Hakimlerin Hukuki Sorumluluğu Nelerdir?
Hakimlere Tazminat Davası Açmak Mümkün Müdür?
Hakimlerin yargılama faaliyeti neticesinde kanunda tahdidi olarak sayılan sebeplere dayanılarak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilir.
- Sorumluluk davası açılabilmesi için hakime karşı bir ceza soruşturması yapılması yahut mahkumiyet şartı yoktur.
- Hakim ifadesi ile kastedilen, ilk derece mahkemesi hakimi, bölge adliye mahkemesi hakimi, Yargıtay, Danıştay üyeleri ve başkanlarıdır.
- Savcıların faaliyeti idari nitelikte olduğundan savcılara karşı HMK hükümlerine göre tazminat davası açılamaz. Adalet bakanlığı aleyhine tam yargı davası açılabilir.
- Hakimlerin hukuki sorumluluğunu oluşturan ortak nedenler hakimlerin kasten veya ağır ihmalleridir. Sorumluluk nedenleri şunlardır;
- Hâkimlerin yargılama faaliyetinden dolayı aşağıdaki sebeplere dayanılarak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilir:
- Kayırma veya taraf tutma yahut taraflardan birine olan kin veya düşmanlık sebebiyle hukuka aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması.
- Sağlanan veya vaat edilen bir menfaat sebebiyle kanuna aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması, (örnek olarak hakimin rüşvet alması)
- Farklı bir anlam yüklenemeyecek kadar açık ve kesin bir kanun hükmüne aykırı karar veya hüküm verilmiş olması.(Gerekçeli kararı süresinden çok uzun süre sonra yazması)
- Duruşma tutanağında mevcut olmayan bir sebebe dayanılarak hüküm verilmiş olması.(duruşmada söylenmesine rağmen tutanağa geçirilmemiş olan bir hususa dayanılarak karar vermiş olması)
- Duruşma tutanakları ile hüküm veya kararların değiştirilmiş yahut tahrif edilmiş veya söylenmeyen bir sözün hüküm ya da karara etkili olacak şekilde söylenmiş gibi gösterilmiş ve buna dayanılarak hüküm verilmiş olması.(dinlenmeyen tanığın dinlenmiş gibi değerlendirilmesi)
- Hakkın yerine getirilmesinden kaçınılmış olması.(hakimin bir dava dilekçesini sebepsiz reddetmesi, gerçek olmayan bahanelerle davayı sürüncemede bırakılması, hakime ihtarname çekilmesine gerek yoktur.)
Hakimin verdiği kararların salt kanuna veya İçtihatı birleştirme kararlarına ya da Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerine aykırı olması halin hakimin tazminat sorumluluğuna yol açmaz.