वेली म्हूण एक गांव आशिल्लो जातूंत माकडांची वंशावळ रावताली. त्या गांवांतले माकड खूब कश्टी. आपल्या घराब्या सांगाताक ते कश्टाची जीण जगताले. तांचो मुखेल वेवसाय म्हणल्यार रानांतलो जळोव, लाकूड - बडी हाडून गांवच्या लागसार आशिल्ल्या एक शारांत विकप आनी हें दिसवड्याचें काम करून ते आपलें आनी आपल्या घराण्याचें पोट भरताले.
 गर्मेचे दीस चलताले. वेली गांवचे माकड रानांनी वचून लाकूड - बडी मारून हाडपाक व्यस्त आशिल्ले. नर माकड सकाळीं फांत्या पारार रानांत वचपाक भायर सरताले. हातांत कोयत्यो, कुराडी, शेणीं, घोण घेवन ते चलपाक लागताले. कांय वरां ते लाकूड कातरताले आनी धा वरांचेर तांच्यो घरकान्नी तांकां पेजे निवळ घेवन येताल्यो. कांय वेळ विसव घेवन ते परत आपल्या कामाक लागताले. दनपार जाता म्हणसर ते आपणें मारिल्लीं वा काडिल्लीं लाकडां आपल्या घोड्या गाडयेर घालून घरा हाडटाले. पूण लाकडां घोड्यांचे गाडयेर हाडपाक तांकां खूब त्रास जाताले. कारण तांच्या गाडयेचीं चाकां चौकोनी आकाराचीं आशिल्लीं. तांकां ती घोड्या गाडी धुखलून घरा हाडपाक त्रास जाताले.
 गर्मेचो म्हयनो सोंपत आयिल्लो. गांवांनी तशेंच शारांनी लोकांक लाकडांची गरज आशिल्ली. पावसा वेळार रांदपाक, न्हावपाक उदक तापोवपाक आदी गरजां खातीर लोक जळोव आपल्या खोंपींनी दाळपाक लागिल्ले. वेली गांवचे माकड आपल्या जिवाक थार दिनासतना रानांतलो जळोव, लाकडां हाडपाक व्यस्त आशिल्ले.
 एक दीस शाणू नांवाचो एक शिक्षीत शारी माकड पावसाळ्याक आपल्याक जळोवाचो पुरुमेंत करपा खातीर वेली गांवांत लाकूड - बडी विकती घेवपा खातीर आयलो. ताणें वेली गांवच्या कांय माकडांक आपल्याक रानांतल्यान जळोव हाडपाचें काम सोंपयलें. कांय दीस तो त्याच गांवांत रावलो. त्या वेळार ताणें पळयलें, कशे तरेन ह्या गांवांतले माकड आपल्या घराब्याचें पोट भरपा खातीर आपलो घाम वारयतात, कश्ट काडटात, आपल्या जिवाक थार दिनासतना काम करतात.
 एक दीस ताणें पळयलें दनपाराचीं सुमार दोन वरां जाल्लीं. वताचो रखरख आंगांक जळयतालो, घरांतल्यान भायर सरून आंगणांत गेल्यार मातें तापतालें. असल्या वतांत ताणें पळयलें कांय माकड लाकूड, जळोव आपल्या घोड्या गाडयेर घालून हाडटाले. तांकां ती गाडी ओडपाक त्रास जाताले. घोड्या गाडयेचे चाक चौकोनी आकाराचें आशिल्लें आनी ती गाडी ओडटना तांच्या हाताक घावे जाताले. कांय जाणांच्या हातांतल्यान तर रगतूय गळटना दिसतालें आनी हें पळोवन ताका तांचें चुरचुरें दिसलें. ताणें म्हणलें तुमकां मदत जाय. पूण ते आपल्या कामांत इतले गुल्ल आशिल्ले की तांकां ताचें आयकपाक लेगीत वेळ नाशिल्लो.
 त्या दिसा शाणून आपलो पुराय दीस त्याच चितनान काडलो. तो चितपाक लागलो ह्या कश्टकरी माकडां खातीर आपणें कितें तरी करचें. तांकां मदत करपा खातीर आपणें कसलो तरी उपाय काडचो. तो चितपाक लागलो. हांकां हे त्रास कित्या खातीर पडटात काय आनी ते कशे सुटावे जावंक शकतात काय. ह्या चितनेंत आसतनाच ताका एक उपाय सुचलो. जरी तर तांच्या ह्या घोड्या गाडयेचें चौकोनी चाक गोल बसयलें जाल्यार तांकां तें रानांतल्यान ओडून हाडपाक त्रास जावचे नात. तांकां तें आनिकूय सोंपें जातलें. तांच्या हातांतल्यान रगत व्हांवचें ना. ते आपलें काम सुरक्षीतपणान करपाक शकतले. हें चिंतून चिंतून ताका त्या राती न्हीद पडूंक ना. तो सकाळीं भायर काळोख आसतनाच उठलो. ताणें पळयलें कांय माकड लाकूड जळोव हाडपाक कोयती, कुराड, घोड्या गाडी घेवन रानांत वचपाक भायर सरताले. ताणें तांकां आपलो उपाय सांगपाक आडावपाचो यत्न केलो. पूण तांकां उशीर जातालो आनी तांकां आपल्या कामांत पावपाचो बेत आशिल्लो, देखून कोणेंच तांचें आयकून घेतलें ना आनी ते चलपाक लागले. तें पळोवन शाणूक दुख्ख जालें. आपूण तांच्या बऱ्या खातीर तांकां उपाय सांगपाक गेल्लो पूण तांणी आपली पर्वा केली ना.
 शाणू घरा आयलो आनी चिंतपाक लागलो. कित्याक काय तांणी आपलें आयकून घेवंक ना. ताणें आपल्याच मनांत म्हणलें, तांकां बाबड्यांक रानांत वचपाक उशीर जातालें आसतलें. जरी तर ते आपणाचें आयकूंक राविल्ले जाल्यार तांकां वेळ जावपाचो. दनपार जाली. शाणू परत त्या माकडांची वाट पळयत बशिल्लो. इतल्यान ताणें पळयलें कांय माकड लाकूड जळोव घेवन दोंगरा वयल्यान देंवून जेवणाक घरा येताले. ताणें तांकां आडायलें आनी सांगलें आपणाक तुमचे लागीं एक म्हत्वाची गजाल उलोवंक जाय. त्याय वेळार तांणी शाणूच्या उतरांची पर्वा केली ना आनी ते चलूंक लागलें. तें पळोवन शाणूच्या मनाक खूब दुख्ख जालें आनी तो परत घरा आयलो. ताका दिसलें ह्या अर्द बुद्दीच्या माकडांक आतां आनीक सांगून कांयच फायदो ना. ते आपल्या कामांत इतले गुल्ल जाल्यात की तांकां तांच्याच बऱ्याक खातीर दिल्लो सल्लो वा तांच्या त्रासांच्या उपायाचेर आयकून घेवंक तांकां वेळ ना.
 दुसऱ्या दिसा सकाळीं त्या गांवांतल्या पंगडांतलोच भाऊ नांवाचो एक माकड शाणूच्या दरवट्यार आयलो आनी शाणूक उलो करपाक लागलो. इतल्यान शाणू आपणाक कोण आपयता काय पळोवंक भायर आयलो. ताणें भाऊक पळयलो आनी ताका अजाप जालें. तो चिंतपाक पडलो. हाका आनी कितें जालें काय. इतल्यान भाऊन शाणूक म्हणलें, शाणूबाब म्हाका तुजो उपाय सांग. हांव तुजें आयकूंक तयार आसा. शाणू खुशाल जालो आनी ताणें भाऊक सांगलें, तुज्या घोड्या गाडयेचें चौकोणी चाक काड आनी ताका गोल चाक लाय. कारण गोल चाक लावन तुका लाकडांनी भरिल्ली घोड्या गाडी ओडपाक सोंपें जातलें. भाऊक शाणून सांगिल्लो उपाय मानवलो आनी तो आपल्या घोड्या गाडयेचें चौकोणी चाक काडून ताका गोल चाक बसोवंक लागलो.
 दुसऱ्या दिसा भाऊ आपली घोड्या गाडी घेवन रानांत गेलो. ताणें जळोव, लाकडां एकठांय केलीं आनी आपल्या गाडयेर घालून गाडी ओडपाक लागलो. ताका तें खूब सोंपें पडपाक लागलें. कांय दिसा भितर ताणें खूब जळोव एकठांय केल्लो आनी गांवा भायर शारांत विकून ताणें खूब पयसो जोडलो. हें पळोवन सगळ्यांक अजाप जालें. ताचे कडेन इतलो जळोव - लाकूड कशें आयलें कांय?
 एक दीस भाऊ आपल्या गांवांतल्या हेर माकडां सांगाता आपली घोड्या गाडी घेवन रानांत गेलो. ताका ती रानांत व्हरपाक सोंपी जाताली, हात लायल्यार ती मुखार वताली. त्या दिसा तांणी लाकूड जळोव मारलो आनी आप-आपल्या गाडयेर घातलो आनी आपली गाडी ते ओडपाक लागले. सगळ्यांक ओडपाक त्रास जाताले पूण भाऊची गाडी हातूच लायल्यार मुखार वताली. तें पळोवन सगळ्यांक अजाप जालें. तांच्या सांगाताक रानांत गेल्ल्या माकडांनी ताका विचारलें, हें तुका कोणें करपाक शिकयलें. भाऊन जाप दिली हें म्हाकाच न्हय तर तुमकां सगळ्यांक शाणूबाबान सांगिल्लें, पूण तुमी आपल्याच कामांत गुल्ल आशिल्ले. कोण कितें सांगता ताचें तुमकां भानूच नाशिल्लें. सगळ्यांक दिसपाक लागलें की आमी शाणूचें आयकनासतना चूक केली. आमी थोडो वेळ काडून ताचें आयकल्लें जाल्यार आमकांच फायदो जावपाचो.
 खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात. 