
thoorpu lothattu gorilla

thoorpu lothattu gorilla (gorilla beringai gruveri) ledhaa gruyers gorilla anedi thoorpu gorilla yokka antarinchipothunna upajaatulu, idhi thoorpu prajaasvaamya ganatantra kango yokka parvata adavulaku sthaanikamgaa undhi. eee gorilla yokka mukhyamaina janabha kahuji-biga mariyu maiko jaateeya udyaanavanaalu mariyu vaati prakkane unna adavulu, taina gorilla reserve, usala adavi mariyu itombway massiflo nivasistundi.
idhi naalugu gorilla upajaatulalo atipeddadi. idhi parvata gorilla (gorilla beringai beringai) vanti jett block kotnu kaligi untundi, ayithe juttu thala mariyu sareerampai chinnadigaa untundi. itara gorillala maadirigaane maga kotu kooda jantuvu paripakvam chendutunna koddi buudida ranguloki maarutundi, phalitamgaa "sylver byaak" anae paeru vastundi.
paschima lothattu gorillaalato poliste thoorpu lothattu gorillalu chaalaa takkuva. 2004 nivedika prakaram adavilo 5,000 thoorpu lothattu gorillalu matrame unnaayi, 2016loe 3,800 kante takkuvagaa unnaayi, 100,000 kante ekkuva paschima lothattu gorillaalato poliste. ayithe, 2021loe jarigina oka survey 6,800 varaku anchanaanu ichindi, vaaru ippatikee teevramaina bedirimpulanu edurkontunnappatiki ksheenata bhayapadinanta cheddadi kaadani suuchistumdi. vaari sthaanika paridhi velupala, belgiumloni antwerp jantupradarsanasaalalo, oka aada thoorpu lothattu gorilla matrame nirbandhamlo nivasistundi.
bhouthika vivarana.
thoorpu lothattu gorillalu gorilla yokka atipedda upajaatulu mariyu atipedda sajeeva primatelu. purushulu naluguru purushula aadhaaramgaa baruvu kaligi untaaru, streelu chinna namuunaa parimaanaanni kaligi unnappatikee. purushulu madhyalo nilabadi, streelu cherukuntaaru. enimidi adavi vayojana magavaari aadhaaramgaa lekkinchina paatha baruvu.
aavasalu mariyu paryaavaranam.
gorillalu pratiroojuu mokkala padaarthaanni tini ekkuva gantalu gaduputaayi. gorillalu sthiramaina kothulu, endukante avi oka kutumbam yokka nirmaanam maadirigaane, oka samayamlo nelalu mariyu samvatsaraalu kalisi untaayi. thoorpu lothattu gorillala samuuhaalu saadhaaranamgaa paschima gorillala samuuhaala kante peddavigaa untaayi.
thoorpu lothattu gorilla parvata, parivartana mariyu lothattu ushnamandala adavulalo kanipinche gorilla upajaatula kante vistrutamaina ettulo undhi. atyanta adhyayanam cheyabadina thoorpu lothattu gorilla janabhalo okaru kahuji-biga ettaina praantaalalo nivasistunnaaru, ikkada aavasalu dattamaina praadhamika adavula nundi madhyastamgaa thematho kuudina adavulu, cyperus chittadi naela mariyu peat bugg varaku maarutuu untaayi.
gorillalu arati pandlanu tinavu, conny pooshakamaina pithnu tinadaaniki arati chetlanu naasanam cheyavachu. thoorpu lothattu gorilla, padubadina gramalu mariyu polaalaku sambandhinchina vrukshasampadanu punarutpatti cheyadaaniki praadhaanyatanistundi. tama thotalalo gorillaalato sambandham unna raitulu gorillaanu champi, rettimpu prayojanaanni pondaaru, vaari pantanu rakshinchaaru mariyu gorilla mamsanni marketlo vikrayinchadaaniki upayoginchaaru.
thoorpu lothattu gorilla pandlu, aakulu, kaandam mariyu beradutho paatu cheemalu mariyu chedapurugulu vanti chinna keetakaalato sahaa vividha rakaala mokkala aaharam untundi. avi appudappudu cheemalanu tinesinappatiki, keetakaalu vaari aahaaramlo oka chinna bhaagam matrame. takkuva ettulo unna ushnamandala adavulalo kanipinche paschima lothattu gorillaalato poliste, thoorpu lothattu gorillalu chaalaa takkuvagaa prayaaninchi, mulika vrukshasampada viniyogaanni penchutaayi.
pravartana.
thoorpu lothattu gorillalu chaalaa snehaseeliyainavi mariyu chaalaa saantiyutamainavi, rendu nundi 30 kante ekkuva samoohaalalo nivasistaayi. oka samuuhamloo saadhaaranamgaa oka sylver byaak, aneka aada mariyu vaari santaanam untaaru. sylverbacklu balamgaa untaayi mariyu prati samuuhaaniki oka aadhipatya nayakudu untaaru (alfa maga chudandi). eee magavaaru tama samuuhaanni pramaadam nundi rakshistaaru. yuva sylverback magavaaru paripakvataku cherukunnappudu nemmadigaa tama janma samuuhaanni vidichipettadam praarambhistaaru, aapai tama sonta samuuhaanni erpaatu chesukovadaniki streelanu aakarshinchadaaniki prayatnistaaru.
thoorpu lothattu gorillala saamaajika pravartana, charitra mariyu paryaavarana shaastram gurinchi chaalaa takkuva telusu, dheeniki kaaranam kango prajaasvaamya ganatantramlo antaryuddham. ayithe, saamaajika pravartana yokka konni amsaalanu adhyayanam chesaaru. udaaharanaku, gorillalu antahpuraalanu yerparustaayi, indulo iddaru puurtisthaayi maga magavaaru undavacchu. thoorpu aafrikaaloni gorilla samoohaalalo moodinta oka vanthu vaari samuuhamloo iddaru perigina magapillalu unnaaru.
chaalaa primatelu aadavaalla madhya sambandham dwara kalisi untaayi, eee namuunaa aneka maanava kutumbaalalo kooda kanipistundi. vaaru paripakvataku cherukunna tarvaata, aada mariyu maga iddaroo saadhaaranamgaa samuuhaanni vadilivestaaru. aadavaru saadhaaranamgaa maroka samuuhamloo ledhaa ontari sylverback vayojana magavaarilo chaerataaru, ayithe magavaaru aadavaarini aakarshinchi, vaari swantha samuuhaalanu erpaatu chesukune varaku tatkalikamga kalisi undavacchu. gorilla samuuham yokka nirmaanam vaetanu nivaarinchadaaniki anie saadhaaranamgaa nammutaaru.
punarutpatti.
oka aadadi daadaapu nelala garbhadhaarana kaalam tarvaata oke sisuvuku janmanistundi. vaaru sumaru moodu samvatsaraala paatu tallipaalu istaaru. sisuvu tommidi vaaraala vayassulo croll cheyagaladu mariyu 35 vaaraala vayassulo nadavagaladu. sisuvu gorillalu saadhaaranamgaa tama thallitho moodu nundi naalugu samvatsaraalu untaayi mariyu sumaru 8 samvatsaraala (aada) mariyu 12 samvatsaraala (maga) vayassulo paripakvam chendutaayi.
bedirimpulu.
thoorpu lothattu gorilla manugadaku muppuga vaeta, poura ashanti, kalapadam, ganula tavvakam, vyavasayam dwara gorilla aavasala naasanam unnaayi.
bushmeet.
thoorpu lothattu gorilla janabha taggadaaniki pradhana kaaranam bushmeet anie piluvabade maamsam kosam vaeta. dheenini antaryuddham valla prabhaavitamaina praantamloo nivasistunna sthaanabhramsham chendina prajalu, poura samuuhaalu mariyu lagarlu mariyu mainarlu tintaaru. bushmeet marketlalo kanipinche maamsamlo pedda kothulu, chimpanjilu mariyu bonobolu 0.5-2% kaligi unnayani sarvelu choopinchaayi. prati samvatsaram bushmeet varaku vartakam jarugutundani kontamandi parisoedhakulu kanugonnaru. thoorpu lothattu gorilla janabhapai idhi haanikaramaina prabhavanni chooputundi, endukante vaati punarutpatti raetu nemmadigaa undatam mariyu appatike kashtapadutunna janabha kaaranamgaa. gorilla bushmeet vikrayinche bushmeetlo koddi bhaagam matrame unnappatikee, idhi gorilla janabha vetaku gurikavadanni prothsahistuunae undhi. antarinchipothunna jaatula antarjaateeya samstha, kangoloni bushmeet marketlaku sarafara cheyadaaniki prati samvatsaram 300 gorillalu champabadutunnayani perkondi.
poura ashanti.
kango prajaasvaamya ganatantramlo poura ashanti thoorpu lothattu gorillaalo ksheenataku daariteesindi. thoorpu gorillalu nivasinche praantam gatha 50 samvatsaraalalo taggipoyindi. eee primate jaathi ippudu daani chaaritraka vistiirnamloo kevalam 13 saatam matrame aakraminchindi. eee praantamloo himsa parisoedhananu kashtataram chesindi, ayithe, 1990la madhyakaalam nundi janabha 50 saataaniki paiga taggindani saastravettalu anchanaa vaesaaru. 1990la madhyalo, janabha daadaapu 17,000 gorillaluga namodu cheyabadindi.
kango prajaasvaamya ganatantramlo antaryuddham antey sainika samuuhaalu ekkuva kaalam adavilo untaayi. anduvalla, sainyam mariyu saranaarthulu aakalitho unnanduna vaeta perigindi. sainika nayakulu jaateeya udyanavanalalo park security gaardulanu kooda niraayudhulanu chesaaru, antey park lopala jarige karyakalapalapai mariyu saayudha sainikulanu edurkonnappudu daaniloki pravesinche vaaripai vaariki etuvanti niyantrana undadu. eee praantamloo unna sainika samuuhaalu thoorpu lothattu gorilla rakshananu parimitam chestaayi. oka adhyayanamlo telisina 240 gorillaalo sagaaniki paiga vaeta phalitamgaa champabaddayani anchanaa veyabadindi. udyaanavanam velupala unna praantaalalo gastee cheyadam marinta kashtamani, inca ekkuva sthaayi vaetanu kanugonaalani aasistunnatlu parisoedhakulu paerkonnaaru.
parirakshana brundaalu thoorpu prajaasvaamya republic off kangonu niyantrinche tirugubaatudaarulato yuddham praarambhamaina tarvaata park gaardulanu tirigi aayudhalu cheyadaaniki charchalu jaripaaru, park yokka prabhutva nidhulu nilipiveyabaddaayi. parirakshana brundaalu, antarjaateeya gorilla parirakshana karyakramam mariyu dueshey gesselshaft pharr technishe jusamenarbeat (german abhivruddhi samstha) gatha konni samvatsaraalugaa gaardulaku nidhulu samakuurchaayi.
aneka bahulajaati samsthalu parokshamgaa, mariyu konni neerugaa, kango prajaasvaamya ganatantramlo poura yuddhaaniki aaa praantam nundi akrama vanarulanu konugolu cheyadam dwara ledhaa sainika aayudhaala kosam vaanijya vanarula dwara nidhulu samakuurustunnaayi. 2007 nundi vacchina nivedikalu 2007loe casiterite ($45 million usd), wolframite ($4.27 million usd) mariyu colton ($542 million usd) egumati cheyabaddaayani perkonnaayi. mukhyamgaa colton anedi bahulajaati samsthalu chattaviruddhamgaa konugolu chesina pradhana egumati vanarulalo okati mariyu selphonela kosam daani upayogam kaaranamgaa demand perugutondi. 2007loe traxies okkate colton nuu konugolu chesindi, idhi kango mottam colton yokka prajaasvaamya ganatantramlo 57 saatam. aikyaraajyasamiti paryaavarana karyakramam, bahulajaati corporations mariyu paarisraamika deshaalalo pension nidhula nundi vanarulu "avineeti mariyu aayudhaala ammakalaku aardhika sahayam cheyadaaniki anubandha samsthala dwara nirdesinchabadataayi, 'sangharshana' sahaja vanarulanu kaligi unde prakriyalu 'private companylu vanarula kosam aayudhalanu vartakam chestayani ledhaa anubandha samsthala dwara aayudhalanu andistaayani nivedinchindi.
1994loe jarigina ruwanda maaranahomaaniki pratyakshamgaa mariyu parokshamgaa sambandhinchina sumaru rendu millionla mandhi prajalu tanzania mariyu kango prajaasvaamya ganatantraaniki, pradhanamgaa virungaa jaateeya udyaanavanaaniki paaripoyaaru. udyaanavanaaniki sarihaddugaa unna drc (katale, cahindo, kibamba, mugungaa mariyu lock vert) looni aidu shibiraalalo 720,000 mandhi saranaarthulu nivasistunnaarani anchanaa veyabadindi, 24. kalapa kosam pratiroojuu 80,000 mandhi saranaarthulu udyaanavanamloki prayaaninchadamtoe atavee nirmuulana jarigindi. rojuku 0.12 chadarapu kilometres choppuna atavee nirmuulana jarigindi. 1996loe kango yuddham praarambhamaina tarvaata, 500,000 mandhi saranaarthulu migilipoyaru, thoorpu lothattu gorillaatho sahaa sahaja vanarulapai ottidi tecchaaru.
kalapa, ganula tavvakam mariyu vyavasayam.
bhoomipai hakkulu laeni companyla nundi ledhaa chattabaddhamaina bhuswamula dwara akramamga kalapadam jaragavacchu. adhika panta kotha anedi chattaparamaina raayiteedaarulachae tarachugaa nirvahinchabade chattaviruddhamaina paddhati, idhi atavee nirmuulana mariyu akrama vanarula egumatini prothsahistundi. namodu cheyabadina praantaalu pradhana gorilla aavasalu mariyu antarjaateeya aandolanagaa pariganhinchabadutunnaayi. chattaviruddhamaina dopidiiloo palgone companylu eee praantamloo paryaavarana vidhvamsamnu prothsahistaayi mariyu poura samuuhaalachae niyantrinchabade chattaviruddhamaina egumati parisramaku indhanam andistaayi.
parirakshana.
udyaanavanaala parirakshana.
kango prajaasvaamya ganatantramloni chaalaa paarkulu park rangerla pravesaanni parimitam chese asurakshita praantaalu. akrama vaetanu aapadaniki park rangerlaku sikshana ichinappatikii, takkuva sankhyalo unna park rangerlaku sainika samuuhaalanu nirvahinchadaaniki tadupari sikshana ledhaa parikaraalu andubaatulo laevu. udaaharanaku, virungaa jaateeya udyaanavanamlo, gatha 15 samvatsaraalalo antaryuddham kaaranamgaa 190 mandhi park rangerlu maraninchaaru. chattalu sarihaddu-daati sahakaranni amalu chestaayi mariyu thoorpu lothattu gorilla ksheenatanu tagginchadamlo vijayavantamayyayani niroopinchabaddaayi, virungaa jaateeya udyaanavanam nundi vanarulanu akramamga velikiteesadam sarihaddula meedugaa ravaanaanu niyantrinchadam dwara tagginchabadindi. idhi eee praantamlooni sainika dalaalaku andubaatulo unna aardhika pettubadini tagginchindi. eee praantam nundi akrama vanarulanu ravana cheyadaanni parimitam cheyadamlo park rangerlu vijayavantamainappatiki, sainika brundaalu park rangerlu bedirinchadaaniki gorillala samuuhaanni uddeshapoorvakamgaa champadam dwara prateekaaram tiirchukunnaayi. 2007 juulai 22naa, kalapa vanti akrama vanarula egumatilo park rangerlu jokyam chesukunnanduku prateekaaramgaa 10 gorillalu champabaddaayi.
porugu deshaala phalitamgaa sainyam eee praantamloo niyantranalo undhi. eee poura samuuhaalu porugu deshaala nundi, avineeti adhikarulu mariyu aneka bahulajaati companyla anubandha samsthala nundi aayudhaalaku badulugaa khanijalu mariyu kalapanu chattaviruddhamgaa vartakam chestaayi. adavi antataa yaadrucchikamgaa unchina booby ucchulu prabalamgaa unnanduna gorillalu kooda poura samuuhaalachae neerugaa bedirinchabadutunnaayi. thoorpu lothattu gorilla janabha pourasatva samuuhaala himsatho neerugaa prabhaavitamainappatikii, sahaja vanarula velikiteeta valla aavaasaalaku antaraayam kaliginchadam valla vaari janabha pradhanamgaa pramaadamloo undhi.
janyu adhyayanalu.
konni gorilla janabhalo ippatike santanotpatti maandyaaniki aadharalu unnaayi, idhi syndactyly vanti puttukatho vachhe lopaala dwara spashtamgaa telustundi. gorilla yokka naalugu upajaatulanu kaligi unna iteevali janyu adhyayanam, gorilla yokka migilina janabhalo vaividhyam mariyu vaividhyam yokka sthaayilanu gurtinchadam lakshyamgaa pettukundi. thoorpu lothattu gorilla upajaatulu vaastavaaniki rendu vibhina upa samuhaluga unnayani phalitaalu choopinchaayi. eee vibhajana namuunaalu teesukunna vyaktula sankhya takkuvagaa undatam valla kaavacchu ledhaa upajaatulaloni saamaajika nirmaanaala kaaranamgaa kaavacchu. thoorpu lothattu gorilla upajaatulalo, vaividhyam chaalaa takkuvagaa undani, idhi sahaja empikaku lonayye mariyu vaati paryaavaranaaniki anugunamgaa unde upajaatula saamarthyaanni tagginchagaladani phalitaalu suuchistunnaayi. parimita sankhyalo vyavasthaapakulu mariyu takkuva sthaayi valasalu kaaranamgaa eee vaividhyam lekapovadam jarigindani bhaavistunnaaru, dheeni phalitamgaa eee chinna janabhalo adhika sthaayi santanotpatti jarigindi. thoorpu lothattu gorilla parirakshana jokyalu thoorpu lothattu upa samuuhaala madhya bandee santanotpatti karyakramalu ledhaa badileelanu amalu cheyaalani suuchimchaayi.