Bu yazıyı okuyan -hemen- herkesin bir darbe dönemini yaşadığı Türkiye’de, özgürlüklerin sindirilmiş ve uygulanabilir olduğunu söylemek henüz mümkün değil. Ancak içinde bulunduğumuz konjonktüre baktığımızda darbe yöntemiyle oluşturulan totaliter rejimler artık gerçeklikten uzak gözüküyor. Bunu sağlayan en önemli etkense çok tanıdık.
Herhangi bir darbe dönemine şahit olanlar veya araştıranlar bilir ki eskiden bir darbe yapmanın en kilit noktası, iletişim araçlarının darbeci ekip tarafından ele geçirilmesiydi. En yaygın ve kolay iletişim kanalı olan televizyon ve radyo tek binanın ele geçirilmesiyle kontrol altına alınıyor, zaten sayıları sınırlı olan gazeteler de işgal edildiğinde süreç tamamlanıyordu. En son ve postmodern darbede de yine medya -bu defa başka yöntemlerle- kontrol altına alınmış ve kitlesel propaganda yöntemleri ile halk durumu kabullenir hale getirilmişti. Şimdilerde ise oldukça farklı bir dünyada yaşıyoruz.
İnternetin yaygınlaşması, gelişen servislerle bilgi paylaşımının giderek hızlanması ve çoğalmasıyla bugün dünya üzerindeki herhangi bir olayın detaylarına dakikalar sonrasında herkes ulaşabiliyor. Önce evlere sonra da mobil cihazlarla herkesin cebine giren internet, artık oldukça güçlü bir iletişim kanalı. Bundan mahrum olan ülkelerin de yavaş yavaş sürece dahil olmasıyla Orta Doğu’da da örneklerini gördüğümüz toplumsal bilimcin yaygınlaşması ve eyleme dökülmesi gibi olgular giderek yaygınlaşıyor.
Peki halkı kontrol altında tutmak isteyen kapalı toplumlar yavaş yavaş açık topluma dönüşürken, otorite erkinleri bununla nasıl başa çıkacak? Bu en büyüğünden en küçüğüne her devletin üzerinde kafa yorduğu bir konu. Diğer iletişim kanallarının aksine internet, dağıtık teknolojisi ve engellenmesi zor altyapısı ile bilgi akışını ve kitlesel manipülasyonu kontrol etmek isteyenlerin önünde en büyük engel olarak duruyor. Geleneksel yöntemlerle başa çıkamayacakları aşikar. Bunun için yapmaları gerekenlere baktığınızda nedemek istediğimi anlayabilirsiniz:
Kabloları kesebilirler:
Deniz altındaki fiber optik kabloları kesmeye kalksalar, okyansulardan iç denizlere dek oldukça fazla sayıda hatla uğraşmaları gerekecek. Bu da zaman ve maliyet açısından imkansız gözüküyor.
Veri merkezlerini basarlar:
Bunu yapmaları için sadece ABD’de bile servis sağlayıcılara ev sahipliği yapan binlerce veri merkezini ele geçirmeleri gerekli. Bunları tamamlamaları yıllar alır.
Onarım gemilerini batırırlar:
Okyanus ve denizlerdeki hasarlı kabloları tamir etmek için kiralanmış yüzlerce filolardaki gemileri engellemeye kalksalar internet biraz yavaşlayabilir sanki 😉
ICANN’e el koyabilirler:
IP adreslerinin küresel olarak kontrol yetkisi olan bu kuruma el koymaları sadece trafiği yönlendirmelerini sağlar ama gene de interneti durdurmaya yetmez.
Doğal yöntemler için çalışabilirler:
Yeraltında depremler tetiklemek veya köpekbalıklarını kabloları sabote etmek için eğitmek gibi uçuk senaryolar şimdilik sadece akıl sağlığınızın tartışılmasına yol açar.
Seçeneklerin anlamsızlığı ortada. Bu tabloya baktığınızda insanoğlunun kendi eliyle kendisini geliştirmesini, özgürleşmesini ve düşüncelerine ket vurulmasını engelleyecek müthiş bir buluş yaptığını kabul etmemiz gerekli. Yine de irili-ufaklı bütün devletler bu gücü kontrol altında tutmak için ellerinden geleni yapıyorlar. Kimi -tıpkı bizdeki gibi- filtre sistemleri geliştirmek için çaba harcıyor, kimi de interneti kullanarak kendi propaganda sistemlerini oluşturmaya çalışıyor ve bunlara inanılmaz bütçeler harcıyorlar.
Milyarlarca farklı ses, görüş ve eylemin ahenkli bir renk kuşağı oluşturduğu bu özgür platform her geçen gün bütün girişimlere rağmen giderek daha da büyüyor, gelişiyor ve yaygınlaşıyor. Her gün farkında olmadan saatlerinizi geçirdiğiniz bu harika sistemin nasıl bir güç olduğunun farkında mısınız?