Görme bozuklukları okula başlayacak 20 çocuktan, okula giden 4 çocuktan birini etkiliyor.
Uzmanlar görme tembelliği, şaşılık, renk körlüğü gibi önemli sorunların erken tanısı için düzenli göz muayenelerinin yapılmasını öneriyorlar.
Okul öncesi yaştaki çocukların yüzde 80’i göz muayenesinden geçmiyor, bu nedenle birçok göz problemine erken tanı konulamıyor. Uzmanlar, genel sağlık muayeneleri yapılırken göz rahatsızlıklarına gereken önem verilmediğini belirtiyor, tanı konmamış veya geç tanı konmuş göz problemlerinin çocukların okul başarısını olumsuz etkilediğine dikkat çekiyorlar.
Acıbadem Hastanesi Bakırköy Çocuk Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Sılay Cantürk, tedavi edilmeyen göz hastalıklarının öğrenme bozukluklarına, atletik performansta ve çocuğun kendisine olan güveninde azalmaya neden olacağını söylüyor.
Görme bozukluklarının, okula başlayacak 20 çocuktan birini ve okula giden dört çocuktan birini etkilediğini söyleyen Op. Dr. Cantürk, “Bu göz problemleri, erken çağda başladığı için çocukların göz muayenelerinin yapılması çok önemlidir. Tedavi edilmeyen göz kusurları çocuğun okul hayatını, kişilik gelişimini ve okula uyumunu zorlaştırır” diye ekliyor.
Göz Tembelliği – Ambliyopi
Tıp dilinde ambliyopi denilen ve halk arasında göz tembelliği olarak bilinen sorun sık görülen rahatsızlıklardan birini oluşturuyor. Ambliyopi, az gören gözün çocukluk çağında gerekli şekilde tedavi görmemesi olarak tarif ediliyor. Görme tembelliğinin oluşumunda şaşılık, veya iki gözün görme kalitesindeki farklılık önemli rol oynuyor. Göz hastalıkları uzmanı Op. Dr. Sılay Cantürk, “Her iki durumda da, bir göz diğerine üstün hale geçer ve kuvvetli göz görmesi, zayıf olan gözü bastırır.Bu durum tedavi görmezse zayıf olan göz kullanılamaz hale gelir” diyor.
Şaşılık
Şaşılık, halk arasında öncelikle estetik bir sorun olarak görülse de tedavi edilmediğinde görme tembelliğiyle sonuçlanabiliyor. Bir gözün baktığı cisme doğru diğer gözün aynı hizaya gelmemesi olarak tanımlanan şaşılıkta, bir gözün bazen veya sürekli içe veya dışa doğru kaydığını belirten Op. Dr. Sılay Cantürk, “Şaşılık görme tembelliği, çift görme, derinlik hissinde azalma gibi fonksiyonel bozuklara yola çabileceği gibi psikososyal negatif baskılara da yol açar. Özgüven eksikliği, arkadaşlarıyla kötü etkileşim düzeltilmemiş şaşılığı olan çocukların yaşadığı problemlerdir” diye konuşuyor. Yapılan çalışmalar şaşılığın çocuğun üzerindeki negatif psikolojik-sosyal etkilerinin ortalama 6 yaş civarında başladığını göstermiştir.
Renk körlüğü ( Renk ayırımı zorluğu)
Görme problemlerinden biri de renk körlüğüdür. Renk körlüğü olan çocukların kör olmadığına dikkat çeken Op. Dr. Sılay Cantürk, sözlerini şöyle sürdürüyor: “Sadece bazı renkleri diğerlerinden daha zor ayırırlar. 12 erkek çocuktan birini ve sadece 200 kız çocuktan birini etkileyen bu durum kalıtsaldır.”
Prematüre Retinopatisi
Prematüre retinopatisi ya da kısa adıyla rop, erken doğan bebeklerin gözlerinde ortaya çıkan en önemli sağlık sorunlarından birisi olarak tanımlanıyor. Normalde bebeklerin gözlerindeki damar sistemleri doğuncaya kadar gelişmeye devam ediyor. Erken ve düşük kilolu doğumlarda bu gelişme süreci tamamlanmamış oluyor. Bebek doğduktan sonra da gelişim devam ediyor. Op. Dr. Sılay Cantürk, “Erken doğan bebekleri yaşatmak için kullanılan oksijen, gözdeki damarların anormal gelişmesine neden oluyor. Bu yeni damarlar bebeğin retinasını yani ağ tabakasını etkilediği için sürekli körlük nedeni olabiliyor. Bu yüzden erken doğan bebeklerin muhakkak göz hekimi kontrolünden geçmesi ve izlenmesi gerekiyor“ diyor.
Miyopi ve hipermetropi
Miyop, ya da uzağı görememe sorunu, göz küresinin uzunluğunun gözün odaklama gücüne göre çok uzun olmasından kaynaklanıyor. Bu yüzden uzaktaki cisimlerin bulanık gözüktüğünü belirten Op. Dr. Sılay Cantürk, yakını görememe sorunu olan hipermetropi hakkında ise şu bilgiyi veriyor.
“Bu durumda, göz küresi uzunluğu gözün odaklama gücüne göre daha kısadır. Çocukların göz merceği bu duruma uyum yapabilir, uzakta ve yakında net görüş sağlayabilir. Fakat harcanan efor göz yorgunluğuna ve gözün içe kaymasına (şaşılığa) sebep olabilir.
Astigmatizma ise gözün ön bölgesinin şeklinin düzgün olmayışıdır. Korneanın yani gözün ön penceresinin şekli ile ilgilidir. Astigmatı olan çocuklar dik çizgileri yatay çizgilerden daha net görürler. Bazen de tam tersi durum söz konusudur. “
Çocuklarda görme taramalarının amacı
Ailelere en geç 3 yaşında çocuklarını bir göz doktoruna götürmelerini öneren Op. Dr. Sılay Cantürk, şöyle konuşuyor: “Bu sayede bir veya her iki gözde görme azlığı problemi, buna neden olan hastalıklar ve şaşılık erkenden tespit edilir. Ayrıca düşük göz kapağı, nistagmus adı verilen dans eden gözler ve baş pozisyonlarına da bu dönemde erkenden tanı konularak tedaviyi geçilebilir.
0-16 yaş grubundaki çocukların gözlerini korumak için doğumdan hemen sonra, çocuk 6 aylıkken,3 yaşında ve okula başlamadan önce ve okul süresince düzenli göz muayenesi yapılması gereklidir.