- घडये हो म्हज्यांतल्या डिस्टॉर्टेड पर्सनालिटीचो भाग आसूं येता. शिवाय प्रत्येक मनशांत 'जेकिल अॅन्ड हाईड' आसताच अशें म्हजें मत.
-म्हाका दिसता, वयाच्या धाव्या-इकराव्या वर्सा. पूण हांवें म्हजी पयली कविता बरयल्ली मराठींतूच. 'मला वाटते पक्षी व्हावे' अशे पद्धतीची ती आसली. शिवाय ताचे उपरांत कांय वर्सा हांव फकत मराठीतूच कविता बरयतालो.
- खंयचेय भाशेंत कविता बरयतलो जाल्यार ते भाशेंतलो 'स्लँग' कवीक नीट खबर आसचो पड्टा. तेन्नाच तो त्या काव्यपरंपरेंत नवी भर घालूंक शकता. म्हाका मराठी परस कोंकणीचो 'स्लँग' चड बरो खबर आसलो, म्हणून उपरांत कोंकणींत हांवें कविता बरोवपाक कॉमेस केलें. बेठो कोंकणीभक्त म्हणून न्हंय.
- संस्कार हे प्रत्येक लेखक-कवीचेर जाताच. मागीर रमेळ (एसआयसी) वेळुस्कार सारक्या कवीन जरीय कितलेंय त्या प्रस्नाचें उत्तर दिवपाचें टाळ्ळें, तरीय तो जाताच हे खरें. अनुकरण आनी संस्कार ह्यो दोन वेगवेगळ्यो गजाली आसात. मर्ढेकरांचेर जसो तुकाराम आनी इलियट हांचो संस्कार जाला, तेचप्रमाण इलियटाचेर एझरा पांऊडचो संस्कार आसा. हे पद्धतीन ही संस्काराची परंपरा चालूच आसता. म्हाका दिसता म्हजेर खंयच्याच कोंकणी कवीचो संस्कार जावंक ना. कारण म्हाका आदर्श असो खंयचोच कवी अजून कोंकणीत म्हाका दिसूंक ना. म्हजेर संस्कार जाला तो कोंकणी भायल्या कवींचो. तुकारामाचे अभंग, पोरनीं हिंदी फिल्मी गीतां, गझल, शेर-शायरी, पु.शि. रेगे हांची कविता ह्या सगल्याच गजालींचो म्हजे कवितेचेर संस्कार जाला. तेंच कित्याक, भालचंद्र नेमाडेंंच्या 'कोसला' ह्या कादंबरीचो लेगीत म्हजे कवितेचेर संस्कार जाल्लो आसा. तशेंच गोंयच्या लोकगीतांचो म्हजे कवितेचेर जाल्लो संस्कारूय मोटो आसा. गोंयच्या लोकवेदाकडेन नातें जाडपाचो (एसआयसी) तर हांव सतत प्रयत्न करीत आसतां.
- बरें आसा. जशें सुचता तशें सांगतां. कविता म्हणजे कितें हाचो विचार करतलो जाल्यार कविता आनी भाशा हांचो संबंद तपासून पळोवचो पड्टलो. कवितेंत भाशेंचें एक उच्च रूप प्रस्थापित जाल्लें आसता. ह्या प्रकारचें रूप हेर वाङ्मयप्रकारांत आमकां दिसूंक शकना. कारण हेर वाङ्मयप्रकारांत भाशा हें संवादरूपी माध्यम आसता. उलट कविता ह्या वाङ्मयप्रकारांत भाशा समागमरूपी जाल्ली आसता. कवीचो समागम भाशेकडेन आनी भाशेचो समागम रसिकांकडेन असो हो काव्यप्रवास आसता. ह्या समागमातल्यानूच कविता जल्माक येता. ते नदरेन कवितेेंत भाशा ही सर्वभौम आसता अशें म्हणू येता. हाचोच अर्थ असो की कवी जेन्ना भाशेकडेन समागम करता तेन्ना तो कवितेक जल्माक घालता आनी ती कविता, त्या कवितेंतली भाशा जेन्ना रसिकांकडेन समागम करता तेन्ना त्या कवितेच्या जल्माचें 'सार्थक' जाल्ले आसता. कवी आनी रसिक हांका जोडपी पूल म्हणजेच ती कविता आसता मात ह्या प्रकाराचो समागम घडलेबगर तो पूल उबोच रावंक शकना.
- ताचें सादें उत्तर दिव येता ते अशें की भाशेकडेन समागम करपाक वा घेवपाक एकतर कवी नाजाल्यार रसिक कमी पडला आसतलो. मात हो प्रस्न निकालांत काडपाक दोगांयच्या समागमाच्या कुवतीचेर हाचें उत्तर थारतलें.
- तुमचो प्रस्न उपरोधित आसा. पूण खरें सांगू, भाशेेकडेन लेगीत समागम करपाची अनेक आसना आसतात. त्या आसनाक 'कवितेंतल्यो भाशीक शक्यता' वा 'लँग्वेश पॉसिबिलिटीज' अशें म्हणू येता. पूण हीं आसनां कवीच भाशेकडेन करता, रसिक न्हय, रसिकाचें काम फकत त्या आसनांचे सौंदर्य तोखेवपाचें, नियाळपाचें आसता. आतां हो मुद्दो तुमी ब्ल्यू फिल्माच्या पातळीर व्हरचेना अशी हांव आस्त बाळगितां.
- भाशेंत परत-परत तींच-तींच उतरा, तींच-तींच वाक्यां आमी वापरीत आसतात. तेच खातीर कविता ह्या ल्हान अवकाश आशिल्ल्या वाङ्मय प्रकारांत कवीन भाशा अशे तरेन आटयल्ली आसता की तातूंतल्यान सदच्याच उतरांचे वा वाक्यांचे म्हणजेच पर्यायान सबंद भाशेचेंच नवें सृजनशील अवतारीकरण जावंक जाय. हो भाशा आटोवपाचो प्रयत्न म्हणजेच कवितेंतल्यो भाशीक शक्यता सोदपाचो वा फुलोेवपाचो एक प्रयत्नूच म्हणचो पड्टलो. उदाहणार्थ, ह्यो सकयल दिल्ल्यो गीताच्यो ओळी पळयात :
'उतरांचो मंत्रनाद' हो लेगीत भाशीक शक्यता फुलोवपाचो आनीक एक प्रकार आसा. बाकीबाबांची कविता ही ह्या 'नादमय' वा 'लिरिक' प्रकारच्या भाशीक शक्यतेचे बरे उदाहरण आसा.
म्हज्याच कवितेंतलें उदाहरण ते नदरेन हांगा हांव दिवंक शकतां. म्हजी 'कॉलेज' नांवाची एक कविता आसा. तातूंत एक ओळ आसा :
- भूक - तान लागली की जसो जीव जाता तसोच तो कविता येवंक लागली की जाता. भूक लागली की जशे पोटांत कावळे आड्डतात अशें म्हणतात, तशेंच कविता येवंक लागली की म्हज्या काळजांत कोण तरी आड्डता अशें म्हाका दिसूंक लागता. पोटाची भूक अन्न भागयता, तर कविता आत्मिक समाधान दिता. पूण भूक लागप आनी कविता येवंक लागप हांचो मूळ प्रोसेस तसो सारकोच. आतां काळजांत जो कोण कितें आड्डता ताचीं उतरां अस्पश्ट आसतात. एखादोच शब्द वा एखादेंच वाक्य म्हाका आयकूंक आयिल्लें आसता, म्हूण निमणो हांव पेन आनी कागद घेवन बसतां आनी काळजाकडेन कान लायतां. ती भितरलीं अस्पश्ट उतरां 'क्लिअर' करपाक पळयतां. केन्ना केन्ना तीं इतलीं अस्पश्ट आसतात की एक दोन ओळी बरयल्या उपरांत कविता फुडेंच धुकलना. खूब तकालस जाता. ते नदरेन म्हज्या एका कवितेचो अणभव तुमकां सांगचोसो दिसता. 'काशि म्हण्टा' ह्या झेल्यांत 'आवयच्यान तर' ही कविता आसा. ही कविता बरोवपाक एक पावसाळ्यात सुरवात केल्ली. आनी दोन तीन ओळी बरोवन कांयच सुचना म्हणून ती तशीच उडयल्ली. उपरांत ती हांव विसरूनूय गेल्लों. पूण गंमत म्हणजे फुडें दुसर्या पावसाळ्यात ती एक दीस म्हाका सट्करून उगडास जाली आनी तेन्ना एका झटक्यात ती अर्दवट कविता हांवें बरोवन पुरी केल्ली. म्हणजेच, ही कविता बरोवपाक हांवें एक वर्स घेतलें. उलट कांय कविता अश्योय आसात की त्यो एका बैठकीत हांवे पुर्यो केल्यात. उदाहणार्थ, 'फात : एक रॉजार' नावाची जी म्हजी कविता आसा ती हांवें पाच मिनटांत बरयल्या.
