

Çanakkale Cephesi ve Yunanlılar (İsmail Bilgin)
Tarih: 30/05/2010 / Toplam Yorum 3 / Yazar Adı: / Okunma 10758
Eğer kral dediğimi yapsaydı ve Metaxas (Yunan Genelkurmay Başkanı) Almanyanın etkisiyle istifa edip bunalıma yol açmasaydı; eğer biz bir kolordu olmasa da da bir tümen yollayıp harekâta katılsaydık korumasız, savunmasız, askersiz bir durumda olan Gelibolu Yarımadasını ele geçirebilecektik Bu söylediklerim değişik yerlerde verilen raporlarla da doğrulanmış olup İngiliz parlamentosu tarafından da onaylanmıştır. İşte baylar kendilerini ülkenin kurtarıcıları gibi tanımlayanlar, ülkenin büyük umutlarını ve doğuya yayılma şansını gömmüşlerdir!.. Politikam engellenmeseydi, Yunan Ordusu yarımadaya Şubat 1915 sonuna doğru ulaşırdı. İngiliz raporları da yarımadanın bu tarihten bir ay sonra savunma için hazırlandığını doğrular. Daha sonra Alman askeri-teknik bilgisi ve gücü ile desteklenecek olan bölgede iki yüz bin kişilik bir ordunun yapamadığını Yunan Ordusu o ilk günlerde rahatlıkla yapabilirdi, bu bizim için çocuk oyuncağı sayılırdı Venizelos kaçırdıkları fırsatı bu sözlerle özetliyordu. Yazar İsmail Bilgin, Çanakkale Savaşı ve Yunanistan ilişkisini anlatıyor.


İtilaf Devletlerince Çanakkale Harekâtına karar verilmeden önce Yunanlıların Egede deniz üstünlüğünü korumak ve Osmanlı Devletine mümkün olduğunca darbe vurmak düşünceleri bulunuyordu. Ayrıca topraklarını genişletmek, önlerine çıkmış veya çıkacak olan tarihi fırsatları değerlendirmek isteyen Yunan yöneticileri bu tutumlarını ısrarla sürdürmüşlerdir. İstanbulu, Anadoluyu işgal etmek tarihi emellerini oluşturmaktaydı. Bunun için işgal hazırlıkları/planları yapmışlardır.
Cemal Paşa anılarında Yunanlıların deniz üstünlüğünü korumak için şu hazırlıklarını anlatır:
1914 yılı mayıs ayı ortalarında Goben padişah hazretlerine saygılarını sunmak vesilesiyle yaptığı görkemli ve gösteri amaçlı ziyarete karşılık, İngilizler de kendi güçlerini göstermek için Akdeniz Filosu Komutanı Amiral de Robecki Haziran ortalarında İnflexible zırhlısı ile İstanbula göndermişlerdi. Amiral ile yaptığımız görüşmelerde sık sık Sultan Osman zırhlısını İstanbula getirmek için özel önlemler alıp almadığımızı ısrarla soruyordu. Ve diyordu ki:
Sultan Osmanın Osmanlı sularına gelmesi Yunanlıları son derece korkutuyor. Gelişini önlemeye kararlılar. Benim aldığım bilgilere göre geminin İngilterede son denemeleri yapılırken, fedailer kullanılarak tahrip edilecek, olmazsa Cebelitarık Boğazı civarında bir Yunan denizaltısı tarafından torpillenecek, bunu da başaramazlarsa, Yunan kara sularından geçerken, bütün Yunan donanmasıyla hücumu göze alacaklar uyanık olun (1).
*
İki ayrı bloğun başını çeken İngiltere ve Almanyanın güç gösterisi İstanbulda başlamıştı. Tarih daha sonra İstanbulu ele geçirmek isteyen İngiltereye karşı Çanakkaleyi savunacak olan Osmanlı Devletinin yanında ittifakı olarak Almanya karşı karşıya getirecekti.
Zaman içinde ittifakların belirginleşip safların kesinleşmesinden sonra özellikle İtilaf Devletleri çeşitli planlar üzerinde çalışmalarını sürdürmekteydi. İşte o günlerde, 27 Ağustos 1914 tarihinde İngiltere Dışişlerine iki telgraf geldi. Bu telgraflarda bakanların dikkati Osmanlı Devletinin boğazlarına çekilmek isteniyordu. Telgraflardan ilki Atinada bulunan İngiliz Maslahatgüzarındandı. Telgrafta Yunan Başvekili Venizelosun, kral ve kabinenin tamamıyla mutabık kalmaları üzerine; Yunanistanın kara ve deniz bütün askeri kaynaklarını İtilaf Devletleri emrine vermiş olduğunu belirtiyordu (2).
İki gün sonra da İngilterenin Atina maslahatgüzarı gerektiğinde Çanakkale Boğazına yapılacak bir taarruzda yardımcı kuvvet verip vermeyeceğini Yunan kralından sorulduğu haberi 29 Ağustosta Sir Francis Elliot (İngilterenin Atina Maslahatgüzarı) tarafından Londraya bildirildi. Haberin devamında, Kral eğer Bulgaristan tarafsızlığını korursa, yardım edebileceklerini kendisine söylemişti.
İngiltere bu destek ile yapılacak bir harekâtla Osmanlı Devletine baskı kurmayı ve bu ülkenin eli kolu bağlamayı düşünmeye başladı. Üstelik Mısır
31 Ağustosta Deniz Bakanı Churchill ve Savaş Bakanı Lord Kitchener oluşan yeni strateji üzerinde tartıştı. Bu tartışmadan sonra Churchill, Pariste iken Genelkurmay Başkanına müracaat etti. Bahriye Nezaretinden verilecek iki subayla birlikte; İngiliz Donanmasını Marmaraya sokmak amacıyla Gelibolu Yarımadasının yeterli sayıdaki Yunan Ordusu ile ele geçirilmesi için plan hazırlanmasını emretti. Buna da gerekçe olarak Türkiyenin her an bize savaş açma ihtimali vardır ve bu yüzden konu önemlidir. deniliyordu. Bu noktada Askeri Tarihçi Oglander ise iki noktaya dikkati çekmektedir: İlk önceleri askeri harekâttan başka bir şey düşünülmüyordu. Yunan Ordusu yarımadayı ele geçirdikten sonra İngiliz Donanması Marmaraya girecekti. Ancak bu harekât Türkiyenin savaş ilanına göre yapılacaktı.(3)
O zamanki düşünceye göre Yunan Ordusunu yarımadaya çıkarmak, Çanakkale Boğazının güvenliği sağlandıktan sonra da İngilizlerin rahatça İstanbula girmesine sebep olmaktı. Bu tipik İngiliz kurnazlığı ve politikasının bir düşüncesiydi. Kendi kuvvetlerinden çok başka kuvvetleri de işine çekmek ve asıl amaca ulaşmaktı. Ancak bu plana Harekât Dairesi Başkanı General Calwell karşı çıktı. Gelibolu Yarımadasına yapılacak taarruzun son derece güç olduğunu bildirdi. General elde 60.000 asker ve kuvvetli toplar bulunmadıkça, bu harekâta girişmenin yersiz olacağını ifade etti. Calwell bu görüşüyle daha önce 1906 yılında hazırlamış olduğu Boğazlara saldırı planı ile ters düşmüş oluyordu.
Yine de Genelkurmaydan olumlu yanıt alan Churchill, Yunanistandaki İngiliz Deniz Misyonu Bakanı Tuğamiral Mark Kerre 4 Eylül 1914 yılında telgraf çekti. Telgrafta ise şunlar yazıyordu:
İngiltere ve Yunanistanın, Türkiyeye karşı birlikte yürüteceği savaş politikası için Yunan generalleri ve donanma subayları ile temasa geçmemiz yararlı olacaktır. Siyasi ihtimalleri ilgili hükümetlere bırakmak koşuluyla amiralliğimiz bu konuda size izin vermektedir. Yunan hükümetine yaklaşınız. Konuyla ilgili olarak bizim görüşlerimiz şöyledir:
Türk ve Alman savaş gemilerine karşı Yunan Donanması size destek olmalıdır. İndomitableın sancak gemisi olacağı Birleşik Donanma komutanıza verilmelidir. Şartlar zorunlu kılarsa her türlü gemiyle de destekleneceksiniz (4).
Aynı zamanda Sir Edward Grey eğer Osmanlı Devleti, Merkezi Devletlere katılırsa, Yunanistanın da kendilerine yardımını kabul edeceklerini 4 Eylül 1914 tarihinde Atinaya bildirdi. Bundan sonra bir harp meydana geldiğinde Yunan kara ve deniz kuvvetleri ile görüşme yapmak üzere Mark Kerre (Yunanistandaki deniz ıslahat başkanı) emir verdi. Ancak Türkiye tarafsız kalırsa, Yunanistanın da savaşa hiçbir şekilde girmeyeceği bildirildi.
Gerekli izni alan Amiral Kerr, Kral Konstantin ile bir görüşme yaptı. Yunan Kurmayının Gelibolu Yarımadasına saldırabileceklerini Eylül ayında İngiltereye bildirdi. Ancak Atina, Bulgaristanın tarafsız kalacağına inanmıyordu. Osmanlı Devletine karşı Bulgar ordusu taarruza geçmedikçe, Yunanlılar da geçmeyeceklerdi. Bu şartla Yunan planı derhal yürürlüğe konabilirdi. Ayrıca Yunan Donanmasının iki veya üç parça muharebe kruvazörü birkaç kruvazör ve destroyer ile birlikte bir mayın tarama filosu ile takviyesi gerekiyordu.
Oysa daha önce Yunanlılar Osmanlı Devleti ile çıkacak bir savaşta ayrıntılı planlar yapmışlardı. Bu planların merkezinde yine Gelibolu Yarımadasının yanı sıra diğer önemli merkezlere saldırı şu şekilde planlanmıştı:
Çanakkale Boğazına saldırı mayın tarlaları temizlenmedikçe hiçbir donanma Marmarayı geçemez. Ayrıca Boğazın her iki yanına da geniş ölçekli bir çıkarma yapılmalıdır.
Rumeli yakasının güney kısmındaki istihkâmları ele geçirmek için Kabatepe güneyine 60.000 asker çıkarılacaktır.
Asya yakasına ise iki tabur çıkarılacak ve Boğaz girişinde bulunan Kumkale istihkâmı ele geçirilecektir.
Aşağıdaki kuvvetlerin karaya çıkarılması ile beraber harekâta başlanacaktır.
Bolayırı ele geçirmek ve tutmak üzere 30.000 asker,
Demiryolunu güneyden kesmek için İskenderuna 20.000 asker,
İzmirdeki kolorduyu etkili bir rol oynamaktan alıkoymak üzere 20.000 asker de Edremit Körfezine çıkarılacak (5).
Bu plan o zaman için hiçbir şeyi tesadüfe ve şansa bırakmayacak kadar ayrıntılı hazırlanmıştı. Üstelik ilgili yerlere Osmanlı Devletinin yardım göndermesinin önü de kesiliyordu. Mayın tarlaları temizlenmedikçe hiçbir donanmanın boğazı geçemeyeceği öngörüsü de çok önemlidir. Ama Yunanistanın, İngiltere yanında harekâta katılması için bir şartı vardı. Bulgaristanın da İtilaf Devletleri tarafına çekilmesi lazımdı. Balkan Harbinde Osmanlıya karşı ittifak yapan bu iki devlet arasında toprak anlaşmazlığı sürüyordu.
Bu arada Bulgaristanın, Almanlara söz verdiğini öğrenen Kral Konstantin, Osmanlı Devleti Yunanistana saldırmadıkça, kendilerinin de Osmanlı Devletine saldırmayacaklarını duyuruyordu. Bu duyuru üzerine Çanakkaleye saldırı fikri Londrada bir süre kesintiye uğradı. Ancak Boğazlara saldırma fikri üç hafta sonra tekrar ele alındı. Genç bir gazeteci iken yazdığı yazılarda dahi Boğaza saldırma düşüncesi kendisinde sabit bir fikir hale gelen Churchill Mısır ve Süveyş Kanalının muhafazası için en iyi yolun Gelibolu Yarımadasını ele geçirmek olduğunu bildiriyordu. Ancak Lord Kitchener, Churchillin fikrine itibar etmedi. Onun teklifini kabul etmedi. Mısır için bir tehlike olmadığını söyledi. Kısa bir süre için de olsa Çanakkaleye bir harekât düzenlenme düşüncesi böylece rafa kaldırıldı.
Ocak bayı başında ise Avrupa Cephesinde çarpışmaların tavsamaya başlaması ve Rusyanın durumu Çanakkale konusunu tekrar gündeme getirdi. Lord Fisher 3 Ocak 1915te Bahriye Nazırına Osmanlı Devletine karşı yapılacak olan taarruzu desteklediğini ifade ediyor ancak gelişmeleri şöyle öngörüyordu:
Fransada bulunan Hintlilerle hazırlanmış olan 75.000 kişilik bir kuvvetin Mısırı korumak gibi bir amaç verilerek Marsilyadan gemilere bindirilmesini teklif ediyordu. Önce Hayfaya ardından İskenderuna bir gösteriş çıkarması yapılmalı daha sonra bu kuvvet Çanakkalede Beşige ye çıkmalıdır. diyor aynı zamanda ada Yunan Ordusu Gelibolu Yarımadasına asker çıkarmaya, Bulgarların Edirne üzerine yürümeye, Romanyalıların da Avusturyalılara karşı yapılacak taarruzda Ruslar Sırplara katılmalı diyor ve ekliyordu, Amiral Sturdee Majestic ve Canopus sınıfı gemilerle aynı zamanda Çanakkale Boğazına saldırmalıdır. Ancak Fisher bir ekleme yapıyordu. Eğer hızlı hareket edilmezse bu harekâtta başarısızlık kaçınılmaz (6).
Fisherin hızlı olunması gerektiğini yazması önemlidir. Bu söz ile Osmanlı Devletinin hazırlanmasına izin verilmesi gerektiğini belirtir. İngiliz devlet adamları saldırı için kendilerinin yanlarına pek çok ülkeyi alarak en az hasar ve zayiat ile hedefe gitme düşüncesindeydiler. Bu günlerde yine Churchill gündemi belirlemek istedi. Bu sefer de boğazın her iki yakasının donanmanın en değersiz, yaşlı gemileriyle zorlanmasını düşünmeye başlamıştı. Majestic ve Canopus sınıfı zırhlılar ile pekâla zorlanabileceğini söylüyordu. Eğer başarı kazanılırsa, Bulgaristan İtilaf Kuvvetleri safında da yer alabilecekti. Özellikle Bulgaristanın kazanılması önemliydi. Onunla birlikte Balkan Devletleri de İtilaf Bloğu içine çekilebilirse, Almanya ve Osmanlı Devletinin bağlantısı olmayacaktı.
Saldırı için lojistik destek yerleri gerekli idi. Bunun içinde en uygun yer Selanik limanıydı. Ancak buradan faydalanmak için de Yunanistanın savaşa girmesi lazımdı. Bu ülkenin savaşa girmesi için Megalo İdea fikrine atfen Anadolu ödül olarak gösterildi. Tarih 8 Ocak 1915ti. Yunan Hükümeti ise 23 Ocak 1915 tarihinde bu öneriye karşı üç şarttan birinin yerine getirilmesini istedi:
Ya Bulgaristan harbe sokulmalı, ya da Bulgarlar tarafsız kalırsa bu kez Romanyadan da yardım alınmalı veya Bulgaristanın tarafsızlığı sağlanamazsa İtilaf Devletleri Kral Ferdinandın kararsızlık ihtimaline karşı bir moral teminatı için Selanike yeteri kadar kuvvet gönderilmelidir. Bunun için iki İngiliz veya bir Fransız kolordusunun yeterli olacağını da söylendi.
9 Şubatta Harp Meclisi, Bulgaristanın Almanya safında olduğunu öğrendi. Kral Ferdinand Rusyanın cephanesizlikten bir şey yapamayacağını belirtti. Ayrıca Romanya ittifaka girmeye çekindi. Bu arada Rusyadan da kuvvet istendi. Rusya ancak 1.000 kazak süvarisi verebileceğini belirtti.
Bunun üzerine Yunanistanın ittifaka girmesini sağlamak üzere Yunanistanın istekleri kabul edildi. Hatta asker sayısının artırılması bile gündeme geldi. Ancak bir süre sonra Yunanistana, kolordu yerine bir tümen asker gönderileceği bildirildi. Yunanistan bunu kabul etmedi ve mutlaka Romanyanın da katılımını şart koştu. Yunanistanın Selanike gönderilecek kuvveti az bulması üzerine bu şehir üzerinden Çanakkaleye bir saldırıdan vazgeçildi. Ama yine bütün dikkatler boğazlara yapılacak bir saldırıdaydı. 29 Ocakta bazı kıtalar boğaza yapılacak harekâta katılmak için Yunan Hükümetinden izin alınmış ve Mondrosa doğru yola çıkmışlardı. Bu uluslararası bir anlaşmazlığa yol açmadı çünkü Türkiye, Limni adasında Yunan hakimiyetini tanımıştı(?) (7).
İtilaf Devletlerinin Çanakkale Seferini düzenleyeceğinin kesinleşmesi üzerine Anadoluyu ele geçirme fikrinde olan Yunanistan Başbakanı Venizelos 1 Martta Gelibolu Yarımadasına üç tümenlik Yunan kuvveti çıkarılmasını teklif etti. Yunan kralı da harbe hazır olduğunu bildiriyordu.
Yunanlıların İtilaf Devletlerine kuvvet gönderme teklifi, İstanbulu ele geçirmek düşüncesindeki Rusyanın karşı hamle yapmasına sebep oldu. Rusya 2 Martta Atinaya Çanakkale Seferine iştiraklerinin kabul edilemeyeceğini bildirdi. Rus Dışişleri Bakanlığı Atinadaki maslahatgüzarına şöyle telgraf çekmişti: Müttefiklerin İstanbula karşı yapacakları taarruza Yunan kuvvetlerinin iştiraklerini asla istemeyiz
Tarihi süreç içinde daima İstanbulu ele geçirmek düşüncesinde olan Rusya bu konuda Yunanistan ile karşı karşıya gelmişti. Rusyanın savaşacak cephanesi azdı. Üstelik buğdayını uzun bir süredir Avrupaya satamıyordu. İtilaf Devletlerinin Çanakkale Seferi düzenlenmesin isteyerek ayrıca doğuda Osmanlı Ordusunun baskısından kurtulmayı düşünüyordu.
3 Martta Yunan Genelkurmayı yarımada üzerine başarılı bir taarruz yapmanın zamanını geçtiğini bildirdi. Bunda iki önemli etkenin rolü vardı: 1. Rusyanın karşı çıkması ve 2. Ani ve kararlı bir taarruz zamanın geçtiği düşüncesi Yunan kralı da Geliboluya asker çıkarılmasını kabul etmemişti. Artık Yunanistan sefer dışında kalmıştı.
Gerçi Rusya İstanbul Boğazı İtilaf Devletlerinin eline geçtiğinde kendisine İstanbulun verilmesini ısrarla istediyse de bu hususta kendisine kesin bir taahhütte bulunulmamıştı (8). Bunun için İngiltere ve Fransa yine de 12 Martta Rusyaya gizli olarak eğer harbi sağlam bir neticeye ulaştırmak için elinden geleni yaparsa İstanbul kendisine bir zafer hediyesi olarak verilebileceğini bildirdi.
*
Artık karar verilmişti. Çanakkaleye bir sefer düzenlenecekti. 12 Martta Hamilton komutanlığa getirildi. Bu arada Calwell, Hamiltona muhtemel Yunan planlarını bir harita üzerinde anlattı. Yunanlıların 150.000 asker ile çıkarmayı planladıklarını söyledi. Ancak söze karışan Lord Kitchener Türklerin şimdilik cephelerdeki durumlarından dolayı bu kuvvetin yarısının yeterli olabileceğini söyledi. Kitchener boğazın kolayca geçilebileceğini ve piyadeye büyük bir iş düşmeyeceğini düşünüyordu. O günü, Hamilton günlüğünde şöyle anlatır:
..
Konuşmamız devam etti ve Kitchener gözlerini dikerek bana baktı. Calwell odaya elinde bir çok kağıtla girdiği zaman Kitchenerin ne söyleyeceğini bilmiyordum.
Harekât sahalarını gösteren haritanın tespit edildiği büyük bir levhaya yaklaştık. Callwelll Gelibolu Yarımadasında taarruz edilecek tahkimatı orada işaret etti. O bölgenin planları Yunan Kurmay Başkanlığınca hazırlanmıştı. Yunanlılar hatırladığıma göre, Çanakkale harekâtı için 150.000 kişilik bir kuvvet göndermeyi öngörmekteydiler. Planlarında çıkartma sahası olarak da Gelibolu Yarımadasının güney kesimin kuzey batı sahili karşı yakada ise Kumkale gösterilmişti.
Kirtchener; Fakat dedi harekâta bu sayının yarısı bile yetecektir. Türkler zaten her cephede meşguller bu derece kuvveti dahi karaya çıkartmamız gerekmeyecek ümit ederim. Şayet böyle bir kitle çıkartması icap ederse kuvvetli bir donanma arkanızda, birinci destek faktörü olarak seçtiği zaman ve mevkide yer alacaktır (9).
Son aşamada savaş konseyinde Çanakkale Boğazının kolayca geçileceği fikri oluşmuştu. Bunun için donanmadaki yaşlı zırhlılardan bir donanma meydana getirildi. Ayrıca kara ordusu da sömürge ve dominyon askerleri tarafından desteklenecekti.
18 Mart 1915ten sonra ise İtilaf Devletleri planlarının Yunanlıların hazırladığı planlar kadar etkili olmadığı anlaşılmıştı. Yunanlıların planlarında üç ana unsur dikkati çekmekteydi.
1. 150.000 kişilik bir ordu.
2. Mayın tarlaların mutlaka temizlenmesi.
3. Süratle hareket edilerek Osmanlılara hazırlanma fırsatının verilmemesi.
Çanakkale Harekâtının başarısızlığı üzerine kuşkusuz ki pek çok sebep sayılabilir. Bu sebepler kitap hacmini tutacak kadar da ayrıntılıdır. Ancak şunu belirtmek gerekir ki, İtilaf Devletleri Çanakkale Harekâtını planlarken Osmanlı Devletinin gücünü küçümsemiş ve gerekli ayrıntı içeren hızlı ve kararlı bir strateji geliştirmekte zorlanmışlardır. Burada diğer önemli bir nokta Yunanlılara Anadoluda bazı yerlerin teklif edilmesidir ki bu 1919 yılında uygulamaya konulmuştur.
*
Harekât sırasında Yunanlılar
7 Ağustos 1915 tarihinde Suvla Çıkarması esnasında iki İngiliz savaş gemisi ile taşınan Yunanlı Teğmen Gruparis komutasındaki 300 kişilik gönüllü Rum müfrezesi saat 02.00de 160 kişiyi Saroz kuzeyindeki Sazlıdere ile Karaçalı arasına çıkardı. Bağımsız Türk süvari tugayına ait kuvvetlerin çıkarma yerine gelmesi ile bu gönüllü birliği kaçtı (10). (Bu bölgede bazı gözetleme yerleri Kocaçeşme Köyündeki suni tepe halen durmakta, Saroz Körfezi kuzey kıyısı boyunca oluşturulan siper izleri zor da olsa tanınabilmektedir, İbilgin)
Ayrıca 1915 yılı Ağustos başında İngiliz birlikleri Gelibolu Yarımadasında yeni ve büyük bir saldırı başlatılırken 3.000 (?) (300 kişi olmalı, İbilgin) Yunanlı da gönüllü olarak savaş katılmıştır. Yunan gönüllüler Gelibolu Yarımadasını savunan Türkleri şaşırtmak amacıyla savaş bölgeleri dışında kalan Saroz Körfezinde Enez kıyılarına çıkarılmıştır. Selanikte yayınlanan Ellas gazetesi 7 Ağustos 1915 tarihindeki nüshasında şu haber yer almıştır.
Ağustos 1915te Çanakkale/Gelibolu cehenneminde ateşe sürülen üç bin gönüllü Yunanlı savaşçıdan yalnız doksan tanesi ağır yaralı olarak sağ kalabilmiştir.
Bu Yunan trajedisi, Yunanistanda İngiltere ve Fransa karşıtı büyük gösterilere sebep olmuştur (Ancak bu kadar sayıda Yunanlının savaşa katıldığını ihtiyatla karşılamak gerek, İbilgin) (11).
Ayrıca Çanakkale Muharebeleri sırasında esir alınan bir askerin ifadesi şu şekilde kayda geçmiştir:
.
Çıkarılan bütün gürültü patırtının ise gönüllülerin yaptıkları tehlikeli işlerden kaynaklandığını ifade ediyor. Yabancılar lejyonunda düzeni bozan Yunan birliklerinin varlığını da doğruluyor. Bütün komutanların ve müfreze komutanlarının Yunan olduğunu ilave diyor. Bunlar Fransız subayların komutası altındaymışlar. Bu askerler hangi dille emirlerin verildiğini bilmiyor (12).
*
Yunanlılar Çanakkale Harekâtı öncesinde bu bölgeyi işgal etmek için ayrıntılı planlar hazırlamış ve gerekli fırsatı kollamaya başlamışlardır. Yukarıda açıklanan sebeplerden dolayı harekât dışında kalmalarına rağmen topraklarını, limanlarını ve askerlerini İtilaf Devletlerinin emrine vermişler, bunun karşılığında Osmanlı Devletinden toprak kazanma düşüncesine sahip olmuşlardır. Savaştan yıllarca sonra bu konuda açıklama yapan eski başbakanlardan Venizelosun açıklaması çok manidardır:
Eğer kral dediğimi yapsaydı ve Metaxas (Yunan Genelkurmay Başkanı) Almanyanın etkisiyle istifa edip bunalıma yol açmasaydı; eğer biz bir kolordu olmasa da da bir tümen yollayıp harekâta katılsaydık korumasız, savunmasız, askersiz bir durumda olan Gelibolu Yarımadasını ele geçirebilecektik Bu söylediklerim değişik yerlerde verilen raporlarla da doğrulanmış olup İngiliz parlemantosu tarafından da onaylanmıştır. İşte baylar kendilerini ülkenin kurtarıcıları gibi tanımlayanlar, ülkenin büyük umutlarını ve doğuya yayılma şansını gömmüşlerdir!.. Politikam engellenmeseydi, Yunan Ordusu yarımadaya Şubat 1915 sonuna doğru ulaşırdı. İngiliz raporları da yarımadanın bu tarihten bir ay sonra savunma için hazırlandığını doğrular. Daha sonra Alman askeri-teknik bilgisi ve gücü ile desteklenecek olan bölgede iki yüz bin kişilik bir ordunun yapamadığını Yunan Ordusu o ilk günlerde rahatlıkla yapabilirdi, bu bizim için çocuk oyuncağı sayılırdı (13).
Yararlanılan Kaynaklar
1. Cemal Paşa, 1996, Hatırat, Arma Yayınları, s 104.
2. Aspinal Oglander, 1940, Çanakkale-Gelibolu Askeri Harekâtı, Cilt-I, s 50.
4. Mete Tunçoku, 2002, Çanakkale 1915, Buzdağının Altı, TTK Yayınları XVI Dizi-Sayı:91, s 39.
5. Aspinal Oglander, 1940, Çanakkale-Gelibolu Askeri Harekâtı, Cilt-I, s 54.
8. Aspinal Oglander, 1940, Çanakkale-Gelibolu Askeri Harekâtı, Cilt-I, s 97.
9. General Ian Hamilton, 1972, Gelibolu Günlüğü, Hürriyet Yayınları, s
10. Genelkurmay Başkanlığı, 1993, Çanakkale Cephesi Harekâtı III. Cilt, s 389.
11. Metin Erksan, 2007, 18 Mart 1915-Çanakkale Boğazı Savaşı, Yeni Hayat Dergisi Mart Sayısı, s 11.
12. Genelkurmay Başkanlığı, 2009, Çanakkale Muharebelerinin Esirleri, İtiraflar ve Mektuplar, Cilt:1, s 72.
13. Mete Tunçoku, 2002, Çanakkale 1915, Buzdağının Altı, TTK Yayınları XVI Dizi-Sayı:91, s 42.


**********************
Tüm yazı, yorum ve içerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yayımlanmış olmaları, bu görüşleri Tuncay Yılmazer'in benimsediği anlamına gelmez. Yorum bölümü özgür bir tartışma ortamı yaratmak için vardır. Ancak saldırgan ve düzeysiz yorumlar yayınlanmayacaktır. Eğer bu siteye ilk kez yorum yazıyorsanız, yorum kurallarına gözatmanızı istirham ederiz.
**********************


YORUMLAR


KATEGORİDEKİ DİĞER BAŞLIKLAR