Bruce Lee’nin Jeet Kune Do’suna “Bruce Lee System” dediğim için bazı çokbilmiş yerli JKD’ciler tarafından eleştirilmiştim. 288 dil ile dünyanın en büyük ve en popüler uluslararası sözlüğü olan Wikipedia’nın İngilizce “Jeet Kune Do” sayfasında da “sistem” (system) geçtiğini görünce buradan da cevap vermek istedim. Sayfada Jeet Kune Do’yu sorgularsanız uzun bir makale (article) çıkar. O yazıyı Amerikalı Jeet Kune Do’cular hazırlamıştır ve onlar elbette JKD hakkında ne yazacaklarını bilirler. Bu makalede “system” sözcüğü bol bol geçer.
İlk paragraf ilk iki cümlede, “Jeet Kune Do, also Jeet Kun Do, and abbreviated JKD, is an eclectic andhybrid martial art system and philosophy of life founded by the martial artist Bruce Lee…” diyor. Ne demek bu? Diyor ki: “Jeet Kune Do aynı zamanda JKD diye kısaltılır, dövüş sanatçısı Bruce Lee’nin kurduğu bir yaşam felsefesidir ve eklektik ve hibrit bir dövüş sanatları sistemidir.” Neyi imiş? “Sistemi”. Niye sistemi? Sistem olduğu için. Ayrıca “hibrit” demek “melez” demektir ve karma dövüş sanatları sistemleri kastedilir.
Devamında “The system works by using different "tools" for different situations…” deniyor. Yani “Sistem değişik durumlar için değişik “aletleri” kullanarak işler.” İşleyen bu sistem hangisidir? JKD.
Devamında deniyor ki: “In 2004, the Bruce Lee Foundation decided to use the name Jun Fan Jeet Kune Do to refer to the martial arts system that Lee founded; "Jun Fan" was Lee's Chinese given name.” Yani deniliyor ki, “2004 yılında Bruce Lee Foundation, Bruce Lee’nin kurduğu dövüş sanatları sistemini ifade etmek için “Jun Fan Jeet Kune Do” isminin kullanılmasına izin verdi.” Tabi bu adı geçen vakfı bağlayıcıdır ve başka isimlerle zikredenler de mevcuttur. Ama bu vakıf da ciddi bir kuruluştur. Ama o da “system” demiştir. Hatta JKD’nin sistem olmadığını sanan bizim gafiller üstelik JKD camiasının JFJKD kanalından olmakla gururlananlar. Eminim bu kuruluştan yeterince haberli bile değillerdir. Gerçekten de alınacak bir dizi seminerle JKD idrak edilir diye bir garanti yoktur. Kısmen anlamak JKD’yi ayakta tutamaz.
Makalede “System and philosophy” başlığı altında ilk cümle şöyle: “Jeet Kune Do (JKD) is the name Lee gave to his combat system and philosophy.” Yani “Jeet Kune Do (JKD) Lee’nin kendi dövüş sistemi ve felsefesine verdiği isimdi." Apaçık olarak “sistem” (system) ve “felsefe” (philosophy) geçiyor. Bizim yerli gafiller “o bir sistem değil felsefedir” diyerek de çelişkiye düşüyorlar.
Devamında “Lee stated that his concept does not add more and more things on top of each other to form a system, but rather selects the best thereof” yazılmış Yani “Bruce Lee konseptini bir sistem kurmak için birbirinin üstüne daha ve daha fazla şeyler koymadığını fakat daha çok onların en iyilerini seçtiğini söyledi.” Yani bu sistem istifleyerek değil, ayıklayarak oluşmuş.
Makaleye göre iki tip bakış açısı vardır. Birincisi, “JKD Çerçevesi”dir (JKD Framework). Bu kısımda “sistem” sözcüğü geçmediği için ikinci tip olan ve bizi daha çok ilgilendiren “JKD Kişisel Sistemler” (JKD Personal Systems) üzerinde duralım. “JKD Personal Systems” hakkında deniliyor ki: “ This type of JKD utilizes the JKD framework along with any techniques from any other style or system to construct a "personal system". This approach utilizes a "building blocks" manner in which to construct a personalized system that is especially tailored to an individual. Lee believed that only an individual could determine for oneself what the usefulness of any technique should be.” Yani JKD’yi “Kişisel” ve “Orijinal” olarak ikiye ayırarak “Kişisel Sistemler” i şöyle açıklamış: “Bu çeşit JKD, JKD çerçevesiyle birlikte her türlü stil veya sistemden her türlü teknikle beraber kişisel bir sistem kuruyor. Bu yaklaşım “yapı taşları” yaklaşımıyla özellikle kişiye uygun biçilmiş bir şahsi sistem kurar. Lee sadece kişinin kendisinin herhangi bir tekniğin faydasının ne olacağına kara verebileceğine inanıyordu.” Buradaki “kişisel sistem” ifadesi aslında uzun söze gerek bırakmıyor.
Devamında denilmiş ki, “There are many who confuse the JKD Framework with a JKD Personal System (i.e. Lee's personal JKD) thinking them to be one and the same. The system that Lee personally expressed was his own personal JKD; that is, tailored for himself. Before he could do this, however, he needed to first develop the "JKD Framework" process. Many of the systems that Lee studied were not to develop his "Personal JKD" but rather to gather the "principles" for incorporation in the JKD Framework approach. The uniqueness of JKD to Lee is that it was a "process", not a "product", and thus not a "style" but a system, concept, or approach.” Yani “Birçok kişi JKD çerçevesiyle JKD kişisel sistemini (örneğin Lee’nin kişisel JKD’sini) birbirine karıştırıyor, ikisini bir ve aynı zannediyor. JKD’nin şahsen ifade etiği sistem kendi kişisel JKD’si idi. Yani kendisi için biçilmişti. Ancak bunu yapmadan önce JKD çerçevesini geliştirmesi gerekti. Lee’nin incelediği birçok sistem “şahsi JKD”sini geliştirmek için değil, fakat daha çok JKD çerçevesi yaklaşımına katmak amacıyla prensipleri toparlamak içindi. Lee için JKD’nin biricikliği onun bir ürün değil fakat sistem, konsept veya yaklaşım olmasındadır.” Bizim yerliler de bunu karıştırıyor ve kendi gördüklerinin aynısını görmeyi bekliyorlar. Kendi gördükleri tipe “gerçek JKD” diyerek aslında yarım yamalak bilmenin kurbanı oluyorlar. İşin kötüsü iyi yetiştiremiyorlar ve JKD’nin cazibesini sergileyemiyorlar. Ayrıca burada ilk dikkat çeken “sistem” sözcüğünün çoğul olmasıdır. Çünkü herkes kendi, sistemini kuracaktır. “JKD çerçevesi yaklaşımına katmak amacıyla prensipleri toparlamak” demek sistemleri inceleyip prensipler çıkarmak demektir.
Devamında, “Lee said there were inherent problems with this approach and established a "process" based system rather than a fixed style which a student could then utilize to make a "tailored" or "personal" product of their own” demiş. Yani "Lee bu yaklaşımda içsel problemler olduğunu söyledi ve sabit bir stilden çok öğrencinin “kişisel” veya “biçilmiş” kendi ürünü yapmak için kullanabileceği “süreç” bazlı bir sistem kurdu."
Sonunda da demiş ki, “The Original (or Jun Fan) JKD branch believes that the original principles before Lee died are all that is needed for the construction of personalized systems. The JKD Concepts branch believe that there are further principles that can be added to construct personalized systems.” Yani "Orijinal ( veya Jun Fan) branşı kişisel sistemlerin oluşturulması için Lee ölmeden önceki orijinal prensiplerin yeterli olduğuna inanıyor. JKD konsept branşı kişisel sistemler kurmak için eklenebilecek başka prensipler olduğuna inanıyor.” Şu halde uzun lafa gerek yok. JKD klasik olmayan bir sistemdir (non classical); zaten sistem olmasa felsefe de olamaz. Bu yüzden ikinci kitabımın adı: “Bruce Lee System Jeet Kune Do’nun Felsefesi” dir.
www.bizimkocaeli.com/yazar/yuksel-yilmaz/jeet-kune-do-“sistem”dir/14495.html 20 Kas 2014
|Başlık||Kategori||Yayın Tarihi|
|İFADEDE ANAHTAR||Genel||28.03.2020|
|“STOP-HITS & STOP-KICKS”||Spor||25.03.2020|
|“BE LIKE WATER”||Spor||23.03.2020|
|"NON-THING"||Spor||21.03.2020|
|ELLER KİMİN İÇİN KALKIYOR?||Genel||17.03.2020|