintenero tarafından başrollerde Vivien Leigh, Warren Beatty ve Lotte Lenya ile filme de çekilmiştir.
Kitap Adı: Onlar Hep Oradaydı Yazar: Sunay Akın Yayıncı: İş Bankası Kültür Yayınları Sayfa Sayısı: 194 Kızılderililerin sürüldüğü topraklarda, 1966’da, uzay kıyafetleri giydirilen NASA görevlilerine Ay’a indiklerinde ne yapacakları, nasıl davranacakları anlatılırken, yaşlı bir Kızılderili’nin yanındaki çocukla birlikte bu çalışmaları her gün izlediği görülür. Aradan geçen birkaç gün sonra çocuk yanlarına gelir: “Beni babam gönderdi. O Beyaz Adam’ın dilini bilmiyor. Ben okulda öğrendim. Babam, bu garip aletler ve kıyafetlerle burada günlerdir ne yaptığınızı soruyor.” Bir NASA yetkilisinin, Ay’a gitmek üzere olduklarını, bunun için astronotları eğittiklerini anlatması üzerine Kızılderili çocuk babasının yanına geri döner… Bunun üzerine günlerdir hiç kımıldamadan duran yaşlı Kızılderili koşarak astronotların yanına gelir ve nefes nefese Navaho diliyle bir şeyler söyler. Söyleneni anlamayan NASA görevlileri, babasının arkasından koşarak gelen çocuğa bakarlar… Çocuk, Beyaz Adam’ın Ay’a gideceğini öğrenince babasının çok heyecanlandığını anlatır ve kendisinin Ay’a bir mesajı olduğunu, onu da yanlarında götürüp götüremeyeceklerini sorduğunu söyler. Günlerdir güneş altında ciddi ciddi çalışmaktan sıkılan görevliler bir teyp uzatırlar: “Babana söyle, mesajını bu teybe söylesin. Söz, giderken yanımızda götüreceğiz.” Kızılderili, çocuğunun Beyaz Adam’ın sözlerini Navaho diline çevirmesinden sonra teybe bir şeyler söyler, sonra da kızgın adımlarla uzaklaşır oradan. Mesaj şöyledir: “Bu adamlara dikkat edin! Topraklarınızı almaya geliyorlar!..”
Kitap Adı: Cumhuriyet'in İktisat Tarihi Yazar: Oktay Yenal Yayıncı: İş Bankası Kültür Yayınları Sayfa Sayısı: 247 Cumhuriyet’in İktisat Tarihi’nin kapsamlı biçimde gözden geçirdiği bu üçüncü baskısında Prof. Dr. Oktay Yenal, ikinci baskıdan bu yana geçen yedi yıldaki gelişmeleri analizine dahil ediyor. Türkiye’nin yeni bir anayasa düzeni ve sağlıklı bir yargı sistemine ihtiyacı olduğunu söyleyen Yenal, bunun için daha yetenekli bir aydın kadro yetiştirilmesi gerektiğini dile getirerek uyarısını tekrarlıyor ve gerçek üniversite eğitimini hedef gösteriyor: “Umulur ki ileriki yıllarda Türk uygarlığının lider kadrosunu yetiştirecek üniversiteler de gelişir ve Türkiye Cumhuriyeti uygarlık kulvarında ilerler.”
Kitap Adı: Yunus Emre: Hayatı ve Bütün Şiirleri Yazar: Abdülbaki Gölpınarlı Yayıncı: İş Bankası Kültür Yayınları Sayfa Sayısı: 522 Yunus Emre Hayatın ve halkın dili ile gür bir lirizmi kaynaştırarak tasavvuf şiirinin kurucularından biri olmayı başaran unutulmaz bir 13. yüzyıl sonu – 14. yüzyıl başı ozanıdır.
Kitap Adı: Peter Pan Yazar: J. M. Barrie Yayıncı: İş Bankası Kültür Yayınları Sayfa Sayısı: 184 Büyülü Peter Pan, Darling ailesinin çocukları Wendy, John ve Michael’ın yatak odasına gelir. Çocuklara uçmayı öğrettikten sonra, Düşler Ülkesi’ne götürür. Çocuklar orada Kızılderililer, kurtlar, denizkızları ve korsanlarla karşılaşırlar. Korsanların lideri uğursuz Kaptan Kanca’dır. Bir sürü serüvenden sonra, Peter, Wendy ve çocuklar Kaptan Kanca ve tayfalarıyla savaşırken, öykünün heyecanı doruk noktasına ulaşır. Bir gece, siz uyurken, bir hayalin odaya süzüldüğünü, sizi uyandırıp, onunla birlikte, hiçbir yetişkinin olmadığı bir düşler ülkesine uçmayı önerdiğini hayal etmeyeniniz oldu mu? Büyümeyi reddeden, sonsuza dek çocuk kalan Peter Pan, hem çocuklar hem de yetişkinler için, hayallerin başladığı yer olmayı başarabilen bir dünya klasiğidir.
Kitap Adı: Erdem ve Mutluluk Yazar: Erich Fromm Yayıncı: İş Bankası Kültür Yayınları Sayfa Sayısı: 284 Erich Fromm, bütün dünyada en çok ilgi gören yazarlardan biri olmuştur. 80 yıl gibi uzun sayılabilecek verimli bir ömür sürmüştür. Enerjisinden hiçbir şey kaybetmeden mutlu bir dünya yaratabilmek için elinden gelen bütün gayreti göstermiştir. Önemli kitaplarının hemen hepsi bütün büyük dillere ve Türkçe’ye çevrilmiştir. Türk okuycusunun çok iyi tanıdığı bu yazarı gene Ayda Yörükân’ın çevirisi olan bu kitapla sizleri başbaşa bırakıyoruz.
Kitap Adı: Akşamüstü Ezgisi Yazar: Amit Chaudhuri Yayıncı: İş Bankası Kültür Yayınları Sayfa Sayısı: 161 “Müzik öğretmeni ölmekte. Bundan haberi yok, ama bir yıla kalmaz, ölmüş olacak. Yağmuru bir daha göremeyecek. Bundan haberi yok. Öleceğinden habersiz oluşu, onu bir hare gibi çevreliyor, Tanrı’ya yakınlaştırıyor. Annemin bundan haberi yok. Yağmurun bundan haberi yok. Yağmur, dünyayı temizliyor. İçimizdeki; insani, ama mevsimlerle değişen bir şey de temizleniyor, sessiz bir sağanak halinde yağan her gözyaşıyla.” The Observer’ın yirminci yüzyılın “En İyi 20 Yazarı” arasında gösterdiği Chaudhuri, Oxford’daki öğrencilik yıllarını, yabancılaşmayı ve alışmayı, iki sevgili arasındaki kararsızlıklarını, Hindistan’ın büyülü müziğini, İngiliz ve Hint yaşamını yer yer eleştirel, yer yer de özlem dolu bir tavırla anlatıyor. Chaudhuri, Southern Arts Edebiyat Ödülü ve Encore Ödülü’nün sahibi olan bu romanını Hint müziğinin dokusu ve sözünü ettiği o eşsiz akşamüstlerinin ezgisiyle süslüyor.
Kitap Adı: Piramit Yazar: William Golding Tür: Modern Klasikler Dizisi Yayıncı: İş Bankası Kültür Yayınları Sayfa Sayısı: 232 Golding, kendi yaşamından izler taşıyan Piramit’te bizi II. Dünya Savaşı öncesinde İngiliz taşrasının “sınıf takıntılı” ve boğucu ortamına götürür. İnsanların katı bir toplumsal hiyerarşiye göre konumlandığı, herkesin kendi yerini bildiği bu kasabada birbirine hiç temas etmeyen hayatlar sürülür. Anlatının henüz yetişkin dünyasındaki ilişkileri kavrayamamış bir gözlemcinin, genç ve toy Oliver’ın bakış açısından aktarılması ise ironiktir. Piramit, 1920’lerden 1940’lara uzanan yeniyetmelikten yetişkinliğe geçiş sürecine tanıklık ettiğimiz Oliver’ın çocukluğuna ve gençliğine ait trajik olduğu kadar da komik üç hikâyeden oluşur. Romanın başında sosyal merdivende yükselmek üzere ilk adımı atarak Oxford Üniversitesi’ne başlamaya hazırlanan Oliver, hem alt-orta sınıftan gelen anne babasının “sınırlı” dünyalarına hem de kasabanın daha yüksek sınıftan sakinlerine karşı öfke doludur. Toplumsal tabakalaşma ve sınıf bilincine dayanan bu “piramit” benzeri yapı, Oliver’ın kişisel olarak aşması gereken bir engeldir.
Kitap Adı: Kısırdöngü Yazar: Jose Saramago Yayıncı: İş Bankası Kültür Yayınları Sayfa Sayısı: 146 Saramago’nun bu kitabının kahramanları eşyalar; Saramago devrilen bir sandalyeyle birlikte son bulan bir yaşamı, sürücüsünü rehin alan bir arabayı, saldırgan kapıları ve insanlardan köşe bucak saklanan posta kutularını, park sıralarını, asansörleri… Anlatıyor. Esiri olduğumuz eşyalardan yola çıkıyor ve sevinçleriyle, acılarıyla, umutları ve hayal kırıklıklarıyla yaşam denen kısırdöngüyü anlatıyor büyük yazar. Ölümden kaçmak isteyen, mezar taşı görmeye tahammülü olmayan bir kralın öyküsü de var bu kısacık kitapta; türünün son temsilcisi bir sentorun günümüz dünyasında yaşadıkları da… Saramago’nun olağanüstü düş gücüne, keskin mizahına hayran olacağınız mükemmel bir yapıt…
Kitap Adı: Robin Hood Yazar: Howard Pyle Yayıncı: İş Bankası Kültür Yayınları Sayfa Sayısı: 304 Dünyanın tarihinin en ünlü halk kahramanlarından biri olan Robin Hood, zorlu bir dönemde ortaya çıkmış ve yoksulların, mazlumların koruyucusu olmuştur. Tarihte böyle birinin yaşayıp yaşamadığı kesin olarak bilinmez. Ancak dönemin halk türkülerinde ve hikâyelerinde Robin Hood’un adı ve kahramanlıkları sık sık geçmektedir. Tarihçiler birkaç ünlü kişiliğin zamanla halkın zihninde birleşip tek bir kahramana dönüştüğünü söylemektedir. Bu nedenle Robin Hood iyi kalpli, merhametli ve insani kusurları olan bir karakterdir. Çılgın bir maceraperesttir, ama harika bir liderdir. Fakirleri ve mazlumları savunur, ama hakkı yenen üst sınıfa da yardım eder. Yani aslında insanların tarih boyunca özlediği adaletin savunucusudur. Bu nedenle ünü kısa sürede İngiltere’nin dışına taşmış ve maceraları 19. yüzyılda birçok yazar tarafından kaleme alınmıştır. Elinizdeki kitap ünlü yazar ve çizer Howard Pyle tarafından 1883 yılında yazılmış ve daha sonra yazılan birçok esere ilham kaynağı olmuştur. Milli Eğitim Bakanlığı’nın belirlediği 100 Temel Eser arasında yer alan bu eğlenceli macera her yaştan okura hitap etmektedir.
Kitap Adı: Elektra Kitap Serisi: Hasan Ali Yücel Klasikler Dizisi Yazar: Sophokles Yayıncı: İş Bankası Kültür Yayınları Sayfa Sayısı: 57 Sophokles (MÖ 495-406): Yunan tragedyasının en önemli yazarları arasında adı ilkönce hatırlanan Sophokles, konuları işleyişi ve oyundaki karakterleri canlandırılmakta ustalığıyla ayrı bir yere sahiptir. Tiyatro tekniğini geliştirmiş, diyaloglara, dekor ve kostüme önem vermiştir. Tragedyalarında dönemin yazarlarında rastlanmayan derli toplu bir içyapı görülür. Eserlerinde yazgı sorununu her zaman ön planda tutar. Katıldığı yarışmalarda yirmiden fazla ödül almıştır. Yüz yirmi üç tragedya yazan Sophokles’in eserlerinden sadece Aias, Antigone, Kral Oidipus, Elektra, Trakhis Kadınları, Philoktetes, Oidipus Kolonos’ta günümüze ulaşabilmiştir.