Sağlıklı beslenme jargonuna kinoa, çiya, matchanın yanında bir de “probiyotikler” katıldı. Beslenme konusundaki merakın artması ve bu konuda bilinçlenmemiz, yiyecek olmayan yiyeceklerle, yiyecek olan yiyecekler arasında ayrım yapmaya başlamış olmamız heyecan verici. Bir şey moda olduğu zaman bilgi kirliliğinin önüne geçmek imkansız olsa da samimi olarak bu işi araştıranların en nihayetinde doğru yolu bulduklarına inanıyorum.
Bugün probiyotiklerden biraz bahsedeceğim. Daha ismiyle bile karmaşık görünse de anlayınca kolaylıyor. Ama probiyotiklere gelmeden önce bağırsak florasını anlamak gerek.
Bağırsak Florası nedir?
Bağırsaklarda yaşayan mikroorganizmalar (bunlardan bazıları bakteriler, virüsler, protozolar ve mayalardır) ‘bağırsak florası’nı oluştururlar. Bu trilyonlarca mikro canlının kimi yararlı, kimi ise potansiyel zararlıdır. Eğer filmi izlediyseniz kimilerini Gizmo, kimilerini ise Gremlinler olarak düşünebilirsiniz. Sağlıklı bağırsak florasının çoğu yararlı mikroorganizmalardan, yani Gizmolardan oluşur. Bir miktar Gremlin de barındırır.
Bağırsak Florasının Başlıca Görevleri
Bağırsak florasının en önemli işlevi sindirilmiş besinlerin kana emilimini sağlamaktır. Eğer bağırsak florası bozulursa bağırsaktaki zararlı maddeler (toksinler) kana emilir. Bağırsak florası sağlıklı değilse obezite, sızıntılı bağırsak sendromu, depresyon ve daha birçok hastalık meydana gelebilir. Bugün bilim insanlarına göre sebebini bildiğimiz veya bilmediğimiz pek çok hastalık, bağırsak florasının bozulmuş olmasından kaynaklanıyor. Bağırsak florasının diğer işlevleri arasında hücre büyümesini teşvik etmek, zararlı bakterilerin çoğalmasını baskılamak ve bağışıklık sistemini desteklemek de vardır.
Yani bağırsak florasının dengede olması sağlığımız ve esenliğimiz için çok önemli. Dolaylı olarak da sağlıklı beslenmemiz tabii ki! Hipokrat, tüm hastalıkların bağırsaklarda başladığını ve besinleri ilaç yapmak gerektiğini milattan önce söylemiş.
Bağırsak florasını ne bozar?
Klorlu su, hazır gıdalar, kimyasal işlemden geçmiş yiyecekler, paketlenmiş ve içinde tam olarak ne olduğunu anlayamadığınız tüm yiyecekler, cips, fazlaca hayvansal protein ve yağlar, beyaz şeker, yapay tatlandırıcılar, mısır şurubu, genetiği değiştirilmiş yiyecekler, sebze ve meyvelerimizin üzerine sıkılan tarım ilaçları. Aynı zamanda antibiyotikler ve ağrı kesiciler de bağırsak florası dostu sayılmazlar.
Probiyotikler burada devreye giriyor;
Probiyotikler dışarıdan vücuda alınan ve bağırsak florasının sağlığına hizmet eden yararlı mikroorganizmalar. Eskiden uygulanan diyetler probiyotik bakımdan zengin, katkısız ve doğal oldukları için bağırsak florası bozukluğu daha az görünüyordu. Günümüzde yiyeceklerimiz doğallıktan uzaklaştıkça bağırsak floramız da bozulmaya yüz tuttu.
Hangi gıdalar probiyotiktir?
Turşu, zeytin, kefir, ev yapımı yoğurt, kombucha (kombu çayı), tempe, miso
Probiyotikler ne işe yarar?
Probiyotiklerin en önemli özelliği bağırsak florasının dengesini korumaya yardımcı olmak ve aynı zamanda da bağışıklık sisteminin güçlü kalmasına fayda sağlamaktır.
Sağlıklı bir bağırsak florası için nasıl beslenmeliyiz?
Sebze, meyve, tahıl ve bakliyat ağırlıklı bir beslenmeyi seçin. Mümkün olduğu kadar ev yemeği yiyin. Bünyenize en uygun probiyotikleri diyetinize serpiştirmeyi ihmal etmeyin. Tıpkı anneannelerimiz, dedelerimiz ve onların anneanneleri ve dedeleri gibi. Hiçbir şeyde aşırıya kaçmayın. :)