"İşte, o zerrattan hangi zerreye bir nazar-ı hikmetle baksan göreceksin ki, basîrâne, muntazamâne, semîâne, alîmâne sevk olunan o zerreye, kör ittifak, kanunsuz tesadüf, sağır tabiat, şuursuz esbab hiç ona karışamaz." Açıklar mısınız?
Cts, 14/05/2011 - 00:00 tarihinde gönderildi
Değerli Kardeşimiz;
Yapılan sanat ve eser görsel açıdan mükemmel ise, bu sanat ve eseri icat eden zatın kör olması, gözsüz olması mümkün ve kabil değildir. Yani kör ve görmeyen bir zatın mükemmel görsel bir sanatı icra etmesi imkansızdır. Öyle ise bir elmaya güzel bir şekil ve tasvir vermek ancak sonsuz basar sıfatı ile mümkündür. Elmayı ağaç yapıyor diyebilmek için, ağacın elmayı tasvir edecek bir göze sahip olması gerekir. Yoksa ağacın gözsüz ve kör bir şekilde, elmayı o harika şekle sokması mümkün ve kabil değildir.
Aynı mülahaza ve mizanı işitme ve bilme sıfatlarına da tatbik edebiliriz. İşitme sıfatı olmayan birisi sesleri yaratamaz. Deniz dalgasının sesini, kuşların cıvıltılarını, bülbülün o hazin ve güzel ötüşünü icat edecek zatın semi, yani işiten olması gerekir. Sağır bir sebep ya da kişiden böyle güzel nağmelerin çıkması mümkün ve kabil değildir.
Yine her tarafından ilim fışkıran bir eseri cahil bir sebebin ya da zatın icat edip yaratması mümkün değildir. Elmadaki harika ilim ve tasarım elmayı icat eden zat hakkında bize ciddi ipucu ve işaretler veriyor. Yani elma gibi içinde hadsiz ilim bulunduran bir meyveyi, ilimsiz ve şuursuz olan ağacın icat edip yaratması mümkün ve kabil değildir. Onu icat edecek, ancak ilmi sonsuz olan Allah olabilir.
Özet olarak ilim, sem ve basar sıfatlarından yoksun olan sebeplerin harika ve mükemmel olan neticeleri icat edip yaratması mümkün değildir.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör