
gaama-rae paeludu udgaara vidhanalu

gaama-rae paeludu udgaara vidhanalu anevi gaama-rae paeludu puurveekula nundi shakti (puurveekula vaastava swabhaavamtho sambandham lekunda) vikiranamgaa elaa maarutundo vivarinche siddhaantaalu. 2007 natiki eee yantraamgaalu parisoedhanaloo pradhana amsamgaa unnaayi. kaanti vakratalu ledhaa grabla yokka prarambha-samaya varnapatam yea suparichitamaina bhouthika prakriya dwara vidudalayye vikiranamtho polikanu choopinchavu.
sanklishtata samasya.
gaama-rae paeluduloe udgaaraanni utpatti cheyadaaniki saapeksha vaegaala vadda padaartham yokka ajection (kaanti vaegaaniki chaalaa daggaragaa unna vaegaalu) avasaram anie chaalaa samvatsaraalugaa telusu. grablu atuvanti chinna samaya pramaanaalapai (milliseconla varaku chinnavi) maarutuu untaayi, antey vidudala praantam yokka parimaanam chaalaa takkuvagaa undaali, ledhaa kaanti yokka parimita vegam kaaranamgaa samayam alasyam valla udgaaram samayaniki "smear" avutundi, edainaa takkuva-samaya vyavadhi pravartananu tudichivestundi. oka saadhaarana grablo unde saktula vadda, atuvanti chinna sthalamlo entha shakti nindi unte adhi photan-photan jatha utpattiki vyavasthanu apaaradarsakamgaa chestundi, paeludu chaalaa takkuva prakaasavantamgaa chestundi mariyu gamaninchina daanikante chaalaa bhinnamaina varnapataanni kooda istundi. ayithe, vidudala vyavastha saapeksha vegaalato bhoomi vaipu kadulutunnatlayite, paeludu samayamlo kudinchabadutundi (saapeksha doppler prabhavam kaaranamgaa bhoomi pariseelakudu chuusinatlugaa) mariyu kaanti yokka parimita vegam nundi oohinchina vidudala praantam grab yokka nijamaina parimaanam kante chaalaa chinnadi avutundi (saapeksha beaming chudandi).
grablu mariyu antargata shocks.
swalpa-kaalaparimiti vaividhyam mariyu grab yokka mottam podavu madhya konni paelullaloo kanipinche "saapeksha" kaalaparimitulu dwara sambandhita parimiti vidhinchabadutundi. tarachugaa eee vaividhyam kaalaparimiti mottam paeludu podavu kante chaalaa takkuvagaa untundi. udaaharanaku, 100 sekanla varaku podavaina paelullaloo, ekkuva saktini 1 sekanu kante takkuva podavaina chinna bhagalalo vidudala cheyavachu. grab anedi padaartham bhoomi vaipu kaduladam valla unte (saapeksha chalana vaadana amalu chestunnatluga), adhi atuvanti sankshipta viramalalo daani saktini enduku vidudala chestundo ardham chesukovadam kashtam. dheeniki saadhaaranamgaa aamodinchabadina vivarana emitante, eee paelullaloo koddigaa bhinnamaina vegaalato prayaaninchae bahula gundla "dheekonadam" untundi; dheenini "antargata shocks" anie pilustaaru. rendu sannani gundla gharshana padaarthaanni flash-heat chestundi, apaaramaina mottamlo gathi saktini saktigaa maarustundi.
kanaala yaadruchchika kadalika, anni udgaara vidhaanaala kaaranamgaa shakti vidudalanu baga penchutundi. gamaninchina photaanlanu utpatti cheyadamlo yea bhouthika yantraamgaalu panicheestunnaayi anedi ippatikee charchaneeyaamsamgaa undhi, conny chaalaa varaku abhyardhulu synchrotron radiation mariyu inverse compton scotteringa kanipistaaru.
2007 natiki "anni" gaama-rae paelulla varnapataanni vijayavantamgaa vivarinchina siddhaantam ledhu (konni siddhaantaalu upasamiti kosam panichesinappatiki). ayithe, byaand function anie pilavabadedi (david byaand paeru pettabadindi) chaalaa gaama-rae paelulla spectraanu amarchadamlo, anubhaavikamgaa, chaalaa vijayavantamaindihi
suutram _ 1
konni gaama-rae paelullu chaalaa ekkuva saktula (gev mariyu anthakante ekkuva) vadda adanapu, aalasyamaina udgaara bhaagaaniki aadhaaraalanu choopinchaayi. eee udgaaraaniki oka siddhaantam viloma compton scotteringnu prerepistundi. thodelu-reyet nakshatram vanti grab puurveekulu oka nakshatra samuuhamloo paelitae, phalitamgaa vachhe shock wave porugu nakshatraala nundi photaanlanu chedaragottadam dwara gaama-kiranaalanu utpatti cheyagaladu. telisina galaxy thodelu-reyet nakshatraalalo sumaru 30 saatam, teevramaina atineelalohita vikirana kshetraalato kuudina oo nakshatraala dattamaina samoohaalalo unnaayi, mariyu kuppakuulina namuunaa wr nakshatraalu grab progenitors anie suuchistumdi. anduvalla, atuvanti samoohaalalo gananeeyamaina bhaagam grablu sambhavistaayani bhaavistunnaaru. paeludu nundi bayataku vachhe saapeksha padaartham mellamellagaa mariyu atineelalohita-tarangadairghya photanlatho sankarshana chendadamtho, konni phootaanlu saktini pondutaayi, gaama-kiranaalanu utpatti chestaayi.
after gloss mariyu bahya shocks.
grab chaalaa vaegamgaa untundi, idhi oka sekanu kante takkuva nundi konni nimishala varaku untundi. okasari adhi adrusyamaina tarvaata, idhi saadhaaranamgaa rojulu ledhaa anthakante ekkuva kaalam gurtinchadagina after glo anie piluvabade podavaina tarangadairghyala (ex-rae, yuvi, optical, infrared mariyu radeo) vadda pratiruupaanni vadilivestundi.
grab udgaaraaniki viruddhamgaa, anantara kaanti udgaaram antargata shockluche aadhipatyam chelayinchabadadani nammutaaru. saadhaaranamgaa, eee samayaniki bayataku teesina padaartham mottam nakshatram chuttoo nakshatraala madhya madhyamam (ledhaa bahusha nakshatra gaali) loki bayataku prayaaninchae oke shelga kalisipoyindi. eee padaartham yokka shell mundu bhaagamlo "bahya shock" anie piluvabade oka shock wave untundi, endukante saapekshamgaa kadulutunna padaartham balaheenamaina interstellar gyaas ledhaa nakshatram chuttoo unna vaayuvuloki dookutundi.
nakshatraala madhya padaartham shock meedugaa kadulutunnappudu, adhi ventane teevramaina ushnogratalaku vaedi cheyabadutundi. (idhi elaa jarugutundo 2007 natiki inca sarigga ardham kaaledu, endukante shock wave antataa kana saandrata dattamaina bhuu vaataavaranamloo telisina vaatitho polchadagina shock taramgaanni srushtinchadaaniki chaalaa takkuvagaa untundi-"gharshana laeni shocks" anae amsam ippatikee ekkuvagaa parikalpana, conny khachitamainadigaa kanipistundi aneka khagola bhouthika paristhitulanu vivarinchandi. ayaskanta kshetraalu bahusha vimarsanaatmakamgaa palgontayi.) eee kanaalu, ippudu saapekshamgaa kadulutunnayi, balamaina sthaanika ayaskanta kshetraanni edurkontaayi mariyu avi lambamgaa vegavantam cheyabadataayi.
ayaskanta kshetram, idhi synchrotron radiation dwara vaari saktini prasarimpajestundi.
synchrotron radiation baga ardham chesukobadindi, mariyu eee templetnu upayoginchi after glo spectrum chaalaa vijayavantamgaa roopondinchabadindi. idhi saadhaaranamgaa electronla aadhipatyam kaligi untundi (ivi protaanlu mariyu itara kanaala kante chaalaa vaegamgaa kadulutaayi mariyu anduvalla prasaristaayi) kabatti itara kanaala nundi vachhe radiation saadhaaranamgaa vismarinchabadutundi.
saadhaaranamgaa, grab moodu break paayintlatho (anduvalla naalugu ververu power-laa vibhaagaalato) power-laa roopaanni teesukuntundi.) atyalpa virama binduvu, suutram _ 2, grab radiationku apaaradarsakamgaa unde frequenseeki anugunamgaa untundi mariyu anduvalla spectrum blockbody radiation yokka raelae-geans thoka roopaanni pondutundi. rendu itara virama binduvulu, suutram _ 3 mariyu suutram _ 4, oka electron shock taramgaanni daatina tarvaata pondina kaneesa saktiki mariyu oka electron daani saktilo ekkuva bhaganni prasarimpajeyadaaniki patte samayaniki sambandhinchinavi. eee rendu pounahpunyaalalo edhi ekkuvagaa untundane daanipai aadharapadi, rendu ververu paalanalu sadhyamavutayih
suutram _ 6
suutram _ 8
kaalamtho paatu aaa tarvaata kaanti maarutundi. idhi spashtamgaa masakabarali, conny spectrum kooda maarutundi. ekareeti-saandrata maadhyamgaa adiabatic vistarana yokka saralamaina sandarbhamlo, klishtamaina paaraamitulu ilaa abhivruddhi chendutaih
suutram _ 9
suutram _ 10
suutram _ 11
ikkada suutram _ 12 anedi grab spectrum yokka prastuta garishta pounahpunyam vadda unna fluxes. (faast-cooling samayamlo idhi formula _ 4 vadda untundi; sloe-cooling samayamlo idhi formula _ 3 vadda untundi.) formula _ 4 kante formula _ 3 vaegamgaa padipovadam valla, system chivariki faast-cooling nundi sloe-coolingku maarutundani gamaninchandi.
vividha scalinglu vikirana parinaamam kosam mariyu sthiramaina-saandrata laeni vaataavaranam (nakshatra gaali vantivi) kosam teesukobaddaayi, conny eee sandarbhamlo gamaninchina saadhaarana shakti-chattam pravartananu panchukuntaayi.
aneka itara telisina prabhavalu after glo yokka parinaamaanni savarinchagalavuh
riverse shocks mariyu optical flash.
riverse shocks" undavacchu, idhi interstellar meediyamnu edurkovadam praarambhinchina tarvaata shock ayina padaarthamloki "tirigi" vyaapistundi. rendusaarlu shock cheyabadina padaartham prakaasavantamaina optical/yuvi flaashnu utpatti cheyagaladu, idhi konni grablalo kanipinchindi, ayithe idhi saadhaarana drugvishayamgaa kanipinchadu.
refreshes shocks mariyu aalasyamgaa mantalu.
central injin alasyam varaku kooda takkuva mottamlo vaegamgaa kadile padaarthaanni vidudala chestune unte, eee kotta shacklu aalasyamgaa antargata shock vantidaanni utpatti cheyadaaniki bahya shacknu pattukuntaayi. ex-raelaloo mariyu aneka paelullaloo itara tarangadairghyala vadda tarachugaa kanipinche mantalanu vivarinchadaaniki eee vivarananu upayoginchaaru, ayithe kontamandi siddhaantakartalu puurveekulu (idhi grab dwara naasanam cheyabadutundani okaru anukuntaaru) chaalaa kaalam paatu churukuga untaarane spashtamaina demandto asoukaryamgaa unnaaru.
jett prabhavalu.
gaama-rae paeludu udgaaram jetlalo vidudala cheyabadutundani nammutaaru, golaakaara gundlu kaadu. praarambhamlo rendu drushyaalu samanamga untayih jett yokka kendram jett anchu gurinchi "teliyadu", mariyu saapeksha beaming kaaranamgaa manam jett yokka chinna bhaganni matrame chustamu. ayithe, jett mandaginchinappudu, rendu vishayalu chivariki sambhavistaayi (okkokkati oke samayamlo): modata, jett anchu nundi vaipu ottidi ledani daani kendraaniki vyaapistundani, jett padaartham pakkaku vyaapinchagaladani samacharam. rendavadi, saapeksha kiranaala prabhavalu taggutaayi, mariyu bhoomi pariseelakulu mottam jetnu chusina tarvaata saapeksha kiranaala vistarana anedi manam pedda utsarjaka praantaanni chustamane vaastavam dwara bharti cheyabadadu. eee prabhavalu kanipinchina tarvaata jett chaalaa vaegamgaa masakabaarutundi, idhi kaanti vakrarekhalo power-laa "break" gaa kanipinche prabhavam. idhi konni sanghatanalalo kanipinche "jett break" anie pilavabadedi mariyu tarachugaa jetlugaa grabla ekaabhipraaya veekshanhaku saakshyamgaa udaharinchabadutundi. chaalaa grab after gloss jett viramalanu pradarsinchavu, mukhyamgaa ex-raeloe, conny avi optical light vakrarekhalalo sarvasaadhaaranam. jett viramalu saadhaaranamgaa chaalaa aalasya samayaallo (~ 1 roeju ledhaa anthakante ekkuva) sambhavinchinappatikii, taruvaata merupu chaalaa masakaga unnappudu, mariyu tarachugaa gurtinchalenidi, idhi tappanisarigaa aascharyam kaliginchadu.
dhooli antarinchipovadam mariyu hydrogen shoshana.
grab nundi bhoomi varaku, host galaxylo mariyu paalapuntalo, drushti rekha venta dummu undavacchu. alaa ayithe, kaanti ksheeninchi, errabadipotundi mariyu aaa namuunaa nundi oka after glo spectrum chaalaa bhinnamgaa kanipinchavacchu.
chaalaa ekkuva pounahpunyaala vadda (suduura-atineelalohita mariyu ex-rae) interstellar hydrogen vayuvu gananeeyamaina shoshakam avutundi. mukhyamgaa, 91 nanometers kante takkuva tarangadairghyam kaligina photan puurtigaa tatastha hydrojannu ayaneekaranam cheyadaaniki taginanta saktivantamainadi mariyu saapekshamgaa sannani gyaas meghala dwara kooda daadaapu 100% sambhaavyatatoo grahinchabadutundi. (chaalaa takkuva tarangadairghyala vadda shoshana sambhaavyata mallee taggadam praarambhamavutundi, anduke ex-rae anantara prakaasaalu ippatikee gurtinchadaginavi.) phalitamgaa, chaalaa adhika-redd shift grabla yokka gamaninchina varnapatam tarachugaa grab host yokka reference framelo eee hydrogen ayaneekarana parimiti (lyman break anie pilustaaru) kante takkuva tarangadairghyala vadda sunnaki padipotundi. lyman alfa forrest vanti adhika-jedd grablalo itara, takkuva naatakeeya hydrogen shoshana lakshanaalu kooda saadhaaranamgaa kanipistaayi.