कारांदे दोन प्रकारचे आसतातः काळो कारांदो आनी धवो कारांदो. काळ्या रंगाचे खावपासारके आसतात, देखून ह्या कारांध्यांची लागवड करतात. धवो कारांदो चड करून आपशींच जाता.
कारांध्यांची लागवड पावसांत करतात, ते खातीर कारांध्याक आयिल्ले कोंब (कारांध्यासकट) रोयतात. वालीक वयर चडपाखातीर एकाद्र्या झाडाचो वा बडयेचो आदार लागता. पावसाच्या दिसांनी हेर वरयावांगडा पोरसांत कारांदोय रोवपाची गोंयांत चाल आसा. कारांध्याचो कंदमुळांनी आस्पाव जाता.
जातत्यो पाकळ्यो आशिल्ली द्दिदल वनस्पत. लांबाय ३ ते ६ फूट. हे वनस्पतीक जायत्यो खांदयो आसतात. कांड कोन आनी खाचीं आशिल्लें. पानां सादीं, वाटकुळीं, हाता आकाराचीं, अर्दकुटीं वेगळायल्लीं आनी मात्शीं केंसाळ आसतात. साध्या दावकुलांनी ही वाल वयर चडटा. फुलां गडद हळडुवीं, ल्हान आणी एकलिंगी आसतात. फळ तरनें आसतना पाचवें आसता. पिकिल्लें फळ गडद केसरी, ४ ते ८ इंच लांब आनी कडू आसता. ताचे कातीचेर ल्हान व्हड फोड आसतात (मानग्याचे कातीभशेन). जेन्ना हें फळ चड पिकता तेन्ना फळ फुट्टा आनी तातूंतल्यान शेंदुरी कोराचे बिनोपांग दिश्टी पडटा. बियो १/३ ते १/२ इंच लांब, चेपट्यो, गोबऱ्यो आनी कडेकडल्या भागाक मिरयो पडिल्ल्यो आसतात.
कारातें ह्या फळ भाजेची लागवड उश्ण कटिबंधीय वाठारांत़ कशिल्ल्या, पिकाळ आनी उदकाळ जमनींत करतात. जमनींत १.५ मी. ते २ मी. अंतराचेर आळीं करून, सारें घालून बियो घालतात. ह्या वनस्पतीचें चडशें स्वतंत्र अशें पीक काडिनात. लागवडी उपरांत सुमार दोन म्हयन्यांनी हे वनस्पतीक फळां येवंक लागतात. आळ्यांत खूट लावन ताचेर ही वाल चडल्यार ती बरी वाडटा आनी फळांय भरपूर येतात. धवी, लांब आनी पाचवी मोटवी अश्यो दोन जाती हे वनस्पतींत आसा. धवे वालीक लांब कारातीं येतात. दोन म्ह्यनेमेरेन भाज्जेखातीर तरनीं फळां मेळूंक शकतात. उत्तर भारतांत, उबाळांत 'जेठुया' आनी पावसाळ्यांत 'बारमासिया' अश्यो दोन जाती पिकयतात. 'बरामासिया' हे जातीक वर्सूयभर फळां मेळटात. दक्षिन भारतांत वेगवेगळ्या णव प्रकारांची लागवड करतात.
उपेग :कारात्याचीं फळां भाज्जेखातीर उपेगी पडटात. ताची कोडसाण वचपाक, फोडी करून उदकांत घालतात वा मिठाच्या उदकांत बुडोवन दवरतात. उपरांत तांचे जेवणांत तरेकवार प्रकार करतात. देखीक- फोडी, भाजी तशेंच रायतें, चटणी. फळ थंड आनी पुश्टीक आसून खातकच पचनक्रिया सुदारता, महारोग, मूळव्याध, कामीण, संधिवात, रक्तदोश, उसंरमठ, दमो, अल्सर, स्वासनलिकादाह (Bronchitis) आनी हेर यकृताच्या दुखण्याचेर कारात्याचें फळ उपेगी पडटा. फळांचो रोस साकरेवांगडा जिबेवेल्या घायांखातीर दितात. भाजून फोड तेयकच कारात्याचो लेप लायतात. कारात्याच्या बियांचो काडो दंतांचेर उपेगी पडटा. पाळांचो लेप मुळव्याधाचेर लायतात. पानांचो रोस कृमीनाशक, वातीकारक आनी रेचक आसता. आंगावेलें दूद वाडपाखातीर पानांचो उपेग करतात. रातकुड्डेपण वचपाक पानांचो रोस दोळ्यां भोंवतणी लायतात.
