Git gide bozulan doğal denge ve rant sayesinde ciddi yaralar alan tarım sektörü nedeniyle son yıllarda insanlar doğal tarıma daha çok ilgi duymaya başladı. Doğal tarıma duyulan ilgi bahçe ve tarlalarda ticari olmayan, bireysel seralar kurulmasına kadar vardı. Bahçeli ve müstakil evlerin kıymetinin çok daha iyi bilindiği günümüzde artık insanlar geniş bahçeleri yalnızca dinlenmek için değil bahçecilik ve seracılık için de tercih ediyorlar. İnsanların toprağın kıymetini daha iyi anlamasını sağlayacağı düşünüldüğünde bu sonucun son derece yararlı olduğu da söylenebilir. Eğer sizin de bahçenizde seracılık için ayırabileceğiniz bir alanınız varsa ve bu işe merak da duyuyorsanız bu yazı sizin ilk adımınız olabilir. Sera inşasına başlarken dikkat etmeniz gereken bazı detayları örnek bahçe dekorları eşliğinde sunacağız. Elbette seracılığa kolları sıvadığınızda çok daha detaylı bir araştırma yapmak zorunda kalacaksınız ama en azından sizi nelerin beklediğini bilmeniz açısından bu yazının faydalı olacağına inanıyoruz.
Seralar, tarım ürünlerinin yetişmesine uygun şartlar sağlanması amacıyla kurulan ve şartları kontrol edilebilen, cam, plastik ve fiberglas gibi ışığı geçiren malzemelerle örtülü yapılardır. Hava koşulları her mevsimde, her tarım ürünü için uygun olamaz bu nedenle tarım ürünlerini daha kolay ve güvenli yetiştirebilmek için seralar kurulur. Ticari tarımda seracılık oldukça yaygındır ancak günümüzde bireysel sera girişimlerine de sıkça rastlanıyor. Sera kurulumunda kontrol edilmesi gereken birçok değişken vardır. Basınç, nem, ısı, ışık, su gibi değerlerin üretilecek bitki türüne en uygun şekilde sağlanabilmesi için ciddi bir uğraş ve araştırma gerekecektir. O halde seracılığa başlarken dikkat etmeniz gereken detayları tek tek konuşalım.
Tarım merakı dışında bahçe dekorasyonunuz için de fikir ve önerilere ihtiyacınız varsa sitemizde arama yapabilirsiniz veya “Nasıl zarif bir ön bahçe dekorasyonu yapabilirim?” başlıklı yazımıza da bir göz atabilirsiniz.
Bir bahçede yapabilecekleriniz tam olarak ayıracağınız bütçe ile sınırlıdır. Bu nedenle işe başlamadan önce bir bütçe planlaması yapmakta yarar var. Seranız için ne kadar ayırabileceğinizi başta netleştirirseniz seçeceğiniz malzemelerden, büyüklüğüne kadar birçok detayı bütçenize göre şekillendirebilirsiniz. Ayrıca bütçe konusunda planlı davranmak sizi gereksiz masraflardan da koruyacaktır. Üstelik bütçe planlaması beraberinde fiyat araştırması yapmanızı da sağlayacağından sizi gözü açık satıcılardan da koruyabilir.
Bahçenizde serayı nereye kuracağınızı ayarlamanız gerekecek. Bunun için gün ışığından en iyi şekilde faydalanan bir alan seçmelisiniz. Ağaç gölgelerinin veya etrafta bulunan yapıların gölgelerinin düştüğü bir alanda sera kurmak pek doğru olmayabilir. Ayrıca ağaç kökleri topraktaki minerallerin büyük kısmını kullanacağından sera çevresinde ağaç olmaması her zaman daha faydalıdır.
Kuracağınız sera için hangi malzemeyi kullanacağınıza karar verin. Bunun için sera çeşitlerini ve kullanılan malzemelerin özelliklerini bilmekte yarar var. Seraları tek çatılı, çok çatılı, çatısız, yüksek çatılı, alçak çatılı gibi çeşitlerde bulabilirsiniz. Hangi çeşidi seçeceğinize karar verirken kuracağınız arazinin özelliklerini ve yetiştirmeyi düşündüğünüz bitki türlerini göz önünde bulundurmalısınız. Seralarda taşıyıcı kolonlar genelde galvanize çelik ve alüminyum profilden imal edilir. Örtüsünde ise cam, plastik ve fiberglas gibi malzemeler kullanılır. Uygulayacağınız araziyi ve yetiştireceğiniz tarım ürünlerini belirledikten sonra bunlara en uygun sera çeşidini araştırarak karar vermeniz gerekecek.
Sanırız sera alanı seçerken dikkat edilmesi gereken en önemli kriter bu olmalı. Sera içinde hava koşullarını yapay yollarla düzenleyebilmek için elektrik ve drenaj gibi birçok sisteme ihtiyaç duyabilirsiniz. Bu nedenle sera kuracağınız alanın bütün bu ihtiyaçları karşılayabilecek bir alan olması gerekir. Seradaki bitkilerin belli zamanlarda ihtiyaç duydukları su miktarını ve bu suyun geri atılımını sağlayacak sulama ve drenaj sistemi seranızın en önemli detayı olacak. Bununla birlikte gübreleme ve ilaçlama için de serada bir takım düzenlemeler yapmanız gerekebilir.
Kullanacağınız çatı şekli seranın yapısını da belirleyecektir. Arazi özellikleri ve yetiştireceğiniz bitki türüne göre hangi çatıyı seçeceğinize karar vermelisiniz. Çatı türlerinden kısaca bahsetmek gerekirse; Çatısız seralar: Aşırı meyilli arazilerde, sekileri oluşturan iki duvar arasına kurulur. Tek çatılı seralar: Düz ancak küçük arazilerde kurulur. Çok çatılı seralar: Geniş ve düz arazilere kurulur. Alçak çatılı seralar: Bölge, soğuk ve rüzgarlı veya serada yetiştirilecek bitkiler kısa boylu ise, buralara alçak çatılı seralar kurulur. Yüksek çatılı seralar: Bölge, nispeten sıcak ise veya serada yetiştirilecek bitkiler uzun boylu ise, buralara yüksek çatılı seralar kurulur. Çatı seçimi yaparken bu konuda uzmanlaşmış, sera ve bahçe kurulumu yapan firmalardan destek alabilirsiniz.
Kullanacağınız çerçeve için de birçok alternatifiniz olacak. Alüminyum, galvanizli çelik, rigit veya PVC malzemelerden üretilebilen sera strüktürlerinden hangisini seçeceğinize bir uzman rehberliğinde karar verebilirsiniz. Çerçeve deyince aklınıza sadece metal taşıyıcı malzemeler gelmesin, sera içerisine döşenecek bütün borular da bu grupta uygulayamaya alınacaktır. Ayrıca çerçeve seçerken modeli ve rengini de bahçenizin dekorasyonuna göre seçebilirsiniz.
Sera için hayati önem taşıyan bir detaydır. Bitkilerin doğru ve uygun bir ortamda gelişebilmeleri için seranın mutlaka doğru şekilde havalandırılması gerekmektedir. Sera içerisindeki nem oranı havalandırma sistemleriyle sağlanır. Ayrıca havalandırma ile bitkilerin döllenmesi de sağlanır. Bu nedenle kuracağınız serada uygun bir havalandırma sistemi bulunması şarttır.
Özellikle soğuk ve yağışlı kış aylarında sera içindeki havayı stabil tutabilmek için mutlaka ısıtma sistemi gerekecektir. Bazı hava koşullarında bitkilerin ihtiyaç duyduğu sıcaklığı sağlamak bitkileri örtü altına almakla çözülemeyebiliyor. Bu gibi durumlarda sera içine bir ısıtma sistemi kurmak oldukça önemlidir. Bu sistemler sera içindeki sıcaklığı en uygun değerde sabit tutabiliyor. Sera içi ısıtma yöntemi olarak güneş enerjileri veya sera sobaları kullanılabiliyor. Siz de bitçenize göre en uygun yöntemi seçebilirsiniz.
Eğer sera işine ilk kez adım atıyorsanız ve bahçeye bir sera kurmadan önce daha küçük bir ortamda deneme yapmak istiyorsanız hazır sera setlerinden de faydalanabilirsiniz. Her şeyiyle birlikte hazır olarak ve farklı metrekarelerde bahçenize kurulan bu şık sera setleri ile bahçeciliği tecrübe edebilirsiniz. Fransa'da bulunan Tabary Le Lay isimli mimarlık firması seracılığa merak salanlara büyük bir kolaylık sağlayacak bu sera setlerine imza atmış. Bu kolay yöntemle işe mutfağından başlayabilirsiniz.