मदले सुटयेंतल्या खाणाची येवजण पयले खेप सुरू जाली 1956 वर्सा. भुरगीं मदींच शाळा सोडटात, खाणाक लागून तीं शाळेंत तिगतलीं, असो विचार करून मुख्यमंत्री के. कामराज हांणी ती सुरू केल्ली. कांय म्हयन्यां भितर ती लोकप्रीय जाली. उपरांत गुजरात आनी केरळान ती चालू केली. केंद्र सरकारान 40 वर्सां उपरांत 15 आॅगस्ट 1995 दिसा तिका राष्ट्रीय येवजणेचें स्वरुप दिलें. आयज देशभरांतल्या 12 कोटी भुरग्यांक हे मदले सुटयेंतल्या खाणाचो लाव जाता. लाखांनी वेवसायिकांक रोजगार मेळ्ळो, तो वेगळो. मात, अदीं मदीं ही येवजण वादग्रस्त थारता. कारण अन्न वीख बादा. मदले सुटयेंतलें खाण तयार करपी संस्थांच्या निश्काळजीपणाक लागून हें घडटा. आमच्या गोंयांत म्हारगाय मळबाक तेंकल्या, देखून ह्या खाणाचें मोल वाडोवन दिवपाची मागणी आपमजत गटांनी केल्ली. सरकारान पयर ती मान्य केली. आतां भुरग्या फाटल्यान 1 रुपया 90 पयशे चड मेळटले. मात, दर्जा कडेन कसलीच तडजोड चलची ना, अशी शिटकावणी सरकारान दिल्या.
 गोंयांत 1974 च्या सुमाराक सरकारी प्राथमीक शाळांनी मेरी बिस्कीट आनी गांवठी केळें दिताले. मागीर ती येवजण बंद जाली. हें सुकें खाण आशिल्ल्यान लोकांच्यो व्हडल्योशो कागाळी नासताल्यो. तें खावन भुरगीं दुयेंतूय पडनाशिल्लीं. पूण, फाटल्या कांय वर्सां सावन गोंयांत मदले सुटयेंतलें खाण म्हूण जें कितें दितात, तें खावन खूब कडेन भुरगीं दुयेंत पडल्यांत. नेमको आंकडो कोणाक खबर आसचो ना. मात, 2- 3 फावटी ह्यो घडणुको सगल्याच दिसाळ्यांच्यो पयल्या पानांच्यो हेडलायनी जाल्यात. राष्ट्रीय पांवड्याचेर पसून पावल्यात. खाण खावन वीख बाधा, भाजयेंत जल्लो, पाल पडप, भड्डेल्ल्या चण्यांची भाजी सांपडप...... पाल, जल्लो पडप हें नितळसाणीचे नेम पाळूंक नाशिल्ल्यान जालां. मात भड्डेल्ले, चिथो आयिल्ले कड्डण हे प्रकार म्हणल्यार मस्ती, दुसऱ्यांक तुच्छ लेखप. आपलें खाण ल्हान- ल्हान भुरगीं खातलीं हें मतींत घेनासतना फक्त फायदो कसो जातलो वा दीस कसो भरतलो (पाटी मारप) हाचेरुय लक्ष आसलें काय हें अशेंच जावपाचें. आतां दरवाड दिल्या. तेन्ना ह्या गटांनी खाणाची पुरवण करतना पूर्ण वेवसायिक दिश्टीकोण दवरचो. कितें तरी शिजोवपाक जाय म्हूण फांतोडेर उठून रांदलें आनी तोप, कंडे शाळेंत व्हरून आपटिले, अशें जावचें न्हय. नावाजतीं हाॅटेलां आपलो दर्जो सांबाळटात, तशें ह्या खाणां करपी गटांनी वावुरचें. मदले सुटयेंतल्या खाणाचे सगले काॅण्ट्रॅक्ट फक्त आपमजत गटांक दितले, काय थोडे हाॅटेलांक हें कळूंक ना. पूण हें दितना कोणाचीं खाणां रुचीक, दर्जेदार आसतात, ताची वेवसायीक नदरेन तपासणी करची. म्हज्या पक्षाक अमको लागीं आसा, तीं आमचीं वावुरपीं हे निकश नाकात.
 चडशे विद्यार्थी मदले सुटयेच्या खाणाचे वाटेक वचनात. कांय जाणांच्या मतान, हो आंकडो 50 टक्के इतलो आसा. ताकाच लागून मुख्यमंत्र्यान दर्जा विशीं कसलीच तडजोड ना, अशें म्हणलां. कांय भुरगीं मेळिल्ली भाजी घरा घेवन येतात. हाचे फाटल्यान दर्जो हेंच एकमेव कारण आसतलें. कारण भाजी- पावाक तोंड वांकडें करपी भुरगे गोंयांत तरी आसचे नात. तशे ताचे परस सामोसा, बटाटवडे, गोबी मंच्युरीयन हे जिनस भुरग्यां मदीं चड फामाद आसात. पूण ते दिल्यार तांची भलायकी इबाडपाची भिरांत. सध्या शिजयिल्लें अन्न दिवपाचें थारलां, तरीय केळीं, संत्रें, बिस्कीट पुडो असलें सुकें खाण दिवपाचो विचार करूं येता. पुश्टीक अन्न घटक पोटांत वचपाक शिजयिल्लीं खाणांच जाय, अशें ना. फळां पसून उपकारतात. तातूंतले तातूंत केळें सवाय आनी पुश्टीक!
 आप मजत गटांनीय आतां हो मदले सुटयेंतल्या खाणाचो विशय गंभीरपणान घेवंक जाय. तांणी तयार केल्ले 100 टक्के जीनस, अन्न हें घरगुती ह्या नांवा खाला खपता. कांय लोक मुद्दाम तांचे खातीर रावतात. हो भोवमान मेळप ही ल्हान गजाल न्हय. गोंयकार बायल वेवसायिकांक हाचो अभिमान दिसूंक फावो. भायल्या राज्यांतले कांय जाण फक्त फायदो, वेव्हार हाचेरुच लक्ष दवरतात, तशें आमचे गोंयकार वेवसायीकूय वागल्यार आपलेंपण, गोंयकारपण तें कशें उरतलें? खाणांची निवड पालक, शिक्षक सांगतात, ते प्रमाण जाता. हाचे मुखार भुरग्यांचीं मतां जाणून घेतल्यार कशें? म्हणटकच तांकां कितें आवडटा, तें कळटलें. भोवमत पळोवन ते प्रमाण खाणांची पुरवण करपाक मेळटली.
 खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात. 