Soru: Ev hanımıyım. Evde örgü örüp satıyorum. 1 Mayıs 1973 doğumluyum. 10 Eylül 1986’da SSK’lı oldum. 157 gün primim var. Torba Yasa’ya göre prim ödeyerek emekli olabilir miyim? Naziye YATBAY
[[HAFTAYA]]
Cevap: Torba Yasa borçlanma hakkı getirmedi. Eksik günlerinizi borçlanarak emekli olmanız söz konusu değil. Ancak, Torba Yasa’nın ev kadınlarına getirdiği 18 gün prim ödeyip 30 gün kazanma hakkından yararlanarak prim ödeyebilirsiniz. Bunun için yapmanız gereken, vergi mükellefiyetini tesis ettirip esnaf muaflığı belgesi alıp, Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) isteğe bağlı sigortaya tescilinizi yaptırmaktan ibarettir. SSK’da 20 yıl sigorta, 5150 gün prim ve 43 yaş şartlarına tabisiniz. Ödemenizi 5150 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.
Torba Yasa, faturasız mal için kaçırılmayacak fırsat
Soru: İşletmedeki faturasız mallar Af Kanunu’ndan yararlanıyor mu? Bu mallar için hangi avantajlar sağlandı? Cezmi AKOVALI
Cevap: İşletmelerin stoklarında bulunduğu halde kayıtlarında bulunmayan mallar (faturasız mallar), demirbaş, teçhizat ve makine için Torba Yasa büyük avantajlar sağladı. Bu avantajlardan yararlanmak için:
- İşletmenizde bulunan faturasız mal, makine, teçhizat ve demirbaş için rayiç bedel üzerinden bir envanter listesi çıkaracak ve 31 Mayıs 2011 günü mesai saati sonuna kadar vergi dairesine beyan ederek kayıtlarınıza alacaksınız.
- Bilanço esasına göre defter tutuyorsanız, aktifinize kaydedeceğiniz emtia için ayrı, makine, teçhizat ve demirbaşlar için ayrı özel karşılık hesabı açacaksınız.
- İşletme hesabı esasına göre defter tutuyorsanız, vergi dairesine bildirdiğiniz malı defterlerin gider kısmına satın alınan mal olarak kaydedeceksiniz.
- Vergi dairesine bildirdiğiniz genel oran olan yüzde 18 Katma Değer Vergisi’ne (KDV) tabi makine ve emtiaların bedeli üzerinden ‘yüzde 10’, indirimli oran olan yüzde 8 veya yüzde 1 KDV’ye tabi olan makine ve emtiaların bedeli üzerinden, oranların yarısı kadar (yüzde 8 için ‘yüzde 4’, yüzde 1 için yüzde yarım) KDV hesaplayacak ve ayrı bir beyanname ile sorumlu sıfatıyla 31 Mayıs 2011 günü mesai saati sonuna kadar beyan edip ödeyeceksiniz.
- Emtia üzerinden ödenen KDV’yi genel esaslara göre beyan ettiğiniz KDV’den indirebileceksiniz. Ancak, makine, teçhizat ve demirbaşlar üzerinden ödenen vergiyi hesaplanan KDV’den indirmeyeceksiniz.
- Vergi dairesine bildirdiğiniz emtia, makine, teçhizat ve demirbaşlar için KDV Kanunu’nun 9/2 maddesince faturasız mal bulundurma nedeniyle cezalı işlem yapılmayacak.
- Emtia için ayrılan karşılık, ortaklara dağıtılması veya işletmenin tasfiye edilmesi halinde, sermayenin unsuru sayılacak ve vergilendirilmeyecek. Makine, teçhizat ve demirbaşlar envantere kaydedilir ve ayrılan karşılık birikmiş amortisman addolunur.
Taksitinizi ödeyip sağlık yardımı almaya başlayabilirsiniz
Soru: Bağ-Kur borcumu yapılandırdım. Sağlıktan faydalanmak için ilk taksitini yatırmam gerekiyor. 30 Haziran 2011’den önce yatırabilir miyim? Mustafa ÇAVDAR
Cevap: Torba Yasa kapsamında yapılandırdığınız Bağ-Kur prim borcunuzun ilk taksit ödeme süresinin son günü 30 Haziran 2011’dir. Taksiti ödemek için Haziran’ı beklemenize gerek yok. İstediğiniz zaman ödeyebilir ve sağlık yardımı almaya başlayabilirsiniz. Gecikmeden bir taksit ödeyin ve sağlık yardımı almaya başlayın.
Ödemeniz yoksa borcunuzun zamanaşımına uğraması gerekir
Soru: 1997’de çay ocağı işlettim. Vergi borcum var. Zamanaşımı söz konusu mu? S. SAVAŞ
Cevap: Vergi borcu vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden yılın başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar. Ancak, ödeme emri tebliği, haciz tatbiki, ödeme, mal bildirimi gibi haller zamanaşımını kesiyor. Zamanaşımının kesilme tarihini takip eden takvim yılı başından itibaren zamanaşımı tekrar işlemeye başlıyor. Başka bir ifadeyle, zamanaşımı 5 yıl daha uzuyor. Borca karşılık ödemeniz yoksa, vergi borcunuzun zamanaşımına uğramış olması gerekir.
Asgari geçim indirimini ödemeyen işveren cezalı duruma düşer
Soru: 9 yıldır özel bir şirkette çalışıyorum. Fiş toplama dönemlerinde vergi iademizi düzenli alıyorduk. Asgari geçim indirimini, yeni düzenlemeden sonra hiç alamadık. İtiraz edeni de işten çıkardılar. Ama aylık bordroyu da aldığımıza yönelik imza atıyorlar. Kimse de işsiz kalırım korkusuyla ses çıkarmıyor. Bu konuda askeri geçimden biriken paramı alabilir miyim? Ayhan ALSAÇ
Cevap: Asgari geçim indirimi tutarının, her ay ücret ödemesi sırasında peşin olarak ödenmesi gerekiyor. Ücret bordrosunda açılacak bir sütunda asgari geçim indirimi tutarının ayrıca gösterilmesi zorunlu. Bu bağlamda işveren tarafından çalışanların ücretinden kesilen Gelir Vergisi’nden mahsup edilen asgari geçim indiriminin, o aya ilişkin ücretle birlikte çalışana nakden ödenmesi gerekir. Aksi takdirde, ücretliye nakden ödenmeyen asgari geçim indirimi, işveren tarafından haksız yere yapılan bir mahsup işlemi olacak ve kesilen verginin asgari geçim indirimi tutarı kadar olan kısmı, muhtasar beyanname ile eksik beyan edilmiş olacaktır. Bu nedenle, ücretliye nakden ödenmeyen asgari geçim indirimi, o ayda eksik beyan edilmiş vergi stopajı (kesintisi) kabul edilecek, işverenler hakkında cezalı tarhiyat yapılacaktır. Asgari geçim indiriminizi almadığınız yönünde, Maliye’ye yapacağınız bir şikâyette işveren zor durumda kalabilir. İşverenle görüşüp, şikâyet hakkınızı kullanacağınızı bildirdiğinizde, işveren şikâyet riskini göze alamayacağından asgari geçim indiriminizi ödeyecektir.