
raan off cutch vanyapraanula abhayaaranyam

cutch vanyapraanula abhayaaranyam yokka raan sindh looni atipedda ramsar pradaesam, idhi paakistaanlooni sindh looni badin jillaalooni cutch yokka raan loe undhi. dheenini 1980loe sindh prabhutvam vanyapraanula abhayaaranyamgaa prakatinchindi.
vivarana.
eee abhayaaranyam prakruti yokka atyanta sampanna paryaavarana vyavasthaku maddatu istondi. idhi aneka valasa mariyu sthaanika vanyapraanula jaatulaku aaharam mariyu aasrayam andistundi. cutch yokka chittadi naela, sindh loe daani chuttoo unna thaar edaari praantam, provinceloni aneka jantuvulu mariyu pakshulaku uttama sambhaavya aavasalalo okati.
eee praantam rajapakshulaku santanotpatti pradaesamgaa mariyu pelikaanlu, krainlu, kongalu mariyu aneka jaatula neeti pakshulaku nilayam. ikkada kramam tappakunda kanipinche neelam eddulu, chinkaaraalu mariyu edaari thodellu vanti jantuvulaku kooda idhi oka mukhyamaina pradaesam. eee pradaesam sthaanikamgaa mariyu prapanchavyaaptamgaa pramaadamloo unna aneka jaatula pakshulu mariyu ksheeradaalaku maddatu istundi mariyu neeti pakshulaku sheethaakaala praantam kooda. eee chittadi naela kramam tappakunda 40,000 neeti pakshulaku maddatu istundani anchanaa.
saadhaarana teal, shell duck, mallard, pochard, flummingo mariyu pelicon vanti neeti pakshi jaatulaku chittadi aavasalu atyanta aakarshanheeyamgaa untaayi. appudappudu, konni itara jaatulu kooda eee pradaesam shivaarlalo kanipistaayi. veetilo nemali, saaras krainlu, houbara bustard, peregrin falcon mariyu sacker falconlu unnaayi.
paryaavarana vyavastha.
raan off cutch vanyapraanula abhayaaranyam badin jillaalo undhi. dheenini 1980loe paakistaanlooni sindh prabhutvam vanyapraanula abhayaaranyamgaa prakatinchindi.
eee abhayaaranyam prakruti yokka atyanta sampanna paryaavarana vyavasthaku maddatu istondi. idhi aneka valasa mariyu sthaanika vanyapraanula jaatulaku aaharam mariyu aasrayam andistundi. cutch yokka chittadi naela, sindh loe daani chuttoo unna thaar edaari praantam, provinceloni aneka jantuvulu mariyu pakshulaku uttama sambhaavya aavasalalo okati.
pakistan looni aidu prasiddha paryaavarana shrenulalo eee praantaaniki daani swantha pratyeka gurtimpu undhi. madhya aasiyaaloni valasa pakshula kosam edu margalalo, indus green maargam thaar edaari gundaa velutundi, idhi vanyapraanula konam nundi marinta mukhyamaina praantamgaa maarutundi.
eee pradaesam grate indian bustard, houbara bustard, saaras crain mariyu chaarala haina mariyu aratipandla jeeva bhougolika janabhalo 1 saataaniki paiga sahaa sthaanikamgaa mariyu prapanchavyaaptamgaa antarinchipothunna aneka jaatulaku maddatu istundi.
sthaanam.
grate raan off cutch anedi bharatadesamloni gujarat looni cutch jillaalooni thaar edaarilo mariyu pakistan looni sindh provincelo unna oka kaalaanuguna uppu chittadi naela. idhi sumaru 7,000 chadarapu kilometres parimaanamlo undhi mariyu prapanchamlone atipedda uppu edaarigaa prasiddhi chendindi.
raan off cutch vanyapraanula abhayaaranyam paakistaanlooni sindh looni badin jillaalo undhi. 566, 375 hectarlalo vistarinchi unna cutch yokka raan, sindh looni mottam 10 gurtinchina ramsar pradaesaalaloo bhougolikamgaa atyanta vedalpaina ramsar pradaesam.
bhoogarbha shaastram.
idhi sthiramaina isuka dibbalanu kaligi undhi, 170 meterla kante ekkuva etthu, ondru naela yokka vistruta inter-dunal loyalatho, bharatadesa sarihaddu antataa unna cutch yokka pedda raantho anusandhaaninchabadi undhi, indulo shaashwata lavanee chittadi neelalu, teerapraanta uppu madugulu, alala matti maidaanaalu mariyu nadimukha aavasalu unnaayi.. sumaru 500,000 mandhi vyavasaya-pasuvula pempakandaarulu eee praantamlooni 330 gramalu/gramalalo nivasistunnaaru, mariyu goppa puraavastu avasheshaalalo 1375-1449 naati moodu pedda devalayalu unnaayi. neeti korata paryaavarana vyavasthaku sambhaavya muppuga migilipoyindi.
prakruti.
jantujaalam.
eee praantam rajapakshulaku santanotpatti pradaesamgaa mariyu pelikaanlu, krainlu, kongalu mariyu aneka jaatula neeti pakshulaku nilayam. ikkada kramam tappakunda kanipinche neelam eddu, chinkara mariyu edaari thodelu vanti jantuvulaku kooda idhi oka mukhyamaina pradaesam. eee pradaesam sthaanikamgaa mariyu prapanchavyaaptamgaa pramaadamloo unna aneka jaatula pakshulu mariyu ksheeradaalaku maddatu istundi. eee pradaesam neeti pakshulaku sheethaakaala praantam kooda. eee chittadi naela kramam tappakunda 40,000 neeti pakshulaku maddatu istundani anchanaa. saadhaarana teal, shell duck, mallard, pochard, flummingo mariyu pelicon vanti neeti pakshi jaatulaku chittadi aavasalu atyanta aakarshanheeyamgaa untaayi. appudappudu, itara jaatula shreni kooda eee pradaesam shivaarlalo kanipinchindi. veetilo nemali, saaras krainlu, houbara bustard mariyu peregrin mariyu sacker falconlu unnaayi.erii.
vrukshajaalam.
eee vrukshajaalamlo gaddi mariyu "appluda arista", "diconthium anulatum", "panicum antidotale", "senkras" esppi vanti podi mulla podalu untaayi., "pennissetum" esppi., "symbopogaon" esppi. mariyu "eleonurus" esppi. pedda chetlalo "prosopis zuliflora", "prosopis cineria", "caparis deciduva", "gyziphus nammularia", "akeshia senegal" mariyu "salvadora oleoids" unnaayi, ivi cutch edaari praantamloo kanipistaayi.
bedirimpulu.
pasuvula metha, chetla narikiveta, vaahanaala rakapokalu eee paryaavarana praantam yokka aavaasaalaku pradhana muppuga unnaayi. vaanijya uppu velikiteeta karyakalapala pratipaadita vistarana vanyapraanulaku, mukhyamgaa adavi gaadidala janaabhaaku, bustards, aratipandlu, pelikaanlaku aatamkaalaku daariteestundi. 
cutch yokka raan looni praantaalu chaalaa varaku chekkuchedarakunda unnappatikee, idhi nirmaanam mariyu neeti mallimpu prajectulu vanti abhivruddhi kaaryakalaapaalaku gurayye avakaasam unnatlu pariganinchabadutundi. indhana kalapa mariyu pasugraasam kosam kalapadam mariyu metha phalitamgaa indus deltaloni pedda bhagalu naasanam cheyabaddaayi.
neeti korata paryaavarana vyavasthaku atyanta mukhyamaina sambhaavya muppuga migilipoyindi.
parirakshana.
wdabluef-pakistan mariyu sindh adhikarulu gef nidhulatho panini chepattaru mariyu nirvahana pranaalika tayaareeloo undhi. eee praantamloo paakistaanlo bharatiya adavi gaadidala janabha matrame undedi. duradrushtavasaattu avi nirmuulinchabaddaayani bhaavistunnaaru.
gatamlo pakistan thana pakistan chittadi neelala karyakramam dwara, praathamika paryaavarana adhyayanalanu nirvahinchindi mariyu jubho sarassu, noori sarassu mariyu cutch ramsar pradaesaala pravaahamlo valasa neeti pakshulanu paryaveekshistoondi.

