मणिपूर पेटलां. राज्य सरकारान पांच दीस इंटरनेट बंद केलां. सात जिल्ह्यांनी कर्फ्यू लायला. भायर दिसता ताचेर फार मारपाचो आदेश दिला. रेल्वेय रद्द केल्यात. तरी अजून ईशान्ये कडलें हें धाकटुलें राज्य धुमसता. हांगाच्या भोवसंख्य (53 टक्के) मैती (मैतेई) समाजाक अनुसुचीत जमातीचो दर्जो दिवपाची हालचाल सुरू जाली आनी नागा, कुकी हे दोन आदिवासी समाज चाळवले. मैतींक एसटींत घेनासतना दुसऱ्या वर्गांत घेवन आरक्षण दिवचें अशी मागणी करीत तांणी गांवांगांवांनी मोर्चे काडले. ऑल ट्रायबल स्टुडंट्स युनियन ऑफ मणिपूर हे बळिश्ट संघटनेन फुडाकार घेतलो. बुधवारा आदिवासी एकता रॅली आशिल्ली. सगल्या 10 जिल्ह्यांनी हजारांनी लोक रस्त्यार आयिल्ले. रॅली सुरळीत जाली. हिंसेची एकूय घडणूक जावंक ना. उपरांत अचकीत मोडतोड करप, दिसता तें लासप सुरू जालें. हाचे फाटलें कारण कोणाकूच खबर ना. कांय जाणांच्या मतान, अँग्लो कुकी वॉर मेमोरियल गेटीक उजो घालो, अशी खबर आयिल्ल्यान नागा, कुकी समाजान कायदो हातांत घेतलो. मैती लोक सामकार दिसतकच विरोधी समाजाचे लोक चडूच हिंसक जाले. हे अशांततायेक लागून हजारांनी लोक (खास करून मैती) विस्तापीत जाल्यात. तांची मालमत्ता लासून गोबर जाल्या. नेमके कितले लोक मेले, जखमी जाले, ताचो अधिकृत आंकडो जाहीर करूंक ना. हिंसाचाराक खंय दोळे नासतात. फक्त मैतीच न्हय, तर नागा, कुकींच्यो मालमत्ताय मातये भरवण केल्यात. मणिपूर सरकार परिस्थिती सुदारची म्हूण वावुरता, पूण कांय समाज विरोधी घटक आतां हाका हिंदू- क्रिस्तांव रंग येवचो म्हूण नेटान यत्नाक लागल्यात. मैती समाजाचे चडशे लोक हिंदू आनी भोवतेक कुकी, नागा हे क्रिस्तांव. नेमको हाचोच गैरफायदो कोल्या बुद्दीच्या लोकांनी घेवपाचो येत्न सुरु केला. मणिपूर सरकारान हाचेर नियंत्रण दवरपाक जाय. कारण जातीय, धर्मीक हिंसाचार हो समाजाचें सांसणाचें लुकसाण करता आनी ते घावे पिळग्यान पिळग्यो तशेच उरतात. आमकां भारतीयांक हाचो बेसबरो अणभव आसा. तरीय आमच्या कट्टुलांत तें वचना. लश्करान व्हाॅट्सअॅप संदेशांचेर विस्वास दवरचो न्हय, असो उलो मारला, तो हेच खातीर.
 मणिपूराची लोकसंख्या 27 लाखांच्या आसपास. तातूंत 41 टक्के हिंदू आनी 40 टक्के क्रिस्तांव. नागा, कुकी हे दोंगराळ वाठारांनी रावतात, तर इंफाळ शारांत, आशीकुशीच्या देंगणांत चडशे मैती समाजाचे लोक रावतात. फक्त आरक्षणूच न्हय, तर हाका राजकी कारणूय आसूं येता. तें म्हणल्यार विधानसभेच्या 60 जाग्यां मदले 40 जागे हे इंफाळ देंगणांत आसात. कारण थंय लोकसंख्या चड. आदिवासी समाज दोंगराळ गांवांनी वशिल्ल्यान आनी लोकसंख्या शिंपडून आशिल्ल्यान तांचे जागे उणे. चडशी लोकसंख्या इंफाळ भोंवतणीच. विधानसभेंत मैती आमदार चड, हो रागूय तांच्या विरोधकांक आसूं येता. अनुसूचीत जमातीचो दर्जो मेळचो म्हूण मैती हे मणिपूर उच्च न्यायालयांत गेल्ले. सुनावणे उपरांत निकाल मैतींचे वटेन लागलो. कोर्टान बेगोबेग समिती स्थापन करून मैतींक एसटीचो दर्जो दिवचो अशे निर्देश मणिपूर सरकाराक दिले. ताची प्रक्रिया सुरू जाल्या. तांकां तो दर्जो मेळटकच दोंगराळ वाठारांत जमनी घेवपाक मेळटल्यो, नोकऱ्यांत आरक्षण मेळटलें.... देखून हेर कडेन वाद जातात, तसोच हांगाय आरक्षण मुद्द्या वयल्यान ह्या वादाची कीट पेटली. देश स्वतंत्र जायत सावन हो वाद चलता, अशें कांय जाणांचें मत. मणिपूर हें सुपुल्लें राज्य. मात हांगाचे लोक मेहनती. खेळांत तर ते सदांच मुखार. हांगाच्या खेळगड्यांचे कारकिर्दीचेर ह्या हिंसाचाराचो परिणाम जावंक जायना, हाचीय खबरदारी सरकारी यंत्रणांक घेवची पडटली.
 आरक्षणाचे वटेन आनी विरोधांत एक मतप्रवाह आसा. कांय जाणांच्या मतान तें जाय. आमच्या देशांतल्या कांय राज्यांची परिस्थिती पळयल्यार शिक्षण, रोजगारांत आरक्षण आनीक कितलीं वर्सां दिवचें पडटलें, तें कळना. देश स्वतंत्र जावन 75 वर्सां जालीं, तरी हांगा गरिबी, अन्याय, दळडीर, असाक्षरताय आसा. फकत तळागाळांतले समाजूच न्हय, तर कथित उच्च वर्गांतले लोकूय पोटाक पादिशेर आसात. आमचें गोंय सुदारिल्ल्यान आमकां तें व्हडलेशें जाणवना. आरक्षण दिवन पसून समाजीक स्थिती सुदरना, जाल्यार ताचे फाटलीं कारणां सोदून आमकां उपाय घेवचे पडटले. मतां खातीर कसलोय निर्णय घेतना फुडाराक कितें घडूं येता, ताचोय विचार करपाची गरज आसा. लासपी मणिपूर शांत करपाक आतां सगल्याच सरकारांनी यत्न करुंक फावो.
 खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात. 