dinka matam

dakshina suudaanlooni oka jaathi samuuham ayina dinka prajala (muyonijang prajalu anie kooda pilustaaru) saampradaaya matam dinka aadhyaatmikata. vaaru dakshina sudan mariyu vistruta thoorpu aafrikaaloni samskrutula samuuhamaina nilotic prajalaku chendinavaaru. abrahamic matha vishwaasaalu vaari samajam, samskruti mariyu saampradaaya nammakalaku anukuulamgaa lenanduna, dinka prajalu islaamik (mariyu kraistava) bodhanalanu ekkuvagaa tiraskarinchaaru ledhaa vismarinchaaru.
srushti.
atyunnata, srushtikarta devudu, nihalik, aakaasam mariyu varshaniki devudu, mariyu anni itara devatalu mariyu aatmalaku palakudu. athanu saadhaaranamgaa manavulaku dhooramgaa unnatlu bhaavistaaru. nyaarik nuu juck, joong ledhaa diokin anie kooda noor mariyu shilluck vanti itara nilotic samuuhaalu pilustaaru. nihalak ex-nihilooni srushtinchindi mariyu arudugaa maanavula vyavahaaraalato tananu taanu kaligi untundi.
pradhanamgaa maanavula srushtiki sambandhinchina dinka srushti puraanam yokka aneka samskaranalu unnaayi. modati maanavulu garang mariyu abook. konni sandarbhaallo, nihalak daani mukku nundi oodadam dwara maanavulanu srushtinchindi, itara vruttaamtaalu maanavulu aakaasam nundi udbhavinchaarani mariyu vaaru puurtigaa erpadina peddalugaa vacchina nadiloe unchabaddaarani chebutunnayi. maanavulanu bankamatti bommalugaa roopondinchi, kundalalo paripakvam chendadaaniki unchaarani itara vruttaamtaalu chebutunnayi. sudan mattitho garang, abook tayaaru cheyabaddaayi.
vaari pillalu chanipotarani, conny 15 rojullo tirigi bratiki vastaarani nihalak vaariki cheppadu. evaruu saasvatamgaa maraninchakapothe taginanta aaharam undadani garang nirasana vyaktam chesaaru. appudu nihalak shaashwata maranaanni pravesapettindi. rojuku oka vittanaanni matrame naataalani ledhaa rojuku oka dhanyanni tinamani nihalak vaariki aagnaapinchaadu. aakalitho unnanduna, aaharam ekkuva kaalam undela cheyadaaniki rojuvaaree abook dhaanyamtho payst tayaaruchestaadu. ayithe, abook avidheyata chuupi, marinta nialak natinappudu, swargam mariyu bhoomini anusandhaaninche taadunu kattirinchaadu.
pantheone.
dinkaalo devatala devatalu unnaaru, ivi atyanta mukhyamainavih
dengdit ledhaa deng, varsham mariyu santaanotpattiki aakaasa devudu. deng talli abook, thotapani yokka poeshaka devata mariyu mahilalandaruu paamu dwara praatinidhyam vahistaaru.
joke" anae padam puurveekula aatmalu mariyu tegala poeshaka devatala samuuhaanni suuchistumdi.
praarthana yokka praarthana.
dinkalu modata atyunnatamaina nihalik kuu tama praarthanalanu prasangistaaru, taruvaata itara devatalanu praardhistaaru.
dinaka telikapati vaataavaranam kosam praarthanalu chestaaru. manchi pantakota, prajala rakshana, pasuvulu anaaroogyam nundi kolukovadam mariyu manchi vaeta kosam kooda vaaru praardhistaaru.
oka eddu ledhaa eddu balini nihalik kuu arpistaaru. dinka praarthanalatho paatu tyaagaalu chestaaru. anni vamsa-devatalu, swatantra devatalu mariyu puurveekula aatmalanu mariyu konnisaarlu nihalik aatmalanu prerepistundi. praarthanalu chestunna vaaru tama chetullo chepala eete pattukunnaru. avasaranni vyaktam chese chinna padabandhaalu pathinchabadataayi, eetenu bully ivvaalsina jantuvu meeda nettabadutundi. paalgonevaaru nayakudi maatalanu punaraavrutam chestaaru. sankshobha samayaallo ledhaa oka mukhyamaina sandarbham loe, dinaka sudeerghakaalam paatu praarthana mariyu tyaagam chestune untundi.
tyaagam chese praarthana yokka dasalu.
1. prajalu edurkontunna samasyanu nayakudu vivaristaadu.
2. nayakudu mariyu prastuta vaarantaa gatha paapaalanu angeekaristaaru.
3. gourava shlokaalu ledhaa eddula paatalu padatam dwara prasamsalu andistaaru.
4. bully jantuvuku duradrushtaanni bahishkarinchadam.
anaemism.
dinkaalu kooda jeevavaadulu. vaariki matasambandhamaina jeevanasaili undhi. dinkaalu vaari tallidandrula nundi oka totemnu vaarasatvamgaa pondutaaru. vishwaasulu tama dalaaniki naivedyaalu arpinchaalani, sabhyulatho saanukuula sambandhaalanu konasaaginchaalani bhaavistunnaaru. mea totem jantuvunu tinadam ledhaa gayaparachadam anedi totemnu panchukune vaariki chedu sakunam. konni totemlu adhikaaraalanu istayani nammutaaru. udaaharanaku, gudlaguba totem, providence saktini istundani nammutaaru. totemlu pratyaekamgaa jantuvulu kaavu, ayithe chaalaa varaku unnaayi; konni dinkaalu vaati totemga loha dhaatuvu ledhaa muulakaanni kaligi untaayi.
dinka bhaashalo, totemnu "kuwar" anie pilustaaru. dinka vaari totemlanu poojincharu, conny vaaritho "sambandham" kaligi unnatlu matladataru.
pamulu.
kontamandi dinka prajalu african puff aderlanu gouravistaaru. atyanta saadhaaranamgaa gowravinchabade pamulu etemath, biar kerur mariyu maluwang. eee paamulanu saantimpajeyadaaniki sthaanikamgaa tayaaru chesina karigina junnu arpistaaru, aaa tarvaata vaatini adavilo vidudala chestaaru. aatmalu hantakudini kottavachani bhaavinchi, paamulanu champadam samaajaaniki ledhaa vyaktiki chedu sakunam anie nammutaaru.

