Meme kanseri erken teşhisinde, “Radyolojik Görüntüleme Yöntemleri’nin” önemi…“Taramalarınızı yaptırınız, geleceğe güvenle bakınız”
Günümüzde meme kanseri erken tanısında en sık kullanılan radyolojik yöntemler arasında mamografi, ultrasonografi ve tanıya yönelik yapılan diğer işlemler yer almaktadır.
Radyolojik yöntemlerden ilki olan mamografi, meme hastalıklarının tanısında kullanılan en eski ve en güvenilir radyolojik tanı yöntemi olarak bilinmektedir. Mamografi, meme kanseri için Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) de kabul ettiği en etkin tarama yöntemidir. Mamografi yöntemi, memedeki oluşumları henüz belirtileri ortaya çıkmadan ya da elle fark edilecek aşamaya gelmeden saptayabiliyor olması açısından önemlidir. Bunun yanında, mamografinin X ışınları ile çalışan bir teknoloji olması sebebi ile, en gelişmiş ve en az X ışını ile çalışılıyor olması dahi, bu yöntemin gereksiz durumlarda, doktor kontrolü dışında kullanılmamasının önemi büyüktür!..
Meme kanserinin erken tanısında en güvenilir yöntem olarak kabul gören “mamografi yöntemi”, meme dokusunu görüntülemek için en sık kullanılan özel bir meme röntgeni yöntemidir. Mamografi, klinik muayenede saptanamayacak kadar küçük kanser odaklarını gösterebilmektedir. Meme kanserinin bu evrede saptanabilmesi de tedavi şansını oldukça artırmaktadır. Mamografi yani meme dokusuna ait röntgen filminin çekilebilmesi için çok düşük dozlarda radyasyon verilmektedir. Şu anda kullanılan en son teknolojik yöntemler ile mamografi çekilirken her görüntü için memenin aldığı radyasyon ihmal edilebilir düzeydedir. Mamografi yönteminde, her bir memenin biri üstten diğeri yandan olmak üzere iki yönlü filmi çekilmektedir. Çekilen filmlerin daha net olması için memenin iki plaka arasında hafifçe sıkıştırılması gerekmektedir. Bu sıkıştırma bayanlara biraz rahatsızlık verse dahi sadece birkaç saniye sürmektedir. Elde edilecek görüntünün sağlıklı olabilmesi için uygun sıkıştırmanın yapılması gerekmektedir.
Amerikan Kanser Birliği (ACS) önerilerinde mamografinin 40 yaşlarından itibaren çekilmeye başlanarak, mamografi yorum bulguları dikkate alınacak şekilde, düzenli yıllık kontroller ve ilgili uzman önerileri doğrultusunda her iki memenin radyolojik olarak takip edilmesinin gerekliliği üzerinde durulmaktadır. Ayrıca, özellikle tarama yaşının, kişisel ve ailesel özelliklerin ve genetik yükün de dikkate alınarak “kişiye özel olarak” belirlenmesi de kuvvetle önerilmektedir!...
Meme kanserinin erken tanısında kullanılan bir diğer yöntem ise ultrasonografi yöntemidir. Ultrasonografi yöntemi, genellikle memeyle ilgili şikayetleri olan özellikle 40 yaşından genç bayanlarda tercih edilen bir diğer görüntüleme yöntemidir. Tanı amaçlı meme ultrasonografisi, kolay uygulanan, ucuz ve radyasyon içermeyen bir radyolojik görüntüleme yöntemidir. Kistik lezyonların tanısında etkinliği % 95 in üzerindedir. Meme kanseri erken tanısında mamografi yöntemiyle birlikte
kullanılan yardımcı bir yöntemdir. Özellikle genç yaşlarda memelerin radyasyona daha duyarlı olması, meme kanserlerinin bu yaş grubunda daha nadir görülmesi, meme dokusunun yoğun oluşu nedeniyle mamografik yorumlarda sınırlayıcı faktör olmasından dolayı, 40 yaşın altındaki bayanların herhangi önemli bir risk durumu yoksa öncelikle “ultrasonografi yöntemi” ile değerlendirilmesi önerilmektedir.
Ultrasonografi yöntemi, mamografi yöntemine yardımcı bir yöntem olarak, ultrasonik ses dalgaları kullanılarak uygulanan ve X ışını içermeyen bir görüntüleme yöntemidir. Özellikle genç bayanlarda ultrasonografi yöntemi, mamografi yöntemine göre daha çok bilgi verici olması açısından önemlidir. Ultrasonografi yönteminin en önemli kullanım amacı, özellikle klinik muayenede veya mamografide saptanan ve ele gelen kitlelerin iç yapıları hakkında bilgi verebilmesidir.
Değerli okurlarım, radyolojik yöntemlerin erken tanıdaki önemi yanında, gerekliliği olmadığı durumlarda ve doktor kontrolü olmadan sadece kendimizce vereceğimiz kararlarla yapılıyor olmasının sağlığımıza zarar verebileceğini unutmamalıyız… Bu nedenden dolayı, bu tür tetkiklerden sadece doktor kontrolünde, gerekliliği durumunda ve bilinçli bir şekilde faydalanmaya özen göstermeliyiz…