Çernobil Faciası Nerede ve ne Zaman Oldu ?
Chernobyl dizisi ardından Çernobil faciası bir kez daha gündeme geldi. Çernobil nükleer santralindeki korkunç kazadan tam 30 yıl geçti. Bu nükleer enerji tarihinin en büyük felaketiydi: hem kayıp sayısı hem tasfiye çalışması sırasındaki zararlar bakımından.
Çernobil Faciası Nerede ve ne Zaman Oldu ?
26 Nisan 1986 tarihinde yerel saat ile 01:23 de Pripyat şehrinin 14.5 km. kuzeybatısında bulunan Çernobil şehrinde konuşlu olan ÇNS’nin (Çernobil nükleer santrali) 4’cü enerji blokunda patlama meydana geldi. Enerji blokunun inşası kısmen çöktü, çevreye çok sayıda radyoaktif maddenin dağılımı oldu. Patlamadan doğrudan bir kişi öldü – Pompa operatörü Valery Hodemchuk. Aynı günün sabahı yangında esnasında vücudunda oluşan yanık ve omurga yaralanması yüzünden otomatik sistem Mühendisi Vladimir Shashenok hayatını kaybetti.
Sonraki üç ay boyunca farklı sağlık kurumlarında kaza sonuçlarından dolayı (yaralanmalar, radyasyon hastalığının şiddetli aşamaları) 29 kişi öldü. Sonraki 15 yıl içinde, radyasyon etkilerinden muzdarip 60’dan fazla kişi hayatını kaybetti.Onlarca kişi tiroid hastalığı,kanser, nöropsikiyatrik bozukluk gibi hastalıklara maruz kaldı.
ÇNS’deki patlama ve ardından gelen yangın neticesinde Rusya, Ukrayna ve Beyaz Rusya topraklarına yağış olarak düşen, reaktörde radyoaktif bir bulut oluştu . Artık burası “Yasak Bölge” ye dönüştü, girişler sınırlandırıldı, tüm ekonomik faaliyetler yasaklandı ve nüfus yüzlerce azaldı.
1986 yılının sonbahar ve yaz aylarında “Yasak Bölge”den 116 bin kişi tahliye edildi : bu bölgeler Pripyat, Çernobil ve Ukrayna, Belarus ve kısmen Rusya’da birçok köy. Tahliye, hükumetin felaketin kapsamının bilinmesi korkularıyla geciktirilmişti ve bu nedenle binlerce insan bu durumdan habersiz yüksek dozda radyasyona maruz kaldı. İnsanlar aceleyle evlerinden ayrıldılar, onlara yanlarında sadece biraz elbise ve önemli belgelerini almalarına izin verdiler. Daha sonraki yıllarda, 270 bin kişi sıkı radyasyon kontrol alanından daha güvenli yerlere göç ettirildi.
Kaza sonucu ortadan kaldırmak için tüm Sovyetler Birliğinden 600 bin kişi ve binlerce adet özel teknik ekipman dahil edilmiştir. Sadece 1986-1991 yıllarında SSCB oluşan kazayı ortadan kaldırmak için 18 milyar dolar ayırdı, bu miktarın 35 % kurbanlara sosyal yardım için tahsis edildi , 17 % tahliye için. Günümüzde de felaketin sonuçlarını ortadan kaldırma çalışmaları finanse ediliyor. Uluslararası kuruluşlar hasarlı enerji blokları üzerinde yeni bir savunma kubbe (lahit) inşaatı finanse etmektedir.