
shree venkataramana aalayam, karkala

shree venkataramana aalayam, paadutirupati anie kooda piluvabade karkala, bharatadesamloni karnaatakalo unna oka aalayam. dheenini karkalaku chendina gowd saraswati braahmanulu nirminchaaru mariyu 1537 april 25naa sthaapinchaaru.
vyutpatti.
eee aalayam tirupatiki paschimaana undagaa, asalu aalayam thoorpuna undhi. paeru daani ardhaanni suuchistumdi. kannadalo paadu antey 'paschimam' anie, tirupati antey tirumala aalayam anie ardham.
charitra mariyu muulam.
bharatadesamloni karnaatakalooni eee puraatana alayanni karkalaaku chendina gowd saraswati braahmanulu nirminchaaru. porchugeesulu gova meeda daadi chesina taruvaata vaaru akkadi nundi valasa vacchaaru. vaaru tama himsanu bharinchalekapoyaru. anduvalla vaaru karnataka, kerala vanti pradaesaalaku valasa vellaaru, akkada vaaru tama gruhopakaranalannintini teesukuvacchaaru.
asalu samsthaapana.
jaina bhairarasa odeyarlu karkala mariyu chuttupakkala pradaesaalanu paripaalinchina 14va sataabdam naati charitra eee aalayaaniki undhi. eee prajalu santoshakaramaina jeevitaanni gadapadaniki, gowd saraswati braahmanulaku jaina odeyarlu bhoomini icchaaru. eee braahmanulu vyavasayamgaa unnanduna vaaru vaariki vyavasayam kosam bhoomulanu kooda icchaaru. eee samaajaaniki chendina poojaarulu ayina joishilu, puraanikulu mariyu tantreelu 14va sataabdam nundi unikilo unna pradhana prajalu. aaa samayamlo likhita samagri ledhaa patraalu lenanduna eee aalaya sthaapana khachitamaina thedhee inca teliyadu.
sthaapana veduka mariyu daani charitra.
eee aalaya pradhana aakarshana daani sthaapana veduka. gowd saraswati braahmanulu (gsb) aaharam mariyu aasrayam kosam karnatakaku vacchaaru. vaaru teerapraantam vembadi unna anni pradaesaalanu sandarsinchaaru. vaarilo kondaru karwar, ankola, kumta, bhatkal, shirali modalaina vaatilo sthirapaddaaru. vaarilo kondaru kerala vaipu velli ernakulam, kochin, manjeshwar modalaina praantaallo sthirapaddaaru. migilina vaaru udupi mariyu dakshina kannada (idhi gatamlo mysur rashtram krinda undedi) kuu vellaaru. eee gsbs cree. sha. 1400 mariyu cree. sha. 1450 madhya jainula paandya nagarilo vacchi sthirapaddaaru (ippudu dheenini karkala anie pilustaaru). vaaru venkataramana swami vigrahamtho sahaa vaari vastuvulannintini, gruhopakaranalanu tamatho teesukuvacchaaru. karkalaloki pravesinchina modati gsb soir prabhu, ayana manavadu keey. ramesh prabhu aalaya prastuta dharmakarta. veetini karkala paadu tirupati aalayamloni modati mokteshwar anie kooda pilustaaru. prabhuvulatho paatu gova nundi valasa vacchina maroe kutumbam soma sarmalu. ayana tirupati aalayamlo poojaarigaa panicheesaaru. prabhuvulu eppatilaage tama jeevitaanni karkalalo praarambhinchaaru, vaaru anni acharalu mariyu aachaaraalato govalo elaa nivasinchevaaru. vaari poojaarulu vaaritho cheraaru.
kontamandi gsblu aasrayam mariyu aaharam kosam oka pradaesam nundi maroka pradaesaaniki tirugutuu eee pradaesaaniki vacchaaru. vaaru jaina rajulanu kalusukuni, prabhuvulu, sharmalu, gsb poojaarula gurinchi vaariki chepparu. vaaru eee prajalaku tamatho undataaniki anumati icchaaru. oka manchi roeju eee mantraalannii jaina raaju immadi bhairava vaddaku vacchi, cree. sha. 1450 loe shree venkataramana bhagavanudi kosam oka alayanni nirminchadaaniki bhoomini koraru. jaina raaju aaa praantamloo prabalamgaa unna konni nalla raallatho adhe prayojanam kosam vaariki bhoomini santoshamgaa icchaadu. jainulu itara mataalanu pooshinchaarani idhi choopistundi. vaaru gsblaku icchina bhoomini oka mathaaniki chendina mahila (vaedaalu, puraanaalu neerchukoevadaaniki mataparamaina samstha) aakraminchindi. aaa mahila prajalaku mariyu jainulaku oka sharatu matrame vinnadi
"kopam vasthe tappa, naluguru saktivantamaina ganaalu (shivuni sevakulu) unnaaru, vaarini poojinchi kobbarikayalu, aakupaccha gummadikayalu, pasupu modalaina vaati bully ivvali. ikkada mariyu chuttupakkala apavitra vishayalu jaragakapovachhu kabatti vaarshika tyaagam kooda cheyali."
gowd saraswati braahmanulu mariyu jaina raaju bahirangamgaa mahilaku avunu anie cheppi, aalayam nirminchabadindi. praarambhamlo oka bhaarii vedika nirminchabadindi mariyu moolallo nilabadataaniki naalugu stambhaalu nirminchabaddaayi. chikkukunna kobbari akulanu paikappula tayaaru chesaaru. vigrahanni lopala erpaatu chesi prajala sreyassu kosam praardhinchaaru. blaakulanu nirminchadaaniki prakka goda purogatilo undhi. somasarma 14va sataabdam chivaralo tirumala poojaarulu aayanaku icchina shree venkataramana prabhuvu yokka maroka vigrahamtho tirupati nundi karkalaku tirigi vacchaadu. ayana eee vigrahanni gatamlo sthaapinchina venkataramana vigrahamtho kottagaa nirminchina raathi vedikapai erpaatu chesaaru.
cree. sha. 1500 samayamlo, kontamandi dundagulu karkala meeda daadi chesi, bangaaram, vendi aabharanaalu, vigrahalannintini dongilinchadam praarambhinchaaru. eee chedu sanghatanala gurinchi karkala gsbs bhayapadindi. vaaru tama manasu maarchukuni, aaa rendu vigrahaalato paatu tama viluvaina vastuvulannintini teesukuni vaerae chotuku paaripoyaaru. vaaru tama praantaanni rakshinchukovaalani jaina rajulanu koraru. raaju vaariki vaagdaanam chesi, 100% naitika maddatu icchaadu. karkala gsbs mulki anae praantaaniki cherukunnaru, akkada vaaru tama vadda unna vastuvulannintini baavilo padesaru. karkalalo jaina paalakulu, dopideedaarula madhya bhaarii poraatam jarigindi. chivariki dundagulu odipoyinanduna vaaru karakala nundi paripovalsi vachindi. sanghatanalu challabarachadamtho karkala gsb baviki tirigi vacchi anni vigrahalu mariyu vastuvulanu tirigi pondadaaniki prayatninchaaru. conny somasarma thanatho teesukuvacchina vigrahanni vaaru tirigi pondalekapoyaru. vaaru niraasaku gurai tirigi karkalaku cherukunnaru. okaroju udayam, oka mulki vyakti baavi daggara nundi velutundagaa, edho merustunnatlu kanipinchaadu. athanu kindiki velli daanini chuudataaniki prayatninchaadu. idhi karkala prajalu vetukutunna adhe vigraham. bhagavantudu mulkeelo undataaniki manasu pettukunnadani athanu bhaavinchaadu, kabatti athanu daanini teesukoni, soira vittal bhatt sthaapinchina mulkeelooni shree veera vittal aalayamlo sthaapinchadaaniki oka pranaalika chesadu.
konni rojullone eee vaartanu karkala gsbs andukunna ventane, vaaru mulkeeki parugettaaru. conny appatiki mulki prajalu daanini aalayamlo erpaatu chesaaru. karkala gsb akkada undi nidrapooyaaru. aaa raatri vigraham (mulki vadda sthaapinchabadina venkataramana prabhuvu) vaari kalalo kanipinchindi mariyu chepparu
"meerandaroo dayachesi karkalaku velli akkade undandi, eee sanghatana kaaranamgaa niraasaku gurikakandi ledhaa niraasaku gurikakandi. neenu mallii nee intiki vacchi akkade untaanu; tirumala tirupati nundi oka sadhuvu naatho paatu karkalaku vastaadu. naalo sampoorna sannidhi untundi [antey vigraham tirupati yokka saktivantamaina krupanu kaligi untundi]. mea aalayamlo prastutam unna vigrahamtho daanini amarchandi."
marusati roeju udayam vaaru mulki nivaasitulanu kalusukuni, kala gurinchi vaariki chepparu, mariyu tirupati srinivasa vastaarane aasatoe tirigi karkalaku vellaaru.
gsblu vechi undagaa nelalu gadichipoyayi. okaroju oka vruddhudu bhujam meeda sanchi vesukuni sanyasiga dustulu dharinchi karkala vacchaadu. ayana gowd saraswati braahmanulatoe vishraanti teesukoovadaaniki oka sthalam adigadu. vaaru ataniki undataaniki oka chinna sthalaanni icchaaru. ayana vadda vishnuvu vigraham undhi, daanini ayana teerthayaatra kosam thanatho teesukellevaaru. aaa raatri andaruu gaadha nidralo unnappudu gsbs mariyu sadhuvu kosam oka vintha kala kanipinchindi. aaa kalalo pradhana paatra tirupati prabhuvu. gsbs kosam kala, "naa bhaktulu neenu vaagdaanam chesinatlugaa neenu ippatike ikkadaku vacchaanu. eee pradaesaaniki vacchina sadhuvu tirumala vacchaaru mariyu ayana vadda unna vigraham naadhi. meeru athani nundi vigrahanni teesukoni, naa suuchanala prakaram daanini erpaatu cheyandi. veduka samayamlo oka aavunu, aame dhoodanu pooja tarvaata tinadaaniki vadiliveyaali. dhooda paalu paalu poeyina tarvaata aavu thana palanu padee pradaesam naa pavitra sthalamgaa untundi. modata eee panulannee chesi, aapai vishraanti teesukondi, daanini naaku vadileyandi."oo seyint, meeru mea jeevitamlo chaalaa prayaaninchaaru, ippudu meeru mea jeevitamlo vishraanti teesukune samayam aasannamaindi" anie aaa sadhuvu kala kanipinchindi. naaku eee pradaesam chaalaa ishtam mariyu migilina samayam ikkade undalanukuntunnanu. neenu tirumala tirupati nundi vacchi eee pradaesamloe untaanani vaagdaanam chesinanduna meeru bhoomi adigina prajalaku naa avasaram undhi. kabatti dayachesi nannu vaariki appaginchandi."aaa sadhuvu prabhuvu korikalaku angeekarinchi, marusati roeju udayam oka sharatuto vigrahanni appaginchadaaniki prajala vaddaku vellaadu. ayana sharatu emitante, "sarvasaktimantudaina prabhuvuku ichhe yea naivedyaanni ayina appudappudu tirupatiki teesukuvelataaru mariyu bhagavantudini samvatsaraaniki okasari tirupatiki teesukuvelataaru."vaaru sanyaasula nibandhanaku angeekarinchi, prabhuvu suuchanala prakaram vigrahanni sthaapinchaaru. eee sthaapana 1537 april 25va teedeena jarigindi.
nemmadigaa mariyu sthiramgaa aalayam daani garbha gruha (garbhagudi) thoo nirminchabadindi. mottam aalayam 1699-1700 loe punaruddharinchabadindi. appudu rendu samvatsaraala punaruddharana taruvaata mukyaapraana, gauda, lakshmi mariyu ganapati vanti pariwar devatalanu sthaapinchaaru. eee pradaesam yokka daivika vaataavaranam kaaranamgaa dheeniloki pravesinche bhaktula sankhya kramamga perigindi.
2017loe eee alayanni mallee punaruddharinchaaru.
acharalu mariyu acharalu.
eee aalayam tirumalaku sambandhinchinadi kabatti idhi tirupati aalayamlo unna vidhamgaane aacharalanu anusaristundi. udayam 6 gantalaku (konni sandarbhaallo idhi ashwija nelaloo udayam 5:30) aalaya talupulu dwara pooja mariyu suprabhaatam thoo teravabadataayi. dwaarapaalakulu jaya-vijaya (vishnu lokamlo vaaru dwaarapaalakulanu suuchistaaru) kosam dwara pooja nirvahistaaru.
suprabhaatam anedi bhagavantudini nidra nundi melkolpadaaniki pathinche pratyeka shlokam. appudu suprabhata nirmala visarjana (paatha puvvulanu tolaginchi, devatalaku kotta vaatini alankarinchadam) taruvaata udayam sumaru 6:30 gantalaku ganji naivedam (venna, till mariyu chakkera kalayikatho sahaa biyyam mariyu biyyam padaarthaala aaharaalu) thoo nirvahistaaru. 10:00 udayam panchaamruta abhishekam saligrama kosam nirvahistaaru. eee abhishekam tirupatilo pradarsinchinatlugaa oka vilakshanamainadi. tirumalalo idhi venkateshwaruni raathi vigrahampai pradarsinchabadutundi mariyu daanini gowravinchadaaniki ikkada dheenini saligramapai pradarsistaaru.
madhyahnam samayamlo naivedam nirvahistaaru, indulo oka pedda plate mariyu raagitho chesina paatralalo aneka vastuvulanu bhagavantudiki vaddistaaru. naivedyamu aipoyina tarvaata konchem biyyam chinna paatralalo vaddinchi pariwar devatala mundu unchutaaru, okadaanni shree veeramaruti aalayaaniki arpistaaru. eee mahaa pooja madhyahnam 1 gantalaku jarigina taruvaata, dheenini rajopachara pooja antaaru. dheeni taruvaata aasrama seva kosam aalaya talupulu muusivaeyabadataayi.
saayantram sumaru 6 gantalaku, aalaya talupulu mallee noone deepaalu veliginchi teravabadataayi. devtige salaam shlokam" anie piluvabade oka pratyeka shlokanni paadataaru."suuryaastamayam yokka eee daivika samayamlo loud speakerlapy bhajanala cassetlanu vaayistaaru. saayantram 6:30 gantalaku pattanam nalumoolala nundi prajalu bhagavantudu sarvasaktula shlokaalanu paadataaniki aalayaaniki vastaaru, idhi raatri 8 gantala varaku konasaagutundi.
8 gantalaku mallii mangalaartitoe paatu naivedam samarpistaaru. mangalarthy mugisina tarvaata raatri utsavam chestaaru. idhi saadhaaranamgaa amavasya mariyu ekaadasi minaha pattanaaniki vihaarayaatra. utsava aalayamloki tirigi vacchina tarvaata lopala aidu roundlu untaayi; modatidi vaadyasuttu (vaayidya), rendavadi mariyu moodavadi rugvedam mariyu yajurvedasuttu, naalgavadi sangeetasuttu (yakshaganam yokka taala maddala) mariyu chivaridi sarvavaadyasuttu. utsavam vasanta poojatho mugisina taruvaata (shlokaala paaraayanatho bhagavantudiki yaala seva ivvabadutundi) devatalu nidrapotaru, dheenini ekanta seva (11:30 PM ledhaa panduga rojulalo teesukunna samayampai aadharapadi untundi) anie pilustaaru.
aadaayam mariyu aardhika vyavastha.
eee aalayaaniki vachhe aadaayam pradhanamgaa bhaktulu bhagavantudiki naivedyamgaa ichhe kanikala (dabbu) nundi vastundi. prastutam addeku ivvabade illu mariyu leejuku ivvabade konni bhoomulu kooda aalayaaniki unnaayi, kabatti eee vanarula dwara aardhika vyavastha ekkuvagaa untundi. aalayam nirminchina mandiraalalo okataina srinivasa kalyana mantapam saamskrutika karyakramalu, vivahalu, brahmopadesam kosam addeku ivvabadutundi mariyu vasoolu chesina addelu kooda aadaayaanni penchutaayi. 
bhaktulu aalayaaniki nidhulanu andistaaru mariyu vaarilo kondaru vaarshika viraalaalu istaaru, kontamandi bhaktulu deerghakaala nidhula kosam namodu chesukuntaru.

