19.06.2005 - 01:00 | Son Güncelleme: 19.06.2005 - 01:00
AB komada
ÜYELİĞE yeni alınan ülkelerin bozuk ekonomileri işsizliğin artmasında büyük rol oynadı. AB merkezi tarafından yapılan son araştırmaya göre, 451 milyon nüfuslu ABde 120 milyon kişinin fakirlik sınırı altında yaşadığı belirlendi. Verilen desteğe rağmen tarımın bir türlü rayına oturmaması da, Birleşik Avrupa hayalinin suya düşmesine sebep oldu.
> Hayrettin Turan
>İşsizlik de patladı
ABnin ekonomik kimliğini vermek gerekirse, işsizlik en ürkütücü rakam olarak görünüyor. 25 üyeli, toplam 451 milyon nüfuslu ABde 55 milyon işsiz bulunuyor. Her 3 Avupalıdan biri yaşlı nüfusa dahil. Doğum oranı hızla düşüyor, emekli sayısı sürekli artıyor. ABDye olan beyin göçünden dolayı Avrupada buluşlara da imza atılamıyor.
Bir zamanlar Osmanlı ve Türkiye için Hasta Adam diyen Avrupa şimdi kendisi komada. Çok değil, daha 4 yıl öncesine kadar Brüksel zirvesinde birbirlerine Dünyanın tek gücü olacağız diyerek Birleşmiş Avrupa sözü veren AB liderleri, şimdi Ne olacak bu ABnin hali! demeye başladı.
Fransa ve Hollandanın AB Anayasasını reddetmesiyle iyiden iyiye krize giren AB, dün de ortak bütçede anlaşamayınca hasta adam kimliğine büründü. ABnin motoru sayılan İngiltere ile Almanya ve Fransa arasındaki görüş ayrılıkları, sürekli artan işsizlik, yaşlı nüfus, üyeliğe yeni alınan ülkelerin bozuk ekonomileri liderlerin gelecek endişelerini daha da artırmaya başladı.
İşsizlik çığ gibi
AB ülkelerinde işsizlik şu sıralar en yüksek düzeyini yaşıyor. 25 üyeyle toplam 451 milyon nüfusun 55 milyonu issiz ve 120 milyon kişi de yoksulluk sınırının altında yaşıyor. Avrupada yatırım maliyetleri her geçen gün artıyor. Yüksek işçi ücreti, sıkı işçi yönetimi, boğucu bürokrasi ve yüksek vergiler sebebiyle işsizlik çığ gibi büyüyor. Buna mukabil talep azalıyor ve satışlar düşüyor. Yüksek ücret politikasından dolayı yatırımlar otomasyona yöneliyor. Sermaye ise ucuz emek gücü olan bol teşvikli Çin ve Hindistan gibi ülkelere kayıyor. Bu da Birlik içindeki işsizliği daha da körüklüyor.
Ekonomi geriledi
Avrupa ekonomisi giderek güçten düşüyor. Bütçe paylaşımı, tarım politikası ve sosyal politikalar alanlarında uzlaşmazlık içinde olan üye ülkelerin devlet ve hükümet başkanları arasında büyük tartışma yaşanıyor. 1970lerde bugün Euro kullanan 12 ülkenin ortalama yıllık büyümesi yüzde 3 iken, 2004e gelindiğinde bu oran 1.2ye geriledi. 1974te bu ülkelerdeki işsizlik oranı da yüzde 2.4 iken, 2004te 8.9 oldu. İşsizlik bu yılın ilk altı ayında yüzde 11lere kadar çıktı.
Referandumların ilk aşamasında çöküş yaşıyan AB, şimdi çeşitli modeller üzerinde tartışıyor. AB ekonomisinin geleceğini tartışmak gereği üzerinde duran İngiliz Başbakan Tony Blair, daha liberal, daha az sübvansiyonlu, ABD ile daha uyumlu bir politika teklif ediyor. Fransız Cumhurbaşkanı Jacques Chirac ise, Fransız modeli üzerinde ısrarcı gözüküyor. Diğer üyeler de, 3 milyon işsiz üreten, işçilerinin yüzde 80i AB Anayasa taslağına karşı oy kullanan bu sosyal modele güvenilemeyeceğini söylüyor.
Nüfus yaşlanıyor
ABnin günümüzde karşılaştığı en büyük problemlerden birisi de nüfusunun hızla yaşlanması... İstatistikler 2025 yılında 60 yaşını geçmiş 113 milyon insanın emekli olacağını gösteriyor. Bu da nüfusun üçte biri anlamına geliyor. buna mukabil doğum oranının azalması gelecek planlarını altüst ediyor. İşsizlik sebebiyle giderek artan yaşlı nüfusa kaynak sağlayacak çalışan kesim azalıyor. Ekonomik krizler ve bürokratların savurgan mali politikaları sebebiyle bunalan politikacılar çare olarak emeklilerin maaşlarını kısmak gibi tedbirlere başvuruyor.
Doğum çok düşük
Birçok Avrupa ülkesindeki doğum oranı dünyanın en son sıralarında geliyor. Avrupanın doğum oranları, çocuk yetiştirme yaşındaki her kadın için planlanan 2.1 çocuk oranın hayli altında kaldı. Söz konusu oran Almanyada 1.4, İtalyada 1.3. Bu oranların böyle devam etmesi halinde bir asra kadar Almanyada Alman, İtalyada da İtalyan kalmayacak. Üstelik nüfusun altıda biri 65 yaş ve üzerinde. Bu oran 2030a gelindiğinde dörtte bir, 2050ye gelindiğinde ise üçte bir olacak.
Beyin göçü hızlandı
ABnin çok acil çözüm bekleyen bir diğer problemi de ülkelerin en parlak bilim adamlarının ABDye gitmeleri... Beyin akışının gelecek yıllarda artarak devam edeceği bildiriliyor. Yapılan araştırmalarda 2010 yılına kadar ABde 700 bin araştırmacıya ihtiyaç bulunuyor. AB komisyonunun sosyal ve coğrafi faktörler sebebiyle bilimsel araştırmalara yeterince para aktarılamıyor. Bu ortamdan yararlanan ABD ise Avrupanın parlak beyinlerini ülkesine çekiyor. ABDde her yıl araştırma ve geliştirmeye 287 milyar Euro harcarken, bütün Avrupada bu alana aktarılan kaynak ise ancak bunun yarısında kalıyor. ABDde yüksek teknoloji patentlerinin sayısal oranı da ABye göre yüzde 78 daha fazla.
Tarım iflas etti
Avrupa, tarıma verilen destek yüzünden de bir başka ekonomik krizin eşiğine sürüklendi. 7 milyon çiftçiye her yıl 46 milyar euro sübvansiyon veren AB, ürünlerin dünyaya pazarlanamaması ve elde kalması yüzünden ne yapacağını bilemez hale geldi. Üstelik tarımsal ürünlere konulan yüzde 44lük vergi de çiftçilerin yavaş yavaş topraktan kopmalarına sebep oldu. Kısacası, hasta adam Avrupa Birliği, hiç umulmadık bir şekilde dağılmanın acısını yaşamaya başladı.