Diplomasi Sebebiyle Yok Oluş Kursk Faciası
Soğuk Savaşın bitmesiyle birlikte Rusya’nın eski gücüne kavuşması için çalışmaların başlatıldığı, yeniden toparlanma dönemi sayılan Putin’in liderliğinin ilk yıllarında, Rusya gücünü topladığını dosta düşmana kanıtlamak için Barent Denizinde bir donanma tatbikatı gerçekleştirdi. Ağustos 2000 yılında yapılan bu tatbikat, Rusların soğuk savaş sonrasında yani Sovyetlerin dağılmasının ardından kendi imkanları ile ürettikleri ilk nükleer denizaltı olan Kursk isimli denizaltının, 12 Ağustos 2000 günü yaşanan patlama akabinde batması sonucu büyük bir facia ile sonuçlanmıştır.
K-141 yani Kursk, Rus donanmasına mensup Nükleer bir denizaltıdır. Sınıfı Oscar II olup ismini 2. Dünya Savaşında, Almanya ve SSCB arasında ki büyük denizaltı savaşlarına sebep olan Kursk kentinden almıştır. 1994 yılında denize indirilen Kursk, 154 metre boyunda ve yaklaşık 4 katlı bir ev yüksekliğindeydi. Kuzey filosuna bağlı bulunan Kursk, 1999 yılında Kosova savaşında Amerikan gemilerine destek vermek için Akdeniz’de bulunmuştur.
Rusya, Sovyetlerden sonra gerçekleşen en büyük askeri tatbikatın yapıldığı 12 Ağustos 2000 günü saat 11:28 sıralarında, denizin 100 metre derinliğinde yaşanan 2 patlama neticesinde, Kursk adlı denizaltının büyük hasar almasıyla deniz tabanına, yani yaklaşık 108 metre derinliğe oturmuştur.
Bu trajik kaza sonucunda yüzlerce Rus donanma askeri hayatını kaybetmiştir. Ancak denizaltı kurtarma operasyonu sırasında yaşananlar faciayı daha da derinleştirmiş ve aslında denizaltı personelinin tamamının ilk anda ölmediği, bir müddet denizaltıda mahsur kaldıkları, yapılabilecek yardımın zamanında ulaşmasıyla hayatlarının kurtarılabileceği, ölen denizcilerin üzerlerinde çıkan notlardan anlaşılmıştır. Kazanın hemen ardından ilk açıklama ancak 2 gün sonra 14 Ağustosta yapılmıştır. Batılı yetkililer deniz tabanında yer alan patlamayı, sismograflar ile tespit edip Kursk’a bir şey olduğunu anlasa da Ruslar ilk etapta açıklama yapmamıştır.
Norveç, kazayla ilgili haberin duyurulmasından hemen sonra, yardım teklifinde bulunan ilk ülke olmuş ve teknik malzemelerinin yeterli olduğunu, yaralıları anında kurtarabileceklerini iletse de Rusya hiçbir yardım teklifini kabul etmemiştir. Adeta Rusya genelkurmayı ve devleti Batık denizaltı Kursk’u kurtarmayı hiç düşünmemişlerdir. Batan denizaltı Kursk Hollandalı 2 şirket ile kurulan konsorsiyum sonucu denizin dibinden çıkarılmıştır. Tersaneye çekildikten sonra parçalanmıştır.
|Kaza Sonrası Kursk'un Çıkarılan Enkazı|
Faciaya neden olan olayın, nükleer denizaltı olan Kursk’un ön bölümünde bulunan torpidoların ısınması sonucu 2 dakika arayla patlamasına sebep olduğu gösterilse de Kursk’un başka bir denizaltı tarafından torpillenerek batırıldığı iddiaları da öne sürülmüştür. Ancak bununla ilgili herhangi bir kanıt bulunmamaktadır.
Bir başka iddia ise Rusların yeni teknoloji ürünü olan bir torpili denediği, ancak ateşleme sırasında oluşan hata nedeniyle Kursk’un batmasına sebep olduğu yönündedir. Zaten Rusya’nın tüm yardım tekliflerini geri çevirmesinin altında yatan en önemli etmenin, Rus teknolojisinin ulaştığı noktanın yabancı devletler tarafından ele geçirme riskini önlemek anlayışı olduğu düşünülmektedir. Rusya genelkurmayı askeri sırlarının, yabancıların eline geçme ihtimalinden endişe duydukları için olası kurtarma operasyonunu engelleyerek, yüzlerce donanma askerini ölüme terk etmiştir. Batık denizaltı Kursk’un enkazı çıkarılırken, nükleer silah başlığı taşıdığı öne sürülmüş fakat Rusya bu iddiayı yalanlamıştır.
Patlamanın hemen ardından Rusya, Kursk’un NATO’ ya ait bir denizaltı ile çarpıştığını açıklasa da Kursk’u batırdığı öne sürülen Amerika’ ya ait denizaltının, Norveç limanında olduğunun belgelenmesi ile bu iddia çürütülmüştür. Dahası milenyumun başlarında Çeçen direnişinin yoğun olduğu günlerde, Kursk’ta görevli Müslüman bir Çeçen askerin intihar saldırısı düzenlediği iddia edilse de batıkta yapılan araştırma sonucunda, Kursk’ta bulunan torpido ve mühimmatın süresinin dolması ve ortaya çıkan arıza sonucu patlamaya neden olduğu kesinleşmiştir.
O dönem başbakan olan Vladimir Putin ise facianın olduğu anda Soçi kentinde tatilde olup kazanın ardından 5 gün boyunca hiç açıklama yapmamış, arka planda diğer devletlerden gelen yardım tekliflerini reddederken tatilini bitirmeyi gerekli görmemiş ve planlanan Soçi tatilini bitirdikten sonra ölenlerin ailelerini ziyaret etmiştir. Bu tavrı sebebiyle büyük tepki çekerken, 2001 yılında yaptığı bir açıklamada Putin, Kursk konusunda pişmanlık duyduğunu dile getirmiştir. Ölen askerlerden birinin annesi, Kursk hakkında resmi açıklamanın yapıldığı sırada, acılı bir şekilde feryat etmesinin ardından iğne ile bayıltıldığına dair görüntülerin kameralara yansıması bir başka skandal olmuştur. Kursk faciası, Putin’in en vahim hatası olarak ifade edilmektedir.
Bu olayında eklenmesiyle birlikte, Kursk faciası başlı başına skandallarla dolu bir hal almıştır. Trajik olmasının sebebi, batan denizaltı içerisinde mahsur kalan askerlerin, politik gerekçeler ve siyasi çekinceler uğruna kaderlerine terk edilmesi olmuştur. Kaza sonucunda Kursk’ta bulunan 118 askerin tamamı ölmüştür. Enkaz çıkarıldıktan sonra yapılan yanlışlar anlaşılsa da bu büyük hatayı ve sorumluluğu kabul eden olmamıştır. Enkaz ve cenazeler üzerinde yapılan incelemede, patlamalardan sonra denizaltının içerisinde en az 23 kişinin ilk anda kurtulduğu tespit edilmiştir. Yapılan incelemede havadaki karbondioksiti oksijene çevirmeye yarayan, Potasyum süperoksit çubuklarının kullanılmış durumda olması ve Kursk kaptanı Dmitry Kolesnikov’un üzerinde bulunan mektup bu iddiayı kanıtlar niteliktedir. Kaptan Kolesnikov mektubunda “7. 8. ve 6. Bölümlerden gelen personel ile 23 kişi olarak kaçmayacağı ve burada durma kararı verdik” yazmıştır. Kaptanın mektubu Rus askerlerinin çaresizliğini ve ölümü nasıl beklediklerini çarpıcı olarak gözler önüne sermektedir.
Kursk hakkında 2018 yapımı Thomas Vinterberg’in yönettiği bir film çekilmiş ve hakkında belgeseller yapılmıştır. Kursk trajedisi Çernobil gibi Rusya’da yaşanan bir başka büyük facia olarak kayıtlara geçmiştir.
Diplomasi Sebebiyle Yok Oluş Kursk Faciası Reviewed by Tarihi Gerçekler ve Komplo Teorileri on 14:29 Rating: