Alışveriş
Alışveriş yapmak istediğimiz zaman illa ki pahalı bir şeyler almamız gerekmiyor. Ben bütçem ne olursa olsun ufak tefek de olsa mutlaka hesabıma uygun, o ülkeye has hatıralar veya hediyelik eşyalar almak istiyorum. Eğer sizin maddi durumunuz yerindeyse hesap kitap yapmadan gönlünüzce hoşunuza giden ne varsa satın alabilir, düşük bütçe ile seyahat eden biriyseniz de alışverişe yolculuğunuzu sekteye uğratmayacak miktar da paralar ayırabilirsiniz. Alışveriş yapmak sizin için bir bağımlılık ise bu alışkanlığınızı Türkiye’de bırakmanızı tavsiye ederim zira ödemeleri Euro bazında yapacağınız için ülkeye döndükten sonra büyük pişmanlıklar yaşayabilirsiniz. Size, ülkelere özgü ufak tefek şeylerin haricinde ne alacağınızı söyleyemem çünkü bu tamamen size ve bütçenize kalmış olan bir durum ancak nerelerden alabileceğinizi söyleyebilirim.
Alışveriş Merkezleri: Ülkemizde olduğu gibi Avrupa’nın da her şehrinde mutlaka en az bir tane alışveriş merkezi bulunur. Özellikle İsveç, Norveç ya da Finlandiya gibi sene boyunca hava sıcaklığı ortalamanın altında olan ülkelerin şehirlerinde ise birden çok büyük alışveriş merkezi görebilirsiniz çünkü insanlar soğuk günlerde dışarıda gezmek yerine alışveriş merkezlerinde vakit geçirmeyi tercih ederler. Alışveriş merkezleri tüm ihtiyaçlarınızı karşılayabilecek kapasitededir; yemek yiyebileceğiniz mekânlar, giyim mağazaları, elektronik eşya mağazaları, hediyelik eşya satılan mağazalar, kozmetikler ve aklınıza daha ne gelirse. Alışveriş merkezlerinin en büyük güzelliği en alt katlarında bulunan süpermarketlerdir. Bu marketler düşük bütçeli seyahat edenler için adeta cennettir, özellikle yeme-içme masraflarınızı en aza indirmek adına uygun fiyatlı alışveriş yapabilirsiniz. Ziyaret ettiğiniz şehirde outlet alışveriş merkezi varsa mutlaka değerlendirin çünkü fiyatlar şehir genelinden çok daha uygun olabilir. Genelleme yaparak konuşacak olursak; fiyatlar Euro bazında olduğu için ve Euro bizim paramız karşısında çok değerli olduğu için market alışverişi haricinde genellikle diğer alışverişler pek de avantajlı olmaz tabi istisnalar da yok değil, bunu gittiğiniz zaman kendiniz fiyatları karşılaştırarak tecrübe edebilirsiniz.
Süpermarketler: Nasıl ülkemizde Carrefour, Migros ya da Makro gibi büyük süpermarketlerde gıda haricinde pek çok ihtiyaç kalemini bulabiliyorsak, yurtdışında bulunan süpermarketlerde de aradığınız pek çok şeyi rahatlıkla bulabilirsiniz. Carrefour ve Migros’un zaten Avrupa’nın birçok şehrinde büyük şubeleri bulunuyor yani mutlaka bir yerlerde karşınıza çıkacaktır. Süpermarket deyip geçmemek gerekiyor; giyimden elektroniğe, kozmetikten kişisel bakım ürünlerine veya hediyelik eşyalardan mutfak aletlerine aklınıza ne gelirse süpermarketlerde bulabilirsiniz. Süpermarketleri genellikle anlık ihtiyaçlarınız için değerlendirebilirsiniz yani alışveriş merkezinde keyfe keder gezinti yapıp beğendiklerinizi alırken, süpermarketlerde seyahatinizin devamını sağlayacak ürünleri satın alabilirsiniz. Süpermarketlerin fiyatları alışveriş merkezlerine kıyasla daha uygun olur ancak aynı kaliteyi bulamayabilirsiniz.
Mağazalar: Alışveriş merkezlerinde vakit harcamak istemiyorsanız veya bulunduğunuz şehirde alışveriş merkezi yoksa, cadde üzeri mağazalardan da alışveriş yapabilirsiniz. Şehirlerin en işlek caddelerinde mutlaka dünyaca ünlü markaların mağazalarını ya da o ülkeye özgü markalara ait mağazaları bulabilirsiniz. Fiyatlar elbette el yakan cinsten olacaktır ancak ön yargılı olmamakta da fayda var yani mağazaların önünden transit geçmeyin. Fiyatlara bir bakın belki ülkemizden daha ucuzdur. Aynı markanın cadde mağazaları ile alışveriş merkezinde bulunan mağazalarının fiyatları farklı olabilir, gelen müşteri dengesini sağlamak veya stokları eritmek adına birinden biri kampanya yapıyor olabilir yani özellikle aradığınız bir ürün varsa hem cadde mağazasına hem de Avm mağazasına bakmadan satın almayın.
Pazar Alanları: Avrupa’nın birçok şehrinde mutlaka açık ya da kapalı pazar alanı bulabilirsiniz. Pazar alanları sadece yeme-içme sektöründe hizmet vermiyor yani ufak tefek ihtiyaçlarınızı pazar alanlarından da karşılayabilirsiniz. Bu alanlar fiyat bakımından dükkânlara nazaran daha ucuz olan yerlerdir bu yüzden bulunduğunuz şehirde bir pazar alanı varsa uğramadan geçmeyin derim. Bütçem ne olursa olsun her dünya vatandaşı gibi ben de ‘bit pazarı’ gezmekten büyük keyif alıyorum, hiçbir şey almayacak olsam bile saatlerce bit pazarlarında vakit geçirebilirim. Türkiye’de olduğu gibi yurtdışında da bu pazarların fiyatları inanılmaz ucuz oluyor, o ülkenin kültürüne ait birçok obje bulunabilir ve hem hediyelik hem de hatıra olabilecek birçok seçeneği bir arada bulabilirsiniz bu yüzden bit pazarlarını sakın ola es geçmeyin. Bit pazarları genellikle hafta sonları kurulur ancak siz gitmeden önce küçük bir internet araştırması yaparak hangi şehirde hangi gün ve nerede kurulduğunu mutlaka not edin.
Sokak Tezgâhları: Hesaplı alışverişin bir diğer adresi de sokak tezgâhlarıdır. Genellikle hediyelik eşya sektörü üzerine kurulu olsa da zaman zaman farklı türde ihtiyaçlara karşılık veren sokak tezgâhları ile karşılaşabilirsiniz. Giyim, elektronik, cüzdan&çanta, kozmetik ya da takı satılan sokak tezgâhlarında göreceğiniz ürünler %99 replika ürünlerdir ancak alıcı sizsiniz. Keyif sizin yani kimse sizi replika ürün kullandığınız için yargılayamaz o yüzden rahat olun ve hoşunuza gideni alın. Sokak tezgâhlarından alışveriş yapmanın altın kuralı pazarlık yapmaktır yani asla ilk verilen fiyatı kabul etmeyin, sıkı bir pazarlık sonucunda %50 oranında bile indirim yaptırabilirsiniz.
Souvenir Shop: Turistin uğradığı tüm şehirlerde onlarcasını göreceğiniz hediyelik eşya dükkânları. Bu mağazalarda; magnetler, anahtarlıklar, kupalar, yamalar, kartpostallar, yöresel kıyafetler, biblolar, oyuncaklar ve ülkenin kültürünü yansıtan daha sayamayacağım yüzlerce çeşit ürün bulabilirsiniz. Hediyelik eşya dükkânlarını özellikle aramanıza gerek yok çünkü tüm turistik noktalarda mutlaka karşınıza gelecektir, girin ve gezin. Harika vakit geçireceğinizin garantisini veriyorum. Tabi sadece hediyelik almak zorunda değilsiniz, ilk önceliğiniz kendinizi mutlu etmek o yüzden alacağınız ilk parça hatıralarınızı canlı tutmak için olsun. Hediyelik eşya mağazalarından alışveriş yapmanın altın kuralı; ne alacaksanız alın ama ilk gördüğünüz mağazadan almayın, yolunuzun üzerinde ne kadar mağaza varsa gezin, hem güzel vakit geçirirsiniz hem de daha çok çeşit ve daha uygun fiyatlar ile karşılaşma şansı bulursunuz. Pazarlık yapılmaz sanmayın, çok da güzel yapılır, yapın.
Free Shop (Duty Free): Tüm havaalanlarının dış hatlar bölümünde, karayolu gümrük sahalarında ve demiryolu sınır istasyonlarında görebileceğiniz, vergiden muaf alışveriş yapabileceğiniz mağazalar. Yurtdışında yaşayan akrabanız ya da yurtdışı seyahati yapan arkadaşınız varsa mutlaka ne olduğunu biliyorsunuzdur ancak yurtdışından dönen birilerine sipariş vermek, gidip kendi alışverişinizi kendinizin yapmasının yerini asla tutamaz çünkü Free Shop alışverişi bambaşka bir keyiftir. Sanıldığının aksine satılan her şey ülkemizden daha ucuz değildir hele ki; İsviçre, Norveç, İsveç, Danimarka, Finlandiya, Hollanda, İtalya gibi ülkelerin Free Shop fiyatları ülkemizin değil Free Shop fiyatları normal fiyatlarından bile daha fazladır, aklınızda bulunsun. Free Shop alışverişini pasaportunuzu kullanarak yapıyorsunuz yani yolcu değilseniz zaten Free Shop’u göremezsiniz. Her ne alırsanız alın pasaportunuza işleterek satın alıyorsunuz ayrıca alışverişler belirli sınırlandırmalar dahilinde yapılabilir. Akrabalarımız ya da arkadaşlarımız her ne kadar sigara, alkol, çikolata ya da parfüm alışverişi için kullansa da Free Shop’larda bin bir çeşit ürünü bulabilirsiniz. Free shop alışverişi hakkında daha detaylı bilgi sahibi olmak için Free Shop Nedir ? bölümünü ziyaret edebilirsiniz.
Sadece alışveriş için seyahat yapmak çok başka bir olay o konunun üzerine sayfalarca yazı yazılan birçok internet sitesi bulabilirsiniz, bizim konumuz seyahat esnasında alışveriş yapmak. Avrupa ülkeleri başta olmak üzere yurtdışında ürün fiyatlarının ülkemize kıyasla daha ucuz olduğu kanısı büyük oranda yanlış bir kanıdır yani öyle her istediğinizi yurtdışında ülkemizden daha ucuza satın alamazsınız. Avrupa ülkeleri içerisinde sadece; Baltık ülkeleri, Ukrayna, Rusya, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Macaristan ve Andorra daha uygun fiyatlar sunabilir. Tüm dünya ülkelerinde bir genellemeden bahsedecek olursak; cep telefonu, fotoğraf makinesi, elektronik eşya, kıyafetler ve mücevherleri en uygun fiyatlara alabileceğiniz ülkeler; ABD, Tayland, Vietnam, Malezya, Kamboçya, Singapur, Sri Lanka, Japonya, Dubai, Katar, Kuveyt, Suudi Arabistan, Lübnan ve Bahreyn diyebiliriz. Eğer vergiden muaf bir alışveriş yapmak istiyorsanız Barselona’dan 3 saatlik otobüs yolculuğu ile kolayca ulaşabileceğiniz Andorra sizin için adeta bir cennet niteliğindedir. Herkes tarafından merak edilen IPhone marka cep telefonlarının nereden daha ucuza alınabileceğinin en net cevabı ABD, Kuveyt, Dubai, Malezya ve Katar’dır.
Eğer Avrupa’nın her ülkesinde mağazası bulunmayan bir markanın ürününü satın almak istiyorsanız seyahate çıkmadan önce mutlaka internet araştırması yapın, mağazaların adreslerini not edin ve şehre ulaştığınızda navigasyon kullanarak mağazayı bulun. Yurtdışında alışveriş yapacaksanız dikkat etmeniz gereken başlıca kurallar şunlar;
1-Ne alacaksanız alın mutlaka o markaya ait tüm mağazaları gezin, kampanya düzenleyen mağaza varsa oradan satın alın. Eğer tek bir ülkeyi gezmeyecekseniz yani Avrupa turu yapıyorsanız internet araştırması yaparak hangi ülkenin fiyatlarının daha uygun olduğunu öğrenin ve alışverişinizi o ülkeye saklayın.
2-Eğer alışveriş merkezleri, süpermarketler, Free Shop ya da cadde mağazaları gibi sabit fiyat sunan mağazalarından alışveriş yapmayacaksanız mutlaka ama mutlaka pazarlık yapın. Pazar alanlarından, sokak tezgâhlarından ve hediyelik eşya mağazalarından yapacağınız alışverişlerde pazarlık yaparak çok güzel indirimler sağlayabilirsiniz.
3-Asla ama asla turistik alanlardan alışveriş yapmayın. Örnek verecek olursak; bir buzdolabı magnetini turistik bir noktanın hemen yanındaki tezgâhlardan ya da Souvenir’lerden 6 Euro’ya satın alacakken, ara sokaklarda bulunan mağazalardan aynı magneti 3 Euro’ya satın alabilirsiniz.
4-Yurtdışında yapacağınız alışverişlerin tutarları ortalama 30 Euro ve üzerinde olursa Tax Free yani vergi iadesi alabilirsiniz ancak işyerinin Tax Free imkânı sunması gerekiyor. Tax free alabilmek için; alışveriş yaptığınız iş yerine Tax Free faturası doldurtuyorsunuz daha sonra faturanız ve aldığınız ürün ile birlikte havaalanlarında bulunan Global Blue ofislerine giderek ürün bedelinin ülkece belirlenmiş oranında vergi iadenizi, ister nakit olarak isterseniz de kredi kartınıza yükleterek geri alıyorsunuz. Vergi iadesini sadece turistler alabilir yani oturum veya vatandaşlık hakkı bulunanlar bu sistemden yararlanamazlar. Erasmus öğrencisi iseniz oturumunuz geçici olduğu için bu haktan faydalanabilirsiniz. Tax Free hakkında tüm detayları öğrenmek için Tax Free Nedir ? bölümünü ziyaret edebilirsiniz.
5-Alışverişlerinizi mümkün olduğunca nakit para ile yapmaya çalışın, kredi kartı ile yapacağınız alışverişlerinizde ülkemizden daha ucuza bulduğunuz bir ürünü banka komisyonlarından dolayı daha pahalı bir fiyata almış olursunuz.
Alışveriş konusu tamamsa sizi şöyle Seyahat Önerileri bölümüne alalım.