
luz (emuka)

hebrulo luz anae padaaniki (hebru luze) nutt ledhaa baadam anie ardham, mariyu kontamandi yoodu panditulu maanava sareeramlo aatmanu unche emuka anie nokkicheppedi. idhi vennemuka paibhagamlo ledhaa diguvana unna emukanu suuchistumdaa anae daanipai vivaranalu vibhedistaayi. idhi vennemuka paibhagamlo (modati garbhasaya vennupuusa, sii1 ledhaa atlas), medadu krinda, vennemuka paibhagamlo (tephilin yokka mudi unna emuka) unna chinna, baadam aakarapu emukanu suuchistumdani kondaru chebutaaru. idhi barley kernell parimaanam gurinchi. ayithe itara sampradaayam dheenini coxics thoo gurtinchindi, idhi paddenimide vennupuusa diguvana mariyu chivaralo baadam aakaaramlo unna emuka. udaaharanaku, talmud vennemuka chivara oka chinna emukanu prastaavistundi, dheenini kondaru luz anie gurtistaaru. juuliyas prees eee vishayamlo rabbi abhipraayaalanu charchistaadu mariyu luz anedi coxicsnu suuchistumdani angeekaristaadu. adevidhamgaa, chaalaa prajaadarana pondina yoodu sampradaayam vennemuka chivarana unna lujnu gurtinchindani mariyu daanini coxics anie ardham chesukundani kooda soul liberman paerkonnaadu. 
kabbala sampradaayamlo, "johar" loe, vennemukalooni emuka antey paamu talala kanipinche emuka anie, vennemuka diguvana unna sacrum anie suuchistumdi, endukante vennemukalo sacrum matrame emuka, idhi paamu talala kanipistundi. eejiptu mariyu greeku samskrutulalo "johar" mariyu talmud samakaaleena punarutthaanam yokka muulamgaa eee pavitra grandham luz kuu samaanamaina praamukhyatanu kaligi undhi. saakramlo baadam shell maadirigaane kanipinche masakalu mariyu aakaram yokka namuunaa untundi.
yoodula sampradaayaalu idhi emuka anie bodhistaayi, dheeni nundi punarutthaanam samayamlo sareeram punarnirminchabadutundi, mariyu eee emuka ksheeninchadani aalochananu panchukuntundi. dahanam dwara eee emukanu naasanam cheyadam valla punarutthaanaanni nirodhinchavacchani rabbi shraga simmons bodhistundi.
madhyabhagam.
madhyabhaagamlo oka agadaa (puraanam) undhi, roman chakravarthy hadrian raboye prapanchamlo manishi elaa punaruddharinchabadatadani adigadu, mariyu rabbi joshuva benn hananiah adhi "luz nundi, venuka emukalo" anie samadhanam icchaadu."deenni naaku niroopinchandi", annadu hadrian. appudu rabbi vennemukalooni oka chinna emuka ayina lujnu teesukoni, daanini neetilo munchivesadu, conny adhi mruduvugaa ledhu; athanu daanini agnilo unchaadu, conny adhi sevinchabadaledu; athanu daanini millulo unchaadu, conny daanini kottalekapoyadu; athanu daanini oka guttapai unchi, sutthi thoo kottadu, conny gutthi cheelipoyindi mariyu sutthi virigindi.