
peto yokka paradox

jaathi sthaayilo, cancer sambhavam oka jeevilo kanaala sankhyatho sambandham kaligi unnatlu kanipinchadani gamaninchadam anedi peto yokka paradox. udaaharanaku, maanavula kante timingalaalu ekkuva kanaalanu kaligi unnappatikee, timingalaalo cancer sambhavam kante maanavulalo cancer sambhavam chaalaa ekkuvagaa untundi. kanaalalo carcinogenesis sambhaavyata sthiramgaa unte, maanavula kante timingalaalu cancer yokka adhika sambhaavyatanu kaligi untaayani okaru aasistaaru. petos paradox anae paeru aangla ganankavetta mariyu epidemiologist richard peto paeru meeda pettabadindi, ayana modata eee sambandhaanni gamaninchaaru.
charitra.
peto mottamodata 1977loe paaradaaksnu roopondinchaaru. cancer yokka bahulasthayi namuunaa yokka avalokanaanni vraastuu, peto, kanaaniki kana praatipadikana, elukala kante maanavulu cancerku chaalaa takkuva avakaasam undani paerkonnaadu. jaatulannintilo prati-kana cancer utpatti raetlu maaradaaniki parinaamaatmaka parigananalu kaaranamani peto suuchimchaadu. idhi netikee parishkaram kaanidigaa migilipoyindi.
adhe jaathi.
oke jaatiki chendina sabhyulalo, cancer pramaadam mariyu shareera parimaanam sanukoolamgaa paraspara sambandham kaligi unnatlu kanipistaayi, itara pramaada karakalu niyantrinchabadina tarvaata kooda.
1998loe prachurinchabadina 17,738 mandhi british purusha poura sevakulapai 25 samvatsaraala sudeergha adhyayanam, dhumapanam vanti pramaada karakalu niyantrinchabadina tarvaata kooda, adhika sthaayi ganaanka vishwaasamtho etthu mariyu cancer sambhavam madhya saanukuula sahasambandhaanni choopinchindi. oka million kante ekkuva mandhi british mahilalapai 2011 loe jarigina ilanti adhyayanamlo aneka saamaajika aardhika mariyu pravartanaa pramaada kaarakaalanu niyantrinchina tarvaata kooda cancer mariyu etthu madhya sambandhaaniki balamaina ganaanka aadharalu kanugonabaddayi. 2011loe 74,556 pempudu uttara america kukala maranaaniki gala kaaranaala vislaeshanhaloo chinna jaatulalo cancer sambhavam takkuvagaa undani kanugonnaru, idhi munupati adhyayanala phalitaalanu dhruveekarinchindi.
jaatula antataa.
ayithe, anni jaatula madhya sambandham vichchinnamavutundi. 2015 adhyayanamlo, shaan diago jantupradarsanasaala 51-gram chaarala gaddi eluka nundi daadaapu 100,000 retlu pedda 4,800-kilola enugu varaku 36 ververu ksheerada jaatula nundi phalitaalanu survey chesindi. adhyayanam shareera parimaanam mariyu cancer sambhavam madhya ganankaparamga gananeeyamaina sambandhaanni kanugonaledu, idhi peto yokka prarambha pariseelanaku anubhavika maddatunu andistundi.
parinaamaatmaka parigananalu.
bahula kanajaalam yokka parinaamaaniki kontavaraku cancernu anachiveyadam avasaram, mariyu bahula kanajaalam mariyu cancer yokka muulaala madhya sambandhaalu kanugonabaddayi. pedda mariyu ekkuva kaalam jeevinche sariiraalanu nirminchadaaniki, jeevulaku ekkuva cancer anachiveta avasaram. enugulu vanti pedda jeevulu cancer nundi tappinchukovadaaniki veelugaa marinta anukuulatalanu kaligi unnayani aadharalu suuchistunnaayi. madhyantara-parimaana jeevulaku eee janyuvulu chaalaa takkuvagaa undataaniki kaaranam, eee janyuvulanu cancernu nivaarinchadam valla labhinche prayojanam, madhyasta-parimaana jeevulaku, vaati pratikuulatalatoe-mukhyamgaa santanotpatti taggadam valla ekkuvagaa undochu.
vividha jaatulu cancernu anachiveyadaaniki vividha vidhaanaalanu abhivruddhi chesaayi. janavari 2015loe "sell reports" loe oka kaagitam, deerghaayuvuto sambandham unna bohead whale ("balena mysticetus") loe janyuvulanu kanugonnatlu perkondi. adhe samayamlo, rendava parisoedhakula brundam kanitula abhivruddhini nirodhinchadaaniki kanipinchina nagna maccha-raatlo paalisaakaraidnu gurtinchindi. october 2015loe, rendu swatantra adhyayanalu enugula janyuvulo tumour suppressor janyu Tp53 yokka 20 kaapeelu unnayani choopinchaayi, ikkada maanavulu mariyu itara ksheeradaalaku okati matrame untundi. adanapu parisoedhanaloo samrakshinchabadina mamuts yokka dnalo unna janyuvu yokka 14 kaapeelu chuupimchabaddaayi, conny enugu yokka atyanta sannihitamaina jeevinchi unna bandhuvulaina manetes mariyu hyrox yokka dnalo janyuvu yokka oka coppy matrame choopabadindi. tii. pii. 53 kaniti anichivese janyuvu dii. enn. yea. loe debbatinna pradaesaalanu ledhaa ottidini edurkontunna kanaanni grahinche proteinnu nirdesistundi. tii. pii. 53 protein appudu dii. enn. eah. debbatinna samayamlo kontakaalam paatu kanam yokka perugudalanu mandagistundi, ledhaa nashtam adhikamgaa unte adhi kanam maranaanni (apoptosis) prerepistundi. dna debbatinadaanni saricheyagala merugaina saamarthyam enugulalo kanipinche cancer anachivetanu vivarinchavacchu. phalitaalu janthu parimaanam mariyu kaniti anachiveta madhya parinaamaatmaka sambandhaanni suuchistaayi, peto siddhaantam prakaram.
jeevakriya mariyu kana parimaanam parigananalu.
mackiac mariyu michalak raasina "parinaamaatmaka anuvartanaalu" loe 2014 paper vaaru "jeevakriya mariyu jaatula antataa kana vibhajana raetlu rendintikee kana parimaanam yokka chaalaa takkuvagaa prasamsimchabadina sambandham" anie perkonna vaatini vairudhyaaniki antarleenamgaa unna mukhya karakaluga nokkichepparu, mariyu "pedda jeevulu peddavi mariyu takkuva shakti turnovertho kanaalanu nemmadigaa vibhajistaayi, ivanni cancer prarambha pramaadaanni gananeeyamgaa taggistaayi."
ksheerada jaatulalo kana parimaanam ekareetigaa undadani mackiac mariyu michalak vaadistaaru, idhi oka jeevilo kanaala sankhyaku shareera parimaanaanni asampoornamaina parokshamgaa chestundi. (udaaharanaku, enugu yokka vyaktigata erra rakta kanam yokka parimaanam oka saadhaarana kadalika nundi okadaani kante sumaru naalugu retlu ekkuva.) inca, pedda kanaalu chinna vaati kante nemmadigaa vibhajistaayi, idhi jeevi yokka jeevitakaalamlo ghatankamga sammelanaalu chese vyatyaasam. takkuva kana vibhajanalu antey cancer utparivartanalaku takkuva avakaasaalu, mariyu cancer sambhavam yokka ganita namuunaalu kana-vibhajana retlaku chaalaa sunnitamgaa untaayi. adanamgaa, pedda jantuvulu saadhaaranamgaa baga nirvachinchabadina viloma lagarithmic sambandhaanni anusarinchi takkuva besal jeevakriya retlanu kaligi untaayi. tatphalitamgaa, vaati kanaalu shareera dravyarashi yokka prati unitku kalakramena takkuva nashtanni kaligistaayi. eee karakalu kalipi, spashtamaina vairudhyaanni chaalaa varaku vivarinchavacchu.
vaidya parisoedhana.
pedda sankhyalo kanaalalo cancernu anachivese pedda jantuvula spashtamaina saamarthyam churukaina vaidya parisoedhana rangaanni prothsahinchindi.
oka prayogamlo, prayogasaala elukalanu janyuparamgaa marcharu, "ellappuduu-aann" (ellappuduu mdm2 janyuvu dwara nishkriyam cheyabadadu anie ardham) kriyaaseela tp53 kaniti antigenlu, enugulalo kanipinche vaati maadirigaane untaayi. utparivartana chendina elukalu kanitini anachivese saamarthyaanni penchaayi, conny akaala vruddhaapya sankethaalanu kooda choopinchaayi.
maroka adhyayanam p53 nii saadhaarana niyantrana niyantranalo unchindi mariyu akaala vruddhaapya sankethaalanu kanugonaledu. daani sthaanika promoter p53 kinda akaala vruddhaapyaaniki kaaranam kaadani bhaavinchabadutundi, rajyangabaddhamga vyakteekarinchina p53 vale kakunda.