Reçine, çam gibi ağaçlarda salgılanan yapışkan özellikte madde olarak bilinse de reçine kavramı kimya sektöründe de kullanılmaktadır. Kimya sektöründe kullanılan reçine, sonsuz polimerleşme sonucunda elde edilen büyük moleküllere sahip olan yapay maddelerdir.
Bizler kimya sektöründe kullanılan reçineye odaklanmak yerine sizlere bitki özütü olarak karşımıza çıkan reçine hakkında bilgi vereceğiz. Reçine neye yarar ve reçine nerelerde kullanılır hakkında detaylı bilgiler sizlerle olacak.
Reçine Nedir?
Reçine, çam gibi ağaçlardan salgılanan yapışkan özellikteki yarı saydam maddedir. Bitki içerisinde yer alan bu reçine özellikle bitkide yer alan yaralanmaları tedavi etmek adına salgılanır. Yani bitkinin kendi kendisini iyileştirmesine yardım eden bir maddedir.
Bitkilerden salgılanan reçine oksijenle temas etmesi durumunda aşırı derecede serleşir. Birçok ağaç türü kendi yarasını onarmak adına reçine üretse de en çok bilinen reçine türü çam ağaçları tarafından üretilen reçinedir. Çam ağacının salgılaşmış olduğu reçine ayrıca çok hoş bir kokuya sahiptir. Çam reçinesi bu yüzden diğerlerine göre daha fazla ilgi görür.
Reçine elbette sadece çam ağaçları tarafından salgılanmaz. Maydonozgiller ve baklagiller içerisinde yer alan birçok bitki türü de reçine salgılaması yapmaktadır.
Reçine uzun yıllar boyunca toprak altında kalıp fosilleşince değerli taşlar arasında yer alan kehribar taşı meydana gelir. Kehribar taşı günümüzde süs eşyası, tespih ve takı imalatında sıklıkla kullanılan değerli taş türüdür.
Reçine Neye Yarar?
Makalemizin başında da belirttiğimiz gibi reçine, bitkilerde meydana gelen yaralanmaları iyileştirmek adına bitkiler tarafından salgılanır. Salgılanan reçine bitkide yer alan yaranın dış ortamla ilişkisi keserek mikropların bulaşmasını engeller. Bu sayede bitkide yer alan yaralar daha kısa süre içerisinde iyileşir.
Bitkilerde meydana gelen yaralanmalar sonucunda dış ortamla ilişki kesilmezse yara olan kısımdan bitkiye çeşitli bakteriler bulaşıp bitkinin büsbütün hastalanmasına neden olabilir. Ayrıca bu kısımdan çeşitli haşereler bitkinin içerisine giriş yaparak bitkinin ciddi anlamda zarar görmesine neden olur.
Reçine koruyucu bir katman olarak görülürse kesinlikle hayat kurtarıcı özelliği olan bir bitki salgısı olduğu söylenebilir.
Reçinenin Faydaları Nelerdir?
Reçine sadece bitkilerin genel sağlığı için önemli olmayıp diğer canlılar için de çok sayıda faydası olan bir maddedir. Sizlere maddeler halinde reçinenin faydaları hakkında bilgi vererek bu bitki salgısının ne kadar önemli olduğunu anlatmaya çalışacağız.
- Mide ve solunum sistemi ile ilgili hastalıkların iyileşmesine yardımcı olur.
- Özel işlemlerden geçerek imal edilen reçine sakızı çiğnendiği zaman dişlerdeki plakların yol olmasını sağlar. Ayrıca dişlerin güçlenmesine de katkısı vardır.
- Sindirim sistemi problemlerinden olan hazımsızlığın ortadan kalkmasına yardımcı olur.
- Açık yaralara sürülerek yaraların dış ortamla ilişkisini keser ve bu sayede açık yaraların daha kısa süre içerisinde iyileşmesine yardımcı olur.
- Akciğerde iltihaplanma olmasını engeller.
- Sahip olduğu keskin koku sayesinde solunum yollarını açarak kişinin daha rahat nefes almasını sağlar.
- Reçinenin hücre yenileyici özelliği vardır. Reçine özlü doğal kremler kullanılarak yaşlılık belirtilerinin ortaya çıkması engellenebilir.
- Çok eski zamanlardan bu yana istenmeyen vücut kıllarından kurtulmak için ağda formunda da kullanılmıştır.
Reçine Nerelerde Kullanılır?
Reçine, endüstriyel kuruluşlarda birçok alanda kullanılmaktadır. Genellikle sızdırmazlığın gerekli olduğu alanlarda sızdırmazlık elemanı olarak kullanılır.
Günümüzde en çok boya imalatında kullanılmaktadır. Boyaya tutuculuk ve kıvam kazandırmak adına kullanılmaktadır. Ayrıca mürekkep üretiminde ve cila yapımında da kullanıldığı bilinmektedir.
Çamdan elde edilen reçine hoş bir kokuya sahiptir. Bu hoş kokunun solunması kişinin psikolojik anlamda rahatlamasını sağlar. Bu etkisinden dolayı birçok firma tarafından reçine içeren tütsüler de üretilmektedir.
Reçine fosilleşince meydana gelen kehribar taşı, birçok alanda kullanılmaktadır. Özellikle tespih yapımında kullanılan kehribar ayrıca künye ve küpe gibi takılarda da yer almaktadır.
Reçine Çeşitleri Nelerdir?
Reçine çok sayıda alanda kullanılan bir maddedir. Ağaçlardan yüksek oranda reçine elde edilemediği için sentetik özlü reçineler geliştirilmiştir. Bu da reçine çeşitlerinin doğal ve sentetik olarak 2 farklı türde karşımıza çıkmasını sağlamıştır.
Doğal reçineler kendi arasında 3 farklı türde ele alınır. Doğal sakız içeren sakız reçineleri, uçucu yağlar içeren oleo reçineleri ve az miktarda uçucu yağ içeren sert reçineler doğal reçine çeşitleridir.
Doğal reçineler, ağaçların üstüne yara açıp bu yaradan reçine adı verilen yarı akışkan haldeki maddelerin salgılanması sonucunda elde edilmektedir. Ağaçların derin yaraların açılması ağaç sağlığını olumsuz etkiler. Ayrıca yaralama yoluyla ağaçlardan elde edilen reçine miktarı azdır. Bu yüzden sektörde daha çok sentetik reçineler kullanılır.
Kimya sektörünün her geçen gün gelişme göstermesi sentetik reçinelerin neredeyse organik reçinelerle aynı özellikleri göstermesini sağlamıştır. Bu alanda bilgisi olmayan kişilerin reçinenin sentetik mi yoksa doğal mı olduğunu anlayabilmesi ciddi anlamda zordur.
Reçine nasıl eritilir ve reçine sıvısı nasıl üretilir gibi daha fazla bilgi edinmek için Orman Müdürlüğü tarafından hazırlanan aşağıdaki videoyu izlemenizi tavsiye ederiz.
Doğal reçinelerin üretimi zor olduğundan dolayı sentetik reçinelere göre fiyatları daha yüksektir. Bu da endüstriyel alanda sentetik reçinelerin, takı ve aksesuar alanında organik reçinelerin tercih edilmesine neden olmuştur.