Patates diyetinde, üç ila beş gün yalnızca sade patates tüketirsiniz. Kilo kaybına yardımcı olduğu, bağırsak sağlığını iyileştirdiği artırdığı iddia ediliyor.
Patates diyeti üç ila beş gün sürer ve sadece sade patates yemenizi sağlar. Kilo vermenize yardımcı olabilir. Ancak aşırı kısıtlayıcıdır, bazı besinlerden yoksundur ve sağlıksız yeme davranışlarına neden olabilir.
Patates Diyeti Nedir?
Popüler patates diyeti, üç ila beş gün boyunca sade patatesten başka bir şey yemeyerek, günde 0,45 kg kaybetmenize yardımcı olduğunu iddia ediyor.
Konsept 1849 yılına kadar uzanıyor. Ancak 2016’da “Patates Hilesi: Zayıflama Basitleştirildi” yi yayınlayan Tim Steele tarafından tekrar popüler hale getirildi.
Steele kitabında patateslerin “şimdiye kadar icat edilen en iyi diyet hapı” olduğunu öne sürüyor. Bağışıklık sisteminizi güçlendirdiklerini, bağırsak sağlığını iyileştirdiklerini ve kilo verirken enerji vermenizi sağlayacak birçok besin sağladığını iddia ediyor.
Diğerleri diyeti yeni uç noktalara götürürerek popülerliğini daha da arttırdı.
Bunun bir örneği “Presto!: 45 Kilo Nasıl Kaybettim?” Başlıklı bir kitap olup, bir sihirbaz olan Penn Jillette aitti. Jillette’nin diyeti ilk 2 hafta boyunca sade patateslerden başka bir şey içermiyordu. Bu sırada 8 kg kaybetti.
Pek çok kişi diyetin kilo vermelerine yardımcı olduğunu iddia etse de, hiçbir bilimsel çalışma bu iddiaları desteklememektedir.
Özet: Patates diyeti, üç ila beş gün boyunca patateslerden başka hiçbir şey yemeyerek hızlı kilo kaybı vaat eden bir diyet. Bu iddialar bilimsel olarak kanıtlanmamıştır.
Patates Diyet Kuralları
Patates diyeti oldukça az talimatla geliyor. Birkaç varyasyon olmasına rağmen, Tim Steele kitabında yedi temel kuralı özetliyor:
- Kural 1: Üç ila beş gün yalnızca sade pişmiş patatesleri yiyin.
- Kural 2: Genel bir kural olarak, her gün 0.9-2.3 kg patates yiyin.
- Kural 3: Çeşniler ve ketçap, tereyağı, ekşi krema ve peynir gibi malzemeler dahil başka yiyecekler yemeyin.
- Kural 4: Kesinlikle yemeniz gerekmediği durumlar hariç tuzdan uzak durun.
- Kural 5: Susadığınızda, sadece su, sade çay veya siyah kahve için.
- Kural 6: Ağır egzersiz önerilmez. Bunun yerine hafif egzersiz ve yürüyüşe devam edin.
- Kural 7: Alışılmış ilaçlarınızı doktorunuzun önerdiği şekilde alın. Ancak reçetesiz diyet takviyeleri kullanmaktan kaçının.
Steele’in diyet versiyonunda sadece beyaz patateslere izin verilir. Bazı seçenekler Beyaz Russet, Yukon Gold ve kırmızı patatesdir.
Diyetteki diğer varyasyonlar daha yumuşaktır.
Örneğin, Andrew Taylor tarafından yaratılan diyetin popüler bir çeşidi olan Spud Fit Mücadelesi’nde tatlı patateslere izin verilir. Bu versiyonda, minimal otlar, baharatlar ve yağsız çeşniler de izin verilir.
Pişirme yönteminin önemli olduğunu unutmayın. Patates kızartması veya patates cipsi gibi kızarmış veya aşırı işlenmiş patates ürünleri menüde bulunmuyor.
Özet: Tim Steele’e göre patates diyetinde yedi temel kural var. Ancak asıl kural üç ila beş gün boyunca sade patateslerden başka bir şey yememek.
Kilo Vermenize Yardımcı Olabilir mi?
Patates diyeti ile ilgili çalışmalar yapılmamıştır. Ancak kilo vermenize yardımcı olabilir. Çünkü kalori miktarı çok düşüktür.
Araştırmalar kalorileri kısıtlayan diyetlerin kilo vermenize neden olabileceğini gösteriyor, bunlara uyduğunuz sürece.
Her gün 0.9-2.3 kg patates çok görünmesine rağmen, ortalama bir yetişkinin günlük alımından çok daha az, sadece 530–1.300 kaloriye ulaşıyor.
İlginç şekilde, patatesler, sindirimi yavaşlatarak açlığın azaltılmasına yardımcı olabilecek bileşik proteinaz inhibitörü 2’yi içerir.
Bir çalışma, bu patates bileşiği ile tedavi edilen farelerin, tedavi edilmeyen farelere kıyasla, önemli ölçüde daha az yemek yediğini ve daha fazla kilo verdiğini buldu. Bununla birlikte, bu etkiler insanlarda henüz çalışılmamıştır.
Patates diyeti kısa süreli kilo kaybı için etkili olsa da, uzun vadeli bir çözüm değildir. Patatesler besleyicidir, ancak optimal sağlık için ihtiyaç duyduğunuz tüm besinleri içermezler.
Ayrıca, çok düşük kalorili diyetlerin metabolizmayı yavaşlattığı ve kas kütlesini azalttığı gösterilmiştir. Ayrıca, normal diyetinize geri döndüğünüzde kilo almanız muhtemeldir.
Özet: Patates diyeti kalori bakımından çok fakir olduğu için kısa süreli kilo kaybına neden olacaktır. Ayrıca araştırma sınırlı olmasına rağmen patatesler açlığı azaltabilecek bir bileşik içerir.
Diğer Avantajlar
Patates diyetini eleştirmek için birçok neden olsa da, bazı potansiyel faydaları var:
- Patatesler Çok Besleyicidir: Patates C vitamini, potasyum, folat ve demir gibi birçok temel vitamin ve mineralin mükemmel bir kaynağıdır.
- Karmaşık Değil: Kısıtlayıcı olsa da, patates diyetini anlamak oldukça kolaydır. Sadece üç ila beş gün sade patates yiyin.
- Uygun Fiyatlı: Patatesler, bu diyeti nispeten ucuz yapan en ucuz yiyeceklerden biridir.
- Lif Oranı Yüksek: Araştırmalar yüksek lifli diyetlerin bağırsak sağlığını arttırdığını, obezite, kalp hastalığı ve tip 2 diyabetin önlenmesinde rol oynayabileceğini göstermektedir.
Bu faydalara rağmen, patatesler ihtiyacınız olan tüm besin maddelerini sağlamaz, hiçbir yiyecek tek başına veremez. Örneğin, patatesler B12 vitamini, kalsiyum ve çinkodan yoksundur. Bunlar sağlık için çok önemlidir.
Çeşitli meyveler ve sebzeler içeren dengeli bir diyetin ardından kepekli tahıllar, sağlıklı yağlar ve yağsız protein sağlığınız için daha iyidir ve sürdürülebilir kilo kaybını teşvik eder.
Özet: Patates diyetinin, lif de dahil olmak üzere birçok besin bakımından zengin olduğu için potansiyel faydaları vardır. Ayrıca anlaşılması kolay ve nispeten uygun fiyatlıdır.
Potansiyel Dezavantajları
Tek besin kaynağınız olarak patateslere güvenmenin önemli dezavantajları var.
Son Derece Kısıtlayıcı
Patates diyeti, en kısıtlayıcı diyetlerden biri olabilir.
Bu takip etmeyi çok zorlaştırıyor. Dahası, bu tür bir sıkı diyet, gıda ile sağlıksız bir ilişki geliştirmenize yol açabilir.
Aslında, kısıtlayıcı diyet, bir oturuşta çok yemek yemek gibi diğer sağlıksız davranışlara yol açan düzensiz bir beslenme şeklidir.
Dahası, diğer kısıtlayıcı davranışlar bu diyette teşvik edilir, öğünlerin atlanması ve oruç tutulması dahil. Diyet zaten kaloride çok düşük olduğu için bu çok gereksiz.
Şaşırtıcı bir şekilde, “Patates Hilesi: Basitleştirilmiş Kilo Verme Kaybı” yazarı, diyetisyenlerin “açlığı benimsemeyi öğrenmeli ve sadece gerekiyorsa bırakmayı” gerektiğini önermektedir.
Protein, Yağ ve Diğer Temel Besin Maddeleri Yoktur
Patates hiç şüphesiz genel dengeli bir beslenmenin besleyici bir bileşeni olabilir. Ancak, tüm besin ihtiyaçlarınızı karşılayamazlar.
Protein ve yağ, iki ana besinden yoksundurlar. Bir orta boy patates, sadece 4 gram protein sağlar ve neredeyse hiç yağ içermez.
Patates, potasyum, C vitamini ve demir gibi bazı vitamin ve mineraller bakımından zengin olmasına rağmen, kalsiyum, A vitamini ve B vitaminleri gibi bazılarında düşük.
Patates diyetinin sadece üç ila beş gün boyunca takip edilmesi amaçlandığından, bir besin eksikliği gelişmesi olası değildir.
Yine de, uzun süreli ya da sık aralıklarla diyet uygulamayı seçerseniz, bazı besin eksiklikleri için kendinizi riske sokabilirsiniz.
Kas Kaybedebilirsiniz
Patates diyeti gibi diyetler popülerdir. Çünkü hızlı kilo kaybı vaat ederler. Bununla birlikte, kas kaybı genellikle diyet sırasında yağ kaybına eşlik eder, özellikle kaloriler önemli ölçüde azaldığında.
Örneğin, bir çalışma, günde sadece 500 kalori ile çok düşük kalorili bir diyetle katılımcılar tarafından kaybedilen ağırlığın %18’inin yağsız vücut kütlesinden olduğunu buldu.
Buna karşılık, günde 1.250 kalorili düşük kalorili bir diyet uygulayanlar, yağsız vücut kitlesinden yalnızca %8 oranında kilo kaybetti.
Araştırmalar, fazladan protein tüketmenin kalori kısıtlaması sırasında kas kaybını azaltmaya yardımcı olabileceğini gösteriyor. Ancak patates diyeti kaliteli bir protein kaynağından yoksundur.
Kilonuzu Geri Kazanmanız Muhtemelen
Çok düşük kalorili bir diyet uygularken (patates diyeti gibi) vücudunuz metabolizmanızı yavaşlatarak ve daha az kalori yakarak uyum sağlayabilir.
Araştırmalar bu yavaşlamanın yıllarca devam edebileceğini, kalori kısıtlı diyete son verdikten sonra bile devam edebileceğini gösteriyor.
Buna “adaptif termojenez” denir ve kilo kaybının uzun vadede korunmasını sağlayabilir. Aslında, araştırmacıların diyetisyenlerin %80’inden fazlasının zaman içinde önceki kilolarına geri dönme sebeplerinin bu olduğu tahmin ediliyor.
Özet: Son derece kısıtlayıcı olduğundan, patates diyeti yiyecekle sağlıksız ilişkilere, kas kaybına, besin eksikliklerine ve kilonun zamanla yeniden kazanılmasına neden olabilir.
Yemekler
Patatesler, patates diyetinde izin verilen tek gıda olsalar da, aşağıdakiler de dahil olmak üzere çeşitli şekillerde hazırlanabilirler:
- Fırında kızarmış patates
- Haşlanmış patatesler
- Buğulanmış patates
- Çiğ patates
- Fırında pişmiş, yağsız kızarmış mücver
- Fırında pişmiş, yağsız kızartmalar
Tuz, diyetin en temel versiyonunda izin verilen tek baharattır. Bununla birlikte, diğer varyasyonlar baharat ve yağsız çeşnilere izin verir.
Ek olarak, bazı diyetçiler patates püresini yapmak, patatesleri düzleştirmek için tavuk veya sebze suyu kullanırlar.
İçecekler için suya, sade çaya ve siyah kahveye bağlı kalmanız önerilir.
Özet: Sade, beyaz patateslere patates diyetinde izin verilir ve birçok farklı şekilde hazırlanabilir. Susadığınızda suya, sade çaya ve siyah kahveye sadık kalın.
Kaçınılması Gereken Yiyecekler
Patates diyetinde kaçınılması gereken yiyeceklerin listesi, patatesten başka bir şeyi kısıtladığından sınırsızdır.
Bazı patates türlerinden de kaçınılmalıdır. Özellikle yağda kızartılmış veya aşırı işlenmiş olanlardan. İşte kaçınılması gereken patates gıdaları ve ürünlerine örnekler:
- Tatlı patatesler
- Yer elması
- Patates kızartması
- Mücver
- Patates cipsi
Spud Fit Mücadelesi’ne ya da diyetin daha hafif bir varyasyonuna katılmıyorsanız, yalnızca sade, beyaz patateslere izin verilir.
Bu tatlı patates, yer elması, yemeklik yağ, sos veya baharata izin verilmiyor anlamına gelir. Tuz bir istisnadır, ancak az miktarda kullanılmalıdır.
Özet: Patates dışındaki tüm yiyecekler, ölçülü kullanılması gereken tuz hariç, patates diyetinde kullanılmamalıdır.
Örnek Diyet Listesi
İşte patates diyetinin kurallarını izleyen üç günlük bir diyet listesi:
1. Gün
1. gün için bu örnek yemek planı 9 orta boy patatesden (1.4 kg) oluşur ve kabaca 780 kalori sağlar.
- Kahvaltı: Bir fincan sade kahve ile 2 adet haşlanmış patates
- Atıştırmalık: 1 haşlanmış patates, soğuk servis
- Öğle yemeği: 2 adet haşlanmış patates, püre şeklinde
- Atıştırmalık: 1 çiğ patates, dilimlenmiş
- Akşam Yemeği: Fırında pişmiş, yağsız patates kızartması
2. Gün
2. güne ait bu örnek yemek planı, 12 orta boy patates (1.8 kg) kullanır ve kabaca 1.050 kalori sağlar.
- Kahvaltı: Bir fincan sade kahve ile fırında kızarmış patates
- Atıştırmalık: 2 adet haşlanmış patates, soğuk servis
- Öğle Yemeği: 1 tutam tuz ile haşlanmış 2 patates
- Atıştırmalık: 2 adet haşlanmış patates, soğuk servis
- Akşam Yemeği: 2 sade, fırında patates
3. Gün
3. günde verilen bu örnek yemek planı, 15 orta boy patates (2.3 kg) kullanır ve kabaca 1.300 kalori sağlar.
- Kahvaltı: Bir fincan sade çay ile ev yapımı patates kızartması
- Atıştırmalık: 3 adet haşlanmış patates, soğuk servis
- Öğle Yemeği: 3 sade fırında patates
- Atıştırmalık: 3 adet haşlanmış patates, soğuk servis
- Akşam Yemeği: Bir tutam tuz ile 3 buğulanmış patates
Özet: Bu örnek diyet listesinde günde 9-15 orta boy patates kullanılıyor. Bunlar kaynatılabilir, buharda pişirilebilir, pişirilebilir, çiğ olarak yenebilir ve günlük 780–1,300 kalori sağlar.
Uzun Lafın Kısası
Patates diyetinde, üç ila beş gün yalnızca sade patates tüketirsiniz. Kilo kaybına yardımcı olduğu, bağırsak sağlığını iyileştirdiği ve bağışıklık sistemini artırdığı iddia ediliyor.
Kilo vermenize yardımcı olabilir. Ancak henüz çalışılmamıştır, aşırı kısıtlayıcıdır, bazı besinlerden yoksundur ve sağlıksız yeme davranışlarına neden olabilir.
Patates diyeti sağlıklı, sürdürülebilir kilo kaybı için iyi bir seçim değildir.