Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı Ali Fuat Taşkesenlioğlu, piyasa bozucu eylemlerin ve sosyal medya üzerinden piyasayı manipüle etme girişimlerinin arttığını gözlemlediklerini belirtti ve ekledi:
"Bu işlemlere yönelik, 2018-2019'da Kurulca verilen toplam para cezası tutarı 49 milyon TL iken 2020-2021'deki toplam para cezası tutarı 5 katını aşarak 265 milyon TL olmuştur."
Taşkesenlioğlu, Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) tarafından bu yıl 5'incisi düzenlenen Türkiye Sermaye Piyasaları Kongresi'ndeki konuşmasında, sermaye piyasalarının son dönemde önemli bir ivme kazandığını, uzun yıllardır hedefledikleri ve çaba harcadıkları bir yönde gelişim gösterdiğini söyledi.
Uzun zamandır 1 milyon civarında seyreden yatırımcı sayısının 2,4 milyona yükseldiğini dile getiren Taşkesenlioğlu şunu belitti:
"Tarihimizin en yüksek halka arz sayısına ulaşılması ve geçtiğimiz dönemde 10 milyar TL'nin altında kalan günlük ortalama işlem hacimlerinde, 30 milyar TL'nin üstüne çıkılması gibi birçok gösterge, Türkiye sermaye piyasalarının seviye atladığını göstermektedir."
Taşkesenlioğlu, son iki yılda toplam yatırımcı sayısının 2 katına çıktığını, 20-34 yaş aralığındaki genç yatırımcı sayısının 4 katının üzerine ulaşarak 690 bine yükseldiğini belirtti.
Sayıların, sermaye piyasasına olan ilginin merkezinde pay senetleri ile ilk defa tanışan genç yaştaki tasarruf sahiplerinin olduğunu gösterdiğini ifade eden Taşkesenlioğlu, bu durumun gelecek açısından umut vaat ettiğini söyledi.
Taşkesenlioğlu, bu ilgiyi sürdürülebilir hale getirmek, sermaye piyasalarını bu seviyede tutabilmek ve daha ileri taşıyabilmek için tüm sektörün eskisinden daha fazla çaba harcaması gerektiğini vurgulayarak, piyasanın ihtiyaçlarını yakından takip etmenin, gelişmeleri doğru okumanın ve sık sık öz eleştiri yapmanın sektörü daha ileri taşıyacağını dile getirdi.
Manipüle girişimlerine 2020-2021'de 265 milyon TL ceza
Ali Fuat Taşkesenlioğlu, tasarruf sahiplerinin, sadece kendi kararlarının sonuçlarını göreceklerinden emin oldukları, şeffaf ve güvenilir bir piyasayı hedeflediklerini belirtti.
Bu konuda, SPK olarak kendilerine düşen sorumluluğun farkında olduklarını ifade eden Taşkesenlioğlu, şunları kaydetti:
"Tasarruf sahiplerinin güvenli bir ortamda yatırım yapabilmeleri için, gözetim ve denetim faaliyetlerimizi süreklilik esasıyla yerine getiriyoruz.
Yatırımcı sayısı ve işlem hacimlerindeki artışlarla birlikte ve dijital mecraların gelişmesiyle beraber, özellikle sosyal medya üzerinden piyasayı manipüle etme girişimlerinin arttığını gözlemliyoruz.
SPK olarak piyasa bozucu eylemlerdeki artışa karşı biz de artan gözetim ve denetim faaliyetlerimizle karşılık veriyoruz. Bu işlemlere yönelik, 2018-2019'da kurulca verilen toplam para cezası tutarı 49 milyon TL iken 2020-2021'deki toplam para cezası tutarı 5 katını aşarak 265 milyon TL olmuştur."
Taşkesenlioğlu, son bir yılda yatırımcı sayısında gözlemlenen artışın, sermaye piyasalarında kalıcı olabilmesi ve devamının gelebilmesi için, yatırımcıların piyasaya açılan kapısı durumunda olan aracı kurumlara da önemli görevler düştüğünü, daha sorumlu hareket etmeleri gerektiğini vurguladı.
Müşteriyi iyi tanımanın önemine değinen Taşkesenlioğlu şunları söyledi:
"SPK olarak bizim tedbir uyguladığımız kişilerin ve onlarla ilişkili olan şahısların farklı kanallardan piyasaya gelerek piyasa bozucu eylemlerine devam etmelerine sizlerin müsaade etmemesi bizlerin en tabii beklentisidir.
Aracı kurumların gerekli özeni göstererek piyasa bozucu eylemler ve manipülasyonlar konusunda SPK’nin gözü ve kulağı olmasını bekliyoruz."
- Yatırımcılara "anonim hesaplara itibar etmeyin" uyarısı
SPK Başkanı Taşkesenlioğlu, bazı yatırımcıların kısa vadede yüksek kazanç hayaliyle sosyal medyadaki anonim hesaplara itibar göstererek işlemler yaptıklarını üzülerek gözlemlediklerini belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü:
"SPK olarak, halka açık şirketlere ortak olan yatırımcıların haklarını korumak amacıyla çalışıyoruz. Ancak yatırımcılarımız, finansal okuryazarlıklarını artırmadan, hesap kitap yapmadan, bir manipülatörün ya da anonim hesabın peşine takılıp işlem yaparak zarar ederlerse de tek sorumlunun kendileri olduğunu bilmeleri gerekir."
Taşkesenlioğlu, son dönemde sermaye piyasalarının ana gündem maddesi olan halka arz süreçlerinin merkezinde fiyat tespit raporlarının yer aldığını söyledi.
Bu raporları, şirketlerin mevcut durumlarına, gelecek projeksiyonlarına ve nihai olarak tasarruf sahiplerinin yatırım kararlarına esas teşkil ettiği için oldukça önemsediklerini ve yakından takip ettiklerini vurgulayan Taşkesenlioğlu şu şekilde konuştu:
"Sermaye piyasaları gibi birbirine bağlılık oranının yüksek olduğu ve dolayısıyla finansal bulaşıcılığın yoğun olabildiği alanlarda, bir kötü örnek bile tüm piyasaya zarar verebilmektedir.
Halka arzlarda da bu riski gözetiyor ve fiyat tespit raporlarındaki varsayımlara imza atan aracı kurumların halka arzlardaki ana paydaşlar olan şirketlerin ve yatırımcıların hak ve menfaatlerini korumak adına, hassas dengeyi gözeterek doğru fiyatlama için titiz bir biçimde çalışmaları gerektiğini vurguluyoruz."
Taşkesenlioğlu, fiyat tespit raporlarına imza atan aracı kurumların ve uzmanların gelecek dönemlere yönelik varsayımları konusunda başta SPK olmak üzere tüm paydaşlara karşı sorumlulukları olduğunu sözlerine ekledi.
Borsa İstanbul AŞ Genel Müdürü Korkmaz Ergun, "Ülkemizin büyümesinin temel dinamosu olan şirketlerimizi, yani üretim, yatırım ve ihracat yapan, istihdam oluşturan şirketlerimizi, büyümelerini sermaye piyasaları yoluyla finanse etmeleri için borsaya davet ediyoruz." dedi.
Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) tarafından bu yıl 5'incisi düzenlenen ve "Yeniden Birlikteyiz" temasıyla gerçekleştirilen Türkiye Sermaye Piyasaları Kongresi, Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan'ın katılımıyla hibrit olarak başladı.
Toplantının açılışında konuşan Ergun, Borsa İstanbul olarak, şirketleri ve yatırımcıları sermaye piyasalarının sunduğu imkanlardan daha fazla faydalandırmak istediklerini, bu amaçla halka arzları artırarak şirketlere daha fazla kaynak aktarmaya ve yabancı yatırımcılarla kurumsal iletişimi güçlendirmeye çalıştıklarını, sundukları finansal hizmet ve ürünleri artırmaya devam ettiklerini söyledi.
Ergun, "Bu kapsamda, ülkemizin büyümesinin temel dinamosu olan şirketlerimizi, yani üretim, yatırım ve ihracat yapan, istihdam oluşturan şirketlerimizi, büyümelerini sermaye piyasaları yoluyla finanse etmeleri için borsaya davet ediyoruz." dedi.
Bu yıl iş yapma modellerini değiştirdiklerini, başvurudan önce, karar aşamasında ve hazırlık aşamasında şirketlerin ne sıkıntıları varsa çözen ve destek veren bir borsa olduklarını dile getiren Ergun, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Amacımız, her sene, ülkemizin büyümesine katkı sağlayan, çok sayıda büyük şirketlerimizin yatırımlarını, halka arz aracılığıyla finanse etmelerini sağlamaktır.
Çünkü, şirketlerimizin yatırımları için ihtiyaç duydukları 'uzun vadeli ucuz TL' sadece sermaye piyasalarında mevcuttur. Diğer yandan, yabancı yatırımcılar ile kurumsal iletişimimizi güçlendirmeye devam ediyoruz.
Bu amaçla, Dünya Borsalar Federasyonunun, yönetiminde ve tüm alt çalışma komitelerinde görev aldık. Diğer dünya borsaları ile birlikte çalışıyoruz. Ayrıca, İslam İşbirliği Teşkilatı bünyesindeki, Borsalar Forumunun genel sekretaryasını yürütüyoruz."
Sundukları finansal hizmetler ve ürünleri, piyasaların derinliğini artırma amacıyla çeşitlendirdiklerini belirten Ergun, bu konudaki gelişmelerden ve devreye alınan uygulamalardan bahsetti.
Korkmaz Ergun, "Dünyayı etkileyen salgın sürecinde, Borsa İstanbul olarak tüm hizmetleri kesintisiz bir şekilde sunmaya devam ettik. Sektör olarak çok ciddi bir sınavdan geçtik, değişen koşullara hızlı bir şekilde ayak uydurmayı başarabildik." diyerek sözlerini tamamladı.
"Nihafi hedefimiz; ülkemizin kalkınmasına hizmet etmek"
TSPB Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Öztop da salgında hızlanan dijitalleşme süreçlerine değinerek, yeni tip koronavirüsün (Kovid-19) finans sektöründeki etkilerini anlattı.
Finansal teknoloji şirketlerini ve blokzincir bazlı teknolojilerin gelecek dönemde finansal mimariyi yeniden şekillendireceğini dile getiren Öztop, TSPB'nin, tüm kurumlarıyla birlikte yeniliklere en hızlı adapte olan sektörlerin başında geldiğini ifade etti.
Öztop, ekonominin sürdürülebilir büyümesinin ve ülkenin kalkınmasının yolunun sermaye piyasalarının gelişmesi ve derinleşmesinden geçtiğini vurgulayarak, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Sermaye piyasalarının derinleşmesinin yolu ise yatırımcı sayısının artırılmasından geçiyor. Aslında, salgın sürecinde tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde yatırımcı sayısında artış kaydettik.
Birlik olarak, bu yatırımcı bazımızı koruyabilmek için yatırımcı memnuniyetini artırmaya yönelik politikaların oluşturulmasını öncelikli gündem maddesi olarak belirledik. Birliğimizin bir meslek örgütü olarak nihai hedefi, ülkemizin kalkınmasına hizmet etmek.
Bu anlamda sermaye piyasamızın tüm paydaşlarının refahını artırmayı önemsiyoruz. Yatırımcılarımız en temel paydaşlarımız. Diğer bir temel paydaş grubumuz ise girişimcilerimiz."
İki gün boyunca 35 panel gerçekleştirilecek
İbrahim Öztop, yeni nesil girişimcilik ekosisteminin geliştirilmesinde sermaye piyasalarının rolünü çok önemsediklerini belirterek, bu kapsamda, gerek dijitalleşme, gerekse yeni nesil girişimcilik konusunu kongrede uzmanların her yönüyle ele alacağını söyledi.
Kongrenin, "Koronavirüs Sonrası Ekonomi ve Finansal Piyasalar", "Sürdürülebilirlik", "Dijital Dönüşüm ve Gelecek Senaryoları" ile "Yeni Nesil Girişimcilik ve Sermaye Piyasası Olanakları" olmak üzere dört ana başlık altında düzenleneceğini dile getiren Öztop, iki gün boyunca, 35 panel ve 23 farklı eğitimde; yurt dışından ve Türkiye'den 200'e yakın uzman, akademisyen, sivil toplum örgütü, kamu ve reel sektör temsilcisinin deneyimlerini paylaşacağını sözlerine ekledi.