CHP'li Demir, "Esnafın emeklilik aşamasında uğradığı haksızlık hemen giderilmelidir"
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Ticaret Bakanlığı’ndan Sorumlu Gölge Bakanı ve Genel Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Volkan Demir, mağdur edilen küçük esnafın emeklilikle ilgili sorunlarına çözüm bulunması gerektiğini dile getirdi. Genel Başkan Yardımcısı Demir, “Prim borçlarını ödemeyenler emekli oldu, ödeyenler cezalandırıldı, emekli olamıyor” dedi.
Esnafın emeklilikte yaşadığı adaletsizliği gündeme getiren CHP’li Demir, “Bilindiği gibi ilk olarak 5510 sayılı yasa ve sonrasında 6645,6736,7256,7326 sayılı yasalarda Bağ-Kurprim borcu olanların borçları yapılandırılıp ödenmediği durumda durdurulması hüküm altına alındı ve ödenmeyen dönemlere ait prim borçları ve hizmetler silindi. Bağ-Kursigortalıları güncel bedel üzerinden bu dönemlere ait hizmetlerini güncel prim tutarı üzerinden ihya etme haklarına her zaman sahipler. Bu hizmetlerin silinmesi bir kesimde ciddi mağduriyet yaratırken bir kesimde de avantaja dönüştü” diye konuştu.
“PRİMLERİNİ DÜZENLİ ÖDEYENLER CEZALANDIRILDILAR”
Yaşanan adaletsizliği somut örnekle açıklayan CHP’nin Ticaret Bakanlığı’ndan Sorumlu Gölge Bakanı Demir, şunları söyledi:
“2829 sayılı hizmet birleştirme kanunun gereği kişinin tüm hizmetleri emeklilik aşamasında birleştirilir ve kişi son 7 yıllık (2520 gün) süre içinde en fazla hangi statüde hizmeti geçti ise o statü şartlarına göre emekli edilir.
Reel bir örnek olarak;
1993 yılında sosyal güvenlik sistemine dahil olmuş ve 2012 yılına kadar 5000 gün SSK sigortalısı, 2013 yılından sonra işyeri açıp bağkur statüsüne dahil olur ve işyeri kaydı halen faal,
1) 4b (bağkur) Sigorta primlerini düzenli ödüyor. Emekli olması için 9000 günü doldurmalı yani 2024 kasım
2) 4b (bağkur) Sigorta primlerini hiç ödememiş. 2013-01.05.2021 arası primleri silinir. Sadece 01.05.2021-08.03.2023 arası bağkur hizmetlerini 7440 sayılı yasadan da yararlanarakarak faizsiz öder, ödemediği bağkurprimleri sayesinde bağkur hizmet süresi 1260 günün altında kaldığından 4a SSK kapsamında emekli olur.
Bağkur primlerini düzenli ödeyen ise 10 yıl fazla prim yatırdığı halde 20 ay geç emekli olacaktır.
“HAKSIZ UYGULAMALAR KALDIRILMALI”
Mevcut sistemin prim borçlarını ödemeyeni emeklilikle ödüllendirirken, prim borçlarını düzenli ödeyen sigortalıyı cezalandırdığını söyleyen Demir, “Sistem, prim borçlarını ödemeyeni emeklilikle ödüllendirirken, prim borçlarını düzenli ödeyen sigortalıyı, prim borçlarını ödemeyen sigortalıdan 10 yıl fazla prim ödemesine rağmen cezalandırıyor. Mağduriyetin kısmen ve hemen çözümü için önerimiz; Bağ-Kur prim hizmet sürelerinin kadınlarda 7200 günden 5400 güne, erkeklerde 9000 günden 7200 güne çekilmesidir.
Buna ek olarak primlerini hiç ödemeyenler bu şekilde sadece 01.05.2021-08.03.2023 arası hizmetlerini ödeyenler diğer hizmetleri ile 4a kapsamında emekli olurken,
Ayrıca 04.10.2000 tarihli KHK ve 01.10.2008 tarihli 5510 sayılı yasalarda, bağkur kaydı olmayanlara 6 ay süre verildi ve 6 ay içerisinde bağkur tescillerini yaptırmayanların geriye dönük tescil hakları sonlandırıldı. Bu nedenle bu durumdaki kişiler gerek 04.10.2000 gerekse de 01.10.2008 öncesi bağkur hizmet tescilleri hiç olmadığı için bu hizmetlerini ihya hakları bulunmamaktadır. Bu da yaşları emeklilik dönemine geldiği halde geriye dönük hizmetlerini satın alamayan esnafların emekli olmalarını engellemektedir.
Anayasa’nın 60. maddesi ise herkesin sosyal güvenlik hakkına sahip olduğunu Devletin bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alacağı ve teşkilatı kuracağı belirtilmiştir.
Anayasa, sosyal güvenlik hakkının kaçınılamaz ve vazgeçilemez bir hak olarak kabul etmiştir.
Anayasamız, Kanun yolu ile yapılan sınırlamaların Anayasa’nın özüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve laik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağını belirttiğinden, sosyal güvenlik hakkının kullanılması ile yasalarla kendilerine tanınan emeklilik haklarından faydalanması ve çalışmalarının sonucunda emekli döneminde rahat bir yaşam sürmelerinin teminidir. Aksi halde sosyal güvenlik hakkından mahrum bırakıldıklarında emeklilik döneminde rahat bir yaşam tarzı bulmaları mümkün olmayacağından mağdur duruma düşeceklerdir.
Yapısal reformlardan bir tanesi de bu konudur. Sigortalılık ve emeklilik konusunda sisteme olan güven yeniden tesis edilmelidir. Sistem içerisinde haksızlık doğuran uygulamalar kaldırılmalıdır.” ifadelerini kullandı.