गोंयच्यो म्हत्वाच्यो संस्था म्हणल्यार गोंयच्यो लोकप्रिय आनी वैभवशाली इगर्जी. ह्यो चडश्यो पुर्तुगेज वसाहतवादांतल्यान उब्यो जाल्ल्यो.
चर्ची बांदप हो आदल्या तेंपावेल्या पुर्तुगेजांचो एक मुखेल उद्येगच आशिल्लो. भारताचो मार्ग सोदून काडपाफाटलीं वास्को द गामाचीं उद्दिश्टां आशिल्लीं तीं क्रिस्तांव धर्माचो प्रसार करप आनी मसाले मेळोवप.
इन्क्विझिशनाच्या तेंपार पुर्तुगेजांनी धर्मीक भावनेंतल्यान व्हडा प्रमाणांत क्रिस्तांवपण सक्तीन थापलें आनी ते खातीर व्हडा प्रमाणांत देवळां मोडून उडयलीं. 1812 वर्सा अधिकृतपणान गोंयांत इन्क्विझिशन सोंपसर हें चालूच उरलें. पयलीं देवळां आशिल्लीं थंयच गोंयच्यो चडश्यो इगर्जी बांदल्यो. देवळांच्यो जप्त केल्ल्यो जमनी चर्ची आनी कोमुनिदादींक दिल्यो. ह्या 300 वर्सांत पुर्तुगेजांनी बांदपाक परवानगी दिल्लें पयलें हिंदू देवूळ म्हणल्यार 1818 वर्सा बांदिल्लें पणजेचें देवूळ.
कितल्योशोच पिळग्यो क्रिस्तांव समाज हो गोंयचे लोकसंख्येचो एक म्हत्वाचो वांटो जाल्ल्यान आज गोंयच्या सामाजीक, सांस्कृतीक आनी धर्मीक जिणेंत चर्च ही संस्था तितलीच म्हत्वाची जाल्या. देखीक, शिक्षणीक मळाचेर चर्चीन दिल्लें योगदान सुमराभायलें आसा. आज ह्यो भोवतेक सगळ्यो इगर्जी गोंय आर्चडायोसेसाच्यो वांगडी आसात जाल्यार कांय इगर्जी संरक्षीत सुवाती म्हूण घोशीत केल्यात.
19व्या शेंकड्याचे सुरवेक सावनच हो तेंप सुरू जाता. ह्या तेंपार इगर्जींच्यो वेगवेगळ्यो पद्दती पळोवंक मेळटात आनी आदले साचेबद्ध पद्दतींतल्यान भायर सरून केल्लीं बांदकामां पळोवंक मेळटात. गोथीक पद्दतीन बांदिल्ली साळगांवची इगर्ज ही ताची उत्कृश्ट देख.
ह्यो चडश्यो इगर्जी आज लेगीत संस्था कश्यो चलतात आनी थंय नेमान प्रार्थना जातात. भुतकाळाक लागून हिंदू आनी क्रिस्तांव धर्मीय तांकां तितलेच भक्तीभावान मान दितात.
ह्या तेंपार धाटणी आनी संकल्पनेचे नदरेन थळावे धर्तेचेर इगर्जी उब्यो जाल्यो. खासा करून भायलो आकार तशेंच फुलां आनी उष्णकटिबंधांतलें नक्षीकाम घेवन बांदिल्लीं छतां हाचेसारके प्रकार.
ह्या तेंपावेल्यो म्हत्वाच्यो इगर्जी म्हणल्यार पोरणे गोंयची सांत फ्रांसिस ऑफ आस्सिसी इगर्ज, मडगांवची होली स्पिरिट चर्च, तळावलेची सांत आना चर्च आनी दिवाडेची अवर लेडी ऑफ कम्पॅशन चर्च.
ह्या तेंपावेल्यो इगर्जी आकारान ल्हान आसताल्यो, पूण थळावें नक्षीकाम आनी चित्रकलेन तांचें अंतरंग खुबूच सोबीत आनी अळंकारीत केल्लें आमकां पळोवंक मेळटा. तशेंच भायल्या वण्टींचेंर स्टुको पद्दतीचें प्लास्टर मारिल्लें मेळटा. तांची चडशी संकल्पना पुर्तुगेजांचे धर्मीक पद्दतीकडेन जुळटा. ह्याच तेंपार पुर्तुगेजांनी नव्यो काबिजादी जिखूंक सुरवात केल्ली. तिसवाडी तालुक्यांतल्या सांत इस्तेवांची सांत स्टिफन्स चर्च ही हे पद्दतीची देखदिणी इगर्ज. ते भायर मयडेंची अवर लेडी ऑफ इमॅक्युलेट कन्शेप्शन चर्च, कळंगुटेची सांत आलेक्स चर्च आनी मडगांवची अवर लेडी ऑफ रोझरी चर्च हे पद्दतीन बांदल्यात.
होच तेंप कर्मधर्मसंयोगान युरोपांतलो पुनुरुत्थानाचो तेंप आनी गोंयांत 'भांगराळ्या गोंय'चो तेंप. म्हणल्यार ह्या तेंपार गोंयांत सांत फ्रांसिस झेवियर धरून हेर मिशनरी पाद्रींचे लोंढे येवंक लागिल्ले. ह्याच तेंपार इगर्जी बांदपाचो भार आयिल्लो आनी युरोपियन धर्तीचेर आनी धाटणीचेर इगर्जी उब्यो जाल्ल्यो.
गोंयच्यो सगळ्यांत म्हत्वाच्यो पोरणे गोंयच्यो इगर्जी - बाजिलिका बॉं जिझस आनी से केथेड्रेल आनी सांत कॅजिटन चर्च - तशेंच आज भग्नावस्थेंत आशिल्ली सगळ्यांत व्हडली अवर लेडी ऑफ ग्रेस चर्च ह्यो इगर्जी ह्या तेंपावेल्यो.
पोरणे गोंयच्या भायल्यो ह्या तेंपावेल्यो इगर्जी म्हणल्यार राशोल सेमिनारी आनी तेन्ना नव्यान बांदिल्ली पणजेची अवर लेडी ऑफ इमॅक्युलेट कन्सेप्शन इगर्ज. ह्या तेंपावेलें इगर्जींचें बांदकाम म्हणल्यार तुस्कान, दोरिक, आयोनिक आनी कोरिन्थियान धाटणींचो संगम.
as a development site.
