Eğitimci Yazar Tülay Gazalcı’nın yeni yazısı.
Akıl Bize Sunulanlar Dışında Çözüm Bulmaktır
Üniversite sınav sonuçlarına bakıldığında, her yıl başarı durumumuz giderek düşmekte, sadece üniversite okumuş olmak için okuyan gençlerin sayısı giderek artmaktadır. Bitirdiği bölümün türüne göre değil de, toplumdaki ihtiyaç ve gidişat doğrultusunda çok farklı alanlarda iş hayatına başlamak durumunda kalmaktadır gençlerimiz. Bu nedenle de toplumda şöyle bir kanı hâkim. ‘’Hangi bölümden mezun olursam olayım, atanmak veya bir şirkette işe başlamak bulacağım sağlam bir torpile mümkün olacaktır.’’ Bu nedenle de, hedef yapacağı iş üzerine uzmanlaşmaktan ziyade, ‘’NE İŞ OLSA YAPARIM’’ mantığıyla bir şekilde iş sahibi olabilmektir. Bu durum toplumun iş algısını ve ülke durumunu kalitesizleştirmektedir. Ağızdan çıkan kelimeler kadar kolay olmuyor ne yazık ki, başarılı işler yapmak öyle değil mi?
Bir akıl hastanesini ziyareti sırasında, adamın biri sorar; ‘’bir insanın akıl hastanesine yatıp yatmayacağını nasıl belirliyorsunuz?’’Doktor, ‘’ bir küveti su ile dolduruyoruz. Sonra hastaya üç şey veriyoruz, Bir kaşık, bir fincan ve bir kova. Sonra da kişiye küveti nasıl boşaltmayı tercih edeceğini soruyoruz. Siz ne yapardınız?’’ der. Adam ‘’ Ooooo Anladım. Normal bir insan kovayı tercih eder. Çünkü kova, kaşık ve fincandan büyük.’’ Hayır der doktor, ‘’ normal bir insan küvetin tıpasını çeker.’’ Yani akıl bize sunulanlar dışında çözüm bulmaktır. Eğitim sistemimize bakıldığı zaman, var olan sorunları çözmek yerine, her geçen gün hatalı değişiklikler yapılarak, akıl sınırlarını zorlayan durumlar yaşanmaktadır. Nitelikli okul sisteminde yapılacak yerleştirmeler, bizlere bugüne kadar eğitim adına atılan adımların ve yapılan yatırımların ne kadar doğru olup olmadığını kanıtlayacaktır.
Yine günlerden bir gün, Bakan Yılmaz, “Nitelikli okullar, sınavla öğrenci alan okullar. Niteliği sınavla öğrenci almak. Birisine çok iyisin dediğinde geri kalan kötü, birisine yakışıklı dediğinde diğeri çirkin anlamına gelmez” dedi. Haliyle hep bir ağızdan, nitelikli okullara giremeyen öğrenciler niteliksiz mi? dedik. Görülüyor ki, sayın bakan bünyesindeki her öğrenciyi ayrı birer değer olarak görmek yerine, çoğunu gözden çıkarmayı tercih etmektedir.
Biliriz ki; Nitelik kelimesi anlam itibariyle Bir şeyin iyi ya da kötü oluşu yani kalitesini ifade eden, ötekilerden ayırt etmeye yarayan özellik, hatta keyfiyet anlamına gelir. Oysaki Eğitim bir ülkeyi ayakta tutan en mühim sektörlerin başında gelir ve keyfiyete dayalı değişiklikleri kaldıramayacak kadar hassas bir kurumdur. Çünkü eğitim, insanların hayatlarını doğrudan etkileyen ve ülke gidişatına doğrudan yön veren yegâne bir kurumdur. Nitelikli deyince, okullarda ne değişti? Değişen hiç bir şey yok. Bu uygulama ile Anadolu liselerinde, seneye 10,11 ve 12. Sınıf olacak öğrencileri direkt olarak sıkıntıya sokacaktır. Okulların başarı ortalamasını düşürecektir.
*Nitelikli okullar adı altında; Fen Liseleri, Sosyal Bilimler Liseleri, Proje okulları ve az sayıdaki Anadolu Lisesi ve özel okullar MEB tarafından yapılacak merkezi sınav ile öğrenci alacak. Burada OBP’ler dikkate alınmadan sınav sonucuna göre her öğrenci 5 okul tercihi yapacak.
*1 milyon 200 bin 8’inci sınıf öğrencisi mevcut. 8’inci sınıf olan öğrencilerin tamamı sınava girerse, bu öğrencilerin yüzde 10’u sınavla öğrenci alan okullara gidecek.
*5 tercih yapmaya zorlanan öğrencilerin, 2. ve 3. tercihleri, üçlü çember sistemi nedeniyle fiilen etkisiz kılınacak. Bu durumu yaşayan aileler, hiç düşünmeden çocuğunu özel okula yazdıracak.
*Aynı liseyi tercih eden ve puanları aynı olan öğrencilerle karşılaşıldığında ise ölçüt olarak; öğrencilerin okula devam ettiği gün sayıları, ortaöğretim başarı puanları, yılsonu başarı puanları, ve son olarak yaşları, belirleyici ölçüt olarak kullanılacak.
*Söz konusu 5 tercihinden herhangi birine yerleşememe kaygısı güden öğrenciler için de pansiyonlu liselerden 5 tercih yapılabilmesi sağlanacaktır. Ancak resmi rakamlara göre söz konusu pansiyonlu/yatılı liselerin yarısı da İmam Hatip Lisesi olacak!
*3 tercihine Anadolu Lisesi yazan bir öğrenci, 4. ve 5. tercihlerinde imam hatip ve meslek liselerinden birini ya da her ikisini tercih etmek zorunda kalacak.
*Bu uygulama maddi durumu yetersiz olup özel okullarda okuyamayacak olan öğrencileri, meslek okullarında ve imam hatip liselerinde okumaya mecbur bırakacaktır.
* Her veli çocuğunu nitelikli okula göndermenin yollarını deneyeceğinden, niteliksiz okulların durumu ne olacak???
SORUNLARI EN AZA İNDİREBİLMEK İÇİN; Öncelikle değişime verilen isimler pedagojik açıdan daha itinalı seçilmelidir. Böylelikle bazı okullar ve öğrenciler doğrudan başarısız olarak etiketlenmemiş olacaktır. Orta öğretime yerleşme ile ilgili yapılacak işlemler, bakanlık tarafından değil de il ve ilçe milli eğitim müdürlükleri tarafından yapılmalıdır. Demokratik bir eğitim uygulaması için, hangi okullara sınavla öğrenci alınacağı, il ve ilçelerin nüfus oranına göre yapılmalıdır.
Öğrenci yoğunluğunun çok olduğu yerlerde bazı okullar ikili öğretim yapmak zorunda kalacağından, okul belirleme işlemi tamamıyla il müdürlüklerine bırakılmalıdır. Böylelikle yoğunluğun az olduğu yerlerde ise atıl durumda kalacak okulların önüne geçilecektir. Nitelikli demekle Nitelikli sonuçlar elde edilecek mi? Hep birlikte yaşayarak göreceğiz.
Tülay GAZALCI
EĞİTİMCİ YAZAR