Uzman bir aydınlatma tasarımcısı olan Emrah Baki Ulaş, alanında ülkemizin gurur kaynaklarından biridir. Boğaziçi Üniversitesi Elektronik Mühendisliği bölümünde lisans eğitimi alan sanatçı ışıkla ilk defa, ülkemizin en iyi sahne aydınlatma tasarımcılarından Kemal Yiğitcan’la birlikte çalışırken tanışmış. Almanya’da Architectural Lighting Design eğitimi almış olan tasarımcı şu anda University of Technology Sydney’de aydınlatma ekibinin lideri. Birbirinden başarılı projelerde üretkenliği, yaratıcılığı ve sanatıyla yer alan Emrah Baki Ulaş, Steensen Varming Shore Şapeli’nin aydınlatma tasarım hikayesini bizlerle paylaştı…
Emrah Baki Ulaş
Steensen Varming Shore Şapelinin yeni aydınlatmasını tasarlama onuruna erişti. 1914’de inşa edilen ve müthiş güzellikteki Sydney Limanına tepeden bakan Shore Şapeli, güzel renkli işlemeli camları ve özel kumtaşı işçiliği ile önemli bir tarihsel miras alanıdır. Plan yapının niteliklerini en iyi şekilde ortaya koymakta ve bu alanın çeşitli kullanımlar için sağladığı atmosferi desteklemektedir. Bu amaçları gerçekleştirmek için, aydınlatma, kutsal unsurları ve yapının özelliklerini kesintisiz olarak öne çıkaracak şekilde tasarlanmıştır. Cilalanmış ahşap sunak, bayraklar, rölyef heykel ve alçı kolon tabanı üzerindeki ince heykeltıraşlık ayrıntıları ve süslemeli (borulu) org, Şapel içindeki değerli görsel hazinelerden sadece bazılarıydı.
Işık, işlevleri destekleyecek ve müdavimlerle ilişki kuracak şekilde bir hikaye anlatım aracı olarak kullanılmıştır. Her sahne ile ilgili kullanım anlamlı bir şekilde köprü kurmuştur ve böylece şapelin burada yapılan çeşitli törenlere uyacak şekilde açığa çıkmasını ve dönüşmesini sağlamıştır. Alanı genişletmek ve uygun ruh halini verebilmek için ışığın niteliği ve yoğunluğu özenle seçilmiş ve ayarlanmıştır. Şapel içindeki aydınlatmanın tasarımı karanlığın gücüne saygı duyar. Bunun güzel bir örneği, ‘Dramatik Okuma’ sahnesidir. Okul başöğretmeninin kişisel favorisi olan bu sahne ışığın bir alanı nasıl dönüştürebildiğinin güzel bir örneğidir. Şapelin merkez odağı, Reredos Relic taş rölyef heykele ve kolon ayaklarına ince bir vurgu ile birlikte, güzel işlemeli ahşap bir kürsüde oturan okuyucunun üzerine geçmekte ve böylece bu kutsal mabette çarpıcı bir varlık duygusu yaratmaktadır.
Çok iddialı olmayan batı tarzı giriş kapılarından ve ahşap koro tarzı sıralardan geçerek sunağa uzanan ve bu yol boyunca işlemeli renkli camlarla süslenen alan, kültürel bir miras olan mimarisine minimal düzeyde etki edecek şekilde dinamik bir dönüşüm gerçekleştirebilmek için yenilikçi bir yaklaşımla aydınlatılmıştır. Teknik olarak, bu hassas kültürel miras alanında yapılan çalışmada tüm elektrik altyapısını gizlemek için çok büyük çaba gösterilmiştir. Görsel, eşitsel ve aydınlatma sistemlerinin, rahibin kolayca kullanabileceği kullanıcı dostu bir ara yüz ile bir araya getirilmesi de bu projedeki önemli başarılardan biridir ki bu, sistemin istendiği gibi kontrol edilmesini sağlamaktadır.
Kompleks bir kültürel miras alanı olan bu yapının mevcut belgeleri çok sınırlıydı ve bu tasarımı ayrıntılandırmayı daha da güçleştirdi. Hemen anlaşıldı ki kritik boyutları tespit etmek için en doğru yaklaşım PCS (Nokta Bulut Taraması) olacaktı. Tasarım son halini aldıktan sonra müşteriye ve BIM kullanan ve yeni planın sıva işlerini üreten yüklenicilere sunulabildi. BIM ve PCS tasarım süresince yararlı oldu ve kurulumun ayrıntılarının ifade edilmesi için belgeler üretmekte de kullanıldı. Bu çalışma şekli, aydınlatma için daha hatasız ve bütüncül bir tasarım belgelendirmesi yapılmasına ve genel olarak daha iyi sonuçlar alınmasına destek olmakla kalmadı, okulun, bu tarihsel varlığın eşsiz mimarisini gelecek nesiller için arşivlenmesine olanak sağladı.
Müşteri: England Grammar School, Sydney Kilisesi
Kültürel Miras Danışmanı: Tanner Kibble Denton
Aydınlatma Tasarımı: Steensen Varming
Akustik: Wilkinson Murray
İnşaatçı: Carfax
Elektrik İşleri Yüklenicisi: Federal Electrical