İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin en gözde iki şirketinin özelleştirilmesi için İBB Meclisi, Başkan Kadir Topbaş'a, oy çokluğuyla tam yetki verirken, belediyenin diğer şirketleri de özelleştirilmek için sırada bekliyor.
İBB Meclis Denetim Komisyonu'nca hazırlanan 2008 yılı denetim raporuna göre, belediyenin 23 şirketi hariç toplam iç ve dış borcu, 2 milyar 458 milyon lira. 2008 yılında nakit yetersizliği nedeniyle ödenmeyerek, "Bütçe Emanetleri Hesabın"nda yer alan tutar ise 1 milyar 483 bin lira. Bu paranın büyük bir kısmını, müteahhitlere ait hak edişler oluşturuyor. İETT ve İSKİ'nin alacakları da eklendiğinde belediyenin toplam borcunun 4 milyar 455 milyon liraya ulaştığı görülüyor. Belediyeye bağlı 23 şirketin de, 2 milyar doların üzerinde bir borcu bulunuyor.
ŞİRKETLER CAN SİMİDİ OLACAK
Yaşanan ekonomik kriz nedeniyle nakit sıkıntısı çeken ve borç geri ödemeleri için dış krediye başvurmak zorunda kalan İstanbul Büyükşehir Belediyesi, bu maddi darboğazı aşabilmek için ümidini bir anlamda, şirketlerin özelleştirilmesine bağladı.
ŞİRKETLERİN TOPLAM SERMAYESİ 2.7 MİLYAR
Gerçek Gündem sitesininedindiği bilgiye göre, 2008 yılı itibariyle toplam sermayeleri 2 milyar 708 milyon liraya ulaşan bu 23 şirket, bir çok yerli ve yabancı sermaye grubunun da iştahını kabartıyor. Belediye İktisadi Teşekkülleri (BİT) olarak adlandırılan şirketler arasında en gözde olanı ise hiç şüphesiz doğal gaz dağıtımını gerçekleştiren ve 4 milyona yakın abonesi bulunan İgdaş.
Dünya Bankası tarafından 2001 yılında Shell Grubu'na 1 milyar dolara satılması önerilen İgdaş'ın piyasa değerinin bugün, 5 milyar dolara yaklaştığı belirtiliyor. 2008 sonu itibariyle cirosu 2 milyar dolara yaklaşan şirket, başta Rus enerji devi Gazprom, Fransız Gaz de France'ın yanı sıra Shell, BP gibi dünya markalarının takibinde. Yine Koç, Sabancı, Alarko, Çalık ve Zorlu grupları da, şirketin özelleştirilme sürecini yakından izliyor.
İstanbul Deniz Otobüsleri AŞ'nin (İDO), piyasa değeri de 3.5-4 milyar dolar civarında. Şirketin geçtiğimiz yılki cirosu 500 milyon liraya yaklaştı. 100 milyon yolcu ve 6,5 milyon araç taşıyan İDO, sahip olduğu 82 iskele ve 107 gemi ile dünyanın en büyük kent içi deniz ulaşım şirketi unvanını elinde bulunduruyor.
İSPARK DA GÖZDE
Kentteki otopark ihtiyacının karşılanabilmesi için kurulan İspark'ta, belediyenin gözde şirketleri arasında. Alman finans ve yatırım şirketi Dekron Invest and Amoy Invest Group ve Portekizlilerin uluslararası alanda otoparklar yapan Emparque şirketinin yanı sıra, Japonya'nın önemli şirketlerinden ZECS, bugün itibariyle piyasa değeri 1 milyar doları aşan şirketle yakından ilgileniyor.
BİR KISMI HALKA ARZ EDİLECEK
İstanbul Büyükşehir Belediyesi, sayısı 23'e ulaşan şirketlerinin bir bölümünü özelleştirme yoluyla satmayı düşünürken, bazılarını ise halka açmayı planlıyor. İstanbul Sanayi Odası'nın açıkladığı en büyük 500 şirket arasında yer alan ve 167 milyon liralık cirosu olan İston, halka arz edilmesi düşünülen şirketlerin başında geliyor. Yine aynı listede yer alan İsfalt, 229,3 milyon liralık cirosu ile yatırımcıların dikkatini çekiyor.
HALK EKMEK İÇİN ÖZEL PLAN TADİLATI
Dar gelirlilere ucuz konut üretmek için kurulan Kiptaş da, halka arz edilmesi planlanan şirketlerden biri. Halka arz edilmesi veya özelleştirilmesi planlanan bir başka şirket ise ekmek üretimi ve satışı yapan İstanbul Halk Ekmek A.Ş....2008 yılı itibariyle yıllık cirosu 145 milyon liraya ulaşan Halk Ekmek, sahip olduğu araziler ile de oldukça gözde durumda.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi, geçtiğimiz Haziran ayında Kartal Cevizli'de Halk Ekmeğe ait olan, 13 bin metrekarelik park alanını, ticaret alanına çevirerek, arazinin değerini artırma yoluna gitti. Bu plan tadilatı, şirketin özelleştirilmesi yönünde atılan bir adım olarak yorumlanıyor.
23 ŞİRKETTE 14 BİN KİŞİ ÇALIŞIYOR
İBB, 2002 yılında 17 olan şirket sayısını ortaya çıkan ihtiyaçlar doğrultusunda artırarak 23'e çıkardı. Bu şirketlerde toplam 14 bin 378 kişi çalışıyor. Büyükşehir şirketleri arasında en fazla personel 2613 ile proje, plan ve müşavirlik hizmeti veren Bimtaş'ta yer alırken, onu 2283 ile İgdaş ve 1959 çalışan ile Kiptaş izliyor. Belediye şirketleri arasında en az personelin görev yaptığı birim ise 5 kişi ile inşaat işleri, mesken, ticaret merkezi, otopark inşa eden İmar AŞ.
(Gerçek Gündem)