मनीस हो स्वताचे जिणेचो शिल्पकार. भगवद््गीतेत भगवान गोपालकृष्णान म्हणलां ः मनीस हो स्वताच स्वताचो इश्ट आसता आनी स्वताच स्वताचो दुस्मानूय आसता. ताका लागून मनशान आपणेंच आपलो उद्धार करचो आनी आपुणूच आपल्या अधःपताक केन्नाच कारणीभूत थारचो न्हय अशें शास्त्रांत सांगलां. ज्ञान, भक्ती, निश्ठा आनी खर मेहनत ह्या चार प्रभावी शस्त्रांच्या म्हालवजार मनीस आपल्या आयुश्याची लडाय जिखूंक शकता. पूण हीं शस्त्रां कोणाक येसस्वीपणान चलोवंक येतात ? जाचेर ल्हानपणा सावन बरे आनी उजू संस्कार जाल्यात आनी जातात तींच मनशां हीं शस्त्रां बरे तरेन चलोवंक शकतात. म्हणुनूच ल्हानपणा सावनूच भुरग्यांच्या आंगांत सुसंस्कृतपणाचें बीं रुजोवपाचें काम पालकांनी आनी शिक्षकांनी करचेलें आसता.
 आमचे जिणेंत संस्कारांक खूब मोटें म्हत्व आसा. संस्काराक लागुनूच मनशाक योग्य तो समाजीक दर्जो मेळटा. संस्कार हे मनशाच्या अंतरंगांतल्या श्रद्धा, भावना, सभाव, भक्ती, शक्ती, संवेदनां हांचे कडेन जोडिल्ले आसतात. ज्या आचारांचो आनी विचारांचो मनशाचेर ताका समजुपाक लागत सावन कळत आनी नकळत लेगीत खूब खोल परिणाम जाता ताका संस्कार म्हणटात वा म्हणूंक जाय. ह्या संस्कारांत घर, कुटुंब, सरभोंवतणचो समाज आनी थंयचें वातावरण ह्या सगल्यांचोच खूब मोटो वांटो आसता. मनशाक मेळपी घरांतलें शिक्षण, पुस्तकी शिक्षण, सणा-परबांतल्यान मेळपी शिक्षण आनी ज्ञान हातूंतल्यान केन्ना मुद्दम वा केन्ना सहज वा नकळत मनशाचेर संस्कार जायत आसतात. कुटुंबीक शिस्त, वागणुकेची पद्दत, समाजांत वागपाचे नेम ह्यो सगल्यो गजाली संस्काराचोच भाग आसा. संस्कार ही घरांतल्या जाण्ट्या मनशांनी, पालकांनी, शाळेंतल्या शिक्षकांनी, अधिकाऱ्यांनी, समाजांत प्रतिश्ठीत म्हणून घेवपी फुडाऱ्यांनी आनी जापसालदार घटकांनी समाजा मुखार आपल्या आदर्श विचारांनी आनी आचारांनी समाजा मुखार दवरपाची गरज आसा. पूण आयज अशें जातना दिसना आनी देखुनूच सांगें मतदारसंघांतल्या केपें म्हालांतल्या मानगाळ सरकारी मुळावे शाळेंत पावल दवरलें आनी शाळेचे शिक्षक रामदास वागोणकार हांची भुरग्यांक शिकोवपाची आनी भुरग्यांचेर बरे संस्कार रुजोवपाची पद्दत पळयली तेन्ना तांची अपुरबाय आनी तोखणाय दिसले बगर रावली ना.
 शाळेंत शिक्षक ना म्हणून, शिक्षक आसल्यार भुरगीं नात म्हणून कितल्योश्योच सरकारी मुळाव्यो शाळा बंद जाल्यात, कांय बंद पडपाच्या मार्गार आसात अश्या वेळार मानगाळची ही सरकारी मुळावी शाळा हेरांक स्फूर्तदिणें आनी उर्बादिणें थारूं येता. हेर सरकारी मुळाव्या शाळांनी हे शाळेचो आदर्श घेवं येता. हे शाळेचे शिक्षक रामदास वागोणकार भुरग्यांक शिक्षणा वांगडाच शिस्तीचे आनी संस्काराचे धडे दितात तें पळोवन जाल्यार अजापूच दिसलें. ह्या शिक्षकान भुरग्यांक सैमाचें म्हत्व पटोवन दिलां आनी भुरग्यांनी सैमा कडेन इश्टागत केल्या अशें चित्र हे शाळेंत प्रवेश करतकच दिसता. हो शिक्षक आपुणूच तांचो आवयबापूय जाल्ले वरी तांकां शिकयता तें पळोवन खूब बरें दिसलें आनी मुळाव्या शाळांतल्या सगल्या शिक्षकांनी अशें वागूंक जाय अशें त्याच खिणाक जाणवलें.
 हे शाळेंत भितर सरतनाच थंयचें शांत वातावरण पळयतकच देवळांत आयिल्ल्याचो भास जाता. कारण भुरगीं आसुनूय भुरग्यांचो किलकिलाटूच ना.
 सांगें शारा सावन सुमार 35 ते 40 किलोमिटर वतकच मानगाळ हो गांव लागता. त्या गांवांत ही शाळा वसल्या. हे शाळेंत एकूच शिक्षक शिकयता. रामदास वागोणकार. तो भुरग्यांचेर बरे संस्कार तर करताच पूण तेच वांगडा भुरगीं जें जें करूंक शकतात तें तें तांचे कडल्यान करून घेता. भुरग्यांक ल्हानपणांतूच शिस्त लावंक जाय अशें तो सांगता आनी सगलीं भुरगीं शिस्तीन वागतात अशें अभिमानान म्हणटा आनी शाळेंत नदर मारल्यार ताची प्रचिती येता. सगलें निवळ, नितळ. खंयच कागदाचो कुडको ना.
 ताची शिकोवपाची पद्दत तर अफलातून ! तो भुरग्यांक पुस्तकी शिक्षण तर शिकयताच पूण तेच वांगडा वेगळींवेगळीं चित्रां काडूंक लावन तांच्या उपजत गुणांक पसवण दिता. टाकावू वस्तूंतल्यान बऱ्यो बऱ्यो कलाकृती कश्यो करूं येतात हेंवूय शिकयता. भुरग्यांचेर ल्हानपणांतूच बरे संस्कार जावचे हे खातीर शाळेच्या चारूय वण्टींनी सुविचार आनी बरीं बरीं चित्रां लावपाचो उपक्रम खरेंच तुस्त करिसारकोच!
 हे शाळेंत वाचपघर आसा. ह्या वाचपघरांत पुस्तकां आसात. हें वाचपघर मल्लांचें. भुरग्यांनी तें स्वताच्या हातांनी विणून केलां. हें सगलें पळयतकच हेर शिक्षकांनी हे शाळेची देख घेवची आनी आपली शाळा सोबीत सुंदर करची. रामदास वागोणकारा भशेन जर शिक्षकांनी शाळेंत येवपी भुरगीं आपलीं मानलीं आनी तांकां तशे तरेन शिकयलें आनी संस्कारधन तांकां दिलें जाल्यार खंयचोच भुरगो शाळेंत वचूंक ना म्हणचो ना आनी भुरगीं नात म्हणून सरकारी मुळाव्यो शाळा बंद करपाची पाळी सरकाराचेर येवची ना.
 खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात. 