İnme özellikle ileri yaşta sık görülen bir engellilik ve ölüm nedenidir. İnme için en önemli risk faktörlerinin sigara, kalp hastalığı, boyun damarlarında darlık, obezite, hareketsizlik, kontrolsüz şeker, tansiyon ve kolesterol yüksekliği olduğunu söyleyebiliriz. Bunun yanında nadir görülen bazı ailevi pıhtılaşmaya eğilim durumları da inmeye neden olabiliyor.
İnmeden korunmak için sigara bırakılmalı
İnmenin kuşkusuz en büyük önlenebilir nedeni sigaradır. Örneğin günde 20 adet sigara içen bir bireyin inme geçirme olasılığı hiç içmeyene göre 6 kat yüksektir. İnmeden korunmak isteyen bir bireyin ilk yapması gereken şey içiyorsa sigarayı bırakmaktır.
Kalp, diyabet ve hipertansiyona dikkat!
Kalp hastalıkları ve kalpte ritim bozuklukları da önemli bir inme nedenidir. Bu hastaların mutlaka kendilerine reçete edilen kan sulandırıcı ilaçları aksatmadan kullanması gerekiyor. Aksi taktirde beyne pıhtı atması durumu gerçekleşebiliyor.
Diyabet ve hipertansiyon damarları yıpratması bakımından önemli inme nedenleridir. Hipertansiyon hastalarının ilaçlarla tansiyonlarını normal düzeyde tutmalıdırlar. Aynı şekilde diyabet hastalarının da yüksek kan şekerinden diyet ve tedavilerine dikkat ederek korunmaları önerilir. Obezite ve hareketsiz yaşam da önlenebilir inme nedenleri arasındadır. Bu nedenle düzenli egzersiz ve kilo kontrolü inmeyi önlemede önem taşır.
Şahdamarında tıkanıklık da önemli etken
İnmenin başka bir nedeni de boyun damarlarında ve özellikle şahdamarında darlıktır. Bu darlıklar oldukça sinsi olabilir ve bir bulgu vermeden ilerleyebilir. Darlığın en sık bulgusu geçici, birkaç saniye süren tek gözde görme kaybıdır. Bunun yanında vücudun başka bölgelerinde geçici his kaybı veya güç kaybı görülebilir. Böyle durumlara geçici iskemik atak denir ve hızla nedeni saptayıp tedavi etmek gerekir. Vücudunda kalp ve büyük damarlarda tıkanıklık problemi olan bireylerin de şah damarı tıkanıklık riskleri yüksek olduğundan en az bir kez boyun dopleri yaptırarak şahdamarlarının değerlendirilmesinde fayda vardır.
Aile öyküsü varsa genetik test yapılmalı
Bazı ailelerde inme birçok farklı bireyde görülebilir ve ailevi pıhtılaşma veya kanama eğilimlerine bağlı oluşuyor olabilir. Ailenizde özellikle genç yaşta inme geçiren bireyler varsa genetik test yapılması gerekebilir. Bir de bazı romatizmal hastalıklarda pıhtılaşmayı artıran antikorlar vücut tarafından üretilebiliyor ve bu antikorlar inmeye neden olabiliyor.
Kovid aşısı inme sebebi değil
Son olarak kamuoyunda sıklıkla merak edilen bir konuya değineceğim. Aşıların inmeye neden olup olmadığı bazen gündeme gelen bir konudur. Şu ana kadar Covid aşıları dahil herhangi bir aşının inmeye neden olduğu gösterilmedi. İlaçlardan doğum kontrol haplarının artmış inme riski ile ilişkili olduğu biliniyor. Bu nedenle bu tip ilaçların başka inme risk faktörü olan hastalar tarafından kullanılması önerilmiyor.