
changar

changar ledhaa chinger (changar) (changar) bharatadesamloni puraatana marmamaina puurva hinduu tega.
changarlu konnisaarlu singaon, singan, chingari, singari, tschangar modalainavi anie pilustaaru., ekkuvagaa sancharinchevaaru mariyu vaari swantha changhri mandalikam matladataru. johann galletti mariyu franz miklosich mariyu kontamandi itara prarambha european charitrakaarula prakaram, airopaloni roman prajalu changer (german tschanger) thoo daggari sambandham kaligi unnaaru mariyu vaaru tschandala.
muulam.
bharatiya, paakistaanii panditula abhiprayam prakaram, vaaru indo-greeklu, greco-bactrianla avasheshaalu, veeru jaatlatho kalisipooyaaru, vaarilo kondaru valasa kaalamlo bharatadesanni vidichipetti, vividha margallo airopaku vellaaru, hinduu kula vyavastha prakaram, vaarini raajasthaanlo sthirapadina itara samuhaluga pariganistaaru, vaari prarambha sthaavaraalu bikaner, churu, nagaur jillaallo unnaayi. akkadi nundi changarlu sindhku valasa vacchaaru. aaa taruvaata punjabku marinta valasalu jarigaayi, akkada ippatikee chaalaa mandhi kanipistaaru. vaaru tamalo taamu mishrama indo-aryan bhashanu, bayati vaaritho urdooni matladataru.
moghal saamrajyam krinda, changarlu muslimlugaa maararu, conny vaari matam hinduu matam mariyu islam kalayika.
prastuta paristhitulu.
janyu adhyayanam chuupinatlugaa, roma prajalu pakistan nundi vacchina changer yokka vaarasulu. kontamandi changarlu valasa kaalamlo eejipt gundaa sindhnu vidichipetti, taruvaata anatolialo nivasinchaaru, greeku bhaashalo dheenini ahinganoi anie pilustaaru.
bhaaratadesamlo.
changarlu ekkuvagaa bhoomileni samajam, kondaru ippatikee vaari saampradayakamgaa sunnam tayari vruttiloo nimagnamai unnaaru. ippudu chaalaa mandhi rojuvaaree kuuliilugaa unnaaru. itara rajasthaanee muslimla maadirigaane, eee samaajaaniki kula sangham ledhaa biraadaari panchayati undhi, idhi antar samudaya vivaadaalanu parishkaristundi mariyu mataparamaina nibandhanalanu amalu chestundi. changharlu hiranbaz, sindhi-sipahi, khaimkhani vanti itara muslim kulaalaku daggaragaa nivasistunnappatiki, vaariki, changarlaku madhya paraspara vivahalu chaalaa arudu. changharlu sunni muslimlu, vaari acharalu itara rajasthaanee muslimla maadirigaane untaayi. vaariki itara venukabadina taragati hodha manjuru cheyabadindi, idhi vaarini bhaarata prabhutva aneka nischayaatmaka charyala vidhaanaalaku lobadi chestundi.
paakistaanlo.
punjabloni shamsey (changar) khachitamgaa antarvivaahulu, mariyu praathamika saamaajika vibhagam "jhugee" ledhaa gudaram (ippudu kotta taraalu ekkuvagaa vidyaavantulu mariyu vaari swantha illu kaligi unnaayi). saadhaaranamgaa sannihita bandhuvulu kalisi shibiram vaestaaru, mariyu shibiram lopala vivahalaku praadhaanyata istaaru. vaariki saamaajika nibandhanalanu paatinchadaaniki balamaina kula mandalulu laevu. paakistaanlooni changar anie piluvabade shaameelalo ekkuva mandhi bhaarata jalindhar tehseel sultan paedalu mariyu jilla ludhiana nundi valasa vacchaaru. avi pakistan antataa vyaapinchayi. ekkuvagaa chiniyot mariyu faisalabad jillaalo sthirapaddaaru. changarlu sunni muslimlu mariyu vaaru camp chesina sthirapadina samajam yea bhaashalo matladutundane daanipai aadharapadi haryanvi punjabi ledhaa seraki matladataru (vaaru paatha changarlalo okaru piliche parcy bhashanu matladataru). vaaru okarikokaru edainaa rahasyamgaa teliyajesinappudu vaaru eee bhashanu rahasya bhashaga matladataru. 
uttara, madhya punjabloni ekkuva mandhi changarlu vyavasaya kuuliilu, pantakota samayamlo gramalanu sandarsistaaru. vaaru anusarinche maargaalanu vaaru erpaatu chesaaru, mariyu prati changar upa samuuhaaniki oka nirdishta graamam ketayinchabadutundi, mariyu tarachugaa aaa graamamlo oka nirdishta kutumbaaniki sevalu andistaaru. vaari poeshakulu pedda muslim jott samaajaaniki chendinavaaru. vyavasaya kaarmikulatoe paatu, changarlu buttalu mariyu cheepuru tayaareeloo kooda palgontaru, veetini vaaru sthirapadina samaajaalaku vikrayistaaru. eee rojullo kevalam 10 saatam mandhi matrame eee paniloo nimagnamai unnaaru. chaalaa mandhi shamshi (changar) vidyanu pondina taruvaata ippudu manchi udyogaalu mariyu sthaanika vyaparamlo unnaaru. sthaanika prabhutvamlo vaariki vaari swantha salahaadaarulu untaaru mariyu adhyaksha padavi untundi. 1990loe chaalaa mandhi shamshilu merugaina bhavishyattu kosam dubay vaipu vellaaru, vaaru athani kutumbam kosam sampaadistaaru mariyu desham ippudu samaja purogati loe bhaagam avtondi.

