गोंय राज्यांत असामान्य सांस्कृतीक दायज आसा. गोंयांत हिंदूचे उत्सव व्हड प्रमाणांत मनयतात. 400 वर्सां पुर्तुगेज सत्ते उपरांत लेगीत गोंय आपली संस्कृताय तिगोवन दवरपांत येसस्वी जालां. भारता सयत संवसारभरांतल्या पर्यटकांक गोंयचें आकर्शण आसा. दर वर्सा लाखांनी पर्यटक गोंयांत येतात. गोंय फकत कॅसिनो, दर्यादेग, क्लब हांचे पुरतेंच मर्यादीत ना तर पुर्विल्ल्या देवळां खातीर आनी अद्वितीय वास्तुकले खातीरय गोंयची नामना आसा. ह्या सागळ्या शिवदेवळांनी महाशिवरात्र वा हेर धर्मीक उत्सवां वेळार खासा कार्यावळी जाता.
 शिरोडा गांवांत शिवनाथ देवूळ आसा. हें देवूळ 10 व्या शेंकड्यांत बांदिल्लें. शिवनाथ देवाक गांवदेवता मानतात आनी हाचे वयल्यान ह्या गांवाक शिरोडा हें नांव पडलें अशें म्हण्टात. अभिषेक, लघुरुद्रा सारकिल्ले धर्मीक कार्य ह्या देवळांत नेमान करतात.
 फोंडा म्हामार्गाचेर फोंडा सावन 7 किमी. दुरायेचेर प्रियोळ गांवांत मंगेश देवूळ आसा. हें देवूळ गोंयांतलें एक मुखेल देवूळ आनी पर्यटन थळ म्हणून फामाद आसा.
 हाचे पयलीं मंगेश हो देव कुठ्ठाळी आशिल्लो. गोंयांतल्या बाटाबाटीच्या काळांत महाजनवर्गान मंगेशमूर्ती- लिंगा सयत बोटींतल्यान अंत्रुज म्हालांत व्हेली आनी प्रियोळ गांवांत मंगेशाची परतून स्थापणूक केली. मंगेश देवळांत अभिषेक, लघुरुद्र, आदी विधी नेमान करतात. ह्या देवळांत महाशिवरातीच्या निमतान खास धर्मीक कार्यावळी घडोवन हाडटात.
 देवळाचो भव्य वाठार पळोवंक मेळटा.
 पणजे सावन सुमार 25 किमी. दुरायेचेर बांदोडा गांवांत नागेशाचें देवूळ आसा. देवळा लागीं 1413 वर्सांचो पयलींचो एक शिलालेख आसा, तातूंत थळाव्या कुटुंबांनी भोंवतणचे जमनीचें दान केल्ल्याची नोंद आसा. विजयनगरचो राजा वीर प्रताप देवराय हाच्या राजवटींत हें दान दिल्लें अशें म्हण्टात. ह्या देवळांत नागेश शिवलिंगा वांगडा शिव- पार्वती आनी गणेश हांच्यो मूर्ती आसात. हें देवूळ सुमार सातव्या वा आठव्या शेंकड्यांतले आसा. सद्याची देवळाची बांदावळ 1880 वर्सा केल्ली.
 पुनस्थापन केलां आनी वास्तुकलेची एक बरी देख हांगा पळोवंक मेळटा.
 गोंयांतल्या तांबडी सुर्ला गांवांत महादेवाचें देवूळ आसा. बाराव्या शेंकड्यांत बांदिल्लें हें देवूळ वास्तुकलेचें एक बरें उदाहरण म्हणून मानतात. हें देवूळ कदंब राजाच्या काळांतलें.
 महाशिवरात्रिच्या निमतान ह्या देवळांत खाशेले धर्मीक आनी संस्कृतीक कार्यावळी घडोवन हाडटात.
 गोंयांतल्या नार्वे गांवांत सप्तकोटेश्वर देवूळ आसा. गोंयांतलें हें सगळ्यांत पोरनें देवूळ मानतात. श्री कृष्णान जरासंधा वांगडा झुज सुरू करतना ताणें ह्या देवाचें दर्शन घेतलें अशें पुराणांत वर्णन केलां. मुळांत हें देवूळ दिवाडी म्हळ्यार दीपवती जुंव्यांचेर आशिल्ल्याचे कोंकण महात्मांत वर्णन केलां. ह्या देवळांतलें शिवलिंग फातराचें न्हय, तें सप्तधातूचें आसा. सप्तधातूचें शिवलिंग आजून तरी खंयंच ना.
 छत्रपती शिवाजी महाराजान स्वता आपलें नांव कोरांतिल्लें हें एकूच थळ. महाशिवरात्रिच्या निमतान हांगा रुद्राभिषेक, लघुरुद्र, महारुद्र हीं धर्मीक कार्यां खासा करतात.
 फोंड्या लागसरच्या बोरी गांवांत हें सिद्धनाथ देवूळ आसा. नाथ पंथान सुमार बाराव्या शेंकड्यात हें देवूळ बांदलें अशें म्हण्टात. बोरी गांवांतल्या उंच दोंगराचेर हें देवूळ आसा, ह्या वाठाराक सिध्दनाथ पर्वत म्हणून वळखतात.
 गोंयच्या सांगे तालुक्यांतल्या रिवण गांवांत विमलेश्वराचें देवूळ आसा. ह्या देवळांतलें शिवलिंग स्वयंभू अशें मानतात. गोंयांतल्या पुर्विल्ल्या देवळांमदीं हें एक देवूळ.
 गोंयच्या दिवचल तालुक्यांतल्या हरवळें गांवांत रुद्रेश्वराचें देवूळ आसा. ह्या देवळाच्या वाठारांत घसघसो आशिल्ल्यान हें एक पर्यटन थळ जावन आसा. पुर्विल्ल्या काळा सावन जागृत देवूळ म्हणून वळखतात. ह्या देवळाच्या वाठारांत पांडवाची गुफा आसा.
 गोंयची राजधानी पणजेसावन सुमार 40 किमी. दक्षिण गोंयांतल्या शिरोडा गांवांत मंडलेश्वर देवूळ आसा. हें देवूळ आठव्या शेकड्यांत बांदिल्लें आसा.
 गोंयच्या काणकोण तालुक्यांतल्या श्रीस्थळ गांवांत मल्लिकार्जुनाचें देवूळ आसा. सोळाव्या शेकड्यांतलें हें देवूळ 1778 वर्सा पुनस्थापन केलां. ह्या देवळांत आशिल्ल्या लिंगाक शिवशंभूचे प्रतीक मानतात.
 खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात. 