मे म्हयन्याच्या तिसऱ्या आयतारा दिसा कुर्डी- सांगें गांवांतल्या सोमेश्वर देवस्थानाचो वर्सुकी उत्सव दबाजान मनयलो. गोंय आनी गोंया भायले सोमेश्वर देवाचे भक्तगण व्हडा प्रमाणांत हाजीर आशिल्ले. साळावली धरणाच्या उदका खाला गेल्लो हो गांव हालीं तेंपार देश, विदेशांतल्या लोकां मदीं बरोच फामाद जायत गेला. भोंवडेकार कुर्डी गांवाक भेट दितात, पूण तांकां गांवा संबंदी जाय तशी माहिती मेळना. कुर्डी हो गांव पयलीं कसो आशिल्ल्लो, ताचे विशीं लोकांक माहिती मेळची म्हणून हो लेख.
 कुर्डी हें नांव खंयच्यानूय कानार पडल्यार गांवांत रावपी सगळे आपले हे जल्मभुंयेचे यादींत गुल्ल जातात. कुर्डी साळावली धरणाच्या उदकांत बुडून आतां 42 वर्सां जावपाक आयलीं. मात, कुर्डीकारांच्या मनांतल्यान गांवच्यो यादी केन्नाच पुसून वचपाक शकच्यो नात. कुर्डी गांव उदकांत गेल्लो तेन्ना आमी सामके तरणाटे. आमचे पिळगेन साळावले धरण बांदलें तें पळयलें आनी आमचो गांव उदकांत बुडलो, तेंय पळयलें. जल्मभूंय उदकांत बुडटा हें पळोवपाचेंच आमच्या नशिबांत आशिल्लें दिसता. ते बाबतींत आमी खपनखायरे.
 सैमान आपल्या उकत्या हातांनी सैम सोबीतकायेन, कृशी संस्कृतायेन गिरेस्त केल्लो कुर्डी गांव. हेर गोंयकारांक पियेवपाक आनी शेतां खातीर उदक मेळचें म्हणून राजकर्त्यांनी ताका उदकांत बुडोवपाचें काम केलें. आमकां कुड्डीकारांक मायभुंये पसून तोडपाचें हें काम. हेर गोंयकारांचें बरें जावचें हे खातीर दरेकलो कुड्डीकार व्हड मनान त्याग करपाक तयार जालो. पयले मुख्यमंत्री भाऊसाहेब बांदोडकार हांणी साळावले धरण बांदपाचें थारायलें आनी तेन्नाच्या गोंयच्या राजकारणांतल्या ह्या देवाच्या उतरांचेर आमच्या जाणट्यांनी दोळे धांपून विस्वास दवरून, तो म्हणटा ताका 'मम' म्हणून येवकार दिलो. भाऊसाहेबान धरण बांदपाची तयारी केली आनी तागेली धूव शशिकलाताईन आपल्या मुख्यमंत्रीपदाच्या कार्यकाळांत धरण बांदलें आनी कुर्डी गांवाचेर उदकांत बुडपाची पाळी हाडली.
 आमच्या भुरग्यांनी कुर्डी गांव पळयलो ना, अणभवलो ना. सर्ग सूख कितें तें आमी आमच्या कुर्डी गांवांत अणभवलां. नवे पिळगेक तें केन्नाच कळचें ना. ते खातीर थंय जल्म घेतलो म्हणल्यार गांवूच ना जाला. कुर्डी गांवचो सैम, संस्कृती, लोकां मदलो एकचार आतां खंयच पळोवपाक मेळचो ना. हिंदूच्या घरांतलो कोणूय भायर पडलो जाल्यार मसुंडेंत लाकडां दाळपाचें काम आमचे किरिस्तांव भाव करताले, हें आतां कोणाक सांगल्यार लेगीत कशेंच खरें दिसचें ना. पूण ही आशिल्ली कुर्डीकारांची एकमेकां विशींची लागणूक आनी वागणूक. आतां हेर कडेन रावपी कुड्डीकार खंयूय एकामेकांक मेळ्ळे जाल्यार बाकीच्यो सगळ्यो गजाली सोडून फकत कुड्डेच्याच यादींनी रंगतात. मनांतल्या मनांत गांवांत पावतात. नॉस्टेल्जीक जातात. अशें कित्याक जाता तर आमच्या कुर्डीन आमकां जाय तें दिल्लें जें आमकां आतां खंयच मेळपाक शकना.
 आमच्या गांवांत कितें नाशिल्लें? सैमा कडल्यान जाता तें सगळें ताणें कुर्डी गांवांक दिल्लें. तुळसतड, शेतोड, व्हडलें मळ, तळसाय, जायमळो हांगची पाचवींचार शेतां. कुशावती न्हंयेचे देगे वयलीं आनी खारजा कुशीचीं भाटां, घरभाटांतले आंबे, पणस, हेर फळफळावळ, संजीवनी साकर कारखान्याक सगल्यांत चड उशीकाण्यांची पुरवण करपी गांव. सैम संपन्नता म्हणल्यार कितें तें आमकां गांवांत दाखोवन दिल्लें.
 आतां गांव नाशिल्ल्यान आमची दरेकल्याची जीण रेंवट जाल्या. विस्थापीत, धरणग्रस्त हो आमचेर शिक्को बसला. आमची पुनर्वसणूक केल्या तो वाठार पडंग. कुर्डी गांवची सर ताका येना आनी येवचीय ना. जाचो गांव ना तांचें कांय ना, हें आमकां दर खिणाक दिसून येता. ते खातीर आमी कुर्डीकार खपनखायरे अशें म्हाका दिसता.
 सैमाची जशी गांवांचेर कृपादृश्टी आशिल्ली तशेंच गांवचे लोक संस्कृती जपून दवरपी. श्रीस्थळ, देवाबाग, तुळसतड, शीर, व्हडलें मळ, कामन्ना, तळसाय, मड्डी, कारेमळ, जायमळ ह्या वाड्या वयल्या लोकांची खाशेली लोक संस्कृती आशिल्ली. तांचे शिगम्या मेळ, थंयचे धालांचे मांड, वाड्या वयलीं नाटकां, चवथीचे दीस, किरिस्तांव भावांचीं लादाईनां, तियात्रां, सेक्रेड हार्ट ऑफ जिजसाचें फेस्त, सोमेश्वराली चैत्रपुनव, शिवरात्र, देवाबागांतलो महालक्ष्मी उत्सव, तळसायचीं नाटकां हें गांवचें संस्कृती वैभव आशिल्लें. धर्म, जात-पात कुशीक दवरून सगळे कुर्डीकार एकचारान सगळे उत्सव मनयताले. नाटकां हें कुर्डीकारालें खाशेलेपण, भजनांत सगळे पारंगत. गायन- वादनांत फिशाल. मोगूबाय कुर्डीकार आनी किशोरी आमोणकार हें आमच्या गांवचें भुशण. वसंत प्रभुदेसाय, आनंद प्रभुदेसाय, सोमनाथ प्रभुदेसाय, श्यामसुंदर कुर्डीकार, भिकूमाम कुर्डीकार, गणेश वेळीप, नागेश खांडेपारकार, अनंत चिपळुणकर, बापू चिपळुणकर, संतोष खांडेपारकार, संगीत गायक, नट दामोदर काणेकार, श्रीराम कुर्डीकार हांची कला कुर्डी गांवांत फुलून आयली.
 काशिनाथ काणेकार जाका सगळो कुर्डी गांव दादी म्हणटालें, तागेल्या पसऱ्यान गांवच्या लोकांक पुर्तुगेज तेंपा सावन जिणेच्यो गरजो हाडून दिल्यो. चवथीक पुराय गांवाक गणपती मुर्ती करून दिल्यो. शीर हो वाडो कुर्डी गांवची राजधानीच. दादीलो पसरो आनी च्या दुकान, उपरांत गजानन कुर्डीकाराल्या भाताचे गिरणीन शेतकारांक तांदूळ करून दिलें. व्हडल्या मळार कुर्डी पंचायत कार्यालय आशिल्लें. ते खातीर तो वाडो राजकी केंद्र आशिल्लें. वसंत प्रभुदेसाय कुर्डीचे पयले सरपंच. तागेलो पूत डॉ. विनय प्रभुदेसाय आतां पर्वरे रावता. गोकुळदास काणेकार हो लेखा खात्याचो संचालक म्हणून निवृत्त जालो. संयुक्त संचालक जाल्लो तुळशीदास शिवाजी नायक हाचें मुळावण कुर्डी गांवांत घडलें. व्हडल्या सरकारी पदार पाविल्ले ते कुर्डीचे पयले सुपुत्र. मुंबय असिस्टंट पुलीस कमिशनर जाल्ले लक्ष्मीकांत कुर्डीकार, दै. गोमन्तकाचो सहसंपादक जावन निवृत्त जाल्लो प्रकाश श्या. कुर्डीकर.... कितलीं नांवां घेवचीं. म्हजो जल्म कुर्डे जालो. आमच्या गांवान कितल्याशाच जाणांक घडयलें पूण त्या गांवाक ते कांयच दिवपाक शकले नात. कारण आपल्या सगल्या भुरग्यांक सोडून गांवाक उदकांत बुडचें पडलें.
 बांदपाची वान्सा कोणाक जायना. सोमेश्वराचें कोणाक कांय पडून गेल्लें ना, अशें पोटतिडकेन म्हणचें पडटा.
 गांव आमच्या मनांत सदांच ताच्यो यादी जागयता.... .
 खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात. 