"आमचें काल आमच्या फाल्याचो उजवाड. आमचें काल म्हळ्यार आमच्यो करन्यो. आमचें फालें म्हळ्यार भविश्य. उजवाड म्हळ्यार फळ" - हीं तात्वीक उतरां वैदीक बुकांनी वाचुंक मेळचीं जावनासात. वेदांतलीं हिंच उतरां म्हापुरुशांनी वेवेगळ्या रितिंनी मनशांक समजांवचें प्रेतन केलां, जाव्येत स्वामी विवेकानंद, जाव्येत रामकृष्ण परमहंस, जाव्येता गौतम बुद्ध.
ह्या संसारांत आज हऱ्येका शेतांनी स्पर्धात्मक चिंतप आनी एका प्रगतिशील चिंतपाची गर्ज सर्वांक आसा आसतां, मनीस नव्यो नव्यो वाटो सोधुंक सक्ता, नवीं नवीं विधानां काडुंक सकता. एका तेंपार चडताव सर्व मनशाच्या हातांच्ये सकतेन जावंक जाय आसचें आयच्या काळार चडताव जावन मनशाच्ये तकलेन सोधून काडलल्या मेशिनांत जाता. हांगासर मनशाभांद, मौल्यां, सिंतिमेंतां फकत अगोचर संगती वा नादिसचे अंश. तशें आसतां एका ना एका दिसा ह्या यंत्रांच्या कृतकपणाचेर शिणचे दीस मनशाक येतासतां - खरेंच आदले कश्टांचे दीस कितले सुभागी म्हणून भोगचें स्वाभावीक.
मनीस जावन जल्मतेल्या हऱ्येकल्याक काल आसलो, आनी चडावत जावन तो आज, 'कालचे' विशीं नियाळ करता. सभार कारणांक लागून 'कालचो दीस आयच्या दिसाच्याकी बरो आसलो म्हण चिंता'. हांगासर काल म्हळ्यार फकत एक दीस न्हय, बगर आपणें सोंपयिल्ले दीस. आनी ह्या चिंतपांत खंय ना खंय, कशें ना कशें, कितें ना कितें तरयी आमकां एक्ये रितीर कर्गशें करता, पश्चाताप आनी प्रायश्चिताक उलो दिता तशेंच थोड्या दिसांक नियाळून परत तो दीस/घडी येवंक मागता. सोंपून गेल्लो काल आनी केदिंकच फाटीं येंवचोना म्हणून समजल्यारी असलो भर्वसो करचो स्वाभावीक.
रूपकांः बांय म्हळ्यार प्रज्ञावंत आनी अप्रज्ञावंतां मधली गड व तड. अन्येके नदरेन बांय प्रस्तूत काळ (आज) तशेंच काल (सोंपून गेल्लो) तशेंच फालें (फुडें येवंक आसचो काळ) मधें एक गांच. अशेंय सांगुंयेता, बांय म्हळ्यार धर्णिपोंदा (आमी सोंपयिल्लें व होगडायिल्लें काल, आमचें अप्रज्ञावंतपण, वा मरण) आसच्यांक, वास्तव काळार यादिंत आसच्याक, जिवंत आसच्याक संपर्क करयता.
लाट्याक आधार जावन बांयक गळयिल्ले बाल्देंत भरचें उदक तशेंच लहर. यादींक लागून भायर येंवची इमाजेची अस्थिरता - हांगासर कांय एक दोन काणयो उब्यो जातीत. उदक आनी लहर एक सकत तर, ती आपणाथंय भरोवन घेवंक त्ये बांयत देंवलले बाल्देक बागवुंची गर्ज आसा, जेदनां ती बाल्दी उदकाच्या वयर व उदकाच्या समानांतरार आसा, तेदनां सयत बाल्दी आपणाथंय कितेंच भरोवन घेवंक सकना, बगर तिका आनिकयी सकला बागवोंकय पडता. आतां वयर थावन उदक वोडच्या कवीक सकला बांयत दिसचें रुपणें आस्येता ताणें मोग केल्ले चलियेचो वा कोणाचोय, पूण तें रुपणें हासून खिणान नपंयिंच जाता. हांगसर इमाज हासता म्हळ्यार; कविचीं मोगाचीं बरी याद घेवन येंवचें म्हळ्ळो अर्थ करुंयेता.
ह्ये कवितेंत 'याद' एक भोव महत्वाची इमाज, आनी हीच याद 'जी सोंपून गेल्या' तांकां, तशेंच 'जी जिवंत आसा' तांकां जिवें दवरुंक सकता.
ह्ये कवितेक जायते रितीन अर्थ करुंक जाता, कोण तात्वीक चिंतपाच्ये बुन्यादिचेर ही कविता वाचीत तर, ताका दोन काळ जिवीत आनी मरण म्हणून दिसुंक पुरो. तीच सोभाय आनी सकत एक्ये कवितेची.
