शि रगांवची लयराई आख्ख्या गोंयची देवी. तिचीं होमखणाची जात्रा पुराय गोंयची जात्रा. तिजी सासाय संवसारभरांत गाजता. तिका दोळें बंद करून एकदाच याद केल्यार पुरो. पुराय भावार्थान आनी पवित्र अंतस्कर्णांतल्यान जो कोण उलो मारता तेका तीं पावताच पावता. अशें हें भावार्थान भरिल्ल्या उमाळ्यांची अनुभूती जात्रे कडेन येता. हो अणभव उतरांनी मांडप कठीण. जाचो ताणें तो अणभवचो. हीं दिव्य अनुभूती शिरगांवचे जात्रेक गावता. पुराय वर्सभर देवी लयराईचे धोंड आनी भक्त तिच्या जात्रेची वाट पळयतात. जात्रा जशी जशी लागी पावता तशें तशें मन मोगरेच्या कळ्यावरी परमळान फुलपाची वाट पळयता.
 आवय लयराई मायेक पुजपी, तिजेर स्रद्धाभाव दवरपी लोक पुराय संवसारभर आसात. मनशान घाल्ल्यो जातीपातीच्यो वण्टी तिज्या पांयां कडेन कोसळून पडटात. सगलें लोक एकठांय येवन तिज्या पांयां कडेन नतमस्तक जातात. वेगवेगळ्या स्वरकंठांतल्यान येवपी तरेकवार सुर तिज्या मंडपात पावतकच एकसुरात व्हडा उमेदीन तिजो नांवघोष करता, 'बोला पुंडलीक वरदे हरी विठ्ठल... पार्वती पते हर हर महादेव... सिताकांत स्मरणम् जय जय राम... श्री गुरूदेव दत्त... श्री लयराई माता की जय...' ह्या नांवघोषांत पुराय कुडींत उर्जा संचारता. मनांत आनी काळजांत भक्तीची उर्बा जाणवता आनी पुराय तन मन एकवटून भक्ती भावार्तान तिच्या पांयांकडेन एकाग्र जाता.
 लयराईची भयण म्हापशेंची मिलाग्रीस सायबीण. दोगांयचे उत्सव अंदूं एकाच दिसा आयल्यात. गोंय भुंयेर आशिल्ल्या धार्मिक एकवटाचे हें प्रातिनिधिक उदाहरण. कोणूय कितलोय धार्मिक दुस्वास पातळोवं. पूण हीं सायबिणीची सासाय आनी तिजेर आशिल्लो भक्तांच्या मनांतलो भावार्थ भावकीचो परमळ गोंयभर पावयता. मनांत आशिल्लो सगलो अहंकार, दुस्वास, राग आनी क्लेश हांणी त्राशिल्ले मन तिज्या भक्ती सामर्थ्यान भंय मुक्त जाता. जिवितांतली सगली संकश्टां नानपयत जातात. गरज आसा तीं फकत आवय माये जगद्जननी देवते लयराईचेर पुराय विस्वास दवरून, फुडलो फाटलो विचार तिजेर सोडून वर्तमानांत तिज्या नामस्मरणांत गुंग जावपाची. स्वानुभव सांगता तिका नमळिकायेन उलो मारल्यार तीं धांवन येता. राखण दिता. धिटाय आनी धीर दिवन फाटसून उबी रावता. मनांतलो भंय ना जाता.
 आयजकालचें 'प्रॅक्टीकल' जिणेंत ह्या भावार्थाक कितलें मोल उरलां? देवाक खबर. पूण ह्याच प्रॅक्टीकल जीण जगपाच्या प्रवाहाक लागून मनीस जिणेंतले मनीसपण आनी मनशां भितल्ल्यो संवेदना मात व्हांवन वचूंक लागल्यांत हें आयच्या जिणेचें वास्तव. हाचेर स्रद्धाभावी आचरण हो एक उपाय. अध्यात्म शक्ती म्हळ्यार हीच. एक प्रयोग म्हूण करून पळोवं येता. आयज अस्थीर जाल्ल्या मनाक थीर करपाक जाय जाल्यार नामस्मरण हो प्रयोग करून पळोवचो. योगसाधना हो जाल्यार सगळ्यांत उत्तम उपाय. देवी लयराईच्या नामस्मरणांत इतली तांक आसा की जिवितांतले वजें देवून तकली शांत जाता आनी फुडें सरपाक मार्ग गावता. मोगरेचे कळें जशें कुडीक थंडसाण दितात तशेंच लयराई मायेच्या यादीन मनाक धादोसकाय गावता.
 सत सत्वाची देवता म्हूण आई लयराईची किर्त साता समुद्रा पलतडीं गाजता. तिज्या आख्यायिकांनी तिणें सत तत्वाची अग्नीपरीक्षा दिवंक स्वता होमखणांतल्या अग्नींतल्यान असंख्य धोडां सयत चलून वतली म्हूण केल्लो पण हो मनीस जीणेक दिल्लो एक व्हड धडो. जिवितांत कितल्योय खर अग्नी परीक्षा येवंक दीं. तिजें नांव घेवन जो ह्या अग्नींतल्यान पार जाता तोच जिवितांत येसस्वी थारता. देवी लयराई मुखार अहंकारी वृत्तीचो नाश जाता. गर्वाची मान बावगता.
 माय लयराई सायबीण हीं सैम देवता. तिका पाचवोचार सैम भावता. तीं धर्तर देवता. मुड्डेर रोयण रूपांत तिजें आदलें थळ आसा. कळस रूपांत तीं तिज्या देवळांत बसता. होमखणांतल्या उज्यांतल्यान तीं चलून वता. धर्तरे वयल्या जिवीताक आदार करपी पाच म्हाभूतां. तातूंत उजो, उदक आनी धर्तर हीं भोव म्हत्वाची. आयज आमच्या सरभोंवतणी पळयत जाल्यार ह्या तिनूय गजालींचो समतोल बिघडत चल्ला. म्हादय माय आमकां सोडून वतली काय? असो भंय मनाक दिसूंक लागला. उदकाक लागून आमकां जावपी त्रास आनीकय चड जातलें काय? हो प्रस्न मनाक सतयता. उज्यान सुरू केल्ले तांडव आनीक उग्र रूप घेवन नासाडी करीत जाल्यार? हो भंय सदांच मनांत दूकदूक हाडटा. सगल्या गोंयच्या वतीन आनी समस्त संवसाराच्या वतीन सैम देवतेक म्हाजें सांगणें, ह्या संकश्टांच्या म्हामारयेक आमचें गोंय भूंये वयल्यान पयस धांवडय. उपस्थित जाल्ल्या प्रश्नांचो सुटावो करपाक आमकां बरी बुद्द दीं. पुराय गोंयचो सांबाळ कर. सगळ्यांक घट्ट राखण दीं. कितेंय जर चुकलां आसत जाल्यार तुजीच भुरगीं म्हूण चूक पदरांत घें. गोंयच्या सैमाक राखपाची सद्बुद्धी आमकां दीं. आमच्या फाटल्यान अशीच उबीं राव.
 सगळ्यांचें बरें कर, म्हजे आवय माये लयराई.
 जात्रेची सगळ्यांक परबीं. जात्रेंत भावकीन आनी भावार्थान वांटेकार जावया. जात्रेक वता तेन्ना शिरगांव गांवचे पावित्र्य तिगोवन दवरताना जात्रेंत कचरो जावचोना, आमीं कचरो करचें नात हाची जापसालदारकी घेवया. नितळसाण दवरूंया. भलायकेचें सगलें नेंम पाळूंया.
 खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात. 