Sosyal hayatımızla o kadar iç içeyiz ki, bazen bazı şeylerin bütünün karşısına konulduğunda ne kadar önemsiz olduğunu unutuyoruz. Ve bazı insanlar için bu durum teselli edici olabilirken, dökülen bir kahvenin, kaybolan bir işin ya da biten bir ilişkinin, insanlar için yıkıcı etkileri olabilir.
Hal böyleyken evrende meydana gelen şeylerin bu kadar küçük bir kısmında dahi insanoğlu yaralar alırken, dilerseniz bir de daha büyük durumlara bir göz atalım (Ve Yüce Yaratıcının ne kadar büyük olduğuna hep birlikte birkez daha şahit olalım).
Neden Dünyanın dışında nelerin olduğuna daha yakından bir göz atmıyor ve küçük yeşil gezegenimizi çevreleyen evrenin ne kadar geniş olduğuna kendi gözlerimizle şahit olmuyoruz. Mesela Jüpiter’in Kuzey Amerika’ya kıyasla ne kadar büyük olduğunu kendi gözlerinizle görün?
Ya da güneşimizin şu ana kadar gözlemlenebilen en büyük yıldızla karşılaştırıldığında ne kadar küçük kaldığına bi bakın? Belki bir saniye durmanız ve çevrenizdeki her şeyi nasıl algıladığınızı yeniden değerlendirmenizi sağlayabilir! Dilerseniz artık Başlayalım.
Güneş Sistemi, Gezegenler Ve Dünyamız
Güneş sistemi büyüleyici ve çok değil canım sadece 4,568 milyar yıllık bir geçmişi var! Tek bir yıldız (O da Güneş, ha!), 8 gezegen (Merkür, Venüs, Dünya, Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün) ve evrensel olarak kabul edilmiş 3 cüce gezegenimsiden (Ceres, Pluto, Eris) oluşur.
Plüton Meselesinin Gırgırı, Az Gülmek İsterseniz Buyrun, Yok Ciddiyetle Devam Etmek İsterseniz Alttaki Paragrafı Atlayabilirsiniz Seçim Sizin:)
Ah, ulan ah be, sen milyarlarca yıldır Güneş Sisteminde takıl tam seni gezegenden saysınlar emekliliğim kurtuldu atrık yaşa takılmayacam de sonrada gezegen lobisi 🙂 gelsin “Kim aldı la bunu buraya, sen daha küçüksün oğlum senin bıngıldağın daha tam gelişmemiş hadi bakiyim” desin. Sonrası sizinde malumunuz agalar, 2006 yılında gözbebeğimiz ve “güççük ama büyüyecek ablası” denilecek kadar şirin olan Plüton gezegeni, bak ya yine gezegen dedim hala alışamadım tabi, canım aciyi:( , Uluslararası Astronomi Birliği tarafından (Gezegen Lobisi bunlar işte, yaa şaşırdınız dimi her yeri lobilemiş ibişler 🙂 ) gezegenlikten atılarak orta sınıf ki en alt sınıfın (ki bu sınıfın ismi gök taşı oluyi) bir üstü olan gezegencik sınıfına düşürülmüştü.
Ama bir grup Gök Bilimi İnsanı yılmadı ve gezegenlikten çıkarıldığı için yıkılan Plütoncukun fotoğraflarını çekmek üzere gaççak yollardan ona bir uzay aracı gönderttiler. Teyyy 2016 yılında Plütoncuğumuza anca varabilen “Yeni Ufuklar” isimli uzay aracı çektiği birkaç resmi burası şaka değil gerçektende tam 1 sene boyunca ara vermeden veri göndererek anca ulaştırabilmişti.
Hemen altta gördüğünüz bu resim Plüton’un Görülebilen en net resmidir. Hey Allah’ım ya şu tatlılığa bakarmısınız, lobicilerden başka kim şu tatlı gezegene “bu gezegen değil, gezegencik diyebilir ki” yorumu siz değerli agalarıma bırakıyorum:).
Güneş Sisteminde, 1 yıldız olmak üzere 8 gezegen, gezegenlerin uyduları, asteroitler vb. gibi her şey var. Güneş sisteminin toplam kütlesi 1.0014 (Bir Tam onbinde ondört) güneş kütlesidir. (bir güneş kütlesi yaklaşık 2×10^30 kg’a eşittir, hesaplamaları yaparsınız artık:)).
Sistemin kütlesinin çoğunluğunu Güneş tek başına oluşturur (% 99,86) ( E gerçektende hakketmiş yani sistemin kendi adıyla anılmasını). Sonra güneşi sırasıyla Jüpiter diğer gezegenler izler.
Dünya İle Ay arasındaki Mesafeye İlginç Bir Yaklaşım
Gel Gelelim Dünyamızın uydusu olan Ay ile Dünya arasındaki mesafeye ilginç bir şekilde yaklaşmaya. Dünyamız ile Ay arasındaki mesafe yaklaşık olarak 384,400 km’dir. Ve Dünya ile Ay’ın arasındaki bu uzaklığa Güneş Sistemindeki 7 gezegeni de yan yana sıralayarak sığdırabiliriz. Hatta üstüne yaklaşık olarak 8,030 km bile fazla alan kalacaktır. Aşağıda paylaşılan resmi dikkatlice inceleyelim:)
Dünyamız İle Birkaç Gezegeni Karşılatıralım Bakalım
Güneş Sistemimizdeki Dev: Jüpiter Gezegeni
Jüpiter, Güneş Sistemimizdeki en büyük gezegendir. Gezegenimiz olan dünya ile kıyaslayacak olursak şayet, Kuzey Amerika kıtasını gerçekteki doğal büyüklüğüne sadık kalarak, jüpiter gezegenine koyabilseydik, muhtemelen aşağıdaki resimdeki gibi sadece yeşil bir benek olarak gözükecekti.
Jüpiter, 69,911 km (yaklaşık 70000km) yarıçapında ve 6.1419 × 10^10 km2 yüzey alanına sahip bir gezegendir. Şimdi bu etkileyici! olan Dünya ve Mars gibi gezegenlerin aksine (kayalık, karasal arazilere sahip anlamında), Jüpiter bir gaz devidir, bunun anlamı çoğunlukla başarısız bir yıldız olarak adlandırılan hidrojen ve helyumdan oluşmasıdır (çünkü bir yıldızın aynı temel elemanlarını içerdiği için).
Güneşle kıyaslandığında, Jüpiter Gezegenin kütlesi, Güneş’in sadece binde biri kadar küçük bir kabarcık gibi görünüyor, ancak, kalan güneş sistemi gezegenlerinin kütlelerini birleştirirseniz, Jüpiter’in hala geri kalan 7 gezegenin toplam kütlesinden 2 ya da 3 kez daha büyük olduğunu görürsünüz.
Sırada 2. En Büyük Gezegen Olan Satürn Gezegeni Var
Buz parçacıklarından oluşan halkalara sahip Satürn gezegeni, özellikle hidrojen ve helyumdan oluşan bir gezegendir. Gezegenin 25 uydusundan en büyüğü Titan, sistemimizde atmosferi olan tek uydudur. Çok yüksek sıcaklık ve basınçla oluştuğu tahmin edilen Satürn’ün çekirdek kısmının akışkan metal hidrojenden oluştuğu düşünülüyor.
Dünya’nın da Satürn Gezegeni gibi halkalara sahip olduğunu varsayarsak muhtemelen o halkaları dünyanın değişik yerlerinde aşağıdaki resimde olduğu gibi görebilecektik.
Dünyanın Özkütlesi 5510 kg/m^3 iken Satürnün Özkütlesi 690 kg/m^3 tür. Suyun Özkütlesinin 1000kg/m^3 olduğunu düşündüğümüzde, koca Satürn gezegenini koyabileceğimiz kadar büyük bir kabı su ile doldurabilseydik, muhtemelen suyun üzerinde yüzecek kadar hafif bir gezegen olduğunu görecektik.
Satürn Gezegeni ile Dünyamızı büyüklük olarak kıyaslayacak olursak alttaki resme dikkatle bakmanızı rica ediyorum. 6 adet dünyayı Satürn’ün yanına dizebildiğimizi varsayarsak Satürn gezegeninin yarıçap uzunluğunu anca geçmiş oluyoruz.
Dehşet bir büyüklük değil mi? Ama Satürn gezegeninin güneşin yanında esamesinin okunmadığı gibi güneşinde yanına konulduğunda neredeyse küçücük bir nokta haline geldiği yıldızlar var. Evet bu dehşet büyüklüğe sahip yıldızdan yazının sonlarına doğru yeri geldiğinde bahsedeceğim.
Güneş Sisteminin Tek Yıldızı, Canımız Güneşimiz
Sistemimizin merkezinde yer alan Güneş, 6.09 × 10 12 km 2 yüzey alanına sahip neredeyse mükemmel bir sıcak plazma küresidir. Ki bu yaklaşık 12,000 tane Dünya demektir (sadece bir an için düşünün!). Güneş’ten gelen ışığın gezegenimize ulaşması 8 dakika 19 saniye sürer. Güneş, yaklaşık olarak% 73 hidrojenden oluşur, geri kalan kısım çoğunlukla helyumdur (~% 25) ve geriye kalan %2’si de oksijen, karbon, neon ve demir gibi az miktarda ağır elementlerdir.
Wikipedia’ya göre, Güneşte “şu anda ve her saniye yaklaşık 600 milyon ton hidrojen kaynıyor, sonuçta yine her saniye 4 milyon ton maddeyi enerjiye dönüştürüyor”. Eğer ki birileri Güneş’e akşam serininde yakacak madde götürmüyorlarsa (:)) bunun illaki bir sonu olacaktır.
Güneş ile sistemdeki diğer gezegenleri büyüklük olarak kıyaslayacak olursak aşağıdaki resme bakmanızı rica ediyorum.
Yok derseniz ki: Buraya hepsini sıkıştırmak için küçük olarak koymuşsun, bizim dünyamız o kadar da küçük değildir yav. Bir ucundan bir ucunda uçağınlan 18 saatte gidebiliyok sen küçültmeden gerçek görüntülerini koy diye. O zamanda buyrun alttaki resimde dünya ile güneşin gerçek manada kıyaslanmasını dikkatlerinize sunuyorum.
Yazımızın çok daha uzamaması adına 3 bölüme ayırmayı daha doğru bulduk. 2. Bölümde şu ana kadar keşfedilebilmiş en büyük yıldız ile güneşi karşılaştıracağız ve çok şaşıracaksınız. Kara Delikler, Diğer gezegenlerin yüzeyinden dünyamızın ve güneşin gerçek görünüşleri ve diğer galaksiler…
Bu yazının 2. Bölümüyle Önümüzdeki hafta görüşmek üzere Teşekkürler… (2. Bölümü eklediğimde aşağıya bağlantı linki koyacağım)