Kanun üç yıldır yürürlükte ancak metrobüs ve otobüs duraklarında yasağa rağmen sigara içiliyor. Vatandaşlar, yasanın uygulanması için Başbakan Erdoğan’dan yardım istiyor.
Sigara yasağı 19 Temmuz 2009’dan itibaren yürürlüğe girdi; ama metrobüs ve otobüs duraklarında bu kanunun hükmü pek yürümüyor. Gerçi Allah razı olsun kanundan, aldığımız mesafe ve nefes sayısı bir hayli arttı. Zira bilenler bilir, eskiden bırakın şehirlerarası yolcu taşıyan otobüsleri, belediye otobüslerinde bile sigara içilir, otobüsün içinde tüttüre tüttüre gidilirdi. Biten sigara da sivri burunlu ayakkabının ucuyla otobüsün içinde söndürülürdü. Gerçi belediye otobüsünde sigara içilen dönemlerle “Buralardan denize girerdik!” cümlesi aynı zaman dilimine denk düşer ama hatırlatmakta fayda var.
Kapalı mekânlarda sigara yasağı tamam tamam olmasına da otobüs, metrobüs ve tramvay durakları ile metronun üstü açık duraklarında hiç yasak yokmuşçasına hareket edilmesi tuhaf. Gerçi şimdi bu yazıyı okuyanların birçoğu “Aaa duraklarda sigara içmek yasak mı?” diye şaşırabilir; ama bu soru, geçenlerde karşıma dikilen bıyıklı asabi bir abinin sorusunu aratmaz. Ben “Otobüslerde sigara içmek de yasaklanmış öyle mi?” sorusu karşısında ‘akıl gel, bana takıl’ vaziyetinde afallamışken, nasıl olduysa “Bayağı bir oldu abi, sen nerelerdeydin hayırdır!” kontra sorusu ile karşılık verebildim. Meğer abi içerdeymiş, 15 yıl yemiş!
Neyse biz gelelim zurnanın zırt, cigaranın fırt dediği mevzumuza… Metrobüs, otobüs, tramvay ve metro durakları, sigara yasağı kapsamına giren ortamların başında geliyor. Buralarda sigara içmek yasak; çünkü sigara içmeyen insanlarla aynı ortamda bulunduğunuz bir yer ve birazdan gelecek araca binecek olmanız da sigara kokusundan hoşlanmayanlar için büyük bir ızdırap zira. Gerçi bizim ahaliyi buna ikna etmek zor. Metrobüs duraklarında “Sigara İçmek Yasaktır” tabelası başka dünyanın insanları için yazıldığı için, yazıyı görür görmez aklına bir sigara yakmak gelir. Zaten tiryakiliğin adabındandır bir şey beklerken sigara içmek! Minibüs, taksi, otobüs, metro veya metrobüs beklerken hemen sigaraya sarılınır. Bunun adı ‘Gel gel sigarası’dır. Zira sigaradan iki fırt çekildiği anda araç hemen yolun ucunda belirir. Araç ayakucuna gelinceye kadar da sigaradan derin ve hızlı nefeslerle çeker. Tam aracın kapısındayken son bir kez derin bir nefes alır, izmariti rastgele bir yerlere fırlattıktan sonra da ciğerlerindeki dumanı otobüsün içine boşaltır. Ee ne oldu şimdi? Durakta o kadar insanı rahatsız ettiğin yetmezmiş gibi, üzerine sinen koku ve bindiğin araca üflediğin son nefesle epey bir dumanlı hava sahası oluşturdun. Ama dinleyen ve ikazdan anlayan kim?0
Yasak tabelasını kim çaldı ki!
Gerçi duraklar bir nevi sosyalleşme ortamı olduğundan, o tiryaki de bu fırsatı kaçırmaz! Bir laf söyleseniz, niza çıkar, epey bir sosyalleşirsiniz! Misal, durakta cigara tüttüren birine “Kardeşim, tabelayı görmüyor musunuz?” deseniz, yüzünüze bön bön bakıp “Pardon”dan başlayarak “Sana ne ulan!” cümlesiyle gelişen ve “Rahatsız oluyorsan duraktan çık!” tehdidiyle nihayete eren bir sosyalleşme yaşarsınız! Durumun küfürleşme vitesine geçmemesi için mecburen direksiyonu sağa kırarsınız. Güvenlik görevlisine şikâyet etmenizin hiçbir anlamı yoktur. Zira görevli “Ne yapalım, yasak ama içiyorlar! Rahatsız oluyorsanız zabıtayı ya da polisi arayın.” teorisini döşek edinmiştir.
Metrobüs duraklarındaki yoğun duman sahasının en iyi solunduğu yerlerden biri Avcılar Metrobüs Durağı… Sağ olsunlar, buradaki durak epeyce geniş ve uzun yapıldığı için, hatırı sayılır bir insan topluluğu günün her saati durağı yangın yerine çevirir! Sigara paketi büyüklüğündeki ‘Sigara İçilmez’ tabelasının bulunduğu bölgedeki izmarit yığınını bir kenara bırakıp (ki sigaranın yasak olduğu yerde izmarit kutusunun ne işi var) durağın içine doğru ilerlediğinizde, kenar mahalledeki bir bodrum kahvehanesine girmiş gibi olursunuz ve koku hemen üzerinize siner. Bebek mi var, sigaraya tahammül edemeyen mi var, hasta mı var, diye düşünmeyi akıl edemeyen ya da etse de bunu umursamayan insanların ortasında bir an önce metrobüsün gelmesini dilemekten başka elinizden bir şey gelmez. Laf çaksanız yine olmaz. Zira ağzı çok işleyenin, kulağı bir seferde duymaz…
Metrobüs, tramvay ve otobüs hatları boyunca sigara içilmedik bir tek durağın olmadığı İstanbul’da buna ilişkin bir denetleme ve caydırıcılığın olmaması, sigara içmeyenler ve astım gibi hastalıkları olanların en büyük şikâyeti. Peki, diyelim burnunuza tak etti ve şikâyet etmeye karar verdiniz. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin şikâyet birimi Beyaz Masa’ya konuyu ilettiniz. Rahatsızlığını belirten birçok kişiye iletildiği gibi sizin mailinize de şu cevap gönderilir: “Müdürlüğümüze iletmiş olduğunuz başvurunuzla ilgili İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel İşletmeleri Genel Müdürlüğü (İETT) ile görüşülmüştür. Verilen bilgi aşağıdaki gibidir: “Metrobüs, otobüs ve tramvay hatlarımızdaki duraklarda sigara içmek yasak olup tüm istasyonlarımızda gerekli uyarı yazıları mevcuttur. Ancak bazı duraklarımızdaki uyarı yazılarının kimliği belirsiz kişilerce söküldüğü tespit edilmiştir. 4207 sayılı yasa gereği topluma açık umumi yerlerde sigara içilmesi yasaktır. Bu kapsamda İETT duraklarında da sigara içilmesi yasaklanmıştır. İlgili yasağı denetleme görevi İl Sağlık Müdürlükleri bünyesinde oluşturulan Tütün İrtibat Merkezlerine aittir. İhbar ve şikâyetlerinizi buraya iletebilirsiniz. Dumansız Hava Sahası Tütün İrtibat Merkezi: 0212 453 39 20. İETT Halkla İlişkiler: 444 18 71, email@example.com”…
Şikayetinizi bu kez İETT’ye yaptınız diyelim. Aynı cevap neredeyse tıpa tıp tekrarlanıyor: “Sayın …, istasyonlarda sigara içmek yasak olup tüm istasyonlarımızda gerekli uyarı yazıları mevcuttur. Ancak bazı duraklarımızdaki uyarı yazılarının kimliği belirsiz kişilerce söküldüğü tespit edilmiştir. Ayrıca bu konuda personelimiz de gerekli denetimlerini yapmaktadır. Gösterdiğiniz hassasiyete teşekkür ederiz.”
Son olarak da Tütün İrtibat Merkezi’ni aramaya karar verdiniz. Verilen numarayı arka arkaya aramanıza rağmen şikâyetinizi iletemiyorsunuz. Çünkü açan yok.
Tüm bunlara da “Teknede hamurum mu, o da benim umurum mu?” sendromu deniyor herhâlde… Geriye umut olarak bir tek, sigara konusunda çok hassas olan Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın bu haberi okuması ve yetkilileri uyarması kalıyor.
Bu arada aklımıza takıldı. Kimliği belirsiz kişiler duraklardaki ‘Sigara İçilmez’ tabelalarını güvenlik görevlilerine rağmen kimsecikler görmeden nasıl sökebiliyor ve yerlerine yenileri neden asıl(a)mıyor?
Kaynak : www.aksiyon.com.tr