डिजिटल अर्थीक समावेश म्हळ्यार समाजांत फाटी उरिल्ल्या आनी दुर्लक्षीत भागाक औपचालीक अर्थीक सेवां कडेन डिजिटल रितीन जोडप आनी ताचो वापर करप. ह्या कार्या खातीर, मुखार हाडिल्ले सेवांक म्हणटात डिजिटल अर्थीक सेवां (डीएफएस). गिरायकांच्या गरजांक धरून त्यो घडयल्या आनी गिरायकांक परवडपी आनी दिवप्यांक तिगोवन उरपी अशा दरांत जापसालदारकीन दितात. अशा खंयच्याय डिजिटल अर्थीक सेवांचे तीन मुखेल घटक आसातः डिजिटल वेव्हाराचो मंच, किरकोळ एजंट आनी यंत्राचो गिरायक आनी एजंटा वरवीं वापर, चडशे फावट मोबायल फोन, मंचा वरवीं वेव्हार करपाक.
 हे एक अशे माध्यम जाका लागून बिगर बँक लोकसंख्या डिजिटल चॅनलां वरवीं अर्थीक सेवां कडेन मोट्या प्रमाणांत जोडटात. मुळाव्यो अर्थीक सेवां पारंपरीक बँकींग दिता ताचे परस आनीक चड सोयीन आनी संवाय दरांत बँको, सुक्ष्म अर्थीक संस्था, मोबायल ऑपरेटर आनी तिसरे पक्ष दिवपी मोबायल फोन, विक्री यंत्र तशेंच लघु एजंट नॅटवर्क सशक्त करता.
 चडशें फावट कार्डां बँको जारी करतात आनी कार्ड धारकाच्या जारी करप, वापर आनी फारीकणी हाच्या आदाराचेर वर्गींकरण करूं येता. तीन प्रकारचीं कार्डां आसातः डॅबिट कार्डां, क्रेडिट कार्डां आनी प्रिपेड कार्डां.
 प्रिपेड कार्डाःगिरायकाच्या बँक खात्यांतल्यान आदीच पयशें घातिल्ली कार्डां. ताचो वापर मर्यादीत वेव्हार रक्कमे खातीर करपाक मेळटा. मोबायल रिचार्जा वरवीं ते रिचार्ज करपाक मेळटा. वापरपाक सुरक्षीत.
 डॅबिट कार्डाः तुमचें खातें आशिल्ल्या बँकेन जारी केल्ली कार्डां. बँक खात्या कडेन जोडिल्लीं. डॅबिट कार्डां खातें धारकांक (चालू/जमा/ओवरड्राफ्ट) जारी करतात आनी कसलोच खर्च रोखडेच वापरप्याच्या खात्यांतल्यान वजा जाता. वापरपी हे कार्ड ताच्या वा तिच्या बँक खात्यांत सद्या आशिल्ल्या मर्यादे मेरेन पयशें काडपाक शकता. ताचो वापर एका व्यक्ती कडल्यान दुसऱ्या व्यक्ती फकत देशांतर्गत निधी धाडपाक करपाक शकता.
 क्रेडिट कार्डाः ही कार्डां बँक/भारतीय रिझर्व्ह बँकेन मान्य केल्ल्यो हेर संस्था जारी करतात. ताचो वापर देशी आनी आंतरराष्ट्रीय पांवड्यार करपाक मेळटा (आंतरराष्ट्रीय पांवड्यार वापरपाक सक्षम केल्ले आसल्यार). डॅबिट कार्डां असमान, क्रेडिट कार्डांच्या बाबतींत, गिरायक ताच्या बँक खात्यांत सद्या आशिल्ल्या रक्कमे भायर पयशें काडपाक शकता. पूण दरेक क्रेडिट कार्डाचेर मर्यादा आसता ताच्या भायर अतिरिक्त पयशें काडपाक मेळटा.
 तशेंच काडिल्ले अतिरिक्त पयशें परत फारीक करपाक वेळ मर्यादा आसता. हे पयशें बँकेक कार्ड जारी करप्यान लागू केल्ल्या व्याज दरा सयत फारीक करतात, निर्धारीत काळाच्या भायर कळाव जालो जाल्यार.
 डॅबिट/रूपे/क्रेडिट कार्डां खातीर गिरायक सगळ्या भौशीक आनी खाजगी क्षेत्रांतल्या बँकांनी अर्ज करपाक शकता.
 युएसएसडी म्हळ्यार असंचरीत पुरवणी सेवा डेटा. देशांतल्या दरेक सामान्य मनशा कडेन बँकींग व्हरपाचें उद्दिश्ट आशिल्ली ही सेवा आसा. ही सेवा दरेक गिरायकाक दुरसंचार सेवा पुरोवपी, मोबायल हँडसेटाचो रचनाकार वा वाठार मतींत घेनासतना एकाच क्रमांकाचेर बँकींग सेवा उपलब्ध करून दिता. *99# ह्या लघु कोडाचेर राष्ट्रीय एकीकृत युएसएसडी मंच (एनयुयुपी) वरवीं ते मेळटा. दरेक गिरायकाक दर दिसा 5000 रूपया मेरेन फारीकणी करपाक वापरपाक शकता.
 हे खातीर कितें लागता?
 हांव ते कशें वापरपाक शकता?
 तुमच्या फोनाचेर प्रिपेड बॅलंस तपासतात तितलेच हे सोपें आसा. सादारण मोबायल फोना वेल्यानय ताचेर वेव्हार करपाक शकता.
 रक्कम आनी तुमचो एमपीन घालात, स्पेस दवरात आनी तुमच्या खात्याचें निमाणचे 4 आंकडे घालात.
 वयर दिल्ले टप्पे पुराय करून तुमी तुमचे पयशें धाडपाक शकता.
 बिगर अर्थीक सेवांः
अर्थीक सेवांः
आनीक सुचोवण्यां खातीर तुमी तुमच्या संबंदीत बँकेच्या संकेतथळाचेर वचपाक शकता.
 एईपीएस म्हळ्यार आधार सक्षम फारीकणी पद्दत. बँक गिरायकाक ताच्या/तिच्या संबंदीत आधार सक्षम बँक खातें पळोवंक ताची/तिची वळख म्हूण आधार वापरपाक ताका सक्षम करून मुळावो बँकींग वेव्हार करपाक दिवपी ही सेवा आसा. बँकींग कॉरसपॉन्डंटाच्या (बीसी) मजतीन पीओएस (सुक्ष्म एटीएम) हाचेर बँक ते बँक वेव्हार करपाक ते दिता. बँक वा बीसीच्या मजतीन वापरप्यान ताचे/तिचे खातें बँकेंत आधार क्रमांका कडेन जोडपाक जाय. वापरपी पीन वा पासवर्डा शिवाय खंयच्याय एईपीएस केंद्राचेर जाय तितले वेव्हार करपाक शकता.
 एईपीएस सुरू करूंक म्हाका कितें जाय?
 हांवे ताचो वापर कित्याक करपाक जाय?
 हांवे ते कित्याक वापरूंक जाय?
 युपीआय म्हळ्यार एकीकृत फारीकणी संवाद. वापरप्याच्या स्मार्ट फोना वरवीं तत्काळ, इलॅक्टॉनीक फारीकणी करपा खातीरची ती पद्दत. तत्कालीन फारीकणी सेवेची (आयएमपीएस) ती सुधारीत आवृत्ती जाचो वापर बँक खात्यां अंतर्गत पयशें धाडपाक जातालो.
 आयएमपीएसा वरी, युपीआयचेर दीस-रात निधी धाडपाची सेवा आसा.
 तुमकां कित्याची गरज आसा?
 वैशिश्टां आनी लाव कितें?
 ई-वॉलेट म्हळ्यार इलॅक्ट्रॉनीक वॉलेट. ते एक प्रकारचे इलॅक्ट्रॉनीक कार्ड जाचो वापर संगणक वा स्मार्टफोना वरवीं ऑनलायन वेव्हार करपाक करतात. ई-वॉलेटाची उपयुक्तताय क्रेडिट वा डॅबिट कार्डां वरीच आसा. फारीकणी करपाक ई-वॉलेट व्यक्तीच्या बँक खात्या कडेन जोडिल्लो आसपाक जाय. ई-वॉलेटाचे मुखेल उद्दिश्ट म्हळ्यार पेपरविना पयशे वेव्हार सोपें करप.
 ते कशें काम करता?
 ई-वॉलेटाचे दोन घटक आसात, सॉफ्टवॅर आनी म्हायती.
 सॉफ्टवॅर घटक वैयक्तीक म्हायती सांठोवन दवरता आनी डेटाक सुरक्षीतताय आनी गुपीत रूपान (एनक्रिपशन) दिता जाल्यार म्हायती घटक हो वापरप्यान दिल्ल्या तपशिलाचो डेटाबेज जातूंत ताचे नांव, पत्तो, फारीकणी पद्दत, फारीक केल्ली रक्कम, क्रेडिट वा डॅबिट कार्ड तपशील, आदीचो आसपाव आसा.
 गिरायकां खातीरः
वेपाऱ्या खातीरः
ई-वॉलेट वापरपाक सुरवात करूंक म्हाका कितें जाय पडटले?
 स्त्रोतःसीेएससी इंडिया । 