- हय. कोंकणींत तो सामको चीप जाला. खरें म्हणजे हो साहित्य अकादमीचो पुरस्कार कोंकणी साहित्यीकांक येन्नाच दिवपाक सुरू करूंक फाव नासलो. कोंकणी भाशा चळवळीक किमान शंबर पावूणशीं वर्सां तरी जावपाक जाय आसलीं. एक साहित्यीक भास म्हणून ती बरी घटमूट जावंक जाय आसली.तेन्नाच हो पुरस्कार दिवपाक सुरू केल्लो जाल्यार थंय कस लागपाचो आनी आतांच्या सारके कोणाय फडतूस लेखकाच्या गळ्यांत तो पुरस्कार बांदपाचें पाप तरी घडचें नासलें.
- घेतलों. पूण साहित्यीक भौमान मेळ्ळो हाचो म्हाका कसलोच आनंद जावचो ना. उलट ह्या पुरस्काराच्या निमतान हे म्हारगायेंत खर्चाखातीर पंचवीसेक हजार मेळ्ळे हाचेंच म्हाका चड अप्रुप दिसतलें. जंय कस लागता थंयच साहित्यीक भौमानाचो आनंद मेळटा. आनी कोंकणींत तर तें 'लिटररी काँपिटिशन' ना, 'कस'ना. तो कस येवपाक कोंकणीत बरींच वर्सां वचपाक जाय. मुख्य म्हणजे ती साहित्यीक भास म्हणून टिकून उरूंक जाय.
बाकीबाबांक हांवें पयलो पळयलो तो म्हापशां. म्हाका दिसता त्या दिसा गांधी जयंती आसली आनी बाकीबाब महात्मा गांधीचेर एक भाशण दिवपाक आयिल्ले. भाशण-बिशण दिले उपरांत लोकांनी तांकां कविता म्हणपाचो आग्रो केलो. तेन्ना बाकीबाबान आपल्यो दोन कविता म्हणिल्ल्यो. एक कोंकणी आनी दुसरी मराठी. दोनूय कविता तांणी गावन म्हणिल्ल्यो. त्यो आयकून हांव बरोच धुंद जालों. हरशीं हांव बाकीबाबचे कवितेकडेन तिरसट नदरेन पळोवपी. पूण बाकीबाबान त्यो कविता इतल्यो बर्यो गायल्यो की तांच्या त्या गायनाखातीर म्हाका कविता आवडल्योच पूण त्या गायनान हांव सामको उचांबळीत जालों. उपरांत बाकीबाबांकडल्यान स्फूर्त घेवन हांवेंय दोन कविता कोंकणीत रचल्यो.
'साहित्य अकादेमीन सध्या 'कोंकणी प्रतिनिधीक कविता' हें पुस्तक काडपाचें थारायलां. हांव ह्या पुस्तकाचो संपादक आसां. त्या पुस्तकाखातीर हांवे तुजी 'जागां'त प्रसिद्ध जाल्ली एक कविता निवडल्या.' बाकीबाबन सांगलें.
ह्या म्हज्या असल्या उतरांची बाकीबाबान अपेक्षाच धरूंक नासली. ते कांयवेळ म्हजेकडेन पळयतूच उरले आनी 'बरें आसा.... बरें आसा' अशें पुटपुटत चलत रावले. उपरांत ती कविता बाकीबाबन त्या पुस्तकांत घेवंक ना हें येयलेंच. पूण आयजे ते पुस्तक पळयतना हे गजालीची म्हाका हटकून याद येता आनी बाकीबाबाचो तो त्यावेळचो फोटू काडपासारको जाल्लो चेहरो आयजूय तस्सो दोळ्यांफुडें उबो रावता.
... काव्य गायनांतल्यान आयिल्लो बाकिबाबांचो 'फिवर' म्हजे तकलेंतल्यान देंवलो. कारण मुळांतच हांव एक चिकित्सक मनीस. काव्य-गायन हो म्हजे कवितेचो पिंड न्हय, हें म्हाका रोखडेंच होलमलें. शिवाय व्यासपिठाचेर टाळयो घेवपी सवाय कविता म्हाका बरोवच्यो नासल्यो. म्हजे कवितेचो पिंड चड आत्मनिश्ट, गंभीर, हें म्हाका जाणवतांच हांवे ती वाटूच सोडली. आनी हांंव म्हजे पद्धतीन कविता बरोवपाक लागलों. ...ही गजाल जाली कॉलेज टायमावेली.
...त्या वगतार हांव म्हज्या घरदाराक वाजेल्लों. कुटुंबसत्तेचो म्हाका तिटकारो आयिल्लो. (सांगपाचें म्हणजे ही कविता ('1984') बयल्या उपरांत कांय दिसांनी हांवे खर्यांनीच घर सोडिल्लें.) एकांतांत खंयतरी वचून रावचें अशें म्हाका दिसूंक लागिल्लें. हांव चिडचिडो जायत गेल्लों. घरदाराचे नियम तोडून हांव मनाक मारीत तसो वागूंक लागिल्लों.
खरें म्हणजे तसो हांव कितें नास्तिक मनीस न्हय. पूण कसल्याच धार्मिक कर्मकांडांत म्हाका केन्ना रस दिसूंक ना. हांवें जरी मूर्तीपूजा सत्यनारायण असले प्रकार मानले नात तरीय हांव म्हज्या जिणेंत कितेंतरी मानतालों. आनी तें मानप आदर्शाचें आसलें. मूल्यांचें आसलें. नीती, नैतिकता, अहिंसा, अभिमान, बाणेदारपणा असले आदर्श हांव मानतालों. म्हणुनूच हांवें स्वताक केन्नाच नास्तिक समजूंक ना. आनी जो मनीस हे सगले जीणेचे आदर्श, हीं मूल्यां मानता ताका असले तथाकथित देव-बीव मानपाची कांयच गरज नासता, हें म्हजें आजुनूय ठाम मत आसा.
'काशि म्हंटा'(1982), 'काशिक म्हणचेंच पड्टा'(1997) आनी 'काशीन म्हणपाचें सोडुंक ना'(1999) ह्या तीन काव्यझेल्या उपरांत हांवें कांय कविता सूत्ररूपांत बरयल्ल्यो. बालसूत्र, फामीलसूत्र, मित्रसूत्र, गणपतीसूत्र, कामसूत्र, अध्यात्मसूत्र, काव्यसूत्र, अश्यो सूत्ररूपांत बरयल्ल्यो सुमार दोनेकशें कविता म्हजेकडे पडून आशिल्ल्यो. तांतुतलें फकत एकूच सूत्र म्हळ्यार 'काव्यसूत्र' आज पुस्तकरूपांत उजवाडा येता. उरिल्ल्या बाकीच्या सूत्रांचो झेलो 'काशिखंड' ह्या नांवान रोखडोच प्रकाशीत करपाचो विचार आसा.
'कविते संबंदी बरयल्ल्यो कविता' अशें ह्या 'काव्यसूत्र' झेल्याचें स्वरूप आसा. अख्खे जीणेचे फाटभूंयेर कविता, कवी, रसिक, टीकाकार, भाशा, अणभव, अभिव्यक्ती, संस्कृती, परंपरा, आधुनिकता ह्या सगल्यांचे एकमेकांकडले संबंद आनी त्या संबंदातली गुंतागुंत हांवें हांगा मांडपाचो यत्न केला.
'काशि म्हंटा' आनी 'काशिक म्हणचेंच पड्टा' ह्या दोन काव्यझेल्यां उपरांत 'काशिन म्हणपाचें सोडुंक ना' हो बाब काशिनाथ शांबा लोलयेकाराचो तिसरो काव्यझेलो आतां उजवाडा येता. कवी म्हणून काशिनाथ शांबा लोलयेकाराचो अवतार सोपुंक ना हाची गवाय दिवपी हो संग्रह. सात वर्सां जाणे एक्कूय कविता बरोंवक नासली त्याच लोलयेकाराच्यो ह्यो फकत एका वर्साच्या काळांतल्यो कविता. सात वर्सांचो गॅप ताणे एकाच वर्सात भरून काडलो अशेच म्हणचें पड्टलें, वा ह्यो कविता बरोवपाक ताका तब्बल सात वर्सां ताटकळत रावचें पडिल्लें अशेंय म्हणू येता. कितेंय जांव, 'काशिन म्हणपाचें सोडुंक ना' इतलें खरें.
