प्रत्येक गांवांत आपआपले परंपरे प्रमाणे वेगवेगळे सण आणी उत्सव जातत. प्रत्येकलो त्या परंपरेन तितक्याच कठोरपणान सहभागी सुध्दा जाता. तो बेश्टो सहभागी जायना जाल्यार ता जिवन तो आपलेपणान जगान घेता. तेतुतलो आनंद तो घेयत आसता. सप्टेंबर म्हयनो कोम्यास जालो काय गांवांत थय जात्रा आणी काल्यांक नेट येता. प्रत्येक देवाची थरलली जात्रा थरलेले तिथी प्रमाणे जाता. बगूंक गेलो जाल्यार सबंध कोंकण प्रांतात प्रत्येक देव देवतांच्यो जात्रा हे वेगवेगळ्या तरेन जातत.
 ल्हानपणान जात्रेची उमेदच वेगळी आसली. उठ सुठ प्रत्येक जात्रेक उमेदीन वचू. देवळा कडेन बघलली प्रत्येक जात्रा मगेर घराकडेन जाय आसली. पूण आयज जास्तिशा जात्रेचा स्वरूपत बदल्ला. पयली आजयेबरोबर गांवांतल्या जात्रेंक वचय तो केळी फुलां इकूंक. आजी म्हाकाय एक मेज लावन दीय आणी मी थय उमेदीन इकूंक बसय. पूण आता बसांकच लज कशी दिसता. पयली जात्रांक दोन-तीन फावटी देवांक पाया पडांक वचू. गेल्ले फावट काय ना काय तरी खेयणी घेवन परत घरा येय. खेयणी घेताना घेवन दिताल्याची तापोवणी सुध्दा तितकीच सगळ्यांच्या फुड्यान खावची लागा. आणी खास करून कित्याक जात्रेक जाय तर आजयो आणी कोणय सोयऱ्या धायऱ्या पंन्नास-शंभर रुपया दिल्यान जाल्यार दिले.
 जात्रेक तेवा आमची खेयणी कसली जाल्यार गाडयो, आयदनांचो सवसार, बावल्यो, फुगे, लेजर लायट आणी कायय बरा दिसला जाल्यार घेतला. पूण पयलीच्यो जात्रा आणी जात्रेतली जी मजा आसली ती आता खंयच मेळना. पयलीच्या जात्रेक जी वेगवेगळी खेळणी मेळत, ज्यो काय वेगवेगळ्यो गजाली बगपाक मेळत ते तितक्या प्रमाणांत कायच ना. आयज सगळा जगच रे देवा बदाल्ला. पयली जात्रेक बावल्यो घेवन खाय. पूण आयज त्यो बघपाक सुध्दा गावानत. आयच्या पोरांक जाल्यार साखरेच्यो बावल्यो म्हणजे काय ह्या सुध्दा सारक्या खबर नासताला.
 साखरेच्यो बावल्यो, साखरेचे कोंबे, साखरेची देवळां, फुलां ह्या सगळां खाजाच्या दुकानार गावां आसला. तिळ्यांचे रेवाडे घेवन खटा खटा करून दातकटी हलासर फोडून खाय आसलू. पूण आयज खाजाच्या दुकानार आमकां फक्त खाजा, हालवो, चिरमुल्यांचे लाडू आणी जिलेबीच गावता जास्ती प्रमाणान. आमची पारंपारीक खाणावळ जाल्यार खयच्या खय गेली.
 गांवांत जात्रा म्हटली काय जेवणाक शित, सामारा, मुळ्याची भाजी, शिरवळ्यो नाच जाल्यार गवले आणी खतखता. त्या खतखत्यान मगेर नाब, वायंगी, चणे, पणसाचे घोटयो, चुरण, पोपाय, कणगें, काटे कणगें, कराणे, चिनी, मक्याची बोणा घालून बरा डबडबीत खतखता. पूण आयज जेवणाक छोले आणी पुलाव. जेवाण सोपला. म्हणान खाणा जेवणाक आमची जात्रा बद्दाल्ली. महाराष्ट्रांत खयय चल, प्रत्येकाच्या घरां जेवणाक मटणाची वाटी, शीत आणी गवन ना जाल्यार भाकरी. ह्याच जेवाण जेवंक आयज सुध्दा आमी निगूड्या सारकील्या गावांत वयतू. जेवणाक कोणाचो कोणय येवन बसलो तरी तेका बरां पोटभर जेवाण गावता ह्या मातर खरां.
 प्रत्येक जात्रा ही वेगवेगळ्या तरेन कशी वेगळी जाल्यार महाराष्ट्रातली सोर्नुलेची जात्रा. देवी माऊलीची ही जात्रा बगपाक हजारानी लोक येतत. ह्या जात्रेक प्रत्येकजाण लोटांगणाची जात्रा आसा म्हणटत. कारण कितकोसोत लोक देवीक आंगयता, आपला अमक्या काम जाला काय आपूण लोटांगण घालतय. असा करून कितकेशेच दादले आणी बायलां लोटांगणा घालतत. दादले सगळे न्हिदान देवळाभोवतणी जाल्यार बायला गोल आपले भोवतणी फिरान सबंद देवळाक लोटांगण घालतत. भाराचेर देवांची तरंगा कमा कमा करून देवळां भोवतणी धावतत.
 वेंर्गुल्या रामेश्वराचे जात्रेक एकाच वेळार पाच पालख्यो भोवतत. तसोच कितकोसो लोक पालखी जाय मेरेन जात्रेक रवता. भराडिची जात्रा मालवण सारकील्या गावांत जाता. थय लाखांनी लोक जात्रेक वयतत. घोडेमुखार घोडेमुखाचे जात्रेक जाल्यार आंगवणीचे कितकेशेच कोंबे देवाक कातरतत. पाचशी सशी सुमार कोंबे. देवूळ सुध्दा वयर दोंगरार. सगळो दोंगर रगतान तांबडोच जाता. गावांत थय कोंब्याची पाखां. पूण दुसऱ्या सकाळीक वचान त्याच जाग्यार लक्ष मारलो जाल्यार कोंब्याचा एक पाख जाव रगताचो एक थेंब सुध्दा नासता. सगळा चकचकीत. आमच्या गोयांत बाबरेश्वरा सारकी जात्रा जाता तिका घडांची जात्रा म्हणटत. सगळा देवूळ भर आवाऱ्यांत घडच घड बांदलले आसतत. अश्यो वेगवेगळ्यो जात्रा जातत.
 आयज काय काय जात्रा फामाद कित्याक जाल्यार पडांक लागान. आमच्या गोयांतच ह्यो अश्यो जात्रा जातत. जय जात्रेक पड आणी घुडघुडो त्या जात्रेक तुफान गर्दी. देवळाच्या ह्यावटेन तेवटेन भीतर सरताना जर घडा.... घडा.... खळा.... खळू... डबल... टिबल अशें तरेतरेचे वाज कानार पडले काय समजाचा जात्रेक घुडघुडो आणी पड आसा. घुडघुड्याचेर आयज पोर पोर सुध्दा पयशे लायताना दिसतत. वेगवेगळे खेळ कशे खेळपाचे, कशे पयशें लावपाचे ह्या आजून आमकां कळानां. पूण आयच्या पोरांक सगळां खबर.
 पोर पोर घुडघुड्याचेर धा-धा रुपया लावन खेळटत आणी शंभर - दोनशी लागी करूनय व्हरतत. पडाचेर एक दीस असोच बघपाक गेलय जाल्यार पात्राव कवाळ्याचे कवळे मेजतत. खेळप्यांक इतको कसो काय पायदो जाता कोणाक खबर. एक एकटो बरो उमेदीन हासत खेळत वयतत. तेवा कयटा ह्यांचा आयज बराच सादला. पूण ते पयशांचे कवाळे बघून मातर सरसरीत घाम इलो. ज्या जात्रेक पड, त्या जात्रेक तरेतरेची केस्तावा ही जातत. म्हणान एक एकदा भय सुध्दा दिसता. पडांचेर उमेद येता ती पयशें वयतल्याची तोंडा बघपाक. तेंका बगून हसाचा काय रडाचा ताच केवा केवा कळाना.
 जात्रा म्हटली काय खरी मजा ती रातच्या वेळार. आता रातची कसली मजा जाल्यार दशावतारी नाटकाची मजा. ह्या नाटक बघपाक जी तुफान गर्दी पडटा ती बगपाकच पोरा-तोरा, म्हातारी-शितारी, बायलां-भुरगी सगळी जागीच रवतत. फातोडेर कोंबो आरडा मेरेन प्रत्येकजाण उमेदीन जात्रा बघतत. जात्रा बघताना सगळ्यांत पयली येता तो गणपती. गणपतीची पुजा आरती जाली काय मगेर संकासूर. संकासूर इलो काय पावूण वर सुमार प्रत्येकाच्या पोटांत हसान पेटके. वेगवेगळ्या तरेचे विनोद करून लोकांचा मनोरंजन बाबडे रातभर करतत.
 संकासुराक मारलो काय मगेर खरी जात्रा सुरू जाता. वेगवेगळ्या पुराणाचेर ना जाल्यार वेगवेगळ्या देवतांचेर नाटकाचे भाग लायतत. लडायेवेळार दशावतारी नाचतत ता बघपाक सुध्दा मजा येता. सारखो दुखांचो प्रसंग आसलो काय कलाकांरांक चाबकान मारतत तेवा बघणारो लोक सुध्दा भावूक जाता. तेंच्या दोळ्यान सुध्दा भळा भळा दुखा व्हावपाक लागतत. आयज दशावतारी नाटक बघला जाल्यार बाबडे मेळात त्या जाग्यार आपली कला सादर करतत.
 रंगाच्या पुरती वायच जागा आणी नाटक करपाच्या जाग्यार बाक, मायक आणी लायट गावली काय नाटक फुल्ला. स्वताची रंगवण बाबडे स्वताच करतत. स्वताचे सगळे कपडे स्वता घेवन येवाप, स्वता न्हेसाप आणी विशय कयळो काय स्वताच बोलत वचाप. समोरचो काय बोलता तेका प्रती उत्तर दियत नाटकाचो विशय लोकामेरेन पावयतत. आमकां दशावतार म्हणजे काय न्हू कसो दिसता. पूण तेंका कलाकारांक आणी बाकिच्या वांगड्यांक जेमतेम हजार बाराशी रुपये एका रातीक मेळटत. जर कंपनी किंवा नाटकाचो मेळ तर बरो आसात जाल्यार त्या नाटकाक लोकांची अकांत गर्दी.
 आयज दशावताराचे कितकेशेच मेळ मकां बघपाक मेळटत. तेतूंत आयज कलेश्वर, चेंदवणकर, बाळकृष्ण गोरे, नाईक मोचेमाडकार, दत्तामाऊली, पार्शेकार, वालावलकार, खानोलकार, आजगोवकार, आरोलकार, भाई कलिंगण (कलेश्वर), मामा मोचेमाडकार, चेंदवणकार गोरे, महापुरूष, अमृतनाथ, ओम विरभद्र, हेळेकार, जय हनुमान, माऊली दशावतार, सिध्दिविनायक, बोरेडेकार, ओंकार, सिध्देश्वर, बुटेश्वर, ओम भवानी अशे कितकेशेच दशावतारी मेळ आसत. कितकेशेच वेगवेगळे दशावतारी कलाकार आसत जे आपल्या कलेन फुडे सरान नावलौकीक मेळयला.
 आयज ही दशावताराची कला महाराष्ट्रातलेच कलाकार जास्तीत जास्त प्रमाणान सादर करताना दिसतत. ही प्रत्येक कला, मजा आणी परंपरा आमी जपान दवरूंक जायी आणी फुडे व्हरपाक जायी.
 खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात. 