
arkiyat koota

arrakiyat koota () anedi all shamal munisipaalitiiloo vaayuvya khatar loe unna oka chaaritraka koota. eee praantamlooni neeti vanarulanu rakshinchadaaniki 19va sataabdamloo arkiyat graamaaniki sameepamlo dheenini nirminchaaru. sangharshana samayaallo graamastulaku rakshanaatmaka nirmaanamgaa dheenini upayoginchaaru. idhi khatar looni pedda kotalalo okatigaa pariganinchabadutundi.
vyutpatti.
arabic bhaashalo 'baavi' nii arakiyat suuchistumdi. dheenini 'all rakayat' mariyu 'archaeat' anie kooda pilustaaru.
charitra.
eee koota 19va sataabdamloo nirminchabadi undochu. eee koota yokka pradhana uddesyam eee praantamloo manchineeti sarafaraanu rakshinchadam. koota chuttoo unna aneka chinna polaalatoe paatu, koota sameepamlo 5 kimmy lothutho churukaina traaguneeti baavi undatam dwara eee praantamloo samruddhiga neeru undani dhruvikarinchabadindi.
khatar museumla puraatana vibhagalu 1988loe tavvakaalu mariyu sait punaruddharananu praarambhinchaayi. abbasid kaalaaniki chendina oka islaamik naanem, mukhyamgaa 749-846 AD madhya, tavvakaala samayamlo kanugonabadindi. ayithe, kathar museumla udyogi ayina mahammad all-khulaifi, abbasid kaalamlo koota unikilo undani naanem rujuvu cheyaledani paerkonnaadu.
20va sataabdam varaku eee kotalo nivaasam undedani bhaavistunnaaru.
2022loe, saampradaaya nirmaana saamagrini upayoginchi, khatar museumla nirmaana parirakshana vibhagam plastering, flooring, chekka paikappu, talupulu mariyu tegulu niyanthranatho sahaa pradhana nirmaana nirmaana bhagala rendava punaruddharananu puurti chesindi.
vaastusilpam.
koota yokka mottam nirmaanam 22 mea x 38 mea kolatalato deerghachaturasraakaaramlo undhi. dheeniki naalugu gopuraalu unnaayi; moodu deerghachaturasraakaara mariyu oka sthuupaakaara. mottam etthu garishtamgaa 3 meterlu untundi. eee koota yokka pratyeka lakshanam alankaara amsaalu puurtigaa lekapovadam. dheeniki dakshina godapai unna oka pravesha dwaaram matrame undhi, idhi rakshanaatmaka nirmaanamgaa daani upayogaanni suuchistumdi. koota nirmaanamloo vividha padaarthaalanu upayoginchaaru. diguva bhaganni sunnapurayi mariyu buradatho nirminchagaa, paie bhaganni "lubana" (matti mariyu bankamatti itukala misramam) upayoginchi nirminchaaru.
koota yokka uttara, thoorpu mariyu paschima bhagalalo nivaasa gruhalu unnaayi. kotalo moodu metlu unnaayi. modatidi praamganam yokka nairuti bhaagamlo undhi mariyu sthuupaakaara gopuraniki daariteestundi. rendava mariyu moodava koota eshaanya mariyu vaayuvya muulaloe unnaayi mariyu rendoo paikappuku daariteestaayi. kendra praamganamlooni oka deerghachaturasraakaara gadilo oka kharjurapu butta (mudd basset) kanugonabadindi. kotaku nairuti disalo oka maseedu undhi.
bhougolikam.
eee koota all shamal uttara purapalaka sanghamlooni parityakta graamam arr rakiyat sameepamlo undhi. idhi rajadhani nagaram dohaku vaayuvya disalo 94 kii. mea. la dhooramlo, padubadina zubaraku eesaanyamgaa sumaru 8 kii. mea. la dhooramlo, mariyu ath thacob nundi 2 kii. mea. la dhooramlo undhi. all-khuwar mariyu freeha yokka padubadina sthaavaraalu eee praantaaniki 5 kii. mea. la paridhiloo unnaayi.

