Önümüzdeki birkaç hafta içinde Ay’a inmek için küçük bir yarış yaşanacak. Hindistan Uzay Araştırma Kurumu’nun (ISRO) Chandrayaan-3 aracının 23 Ağustos ile 24 Ağustos tarihleri ortasında Ay’ın Güney Kutbu’na inmesi bekleniyor. Ve bu hafta Roscosmos, çok gecikmiş olan Luna 25’in bu günlerde fırlatılacağını duyurdu ve başlatacak kuvvetli uçuş programı, onu Hint uzay aracıyla çabucak hemen tıpkı vakitlerde Ay’a ulaştırabilir.
Her iki uzay aracı da Ay’ın Güney Kutup bölgesine inmeyi hedefliyor. Gelecekteki Çin misyonları ve insanları Ay’a geri götürecek olan Artemis programı da birebir bölgeyi hedefliyor. Bu bölgenin en heyecan verici özelliği, kalıcı olarak gölgelenmiş kraterlerde su buzunun bulunması. Dünya’da hayli pahalı bir kaynak olan su, Ay’da daha da büyük bir kıymete sahip.
Ay’a inme yarışı: Hindistan ve Chandrayaan-3
Chandrayaan-3, 14 Temmuz’da fırlatıldı ve 5 Ağustos’ta Ay’ın yörüngesine girdi. Bu, ISRO’nun evvelki Chandrayaan misyonlarından sonraki üçüncü başarılı yörünge yerleştirmesi oldu. Artık yere inecek olan sondanın bırakılma kademesini planlıyorlar. Ay’a inançlı bir iniş yapmak kolay değil. Yüzeye inecek sistem, iniş ve gezici araçlardan oluşacak.
Daha evvel Ay’a inmeyi başaramayan ISRO’nun, hem Mangalayaan vazifesi ile Kızıl Gezegenin harika imgelerini yakalayarak Mars’ın etrafında yörüngeye girdiği hem de doğal uydumuzun yörüngesine girdiği düzgün bir keşif geçmişi var. Ayrıyeten ISRO’nun yaklaşımının epey düşük maliyeti de dikkat çekiyor. Chandrayaan-3’ün bütçesi yalnızca 74,6 milyon dolardı.
Ay’a inme yarışı: Rusya ve Luna 25
Luna 25 ise büsbütün farklı bir mevzu. Vazife, Sovyetler Birliği periyodunda 1976’da gerçekleşen örnek geri getirme misyonu olan Luna 24’ün direkt olmayan halefi olarak görülüyor. Luna 25 birinci olarak 1990’larda önerilmişti ve Phobos-Grunt vazifesinin başarısızlığının yanı sıra Japon Uzay Ajansı ve ISRO ile başarısız işbirliği teşebbüsleri nedeniyle değiştirildi ve ertelendi.
2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin akabinde öteki memleketler arası ortaklarla işbirliği de sonlandırıldı. Bu gerçekler, birçok kişinin misyonun başlatılabileceğinden kuşku duymasına neden oldu, fakat Rusya bu hafta misyonun devam edeceğini duyurdu. Aracın Ay’a hakikat 5 gün seyahat etmesi ve akabinde iniş aracı yüzeye inmeden evvel yörüngede bir hafta kadar kalması bekleniyor.
Yarışı kim kazanacak?
Eğer bu plan meselesiz uygulanırsa, Rusya iniş yarışında biraz öne geçirebilir ve 23 Ağustos’ta Hindistan’ın vazifesinden evvel iniş yapabilir.
Ancak her iki ülkenin de asıl hedefi oraya evvel varmak değil, oraya tek modül halinde varmak. İniş vazifeleri her vakit zorludur ve beklenmeyen durumlarla karşılaşılabilir. Yarışın nasıl geliştiğini önümüzdeki günlerde birlikte göreceğiz.