Değerli Okurlarımız,
Hemen hepimiz, Check-Up’un (halk arasındaki ifadesiyle çekap’ın) ne olduğunu biliriz. Emimim bir çoğumuz da, belli aralıklarla sağlığını kontrol ettiriyordur. Peki, çalışma hayatımızla ilgili olarak yapılması gerekenlerden haberdar mıyız?
Bugün sizlere, çalışanların belli periyodlarla yaptırmaları gereken muayenelerden, tetkiklerden, testlerden ve aşılardan bahsedeceğim.
MUAYENELER: İş hayatında üç türlü muayene vardır.
1-) İşe Giriş Muayenesi: Herhangi bir işe, yeni başlayacak olan bir kişinin; “Bedenen ve Ruhen, yapacağı işe uygunluğunu tespit etmek için” yapılan muayenedir. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa göre, İşe Giriş Muayenesinin bir İşyeri Hekimi tarafından yapılması şarttır. Hastanelerden alınan işe giriş raporlarının, kanunen bir geçerliliği yoktur.
2-) Periyodik Muayeneler: İşyerinin tehlike sınıfına göre; 1-3 ya da 5 yılda bir ve yine bir İşyeri Hekimi tarafından yapılan muayenelerdir. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa göre; Az tehlikeli işlerde çalışanların en geç 5 yılda, Tehlikeli işlerde çalışanların en geç 3 yılda, Çok tehlikeli işlerde çalışanların ise, yılda 1 kez periyodik muayeneden geçirilmesi gerekmektedir.
3-) İşe Dönüş Muayenesi: İş kazası, doğum, askerlik ya da uzun süren bir rahatsızlık sonrasında, işine yeniden başlayacak olan kişilere ve yine bir İşyeri Hekimi tarafından yapılan muayenelerdir.
Bu noktada, unutulmaması gereken bir husus, Yasa gereği; İş hayatına ilişkin muayenelerin, yalnızca bir İşyeri Hekimleri tarafından yapılabileceğidir.
TETKİKLER, TESTLER ve AŞILAR:
İşe yeni başlayan her çalışanın, akciğer grafisi çektirmesi ve tam kan sayımı yaptırması şarttır.
Yine iş hayatında olan her çalışanın; belli periyodlarla akciğer grafisi çektirmesinde büyük bir fayda vardır.
Bu iki tetkike ilave olarak, yapılacak olan işin özelliğine göre; gerek işe başlarken, gerekse ilerleyen dönemlerde yapılması gereken diğer tetkikler ise şunlardır.
Gıda sektöründe çalışanların; Portör tetkiklerini yaptırmaları gerekiyor. Nedir bunlar? Gaita mikroskobisi, gaita kültürü, boğaz ve burun kültürü. Gıda işiyle uğraşanların, portör tetkiklerine ilaveten yine, hepatit tetkiklerinin de yapılması gerekmektedir.
Gürültülü işlerde çalışanların; gerek işe başlarken, gerekse ilerleyen dönemlerde, yılda bir kez, İşitme Testi (Odiyometri) yaptırması gerekiyor.
Tozlu ortamlarda çalışanların; yine gerek işe başlarken, gerekse ilerleyen dönemlerde, yılda bir kez Solunum Fonksiyon Testi (SFT) yaptırması gerekiyor.
Ofis ortamında (yani masa başında) çalışanlardan; bilgisayarla çalışanların, iki yılda bir kez göz muayenesi yaptırması, diğer çalışanların ise, yine iki yılda bir kez, akciğer grafisi çektirmeleri gerekmektedir.
Herhangi bir alet ya da cihaz kullanarak çalışanların; Tetanoz aşısı yaptırmaları, mikroplu ortamlarda çalışanların ise, Hepatiti aşısı yaptırmaları gerekir.
Peki kanunen; Muayenelerin, Tetkiklerin ve Aşıların parasını kimin ödemesi gerekiyor?
İşe başlarken çalışanın, işin devamı süresince ise, İşverenin ödemesi gerekir.
Yeni yılda, hepinize sağlıklı ve kazasız bir yıl dilerim. Sağlıcakla kalın ve unutmayın; “Takmazsak, kaybederiz”...
Y.Doç.Dr. Sinan Aytaç POLAT
İşyeri Hekimi
T.C. Çalışma Bakanlığı Eğitmeni