अशीं कितलीं परिपत्रकां थळाव्या भासांक (म्हणल्यार कोंकणीक) लागू जातात तें जाणा जावन घेवंक हीं सगळीं 209 परिपत्रकां अभ्यासपाची गरज आसा. ह्याच परिपत्रकांक लागून आज खंयच्याय राज्यांत गेल्यार थंयच्या राष्ट्रीयकृत बँकांच्या शाखांनी बोर्ड धरून रिशिटी, फॉर्म आनी एटीएमांत लेगीत थळावे भाशेचो आसपाव आसता. भारत संचार निगम लिमिटेड धरुन सगळ्योच फोन आनी मोबायल कंपन्यो थळावे भाशेंतल्यान लोकांकडेन संपर्क करतात. मात हें जायना तें गोंयांत. खंयचीच बँक कोंकणींतल्यान कसलेंच छापील साहित्य दिना. उरफाटें महाराष्ट्रांतल्यान मराठींतल्यान छापिल्लें साहित्य हांगां हाडून खपयता. बीएसएनलान तर लोकांकडेन कोंकणींतल्यान उलोवपाची सुरू केल्ली फोनावेली लोकसंकर्प सेवा लेगीत बंद करून उडयल्या.
ह्याच उपक्रमाखाला केंद्र सरकारान भारतीय भाषा संस्थान स्थापन केलां. (Central Institute of Indian Languages). सगळ्याच भारतीय भाशांचे उदरगती खातीर. आठवे अनुसुचींत गेल्ल्या भाशां खातीर तर हें संस्थान आपलें भाशीक संशोधन आनी प्रकाशनाक ओँपिल्लें कार्यालयच दरेका राज्यांत सुरू करता. पूण ह्या संस्थानाचें कार्यालय अजून गोंयांत सुरू जाल्लें ना. कोंकणी भाशेचे उदरगती खातीर मुळाव्या पावंड्यावेलें संशोधनाचें कार्य जावपाची साप्प गरज आसा. आयच्या संगणकीय युगांत तर सगळ्यांत म्हत्वाचें थारता तें भाशेचें शब्दभांडार (कॉर्पोरा). तें काम लेगीत कितलीशींच वर्सां जालीं अर्दार पडून आसा.
आवयभास आनी दुसरी भास शिकतल्यां खातीर सगळें तरेचें साहित्य तयार करून दिवपाची जापसालदारकी ह्या संस्थानाची. शाळेंत वचपी भुरग्यांवांगडाच जाण्ट्यांखातीर शिक्षणीक साहित्य तयार करपाचीय जापसालदारकी हें संस्थान घेता. शिक्षक आनी संशोधकांक वांगडा घेवन हें संस्थान पुस्तकां तयार करता. आतां मेरेन ह्या संस्थानान सगळ्या भाशांतल्यान 240 तरांचें प्रशिक्षणाचें आनी शिकपाचें साहित्य तयार केलां. तातूंत पुस्तकां, श्राव्य साहित्य, दृकश्राव्य साहित्य आनी संगणकीय सॉफ्टवॅरांचो आसपाव आसा. बडबडगितां, चित्रमय शब्दावली, भाशेचे खेळ, सांस्कृतीक बोली, सर्वसादारण बोली अशा तरांचेंय साहित्य तयार केलां. हें तयार करपा खातीर भाशा शिक्षक आनी मार्गदर्शकांक प्रशिक्षीत करपाचेंय काम संस्थान करता. ते भायर भाशेचो अभ्याक्रम तयार करपाच्या कामांतय मार्गदर्शन करता. एसएससी सावन युपीएससी मेरेन सगळ्या परिक्षांचे तयारे खातीर शिकपाचीं सादनां तयार करता. हातूंतलें कसलेंच काम आजमेरेन कोंकणीचें बाबतींत जाल्लें ना.
1957 वर्सा केंद्र सरकारान स्थापन केल्ली नॅशनल बूक ट्रस्ट ही संस्था भारतीय भाशांतलीं पुस्तकां तयार करप, छापप आनी वितरीत करप ह्या तीन गजालीं खातीर स्थापन जाल्ली आसा. दर्जेदार पुस्तकां, आकर्शक छापणावळ आनी उण्यांत उणें मोल हीं एनबीटीच्या पुस्तकांचीं खाशेलेपणां. आठवे अनुसुचींतल्या भाशांतलें साहित्य तयार करप ही ह्या ट्रस्टाची जापसालदारकी. हातूंत मूळ भाशेंतल्या पुस्तकां वांगडाच हेर भाशांतलें साहित्य अणकारीत करून छापपाचीय येवजण आसा. जागतीक साहित्य, जागतीक क्लासिक्स, विज्ञान, चरित्र, आत्मचरित्र, लोककला, बालसाहित्य आनी सर्जनशील साहित्या वांगडाच नवशिक्यां खातीर आनी ब्रेल लिपींतल्या साहित्याचोय आसपाव जाता. दर वर्सा वेगवेगळ्या भारतीय भाशांचीं हजारांनी पुस्तकां एनबीटी छापता.
ह्या पुस्तकांची निवड करप आनी तीं बरोवन घेवन छापून तयार करपा खातीर दरेके भाशेचो एक-एक संपादक एनबीटी नेमता. पूण कोंकणीक आजून मेरेन संपादक नेमिल्लो ना. सुषमा सोनक ही पयलीं संपादक म्हूण कोंकणीचें काम पळयताली. ती वचतसावन मराठीचो संपादक आशिल्लो राहुल कोसंबी हो उमेदी तरणाटो आपले पद्दतीन कोंकणीचो विभाग सांबाळपाचो यत्न करता, पूण तो साप्प उणो पडटा. हाचो परिणाम, अर्थांतच, कोंकणींतल्यान तयार जावपी पुस्तकांचेर पडला. हेर सगळ्या भारतीय भासांनी वर्साक हज्जारांनी पुस्तकां तयार जातात. ल्हानांतले ल्हान भाशेंत लेगीत शेंकड्यांनी. पूण एनबीटीन आज मेरेन छापिल्ल्या कोंकणी पुस्तकांचो आंकडो आसा फकत 35. हालींच्या तेंपार तर तो उणोच जायत चल्ला. देखीक 2010-11 वर्सा फकत एक कोंकणी पुस्तक, 2011-12 वर्सा तीन पुस्तकां जाल्यार 2012-13 वर्सा एक्कूय पुस्तक तयार जावंक ना.
बालसाहित्यांत तर रंगबिरंगी आनी बऱ्या कागदाचेर छापिल्लीं पुस्तकां ही आज कोंकणी शिक्षणाची गरज जाल्या. एनबीटी ही पुस्तकां चार पिरायेच्या विभागांनी छापता. बालवाडी, स ते आठ वर्सां, णव ते इकरा वर्सां आनी 12 ते 14 वर्सां पिरायेच्या भुरग्यां खातीर वेगवेगळीं पुस्तकां. रंगबिरंगी, चित्रांनी भरिल्लीं मूळ भाशेंतलीं पुस्तकां संवसारभरांतल्या एकापरस एक मनभुलावण्या आनी देखदिण्या पुस्तकांचे अणकार. फाटल्याच वर्सा एनबीटीन अशीं 1267 पुस्तकां छापलीं. तातूंत कोंकणीचें एक्कूय पुस्तक ना. ब्रेल लिपींतलीं 240 पुस्तकां छापलीं. कोंकणीचें एक्कूय ना.
हाचे भायर केंद्र सरकाराचे आनिकय उपक्रम आसुं येतात. पूण जे हांगां दिल्यात तेच पळयल्यार केंद्र सरकारावरवीं कोंकणीचे उदरगती खातीर करपा सारकें काम कितलेशेंच आसा हें मतींत येतलें. नॅशनल बूक ट्रस्टाक एक संपादक मेळत आनी भारतीय भाशा संस्थानाचें आमचें हक्काचें कार्यालय गोंयांत स्थापन जायत जाल्यार कामांचो घोघोच तयार जातलो. ते भायर केंद्र सरकाराचीं आस्थापनां आनी बँकांनी तीन भाशांचें सुत्र लागू जायत जाल्यार कोंकणीचो प्रसार खंयचे खंय पावतलो. म्हत्वाचें म्हणल्यार गोंयचो पारंपारीक भाशावाद मदीं हाडून कोण आडखळ हाडपाक शकचो ना आनी खंयचोच राजकारणीय आड येवचो ना. सुरवेक राजभास संचालनालय वा गोवा कोंकणी अकादमीन फुडाकार घेवन समन्वयकाची भुमिका घेत जाल्यार हें काम चालीक लागपाक शकता.
