संवसारांतलें नामनेचे पर्यटन थळ आशिल्ल्या आमच्या गोंयचें खास आकर्शण म्हणल्यार दर्यावेळो. आतां ह्यो वेळो गुन्यांव, गैरप्रकाराचें आगर जालां, ही गजाल खरी. तरीय गोंयांत येवपी चडशे पर्यटक दर्यावेळांक भेट दितातूच. निळें उदक, रेवेंचीं हीं थळां फाल्यां समजा बंद केलीं जाल्यार पर्यटनाचें पेंगटूच मोडटलें, हें सांगपाक ज्योतिशी नाकात. मात आतां ह्यो दर्यावेळो, दर्यादेगो दर्या गिळीत आसा. इस्रोच्या निरीक्षणा प्रमाण, 10 वर्सांच्या काळांत (2004- 2014) दर्यादेग वाठारांतली 15. 2 हेक्टर (1,52,000 चौ. मिटर) जमीन झिजल्या. (साॅयल इरोशन) म्हणजे जंय जमीन आशिल्ली थंय आतां दर्याचें उदक आसा. फक्त गोंयांत न्हय, तर पुराय देशांत 361. 72 हेक्टर जमीन (36,17,200 चौ. मिटर) आक्रमक दर्यान भकल्या. दुसरे वटेन कांय वाठारांनी दर्याचें उदक आटून वा उदकाची पातळी उणी जावन (एक्रिएशन) जमीन, रेंवेचे तेंब वयर सरल्यात. हाचो नुस्तें, हेर जीव, दर्यांतली वनस्पतीचेर परिणाम जाला. पर्यावरणाची संतुळा इबाडल्या. गोंयचें भोवतेक पर्यटन दर्या, दर्यावेळो, दर्यादेगो हांचेरुच आदारून आसा. देखून उदक आनी जमनीच्या ह्या खो- खो खेळाचेर झुजा पांवड्याचेर उपाय करप गरजेचें. नाजाल्यार गोंयांक ताचो धपको बसतलो, हें निश्चित.
 युरोपांतल्या अभ्यासकां प्रमाण, 2100 मेरेन, म्हणल्यार फुडल्या 80 वर्सांनी संवसारांतली पन्नास टक्के जमीन दर्या खातलो. शास्त्रज्ञ दावे करतात, ते खरे जाताच अशें ना. मात, सध्याची परिस्थिती पळयल्यार तांच्या दाव्यांत मात्तूय तथ्य ना, अशें कोणाक म्हणपाक मेळचें ना. भारतांत सगल्यांच चड जमनीची धूप जाल्या ती अस्तंत बंगालांत. 36 टक्के, फाटोफाट ओडिशांत 32 टक्के. जमनीची धूप म्हणल्यार जमनी वयली माती दुसरे कडेन वचप. वनस्पती, प्राणी, पावस, उदक, ल्हारां हाका लागून ती व्हांवन वता. दर्याच्या उदकाची पातळी वाडप, ल्हारांचें प्रमाण, वेग वाडप, तशेंच हुंवार, त्सुनामी, मोडां, रेंव काडप हाका लागून दर्या- न्हंयां देगेच्यो जमनी ना जातात. न्हंयांच्यो देगो कोसळटात. दर्यां न्हंयेंत घुसता, न्हंय गांवांत. देगे वयलें माड, झाडां पडटात. 50 वर्सां पयलींचे न्हंय- दर्या देगेची म्हायती 75 वर्सां पिराये वयल्या मनशाक विचारल्यार कळटली. ताचे वयल्यान धूप जावप, दर्यान जमीन गिळप म्हणल्यार कितें तें स्पश्ट जातलें. पेडणें तालुक्यांत रेंव उस्पिल्ल्यान फाटीं न्हंयां देगेचे माड पडटाले, न्हंयेचें उदक गांवांत येतालें, देगे वयल्या घरांत धोको निर्माण जाल्लो, हें सगल्यांकूच खबर आसा.
 जमनी वयल्यान व्हांवपी उदकाक उतार मेळत जाल्यार ताचो वेग वाडटा. ती गती कमी केल्यार वा तें उदक जिरयल्यार झीज जायना. मुंबय दर्यांत शिमिटाचे ब्लाॅक, रेंवेंच्यो पोतयो दवरून ल्हारांचो नेट उणो केला. झाडां लायल्यार तीं माती धरून दवरतात. दर्यादेगांचेर वा हेर कडेन आशिल्ल्या न्हंयांच्यो धडो बांदून काडप हो बरो उपाय. मात त्यो गडगंज, बळिश्ट आसूंक जाय. पावसाचे एके दडकेन व्हांवन वचपी रस्त्याच्या दर्ज्याच्यो वण्टी नाकात. सांखळे दरवर्सा पावसाच्या दिसांनी दोन फावटीं तरी बाजारांत उदक येतालें, मात 35 वर्सां पयलीं काँक्रिटाची व्हडली वणत बांदली आनी हुंवाराचें उदक भायले भायर वचपाक लागलें. दर्या देगे वयले गांव त्सुनामी येवन बुडटले, अशी भविश्यवाणी जायते फावटी अभ्यासकांनी केल्या. दरवर्सा भितर सरपी दर्या कडेन पळयल्यार हें खरें दिसूंक लागता.
 दर्याक लागून जमीन उणी जायत आसतनाच आमीय तिची राखण करीनात, हें सत मानून घेवचेंच पडटलें. दोंगर बोडकावन ताचेर काँक्रिटाचे व्हडले प्रकल्प उबारप समा न्हय. पणजे शारांत उबें रावन चारुय दिकेन पळयत जाल्यार दोंगरा वयलीं झाडां बेणून थंय शिमिटाच्या इमारतींचीं बियां किल्लत घाल्लीं दिश्टी पडटात. न्हंयां कडेनूय आमचें लक्ष ना. त्यो बुरश्यो जायत आसात. तातूंत चिखल सांठत आसा. पर्यावरण आंदोलकांच्या मतान कांय न्हंयांचें उदक तर पिवपाचे लायकीचें ना. म्हादय न्हंयेच्या उदकाची पातळीय देंवता, अशें जाणकारांचें मत. संवसारांत 70 टक्के उदक आनी 30 टक्के जमीन आसा. हें चडशें उदक दर्याचें. पिवपाक योग्य नाशिल्लें. मात, आतां हे 70 टक्के उदक ल्हवू ल्हवू वाडत आसा. भारत सरकारान राज्य सरकारांच्या साह्यान हाचे आड बेगीन पावलां उखलचीं. नाजाल्यार जमनी वांगडा आमचोय धूप जावपाक वेळ लागचो ना! !
 खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात. 