Beyin görüntüleme ile IQ testi
Yenibeyinharitalamate kniği,bağlanabilirlikle IQa rasında kiilişkiye dikkat çekiyor
Cambrid ge Üniver sitesi araştırmacılarına göre, beyni nbağla ntılarınınharitasını çıkarmakiçingelişt irilenyeni venispet enbasi tbirtek nik,ki şininbe yinbölgelerininbi rbirinenekadariyibağlandığıyla kişinin zekâsı arasında bir bağl antıold uğunugösteriyor.
Geçtiğimiz yıllarda bili m insanlarıarasındabeyi ndeki bağlantıları (bu na “kon ektom”deniyor)haritalama,insan davranı şlarıyla, örneğin zekâylavez ihinsa ğlığıhastalıklarıyla ilişkisini anlamaya yönelikciddibirçabavar.
Cambridge Üniversitesiile ABD’deki Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) bilim insanlarının yürüttüğü, Neuron dergisindeyayımla nanaraştırmaya göre, bir many etik rezonansla görüntüle m e tarayıcısı (MRI) kullanarak eld eedilmişgelenekselbeyin taramalarını analiz ederek konektomun bir haritasını çıkarmakolanaklı .
Ekip, tipik olarak gelişen 296 gönüllü ergenin beyinlerini karşılaştırdı. Sonra bu sonuçlar 124 gönüllü üzerindekitertip(kohort)çalışmalarıylaonaylandı.Ekipsıradan bir3TMRItarayıcısıkullandı (3T manyetik alan gücünü temsilediyor) ancak Cambridge kısa süre önce çok daha güçlü bir Siemens 7T Terra MRItarayı cıyag eçtivebuda yeni tekniğin insan beynini dahabileh assasbiçimdeh aritalanmasınaizinverecek.
Tipik bir MRI taraması be ynintekbirgörüntüsünü sunuyor.Buradandabeynin birden çok yapısal özelliğini hesapla m ak mümkün. Yani beynin her bölgesi, sayısı onu bulan farklı k arakteristiklerle betimlenebili yor. Araştırmac ılar iki bölgenin pro fili benzerse bunların “morfometrik benzerliğe” sahip olduğunu söylüyor ve birbirine bağlı bir ağ olarak düşünüyorlar. Bu varsa yımı da31gençalyanaklı maymununha lkaaçıkMRIverilerini kıyaslamaiçinkullanıyorlar.
Morfometrik benzerlik ağlarını (MSN) kullanan araş tırmacılar,“merkezlerin” yani beyin ağının farklı bölgeleriarasındakiönem libağl antı noktalarının birbirine ne derecede bağlı olduğunu göster en bir harita yapmayı başardıla r. Beyin bölgelerinde üst düzey işlevlerden (mesela problem çözme ve dil) sorumlu b ölgelerle zekâ arasında bir ilişki buldular.
Cambridge Üniversi tesive NIH’den doktoraadayı Jakob Seidlitz,“Üstdüze ybeyinbölgelerinin‘merkeziliğiyle’,yani ağın geri kalanına ne kadar yo ğun bağlandığıyla kişinin IQ düzeyi ar asında bariz bir ilişki bulduk” diyor. “Merkezlerin beyinde bilgi akışını s ağladığınıd üşünürseniz bu ço k mantıklı. Bağlan tılar ne kadar güç lüyse beyin de bilgiyiişlemedeokadariyi.”
Katılımcıların IQ düzeyi farklılıkgöster sede MSN’ler bu çeşitliliğin %40’ını açıkla- yabiliyor. Bir 7T tarayıcının sağlayacağı daha yüksek çözünürlüklü ,çokkipli(multimodal) veri sayesinde kişisel çeşitliliğin daha büyük kısmının açıklanabileceğini düşünüyorlar.
“Araştırmanın bize söylemediği şey, bu çeşitliliğin neden kaynaklandığı” diye ekliyor Seidlitz. “Bazı b eyinler i diğerlerinden daha çok bağla ntılıkılannedir? Genetikmi? Eğitimmi?Ayrıcabu bağlantılargelişim süresince nasılzayıflıyoryadakuvvetleniyor?”
“Bu sayede zekâyı IQ testiyle değil de beyin taramasıyla ölçmeye yaklaşıyoruz” diyorCambrid geÜniversitesi Psikiyatri Bölüm Başkan ı Profesör Ed Bullmore. “Yeni haritalam a t ekniğimiz anksiye te, depresyon ve h atta şizofren i gibi ruh hastalıklarının belirtilerinin beyindeki bağlantı farklılıklarından nasıl kaynaklandığını anlam am ızayardımcıolabilir.”