Büyük Pele Futbolu Sanat Yaptı
Brezilya halkı ona ‘allah ın sevgili çocuğu ’ adını vermişti. Pele nin büyük bir futbolcu olarak adını duyurduğu 1960 ların başında 65 milyonluk Brezilya da 61 milyon taraftarı vardı. Brezilya halkı bu gün bile pele sözcüğünü, hırs, incelik, güç iyi kalplilik, para, ve ün sözcükleriyle eşdeğer tutmaktadır. Bugün brezilya da genç kuşaklara efsnevi futbolcu pele nin öyküsünü anlatırken söze şöyle başlamak adettendir: ‘bir varmış bir yokmuş. Futbol oynamasını seven küçük bir zenci çocuk varmış pele 1940 da Tres Coraçoes kentinde dünyaya gelmiş. Yürümeye başladıktan hemen sonra topla tanışmış. 1955 yılında 15 yaşına geldiğinde sao paulo eyaletinde adını duymayan kalmamış.
O ilkbaharda, santos milletvekili ve santos takımının başkanı Coury bürosunda bir mektup buldu. Mektup eski arkadaşı, aynı aynı takımda futbol oynadığı donhindo dan yani pele nin babasından geliyor, ‘sevgili dostum ’ diye başlıyor ve şöyle sürüyordu:
‘baura da oturuyorum şimdi. Bir kafetarya işletiyorum. Büyük oğlum bana yardım etmek istemiyor. Durmadan ben futbolcu olucam diyip duruyor. Gençlik günlerimizin anısına onu sana gönderiyorum. Senin bir klübün var. Santos da ona babalık et! Adı edson dur ama burda çocuklar onu pele diye çağıryor. Birkaç gün sonra coury pele iy kabul etti. Coury sordu:
‘brezilya nın en iyi santrforu kimdir?’
‘ben!…’
‘ya en iyi sağ açık?’
‘ben!…’
‘sol açık?’
‘Ben…’
çocuğun bu denli çok övünmesine sinirlenen coury ‘ öyleyse çık sahayada görelim bakalım neymişsin!’ dedi ve pele yi santos a takımının antraman yaptığı stada götürdü.
İlk Deneme. Takım o sırada çift kale maç yapıyordu. Coury nin kaş göz işaretleriyle sarı formalı takıma girdi. Breziya nın ve dünyanın en iyi futbolcularının yer aldığı sahada öncelikle kimse onunla ilgilenmedi, pas bile vermedi. Ansızın, takım bir diğerine attığı pası, öyle inanılmaz bir koşu sonrasında yakaladıki tüm futbolcular oldukları yerde donup kalmışlardı. İşte topun pele nin ayağına değdiği an yaşamını değiştirdiği andı. Topu önce sol ayağına aldı ve müthiş bir kalça hareketiyle sağ ayağına geçirdi. Türlü oyunlarla ve inanılmaz bir hızla rakiplerinin arasından sıyrılarak efsanevi kaleci zito ile karşı karşıya kaldı . Zito daha pozisyon alamadan pele müthiş bir şut çekti ve top sanki görünmez bir biçimde ağlarla kucaklaştı. Sahada topla buluştuğu andan itibaren iki dakika süren bir kasırga esmiş ve pele dışında sanki herkes yıkılmıştı.
Pele o yıl santos a transfer oldu. Ertesi yıl 16 yaşındayken brezilya ulusal takımına girdi. 17 yaşındayken 58 golle gol kralı oldu. Aynı yıl isveçteki turnuvada brezilyanın şampiyon olmasında büyük rol oynadı. Bu şampiyonluk sonrası 500 evlenme ve 30 sözleşme önerisi aldı. Aynı günlerde bankadaki parasının oldukça yüksek seviyeye çıktığı öğrenildi.santos ise kısa sürede dünyanın en zengin ve en başarılı klübü durumuna geldi. Pele tüm bunlara karşın asla şımarmadı ve klübü santos tan ayrılmadı. Evini değiştirmedi; yine eskisi gibi futbolun dışındaki yaşantısında insanların yardımına koşmaya devam etti.
Pele nin brezilya nın 1962 deki ikinci kez dünya şampiyonu olduğu gün ünlü efsanenin 1 milyon evlenme teklifi aldığı söylenir.
Tüm bunların yanı sıra çocuksu yanını da hiç yitirmedi. Örneğin evinin kapısındaki korumalarını atlatabildikçe gider boş arsalarda çocuklarla toz toprak içinde futbol oynamaktan zevk duyardı.
Peki neydi pelenin sırrı? Çeşitli futbol uzmanları ve fizyologlar bu soruya şöyle yanıt veriyorlar: koşarken aniden yaylanışını çok iri böbreklerine borçludur. Ani hamleleri ve topa çok sert vurma gücü ise kalçalarının genişliğinden ileri gelmektedir. Fakat daha önemli bir nokta diğer futbolcuların birkaç saniye sonra ne yapabileceğini inanılmaz bir sezgi gücüyle bilmesidir.
Almanya nın ulusal takımının unutulmaz antrenörü sepp herbeg, pele için şöyle diyor:
‘seksen dakika rakibini oyalamaktan zevk alır. Son on dakikaya girerken ve artık herkes yorgun düşmüşken O sanki sahaya yeni çıkmışçasına futbol şovuna başlar ve iki dakika içinde rakiplerini bir matadorun rakiplerini yere serdiği gibi yeri serer.’
Ulusal Kahraman. ‘perola negra ’ yani siyah inci anılan pele 20 Kasım 1969 da birinci ligdeki 909 uncu maçında bininci golünü attı.
Pele li brezilya 1970 yılındaki dünya kupasınıda kazanınca pele ülkesinde ulusal kahraman durumuna geldi. Ülkedeki 12 bin klübün 80 bin futbolcusundan 6 bini pele adını aldı. Brezilya hükümetide halkın sevgisine katılmaktan geri kalmadı. İhraç edilen bir kahve türüne pele adı verildi.
1974 de 34 yaşındayken futbolu bıraktığını açıkladı. Bununla birlikte ertesi yıl kuzey amerika futbol ligindeki newyork cosmos takımına 3 yıl için 7 milyon dolar karşılığında transfer oldu ve futbolun abd de yaygınlaşmasından önemli katkılarda bulundu. 1977 de cosmos un lig şampiyonu olmasını sağladıktan sonra futbolu bıraktı.
1978 de barış ödülünü aldı ve 1984 de yüzyılın sporcusu seçildi. 1999 da ise yüzyılın en iyi G. Amerikalı futbolcusu seçilen pele profesyonel futbol yaşamı boyunca 1364 maçta oynamış ve1282 gol atmıştır. Şu anda kendi kurduğu pele spor pazarlama şirketinin başında bulunmaktadır.
Spor alanındaki unutulmaz başarısının yanı sıra en çok satan kitaplar arasına giren otobiyografik türde birkaç yapıtı yayımlandı. Birkaç başarılı belgesel ve yarı belgesel filmde baş rol oynadı çok sayıda müzik parçası besteledi. Besteleri arasında pele adlı filmin nüziğide bulunmaktadır.