Amerikalı iş çevreleri uzun yıllardır, başta Çin olmak üzere BRICS ülkeleriyle olan ilişkilerini güçlendirdikçe, Avrupa’dan vazgeçmemiş ama eski kıta geçmişteki gibi yeni kıta için “apple of the eye” yani “gözbebeği” olma özelliğini biraz da olsa yitirmişti.
Ancak şu sıralar yeniden bir keşif söz konusu. Ama bu sefer ne keşfedilen Amerika, ne de keşfeden Avrupa. Bu kez, Amerika, Avrupa’yı yeniden keşfediyor.
Başta Daron Acemoğlu gibi ünlü ekonomistlerin de sözcülüğünü yaptığı “Çin, ne kadar hızlı büyüse de ekonomide dünya lideri olamaz, çünkü bu ülkede özgürlük olmadığından inovasyon gücü de yok” görüşü giderek kabul görmüş olmalı ki Amerika Ticaret Odası bile geçtiğimiz günlerde yaptığı bir basın toplantısında Avrupa ile ticaret yapmanın faydalarına dikkati çekti.
Ticaret Odası, bu kanıyı sağa sola yaymadan önce de Johns Hopkins Üniversitesi Transatlantik İlişkileri Merkezi ile Alman Marshall Fonu’nu bu konuda bir araştırma yapmakla görevlendirdi.
Araştırmadan çıkan sonuç, Avrupa’nın krizde bile, yüksek alım gücüyle hala Çin’den çok daha cazip bir yer olduğu.
Araştırmayı yapan Johns Hopkins Üniversitesi araştırmacılarından Joseph Quinlan de bu konuda açık ve net konuşuyor. Quinlan, “Medyada boy gösterip, dünya ekonomisinin geleceğinin Çin gibi gelişmekte olan ülkelerin elinde olduğunu söyleyenler, sanki Avrupa’nın giderek daha önemsizleştiğini iddia eder gibiler. Bunun gerçekle yakından-uzaktan hiçbir alakası yok,” diyor.
Bu iddiasını kanıtlamak için de Amerikan şirketlerinin geçen yıl yurtdışında elde ettikleri karlarının yarısından fazlasının, yani %53’ünün Avrupa’dan geldiğine dikkati çekiyor. Sonra da bu rakamla yetinmeyip, “2011 karları, Asya’dan gelen karın %156 kat daha fazlası,” diyor.
Son araştırmaya göre tüm Avrupa ekonomisi hala Amerikan ekonomisinden daha büyük. Dünya Ekonomi Forumu’nun küresel rekabetçilik sıralamasında yedi Avrupa ülkesi ilk on sırada. Yine sıralamalara göre, Avrupa iş yapılması en kolay yerlerin başında geliyor. Dünya Bankası’nın “iş dostu” ilk 25 ülke sıralamasında 12 ülke Avrupa’dan.
John Quinlan, bütün bunlara ek olarak sürekli öne çıkarılan Çin’in aslında milyonlarca yoksulun yaşadığı, kişi başına alım gücünün Avrupa ile kıyaslanamayacak kadar düşük kaldığı istikrarsız pazar olduğunun altını çiziyor.
Quinlan’in yaptığı bir diğer vurgu ise Türkiye’yi ilgilendiriyor. Ekonomist Quinlan, Avrupa’yı, Amerika açısından cazip kılan unsurları sayarken “Avrupa; Türkiye, Rusya, Ortadoğu ve Kuzey Afrika gibi tüketim ve ekonomik büyüme açısından büyük potansiyeller taşıyan pazarlara da kapı komşudur,” diyor.
Yaklaşık 3 milyon Amerikan işletmesini temsil eden Amerika Ticaret Odası’nın bu bakışını iyi değerlendirmek gerekiyor. Yani herkes, “Avrupa battı yaşasın BRIC’ler” nidaları atarken, Amerika, eski kıtanın sanılanın aksine gücünü yitirmediğini düşünüyor: “Krizler geçici, krizlerin tetiklediği olumlu yapısal reformlar kalıcıdır. Uzun vadede kriz, Avrupa’yı zayıflatmaz güçlendirir,” diyor.
Özetle, Ticaret Odası, 3 milyon üyesine, “Avrupa’daki daralmadan korkup, çil yavrusu gibi oraya buraya dağılmayın, Avrupa’da kalın ve kriz geçince de hız kazanacak büyümeden siz karlı çıkın” tavsiyesinde bulunuyor. Bu tavsiyeden “vazife çıkarmak” için ille de Amerikan şirketi olmak gerekmiyor.