जेन्ना एखाद्या राष्ट्राची निर्मिती जाता तेन्ना राज्य- सत्तेचो हेर सत्ता केंद्रा कडेन संघर्श जावप स्वभावीक आसता. मुळांत 'राष्ट्र' हे संकल्पनेची निर्मितीच धर्मासत्तेक राज्य- सत्ते पासून स्थलांतरीत करून जाली. दर एक धर्म म्हणल्यार सत्तेचें केंद्र. ताका आपली वेवस्था, कायदे, नेम आनी बंधना आसतात. देश ही नागरी संस्था, ती संविधान आनी प्रतिनिधीक संकल्पनेचेर चलता. देशांत धर्म आसा? काय धर्मा खातीर देश आसा? ह्या दोगांचींय समर्पक उदाहरणां आजच्या जगांत अस्तित्वांत आसा. अभिजात येवरोपी सॅक्युलरवाद म्हणल्यार निधर्मी (सर्वधर्मीय न्हय) तत्वाचेर भोवसंख्य देश उबे जाले, तांणी आपलें संविधान रचलें. जाल्यार धर्माक राज्य-सत्तेच्या आवाठांत घालून इराण वा इस्रायल हांणी धर्मीक तत्वाचेर आपलीं 'राष्ट्रां' व्यापलीं हिवूय वस्तूस्थिती.
 भारताच्या उदाहरणां कडेन येतना कांय मुद्दे नदरेंत हाडूंक जाय. एक धर्म, एक भास, एक नस्ल आनी एक राष्ट्र हो अभिजात येवरोपी सिद्धांत आशिल्लो. भारताच्या स्वातंत्र्य चळवळींत 'विवीधतेन एकता' हो सिद्धांत जगा मुखार आयलो. आनी हाचो परिणाम 21 व्या शेंकड्यांतल्या दुसर्या अर्दान ज्यो वसाहती मुक्त जाल्यो तांच्या संविधानीक, राजकीय आनी विदेश नितींत खोलायेन जाणवता. धर्मीक अस्मितायेच्या वयर उठून 'भारतीय नागरीक' म्हण एक नवी सभ्यता निर्माण करपांत आमच्या देशाच्या रचनाकारांक यश मेळ्ळें.
 जरीय देशाचे रचनेंत धर्मीक अस्मिताय केंद्र स्थानाचेर नाशिल्ली तरीय धर्माचें अस्तित्व न्हयकारूंक फावना. कारण धर्म आपल्या नेमांनी समाजाचें संघटन करता, तांच्या पिळग्यांचेर प्रभाव घालता. इतलेंच न्हय तर भारत सारक्या देशांत साबार धर्मांचे पंथ आसात, तांचे भितर आंतरविरोध आसात. देखून 1940 च्या दसकांत हिंदू कोड बिलाचेर केदें व्हडलें धुमशेण जालें हाका इतिहास गवाय आसा. भोवसंख्य हिंदू समाजांत सुदार आनी कायदेशीर बांदावळीचो तो सादक-बादक यत्न आशिल्लो. जर ह्या विशयांचो अभ्यास केलो जाल्यार समजता एखाद्या देशांत भोवसंख्य धर्मांत सुदार हाडप, ताचेर चर्चा करप आनी ताची स्विकृती मेळोवप हो पायंडो आसा. दर एक देश आपल्या अल्पसंख्यांकांक तांचो समाज आपले मान्यतायेन चलोवपाक मेकळीक दिता, हें वास्तव. देखीक पाकिस्तानांत सुद्दा लग्न, घटस्फोट, दत्तक संतान आनी इश्टेटीचे कायदे मुसल्मानांक वेगळे आनी अल्पसंख्यांकांक वेगळे आसात.
 पूण, भारताची बुनयाद समानता, समाजीक न्याय आनी निधर्मी तत्वांचेर जाल्या. नागरी आनी गुन्यांवकारी कायदो देशाच्या दर एका नागरिकाक समान लागू जाता. पूण लग्न, घटस्फोट, दत्तक संतान आनी इश्टेटीचे कायदे मात समान लागू जाय ना. संविधान सभेंत जेन्ना हाचेर चर्चा जाली तेन्ना ताचेर व्यापक सहमती जावंक पावली ना. संविधानाच्या डायरेक्टीव प्रिन्सिपल जी बंधनकारक ना ताच्या 44 व्या कलमांत समान नागरी कायद्याचो उल्लेख आसा. राज्यांनी समान नागरी कायदो हाडपाचे नदरेंत पोशक वातावरण करूंक जाय असो उल्लेख थंय सांपडटा.
 खरें म्हणल्यार भारत सारक्या देशांत जंय साक्षरतेचो आंखडो लक्षणीय वाडला थंय ह्या मुद्याचेर विवेकवादी नदरेंत चर्चा जावपाकूच जाय. ह्या देशाचें 'मॉडर्नायझेशन' समान नागरी कायद्या बगर जावपाक शकना हें वास्तव आयच्या शिक्षीत समाजांत स्विकारपाक जाय. पूण, दर वेळार समान नागरी कायद्याची चर्चा ध्रुवीकरणांच्या हेतान ह्या देशांत जाल्या. जेन्ना हिंदू कोड बिलाचे बाबतींत संशोधन जालें तेन्ना हेर समाजांतूय लग्न, घटस्फोट, दत्तक संतान आनी इश्टेटीच्या कायद्याचेर संशोधन जावपाक जाय आशिल्लें. रामजल्म भुमीच्या आंदोलनाच्या फाटभुंयेर जेन्ना शहा बानो निवडो राजीव गांधी सरकारान उलथिलो तेन्नाच्यान समान नागरी कायदो हो सतत ध्रुवीकरणांचो विशय जाला.
 सदांच दक्षिपंथान समान नागरी कायद्याक आपल्या अल्पसंख्यांक प्रोपगंडाचो मुखेल मुद्दो केला. पूण, आजून हिंदू समाजांतले कांय पंथ वा जमातींनी ताका स्विकृती दिवंक ना. देखीक 2021 वर्सा दिल्ली उच्च न्यायालयांत मीणां जमातीचे खाजगी कायदे हिंदू कायद्यांत बसता काय ना तांचेर सरकारा कडेन स्पश्टीकरण मागलें. उत्तर पुर्वेंतल्यो कांय जमाती आजून वेगळे मान्यतायेन चलतात. दुर्दैवान, देशांतल्या पंथांनी धर्मीक सुदारांत खास प्रगती करूंक ना. आनी आजुनूय समान नागरी कायद्याचेर व्यापक चर्चा घडोवपाक देशांतलें सरकार अशस्वी थारलां. आयचो समाज साक्षर जाला देखून अल्पसंख्यांकां कडेन एक संवाद साधपाची गरज आसा.
 पुर्तुगाली काळाच्यान गोंयांत चलत आयिल्ल्या जल्म, मरण आनी लग्न नोंदणीचें उदाहरण करून कांय घटक समान नागरी कायद्याचो मॉडेल म्हण भासोवपाच्या यत्नांत आसा. खरें म्हणल्यार नोंदणी जरीय बंदनकारक आसली जाल्यारूय हो कायदो कांय धर्मांक वेगळो लागू जाता. पूण वास्तवांत आजून समान नागरी कायद्याचो मसुदो लोकां मुखार हाडूंक ना.
 देशाच्या स्वातंत्र्याक 75 वर्सां जालीं. खरें म्हणल्यार न्याय हक्काचे मुद्दे ध्रुवीकरणाचे न्हय तर कॉमस सॅन्साचो मुद्दो जावंक जाय आशिल्लो. जून म्हयन्यांत जेन्ना 22 व्या कायदो आयोगान समान नागरी कायद्याचेर सुचोवण्यो मागल्यो तेन्ना विरोधी पक्षांनी ताचो विरोध केलो. आनी विरोधी पक्षाची हीच मानसीकता ध्रुवीकरणांच्या अजेण्डाक बळ दितली. देखीक भारतीय राष्ट्रवाद ही संकल्पना पुराय निधर्मी आनी पुरोगामी आशिल्ली. आयज भोवसंख्यवादी शक्ती भारतीय राष्ट्रवादाची व्याख्या थारावंक लागला. समाजीक न्याय आनी लैंगीक न्याय हे समानतेची बुनयाद. देखून देशांतल्या विरोधी पक्षांकूय समजूंक जाय, समानतेच्या तत्वा बगर 'सॅक्युलरीजन' तगपाक शकना. आयज जर विरोधी पक्ष समान नागरी कायद्याचेर सकारात्मक भुमिका घेवपाक टाळाटाळ करता जाल्यार ताचो अर्थ ते ध्रुवीकरणांक मदत करता असोच थारतलो.
 खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात. 