abhignaa dukkham

manastatvasaastramlo, maanavula aalochanaa dhorani, medhassutho sambandham lekunda, marinta adhunaatanamaina mariyu prayatnapoorvaka margallo kakunda, saralamaina mariyu takkuva prayatnapoorvaka margallo samasyalanu aalochinchi parishkarinche dhorani kaaranamgaa maanava manassu abhignaa durbharamgaa pariganinchabadutundi. oka durbharamaina vyakti dabbu kharchu cheyakunda undataaniki prayatninchinatle, maanava manassu tarachugaa abhignaa prayatnaanni kharchu cheyakunda undataaniki prayatnistundi. abhignaa durbhara siddhaantam anedi abhignaa siddhaantam, idhi huristics mariyu aapaadinche pakshapaataalapai munupati parisoedhanalanu kalisi, prajalu eppudu mariyu enduku abhignaa durviniyogaaniki guravutaro vivarinchadaaniki testundi.
cognitive misser" anae padaanni padaanni susanne fiscay mariyu shelly taylor modatisaarigaa pravesapettaaru. idhi saamaajika ghnaana siddhaantamlo oka mukhyamaina bhavana mariyu aardhikasaastram mariyu raajakeeya shaastram vanti itara saamaajika saastraalalo prabhaavavantamgaa undhi.
ooha.
abhignaa durbharata yokka roopakam maanava manassu samayam, ghnaanam, shraddha mariyu abhignaa vanarulalo parimitam anie bhaavistundi. saadhaaranamgaa prajalu hetubaddhamgaa ledhaa jagrattagaa aalochincharu, conny nirdhaaranalu cheyadaaniki mariyu teerpulanu roopondinchadaaniki abhignaa satvaramaargaalanu upayogistaaru. eee satvaramaargaalalo jagrattagaa aalochinchadaaniki badulugaa schemalu, scriptlu, stereotypes mariyu itara saralikruta grahana vyuuhaala upayogam unnaayi. udaaharanaku, prajalu correspondent reasoning chestaaru mariyu pravartanalu sthiramaina lakshanaalatoo sahasambandham kaligi undaalani ledhaa praatinidhyam vahinchaalani nammutaaru.
nepathyam.
amayaka shaastravetta mariyu aapaadimpu siddhaantam.
fiske mariyu taylor yokka abhignaa dayaneeya siddhaantaaniki mundu, saamaajika ghnaanam yokka pradhana namuunaa amayaka shaastravetta. shaastravetta fritz hyder "vyaktula madhya sambandhaala manastatvasaastram" loe pratipaadinchina eee siddhaantam, sanklishtamaina mariyu nityakrutya charyala kosam vivaranaatmaka mariyu suukshmamaina aalochanaa prakriyalalo nimagnamai, maanavulu nispruhatho aalochinchi, vyavaharistaarani perkondi. eee vidhamgaa, maanavulu amayakulainappatiki, saastravettala vale aalochinchaalani bhaavinchaaru, vaari chuttoo unna prapanchaanni kolichi vislaeshimchaaru. eee frameworknu maanava aalochanaa prakriyalaku vartimpajestuu, amayaka saastravettalu prapancham yokka pondikaina drukpatham nundi vachhe sthirathvam mariyu sthirathvaanni mariyu paryaavarana niyantrana avasaranni korukuntaru.
eee avasaralanu teerchadaaniki, amayaka saastravettalu aapaadimpulu chestaaru. anduvalla, vyaktulu kaarana sambandhaalanu mariyu vidhaanaalanu anchanaa vese maargaala adhyayanam nundi aapaadimpu siddhaantam udbhavinchindi. harrold kellie mariyu bernard weiner netrutvamloni kaarana aapaadimpula adhyayanam dwara, saamaajika manastatvavettalu praathamika aapaadimpulo lopamtho sahaa parimitam kakunda aneka aapaadimpulo pakshapaataalanu kramam tappakunda pradarsistaarani gamaninchadam praarambhinchaaru.
aapaadimpula adhyayanam rendu prabhavalanu kaligi undih idhi amayaka saastravettanu pareekshinchadamlo marinta aasaktini srushtinchindi mariyu daani vivaranaatmaka saktini prasninchina saamaajika manastatvasastra parisoedhana yokka kotta taramgaanni terichindi. eee rendava prabhavam fiske mariyu taylor yokka abhignaa durbharataku punaadi vaeyadaaniki sahaayapadindi.
stereotypes.
walter lipman thana classic pustakam "prajabhiprayam" loe chesina vaadanala prakaram, prajalu sanklishtatanu edurkovataniki siddhamgaa laeru. vishayalanu tajaga mariyu vivaramgaa gamaninchadaaniki prayatninchadam maanasikamgaa alasipotundi, mukhyamgaa bijeegaa unna vyavaharalalo. stereotype anae padam eee vidhamgaa pravesapettabadindih prajalu sanklishta paristhitini saralamaina namuunaapai punarnirminchaali, vaaru daanini edurkovataniki mundu, mariyu saralamaina namuunaanu oka stereotypega pariganinchavacchu. prajala aasaktulato gurtinchabadina bayati vanarula nundi stereotypelu erpadataayi mariyu prajalu vaari tatvasaastraaniki saripoye vaastavaalato aakattukovacchu kabatti balopetam cheyavachu.
marovaipu, lipman drushtilo, prajalu prapanchaanni chuse mundu daani gurinchi chebutaaru. prajala pravartana pratyaksha mariyu nirdishta ghnaanam meeda aadharapadi undadu, conny vaariki chitraalanu tayaaru cheyadam ledhaa ivvadam. anduvalla, prajala muusapoetalanu roopondinchadamlo bahya kaarakaala prabhavam nirlakshyam cheyalenidi. "anni prabhavalalo suukshmamainavi mariyu atyanta vistrutamainavi, ivi moosapothala yokka saraamsaanni srushtinchi, nirvahistaayi."antey, prajalu madhyastha vaastavikatato rendava chethi prapanchamlo nivasistunnaaru, ikkada aalochana kosam saralikruta namuunaa (i.ii., stereotypes) nuu bahya saktulu srushtinchi, nirvahinchavacchu. prajalu "telivainavaaru kaaleru" anie lipman suuchimchaaru, endukante vaaru sulabhamgaa saralikruta vaastavikata dwara tappudaari pattinchavachhu, idhi vaari mundugaa unna chitraalaku anugunamgaa untundi, mariyu ippatike unna moosapothala yokka edainaa bhangam "viswam yokka punaadipai daadi" laaga kanipistundi.
lippman "abhignaa durbharam" anae padaanni neerugaa nirvachinchanappatikii, prajala aalochanaa prakriyanu saralikrutam cheyadamlo muusapoetalaku mukhyamaina vidhulu unnaayi. abhignaa saralikaranagaa, idhi vaastavika aardhika nirvahanaku upayogapadutundi, lekapothe prajalu nijamaina hetubaddhatala sanklishtatatoe munigipotaru. oka drugvishayamgaa, stereotype, saamaajika shaastram mariyu saamaajika manastatvasaastramlo oka praamaanika amsamgaa maarindi.
huristics.
abhignaa durbhara siddhaantam chaalaa varaku teerpu mariyu nirnayam teesukovadamlo huristicspy chesina panipai nirminchabadindi, mukhyamgaa amos twersky mariyu daniel kahneman prabhaavavantamaina vyasala shrenilo prachurinchina phalitaalu. huristicsnu "teerpu satvaramaargaalu" gaa nirvachinchavacchu, ivi saadhaaranamgaa manam ekkadiki vellaalo akkadiki cherukuntaayi-mariyu twaragaa-conny appudappudu mammalni nishkraminche kharchutho."vaari paniloo, kahneman mariyu twersky prajalu samayam mariyu manasika saktini aadaa cheyadaaniki vividha rakaala huristics ledhaa manasika short katlapai aadhaarapadataarani pradarsinchaaru. ayithe, hyder yokka amayaka shaastravetta upayoginche samachara prosessing vanti vivaranaatmaka vislaeshanhaku badulugaa huristics meeda aadhaarapadatamlo, pakshapaata samachara prosessing jarige avakaasam ekkuvagaa untundi. eee parisoedhanalaloo konnih
vyaktulu mariyu vaari manassulu vislaeshanhaatmakamgaa kakunda samarthavantamgaa vyavaharistaayanae vistrutamaina aalochanaku vyaktulu nirnayaalu teesukoovadaaniki mariyu madimpulaku manasika satvaramaargaalanu upayoginchaarani kahneman mariyu twersky mariyu itara aapaadimpu parisoedhakulu kanugonnaru.
abhignaa dayaneeya siddhaantam.
kahneman, twersky mariyu itarulu chesina aapaadinchabadina pakshapaataalapai parisoedhana yokka tarangam saamaajika manastatvasaastramlo hyder yokka amayaka shaastravetta aadhipatyaanni samarthavantamgaa muginchindi. maanava ghnaanamlo huristics prabalyanni nirmistuu, fiscay mariyu taylor, abhignaa durbharata gurinchi vaari siddhaantaanni andinchaaru. idhi aneka vidhaluga, maanavulu aardhikamgaa vivekavantamaina aalochanaa prakriyalalo nimagnamai untaarani soochinche oka ekikruta siddhaantam, kharchulu mariyu prayojanaalanu hetubaddhamgaa anchanaa vese saastravettala vale vyavaharinchae badulu, pareeksha parikalpana, mariyu mana rojuvaaree charyala prayogaala phalitaala aadhaaramgaa anchanaalanu naveekarinche saastravettala vale vyavaharistaaru. maroe maatalo cheppalante, maanavulu madimpu mariyu nirnayaalu teesukoovadaaniki manasika swalpa taggimpulanu upayoginchi abhignaa dusthithilo unnavaarigaa vyavaharinchadaaniki ekkuva moggu chuuputaaru, samasyalu mariyu aalochanala gurinchi vaariki chaalaa takkuva telusu, alaage goppa praamukhyata unna samasyalu. fiscay mariyu taylor vaadana prakaram, ghnaanaparamaina doshulugaa vyavaharinchadam anedi samacharam yokka parimaanam mariyu teevrata mariyu maanavula uddeepanala kaaranamgaa hetubaddhamainadi. vyaktula parimita samachara prosessing saamardhyaalanu batti, prajalu ellappuduu sanklishta samasyalanu saralikrutam chese vyuuhaalanu avalambinchadaaniki prayatnistunnaaru. abhignaa durviniyogadaarulu saadhaaranamgaa rendu vidhaluga vyavaharistaaruh vaari swantha abhignaa bharanni tagginchadaaniki samacharamlo kontha bhaganni vismarinchadam dwara ledhaa marinta samacharanni kanugonakunda undataaniki oka rakamaina samacharanni atigaa upayoginchadam dwara.
ayithe, itara manastatvavettalu kooda maanavula ghnaanaparamaina durbharamaina dhorani "maanavulu tarachugaa hetubaddhata kante takkuvagaa undataaniki" oka praathamika kaaranam anie vaadistaaru. parinaamam medadu yokka ketayimpu mariyu abhignaa vanarula vadakanni chaalaa ibbandikaramgaa maarustundani eee abhiprayam perkondi. mea talani upayoginchadam" avasaramainappudu kooda, manasika saktini saadhyamainanta varaku aadaa cheyadam praathamika suutram. abhignaa vaataavaranam konni avasaralanu teerchakapothe, manam saadhyamainanta varaku alochinchakunda undataaniki prayatnistaamu.
prabhavalu.
eee siddhaantam yokka chikkulu ghnaanam mariyu maanava pravartana rendinti gurinchi mukhyamaina prasnalanu levanettutaayi. sanklishtamaina, vislaeshanhaatmaka panulalo gnaanaanni kramabaddheekarinchadamto paatu, teliyani samasyalu mariyu goppa praamukhyata kaligina samasyalatho vyavaharinchetappudu abhignaa durbharamaina vidhanam kooda upayoginchabadutundi.
rajakeeyaalu.
prajaswamyamlo oating pravartana anedi abhignaa durbharamaina pani chese oka rangam. abhignaa durbharamgaa vyavaharinchadam anedi oka praantamloo naipunhyam unnavaarini marinta samarthavanthamaina samachara prosessing mariyu kramabaddheekarinchina nirnayam teesukoovadaaniki daari teeyaali. ayithe, lou mariyu redd lashk gamanikaga, huristicsnu upayoginche abhignaa durbharamgaa vyavaharinchadam adhika-samacharam mariyu takkuva-samacharam otarlaku chaalaa bhinnamaina phalitaalanu kaligi untundi. vaaru vraastaaru, "anie...abhignaa parisoedhanalu konnisaarlu daadaapu anni otarlache upayoginchabadataayi, mariyu otarlu edurkontunna empika paristhiti sanklishtamgaa unnappudu avi pratyaekamgaa upayoginchabadataayi... huristic upayogam saadhaaranamgaa raajakeeya nipunulache saraina ootu sambhaavyatanu penchutundi, conny anubhavam laeni vaariche saraina ootu sambhaavyatanu taggistundi."prajaasvaamya deshaalalo, daani casting venuka unna naipunhyam kaaranamgaa yea ootu ekkuva ledhaa takkuva baruvu laeni chota, takkuva-samachara otarlu, abhignaa tappudova pattinchevaarigaa vyavaharinchadam, samaajaaniki vistrutamaina mariyu haanikaramaina empikalanu kaligi undavacchu.
prachaaraala samayamlo vaaru sweekarinche samachara satvaramaargaalanu upayoginchadam dwara otarlu hetubaddhamaina empikalanu chestaarani, saadhaaranamgaa tagubotula shodhanaku samaanamainadaanni upayogistaarani shamyul popkin vaadinchaaru. abhyardhula gurinchi kathanaanni roopondinchadaaniki otarlu chinna mottamlo vyaktigata samacharanni upayogistaaru. mukhyamgaa, vaaru tamanu taamu ilaa adugutaru "abhyardhi gurinchi naaku vyaktigatamgaa telisina daani aadhaaramgaa, eee adhyaksha abhyardhi manchi governor ayye sambhaavyata emiti? ayana manchi adhyakshudiga undataaniki sambhaavyata entha?"popkin yokka vislaeshanha oka pradhana aavaranapai aadharapadi untundih otarlu tama rojuvaaree jeevitamlo pondina takkuva samachara hetubaddhatanu, media dwara mariyu vyaktigata paraspara charyala dwara, abhyardhulanu anchanaa vaeyadaaniki mariyu ennikala empikalanu sulabhataram cheyadaaniki upayogistaaru.
aardhikasaastram.
gaming siddhaantamlo khaideela sandigdhataku abhignaa doshulu kooda dohadapadavachu. abhignaa saktini aadaa cheyadaaniki, abhignaa doshulu itara vyaktulu tamatho samanamga unnaarani bhaavistaaru. antey, alavaatu sahakarulu itarulalo chaalaa mandini sahakaruluga bhaavistaaru, mariyu alavaatu firaayinchinavaaru itarulalo chaalaa mandini firayimpudaarulugaa bhaavistaaru. sahakarulu tarachugaa aadataaniki pratipaadistaaru kabatti, mariyu thoti sahakarulu kooda vaari pratipaadananu ekkuvagaa angeekaristaaru kabatti, konni sarihaddu sharatulu neraverchinappudu firaayimpulatoe poliste sahakarulaku ekkuva aasinchina chellimpu untundani parisoedhakulu ekaabhipraayaaniki vacchaaru.
maas communication.
abhivruddhi chendutunna saanketikatalaku prajala maddatu lekapovadam anedi saadhaaranamgaa sambandhita samacharam lekapovadam mariyu prajalalo takkuva shaastreeya aksharaasyata kaaranamgaa cheppavacchu. vignaana lotu namoonaga piluvabade eee drukpatham, vignaana shaastra aksharaasyata kosam vidya vignaana saastraaniki prajala maddatunu penchagaladane aadarsavaada oohalapai aadharapadi untundi, mariyu vignaana shaastra samachara marpidi drushti saadhaarana prajalalo shaastreeya avagahananu penchaali. ayithe, shaastreeya samasyala patla samacharam mariyu vaikharula madhya sambandham anubhaavikamgaa maddatu ivvabadaledu.
maanavulu abhignaa doshulu mariyu abhignaa kharchulanu tagginche dhorani kaligi untaarane ooha aadhaaramgaa, takkuva-samachara hetubaddhata anedi nirnayam teesukovadam mariyu vaikharini roopondinchadamlo anubhavapuurvakamgaa aadhaarapadina pratyamnaayamgaa pravesapettabadindi. shaastreeya amsaala gurinchi lothaina avagahananu upayoginche badulu, prajalu itara satvaramaargaalu ledhaa saiddhaantika puurvabhaavulu ledhaa maas media nundi vachhe suuchanalu vanti huristics aadhaaramgaa nirnayaalu teesukuntaaru, anduvalla avasaramainanta samacharanni matrame upayogistaaru. pourulaku praarambhamlo oka samasyapai takkuva naipunhyam unte, vaaru eee satvaramaargaalapai aadhaarapade avakaasam ekkuva. inca, prajalu kotta kaarunu enchukunetappudu chese daanikante tooth payst konadaniki takkuva abhignaa prayatnam chestaaru, mariyu samacharam vetakadamlo aaa vyatyaasam ekkuvagaa kharchula yokka pani.
abhignaa durbhara siddhaantam prajalanu oppinchadaaniki chikkulanu kaligi untundih vaikhari erpadatam anedi oka nirdishta samasyapai prajala viluva vyavasthalu mariyu puurvabhaavulu (ledhaa vaari swantha vivaranaatmaka pathakam) madhya pootii, mariyu praja upanyaasaalu daanini elaa roopondistaayi. samacharanni vividha margallo samarpinchinatlayithe, adhe amsam prekshakula madhya vibhina vivaranalaku daariteestundani framing siddhaantam suuchistumdi. prekshakula vaikhari maarpu anedi nirdishta samasyanu punah label cheyadam ledhaa punahpraarambhinchadamtho daggari sambandham kaligi untundi. eee konamlo, antarleena prekshakula schematatho pratidhvaninche abhignaa satvaramaargaalu ledhaa huristicsnu media prekshakulaku andinchinatlayithe samarthavanthamaina communicationnu saadhinchavachchu.
pramaada anchanaa.
abhignaa doshula roopakam pramaadaala nundi paataalu neerchukoevadamloo prajalaku sahaayapadagaladu, idhi vaastavikata yokka avaanchaneeya sthithi sambhavinche avakaasam. oka sanghatana yokka sambhaavyata gurinchi teerpulu ivvadamlo prajalu aneka satvaramaargaalu ledhaa huristicsnu vartimpajestaaru, endukante huristics andinchina vegavantamaina samadhanalu tarachugaa sarainavi. ayinappatikee eee satvaramaargaalalo konni aapadalanu nirlakshyam cheyavachu. lothaina neeti horizone paeludu pramaada anchanaalo abhignaa tappidaalu chesevari aalochanaa vidhaanaaniki aacharanaatmaka udaaharana krinda ivvabadindi.
manastatvasaastram.
maanavulu abhignaa doshulu anae siddhaantam, manastatvasaastramlo dwandwa prakriya siddhaantampai kooda velugunistundi. maanava manassulo rendu rakaala abhignaa prakriyalu unnayani dwandwa prakriya siddhaantam pratipaadistundi. daniel kahneman veetini varusaga sahajamainavi (vyavastha 1) mariyu tarkam (vyavastha 2) gaa abhivarninchaaru.
niyantrana lekunda svayamchaalakamgaa praarambhamayye vyavastha 1 thoo proses chesetappudu, prajalu takkuva ledhaa etuvanti prayatnam kooda cheyaru, conny sanklishtamaina aalochanala namuunaalanu utpatti cheyagalaru. vyavastha 2 thoo proses chesetappudu, prajalu avasaramaina prayatnapoorvaka manasika kaaryakalaapaalaku shraddhanu ketayistaru mariyu kramabaddhamaina dasala shrenilo aalochanalanu nirminchavacchu. eee rendu abhignaa prosessing vyavasthalu vaerugaa laevu mariyu okadaanitoe okati paraspara charyalanu kaligi undavacchu. dwandwa prakriya namuunaa kinda aneka dasallo prajala nammakam elaa erpadutundo ikkada oka udaaharana undih
antar drushti sahaayapadataaniki tarka prakriyanu sakriyam cheyavachuhu
eee dwandwa prakriyaloo sangharshanhalu kooda unnaayi. kahneman andinchina oka sankshipta udaaharana emitante, memu oka restaurantloni porugu table vadda vichitramgaa dustulu dharinchina jantanu chudakunda undataaniki prayatninchinappudu, maa svayamchaalaka praticharya (vyavastha 1) vaarini chuustuu untundi, conny vyavastha 2 eee pravartananu niyantrinchadaaniki prayatnistunnappudu vibhedaalu talettutaayi.
dwandwa prosessing vyavastha abhignaa bhramalanu utpatti cheyagaladu. system 1 ellappuduu svayamchaalakamgaa panichestundi, maa sulabhamaina satvaramaargamto conny tarachugaa doshamto. system 2 lopam gurinchi etuvanti clue kooda undakapovachhu. vyavastha 2 yokka merugaina paryaveekshanha dwara matrame lopaalanu nivaarinchavacchu, dheeniki aneka abhignaa prayatnaalu kharchavutaayi.
parimitulu.
prerananu tolaginchadam.
abhignaa durbhara siddhaantam modata prerana yokka paatranu perkonaledu. fiscay yokka tadupari parisoedhanaloo, abhignaa durbharata yokka roopakamlo uddesyam yokka paatranu tolaginchadam gurtinchabadindi. prerana anedi saadhaaraneekaranalu mariyu pakshapaataala kriyaaseelata mariyu viniyogaanni prabhaavitam chestundi.
naveekaranalu mariyu taruvaata parisoedhana.
prerepita vyuuhakarta.
nirnayaalu teesukunetappudu prajalu huristic satvaramaargaalanu upayogistaaru. conny samasya emitante, eee satvaramaargaalanu khachitatvamto prayatnapoorvaka aalochanalatho polchalekapoyinappatiki, prajalu taginanta satvaramaargaalalo okadaanni avalambinchadamlo sahaayapadataaniki oka nirdishta paraamitini kaligi undaali. prajalu amayaka saastravettalu mariyu abhignaa dushtulla kalayika anie kruglansky pratipaadinchaaruh prajalu bahula abhignaa vyuuhaala madhya enchukune anuvaina saamaajika aalochanaaparulu (i.ii., vegam/soulabhyam verses. khachitatvam/tarkam) vaari prastuta lakshyalu, uddeshaalu mariyu avasaraala aadhaaramgaa.
abhignaa durbharamaina mariyu amayaka saastravettalu saamaajika ghnaanam yokka rendu stambhaalanu srushtistaarani taruvaati namuunaalu suuchistunnaayi, avi chaalaa ekasila. badulugaa, fisk, taylor mariyu aari doubleu. kruglansky mariyu itara saamaajika manastatvavettalu saamaajika ghnaanam yokka pratyaamnaaya vivarananu andistaaruh prerepita vyuuhakarta. eee siddhaantam prakaram, prajalu oka nirdishta samasya yokka sandarbham mariyu praamukhyata aadhaaramgaa satvaramaargaalu ledhaa aalochanaatmaka vislaeshanhanu upayogistaaru. maroe maatalo cheppalante, eee siddhaantam maanavulu, vaastavaaniki, "amayaka saastravettalu mariyu abhignaa doshulu" anie suuchistumdi. eee konamlo prajalu tama abhignaa prayatnaalanu ketayinchinappudu atyanta aprayatnamgaa satvaramaargaalanu enchukune badulu vyuuhaatmakamgaa untaaru, anduvalla vaaru tama lakshyalanu batti amayaka saastravettalu ledhaa abhignaa tappidaalu chesevaarugaa undaalani nirnayinchukovacchu.
antey anveshakudu.
ardha anveshaka siddhaantam abhignaa durbhara mariyu prerepita vyuuhakarta yokka maanava abhignaa pravartanala yokka rendu roopakaalanu tiraskaristundi. sweeya-vargeekarana yokka chatramlo nirminchina, parisoedhakulu saamaajika prapanchaanni ardham chesukovadaniki prajalu spashtamaina aalochananu upayogistaarani nammutaaru. eee rakamaina spashtamaina aalochana pratikuula ledhaa kashtataramaina prakriya paristhitulalo saamaajika uddeepanalaku ardhaanni istundi.

