
bhasha kalayika

bhasha kalayika anedi oka rakamaina bhasha maarpu, dheenilo bhashalu oke bhasha kutumbaaniki chendinava kaadaa anae daanitoe sambandham lekunda, sudeergha bhasha parichayam mariyu paraspara jokyam phalitamgaa nirmanatmakamga okadaanikokati pooli untaayi.ii. idhi oka saadhaarana vamsapaaramparya proto-longuage nundi udbhavinchindi. creolisation ledhaa mishrama bhashala erpaatu vanti itara parichaya-prerita bhasha maarpulaku viruddhamgaa, kalayika anedi paraspara prakriyanu suuchistumdi, idhi anni bhaashalalo maarpulaku daariteestundi. eee padam vyaktigata lexical amsaala maarpulaku badulugaa parichayamlo unna bhashala kramabaddhamaina bhasha namoonaalalo maarpulanu (phonology, prosody, vaakyanirmaanam, padanirmaanam) suuchistumdi.
sandarbhaalu.
rendu ledhaa anthakante ekkuva bhashalu parichayamlo unna bhougolika praantaalalo bhasha kalayika sambhavistundi, phalitamgaa prati bhasha yokka proto-longuage nundi vaarasatvamgaa raani saaruupya bhasha lakshanaalu kaligina bhashala samuuhaalu erpadataayi. eee bhougolika mariyu bhasha samuuhaalanu bhasha praantaalu ledhaa spratchbund praantaalu antaaru. bhasha kalayika phalitamgaa bhasha praantamloo bhashalu panchukune bhasha lakshanaalanu areal lakshanaalu antaaru. aneka bhashalu mariyu vividha rakaala areal lakshanaalu unna paristhitulalo, bhasha saastravettalu prati areal lakshanaaniki yeka muulaanni gurtinchadam asaadhyamani suuchimchadaaniki longuage convergence anae padaanni upayoginchavacchu. ayithe, bhasha praantaala vargeekarana mariyu bhasha kalayika bhaagaswaamya praantiiya lakshanaalapai aadharapadi unnanduna, bhasha saastravettalu kalayika phalitamgaa erpade praantiiya lakshanaalu mariyu bhashala madhya yaadruchchika saaruupyatala phalitamgaa antargatamgaa prerepinchabadina maarpula madhya thedaanu gurtinchaali.
oka nirdishta vyakti yokka vyaakaranam kosam bhasha kalayika kooda sambhavinchavachhu. idhi konnisaarlu rendava bhashanu neerchukuntunna pillalalo sambhavistundi. endukante pillala sthaanika bhasha yokka vyaakaranam ippatikee abhivruddhi chendutondi, modati mariyu rendava bhasha yokka vyaakarana namuunaalu okadaanikokati prabhaavitam cheyagalavu. inglish mariyu manderine rendintinee neerchukuntunna singapur vidyaarthulu inglish matladetappudu saadhaarana manderine vyaakarana nirmaanaalanu upayoginchinatlu chuupimchaaru.
yantraamgaalu.
bhasha kalayika pradhanamgaa vyaapti dwara jarugutundi, oka lakshanam oka bhasha nundi maroka bhashaku vyaapti chendutundi. bhasha kalayikaku kaaranaalu ekkuvagaa bhashala madhya parichayam yokka pratyekatalapai aadharapadi untaayi. tarachugaa, convergence dwibhasha code-switching ledhaa code-pratyaamnaayam dwara prerepinchabadutundi. rendu bhaashalalo puurti vyakteekarana saamarthyaanni koorutuu, dwibhasha matladevaru bhashala madhya mundugaa unna samaantaraalanu gurtinchi, saaruupya ardhaalanu vyakteekarinchadaaniki eee nirmaanaalanu upayogistaaru, idhi chivariki kalayikaku ledhaa saaruupya namuunaala tarachudanaanni penchadaaniki daariteestundi. saamaajika bhasha karakalu bhasha kalayika yokka prabhavalanu kooda prabhaavitam cheyavachu, endukante jaathi sarihaddulu bhasha kalayikaku addamkulugaa panicheestaayi. bhasha kalayika gurinchi bhasha saastravettala anchanaalu vaastavikatato samalekhanam kaani praantaalanu vivarinchadaaniki jaathi sarihaddulu sahaayapadavachhu, udaaharanaku adhika jaathi-madhya sambandham unna praantaalu conny takkuva sthaayi kalayika unna praantaalu.
phalitaalu.
bhasha kalayika tarachugaa oka bhaashalo mundugaa unna namuunaala tarachudanam perugutundi; oka lakshanam rendu bhaashalalo unte, kalayika phalitamgaa samaantara lakshanam yokka upayogam mariyu cross-linguistic saaruupyata perugutundi. bhasha kalayikaku daariteese samparka paristhitulu nirvachinchina uparitala mariyu suupar rate bhashalu lenanduna, kalayika yokka phalitaalu tarachugaa yea okka namuunaanu khachitamgaa pratiroopam cheyakunda anni bhaashalalo kanipinche nirmaanaalanu pooli untaayi. sabdasaastramlo bhasha kalayika chaalaa spashtamgaa kanipistundi, sparsalo unna bhashala dhwani vyavasthalu kramamga okadaanikokati pooli untaayi. konni sandarbhaallo, dhvanisambandhamaina kalayika phalitaalu konni dhvanimudralaku parimitam kaavacchu, ayithe itara bhasha praantaalalo dhvanisambandhamaina kalayika anedi dhvanisambandhamaina swara bhedaala abhivruddhi vanti mottam dhvanisambandhamaina vyavasthanu prabhaavitam chese vistrutamaina maarpulaku daariteeyavachchu. lexical runaalu teesukovadam yokka parimita prabhaavaalaku viruddhamgaa, dhwani, vaakyanirmaana ledhaa padanirmaana kalayika ekkuva parinaamaalanu kaligi untundi, endukante kalipe namuunaalu kevalam konni lexical vastuvula kante mottam vyavasthanu prabhaavitam chestaayi.
ibbandulu.
kalayikanu adhyayanam chesetappudu, bhasha saastravettalu oka bhasha yokka proto-longuage nundi vaarasatvamgaa vacchina lakshanaalu, antargatamgaa prerepinchabadina maarpulu mariyu bayati muulam nundi vyaapti madhya thedaanu gurtinchadaaniki jaagratta vahistaaru; bhasha kalayika kosam vaadinchadaaniki, bhasha saastravettalu bayati muulam mariyu maarpunu prerepinchina yantraangam rendinti kosam vaadinchadaaniki prayatnistaaru. bhasha kalayika yokka marinta teevramaina prabhavalu, mukhyamaina vaakyanirmaana kalayika mariyu mishrama bhashalu vantivi, kontamandi bhasha saastravettalu saampradaaya chaaritraka bhasha paddhatula praamaanikatanu prashninchadaaniki daariteestaayi. eee suduura prabhaavaala kaaranamgaa, itara bhasha saastravettalu saaruupya lakshanaalaku kalayika vivaranalanu angeekarinchadaaniki sankochistaaru mariyu tarachugaa maroka vivarana bhasha kalayikaku aapaadinchabade maarpulanu baga suuchistumdani vaadistaaru.