पप्पा वांगडा म्हाका कोंकणी परिशदांक, कोंकणी सम्मेलनांक, कोंकणीच्या खंयच्याय कार्यावळींक वचपाक खूब आवडटालें. नव्यो वळखी जाताल्यो तशेंच नवे नवे विचार आयकूंक मेळटाले. हांवय केन्नाय लेखनाकडेन वळत अशें मात म्हाका दिसूंक नासलें.
मंगळूरच्या शाराविशीं आयकल्लेंच, चड करून उल्ल्हास बुयांवाल्या 'मंगळूराच्या शारांत' ह्या गितांतल्यान. पूण मंगळूकारांचें लेखन, तांची कवनां, गितां आयकूंक पावलें तें मात असल्या कोंकणी संम्मेलनानींच.
अशेच एके कोंकणी परिशदेक वळख जाली ती मंगळूरचे नामनेचे कवी चा.फ्रा.डीकोस्टा हांची. कवी चार्लस फ्रान्सीस डी कोस्टा हांकां सगळे चाफ्रा डी कोस्टा म्हणुनच उल्लेखताले, आनी म्हणटालेय चाफ्राबाब. तांचें नम्रतायेचें उलोवप कोणाच्याय मनाक ओड लावपासारकेंच आसलें. आनी तांचें तें कवितावाचन, वाचचेपयलीं थोडक्या उतरांनी मांडिल्लो कवितेचो सार, तें निवेदन आयकतच रावन दिसपासारकें. हांव तेन्ना घडये इकरावेक वा बारावेक आसूंये. कवितेंतल्या एक एक उतराचें मोल कितलें पेजाद आसता तें म्हाका चाफ्राबाबाल्यो कविता आयकतकच कळूपाक लागलें. तशें गोंयच्या म्हान कवींच्यो कविता हांवें आयकल्ल्योच आनी वाचिल्ल्योय. बाकीबाब बोरकार, मनोहरराय सरदेसाय हांच्यो कविता म्हाका प्रभावीत करत आयिल्ल्यो. पूण चाफ्राबाबाले वाचपाचे तरेंत एक वेगळेंपण आसलें.
तशें दर एक कवीचें एक आपलें अशें खाशेलेपण आसता. चाफ्राबाबाल्या कवितांनी मात हांव भोव भारावन गेल्लें. कवितेची आवड म्हाका तेन्नाच लागली आनी मन कवितेचे दिकेन ओडटा हाचीय जाणीव जावंक लागली.
एका वर्सा साहित्य संमेलनाचो अध्यक्ष म्हजो पप्पा आसलो. थंयच म्हजी वळख कवी मेल्वीन रोद्रिगीस आनी लेसली लुईस हांचेकडेन जाली. चाफ्राबाबाकडेनय पप्पान म्हजी वळख करून दिली. म्हजे आवडीचो कवी हो. पूण तांच्यो कविता म्हाका मनापासून आवडटात हें हांव तेन्ना तांकां सांगूंक फाटीं फुडें जाल्लें. फुडल्या एका सम्मेलनांतलीं पप्पाचीं उतरांय म्हाका घट्ट याद आसात. पप्पान चाफ्राबाब हांका उल्लेखून म्हणिल्लें- 'मंगळूर आनी गोंयचें मदीं काळी न्हंयेचेर पूल बांदून जावचे पयलीं तो चाफ्राबाबान बांदला- साहित्याच्या मळार'. सामकें खरें! म्हजे पिरायेच्या सगल्या साहित्य मोगींक चाफ्राबाब खूब मानवल्लो.
ताचे उपरांत परत एकदां चाफ्राबाबांक मेळपाची संद मेळ्ळी ती गोंयां जाल्ल्या मंगळूरच्या 'मांड सोबाण' ह्या पंगडान सादर केल्ल्या गितांचे कार्यावळींत. मडगांवच्या लोहिया मैदानाचेर घडोवन हाडिल्ले हे कार्यावळींत मंगळूरचे गायक, वादक, कवी सगलेच आसले. एका परस एक गितां थंय ह्या पंगडान सादर केल्लीं. अशीं गितां जीं कोणाल्याय ओंठांर नाचपासारकीं, गुणगुणत रावपासारकीं. पूण म्हाका चड भावलें तें त्या दिसाचे कार्यावळीचें सुत्रनिवेदन. हें निवेदन करूंक बशिल्ले खासा चाफ्राबाब. तांचो तो भारदस्त आवाज, तांचें तें व्हांवतें उलोवप, सुत्रां एकमेकांक जोडीत निवेदन करप, आनी निवेदनाचे मदींच आपल्यो कविता वाचून दाखोवप, तांतून मदीं मदीं लोकांक जिकून धरपासारके ल्हानशे विनोद सांगप... सगळेंच मन भाळोवपासारकें आसलें. ताणीं बरयिल्ल्यो कविता वा सादर केल्लीं गितां मनाक खूब भावलीं. पूण मंगळूरी शैलींतलीं सगळींच उतरां समजूंक येतालीं अशें जायनासलें. गीत तोंडपाठ जातालें. पूण कांय उतरां समजूंक कठीण वतालीं. ना म्हळ्यार कोंकणींत जरी फरक नासलो तरी तांच्या उच्चारांत आनी बरोवपाचे शैलींत मातसो फरक आसलोच. ती कार्यावळ सोंपतकच हांवें पप्पा बरोबर वचून चाफ्राबाबाक मेळून तांका हात दिलो. पूण तेन्नाय कांय उलयलें ना.
लोहिया मैदानाचेर सादर केल्ल्या गितांत आन्येक एक गीत आसलें, जें म्हाका मनासावन आवडिल्लें. पूणा ताचीं उतरां म्हाका सारकीं समजनासलीं. 'रात रात रडलां.. आकांतात पडलां...'अशें आसलें तें गीत. गुणगुणटना अदमासान तुटकीं फुटकीं उतरां ना जाल्यार लागीं दिसपी उतरां अदमासान घालून हांव तें गीत गुणगुणटालें. पूण गीत आवडूनय सारकीं उतरां सांपडनात म्हूण हांव अस्वस्थ जावंक लागिल्लें. गावंक तर जाय आनी उतरां जर सारकीं समजनात जाल्यार करचें तरी कितें? त्या दिसा हांवें थारायलें, कवितेची एक प्रत कवी कडेनच मागची. थारायल्ले प्रमाण हांवें चाफ्राबाबाक चीट बरोवंक घेतली खरी, पूण एकार एक प्रस्न उपरासूंक लागलें. वळख जाल्ली खरी, पूण आतां ते वळखत काय म्हाका? याद आसत काय म्हजी? दीत काय जाप? इतले व्हडले कवी, चिटयेंतल्यान कवितेची प्रत धाडत काय म्हाका? पूण हांवें चीट बरोवन पोस्ट केलीच.
चड खोस भोगली जेन्ना म्हजे चिटयेक चाफ्राबाबांली जाप आयली. तांचें बरोवप खरेंच ओडलायणें. सुपुल्ली चीट खरी पूण तातूंत अपुरबाय आसली, तोखणाय आसली, लक्तुबाय आसली. हांवें चीट बरयली म्हूण खूब खोशी जाल्ली तांका. पूण 'रात रात रडलां .. आकांतात पडलां ' हे कवितेची प्रत कित्याक हाचें अजाप जाल्लें तांकां. 'हे पिरायेचेर रात रात रडची कविता कित्याक?' खरें सांगचें जाल्यार कित्याक ती कविता म्हाका इतली भाविल्ली हें हांवय नकळो. त्या दिसा म्हाका आनीक एक जाणीव जाली ती म्हळ्यार खंयचेंय गीत आयकतना हांव सदांच त्या गिताचीं उतरां बारीकसाणेन आयकतालें. म्हजें लक्ष अर्थ सोदून काडपाचेर चड आसतालें. आनी अर्थ आवडलो जाल्यार म्हाका तें गीत अदीक भावतालें. तेन्नाच म्हज्यांतलें कवीमन जल्माक येवची वाट पळयतालें जावंये. ते चिटयेंत चाफ्राबाबान म्हाका ती कविता स्वता आपल्या हातान बरोवन धाडिल्ली. तांच्या लॅटरहेडार ती चीट आनी चिटयेचे फाटलेवटेन कविता. कितलें सुंदर तें लॅटर हेड! तांच्या 'सोंशाचे कान' ह्या पुस्तकाविशीं हांवें आयकल्लें. पूण लॅटर हेडारय सोंसो आनी ताचे व्हडले कान आसात हें हांवें त्या वेळार लक्षांत घेवंक नासलें. तें हालींच परतें पत्र चाळूंक घेतलें तेन्ना लक्षांत आयलें.
'तुजें पत्र वाचून, तोंडावेल्या मिरयांक फेर्र मारून त्यो पुसून काडच्यो शो जाता'. ह्या तांच्या उतरांनी म्हज्या तोंडार एक मंद हांसो फुलयलो. 'दुसरें कांय जमना जाल्यार तुजी चीट उश्यापोंदा दवरून कांय दीस न्हिदन.' त्या बरपांत कितलें आपलेंपण आसलें! कितलो मोग आसलो आनी कितलें कौतूक!
चाफ्राबाबान मुद्दम म्हजे चिटयेची जाप आनी म्हाका जाय आशिल्ली तांची कविता धाडली म्हूण म्हाका खुबच खोस भोगिल्ली आनी म्हणुनच 'देव बरें करूं' म्हणचेखातीर तांका आनीक एक चीट बरयली.
ते चिटयेचे जापेंत चाफ्राबाबान आपणाली फुडली पयली कविता म्हाका धाडीन दिसल्या म्हूण मुद्दम सांगिल्लें...'जाप बरयतना, पयली बरयल्ली कविता तुका धाडीन म्हूण राबलों. जमलें ना. ह्या नंतर पयली कविता हांव बरोवन काडीन ताजी पयली प्रत तुका धाडटां. कित्याक, पयस तरीय एक रसीक म्हाका बरें मागत आसा म्हणून.' तांका अशें दिसलें तांतूतच म्हाका सगलें मेळ्ळें.
गोंयचो तांकां खूब मोग आनी तोय ते चीटयेंत चाफ्राबाबांनीं उक्तायल्लो. 'गोंयांत रावपाक आनीक एक ठिकाणो जालो. गोंया पावता तर तुमगेर येतां. सोलकडी दिल्यार जाली. गोंयच्या सोलकडेच्या मोगांत पडलां. पूण आतां साठानी वय जाल्या मनशाचे कांय सांगू येना. तूं म्हाका सोलकडी दितले म्हूण हांव गोंया येवपाक जायत अशें कांय ना'. चाफ्राबाबान ह्या मेजक्या उतरांनी खूब कितें सांगिल्लें खरें. पूण घडये हांवच समजलें ना. ताणीं बरयिल्लें खरें जालें. चाफ्राबाब परते गोंयां येवंक पावलेच ना. आपले कवितेची पयली प्रत म्हाका धाडटां म्हूण उतर दिल्लें ताणीं म्हाका. पूण ती म्हजेमेरेन केन्ना पावली ना. घडये ते उपरांत ताणीं नवी कविता बरयलीच ना जायत. ताचे फाटल्य्यान हांवें बरयिल्ले चिटयेकय जाप आयली ना. आयलो तो एक संदेश- चाफ्राबाब संवसाराक अंतरल्याचो.
चाफ्राबाब बरो ना म्हणपाचें आयकल्लें. पूण असो फटोवन वचत अशें मात्त धरूंक नासलें. खूब वायट दिसलें. चिटयेंतल्यानच खरें, चाफ्राबाबा कडेन एक नातें तयार जाल्लें. तें चालू दवरपाचें आसलें म्हाका. पूण तशें जावंक पावलें ना. भोव मोलादीक दोन चिटी मात म्हजे कडेन सदां खातीर उरल्यो. चाफ्राबाबान स्वता आपल्या हातान बरयिल्ल्यॊ.
