इंडीज जुव्यांच्या चोम्यांमदलो सगळ्यांत व्हडलो जुंवो. एक साम्यवादी देश. ल्हान व्हड सगळ्या जुंव्यांसयत वट्ट क्षेत्रफळ १,१०,९१२ चौ. किमी; लोकसंख्या १, ०१, ९१,००० (१९८६). हाची उदेंत-अस्तंत लांबाय सुमार १,२०० किमी. आनी दक्षिण-उत्तर रुंदाय ४० ते २९० किमी. आसा. ह्या देशाक सुमार ३,५०० किमी. लांबायेची दर्यादेग लाबल्या. अक्षवृत्तीय विस्तार ७४0 ८' अस्तंत ते ८४0 ५७' अस्तंत. हाचे उत्तरेवटेन एटलांटीक म्हासागर आनी प्लॉरिडा हो अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांचो वाठार, तेभायर बहामा जुंवे आसात. उदेंतेवटेन विंडवर्ड पॅसेज आनी ताचे पलतडीं हायती; दक्षिणेवटेन कॅरिबियन दर्या आनी तांतले जमैकासारकिले जुंवे, अस्तंतेवटेन मॅक्सिकोचें आखात आनी युकातान खाडीपलतडीं मॅक्सिकोचो युकातान वाठार आसा. मॅक्सिको आनी पनामा हांच्या मार्गाचेर आशिल्ल्यान क्यूबाक भूगोलीक नदरेन बरेंच म्हत्व आसा.
भूंयवर्णनः हांगाची भूंय मदींमदीं थीर नाशिल्ल्यान भूंयकांप बरेच जातात. भूंय चडशी चुनखडी आनी चिकणमातयेची आसा. अशीर न्हंयच्या देगणांतली जमीन बरीच पिकाळ आसा. सुमार ४०% भूंय दोंगरी आसा. उदेंतेवटेन ओरिएंते दोंगर, कामाग्वे प्रांतांत दक्षिण दर्यादेगेर सिएर्रा मास्ट्रा दोंगर आनी ताका समांतर, उदेंत पातळिल्ली दोंगरांची वळ आसा. हांतूंत क्यूबाची सगळ्यांत उंच दोंगरातेंगशी पीका तूर्किनो (१,९७३ मी.) आसा. आग्नेयेवटेनची बरोच वाठार ६०० मी. उंचायेचो, जाल्यार कामाग्वे वाठार ३०० मी. उंचायेचो आसा मध्य क्यूबाच्या दक्षिण लास व्हीयास वाठारांतल्या त्रिनिदाद पर्वताची उंचाय चडांत चड १,१५८ मी. आसा. उत्तर दर्यादेगेलागच्या पिनार देल रिओची उंचाय ७२८ मी. आसा. हांगाची दर्यादेग चडशी चिखलाची आसा. हांगा व्हडल्यो न्हंयो आनी सरोवरां नात. सुमार २०० न्हंयो दक्षिण आनी उत्तरेवटेन व्हांवतात. तांच्या मार्गावेल्यान उण्या अंतराक लागून येरादारी जायना. सगळ्यांत व्हडली न्हंय कॉटो सुमार २४९ मी. लांबायेची आसा आनी अस्तंत ओरिएंते प्रांताच्या मळांतल्यान व्हांवता.
वनस्पत आनी मोनजातः ऊंस, काफी, कोक, आनी केळीं हांची लागवड जावचेपयलीं क्यूबांत बरींच रानां आशिल्लीं. आतां फकत कांय दोंगरी वाठारांनीच रानां दिसतात. पावसाच्या बदलपी प्रमाणाक लागून पानां झडपी झाडां बऱ्याच तरांचीं आसात. पाचन, सेडर, ओक मॉहॉगनी, एबनी, अकाना, साबिको हे मदेराक उपेगी पडपी लांकडाचे रुख आसात. २५ मी. मेरेन ऊंच वाडपी 'रॉयल पाम' हो हांगाचो राश्ट्रीय रूख आसा. ताचो सगळ्या गजालींक बरो उपेग जाता. साबा हो रेशमासारको मोव कापूस दिवपी, सोबीत रुख ३० मी. परस ऊंच वाडटा माड आनी हेर ताड जातीचे रुख हांगा बरेच आसात. सव्हाना तणाचीं हांगा मळां आसात. कामाग्वे, अस्तंत लास व्हीयास आनी दक्षिण पिनार देल रिओ हांगा तण, ताड आनी झोंपां वाडटात. दर्यादेगांनी चडशी दक्षिणेवटेन चिखलांत वाडपी वनस्पत सांपडटा. सफरचंदां, आंतेरां एव्होकॅडो आनी पोपायो हीं हांगाचीं मुखेल फळां आसात. ह्या देशांत व्हडा आकाराची मोनजात सामकी उणी दिश्टी पडटा. ल्हानसान प्राणी बरेच आसात. वागोळीं आनी बिळांनी रावपी, तेभायर किडमूय खावपी मोनजातीच्यो बऱ्योच जाती आसात. न्हंयांनी मॅनेटी आसात. स्थलांतर करून आयिल्लीं आनी थळावे जातींचीं सुकणीं बरींच आसात. सरपटपी प्राणी उणे आसात. मानगीं, कासंव, इग्वानो हे प्राणी हांगा दिश्टी पडटात. विखयाळे सोरोप नात. गोगलगायी आनी हेर मोव कातीची मोनजात तशेंच नुस्त्याच्यो तरेरवार जाती हांगा आसात.
इतिहासः १४९२ त कोलंबसाक क्यूबाचो सोद लागलो आनी १५११ मेरेन स्पॅनिश लोकांनी थंय आपलो राबीतो करून अमेरिकेवेल्या आपल्या घुरयांचें हें मुखेल केंद्र केलें. ताचेउपरांत हांगाच्या बऱ्या बंदरांक लागून अमेरिकेंतल्यान लूट घेवन येवपी स्पॅनिश जहाजांक हांगा आलाशिरो मेळूंक लागलो. ह्या कारणाक लागून फ्रेंच आनी इंग्लीश चाच्यांनी हांगा बऱ्योच घुरयो घाल्यो.
