एक नामनेचो भारतीय नृत्यप्रकार, कथ्थक (कथक) म्हळ्यार कथा सांगपी. लक्षणेन नाच,गायन, गायन आनी अभिनय हांच्या माध्यमांतल्यान कथा सांगपी असो ताचो अर्थ जाता. कथकांत एक नट वा कथोपजीवी अशें म्हण्टात. भारतांतल्या खूब पूर्विल्ल्या आनी परंपरासंपन्न लोकनाचांनी शास्त्रीय नृत्याक जल्म दिलो. कथ्थक नृत्याचें रास ह्या लोकनाचांतल्यान मुळावण पडलें. ह्या रासनृत्याचें वर्णन पुराणांतल्यान, नाट्यशास्त्रांतल्यान तशेंच वैष्णव पंथाच्या काळांत रामनृत्याक चड म्हत्व मेळिल्लें. संगीत, काव्य आनी अभिनय ह्या तीनय कलांचो मेळ ह्या नाचांत दिसून येतालो.थाट, भ्रमरी, गत, ततकार ह्या कृथक नाचांत आशिल्ल्या प्रकारांचो रासनृत्यांत आस्पाव आशिल्लो, हें वैष्णव कवींच्या कीर्तनकाव्यांतल्यान दिसून येता. राधाकृष्ण हो रासाचो मुखेल विशय. रास नाचांतल्या कृष्णकथांचे साभिनय कथन करपी मनशांक रासधाली कीर्तनकार वा कथ्थक अशें म्हण्टाले. फुडें ह्याच वर्गाकडल्यान नाचाची एक आगळी शैली तयार जाली आनी कथ्थकाकडल्यान केल्लो नाच कथ्थक ह्या नांवान रूढ जालो.
फुडें नर्तक-नर्तकींक मेळिल्ली हीन सुवात आनी कथ्थक नृत्यांतली कला-गुणांचो जाल्लो न्हास हेखातीर ह्या नृत्यप्रकाराक कांय काळ देंवती कळा लागली. पूण अठराव्या शतकाच्या शेवटाक अवधचो नबाब वाजिद अली शाह हाणें ह्या नृत्याक पाळो दिलो. ताच्याच काळांत कथ्थक नृत्यांतल्या लखनौ घराण्यांचो उदय जालो. १९२६ त श्रीमती मेनका सोखी हिणें कथ्थक नाच मुंबय भौशिकतरेन सादर केलो. तोमेरेन तो नाच दरबारांत वा मेजक्या नृत्यरसिकांचे बैठकीपुरतोच मर्यादीत आशिल्लो. कथ्थक नृत्यशैलीचीं लखनौ, जयपूर आनी बनारस अशीं तीन नामनेचीं घराणीं आसात.
रंगमाचयेर कथ्थकाचें जें प्रत्यक्ष स्वरूप आमकां दिसता. ताचें नृत्य (फकत शारीरिक हालचालीनीं भरिल्ले तालबध्द आंगाचे मोड) अशे दोन विभाग आसात.थाट,आमद,तुकडे,परमेलू,परन् नी ततकार हो नृत्ताचो भाग आनी गत,भजन,ठुमरी हो नृत्याचो भाग.
आमदःहो फारसी शब्द आसून ताचो अर्थ 'प्रवेश' असो जाता. संथ लयींत नाचपाक येतलें अशे तरेन पखवाजाचो आनी नृत्याचे बोल एकठांय करून आमदची रचणूक केल्ली आसता.
गतः हो नृतयविभागांतलो प्रकार हाचे गतनिकास आनी गतभाव अशे दोन प्रकार आसात.गत म्हळ्यार गती आनी निकास म्हळ्यार तिचें नट विवरण. गतनिकास म्हळ्यार चालीचें विवरण. गतनिकासांत वेश आसता. ह्यो चाली म्हळ्यार गती.
ततकारः कथथक नृत्याचो शेवट ततकार ह्या नृत्तप्रकारान करतात. लयीकडेन खेळत खेळत लयीचे सुंदर पूण कठीण बंध पदन्यासांनी आनी घुंगरांच्या आवाजान प्रदर्शित करतात.संथ लयीपसून द्रुत लयीमेरेन सगकळ्या लयींत ततकार करतात. वेशभूषाःकथ्थक नृत्य करपी दादले आनी बायलांची वेशभूषा सादारणपणान दोन प्रकारची आसता. कांय नर्तकी लांब घोळाचो घागरो, पोलको आनी ओडणी असो भेस करतात, तर कांय जाण चुडीदार, पांयजमा आनी ओडणी असो भेस करतात. कांकणां,कानांतलीं,हार, तिळो आदीं सगळ्यो वस्ती आवडीप्रमाण वापरतात.दादले पितांबर आनी उपरणे असो एक भेस वा चुडीदार, पांयजमो आनी शेलो असो दुसरो भेस करतात.
