विलियम बटलर येट्स (1865-1939) हो आयरीश कवी, नाटककार आनी विसाव्या शेंकड्यांतलो एक म्हत्वाचो साहित्यीक. गितात्मक सोबीतकाय, आयरीश अस्मिताय, गूढवाद, मनशाची स्थिती ह्या सारक्या जटील विशयांच्या संशोधनाक लागून नामना मेळिल्ल्या ताच्या साहित्यकृतींचो आयज लेगीत अभ्यास आनी उत्सव चालूच आसा.
 येट्साची प्रासंगीकताय ताच्या योगदानांत आसा, कारण ताणें संवसारभरांतल्या कवींक आनी लेखकांक प्रेरणा दिली. ब्रिटीश साहित्या कडल्यान वेगळी आयरीश साहित्यीक अस्मिताय वाडोवपाचो यत्न करपी आयरीश साहित्य पुनरुज्जीवन संघटणेचो तो संस्थापक वांगडी आशिल्लो. आयरीश लोककथा आनी पुराणकथा हांचो खोलायेन अभ्यास ताणें केल्लो. आयरीश राष्ट्रवादी चळवळींत आनी स्वातंत्र्य संघर्शांत ताचो वांटो आशिल्लो. स्वतंत्र आयरीश राज्याची निर्मिती करपाकय ताचे कवितेचो म्हत्वाचो आदार आशिल्लो. येट्स आपल्या साहित्यीक दायजा वांगडाच संस्कृतीक आनी राजकी वजन आशिल्लें व्यक्तिमत्व. आयरीश फ्री स्टेटांत तो सिनेटर जालो.
 आधुनिकतावादी कवितेचे उदरगतींतल्या ताच्या वावराक लागुनूय ताचें दायज उल्लेखनीय, कारण ताणें पारंपारीक रुपां आनी रचणुके कडल्यान पयस वचून चड प्रयोगात्मक पद्दतीची वळख करून दिली. ताच्या उपरांत आयिल्ल्या जायत्या कवींच्या वावराचेर ताचो प्रभाव दिसून येता, जातूंत टी. एलियट आनी डायलन थॉमस हांचो आस्पाव जाता. 1913त ताणें रवींद्रनाथ टागोर हांचे 'गीतांजली'चो इंग्लिशींत अणकार केलो. त्याच वर्सा गुरुदेव टागोरांक नोबेल पुरस्कार फावो जालो. येट्स हो टागोराचो लागींचो इश्ट आनी ताणें 'गीतांजली' च्या इंग्लीश आवृत्तीची वळख संवसाराक करून दिली. ताच्या परिचयाक लागून अस्तंते वटेन टागोराची चड नामना आनी कदर जाली. टागोराक आंतरराष्ट्रीय म्हत्वाची साहित्यीक व्यक्ती म्हूण जैतीवंत करपाक येट्साचो आदार आनी तोखणाय हांचें खासा म्हत्व आसा.
 येट्साच्यो अनेक कविता विंगड विंगड भाशांनी अणकारीत जाल्ल्यान संवसारभरांतल्या वाचप्यांनी तांचो आनंद घेतला. ताच्या एक फामाद कवितां मदली एक 'द सेकंड कमिंग,' जी विसाव्या शेंकड्याचे सुरवेच्या गोंदळांतल्या राजकी आनी समाजीक परिस्थितीचें पडबिंब. कवितेच्या नांवांतूच क्रिस्ताच्या दुसऱ्या येवपाच्या (पुनरुत्थान) क्रिस्तांव सिध्दांताचो संदर्भ दिला, पूण कवितेच्या प्रतिमा चित्रणांतल्यान हे संकल्पनेचो विपरीत, न्हयकारात्मक अर्थ सुचयला. पारंपारीक क्रिस्तांव प्रतिकांची सुवात 'अराजकता' आनी 'ससाणो' हांणी घेतल्या. कवितेंत प्रलयंकारी भाशेचो वापर, तिची विखंडीत रचणूक, अराजक आनी अनिश्चिततायेची भावना दाखयता.
 येट्साची आनीक एक नामनेची कविता म्हणल्यार 'सेलिंग टू बायझंटियम,' ही एका पुर्विल्ल्या शाराचे प्रतिमेंतल्यान जाणटेपण आनी मरण ह्या विशयांचेर आसा. 'तो देश जाणट्या मनशां खातीर न्हय' /That is no country for old men ह्यो कवितेच्यो सुरवातीच्यो ओळी तरणेपण शेणिल्ल्या तरणाट्याची तळमळ दाखोवन आर्विल्ल्या समाजांतल्या भौतीकवादाक आनी खिणयाळेपणाक न्हयकार दितात. कवितेंत प्रतिकात्मकतायेचो वापर, बायझंटियमांतल्या तरणेपणांतल्या 'sensual music' आनी 'monuments of unageing intellect' ह्या कल्पनां वरवीं एक अतींद्रीय आनी शाश्वत अशी जाणविकाय दितात. 'लेडा अँड द स्वॉन' ही ताची कविता ग्रीक देव झीयस हाणें मर्त्य आशिल्ले लेडा हिका फटोवपा खातीर राजहंसाचें रूप घेतिल्ल्याची पौराणीक कथा. हे कवितेंत हिंसक, लैंगीक प्रतिमा आनी मिथकाच्या पारंपारीक अर्थाचेर प्रस्नचिन्न उबें केल्ल्यान ती वादग्रस्त जाली. पर्यायी छंद आनी विखंडीत वाक्यरचणूक हातूंत मेळटा. 'इस्टर, 1916' कवितेंत येट्स आयर्लंडांतल्या ब्रिटीश सत्ते आड बंड करपी इस्टर रायजिंगाचेर आनी त्या संघर्शांत आपल्या जायत्या इश्टांक मरण आयिल्ल्याचेर भाश्य करता.
 ताची 'मोगाचें दुख्ख' ही एक सोबीत आनी मार्मीक कविता म्हाका चड आवडटा. ती मोग, लुकसाण आनी काळ हांचेर उजवाड घालपी एक अभिजात कविता. हे कवितेंत ग्रीक पुराणकथा आनी संस्कृतायेचे जायते संदर्भ आसात, जे अर्थ आनी खोलाय, विशयाची सार्वत्रिकता उजवाडाक हाडटात, आनी कवीच्या विलापाचेर ते व्यापक इतिहासीक आनी संस्कृतीक संदर्भ. 'The brawling of a sparrow in the eaves, / The brilliant moon and all milky sky,' ह्या सुरवातीच्या ओळींक झीयस आनी हेरा हांच्या ग्रीक मिथकाचो संदर्भ आसा. ह्या मिथकांत गडगड आनी वीज हांचो देव झीयस, लग्न आनी बाळंतपण हांची देवी हेरा हिका आपली बायल आपणयता. पिटकोळ्यांचो आवाज, चंद्र आनी मळब हांची तेजस्वीताय देवांनी सुवेवस्था आनी रचणूक लादचे पयलीं अस्तित्वांत आशिल्ल्या सैमीक जगाचीं प्रतिकां अशें तो सुचयता.
 'तांबडे सुतकी ओंठ आशिल्लें एक चली उदेलें/ आनी संवसाराचें सगळें व्हडपण दुकांनी दिसलें' आनी फुडें 'विनाश जाल्ल्या ओडीसियस आनी ताच्या कश्टी तारवां वरी' आनी 'खून जाल्ल्या मिजासी प्रियाम आनी ताच्या वांगडच्या सरदारां वरी' ह्या ओळींनी येट्स ग्रीक पौराणीक कथांतल्या दोन पात्रांचो उपेग करून चलयेची शोकांतिका आनी कुलीनपणाची भावना उक्तायता. ओडिसीयस हो होमराच्या 'द ओडिसी' ह्या म्हाकाव्यांतलो नायक. एजियन दर्याच्या धोक्याच्या उदकांत भोंवपाक, धूर्तपण आनी साधनसंपत्ती खातीर ताची नामना आशिल्ली. चलयेकय आव्हानां वा आडमेळीं येतात आनी तिचेंय नशीब तशेंच अनिश्चीत आसा अशें तो सुचयता. ट्रोजन झुजाच्या काळांत प्रियाम हो ट्रॉयचो राजा आनी ताका ताच्या पुतां वांगडा आनी झुजाऱ्यां वांगडा अकिलीसान मारिल्लो. जिणेंतली दुख्खाची परिस्थिती आसून लेगीत चलयेकय अशीच अभिमान आनी कुलीनपणाची भावना आसा आनी तिका कठीण आनी अनिश्चीत फुडाराक तोंड दिवचें पडटा अशें येट्स हे संदर्भ वापरून सांगता. कवितेच्या निमाण्या छंदांतल्यान रित्या मळबांत चडपी चंद्र, पानांचो विलाप, मनशाची प्रतिमा आनी ताचो रड रचूंक शकना, हाचे वयल्यान मोगाच्या सांसारीक गजालींक आडखळून वचपाचो आनी मनशाच्या अस्तित्वाक अर्थ दिवपाचो अविभाज्य संबंद सैमीक जग आनी मनशाचो अणभव हांचे कडेन आसा, ते भायर मोगाक दोगांयचें रुपांतर करपाची तांक आसा हें सुचयता. अभिजात पौराणीक कथांचे संदर्भ कवितेंत काळा भायर वचपाची आनी सार्वत्रिकतायेची भावना जोडटात, ताका लागून तातूंत व्यक्त केल्ल्यो भावना खंयच्याय खासा काळाक वा सुवातेक आडखळून वचपी मनशाच्या अणभवाचे वांटे आसात अशें दिसता.
 पिटकोळ्यांचीं झगडीं,
तेजस्वी चंद्र आनी सगळें दुदाळ मळब,
आवाज पानांचो,
मनशाची प्रतिमा आनी ताची रड.
 दुकांनी दिसलें,
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात. 