TURİZMDE İŞGÜCÜ KRİZİ
2018 yılı Turizm sektörü açısından gerçekten inanılmaz bir yıl olma yolunda, henüz sezon sonu olmamasına rağmen gelen rakamlar tüm zamanların rekorlarının şimdiden kırıldığını gösteriyor. Geçen birkaç dönemin oluşturduğu karamsar tablo hızla yerini iyimser havaya devrediyor,
Tesisler yeni yatırımlar ve renovasyon planlarını bu öngörülere göre şimdiden planlamaya başladılar bile. Antalya bölgesinde hâlihazırda inşaatları devam eden 10 adet turizm tesisi önümüzdeki sezon pazarda yerini alacak. Talebin artarak devamı halinde yeni tesislere tabii ki ihtiyaç da olacak, ama her yeni tesisin ihtiyacını karşılayacak işgücü potansiyeli var mı ? Sorusunun cevabı ne yazık ki “hayır”
Türk Turizmi Uçak krizinden sonra değişen havanın etkisiyle Rus turistler için vazgeçemeyecekleri bir destinasyon olduğunu kanıtladı. Kanaatimce uçak krizinden Ülke olarak gerekli dersleri çıkardık ve Rus Turistin ne kadar vazgeçilmez olduğunun farkına daha çok vardık. Keza Rus turistlerde Türkiye de aldığı hizmeti ve kaliteyi diğer ülkelerde bulamayacağını çok daha iyi anladı. Krizden fırsat doğar sözünün hayat bulmuş hali karşımızda.
Diğer önemli pazarımız olan Avrupalı turistinde gözdesi olmaya devam ediyoruz, Ortadoğu ve Uzakdoğu pazarlarında da hatırı sayılır bir ivme yakaladık. Önümüzdeki yıllar özellikle Uzakdoğu Turizm pastasından aldığımız payın artacağını gösteriyor.
Uzun lafın kısası; Turizm’de yükselen değer olmak konusunda yerimiz sağlamlaşıyor.
Peki 2018 sezonunun ardından 2019 sezonunda bizi neler bekliyor;
Şimdiden söyleyeyim 2019 sezonunda gündemi en az uçak krizi kadar önemli bir kriz meşgul edecek;
“İşgücü Krizi”
Yüzde 10 civarı işsizliğin ve kayıtlı 3 milyonu aşkın İşsizin bulunduğu güzel ülkemizde tezat gibi görünse de Turizm sektörü ve bağlı diğer sektörler personel temininde çok ciddi bir sıkıntı yaşamakta.
Alt kademe çalışan bulmakta zorlanan tesisler çözümü dışardan işgücü temini yolunda buldu; Kırgızistan-Kazakistan-Tacikistan gibi Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinden yaklaşık 50.000 kişilik bir işgücü temin edildi ve bu işgücü 2018 sezonunda personel krizinin aşılmasında bir nebze katkı sağladı.
Ağustos ayında Amerika ile baş gösteren kriz neticesinde dövizin aşırı yükselişi, ücretlerini TL olarak alan yabancı çalışanlarda şok etkisi yarattı, bir anda yüzde 30-40 gibi ücretlerinin azalması ile Türkiye onlar açısından çalışmak için cazip ülke statüsünden çıkmış oldu.
Önümüzdeki sezonda işgücü sorununu yabancı personel ile çözmeyi planlayan tesisler bu durumda içinden çıkılması zor bir ikilem içine girdiler, Yabancı işgücünün kaybedilmemesi için ücretlerde kayda değer bir iyileştirme yapmak mecburiyetindeler, dolayısı ile yabancı personel ücretlerine yapılan iyileştirme Türk personelin ücretlerine de yansımak durumunda, bakalım yaşayıp göreceğiz.
Asıl sorun İşsiz kesimin bile mevsimlik çalışan olarak Turizm işçisi olmayı düşünmemesi ve tercih etmemesi, uzak durması.
Turizmin sıkıntılı dönemlerinde sahip çıkılmayan insanların başka işkollarına yönelmesi, hatta tersine göçlerin yaşanması.
Neticede Turizm çalışabilecek bir sektör olmaktan hızla çıkıyor ki bu durum gerçekten sürdürülebilir değil.
Tesislerin Personellerine değer vermemesi, yorucu ve uzun çalışma saatleri, insani koşullarda barınma imkânlarının sağlanamaması, sosyal olanakların azlığı gibi nedenlerle ve özelliklede ücretlerin düşük oluşu ile bu tablo giderek daha da kötüleşiyor.
Kısa vadede bir çözüm yolu bulunamaz ise korkarım sektörün kan kaybı devam edecek ve bu sarmal tesislerin hizmet kalitesini ciddi anlamda etkileyebilecek seviyelere gelecek.
Belki iddialı olacak ama çalışan bulamadığı için kapanmak durumunda kalacak tesisleri bile duyabiliriz.
Çok yakın bir gelecekte…