İngiltere’de İş Bulmak: Mekanize bir CV bombardımanını başarıyla yönetmek…
“Put them panels together.”
A Worker
İngiltere’de iş bulmak konusu yerleşme planları yaparken beni en çok strese sokan konu olmuştu. Hatta kendime sorduğum ilk sorudur “İngiltere’de iş bulabilir miyim?”. Türkiye’de tanıdığım beyaz yakaların çoğunluğunun en büyük korkusu, ülkemizde iş bulmanın zorluğundan dolayı, işsiz kalmaktı. Yaklaşık beş yılımı verdiğim şirketten istifa edip, eşyalarının çoğunu sattığımız, yarı boş, kiralık evime gelip ilk işsizlik kahvemi içerken yaptığımın doğru olup olmadığını düşünüyordum. Sizde benzer durumda iseniz merak etmeyin girince alışıyorsunuz.
Öncelikle söyleyeyim, ben mühendis değilim. İngilizce işletme mezunuyum. Sosyal medyada sadece mühendislerin kolayca iş bulabildiğine dair pek çok yorum mevcut. Teknik bölüm mezunlarının daha kolay iş bulabiliyor oldukları doğru ancak bu diğer bölüm mezunları işsiz kalır demek değil. Özellikle İngiltere gibi işsizlik oranının düşük olduğu Avrupa ülkelerinde. Benim görüşüm, çok seçici olmamak kaydıyla, İngiltere’de ofis işi bulmanın zor olmadığı yönünde. Ben ilk 3 başvurumdan birinde çalışmaya başladım, evet şanslıyım.
Diğer bir mesele de eğitim durumu. Sosyal medyadan da okunabileceği gibi okuduğunuz okul, akademik başarılarınız muhtemelen pek bir anlam ifade etmeyecek eğer akademik bir kariyer planlamıyorsanız. Ancak iş tecrübeniz, kariyeriniz boyunca öğrendikleriniz her zaman sizinle beraberdir.
Şunu da baştan belirteyim, İngiltere’ye yerleşmeden önce de deneme amaçlı başvurular yaptım ve iki yer hariç geri dönüş olmadı. Başvurularımdan biri beni Londra’ya davet etmesine rağmen başka bir şehre yerleştiğim için gitmedim. Bence İngiltere’ye yerleşme hazırlıklarınıza özgeçmiş hazırlamayı da ekleyin. Durumunuz benimkine benzer ise, yani çok büyük bir meblağ ile gelmediyseniz, kısa sürede iş bulmanız gerekecek. O yüzden özgeçmişinizi buraya gelmeden önce hazırlayın ki zaman kaybetmeyin. Hatta yavaş yavaş başvurmaya başlayın derim, belli mi olur?
İş Aramaya İlk Adım: Özgeçmiş Hazırlamak
İlk olarak İngiltere için özgeçmiş araması yaparak basit bir şablon buldum. Beş dakikalık Google araması ile ulaşabilirsiniz. Aslına bakarsanız, anladığım kadarıyla, pek çok firma iş başvurularını anahtar kelimeler aracılığıyla robotlara okutturuyor ve havuzlarında biriken özgeçmişleri kendi şablonlarına dönüştürüyorlar. Özgeçmişinizin nasıl göründüğünün pek bir önemi yok aslında. Benim görüşüm, sade, derli toplu olması, başvurduğunuz alan için geçerli anahtar kelimeleri barındırması, kariyerinizi doğru ve etkileyici bir şekilde anlatması yeterli.
Özgeçmiş konusunda tavsiye isterseniz:
– İngiltere’de özgeçmişlerde fotoğraf bulundurulmuyor.
– Özgeçmiş mümkün ise 2 sayfadan uzun olmamalı.
– Ulaşım bilgilerinde Birleşik Krallık adresinizin ve Birleşik Krallık telefon numaranızın olması sizin hali hazırda Birleşik Krallıkta olduğunuzu firmaya göstermek açısından önemli olabilir.
– Eğitim kısmına en son bitirdiğiniz okul, iş tecrübeleri kısmına en son çalıştığınız firma ile başlamanız, yani güncelden geriye doğru gitmeniz gerekli.
– Özgeçmişin genelde iletişim bilgilerinden hemen sonra yer alan “Summary” kısmının başvuracağınız ilanlar ile ilgili anahtar kelimeleri içermesi faydalı olur.
İngiltere İş Arama Motorları
İngiltere’de iş bulmak için benim kullandığım arama motorları aşağıdakiler;
Bu sitelerin hepsine kendi özgeçmişimi yükledim. Özellikle glassdoor ve indeed benim en çok kullandıklarım oldu. Bu iki sitede çalışanların firma ile ilgili görüşlerini, maaşlarını görebiliyorsunuz. Söylememek olmaz bu konuda glassdoor daha fazla yorum ve bilgi içeriyor. Size de bir önce ki firmanız hakkında yorum yapmanızı tavsiye ederim. Belki tecrübelerinizin birisine faydası olur.
Yukarıda yazdıklarıma ek olarak bir de namı değer linkedin var. Şimdi dürüstçe konuşmak gerekirse ben oldukça büyük bir sanayi firmasının üretim tesislerinde çalıştım. O yüzden ben ve çalışma arkadaşlarım, alt-üst arasında ki konuşma şekli senli benli olmakla beraber kimi zamanlar uç nokta argoya, bağırışa çağırışa (evet, küfür) kadar gidiyordu. İletişimde kullandığımız kibar cümlelere örnek vermek gerekirse “oğlum bu malların hali ne, “üretime sen bakmıyor musun lan”, “kafanız çalışmıyor mu oğlum” vb. Kısaca benim plaza Türkçem gelişmedi. Yani insanlarla ve iş ile ilgili problemleri mümkün olduğunca dolandırmadan direk üstlerine yüklenerek çözme gayretindeydim. Sadede gelirsek ben linkedin ne işe yarıyor anlamadım. O yüzden linkedin ile ilgili bir şey söyleyemiyorum. Ancak linkedinde başkalarının özgeçmişlerinin bazı kısımlarından ilham aldığımı da (ctrl+c) söylemeden geçmeyeyim.
İş Durumuna Göre Şehir Seçimi
Birleşik Krallık genelinde Londra tabi ki iş olanakları konusunda başka bir yer ile kıyaslanamaz. Ancak burada ki durumu ülkemizde ki İstanbul ve diğer şehirler gibi düşünmeyin. Hemen hemen her şehirde iş imkanları mevcut. Tahmin ettiğiniz gibi iş bulmak konusunda İngilizce seviyeniz önemli.
İngilizce seviyenize güvenmiyorsanız Londra başlangıç için iyi bir yer olabilir. Ayrıca Residence Card yazımda bahsettiğim gibi AB vatandaşı eşinizin 3 ay içerisinde iş bulması gerekiyor. Londra’da işsizlik sıkıntısı çekeceğinizi sanmıyorum. Ayrıca büyük şehirleri seviyorsanız Londraya aşık olmanız bile olasılıklar dahilinde. Ancak, benim görüşüm, Londra size ihtiyacınız olan tüm olanakları sunması karşılığında hemen hemen diğer bütün büyük şehirlerin yaptığı gibi sizden büyük bir parça alacaktır.
Biz ise kiraların ve yaşam giderlerinin yüksekliğinden ötürü Londrayı baştan elemiştik. Zaten eşimde bende büyük şehirlerden hoşlanmıyoruz. Ağaç değiliz sonuçta beğenmez isek başka yere gitme özgürlüğümüz hep var diyerek başlangıcı başka bir şehirden yapmaya karar verdik. Yerleşme kararı verdikten sonra hangi şehre gideceğimiz konusunda da yukarı da yazdığım arama motorlarından faydalandık. Şöyle ki 4-5 şehir belirledikten sonra belirlediğimiz şehirlerin her biri için iş araması yaptık ve arama sonuçlarını seçtiğimiz diğer şehirler ile karşılaştırdık. İngiltere’de ev bulma yazımda bahsettiğim sitelerden de kira fiyatlarını karşılaştırdık. Ve şehrimizi seçtik.
İngiltere’de Maaşlar Nasıl?
Maaş tabi ki eğitim durumunuza, iş tecrübenize, kendinizi nasıl anlatabildiğinize, kullanabildiğiniz programlara vs göre değişir ve bu liste uzar gider. Ben kendi çevremde gördüklerimden bahsedeceğim, yazdıklarım sizin için doğru olmayabilir.
Öncelikle İngiltere, görece, gelir dağılımının adaletli yapıldığı bir ülke. Maaşınız yükseldikçe devlete ödediğiniz vergi miktarı artıyor. Örnek vermek gerekirse yıllık £17,000 öneren bir iş bulduğunuzda elinize geçecek olan miktar vergiler düşüldükten sonra aylık £1,200 olacaktır. Yıllık £20,000 aylık £1,400 getirirken yıllık £25,000 aylık £1,700 getirecektir. Birleşik Krallıkta ki iş ilanların pek çoğunda muhtemelen dikkatinizi çektiği gibi maaş aralığı belirtilmektedir. İş ilanlarında yazan maaş miktarları brüt maaşlardır. Yukarıda ki iş arama sitelerinden belirlediğiniz ilanlarda yazan maaşlardan elinize aylık ne kadar geçeceğini bu siteden yaklaşık olarak hesaplayabilirsiniz.
İngiltere’nin benim gözlemlediğim en güzel yanı asgari ücret olan yaklaşık £1,200 ile, Londra dışında ki şehirlerde, gayet de güzel yaşanabilecek olması. Benim görüşüm Bristol veya Liverpool gibi bir şehirde 1,200 Pound kazanıp İstanbul’da 4,000-5,000 lira kazanan birinden daha kaliteli yaşayabilirsiniz. Alım gücünün yüksek olduğundan insanlar maaşlardan daha çok rahatlıklarına özen gösteriyorlar. O yüzden tavsiyem maaş konusuna çok fazla takılmayın. Muhtemelen kazandığınız tutar harcamalarınıza yetecektir.
Bir aralar internette İngiltere’de yaşayıp garson olarak yaşayan birisinin yazdıkları dolaşıyordu. Yazıyı bulabilirseniz okuyun derim zira benim gözlemlerimde, garsonluk tecrübem olmamasına rağmen, bahsettiğim yazıyı yazan arkadaş ile aynı şekilde. Zira İspanya’da mühendislik eğitimi alıp burada garson olarak çalışan İspanyol arkadaşlarım var ve çok mutlular. İyi bir restoranda maaş+bahşiş ile benden daha fazla para kazanıyorlar ve İngilizlerin genelde kibar insanlar oluşundan ötürü yorulmuyorlar da. Dikkat edilmesi gereken şey işvereninizin size kontratınızın bir kopyasını vermesi. Mutlaka elinizde bir kontrat olsun. Bazı işverenlerin, özellikle kimi restoranların, çalışanlarına kontrat vermediğini duyduk.
Biz buraya daha önce söylediğim gibi iş bulmadan geldik. Benim oturum kartına başvurmam için eşimin hızlıca iş bulması gerekiyordu. Bu yüzden profesyonel bir iş bulmadan önce küçük çaplı bir restoranda garson olarak çalışmaya başladı. Bir gün terasta oturmakta olan İngiliz bir aileyle konuşurken Toscanello puro içtiklerini görünce, benim sevdiğimi bildiği için, aileye puroyu nereden aldıklarını sormuş. İngiliz yanında fazla bulunmadığı için özür dileyerek koşa koşa arabasına gitmiş ve yarısı dolu bir kutu Toscanello puroyu bana gönderilmek üzere hediye etmiş. Türkiye’de yaşarken başımıza gelmeyen bu gibi durumlar İngiltere’de yaşadığımız 1 yıl içinde bol bol başımıza geldi.
İleride İngiltere’de yaşam giderleri ile ilgili de bir yazı yazıp aylık harcamalarımı kalem kalem listeleyeceğim.
İngiltere’de İş Mülakatı
Ben bu konuda şanslıydım. Özgeçmişimi inceleyen firma mülakat yapmadan beni bilgisayar başına oturttu. Ancak eşim şu an çalıştığı firmada ki pozisyon için iki kere mülakata çağrıldı. Yani bu başlıkta kendi tecrübelerimi değil eşimin ve arkadaşlarımın başından geçenleri anlatıyorum aslında.
Öncelikle referans önemli olsa dahi burada torpil bizde olduğu kadar geçerli değil. Mülakat aşamasında özgeçmişinizin üstünden geçiliyor ve başvurduğunuz pozisyon üstüne konuşuluyor. Eğer başvurulan pozisyon için kullanıyor olacağınız programlar var ise sizi test ediyorlar. Ben daha önce ki mülakatlarımda sakin olmayı başaramasam bile siz sakin olun. Sakin olup hazırlıklı bir şekilde gidilirse başarılı olunur. Bu arada ne yazık ki burada da insan kaynakları meşhur klişe soruları sormaya devam ediyorlar. “Bu iş için motivasyonunuz nedir?” Kimi firmalar birden fazla mülakat yapıyorlar.
Aklınıza takılanları sormaktan, eksik bıraktığım bir şey varsa tamamlamaktan çekinmeyin. Umarım iş bulmak sizler için kolay olur.