Derviş Deniz
Ticaret Odası genel kurulunda konuşulanlar
Kıbrıs Türk Ticaret Odası kurulduğu 1958 yılından bugüne gelene kadar Kıbrıs Türk toplumunun ekonomik mücadelesinde önemli bir yerde bulunmuştur. Geçtiğimiz Cumartesi günü yapılan Odanın 52. Olağan Genel Kurulu’nda konuşulanlar basında önemli ölçüde yer bulmasa da gerek Oda başkanı Fikri Toros’un gerekse parti temsilcileri ile Başbakan yardımcısının söylemleri, üzerinde yorum yapılması için yeterli malzeme içermektedir.
Kıbrıs Türk Ticaret Odası’nın 2003 yılında Ali Erel’in başkınlığı ile başlayan dönem sonrasında Kıbrıs Türk toplumunun ekonomik hayatındaki önemi yanında Avrupa Birliği ile ilişkiler ve dış temaslardaki etkinliği oldukça artmıştır.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin bir devlet olarak uluslararası camiada tanınmamışlığı hala devam ederken Kıbrıs Türk Ticaret Odası bu konuda hiçbir engele takılmamıştır.
Nitekim 2004 yılında Avrupa Birliği Komisyonunun aldığı Yeşil Hat Tüzüğü’nün yürürlüğe konması kararında Kıbrıs Türk tarafının resmi temsilcisi Kıbrıs Türk Ticaret Odası olduğu vurgulanmış ve uygulama Kıbrıs Türk Ticaret Odası onayına bağlı olarak yürütülmüş ve hala daha yürütülmektedir.
Bulunduğu konum itibarı ile etkili olan bu kurumun geçtiğimiz yıl içerisinde Kıbrıs Rum Ticaret Odası ile yaptığı temasların sıklığı önemli bir gelişmedir. Yapılan bu temaslara zaman zaman Türkiye ve Yunanistan Ticaret Odalarının da katılması, Kıbrıs Türk işadamının Kıbrıs ve çevresindeki ekonomik kararlarda söz hakkı olması gerekliliğini pekiştirmektedir. Bu nedenle Oda başkanının da belirttiği gibi uluslararası temasların devamı Kıbrıs Türk işadamının bölgedeki etkinlikler içerisinde rol almasına daha fazla imkan sağlayacaktır.
Oda Genel Kurulunda Oda başkanı dışında konuşan Toplumcu Demokrasi Partisi Başkanı Cemal Özyigit konuşmasında Kıbrıs Türk işadamının önündeki engellerin ancak bir çözüm ile mümkün kalkabileceğini belirtmiştir. TDP başkanının çözüm şartı ile ilgili söylemleri doğrudur. Ancak çözüm dışında yapılması gerekenlerle ilgili olarak hükümete yapılan eleştirileri de iyi değerlendirmek gerekmektedir. TDP başkanı hükümetin ekonomik politikalarını başarısız bulduğunu belirtmiştir. Ulusal Birlik Partisi adına Genel Kurula katılan ve konuşma yapan Ersin Tatarın işadamlarına sorduğu “Bütçenin dengeli olması sizlere ne kazandırıyor?” sorusu önemli bir soru idi. Burada verilen mesaj popülist davranışla Robin Hood’luk yapmaya çabalayan hükümetlerin iş çevrelerine vergi üzerine vergi koyarak altın yumurtlayan tavuğu kestiği mesajıdır.
İki muhalefet partisi arkasından konuşan Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş’ın bana göre verdiği en önemli mesaj KKTC’nin Türkiye üzerinden Avrupa Birliği gümrük birliği kapsamı içerisine girmesidir.
Bu konuşmaların tümünü ele alacak olursak Kıbrıslı Türklerin karşı karşıya olduğu iki önemli duruma bakmamız gerekmektedir. Öncelikle KKTC içerisinde çözümsüzlügün devam ettiği ortamlarda yapılması gerekenlere dikkat etmeliyiz. Yıllardır yazılarımda belirttiğim gibi ülkemizde iş dünyasının yaşadığı en önemli sorun piyasada yeteri kadar para dönmemesidir. Son yıllarda bankalardan alınan kredilerin geri dönüşünde yaşanan sorunların önemli bir bölümünde piyasa şartlarının ortaya çıkardığı nakit sıkıntısı yatmaktadır. Bu nedenle hükümetler bir taraftan bütçeyi dengelemek isterken diğer taraftan reel sektörü canlandırıcı tedbirleri de beraberinde almazsa, bütçe disiplini ülkede ekonomik hacmin daralmasına neden olur. Bugün ülke iş insanının da en büyük beklentisi piyasanın daha da canlanması ve daha fazla paranın dönmesidir.
Kıbrıs Türk iş insanlarının ekonomik açıdan diğer bir çıkmazı da KKTC’nin tanınmamış bir devlet olması
ve siyasi sorundaki çözümsüzlüktür. Kim ne derse desin Kıbrıs sorunundaki çözümsüzlük Kıbrıs Türk ticari hayatını etkilemektedir. Bu nedenle birçok kişi tarafından benimsenmeyen ancak bana göre ticari açıdan toplumun faydasına olan Yeşil Hat Tüzüğü’nün kapsamı genişletilmelidir. Kıbrıslı
Rumların sadece Yunanlı tabir ettikleri bir milli ekonomi yaratma düşüncesinin hala devam ettiği ortadadır. Bu nedenle siyasi durumu ortaya koyarak Kıbrıslı Türklerin dünya ile açılımını engellemektedirler.
Bu konunun aşılmasında Türkiye ile işbirliği bir dereceye kadar etkili olsa da Türkiye’nin de uluslararası taahhütleri dolayısıyla bize yardım edemeyeceği durumlar vardır. Bu nedenle Başbakan yardımcısının gümrük birliğine Türkiye üzerinden girelim düşüncesine uluslararası kurallara bakarak katılamadığımı belirtmek isterim.
Kıbrıs Türk Ticaret Odası’nın uluslararası kimliği ile Kıbrıs Türk ekonomisi önündeki engelleri aşmada önemli bir rolü bulunmaktadır. Bu gerçek ile hareket ederek hükümetin dışa yönelik atılımda bu Oda ile işbirliği yapması çok önemlidir. Toplumun ekonomik hayatı önündeki engeller de ancak böyle işbirlikleri ile kısmen aşılabilecektir.