İstanbul'un 5 Mevlevihanesi
Mevlevi Tarikatı’na ait tekke, zaviye ve asitanelere mevlevihane denir. Bu mevlevihaneler özellikle İstanbul’da sadece birkaç alanda insan yetiştirmekten ziyade İstanbul ile iç içe geçmiş bir kültürü ortaya koymuşlardır. Bu kültürden padişahlardan esnaflara, müzisyenlerden vezirlere hemen her kesimden insanlar payelenmiş ve bu kültürün devamında rol oynamışlardır. İşte o meşhur ‘İstanbul Mevlevihaneleri’ ;
1. Galata Mevlevihanesi
Kulekapı Mevlevihanesi de denilen Galata Mevlevihanesi İstanbul’da yapılan ilk mevlevihanedir. 1491 senesinde Mihaloğlu İskender Paşa tarafından yaptırılmıştır. İlk şeyhi Semaî Mehmed Dede, son şeyhi Ahmed Celâleddin (Baykara) Dede’dir.
2. Yenikapı Mevlevihanesi
İstanbul âsitânelerinden olan Yenikapı Mevlevihanesi 1597 senesinde Malkoç Mehmed Efendi tarafından yaptırılmıştır.Türk Tasavvuf Musikisinin en önemli musikişinaslarını yetiştiren mevlevihanenin ilk şeyhi Ali Kemalî Dede son şeyhi ise Abdülbâki (Baykara) Dede’dir.
3. Bahariye Mevlehihanesi
İlk olarak 1622 senesinde Beşiktaş Semtinde Vezîriâzam Ohrili Hüseyin Paşa tarafında yaptırılan ve Beşiktaş Mevlevihanesi olarak anılan Mevlevihane 1867 senesinde Çırağan Sarayının yapımı sırasında yıkıldı ve çeşitli taşınmalardan sonra 1873 senesinde Eyüp Bahariye semtindeki mevlevihane yapıldı ve Beşiktaş Mevlevihanesi ‘Bahariye Mevlevihanesi’ adıyla anılmaya başlandı. İlk şeyhi Agazade Mehmed Dede, son şeyhi Bahâeddin Dede Efendi’dir.
4. Kasımpaşa Mevlevihanesi
1625 yılları civarı Fırıncızâde Şeyh Sırrî Abdi Dede tarafından kurulmuştur. 1796 senesinde III.Selim ve Mihrişah Vâlide Sultan tarafından tekrar yaptırılmış, 1835’te II.Mahmud tarafından yaptırılan ihya ile son halini almıştır. 1979 senesinde çıkan yangın ve mevlevihanenin ahşaplarının dahi yağmalanması sonucu günümüze yalnızca iki taş merdiven ve bir mezar taşı gelebilmiştir.
5. Üsküdar Mevlevihanesi
Galata Mevlevihanesinin 20.postnişini olan Nûman Dede tarafından 1793 senesinde kurulmuştur. Öteki Mevlevihanelerden farklı olarak genelde seyyah dervişlerin konaklaması amacına hizmet etmiştir. 1872’de Kaptanıderyâ Ahmed Vesim Paşa’nın ihyası ile günümüzdeki halini almıştır. İlk şeyhi aynı zamanda kurucusu olan Nûman Dede, 1925 Tekke ve Zaviyelerin Kapatılması Kanunu çıkana kadar son şeyhlik vazifesini yapan ise Ahmed Remzi Dede Efendi’dir.
DİĞERLERİ
Nutuk'un Yazılış Amacı, Okunuşu ve Kitap Haline Getirilişi
Milli Mücadele sürecini ve Cumhuriyet’in kuruluşuna dair olayları ele alan Nutuk, Mustafa Kemal Atatürk’ün Cumhuriyet Halk Fırkası umumi reisi sıfatıyla partinin ikinci büyük kongresinin gerçekleştiği 15-20 Ekim 1927 tarihleri arasında toplam 36 saat 31 dakika süreyle okuduğu, daha sonra kitap haline getirdiği söylevidir. Biz de Cumhuriyet dönemi siyaset tarihi için önem arz eden Nutuk'un yazılış amacı, hazırlanış aşaması, kitaplaşma süreci vb. konulara dair merak edilen soruları yanıtlamaya çalıştık.
7 Maddede Atatürk’ün Türk Tarih Çalışmalarına Katkıları
Mustafa Kemal Atatürk, milletleri millet yapan ve onları geleceğe taşıyan hususun o milletlerin sahip olduğu tarih olduğunun farkındaydı. Bu nedenle de dünyada eşi az görülen bir mücadele, azim ve kararlılıkla kurulan Cumhuriyet’in Türklük benliğinin oluşması ve ulusal kolektif bir kimliğin oluşması hususundaki en büyük etki potansiyelini Türk tarihinin taşıdığını biliyordu. Bu nedenle de Türk tarihinin gelişimi, ulusal tarih anlayışının oturması ve bu tarih bilincinin tüm topluma yayılması amacıyla elinden gelen maddi ve manevi desteği sunmaktan hiçbir zaman sakınmadı.
5 Soruda Umberto Eco'nun Hayatı
20. yüzyılın en önemli düşünce adamlarından, göstergebilim alanında yaptığı çalışmalarla bilinen, Orta Çağ estetiği uzmanı, yazar ve semiyolog gibi birçok unvanı bünyesinde barındırarak çok yönlü bir aydın olan Umberto Eco, yakın tarihimizin en önemli entelektüellerindendir. İçinde doğduğu koşullar ve yetiştiği ortamın etkisiyle farklı benlikleri oluşan, özellikle üniversite yaşantısıyla kent kültürünü edinerek üstün gözlem yeteneğiyle kendini besleyen çağımızın ünlü düşünürün çok yönlü hayatını, edebi ve akademik çalışmalarını beş soruda tanıyalım.
Türk Havacılığına Vecihi Hürkuş'un Getirdiği İlkler
Şüphesiz ki başarının en büyüğü, bütün imkânsızlıklara göğüs gererek, yokluktan değer üreterek ve bir canlının oksijene ihtiyaç duyduğu gibi ideallerine bağlanan insanların gerçekleştirdikleridir. Türk havacılığının en ünlü ismi olan ve hayatı filmlere konu olan Vecihi Hürkuş, yokluktan değer üretenler arasında belki de en iyi örnektir. Birinci Dünya Savaşı’nın getirdiği büyük yıkım ve Cumhuriyet sonrası oluşan ekonomik zorluklara rağmen savaş ganimeti olarak elde ettiği teknik parçalardan uçak yapan, göklere olan sevdasını gerçekleştirmek için bürokrasiyle boğuşan ve havacılık sevdasının tohumlarını gençler ekmeye çalışan Vecihi Hürkuş, tüm bu zorluklara rağmen istikbali göklerde aramaktan vazgeçmedi.
7 Maddede Zamanın Eskitemediği Ticarethane: Kapalıçarşı
Kapalıçarşı’yı ne bir satıra ne de bir sayfaya sığdırmak mümkün. Modern zamanın ruhuna fatiha okuttuğu çarşı-pazar kültürünün Osmanlı’dan günümüze ayakta kalan dünyadaki en önemli ticaret mirası. Bir yanıyla Doğu’nun mistik yapısı ve estetiğini bünyesinde barındıran, diğer yanıyla da teknolojinin nimetleriyle kendini kuşatan, geçmişi, bugünü ve geleceği birbirine bağlayan egzotik ortam. Osmanlı’daki lonca kültürünün yaşamaya devam ettiği Kapalıçarşı, geçmişte olduğu gibi bugün de altın, gümüş, elmas gibi hammadde ekonomisinin kalbi noktası olmaya devam etmekte.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun