
buudida rangu chiluka

buudida rangu chiluka (citacus erythocus), dheenini kango gray chiluka, kango african gray chiluka ledhaa african gray chiluka anie kooda pilustaaru, idhi citacidae kutumbaaniki chendina paatha prapancha chiluka. timneh chiluka "(citacus timneh)" okappudu buudida rangu chiluka yokka upajaatulugaa gurtinchabadindi, conny appati nundi puurti jaatiki penchabadindi.
vargeekarana.
buudida rangu chilukanu 1758loe swedish prakruti shaastravetta carle linneus thana "systema natural" yokka padava sanchikalo adhikarikamga varninchaaru. athanu daanini "citacus" jaatilooni anni itara chilukalatho unchi, dvipada paeru "citacus erythocus" nuu roopondinchaadu. linneus porapaatuna eee rakamaina praantaanni "ginia" gaa perkonnaduh eee praantaanni taruvaata paschima aafrikaalo ghaana gaa paerkonnaadu. eee jaathi paeru "chiluka" kosam latin. erythocus" anae nirdishta visaeshanhaanni latin bhaashalo upayogistaaru, idhi puraatana greeku padam εριθακος ("erythacos") nundi udbhavinchindi, idhi maanava sabdaalanu anukaristundani cheppabade oka teliyani pakshi, bahusha nallati redstart. eee jaathi ekaroopamainadih upajaatulu gurtinchabadaledu.
timneh chilukanu gatamlo buudida rangu chiluka upajaatulugaa pariganinchevaaru, conny ippudu 2007loe prachurinchina janyu mariyu padanirmaana adhyayanam phalitaala aadhaaramgaa oka pratyeka jaatigaa pariganinchabadutundi. linnius tanaku telisina chilukalannintini "citacus" jaatilo unchinappatikee, buudida rangu chiluka mariyu timneh chiluka matrame ippudu eee jaatiki ketayinchabaddayi.
vivarana.
buudida rangu chiluka oka madhya taraha, pradhanamgaa buudida rangu, nalupu-billu chiluka. dheeni vilakshanhamaina baruvu, sumaru podavu, mariyu rekkalu. thala mariyu rekkala meeda buudida rangu saadhaaranamgaa daani sareeram kante muduru rangulo untundi. thala mariyu shareera eekalu swalpa tellani anchulanu kaligi untaayi. thoka eekalu erupu rangulo untaayi.
chiluka pempakandaarula empika kaaranamgaa, konni buudida rangu chilukalu paakshikamgaa ledhaa puurtigaa erupu rangulo untaayi. rendu lingaalu okela kanipistaayi. baalura rangu peddala rangu maadirigaane untundi, conny saadhaaranamgaa vaari kallu muduru buudida rangu nundi nalupu varaku untaayi, vayojana pakshula muduru pillula chuttoo unna pasupu kanureppalatho poliste, mariyu vaati undertail kavarlu buudida rangutho untaayi. peddalu baruvu.
buudida rangu chilukalu cheralo 40-60 samvatsaraalu jeevinchavachhu, ayinappatikee adavilo vaati sagatu ayurdayam takkuvagaa kanipistundi-sumaru 23 samvatsaraalu. ivi 3 nundi 5 samvatsaraala vayassulo santanotpatti praarambhinchi, prati santaanaaniki 3 nundi 5 gudlu pedataayi.
pampinhee mariyu aavasalu.
buudida rangu chiluka bhoomadhyarekha africaku chendinadi, veetilo angola, cameroon, kango, gaban, dantaala teeram, ghaana, kenya mariyu uganda unnaayi. eee jaathi kenya nundi dantaala teeram yokka thoorpu bhaagam varaku kanipistundi. prapancha janaabhaaku sambandhinchina prastuta anchanaalu anischitamgaa unnaayi mariyu 630,000 nundi 13 millionla pakshula varaku untaayi. prapanchavyaaptamgaa janabha taggutondi. eee jaatulu dattamaina adavulaku anukuulamgaa unnatlu anipistundi, conny atavee anchulalo mariyu gallery mariyu savannah adavulu vanti marinta bahiranga vrukshasampada rakaalalo kooda kanipistaayi.
1992 nundi 90 nundi 99 saatam taggutuu eee jaatulu ghaana nundi "vaastavamgaa tolaginchabaddaayi" anie 2015loe prachurinchina janabha adhyayanamlo kanugonabadindi. avi 42 atavee praantaalalo 10 matrame kanugonabaddayi, mariyu okasari okkokkati 700-1200 pakshulanu kaligi unna moodu goollu, ippudu mottam 18 matrame unnaayi. sthaanika prajalu pradhanamgaa pempudu jantuvula vyaparam, kalapa kothanu ksheenataku kaaranamani nindinchaaru. cameroonlo janabha sthiramgaa untundani bhaavistunnaaru. kangolo, vaarshika kotaa 5,000 gaa perkonnappatiki, desamloni thoorpu bhaagam nundi pempudu jantuvula vyaparam kosam prati samvatsaram 15,000 mandhi teesukobadataru.
buudida rangu chilukalu tappinchukunnaayi ledhaa uddeshapoorvakamgaa floridalo vidudala cheyabaddaayi.ess.conny janabha sahajamgaa santanotpatti chestundani etuvanti aadharalu suuchimchavu.
pravartana mariyu paryaavaranam.
adavi pakshula pravartana.
adavilo eee pakshula pravartanalu mariyu karyakalapala gurinchi chaalaa takkuva telusu. parisoedhana nidhula koratato paatu, eee pakshulanu vaeta jantuvulugaa unna sthithi kaaranamgaa adavi paristhitulalo adhyayanam cheyadam chaalaa kashtam, idhi vaatini chaalaa rahasyamaina vyaktitvaalanu kaligi undataaniki daariteestundi. adavi budidarangu kooda vaari bandee bandhuvula maadirigaane vaaru vinee aneka rakaala sabdaalanu anukarinchavacchani choopabadindi. jairlo nivasistunnappudu rendu budidarangu rangulu record cheyabaddaayi mariyu itara adavi pakshi paatala tommidi anukaranalu mariyu oka gabbilamtho sahaa 200 kii paiga ververu sabdaala sangraham undani parisoedhakulu nivedinchaaru.
aaharam.
vaari aahaaramlo ekkuva bhaagam pandlu, kayalu mariyu vittanaalu untaayi kabatti avi ekkuvagaa podupugaa untaayi. eee jaatulu ayil paam fruitnu ishtapadataayi mariyu avi puvvulu mariyu chettu beradutho paatu keetakaalu mariyu nattalanu tintaayi. adavilo, buudida rangu chiluka paakshikamgaa ground feeder. nirbandhamlo, vaariki pakshi gulikalu, pier, narinja, daanimmapandu, aapil mariyu arati vanti vividha rakaala pandlu mariyu carrett, vandina teepi bangaalaadumpa, seleri, taja kaale, bathaaneelu mariyu aakupaccha beans vanti kuuragaayalu tinipinchavacchu. vaariki calcium muulam kooda avasaram.
santanotpatti.
buudida chilukalu chettu kuharaalalo goodu katte ekaswamya pempakandaarulu. prati jatha chilukalaku vaati goodu kosam vaari swantha chettu avasaram. kodi moodu nundi aidu gudlu pedutundi, aame thana bhagaswamy dwara tinipinchetappudu 30 rojula paatu podigestundi. peddalu tama goodu kattukune pradaesaalanu rakshinchukuntaaru.
buudida rangu chiluka kodipillalaku goodu loe unna vaari tallidandrula nundi aaharam mariyu samrakshana avasaram. vaaru puttina tarvaata 4 nundi 5 vaaraala varaku tallidandrulu vaarini chusukuntaru. chinna pillalu 12 vaaraala vayassulo goodu vadilivestaayi. adavilo eee jaathi yokka prema vyavaharam gurinchi chaalaa takkuva telusu. vaaru podupu cheyadam mariyu vaaru tama tallidandrulanu vidichipettinappudu baruvu vaestaaru.
vyaadhulu.
yuva buudida rangu chilukalu saadhaaranamgaa peddala kante citacin mukku mariyu eeka vyaadhi baarina padataayi. vyaadhi sokina pakshulu aakali lekapovadam, mettati eekalu, mandaginchadam mariyu pelusugaa unde emukala kaaranamgaa nadiche saamarthyaalu taggadam vanti lakshanaalanu chuupavachchu. alaage, buudida rangu chilukalaku nasika kuharam yokka shotha mariyu antu vyaadhi ayina nasikasotha unde avakaasam ekkuvagaa untundi. pakshulu swaasalo guraka, tummu, nasika mudatalu mariyu gurralu vaapu ledhaa moosukupovadam vanti sankethaalanu pradarsinchavacchu. chikitsa empikalalo sunnitamaina debridement mariyu nasika neetipaarudala unnaayi.
parirakshana.
eee jaatiki sahaja mamsaahaarulalo thaati-ginja raabandulu mariyu aneka raptorlu unnaayi. kothulu aaharam kosam gudlanu, chinna pillalanu lakshyamgaa chesukuntaayi. cheralo unna buudida chilukalu shilindhra sankramanalu, bacteria sankramanalu, poeshaka lopam, praanaantaka kanitulu, citacin mukku mariyu eeka vyaadhi, tape warms mariyu rakta-purugulaku gurayye avakaasam unnatlu gamaninchabadindi.
maanavulu adavi buudida janaabhaaku ippativaraku atipedda muppu. 1994 mariyu 2003 madhya, antarjaateeya marketlo 3,59,000 kante ekkuva buudida chilukalu vartakam cheyabaddaayi. prati samvatsaram sumaru 21 saatam adavi janabha pantanu pandistunnaru. vaatini pattukuni, marketku cherukune madhya maranaala raetu chaalaa ekkuvagaa untundi, idhi 60 nundi 66 saatam varaku untundi. eee jaatini daani maamsam kosam mariyu saampradaaya aushadhaalalo upayoginche daani shareera bhagala kosam kooda vetaadutaaru. vanya pakshula vistrutamaina pantakota phalitamgaa, aavasala nashtamtho paatu, eee jaathi adavilo vaegamgaa ksheenistoondani nammutaaru, anduvalla, prakruti parirakshana kosam antarjaateeya union dwara antarinchipotunnavigaa rate cheyabaddaayi.
2016 octoberulo antarinchipothunna jantujaalam mariyu vrukshajaalam (coats) antarjaateeya vaanijyampai samavesam, jaatulalo antarjaateeya vaanijyaanni niyantrinche anubandham 1 kinda jaatulanu jabita cheyadam dwara buudida chilukalaku atyunnata sthaayi rakshananu vistarinchindi.
2021loe, kenya prabhutvam oka chinna kshamabhikshanu nirvahinchindi, eee samayamlo buudida rangu chiluka yajamaanulu tama pakshulaku anumati pondadaaniki mariyu chattaparamaina yajamanyanni sulabhataram cheyadaaniki rusumu chellinchavacchu. eee kaalaparimiti mugisina taruvaata, anumati lekunda eee jaatini kaligi undatam ippudu chattaviruddham.
maanavulato sambandham.
eee jaathi cheralo undatam sarvasaadhaaranam mariyu maanavulu kramam tappakunda sahacharudaina chilukaga unchutaaru, idhi maanava prasamgaanni anukarinche saamardhyaaniki viluvainadi, idhi atyanta prajaadarana pondina pakshula pempudu jantuvulalo okatigaa chestundi. japaanlo tappinchukunna pempudu jantuvu yajamani paeru mariyu chirunamanu punaraavrutam chesina taruvaata athani yajamaniki tirigi ivvabadindi.
buudida rangu chilukalu vaati vaataavaranamloo vinipinche sabdaalanu anukarinchadaaniki mariyu vaatini avisraantamgaa upayoginchadaaniki apakhyaati palayyayi. avi atyanta telivaina pakshulu, vistrutamaina pravartanaa mariyu saamaajika susampannatato paatu cheralo vistrutamaina shraddha avasaram, lekapothe avi baadhapadavachhu. atuvanti baadhaakaramaina buudida rangu chilukalalo eekalu kovadam anedi oka saadhaarana lakshanam, idhi bandeegaa unna vyaktulalo 40 saatam varaku prabhaavitam chestundi. vaari sunnitamaina swabhaavam kaaranamgaa vaaru pravartanaa samasyalaku kooda gurayye avakaasam undhi. saamaajika ontaritanam ottidi mariyu vruddhaapyaanni vegavantam chestundi.
buudida rangu chiluka anedi atyanta saamaajika jaathi, idhi nirbandhamlo periginappudu kooda manda-rakam nirmaanampai aadhaarapadutundi. vaaru tama mandalooni itara pakshulapai chaalaa aadharapadi unnanduna, vaari prasangam mariyu swara saamardhyamlo ekkuva bhaagam vaaru nivasinche maanavulato paraspara charya dwara pondutaaru. adavi mariyu bandee chilukalu rendoo contact kaalsnu upayogistaayani choopabadindi, ivi vaari manda sahacharulatho sambhaashinchadaaniki mariyu vaari sthaanam, maamsaahaarulanu gurtinchadam, aaharam labhyata mariyu bhadrata sthithi gurinchi samacharanni teliyajeyadaaniki veelu kalpistaayi. adanamgaa, contact calls vaari manda sahacharulatho balamaina saamaajika bandhaalanu yerparachukovadaniki ledhaa bandeegaa unna budidarangu vishayamlo, vaari maanava inti sabhyulatho balamaina saamaajika bandhaalanu yerparachukovadaniki upayogistaaru. nirbandhamlo, vaaru sambhaashana saamarthyaanni pradarsistaarani choopabadindi, antey vaaru maanava bhashanu sarigga upayoginchadame kakunda, vaaru unna saamaajika paristhitiki tagina vidhamgaa kooda upayogistaaru.
telivitaetalu mariyu ghnaanam.
buudida rangu chilukalu chaalaa telivainavi mariyu chaalaa mandhi veetini atyanta telivaina citacin jaatulalo okatigaa bhaavistaaru. chaalaa mandhi vyaktulu konni panulalo naalugu nundi aaru samvatsaraala maanava pillala abhignaa sthaayilo pani chestaarani choopabadindi. aneka adhyayanalu nirvahinchabaddaayi, ivi unnata sthaayi abhignaa saamardhyaala suutnu suuchistaayi. buudida rangu chilukalu sankhyala kramaanni neerchukoogalavani, vaatini srushtinche maanavula mukhaalato maanava swaraalanu anubandhinchadam neerchukoogalavani prayogaalu choopinchaayi. buudida rangu chilukalu pakshiki paeru teliyani vastuvulaku kotta lebullanu roopondinchadaaniki ippatike telisina aangla padaalanu upayoginchagalavani nivedinchabadindi. udaaharanaku "aapil" kosam "baanarii" ("arati" + "cherry"), "endina arati chips" kosam "arati banasancha" ledhaa "cake" kosam "ruchikaramaina rotte".
alex chilukatho american shaastravetta irene pepperberg chesina parisoedhana vastuvulu, rangulu, padaarthaalu mariyu aakaaraala madhya thedaanu chuuputuu 100 kante ekkuva padaalanu neerchukunee saamarthyaanni choopinchindi. pepperberg alexto kalisi aneka dasaabdaalu panicheesaaru, mariyu athani adhunaatana abhignaa saamardhyaalanu suuchistuu, nirvahinchina prayogaalapai aneka shaastreeya patraalanu raasaaru. atuvanti oka adhyayanamlo alex chinna pillalu mariyu kotula maadirigaane sankhyalanu jodinchagala saamarthyaanni kaligi undadamtho paatu sunna lanty bhavananu kaligi undani kanugonnaru.
vaari adbhutamaina abhignaa saamardhyaalato paatu, buudida rangu chilukalu itarula patla paropakaara pravartana mariyu aandolananu pradarsinchaayi. neelirangu thala gala makaavlu tama jaatiki chendina itara sabhyulatho ginjanu panchukune avakaasam laenappatikee, buudida rangu chilukalu tama nirdishta bhaagaswaamiki ginjanu churukuga istayani parisoedhakulu kanugonnaru, antey avi vaatini pondalevu. paatralu tiragabadinappudu, vaari bhaagaswaamulu tama bhagaswamy prayojanaalaku tama sonta ginjalanu mundhe paerkontuu, aaa upakaranni tirigi ichhe avakaasam ekkuvagaa undedi. idhi niswartha pradarsananu matrame kakunda paraspara charyanu kooda suuchistumdi.
2012 adhyayanam bandee buudida chilukalaku vyaktigata sangeeta praadhaanyatalu unnayani niroopinchindi. tama bonulo unna touch screen monetor dwara rendu ververu sangeeta bhagala madhya enchukune avakaasaanni andinchinappudu, pareekshalo unna rendu pakshulu sthiramgaa ververu paatalanu enchukunnaayi, vatiki vaaru nrutyam chesi paadaaru. konni pempudu buudida rangu chilukalu nirdishta ishtamaina paatalanu playbacknu moukhikamgaa abhyardhinchadaaniki smart speakerla (alexa ledhaa amazon eko vantivi) sangeeta lakshanaanni upayoginchi gamaninchabaddaayi.
konni parisoedhanalu paadaala praadhaanyatanu oka nirdishta chilukaku telisina mariyu upayoginche padaala sankhyatho mudipettavacchani choopinchaayi. edama paadam gala chilukalatho poliste tama kudi paadaanni upayoginchadaaniki ishtapade buudida rangu chilukalu tama nighantuvulo padaala sankhyalo gananeeyamaina perugudalanu chuupaayani parisoedhakulu kanugonnaru. ksheeradaala maadirigaane chilukalu medadu paniteerunu paarsvam cheyavachani saastravettalu abhiprayapaddaru.
utparivartanalu.
neelam ino (albino), asampoorna ino mariyu neelam rakalu vanti buudida rangu utparivartanalu adavilo sahajamgaa sambhavistaayi. neelam inolu annee tellagaa untaayi. asampoorna inolo telikapati varnadravyam untundi. neelam rangu tellati thoka kaligi untundi.
dakshinaafrikaa, australia, newzealand mariyu scandinavia nundi pempakandaarulu 1800la nundi budidarangu rangunu teevramgaa penchaaru. eee pempakam rakaalalo erra pied, eff2 pied, grizzles, ino, asampoornamainavi, paarino, lutino, dalchinachekka mariyu erupu karakam unnaayi. dakshinaafrikaa pakshi pempakandaarudu vaan vaan antwerpen mariyu newzealand bhagaswamy jaco boseman eff2 piedsnu enchukuni modati erra karakam buudida rangunu srushtinchaaru. avi arudugaa untaayi, pradhanamgaa erupu-varnadravyam kaligi undavacchu mariyu pradarsinchabade erra eeka yokka paridhini batti dharalo maarutuu untaayi.