ओडिशांतल्या तिहेरी रेल्वे अपघातान भारतीय रेल्वे प्रशासनांतली मार्ग सुरक्षा प्रणालींतलीं उणाकपणां उक्तडार हाडलीं. सध्या देशांत 'वंदे भारत' गाडयांच्या उक्तावण समारंभांची लायन लागल्या. प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी हांणी बावटो दाखोवन उक्तावण केले उपरांत 'मोदीजीं की देश को सौगात' म्हूण दिसभर त्या प्रसंगाचो धोल मिडिया इतल्या मोट्यान वाजयता की तातूंत येरदारी वयलो वाडटो ताण आनी रेल्वे येरादारी सुरक्षा विशींचे प्रस्न आयकूंक येनात. कानार पडल्यारूय तसले प्रस्न विचारप्याचो 'विकास विरोधी' आनी 'दोळो फुटको' असो उद्धार करत कोणीय ते गंभीरतायेन काना मनार घेनात. ओडिशा अपघातांत सोंपिल्ल्यांची संख्या 300 लागसार तर जखमींची हजार मायज पाविल्ली आसतना देशांत रातच्या प्रायम टायमांत टीव्ही भासाभासांनी रेल्वे सुरक्षा यंत्रणेचें 'शवविच्छेदन' जाल्ले दिसना.
 देशांत एक लाख किमी वट्ट लांबायेच्या 1200 लायनींतल्या 40 टक्के लायनींचो वापर हो शंबर टक्के वा मायज आसा. आंतरराष्ट्रीय मानका नुसार लायनींचो चडांत चड म्हणल्यार 80 टक्के वापर उपकारता. विदेशांत गाडयो दर वराक 300 किमी वेगान धांविल्ल्यान सिग्नल तंत्राचेर चेंपण पडना. आमचे हांगा सरासरी वेग वराक 60- 70 किमी आनी चडांत चड हो वराक 130 आशिल्ल्यान सिग्नल यंत्रणा कायमची व्यस्त आसता आनी गाडयो थारिल्ल्या वेळापत्रका नुसार धांवप कुस्तार जाता. असले येरादारी घिट्टींत मानवी चूक जावपाची संभावना वाडटा. प्रगत देशांचे तुळेन आमच्या देशाचो रेल्वे अपघात मापन निर्देशांक चड आसा. अपघांतातले 70 % टक्के अपघात गाडी रुळां वयल्यान देंविल्ल्यान, 14 % उज्याक लागून तर 8 % टक्कर जाल्ल्यान आसतात. 2021- 22 वर्सा 34 अपघात जाल्ले तो आंकडो 2022- 23 वर्सा वाडून 48 चेर पावलो.
 गंभीर गजाल म्हणल्यार दर वर्सा सरासरी 8000 कि. मी. लायन झरिल्ले कारणान रूळ बदलपाची गरज आसता, मात प्रत्यक्षांत हाच्या अर्दान काम जाल्लें दिसता. झरिल्ल्या रुळां वयल्यान डबे निसरपाचीं प्रकरणां वाडत आसात. आपली अकार्यक्षमता लिपोवपा खातीर सरकार घातपाताचें कारण दित कूस मारपाचे यत्न करता. इंदोर- पटना एक्सप्रॅसीचे 14 डबे रुळा वयल्यान देंवले तेन्ना प्रधानमंत्री मोदीन दिल्लें घातपाताचें कारण उत्तर प्रदेशाच्या रेल्वे पुलीस बळाच्या डायरॅक्टर जनरलान खोडून काडिल्लें आनी दोश झरिल्ल्या रुळांक दिल्लो.
 गिमांत गर्मेक लागून रुळांचो धातू पसरता तर पावस, थंडेंत तो आंवुळता. रेल्वे निरिक्षकांनी ट्रॉलींतल्यान रुळांची भूमिती, दोन रुळांतलें अंतर, तांचे जोड हांचें निरिक्षण करपाचें आसता. बसपाक दोन बाकडे आनी वयर जमखनाचे छप्पर आशिल्ली ल्हानशी चारचाकी उकती गाडी म्हणल्यार ट्रॉली. आदीं गँगमेन -मानाय- ती धुकळत व्हरताले. आतां ल्हान मोटारीचेर चलता. देशभरांत ट्रॉलींचो उणाव 30 टक्के ते 100 टक्के इतलो आसा. शिवाय हालींच्या वर्सांनी कर्मचारी भरतीचो वेग उणाविल्ल्यान रेल्वेंत 3 लाख पदां रिती आसात. म्हणल्यार रेल्वे ट्रॅफीक विभागांत काम करपी फिल्ड इंजिनीयरांचींय पदां रितीं आसतलीं. उणें मनीसबळ आनी वाडटे येरादारेक लागून जे कामार आसात तांकां चड वरां कामां करचें पडिल्ल्यान ते कासाद जातात आनी त्या कारणान तांचे कडल्यान नकळत चुको घडपाची शक्यताय वाडटा. सरकारान जरी दर पांच वर्सां खातीर एक लाख कोटी फण्ड रूळ बदलपा खातीर संमत केल्लो आसलो तरी मनीसबळ उणावाक लागून तें काम फावो त्या वेगान मार्गाक लागप शक्य ना.
 गेल्ल्या धा वर्सांनी सरकारान रेल्वे सुरक्षा बजेट रु. 47,000 कोटी वयल्यान 1,09,000 कोटींचेर व्हेल्लें आसलें तरी ह्या काळांत वाडिल्ले म्हारगायेक लागून प्रत्यक्षांत खरेदी क्षमताय वाडिल्ली ना. त्या खातीर लायन नव्यान घालप, पूल बांदप, लेवल क्रॉसिंगाचीं कामां, दुरुस्तीचीं कामां अपेक्षीत वेगान जाल्ली दिसनात. मानवी चूक, यंत्रणा नादुरुस्ती हांचे शक्यतायेची अपेक्षा धरून गाडयांची टक्कर टाळपा खातीर 'कवच यंत्रणा' चालीक लावपाच्या कामांत सरकारान गंभीरताय दाखयली ना हो रेल्वे मंत्रालय आनी केंद्र सरकारचो दोश. दिल्ली- मुंबय आनी दिल्ली- कोलकाता मार्गार धांवपी गाडयांक कवच सुरक्षा उपलब्ध आसा. "कवच आशिल्लेय जाल्यार हो अपघात टाळप शक्य नाशिल्ले" हें रेल्वे मंत्र्याचें विधान बेजबाबदार, असंगत आनी उपरोधीक दिसता. टक्कर टाळपाक शकना ते मुळांत 'कवच' कसले? दोन गाडयो एकाच रुळार विरोधी दिशेन धांवता आसतना तांचे मदीं आठ- धा कि. मी. चें अंतर आसतना दोनूय गाडयांचे ब्रेक आपसूक लागप अशी कवच यंत्रणा आसप गरजेची. मंगळाचे कक्षे मेरेन यान धाडपाची तांक आशिल्ल्या देशाच्या तंत्रज्ञांक सक्षम सुरक्षा कवच यंत्रणा तयार करप म्हणल्यार प्राथमीक शाळेच्या पांवड्या वयलो प्रयोग म्हणूं येता.
 खंयचेय संस्थेच्या कर्मचाऱ्यांचे चुकीक लागून दुडू, जिणेचें लुकसाण जाल्लें आसलें तरी ते संस्थेच्या मुखेल्याची अलिखीत नितीक जापसालदारकी थारता. अपघाता उपरांत मंत्रालयाचो मुखेली नात्यान रेल्वे मंत्र्यान जापसालदारकी स्विकारून राजिनामो दिवपाची परंपरा रेल्वेच्या इतिहासांत नोंद जाल्ली पळोवंक मेळटा.
 1956 वर्सा मेहबूबनगर रेल्वे अपघातांत 112 लोक सोंपिल्ले तेन्ना रेल्वेमंत्री लाल बहादूर शास्त्रीन दिल्लो राजिनामो नेहरून स्विकारुंक नाशिल्लो, मात तीन म्हयने उपरांत अरियालूर हांगा जाल्ल्या अपघातांत 144 यात्रींक मरण आयिल्ले तेन्ना शास्त्रीन हट्टाक पेटून राजिनामो स्विकारपाक लायलो. हालींच्या काळांत ममता बॅनर्जी, सुरेश प्रभू रेल्वे मंत्री आसतना तांणीय अपघात जाल्ले उपरांत राजिनामे सादर केल्ले, पूण प्रधानमंत्र्यांनी मान्य केलें ना. प्रभू हांचें मंत्रालय मात बदलिल्लें. 1999 बंगालांत अपघातांत 290 लोक सोंपले तेन्ना नितीश कुमारान राजिनामो दिल्लो. नितीशाची नितिमत्ता आयजूय शाबूत दिसता. हालीं भागलपूराक गंगा न्हंये वयलो पूल पडिल्ल्या प्रकरणांत तांणी कंपनीच्या अध्यक्षाकूय जापसालदार धरून कागाळींत ताका आरोपी केला.
 सध्या रेल्वेंत राम विलास पासवानाचे नितिमत्तेचें अनुकरण जाता अशें दिसता. 1997 वर्सा हिमगिरी आनी कर्नाटक एक्सप्रॅस हांचे मदीं टक्कर जाल्ली. मंत्री पासवानाच्या राजिनाम्याची मागणी जाल्ली तेन्ना तांणी प्रस्न केल्लो - "रेल्वे ड्रायव्हरान गाडी व्हरून मारली जाल्यार रेल्वे मंत्री जापसालदार कसो काय थारता? " आयज बदलिल्ले नितिमत्तेक लागून चित्र बदल्लां. रेल्वे मंत्र्याचे जापसालदारके विशीं भासाभास जायना. मिडिया मोव पडल्या. मंत्र्याचो राजिनामो कोणूच मागना. ताणें तो दिवप आनी प्रधानमंत्र्यान अस्विकार करप अशें दोळ्यांक उदक लावपाचें नाटकूय जायना. राजिनामो सोडात हांगा मंत्री अपघातांत सोंपिल्ल्यांच्या कुटुंबियाची माफी मागपाचें मनाचें मोटेपण दाखयना.
 हालीं अपघात प्रकरणांत जापसालदारकी थारावन गुन्यांव नोंद करपा खातीर सकयल्या पांवड्या वयल्यांक बळीचो बोकडो करपाची रीत दिसता. गुजरातांतल्या मोरबी शारांत दुरुस्ती उपरांत उक्तावणा दिसा क्षमते परस चड लोकांनी पुलार घिट्टी केल्ल्यान पूल कोसळून 135 लोक बुडून मेल्ले तेन्ना, सत्तापक्ष आनी राजकारण्यां वांगडा बरे संबंद आशिल्ल्या कंपनीचे अध्यक्ष जयसूख पटेलाक सोडून तिकीट विकपाक दवरिल्ले कामगार आनी सुरक्षाकर्मींच्या आड पुलिसांनी कागाळी नोंदोवन तांकां अटक केल्ली. ओडिशा प्रकरणांत कॅबीन कर्मचारी, स्टेशन मास्तर हांचेआड कागाळी नोंद जातल्यो तेन्ना डिविजनल रेल्वे मॅनेजर आनी सुरक्षेक जापसालदार व्हडल्या पांवड्या वयले अधिकारी त्या गांथनीत नासतले. सीबीआयन एण्ट्री घेवन भारतीय दंड संहितेचे कलम 337, 338 आनी रेल्वे कायदे कलम 153, 154 हाचे खाला सध्या अनवळखी कर्मचाऱ्या आड तक्रार नोंद केल्या. 'जो कोणीय आपल्या करण्यांनी वा बेफीरपणान कृती न केल्ले कारणान मनशांची सुरक्षीतताय, जीण धोक्यांत घालता, ताका 6 म्हयने बंदखण वा दंडाची वा दोनूय ख्यास्ती जावंक शकतात' हो ह्या कलमांचो थोडक्यांत आशय. तशेंय पळयत जाल्यार रेल्वे क्षेत्रांतल्या गुन्यांव तपासांत सीबीआयक कुशळटाय उणेच आशिल्ल्यान तांकां पावला गणीक रेल्वे तंत्रज्ञांची मजत घेवची पडटली अशे दिसता. सीबीआय तपासांत आतंकवादी, विदेशी हात हांचो दृश्टांत जावप समेस्तां खातीर सोयीस्कर थारतले. ओडिशांतली घडणूक हो राष्ट्रीय पातळेचेर शोक करपा सारखो प्रसंग. अपघात घडून फकत 48 वरां जाल्लीं आनी सोंपिल्ल्यांक आर्गां ओंपून, जखमींनी बेगोबेग बरे जावपाची कामना करत सत्तापक्ष, विपक्षाचे नेते 2024 वेंचणुकेची रणनिती थारावपाक भेटी घेत भासाभास करतना व्यस्त दिसले. थोड्या दिसांनी जनतेकूय विसर पडटलो. अशेंच चलत आयलां.
 खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात. 