पुस्तकां आनी वाचन ह्या विशयाचेर सद्या बरीच जागृताय सुरू आसा. 'पुस्तकांचो गांव' ही संकल्पना तुमी आयकल्याच आसतली. असो गांव भारतांत एकूच आसा. तो शेजारच्या राज्यांत, महाराष्ट्रांत. गांव भिलार. महाबळेश्वर सावन 14 किलोमीटरांचेर. ह्या गांवात महाराष्ट्र- शासनाच्या राज्य मराठी विकास संस्थे वरवीं पुस्तकांचो गांव हो प्रकल्प साकार जाला. हो जगांतलो दुसरो पुस्तकांचो गांव. पयलो ब्रिटनांतलो हे- ओन- वे हो गांव.
 पाचगणी ते महाबळेश्वर रस्त्याचेर पाचगणी सावन सुमार पांच कि. मी. अंतराचेर भिलार गांव आसा. पुस्तकप्रेमीं खातीर ही अभिनव कल्पना. कोणेय येवचें पुस्तकां वाचचीं, हाताळचीं, चाळचीं, मेकळेपणान. फुकट. कल्पना सादी पूण अप्रूप. सुमार 15 हजार पुस्तकां हांगा आसात. ह्या पुस्तकांची वेवस्था वेगवेगळ्या साहित्यप्रकारा प्रमाण गांवांतल्या वेगवेगळ्या 22 सुवातांनी केल्या. घरांनी केल्या. कांय सुवातांनी तुमच्यांनी च्या- कॉफी हांचें घोंट मारीत पुस्तकां वाचपाचो आनंद घेवं येता. घरच्या खाणा- जेवणाचीय तजवीज आसा. च्या, खाण मात फुकट ना.
 हे कल्पनेची, प्रकल्पाची सुरवात एक विचार केण उसळिल्ले भशेन जाली. महाराष्ट्राचे मराठी भाषा आनी सांस्कृतिक मंत्री विनोद तावडे हांणी 27 फेब्रुवारी 2015 दिसा एका सुवाळ्यांत उलयतना इंग्लंडांतल्या 'हे ऑन वे' ह्या पुस्तकाच्या गांवाचो संदर्भ दिवन महाराष्ट्रांतूय असो 'पुस्तकांचो गांव' नक्की आकाराक येवं येता, असो विचार मांडलो.
 ह्या नव्या, अप्रूप, कल्पक आनी उमेदीच्या विचाराक प्रसारमाध्यमां, साहित्यिक आनी लोकांनी येवकार दिलो. हेविशीं जायते लेख छापून आयले. सुवाळे आनी संमेलनांतल्यान विचार मांडले. खटपट सुरू जाली. कालांतरान 1 मे 2017 दिसा भिलार पुस्तकांचो गांव म्हूण नोंद जालो. एक इतिहास घडलो वाचन संस्कृतायेच्या मळार.
 महाराष्ट्र शासनाच्या मराठी भाशा विभागा खाला कार्यरत आशिल्ल्या राज्य मराठी विकास संस्थेचो हो प्रकल्प. संवसाराच्या नकाशाचेर हो प्रकल्प पावला. सरकाराचो फुडाकार आनी गांवाचो सहभाग हाची बेस बरी देख म्हळ्यार हो प्रकल्प. वेगवेगळ्या पुस्तकां मांडपा खातीरची सुवात घरमालक, ग्रामपंचायत आनी शाळा वेवस्थापन हांच्या कडल्यान प्रकल्पाक मोफत मेळटा. मुळांत भिलार गांव स्ट्रॉबेरीच्या उत्पादना खातीर नामनेक पावला. धबधबो, दाट रानां, शेवण्यांचो चिंवचिंवाट असो हो सैमसंपन्न गांव. थंड आनी नितळ हवा आनी किरांव शांतता हांचो अणभव दिवपी हो गांव. गांवांतलीं राबितो घरां, राबित्याची लॉजिंग वेवस्था, शाळा आनी मंदिरां अशा 25 भौशीक सुवातांनी तरेकवार साहित्यप्रकारांचीं पुस्तकां दवरल्यांत. कथा, कादंबरी, कविता, चरित्र- आपजीण अशा रूढ साहित्यप्रकारां वांगडाच विज्ञान, खेळ, नेमाळीं, कलां संस्कृती, परिवर्तन चळवळ, सैम- पर्यटन- पर्यावरण, दिवाळी अंक, लोकसाहित्य, मराठी भाशा आनी संस्कृती आनी छत्रपती शिवाजी महाराज, शिवकालीन इतिहास अशा वेगवेगळ्या साहित्यप्रकारांची वाचनाची भूक तृप्त करपी मेजवानी हांगा तिनूय त्रिकाळ मेळटा. पुस्तकांची जांकां मनापसून आवड आसा, तांची गत भिलार गांवांत पावतकच 'कोलो पडलो उशेलांत' अशी जावपाची.
 मराठी साहित्य क्षेत्रातल्या एकूण 50 नामनेच्या साहित्यिकांची संक्षिप्त माहिती दिवपी प्रदर्शन आसा. मनोरंजना वांगडाच साहित्यिक ज्ञानात आनी माहितींत भर घालपी विविधरंगी भाशीक आनी साहित्यिक खेळ दवरल्यात. वाचन- लेखन कार्यशाळा, अभिवाचन, काव्यवाचन, पुस्तक प्रकाशन, नाट्यप्रवेश सादरीकरण अशा जायत्या साहित्यिक सांस्कृतिक उपक्रमांचें आयोजन जाता.
 विद्यार्थी, पर्यटक, अभ्यासक हांगा येतात आनी पुस्तकां चाळटात. शाळेंत वा कॉलेजींत वचूंक मेळनाशिल्लीं भुरगीं आनी तरणाटे हांगा वाचपाक येतात. इतलेंच न्हय तर गांवच्या थळाव्या लोकांनी वाचपाक सुरवात केल्या. हो एक बरो संकेत, अशें गांवांतल्याच एका जाण्टेल्यान सांगलें. कितल्याशाच लोकांनी आरमारी आनी शेल्फां दान दिल्यांत. 'पुस्तकांचो गांव' हे वळखीक लागून पर्यटन वाडलां. गांवांत उदरगत जाल्या. फकत पुस्तकां वरवींच न्हय, तर गांवाक काँक्रीटाचे रस्ते, योग्य निचरो, रस्त्याचे दिवे आनी एक बरी शाळा मेळोवन दिवपाक सरकारान आदार दिला. व्हिलेज ऑफ बुक्स स्थापन जाल्ल्यान कांय जाणांक येणावळीचो बरो स्त्रोत मेळ्ळा. लोकांनी आरामदायी होम- स्टे आनी घरांत शिजयल्लें ताजें हुनहुनीत जेवण दिवपाक सुरवात केल्या. ताकाय बरो प्रतिसाद मेळटा. टूर, पिकनीक, मुदास असल्या सुवातांनी करूंक जाय.
 भिलार गांव सगळ्यांक एक देख दिता. पुस्तकां फकत कॉलेजापुरतींच वाचपाचीं आसनात. पाठ्यपुस्तकां पुरतेंच आमचें विचारविश्व मर्यादीत आसना. कायम वाचपाचें आसता. वाचन संस्कृती उबारपाची पातळावपाची एक संस्कृती आसता. ती रगतांत आसूंक जाय. असले समविचारी लोक एकठांय आयल्यार चमत्कार जाता. सादे, गरीब लोक भिलार गांव आनीकूय व्हडलो करपाक सेवा दित आसात.
 आमच्यांनीय अशे गांव उबारूं येतात. आमच्या गोंयांत सगळे तरेचें पर्यटन जाता. पर्यावरण पर्यटन, पावसांतलें पर्यटन, इफ्फी पर्यटन.... . अंत ना. साक्षरतेचें प्रमाण आमच्या राज्यांत खूब आसा. वाचनाचो निर्देशांक वाडूंक जाय. ते खातीर परीकथेंतल्या गांवा सारको पुस्तकांचो गांव निर्मिल्यार कितलें सुंदर जातलें?
 खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात. 