
bhoogarbha jalaalu

bhoogarbha jalaalu antey bhoomi yokka uparitalam krinda raathi mariyu matti randhraala pradaesaalaloo mariyu raathi nirmaanaala pagullalo unde neeru. prapanchamlo takshaname labhinche manchineetilo 30 saatam bhoogarbha jalaalu. raathi yokka oka unit ledhaa ekikrutam kaani nikshaepaalanu upayoginchadagina parimaanamlo neetini utpatti cheyagala jalacharaalu antaaru. naela randhraala khaaliilu ledhaa pagullu mariyu raallalooni khaaliilu puurtigaa neetitho nindina lothunu neeti pattika antaaru. bhoogarbha jalaalu uparitalam nundi recharge cheyabadataayi; idhi uparitalam nundi sahajamgaa neeti buggalu mariyu sraavaala vadda vidudala kaavacchu mariyu oyasis ledhaa chittadi neelalanu yerparustundi. velikiteeta baavulanu nirminchadam mariyu nirvahinchadam dwara bhoogarbha jalaalanu tarachugaa vyavasaya, purapalaka mariyu paarisraamika upayogam kosam upasamharinchukuntaaru. bhoogarbhajalaala pampinhee mariyu kadalika yokka adhyayanam jala bhoogarbha shaastram, dheenini bhoogarbha jala shaastram anie kooda pilustaaru.
saadhaaranamgaa, bhoogarbha jalaalanu nissara jalacharaala gundaa pravahinche neerugaa bhaavistaaru, conny, saanketika konamlo, idhi matti thema, permafrast (ghaneebhavinchina matti), chaalaa takkuva paaragamyata gala raathi loe sthiramaina neeru mariyu lothaina bhuushna ledhaa chamuru erpade neetini kooda kaligi untundi. bhoogarbha jalaalu lopaala kadalikanu prabhaavitam chese saralata kalpistaayi anie oohinchabadindi. bhoomi yokka uparitalamlo chaalaa varaku kontha neeru undi undavacchu, konni sandarbhaallo itara dravaalatoe kalapavacchu. 
uparitala neeti kante bhoogarbha jalaalu tarachugaa choukainavi, marinta soukaryavantamgaa untaayi mariyu kaalushyaaniki takkuva haani kaligistaayi. anduvalla, dheenini saadhaaranamgaa praja neeti sarafara kosam upayogistaaru. udaaharanaku, bhoogarbha jalaalu samyukta rashtraalalo upayoginchadagina neeti nilvaku atipedda vanarugaa unnaayi, mariyu california etaa anni raashtraala kante atyadhika mottamlo bhoogarbha jalaalanu upasamharinchukuntundi. bhoogarbha jalaasayaalu goppa sarassulatho sahaa americaloni anni uparitala jalaasayaalu mariyu sarassula saamarthyam kante chaalaa ekkuva neetini kaligi unnaayi. chaalaa purapalaka neeti sarafaraalu bhoogarbhajalaala nundi matrame pondabadataayi. prapanchavyaaptamgaa 2 biliyanlaku paiga prajalu tama praadhamika neeti vanarugaa daanipai aadhaarapadataaru.
bhoogarbhajalaala vadakam paryaavarana samasyalaku sambandhinchinadi. udaaharanaku, nadulu mariyu sarassulalo kalushyam kante kalushitamaina bhoogarbha jalaalu takkuvagaa kanipistaayi mariyu subhram cheyadam chaalaa kashtam. bhoogarbhajala kalushyam chaalaa tarachugaa bhoomipai vyardhaalanu sarigga paaraveyadam valla sambhavistundi. paarisraamika mariyu gruha rasayanalu mariyu chettha pallapu pradaesaalu, vyavasaayamlo upayoginche adhika eruvulu mariyu purugumandulu, paarisraamika vyardha madugulu, ganula nundi vachhe muruguneetini tilinglu mariyu proses cheyadam, paarisraamika fracking, chamuru kshetra uppuneeti guntalu, bhoogarbha chamuru nilva tankulu mariyu pipelinelu, muruguneeti burada mariyu septic vyavasthalu pradhana vanarulu. adanamgaa, bhoogarbha jalaalu theera praantaalalo uppuneeti chorabaatuku gurayye avakaasam undhi mariyu nilakadaga velikiteesinappudu bhoomi taggipovadaaniki kaaranamavutundi, idhi munigipotunna nagaralaku (bancock vantivi) daariteestundi mariyu ettulo nashtam (california madhya loyalo kolpoyina bahula meterlu vantivi) kaligistundi. samudra mattam perugudala mariyu vaataavarana maarpula valla erpade itara maarpula valla eee samasyalu marinta klishtamgaa marutayi, ivi neeti chakranni prabhaavitam chestaayi.
nirvachanam.
bhoogarbha jalaalu anedi matti mariyu raalla uparitala randhraala pradaesamloe unna manchineeru. neeti pattika krinda unna jalacharaala lopala kooda neeru pravahistondi. konnisaarlu uparitala neetitho daggari sambandham unna bhoogarbha jalaalu mariyu jalacharamloni lothaina bhoogarbha jalaalu (sahasraabdaala kritam bhoomiloki chorabadithe "shilaja neeru" anie pilustaaru) madhya thedaanu gurtinchadam upayogakaramgaa untundi.
neeti chakramlo paatra.
bhoogarbha jalaalanu uparitala neeti maadirigaane pariganinchavacchuhu inputlu, avutputlu mariyu nilva. bhoogarbha jalaalaku sahaja input uparitala neeti nundi sraavam. bhoogarbhajalaala nundi sahaja utpattulu neeti buggalu mariyu samudraalaku sraavaalu. daani turnover raetu nemmadigaa undatam valla, bhoogarbhajala nilva saadhaaranamgaa uparitala neeti kante inputlatho poliste chaalaa ekkuvagaa (parimaanamlo) untundi. eee vyatyaasam valla maanavulu teevramaina parinaamaalu lekunda ekkuva kaalam nilakadaleni bhoogarbha jalaalanu upayoginchadam sulabham chestundi. ayinappatikee, deerghakaalikamgaa bhoogarbhajala vanaru paina sraavam yokka sagatu raetu aaa muulam nundi neeti sagatu viniyogaaniki garishta parimiti.
eee recharge neeti mattaniki cherukunnappudu avapaatam, pravahalu mariyu nadula nundi uparitala neeru sahajamgaa bhoogarbha jalaalanu bharti chestundi.
bhoogarbha jalaalu sahaja neeti chakram yokka deerghakaalika 'reservoir' kaavacchu (rojula nundi sahasraabdaala varaku nivaasa samayaalatoe), vaataavaranam mariyu taja uparitala neeru (nimishala nundi samvatsaraala varaku nivaasa samayaalanu kaligi unna) vanti swalpakaalika neeti rijarvaayarlaku viruddhamgaa. lothaina bhoogarbha jalaalu (uparitala recharge nundi chaalaa dhooramlo unnavi) daani sahaja chakranni puurti cheyadaaniki chaalaa samayam pattavacchu.
madhya mariyu thoorpu australialoni grate artician besin prapanchamlooni atipedda parimita jalachara vyavasthalalo okati, idhi daadaapu 2 million chadarapu kilometres varaku vistarinchi undhi. lothaina bhoogarbham nundi sekarinchina neetilo trace muulakaalanu vislaeshimchadam dwara, jala bhoogarbha saastravettalu eee jalacharaala nundi sekarinchina neeru 1 million samvatsaraala kante ekkuva puraatanamainadani nirnayinchagaligaaru.
goppa artesian pareevaahaka praantamlooni vividha praantaala nundi pondina bhoogarbhajalaala vayassunu polchadam dwara, jala bhoogarbha saastravettalu pareevaahaka praantam antataa vayassu perugutundani kanugonnaru. thoorpu vibhajana vembadi unna jalacharaalanu neeru tirigi nimpe chota, vayassu chinnadi. bhoogarbha jalaalu khandam antataa paschimam vaipu pravahistunnanduna, paschima bhagalalo puraatana bhoogarbha jalaalu sambhavinchadamtho, idhi vayassu perugutundi. dheeni ardham 1 million samvatsaraalalo recharge muulam nundi daadaapu 1000 kimmy prayaaninchaalantae, goppa artician besin gundaa pravahinche bhoogarbha jalaalu samvatsaraaniki sagatuna 1 meater choppuna prayaanistaayi.
lakshanaalu.
ushnograta.
neeti adhika nirdishta ushna saamarthyam mariyu matti mariyu raathi yokka insulating prabhavam vaataavaranam yokka prabhavalanu tagginchagalavu mariyu bhoogarbha jalaalanu saapekshamgaa sthiramaina ushnograta vadda nirvahinchavacchu. bhoogarbhajala ushnogratalu eee prabhavam dwara sumaru 10 masim (50 efo) vadda nirvahinche konni pradaesaalaloo, uparitalampai nirmaanaala lopala ushnogratanu niyantrinchadaaniki bhoogarbha jalaalanu upayoginchavacchu. udaaharanaku, vaedi vaataavaranamloo saapekshamgaa challani bhoogarbha jalaalanu intilooni radiatorla dwara pump chesi, aapai maroka baavilo bhoomiki tirigi pampavacchu. challani seasonlalo, idhi saapekshamgaa vecchagaa unnanduna, gaalini upayoginchadam kante chaalaa samarthavantamgaa unde heat pampulaku vaedi vanarugaa neetini upayoginchavacchu.
labhyata.
prapanchamlooni manchineeti sarafaraalo bhoogarbha jalaalu muppai saatam unnaayi, idhi mahaasamudraalu mariyu shaashwata manchutho sahaa mottam prapanchamlooni neetilo dadapuga idi1. prapanchamlooni drava manchineetilo 99 saatam bhoogarbha jalaalu. prapancha bhoogarbhajala nilva uttara, dakshina dhruvaalatho sahaa manchu, manchu potlamlo nilva chesina mottam manchineetiki daadaapu samanamga untundi. idhi karuvu samayaallo maadirigaa uparitala neeti koratanu nivaarinchagala sahaja nilvagaa panichese mukhyamaina vanarugaa chestundi.
sthaanika baavulalo neeti sthaayilanu kolavadam dwara mariyu baavi travvakam nundi bhoogarbha recordulanu pariseelinchadam dwara neeti mose avakshepaalu mariyu raalla paridhi, lothu mariyu mandaanni nirnayinchadam dwara jalacharaalalo bhoogarbhajala parimaanaanni anchanaa veyavachu. utpatti baavulalo pettubadi pettadaniki mundu, neeru entha lothugaa undho kolavadaniki pareeksha baavulanu thravvachhu mariyu prayogasaala vislaeshanhala kosam matti, raathi mariyu neeti namuunaalanu sekarinchavachhu. jalacharaala pravaaha lakshanaalanu nirnayinchadaaniki pariksha baavulalo pumping pareekshalanu nirvahinchavacchu.
jalacharaala lakshanaalu uparitalam yokka bhoogarbha shaastram mariyu nirmaanam mariyu avi sambhavinche sthalaakrutini batti maarutuu untaayi. saadhaaranamgaa, avakshepana bhoogarbha nirmaanaalalo marinta utpaadaka jalacharaalu sambhavistaayi. polchi choosthe, vaataavarana mariyu virigina spatikaakaara silalu aneka vaataavaranaalaloo takkuva parimaanamlo bhoogarbha jalaalanu andistaayi. pradhana nadhee loyalu mariyu bhougolikamgaa taggutunna nirmaanaatmaka pareevaahaka praantaalalo loya-nimpe avakshepaalagaa perukupoyina ekikrutam kaani nundi paelavamaina simentu ondru padaarthaalu bhoogarbhajalaaniki atyanta utpaadaka vanarulalo cherchabaddaayi.
falt jonelalo raalla pelusugaa vaikalyam dwara vividha lithological amarikalalo dravam pravahalanu maarchavacchu; idhi sambhavinche vidhanalu falt john hydrogeologyki sambandhinchinavi.
maanavulu upayoginchevi.
pradhanamgaa anni rangaala nundi perugutunna neeti demand, varshapaatam namoonaalalo perugutunna vaividhyam kaaranamgaa bhoogarbha jalaalapai aadharapadatam perugutundi.
parimaanaalu.
taaguneeru, neetipaarudala mariyu thayaareetho sahaa prapanchavyaaptamgaa bhoogarbha jalaalu manchineeti atyanta andubaatulo unna vanaru. prapanchamlooni thaaguneetilo sagam, neetipaarudala neetilo 40 saatam, paarisraamika prayojanaala kosam moodinta oka vanthu neeru bhoogarbha jalaalaku chendinavi. 
maroe anchanaa prakaram prapanchavyaaptamgaa mottam neeti upasamharanalo moodinta oka vanthu bhoogarbha jalaalu, migilina moodinta rendu vantula uparitala neeru anie perkondi.
idhe vidhamaina anchanaa 2021loe prachurinchabadindi, idhi "vyavasaya, paarisraamika mariyu desheeya demandlanu teerchadaaniki prapancha vaarshika manchineeti upasamharanalo naaluginta oka vanthu nundi moodava vanthu varaku bhoogarbha jalaalu sarafara chestayani anchanaa veyabadindi."
prapanchavyaaptamgaa manchineeti upasamharana bahusha 1900loe samvatsaraaniki sumaru 600 chadarapu kilometres undi, 2017loe samvatsaraaniki 3,880 chadarapu kilometres perigindi. mukhyamgaa idi1 kaalamlo perugudala raetu ekkuvagaa (samvatsaraaniki 3 saatam) undhi, dheeniki kaaranam paakshikamgaa adhika janabha perugudala raetu, mariyu paakshikamgaa bhoogarbhajala abhivruddhi vaegamgaa peragadam, mukhyamgaa neetipaarudala kosam. prastuta janabha vruddhi retuku anugunamgaa (2022 natiki) samvatsaraaniki sumaru 1 saatam perugudala raetu undhi.
prapancha bhoogarbhajala ksheenata samvatsaraaniki 100 nundi 300 chadarapu kilometres madhya untundani lekkinchabadindi. eee ksheenata pradhanamgaa "podi bhoomulalo neetipaarudala vyavasayam vistarana" valla sambhavistundi. 
asea-pasiphik praantam prapanchamlone atipedda bhoogarbhajala sangrahakam, idhi atyadhika bhoogarbha jalaalanu velikiteese padhi deshaalalo edu deshaalanu kaligi undhi (bangladesh, chaina, bharatadesam, indonesia, iraan, pakistan mariyu turkey). prapanchamlooni mottam bhoogarbhajala upasamharanalo eee deshaalu matrame daadaapu 60 saatam vatanu kaligi unnaayi.
purapalaka mariyu paarisraamika upayogaala kosam neeti sarafara.
purapalaka mariyu paarisraamika neeti sarafaraalu pedda baavula dwara andinchabadutunnaayi. oka neeti sarafara vanaru kosam bahula baavulanu "baavi kshetraalu" anie pilustaaru, ivi parimita ledhaa aparimita jalacharaala nundi neetini upasamharinchukovachhu. lothaina, parimita jalacharaala nundi bhoogarbha jalaalanu upayoginchadam valla uparitala neeti kalushyam nundi marinta rakshana labhistundi. collector baavulu" anie piluvabade konni baavulu, uparitala (saadhaaranamgaa nadhi) neeti chorabaatunu prerepinchadaaniki pratyaekamgaa roopondinchabaddaayi. 
pattana praantaalaku mariyu vyavasaya neetipaarudala kosam sthiramaina taja bhoogarbha jalaalanu andinche jalacharaalu saadhaaranamgaa bhuu uparitalaaniki daggaragaa untaayi (konni vandala meterla lopala) mariyu manchineeti dwara kontha recharge kaligi untaayi. eee recharge saadhaaranamgaa nadulu ledhaa ulka neeti (avapaatam) nundi vastundi, idhi uparitala asantrupta padaarthaala dwara jalacharaalaloki pravahistundi. 
neetipaarudala.
saadhaaranamgaa, 20 saatam vyavasaya bhoomiki (vividha rakaala neeti vanarulatho) neetipaarudala anedi aahara utpattilo 40 saatam utpattini andistundi. prapanchavyaaptamgaa neetipaarudala paddhatulalo uparitala neetini mallinche kaaluvalu, bhoogarbhajala pumping mariyu aanakattala nundi neetini mallinchadam unnaayi. vyavasaayamlo jalacharaalu chaalaa mukhyamainavi. shushka praantaalalo lothaina jalaasayaalu chaalaa kaalamgaa neetipaarudalaku neeti vanarulugaa unnaayi. sekarinchina bhoogarbha jalaallo 70 saatam vyavasaya prayojanaala kosam upayoginchabadutunnaayi. 
bhaaratadesamlo 65 saatam neetipaarudala bhoogarbhajalaala nundi mariyu 90 saatam sekarinchina bhoogarbha jalaalanu neetipaarudala kosam upayogistaaru. 
appudappudu, pattana praantaalaku neetipaarudala mariyu taaguneetini andinchadaaniki avakshepana ledhaa "shilaja" jalacharaalanu upayogistaaru. udaaharanaku, libialo, muwammar gadafi yokka goppa maanava nirmita nadhee project sahaa krinda unna jalacharaala nundi tiiraaniki sameepamlo unna janabha praantaalaku pedda mottamlo bhoogarbha jalaalanu pampindi. idhi pratyaamnaaya desalination dwara libia dabbunu aadaa chesinappatiki, 60 nundi 100 samvatsaraalalo jalacharaalu endipoye avakaasam undhi. 2011loe aahara dharala perugudalaku bhoogarbha jalaala ksheenata oka kaaranamani perkonabadindi.
savaallu.
modatidi, varada maidaanaalapai nirminchina moulika sadupaayaalanu parirakshinchadaaniki uddesinchina varada upasamana pathakaalu, sahaja varadalatho sambandham unna jalacharaala reechaarjnu tagginchadam valla analochita parinaamaanni kaligi unnaayi. rendavadi, vistrutamaina jalacharaalalo bhoogarbha jalaalu sudeerghakaalam ksheeninchadam valla bhoomi taggutundi, anubandha moulika sadupayalu debbatintaayi, alaage moodavadi, lavaneeya chorabaatlu. naalgavadi, tarachugaa lothattu theera maidaanaalalo kanipinche aamla sulfate neelalu, aamleekarana mariyu gatamlo manchineeti mariyu esteurine pravaahaala kaalushyaaniki daariteestundi.
ovar draft.
bhoogarbha jalaalu chaalaa upayogakaramainavi mariyu tarachugaa samruddhiga unde vanarulu. bhoomipai chaalaa bhuubhaagaalu vaati antarbhaagamlo konnisaarlu gananeeyamaina lotula vadda neetimattam kaligi untaayi. konni sandarbhaallo, eee jalacharaalu maanava janabha dwara vaegamgaa ksheenistunnaayi. ituvanti athi viniyogam, athi-sangraham ledhaa athi draft maanava viniyogadaarulaku mariyu paryaavaranaaniki pedda samasyalanu kaliginchavacchu. atyanta spashtamaina samasya (maanava bhoogarbhajala viniyogaaniki sambandhinchinanta varaku) prastuta baavulaku cherukoleni neeti mattam taggadam. paryavasanamga, bhoogarbha jalaalanu cherukovadaniki baavulanu marinta lothugaa travvaali; konni pradaesaalaloo (udhaa.zii.california, texas mariyu bharatadesam) vistrutamaina baavi pumping kaaranamgaa neeti mattam vandala adugula padipoyindi. grays upagrahaalu sekarinchina dayta prakaram, bhoomi yokka 37 pradhana jalacharaalalo 21 ksheenistunnaayi. udaaharanaku, bharatadesamloni punjab praantamloo, 1979 nundi bhoogarbhajala mattalu 10 meterlu padipoyayi, mariyu ksheenata raetu vegavantam avtondi. neeti mattam taggadam valla bhoogarbhajala sambandhita ksheenata mariyu uppuneeti chorabaatlu vanti itara samasyalu talettavachhu.
aandolanaku maroe kaaranam emitante, adhika ketaayinchina jalacharaala nundi bhoogarbhajalaala taggudala bhoogola mariyu jala paryaavarana vyavasthalaku teevramaina nashtanni kaliginche avakaasam undhi, konni sandarbhaallo chaalaa spashtamgaa untundi, conny marikonni sandarbhaallo nashtam sambhavinche podiginchina kaalam kaaranamgaa chaalaa aspashtamgaa untundi. paryaavarana vyavasthalaku bhoogarbhajalaala praamukhyatanu manchineeti jeevasaastravettalu mariyu paryaavarana saastravettalu kooda tarachugaa vismaristaaru. bhoogarbha jalaalu nadulu, chittadi neelalu mariyu sarassulatho paatu carst ledhaa ondru jalacharaala lopala bhoogarbha paryaavarana vyavasthalanu nilabedataayi.
anni paryaavarana vyavasthalaku bhoogarbha jalaalu avasaram ledhu. konni bhusambandhamaina paryaavarana vyavasthalu, udaaharanaku, bahiranga edaarulu mariyu ilanti shushka paryaavaranam, kramarahita varshapaatam mariyu adhi mattiki andinche thema, gaalilo thematho anubandhinchabadataayi. bhoogarbha jalaalu pradhana paatra pooshinchani marinta aatithya vaataavaranamloo itara bhoogola paryaavarana vyavasthalu unnappatikee, bhoogarbha jalaalu vaastavaaniki prapanchamlooni aneka pradhana paryaavarana vyavasthalaku praadhamikamainavi. bhoogarbha jalaalu mariyu uparitala jalaala madhya neeru pravahistundi. chaalaa nadulu, sarassulu mariyu chittadi neelalu (itara pradaesaalu ledhaa samayaallo) bhoogarbha jalaalanu vividha sthaayilalo andistaayi. bhoogarbha jalaalu pravahinchadam dwara matti temanu andistaayi, mariyu aneka bhoogola vrukshasampada sanghaalu prati samvatsaramlo kaneesam kontha bhaagam bhoogarbha jalaalu ledhaa jalacharaala paina pravahinche matti temapai neerugaa aadhaarapadataayi. hyporheic mandalaalu (pravaaha jalaalu mariyu bhoogarbhajalaala mishrama praantam) mariyu nadeeteera mandalaalu paryaavarana mandalaalu ekkuvagaa ledhaa puurtigaa bhoogarbha jalaalapai aadharapadi undataaniki udaaharanalu.
sthaanika bhoogarbhajala mattalu konni meterlu taggithe, aneka praantaalatoo ledhaa bahusha sagam kante ekkuva pradhana jalacharaalu ksheenistuu unte, parisoedhimchina 39 millionla bhoogarbhajala baavulalo 6-20% endipoye pramaadam ekkuvagaa undani 2021 adhyayanam kanugondi.
manchineeti jalacharaalu, mukhyamgaa manchu ledhaa varsham dwara parimita recharge unnavi, veetini ulka neeru anie kooda pilustaaru, veetini atigaa dopidi cheyavachu mariyu sthaanika jala bhoogarbha saastraanni batti, traaguneeti ledhaa uppuneeti chorabaatunu hydraulicga anusandhaaninchabadina jalacharaalu ledhaa uparitala neeti vanarula nundi pondavacchu. mukhyamgaa theera praantaalalo mariyu jalacharaala pumping adhikamgaa unna itara praantaalalo idhi teevramaina samasya kaavacchu. 
taggudala.
bhoogarbham nundi ekkuva neetini bayataku pampinappudu, uparitalam krinda unna sthalaanni tagginchi, tadwara bhoomi kuulipoevadaaniki karanamainappudu taggudala sambhavistundi. phalitamgaa bhoomipai gadulalaa kanipinchavacchu. idhi sambhavistundi endukante, daani sahaja samatulya sthithilo, jalacharam mariyu jalacharam yokka randhraala pradaesaalaloo bhoogarbhajalaala jala peedanam, paina unna avakshepaala baruvulo kontha bhaagaaniki maddatu istundi. adhika pumping dwara bhoogarbha jalaalanu bhoogarbha jalaala nundi tolaginchinappudu, jalacharaala droplo randhraala ottidi mariyu jalacharaala kudimpu sambhavinchavachhu. ottidi tirigi punjukunte eee kudimpu paakshikamgaa tirigi pondavacchu, conny daanilo ekkuva bhaagam kaadu. jalacharam kudinchabadinappudu, adhi bhoomi uparitalamlo padipovadaaniki, bhoomi taggadaaniki kaaranam kaavacchu.
ekikrutam kaani jalacharaalalo, bhoogarbha jalaalu kankara, isuka mariyu burada kanaala madhya randhraala nundi utpatti avtayi. jalacharaalu takkuva paaragamyata poralatho parimitam cheyabadithe, isuka mariyu kankaralo taggina neeti peedanam prakkane unna parimita porala nundi neeti nemmadigaa paarudalaku kaaranamavutundi. eee parimita poralu kudimpajeyagala burada ledhaa mattitho koodi unte, jalacharaniki neeru povadam valana parimita poralo neeti peedanam taggutundi, deenivalla adhi paina unna bhoogarbha padaarthaala baruvu nundi kudimpuku kaaranamavutundi. teevramaina sandarbhaallo, eee kudimpunu naela uparitalampai taggudalagaa gamaninchavacchu. duradrushtavasaattu, bhoogarbhajala velikiteeta nundi chaalaa varaku taggudala saasvatamgaa untundi (saage tirigi punjukovadam chinnadi). anduvalla, taggudala saasvatamgaa undatame kakunda, sampeedana jalacharam neetini pattukune saamarthyaanni saasvatamgaa taggistundi.
nyuu orleans nagaram, louisiana vaastavaaniki nedu samudra mattaniki diguvana undhi, mariyu daani kinda unna vividha jalacharaalu/jalacharaala vyavasthala nundi bhoogarbha jalaalanu tolaginchadam valla daani ksheenata paakshikamgaa sambhavistundi. 20va sataabdam modati ardhabhaagamlo, bhoogarbhajalaala tolagimpu kaaranamgaa shaan jokewin loya konni pradaesaalaloo 8.8 meterla (28 adugulu) varaku gananeeyamaina ksheenatanu chavichusindi. italeelooni venis mariyu thaaylaandlooni bancock vanti nadhee deltas nagaralu uparitala ksheenatanu anubhavinchaayi; maajee sarassu neelapai nirminchina mexico nagaram, samvatsaraaniki 40 centimeters (1 '3 ") varaku ksheenata retunu anubhavinchindi.
teerapraanta nagarallo, taggudala samudra mattam perugudala vanti itara paryaavarana samasyala pramaadaanni penchutundi. udaaharanaku, eee kalayika kaarakaala kaaranamgaa 2070 natiki bancock teerapraanta varadalaku guraina millionla mandhi prajalu untaarani bhaavistunnaaru.
aaviri kavadam valla bhoogarbha jalaalu lavaneeyam avtayi.
uparitala neeti vanaru kooda gananeeyamaina aaviriki lobadi unte, bhoogarbhajala vanaru lavaneeyam kaavacchu. eee paristhiti sahajamgaa endorheic neeti vanarula krinda ledhaa krutrimamgaa neetipaarudala vyavasaya bhoomula krinda sambhavinchavachhu. theera praantaalalo, bhoogarbhajala vanarulanu maanavulu upayoginchadam valla samudramloki sraavam dhisha tiragavacchu, idhi matti lavaneekaranaku kooda kaaranam kaavacchu. 
prakruti drushyam gundaa neeru kadulutunnappudu, idhi karige lavanaalanu, pradhanamgaa sodiyam chloridenu sekaristundi. atuvanti neeru aaviritoe vaataavaranamloki pravesinchinappudu, eee lavanaalu migili untaayi. neetipaarudala jillaallo, neelalu mariyu uparitala jalacharaala paarudala sarigaa lekapovadam valla lothattu praantaalalo neeti mattalu uparitalampaiki raavacchu. naela lavaneeyata mariyu neeti nindi undatam vanti pradhana bhuu ksheenata samasyalu, uparitala jalalalo uppu sthaayila perugudalato kalipi untaayi. paryavasanamga, sthaanika aardhika vyavasthalu mariyu paryaavaranaalaku pedda nashtam jarigindi. 
pakshika-shushka mandalaalloni uparitala neetipaarudala praantaalalo unna jalaasayaalu, tappinchukoleni neetipaarudala neetini punarviniyogam cheyadam valla baavula nundi anubandha neetipaarudala dwara bhoogarbhamloki pravahinche neeti nashtalu lavaneekarana pramaadaanni kaligistaayi.
uparitala neetipaarudala neetilo saadhaaranamgaa lavanaalu ledhaa anthakante ekkuva kramamlo untaayi mariyu vaarshika neetipaarudala avasaram anedi uppu yokka vaarshika digumati ledhaa anthakante ekkuva kramamlo untundi.
nirantara aaviri prabhaavamtho, jalacharaala neeti uppu saandrata nirantaram perugutuu, chivariki paryaavarana samasyaku kaaranamavutundi.
atuvanti sandarbhamlo lavaneeyata niyantrana kosam, etaa uparitala paarudala vyavastha dwara neeti paarudala neetini neetimattam nundi vidudala chesi, surakshitamaina avtlet dwara paaraveyaali. paarudala vyavastha "kshitija samaantaramgaa" undavacchu (i.ii. paipulu, tyle kaaluvalu ledhaa guntalu) ledhaa "niluvugaa" (baavula dwara paarudala) upayoginchadam. paarudala avasaranni anchanaa vaeyadaaniki, agro-hydro-solinity bhaagamtho bhoogarbhajala namuunaanu upayoginchadam saadhanamgaa undavacchu, udhaa.zii. sahismod.
samudrapu neeti chorabaatlu.
tiiraaniki sameepamlo unna jalacharaalu uparitalaaniki sameepamlo manchineeti katakanni mariyu manchineeti kinda dattamaina samudra neetini kaligi untaayi. samudrapu neeru samudram nundi vyaapinchae jalacharamloki chochukupotundi mariyu manchineeti kante dattamgaa untundi. randhraala kosam (i.ii.tiiraaniki sameepamlo unna isuka) jalacharaalu, uppuneeti paina manchineeti mandam samudra mattaniki paina unna prati manchineeti talaku sumaruga untundi. eee sambandhaanni gaiben-herzberg sameekaranam antaaru. tiiraaniki sameepamlo ekkuva bhoogarbha jalaalanu pampinchinatlayithe, uppuneeru manchineeti jalacharaalaloki chorabadavacchu, idhi traaguneeti sarafaraanu kalushitam chestundi. mayami sameepamloni biskine jalacharaalu mariyu newjersey teerapraanta saadaa jalacharaalu vanti aneka teerapraanta jalacharaalu, adhika pumping mariyu samudra mattam perugudala phalitamgaa uppuneeti chorabaatuto samasyalanu kaligi unnaayi.
samudrapu neeti chorabaatunu teerapraanta jalacharaalaloki samudrapu neeti pravaham ledhaa uniki anie pilustaaru; idhi uppuneeti chorabaatuku sambandhinchina kesu. idhi oka sahaja drugvishayam, conny vaataavarana maarpula kaaranamgaa samudra mattam peragadam vanti maanavajanya kaarakaala valla kooda idhi sambhavinchavachhu ledhaa marinta digajaaravachu. sajatiya jalacharaala vishayamlo, samudrapu neeti chorabaatlu taja bhoogarbha jalaalaku parivartana john krinda lavaneeya cheelikanu yerparustaayi, paina samudram vaipu pravahistaayi. eee maarpulu bhoogarbhajalaaniki paina unna bhoomipai itara prabhavalanu chuupavachchu. udaaharanaku, californialoni teerapraanta bhoogarbha jalaalu aneka jalacharaalalo perugutaayi, varadalu mariyu pravaaha savaalla pramaadaanni penchutaayi.
samudra mattam peragadam valla samudrapu neeru teerapraanta bhoogarbha jalalalo kalisipotundi, idhi reservoir yokka 2-3% kante ekkuva mottamlo unnappudu upayoginchalenidigaa chestundi. america teerapraantamlo 15 saatam anchanaa prakaram, sthaanika bhoogarbha jala mattaalalo ekkuva bhaagam ippatike samudra mattam kante diguvana unnaayi.
vaataavarana maarpu.
bhoogarbha jalaalapai vaataavarana maarpula prabhavalu perigina aaviri dwara neetipaarudala neeti demandpy daani paroksha prabhaavaala dwara ekkuvagaa undavacchu. prapanchamlooni aneka praantaallo bhoogarbhajala nilvalo ksheenata gamaninchabadindi. vyavasaayamlo, mukhyamgaa podi bhoomulalo neetipaarudala karyakalapala kosam bhoogarbha jalaalanu ekkuvagaa upayoginchadam dheeniki kaaranam. neetipaarudalalo eee perugudalalo konni neeti chakrampai vaataavarana maarpula prabhaavaala valla neeti korata samasyalu marinta digajaradam valla kaavacchu. maanava karyakalapala dwara neetini neerugaa tirigi pampinhee cheyadam valla samvatsaraaniki 24,000 chadarapu kilometres maera neeru pampinhee cheyadam anedi prati samvatsaram prapancha bhoogarbhajala punarbharana kante rettimpu.
vaataavarana maarpu neeti chakramlo maarpulaku kaaranamavutundi, idhi bhoogarbha jalaalanu aneka vidhaluga prabhaavitam chestundih bhoogarbhajala nilvalo ksheenata undavacchu, teevramaina vaataavarana sanghatanala kaaranamgaa bhoogarbha jalaala recharge mariyu neeti naanhyata ksheenata taggavacchu. ushnamandala praantaallo teevramaina avapaatam mariyu varadalu marinta bhoogarbhajala punarbharanaku daariteestaayi. 
ayithe, bhoogarbha jalaalapai vaataavarana maarpula khachitamaina prabhavalu inca parisoedhanaloo unnaayi. endukante bhoogarbhajala paryaveekshanha nundi pondina shaastreeya dayta ippatikee ledhu, sthalam mariyu samayamlo maarpulu, sangraha dayta mariyu "bhoogarbhajala punarbharana prakriyala sankhya praatinidhyaalu" vantivi.
vaataavarana maarpula prabhavalu bhoogarbhajala nilvapai ververu prabhavalanu chuupavachchuh oohinchina marinta teevramaina (conny takkuva) pradhana varshapaata sanghatanalu aneka vaataavaranaalaloo bhoogarbhajala punarbharanaku "peragadaaniki" daariteestaayi. conny marinta teevramaina karuvu kaalalu naela endipovadaaniki mariyu sampeedanaaniki daariteeyavachchu, idhi bhoogarbha jalaalaku chorabaatunu "taggistundi".
adhika ettulo unna praantaalalo, manchu yokka taggina vyavadhi mariyu parimaanam vasantakaalamlo bhoogarbhajalaala recharge taggadaaniki daariteeyavachchu. bhoogarbhajala vyavasthalapai taggutunna alpine himaaneenadaala prabhavalu baga ardham kaaledu. 
vaataavarana maarpula kaaranamgaa prapanchavyaaptamgaa samudra mattam peragadam valla prapanchavyaaptamgaa, mukhyamgaa lothattu praantaalu mariyu chinna dveepaalalo teerapraanta jalacharaalaloki samudrapu neeru chorabadataaniki kaaranamaindi. ayithe, saadhaaranamgaa samudra mattam peragadaaniki badulugaa bhoogarbhajalaala sangrahame samudrapu neeti chorabaatuku pradhana kaaranam (samudrapu neeti chorabaatupai vibhaagamlo chudandi). samudrapu neeti chorabaatlu teerapraanta paryaavarana vyavasthalaku, jeevanopaadhi sthithisthaapakathaku muppu kaligistaayi. bangladesh eee samasyaku haani kaliginche desham, mariyu sunderban mada adavulu haani kaliginche paryaavarana vyavastha.
vaataavarana maarpula kaaranamgaa bhoogarbha jala kalushyam parokshamgaa kooda peragavacchu marinta tarachugaa mariyu teevramaina tuphaanulu kalushitaalanu sameekarinchadam dwara bhoogarbha jalaalanu kalushitam chestaayi, udaaharanaku eruvulu, muruguneeru ledhaa goyyi marugudodla nundi maanava visarjana. karuvu kaaranamgaa nadhi paluchana saamarthyaalu mariyu bhoogarbha jala mattalu taggutaayi, bhoogarbha jala kalushyam pramaadaanni penchutaayi.
vaataavarana maarpula anusarana.
vaataavarana maarpu marinta teevramaina ledhaa tarachugaa karuvulaku kaaranamayye sandarbhamlo, mukhyamgaa upa-sahara aafrikaalo ekkuva bhoogarbha jalaalanu upayoginchadam anedi vaataavarana maarpula anusaranaku oka paddhatigaa pariganinchabadutundi.
vaataavarana maarpulaku bhoogarbhajala aadhaarita anusaranalu pampinhee cheyabadina bhoogarbhajala nilva mariyu kaalaanuguna ledhaa episodic neeti migulanu nilva cheyadaaniki jalachara vyavasthala saamarthyaanni upayoginchukuntaayi. uparitala aanakattalu vanti sampradaaya moulika sadupayala kante avi gananeeyamgaa takkuva aaviri nashtalanu kaligistaayi. udaaharanaku ushnamandala aafrikaalo, bhoogarbhajala nilva nundi neetini pumping cheyadam valla neeru mariyu aahara sarafara yokka vaataavarana sthithisthaapakathanu meruguparachadaaniki sahaayapadutundi.
vaataavarana maarpula taggimpu.
sthiramaina indhana vanaru ayina bhuushna shakti abhivruddhi, carbon dioxide udgaaraalanu tagginchadamlo mariyu vaataavarana maarpulanu tagginchadamlo mukhyamaina paatra poeshistumdi. bhuushna saktini nilva cheyadam, kadalchadam mariyu velikiteetalo bhoogarbha jalaalu oka agent. 
netherlands mariyu sweeden vanti maargadarsaka deshaalalo, jilla taapana mariyu sheetaleekarana networklalo bhoomi/bhoogarbha jalaalanu kevalam oka bhaagamgaa (kaalaanuguna muulam, sink ledhaa thermal 'buffer') ekkuvagaa chuustaaru. 
vaataavaranamloo carbon dioxide perukupovadaanni arikattadaaniki carbon nilva chese prakriya ayina carbon sangraham mariyu sequestration kosam kooda lothaina jalacharaalanu upayoginchavacchu.
bhoogarbhajala paripalana.
bhoogarbhajala paripalana prakriyalu bhoogarbhajala nirvahana, pranaalika mariyu vidhana amaluku veelu kalpistaayi. idhi praantiiya mariyu sarihaddu pramaanaalatoo sahaa bahula pramaanaalu mariyu bhougolika sthaayilalo jarugutundi. 
bhoogarbhajala nirvahana anedi kaaryaacharana aadhaaritamainadi, aacharanaatmaka amalu karyakalapalu mariyu rojuvaaree karyakalapalapai drushti pedutundi. bhoogarbha jalaalanu tarachugaa oka private vanarugaa bhaavistaaru (antey, bhoomi yaajamaanyaaniki daggaragaa anusandhaaninchabadi, konni adhikara paridhulalo private yajamanyamga pariganistaaru), niyantrana mariyu paie nundi krindiki paripalana mariyu nirvahana kashtam. bhoogarbhajalaala yokka saadhaarana-manchi amsaalanu drushtilo unchukuni vanarulanu samrakshinchevaarigaa prabhutvaalu tama paatranu puurtigaa chepattaali. 
desheeya chattalu mariyu nibandhanalu bhoogarbhajalaala labhyatatho paatu bhoogarbhajalaala naanhyatanu prabhaavitam chese maanava karyakalapalanu niyantristaayi. chattaparamaina chatraalalo neeti sarafara baavula chuttoo unna praantaalu mariyu utsarga mariyu recharge jonela rakshana, alaage sthiramaina digubadi nibandhanalu mariyu sangraha niyantranalu mariyu samyoga viniyoga nibandhanalu kooda undaali. konni adhikara paridhulalo, bhoogarbha jalaalu nadulatho sahaa uparitala neetitho kalipi niyantrinchabadataayi.
desham dwara.
mukhyamgaa shushka deshaalalo taguneeti sarafaraaku bhoogarbha jalaalu oka mukhyamaina neeti vanaru.
arab praantam prapanchamlone atyanta neeti koratalo okati mariyu 22 arab rashtraalalo kaneesam 11 rashtraalalo bhoogarbha jalaalu atyanta aadhaarapadina neeti vanaru. eee praantamlooni aneka praantaallo bhoogarbhajalaala atigaa velikiteeta mukhyamgaa adhika janabha mariyu vyavasaya praantaalalo bhoogarbhajalaala pattika ksheenataku daariteesindi.

