1. ल्हान भुरग्यांची काळजी (Konkani, Caring for Babies & Young Children) - Children for Health\n1. ल्हान भुरग्यांची काळजी (Konkani, Caring for Babies & Young Children)\n10 संदेश विशय1: ल्हान भुरग्यांची काळजी\nल्हान भुरगी आनी अर्भकां वांगडा जाता तितलें खेळ खेळात, तांका वेंगायात, उलयात, हासात आनी तांचे खातीर गितां गायात.\nअर्भक आनी ल्हान भुरग्यांक सोपेपणान आपल्यो भावनां व्यक्त करपाक जमनात, तीं रोकडींच रागार जातात, भियेतात आनी रडटात. तांचे कडेन सदांच मायेन वागात.\nल्हान भुरगीं चलप, आवाज काडप, खावप आनी पिवपः ह्यो गजाली रोकड्योच शिकतात. तांका मजत करात पूण कांय फावटी ताका आपल्या साद्या साद्या चुकीतल्यान स्वताच शिकूंक दियात.\nचले आनी चलयांक तितलेच समान म्हत्व आसता. तांकां बरे तरेन वागयात, चड करून दुयेंत आनी दुबळीं आशिल्ल्यांक.\nआपल्या सरभोंवंतणच्या लोकांची ल्हान भुरगीं नक्कल करतात. म्हण्टकीच तुमी स्वताचें निरिक्षण करात, तांचे मुखार बरे तरेन वागात आनी तांका बरो मार्ग दाखयात.\nल्हान भुरगीं रडपा फांटल्यान कितें तरी कारण आसताच. (भूक, भंय, दूख). तांचीं कारणां सोदपाचो यत्न करात.\nल्हान भुरग्यां वांगडा आंकडे आनी अक्षरांचे खेळ खेळून, चित्रां काडून तांका शाळेंत शिकपा खातीर तयार करात. तांका काणयो सांगच्यो, गावचें आनी तांचे वांगडा नाचचें (नृत्य).\nएका चोपडेत भुरग्यांच्या वाडीची नोंद करात. देखीक, पयलेच फावट जेन्ना ती उलयतात, वा चलतात.\nदुयेंस सगळी कडेन पसरचे न्हय म्हुणून, मजतनीस आनी व्हडल्या भुरग्यांक ल्हान ल्हान भुरगीं निवळ आसात काय ना (खास करून तांचें हात आनी तोंड), तीं नितळ-निवळ उदक पियेतात काय ना आनी तांकां पोटाक पावपा इतले जेवण जेवतात काय ना , हें तपासपाक मजत करची.\nअर्भकांक तशेंच ल्हान भुरग्यांक माया-मोग दियातच पूण तुमी, स्वताकय विसरूंक फावनात. तुमी लेगीत म्हत्वाचीं.\nल्हान भुरग्यांची काळजीः भुरगीं कितें करूं शकतात ?\nस्वताच्या भाशेंत आनी स्वताच्या उतरांनी भुरग्यांचीं काळजी कशीं घेवचीं हाचेर संदेश तयार करचे.\nहेर भुरग्यांकय आनी आपल्या घराच्यांक हे संदेश शिकोवचे.\nचले आनी चलयो अशे दोन पंगड करात, आनी चल्यांक चलयांचें खेळ खेळपाक लायात आनी चलयांक चल्यांचें खेळ खेळपाक लायात. उपरांत दोनय पंगडांक त्या खेळांचेर चर्चा करपाक लायात. देखीक, चल्यांचें खेळ आनी चलयांचे खेळ अशे भाग केल्ले तुमकां मान्य आसा? हय, जाल्यार कित्याक वा ना, जाल्यार कित्याक?\nघरातल्या आनी शाळेतल्या वायट वागणुकेचेर आनी बरे वागणुके चेर भासाभास जावची आनी आनी वायट वागणुक आनी बरी वागणुक हाचेर विस्तारान उलोवचे.\nघरांत, शाळेंत वा समाजीक पंगडांनी खेळणी तयार करपाच्यो सर्ती घडोवन हाडात. देखीक, मॉबायल, झुनझुनीं, ब्लॉक्स बांदप, बावलीं, जनावरां आनी चित्रांची पुस्तकां, आदी.\nपोस्टरां वरवी ह्या विशयां विशी तुमकां कितें कितें खबर आसा तें दुसऱ्यांक दाखयात.\nदुयेंसा पासून राखण करपा खातीर शाबणान हात धुवपाचे, रोगाच्या संसर्गा पासून राखण आनी संतुलीत आहार खावपाची चित्रां आनी पोस्टर तयार करून दाखोवपाचे.\nल्हान भुरग्यांची काळजी घेवपी मनीस तांचें वांगडा खेळटा, हें दाखोवपी एक नाटकुलें तयार करात. ह्या नाटकुल्यांत दोन आवयांचीं संवगां घेवंक जातात, जंय एके आवयक दिसता ल्हान भुरग्यांनीं तोंड बंद करून वोग्गी रावंक जाय आनी दुसरेक दिसता, तांणीं मजेंत रावंक जाय. हातीच्या आनी तोंडाच्या हाव-भावांतल्यान ह्यो भावना व्यक्त करात. हेर भुरग्यांक ती भावना कसली हें वळखुपाक सांगात.\nMAKEashort play about caregivers playing with young children. They can play out the dialogue between two mothers; one who believes young children should be kept quiet and one who believes in having fun! Mime/act out an emotion/feeling only with gestures and facial expressions. Other children guess what the feeling or emotion is.\nपालकांक आनी आजो-आजयेक भुरगीं कित्याक रडटात आनी हांसतात तें विचारात, आनी ती कारणां वर्गांत सांगांत.\nएक वर्ग वा एक पंगडाक थळाव्या वाठारांतल्या एका अर्भकाची जापसालदारकी घेवंक सांगात. भुरग्याची वाड कशी जाता हें सांगपाक त्या भुरग्याचें आवयन ह्या पंगडा कडेन दर म्हयन्याक येंव येता.\nदुयेसां पयस दवरपा खातीर निवळ रावप आनी नितळ-निवळ उदक पिवप हाचेर एक गीत तयार करात आनी तें गीत तुमच्या घरांतल्या ल्हान भांवडांक गावन दाखयात.\nव्हड भुरग्यांनी आपल्या पालकां कडेन चर्चा करून तांका अर्भकांक आनी ल्हान भुरग्यांक सांबाळटना कसले त्रास जाले आनी तांकां कसलो आदार मेळ्ळो, असले प्रस्न विचारचे.\nएका भलायकी सेवकाक वा एका विज्ञान शिक्षकाक भुरग्याचो मेंदू कसो वाडटा तें विचारात.\nव्हड भुरग्यांनी तांच्या वाठारांतल्या जाणट्यां कडल्यान गितां, काणयो आनी खेळ शिकुन घेवचे आनी ल्हान भुरगीं आनी अर्भकां खातीर तीं गितां गावचीं.\nअर्भकांक दुयेंसा पासून वाटावपाक कितें करप म्हत्वाचें अशें तांका दिसता? अशें भुरग्यांनी व्हडल्या मनशांक विचारचें.\nअदीक म्हायते खातीर उपकार करून www.childrenforhealth.org वा clare@childrenforhealth.org ह्या संकेत स्थळाचेर संपर्क करचो.
