Uzmanlara göre “oturmak” yeni “sigara içme”
Yani aslında bilinçli bir biçimde sağlığa zararlı bir eylemi (yoksa eylemsizlik mi demeliyiz?) gerçekleştiriyoruz. Bununla birlikte oturma ile bağlantılı hastalıkların sebep olduğu ölümlerin sayısındaki artışa bakacak olursak sağlığımız için yapmamız gereken en son şeylerden biri. Peki oturduğumuz zamanlarda üstüne bir de Sosyal Medya’da gezinmeye başlıyorsak… Birkaç dakika için çıkılan ama saatlere sarkabilen bir yolculuğa dönüşebiliyor.
Amerikan Pediatri Akademisi çocukları ve gençleri etkileyen siber zorbalık, Facebook depresyonu gibi sosyal medyanın olumsuz sonuçları konusunda uyarıyor. Peki bu olumsuzluklar yetişkinleri etkilemiyor mu?
İşte sosyal medyanın kontrolsüz kullanımında zihinsel sağlığımızı olumsuz yönden etkileyebileceğine dair yapılan çalışmalardan kesitler;
Bağımlılık yapıyor
İnternet bağımlılığının gerçekliği hakkında henüz uzmanlar tarafından tam bir mutabakata varılamamış olsa da sosyal medya bağımlılığı ile ilgili kanıtlar ikisinin de var olabileceğini gösteriyor. Nottingham Üniversitesi’nde yapılmış bir çalışmada psikolojik özellikler, kişilik ve sosyal medya kullanımlarına bakıldığında spesifik olarak Facebook Bağımlılığı Bozukluğu’ndan bahsedilebileceği sonucu çıkıyor. Ayrıca sosyal ağların aşırı kullanımında kişilerin farklı motivasyonlara sahip oldukları da görülebiliyor.
Swensea Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmaya göre ise İnsanlar internet ve sosyal medyayı kullanmayı bıraktıklarında psikolojik semptomların yanı sıra fizyolojik etkiler oluştuğu da ölçülmüştür. Çalışmanın yazarı Phil Reed “Dijital cihazlara bağımlı kişilerin kaygı duydukları bir süredir bilinen bir gerçek, bununla birlikte psikolojik etkilere gerçek fizyolojik etkilerin de eşlik ettiği görülüyor.” dedi. Reed bu etkilerin başlıca sebebinin sosyal medya olup olmadığının net olarak bilinmediğini ama bahse değer kanıtlar olabileceğini belirtiyor.
Daha az mutluluk daha fazla üzüntü tetikliyor
Sosyal medyayı ne kadar çok kullanıyorsak o kadar az mutluyuz. Birkaç yıl önce yapılan çalışma Facebook kullanımının anlık mutluluk ve hayattan daha az memnuniyet duymakla bağlantılı olduğunu gösteriyor. Daha fazla kullanıcı daha az mutluluk ve daha az memnuniyet demek. Bunun sonucunda sosyalleştiğimizi zannederken aslında sosyal izolasyona maruz kalıyoruz.
Bir başka çalışmaya göre sosyal medya kullanımı sosyal izolasyon hissinin büyüklüğü ile bağlantılı. Çalışma ekibi Facebook, Twitter, Instagram, Youtube, LinkedIn, Vine, Snapchat, Pinterest ve Reddit dahil 11 sosyal ağı ne kadar insanın kullandığına baktı ve “algılanan sosyal izolasyon” ile ilişkilendirdi. İnsanlar bu sitelerde ne kadar çok zaman harcıyorsa sosyal olarak kendilerini o kadar izole algılıyorlar. Ve algılanan sosyal izolasyon bizler için zihinsel ve fiziksel açıdan en kötü şeylerden biri.
Hayatlarımızı diğerleriyle kıyaslamak zihinsel olarak sağlıksız
İnsanların kendilerini sosyal açıdan izole hissetmelerinin bir nedeni de karşılaştırma yapmak. Maalesef sosyal ağlarda gezinirken kendimizi başkalarıyla kıyaslama tuzağına düşüyoruz. Paylaşımlara bakarken yaptığımız “kendimizden aşağıda ya da yukarıda” karşılaştırması arkadaşlarımızdan daha iyi ya da daha kötü olduğumuz hissini oluşturuyor. Gerçek hayatta yukarı yönlü karşılaştırma yani başkasının bizden daha iyi olduğunu düşünmek bize kötü hissettirirken sosyal medyada her türlü kıyaslamanın depresif belirtilere yol açtığı görülüyor.
Kıskançlık ve kısır döngüye sebep oluyor
Karşılaştırma faktörünün aynı zamanda kıskançlığa yol açtığı da bir sır değil. Çoğu insan başkalarının tropik tatillerini ya da uslu çocuklarını kıskandığını kabul edecektir. Sosyal medya kullanımının kıskançlıklara sebep olduğu artık su götürmez bir gerçek. Bu duygunun sonucu olarak insanlar hayatlarının daha iyi görünmesini isteyebilirler ancak burada bir sınır olmadığı için kıskançlık ve daha iyi olma isteği bir kısır döngüye dönüşebilir.
Başka bir çalışma ile Facebook depresyonunun kıskançlık duygusu ile bağlantısı olduğu ve bu duygunun depresyona yönelttiği keşfedildi. Yani kıskançlık duygusu kontrol edildiğinde Facebook-depresyon bağlantısı oldukça azalıyor.
Daha çok arkadaş daha çok sosyal olmak anlamına gelmez
Bir araştırmaya göre sosyal medyada daha fazla arkadaşımızın olması muhakkak daha iyi bir sosyal yaşamımız olduğu anlamına gelmiyor. Bir insanın gerçek arkadaşlıkları sürdürebilmek için beyninin arkadaş sayısı olarak üstesinden gelebileceği ve sosyal etkileşimde bulunabileceği bir sınırı olduğu biliniyor. Sosyal ağlarda sosyalleşiyormuş gibi yapmak işe yaramıyor. Sanal arkadaşlıklar gerçek arkadaşlar ile geçirilen zaman kadar iyileştirici bir etkiye sahip değildir.
Bütün bu tespitler sosyal medyanın hiçbir faydası olmadığı anlamına gelmiyor tabi ki. Görüldüğü üzere çok uzak mesafeleri iletişim halinde tutuyor, yıllar önce bağlantımızın koptuğu kişilerle tekrar buluşmamıza yardımcı oluyor. Fakat zamanımızın büyük bir kısmını harcamak ve duygusal olarak hassas olduğumuz zamanlarda burada sosyalleşmeye çalışmak muhtemelen kötü bir fikir.
Twitter, Facebook ve Instagram’a biraz mola vermeyi deneyin ve nasıl geçtiğini görün. Kullanmaya devam edenler için de en azından ölçülü bir kullanımı tavsiye etmek isteriz.