
varshapaatam

vaataavarana saastramlo, avapaatam anedi gurutvakarshana pull kaaranamgaa meghala nundi padee vaataavarana neeti aaviri yokka ghaneebhavanam yokka edainaa utpatti. varshapaatam yokka pradhana roopaalalo varshapaatam, varsham, manchu, manchu gulikalu, grappel mariyu vadagallu unnaayi. vaataavaranamloo oka bhaagam neeti aaviritoe santruptamainappudu (100% saapeksha temaku cherukunnappudu) avapaatam sambhavistundi, tadwara neeru ghaneebhavistundi mariyu "avakshepistundi" ledhaa padipotundi. anduvalla, pogamanchu mariyu pogamanchu avapaatam kaadu, conny kolaaydlu, endukante neeti aaviri avakshepam cheyadaaniki taginantagaa ghaneebhavinchadu. rendu prakriyalu, bahusha kalisi panichesthe, gaali santruptamavadaaniki daariteestundihi gaalini challabarustundi ledhaa gaaliki neeti aavirini jodistundi. megham lopala itara varshapu chukkalu ledhaa manchu sphatikaalato dheekonadam dwara chinna binduvulu kalisipovadamto avapaatam erpadutundi. chellacheduruga unna pradaesaalaloo swalpa, teevramaina varshapaataalanu varshapaataalu antaaru.
uparitalampai upa-gaddakatte gaali porapai paiki lechina ledhaa paiki lepadaaniki balavantam cheyabadina thema meghalu mariyu varshamgaa ghaneebhavinchavachhu. gaddakatte varsham padinapudu eee prakriya saadhaaranamgaa churukuga untundi. gaddakatte varshapu praantaaniki sameepamlo sthiramaina mundu bhaagam tarachugaa untundi mariyu gaalini balavantam cheyadaaniki mariyu penchadaaniki kendramgaa panichestundi. vaataavaranamloo avasaramaina mariyu taginanta thema unte, perugutunna gaalilo thema meghaalugaa ghaneebhavistundi, avi gananeeyamaina avapaatam unte nymbostratus mariyu cumulonimbus. chivariki, megha binduvulu varshapu chukkalanu yerparuchukunela peddavigaa perugutaayi mariyu bhoomi vaipu digutayi, akkada avi bahirgatamaina vastuvulatoe sambandham unnappudu stambhimpajestaayi. saapekshamgaa vecchani neeti vanarulu unna chota, udaaharanaku sarassula nundi neeti aaviri kaaranamgaa, sarassu-prabhavam manchu anedi ushnamandala tuphaanu venuka vaipu challani tuphaanu pravaahamlo vecchani sarassula diguva gaalilo aandolana kaligistundi. sarassu-prabhavam manchu sthaanikamgaa bhaareega untundi. tuphaanu yokka alpavirama thala lopala mariyu sarassu prabhavam avapaatam shrenula lopala urumulu merupulu kurise avakaasam undhi. parvata praantaalalo, ettulo unna bhuubhaagam yokka gaali vaipula vaalu pravaham garishtamgaa unna chota bhaarii varshapaatam saadhyamavutundi. parvataala pakkane, kudimpu vaedi valla kalige podi gaali kaaranamgaa edaari vaataavaranaalu undavacchu. ushnamandalamlo ekkuva avapaatam sambhavistundi mariyu ushnaprasarana valla sambhavistundi. ruthupavanaala loya ledhaa madhya ushnamandala kalayika praantam yokka kadalika, varshakaalaalanu savannah praantaalaku teesukuvastundi.
varshapaatam anedi neeti chakramlo oka pradhana bhaagam, mariyu graham meeda manchineetini jama cheyadaaniki baadhyata vahistundi. prati samvatsaram sumaruga neeru varshapaatamgaa padipotundihi mahaasamudraalu mariyu bhoomi meeda. bhoomi yokka uparitala vaisaalyaanni batti choosthe, prapanchavyaaptamgaa sagatu vaarshika avapaatam untundi, conny bhoomi meeda matrame untundi. koppen vaataavarana vargeekarana vyavastha vanti vaataavarana vargeekarana vyavasthalu ververu vaataavarana palanala madhya thedaanu gurtinchadamlo sahaayapadataaniki sagatu vaarshika varshapaataanni upayogistaayi. global warming ippatike vaataavaranamloo maarpulaku kaaranamavutondi, konni bhougolika praantaalalo avapaatam perugutondi mariyu itarulalo daanini taggistondi, phalitamgaa adanapu teevramaina vaataavaranam erpadutondi.
itara khagola vastuvulapai avapaatam sambhavinchavachhu. shani yokka atipedda upagraham, tyton, methane avapaataanni nemmadigaa kurise varshapaatamgaa nirvahistundi, idhi bhoomadhyarekha mariyu dhruva praantaalalo varshapu guntalaga gamaninchabadindi.
rakalu.
varshapaatam anedi neeti chakramlo oka pradhana bhaagam, mariyu graham meeda chaalaa varaku manchineetini jama cheyadaaniki baadhyata vahistundi. prati samvatsaram sumaruga neeti varshapaatam samudraala meedugaa kurustundi. bhoomi yokka uparitala vaisaalyaanni batti choosthe, prapancha sagatu vaarshika avapaatam.
avapaataanni utpatti chese vidhanalalo ushnaprasarana, stratiform mariyu orographic varshapaatam unnaayi. ushnaprasarana prakriyalalo balamaina niluvu kadalikalu untaayi, ivi oka gantalopu aaa pradaesamloe vaataavaranam tiragadaaniki kaaranamavutaayi mariyu bhaarii avapaataaniki kaaranamavutaayi, ayithe stratiform prakriyalalo balaheenamaina paiki kadalikalu mariyu takkuva teevramaina avapaatam untaayi. avapaataanni drava neerugaa padutunda, uparitalamtho sambandham unnapudu gaddakatte drava neeru ledhaa manchugaa padutunda anae daani aadhaaramgaa moodu vargaluga vibhajinchavachhu. vividha rakaala avapaataala misramaalu, vividha vargalalo rakaalato sahaa, ekakaalamlo padipovachhu. varshapaatam yokka drava roopaalalo varsham mariyu varshapaatam unnaayi. ghaneebhavinche gaali dravyarashi lopala taakinappudu gaddakatte varsham ledhaa varshapaataanni "gaddakatte varsham" ledhaa "gaddakatte varshapaatam" antaaru. manchu, manchu suudulu, manchu gulikalu, vadagallu mariyu grappel varshapaatam yokka ghaneebhavinchina roopaalu.
gaali santruptamavutundi.
manchu binduvuku challabade gaali.
manchu binduvu anedi santruptam kaavadaaniki gaalini challabarachaalsina ushnograta, mariyu (suupar-saturation sambhavinchakapothe) neetilo ghaneebhavistundi. neeti aaviri saadhaaranamgaa meghalanu yerparuchukovadaniki dummu, manchu mariyu uppu vanti ghaneebhavana kendrakaalapai ghaneebhavinchadam praarambhistundi. cloude condensation nucleus concentration cloude microphysicsnu nirnayistundi. mundu john yokka ettaina bhaagam lift yokka vistruta praantaalanu balavantam chestundi, ivi altostratus ledhaa syrrostratus vanti cloude deklanu yerparustaayi. stratus anedi oka sthiramaina cloude deck, idhi vecchani gaali dravyarashi kinda challani, sthiramaina gaali dravyarashi chikkukunnappudu erpadutundi. gaalulato kuudina paristhitulalo pogamanchu peragadam valla kooda idhi yerpadavachhu.
gaalini manchu binduvuku challabarachadaaniki naalugu pradhana yantraamgaalu unnaih adiabatic sheetaleekarana, vaahaka sheetaleekarana, vikirana sheetaleekarana mariyu aaviri sheetaleekarana. gaali periginappudu mariyu vistarinchinappudu adiabatic sheetaleekarana jarugutundi. ushnaprasarana, pedda ettuna vaataavarana kadalikalu ledhaa parvatam (orographic lift) vanti bhouthika avarodham kaaranamgaa gaali peragavacchu. gaali challani uparitalamtho sambandham vachinappudu vaahaka sheetaleekarana sambhavistundi, saadhaaranamgaa oka uparitalam nundi maroka uparitalaaniki eguraveyadam dwara, udaaharanaku drava neeti uparitalam nundi challani bhoomiki. gaali dwara ledhaa diguva uparitalam dwara paraaruna vikiranam yokka udgaaram kaaranamgaa radiational cooling jarugutundi. aaviri dwara gaaliki temanu jodinchinappudu aaviri sheetaleekarana sambhavistundi, idhi gaali ushnogratanu daani tadi-bulb ushnogrataku challabarachadaaniki ledhaa santruptiki cherukune varaku balavantam chestundi.
gaaliki temanu jodinchandi.
gaalilo neeti aavirini jodinche pradhana margalu gaali paiki kadalika praantaalalo kalustundi, avapaatam ledhaa varga paie nundi padatam, mahaasamudraala uparitalam, neeti vanarulu ledhaa tadi bhoomi nundi pagatipuuta vaedi neeru aaviraipovadam, mokkala nundi aaviri, vecchani neetipai kadulutunna challani ledhaa podi gaali, mariyu parvataalapai gaalini ettadam.
varshapaatam yokka roopaalu.
varshapu chukkalu.
neeti binduvulu pedda neeti binduvulanu srushtinchadaaniki kalisipoyinappudu ledhaa neeti binduvulu manchu sphatikampai stambhimpajesinappudu, dheenini bergeron prakriya anie pilustaaru. chaalaa chinna binduvula patanam raetu chaalaa takkuvagaa untundi, anduvalla meghalu aakaasam nundi padavu; ivi pedda binduvulugaa kalisipoyinappudu matrame avapaatam sambhavistundi. ververu parimaanaalu kaligina binduvulu ververu antima vegaanni kaligi untaayi, ivi binduvulu dheekonadaaniki kaaranamavutaayi mariyu pedda binduvulanu utpatti chestaayi, allakallolam taakidi prakriyanu penchutundi. eee pedda neeti binduvulu digutunnappudu, ekagrata konasaagutundi, tadwara chukkalu gaali nirodhakatanu adhigaminchadaaniki mariyu varshamgaa padataniki taginanta bhaareega marutayi.
varshapu chukkalu sagatu vyaasam nundi parimaanaalanu kaligi untaayi, vaati paina avi vidipotaayi. chinna chukkalanu cloude droplets anie pilustaaru, vaati aakaram golakaramga untundi. varshapu chukka parimaanam perige koddi, daani aakaram marinta asthiramgaa maarutundi, daani atipedda cross-section raboye gaali pravaahaaniki edurugaa untundi. varshapu chukkala cartoon chitraalaku viruddhamgaa, vaati aakaram kanneeti chukkanu pooli undadu. varshapaatam yokka teevrata mariyu vyavadhi saadhaaranamgaa vilomamgaa sambandham kaligi untaayi, i.ii.adhika teevrata kaligina tuphaanulu swalpakaalikamgaa unde avakaasam undhi mariyu takkuva teevrata kaligina tuphaanulu sudeerghakaalam unde avakaasam undhi. karige vadagandla vaanatho sambandham unna varshapu chukkalu itara varshapu chukkala kante peddavigaa untaayi. varshaniki meater code raa, varshapu jallulaku coding shra.
manchu gulikalu.
manchu gulikalu ledhaa manchu anedi chinna, apaaradarsaka manchu banthulatho kuudina avapaatam yokka oka roopam. manchu gulikalu saadhaaranamgaa vadagandla vaanala kante chinnaviga untaayi (conny ellappuduu kaadu). avi neelanu taakinappudu tarachugaa bownes avtayi, gaddakatte varshamtho kalipithe tappa saadhaaranamgaa ghana dravyaraasigaa gaddakattevi kaavu. manchu gulikalaku meater code pl.
paina mariyu krinda upa-gaddakatte gaalitho gaddakatte gaali pora unnappudu manchu gulikalu erpadataayi. idhi vecchani pora gundaa padee edainaa manchu poralu paakshikamgaa ledhaa puurtigaa karigipovadaniki kaaranamavutundi. avi uparitalaaniki daggaragaa unna upa-gaddakatte poraloki tirigi padipoyinappudu, avi tirigi manchu gulikalugaa gaddakattukuntayi. ayithe, vecchani pora kinda upa-gaddakatte pora chaalaa takkuvagaa unte, avapaatam tirigi gaddakatte samayam undadu, mariyu gaddakatte varsham uparitalampai phalitamgaa untundi. challani kaalamlo vecchani mundu bhaagaaniki mundu bhoomi paina vecchani poranu choopinche ushnograta profile kanipinche avakaasam undhi, conny appudappudu gadiche challani mundu bhaagamlo venuka chudavachu.
hayiga.
itara avapaataala maadirigaane, dummu ledhaa dhooli vanti ghaneebhavana kendrakaalato sambandham unnappudu suupar cooled neeti binduvulu gaddakattinapudu tuphaanu meghalalo vadagallu erpadataayi. tuphaanu yokka updraft vadagandla vaanalanu megham eguva bhaagaaniki veestundi. updraft chedaragodutundi mariyu vadagallu kindaki padipothayi, tirigi updraftloki vastaayi mariyu mallee paiki ettabadataayi. vadagandla vaana vyaasam ledhaa anthakante ekkuva untundi. meater code lopala, kaneesam oka vyaasamtho pedda vadagallanu suuchimchadaaniki graa upayoginchabadutundi. grey anedi french padam grele nundi udbhavinchindi. chinna-parimaana vadagallu, alaage manchu gulikalu, gs yokka codingnu upayogistaayi, idhi french padam grissil kosam chinnadi. golph banthi parimaanam kante pedda raallu tarachugaa nivedinchabadina vadagallatho kuudina parimaanaalalo okati. vadagandla vaanalu perugutaayi mariyu vaati baruvu anthakante ekkuva untundi. pedda vadagandla vaanalalo, marinta gaddakattadam dwara vidudalayye gupta vaedi vadagandla vadagandla bayati kavachanni kariginchavacchu. vadagallu appudu 'tadi perugudala' kii lonavutaayi, ikkada drava bayati shell itara chinna vadagallu sekaristundi. vadagallu manchu poranu pondutaayi mariyu prati aarohanato marinta peddavigaa perugutaayi. okasari vadagallu tuphaanu yokka updraft dwara maddatu ivvadaaniki chaalaa bhaareega maarithe, adhi megham nundi padipotundi.
manchu poralu.
chinna suupar cooled cloude binduvulu (sumaru 10 micrometers vyaasam) stambhimpajesinappudu manchu spatikaalu erpadataayi. oka binduvu gaddakattina tarvaata, adhi athi santrupta vaataavaranamloo perugutundi. manchu sphatikaala kante neeti binduvulu ekkuvagaa unnanduna neeti binduvula vyayamtho spatikaalu vandala micrometers parimaanamlo perugutaayi. eee prakriyanu vegener-bergeron-findisen prakriya antaaru. neeti aaviri sambandhita ksheenata binduvulu aaviraipovadaaniki kaaranamavutundi, antey manchu spatikaalu binduvula kharchutho perugutaayi. eee pedda spatikaalu varshapaataaniki samarthavanthamaina muulam, endukante avi vaati dravyarashi kaaranamgaa vaataavaranam gundaa vastaayi, mariyu samuuhaalu ledhaa samoohaalalo dheekoni kalisi undochu. eee aggregatelu manchu poralu, mariyu saadhaaranamgaa neelapai padee manchu kanaala rakam. ginnis prapancha recordulu prapanchamlone atipedda manchu poralu 1887 janavarilo montana looni fort keeghlo unnatlu jabita chesaayi; okadaani vedalpu kolichinatlu aaropinchabadindi. antukune yantraangam yokka khachitamaina vivaralu parisoedhanaku sambandhinchina amsamgaa migilipoyayi.
manchu spashtamgaa unnappatikee, sphatika koonaalu mariyu bolu/lopaala dwara kaanti chedaragottadam antey chinna manchu kanaala dwara mottam varnapatam yokka vyaapinchina pratibimbam kaaranamgaa spatikaalu tarachugaa tella rangulo kanipistaayi. manchu pora yokka aakaram adhi erpade ushnograta mariyu thema dwara vistrutamgaa nirnayinchabadutundi. arudugaa, chuttoo ushnograta vadda, manchu poralu moodu retlu samaruupataloo erpadataayi-tribhujaakaara manchu poralu. atyanta saadhaarana manchu kanaalu spashtamgaa kramarahitamgaa untaayi, ayithe daadaapu khachitamaina manchu poralu chitraalalo marinta saadhaaranam kaavacchu endukante avi marinta drushyaparamgaa aakarshanheeyamgaa untaayi. yea rendu manchu poralu okela undavu, endukante avi bhoomiki velle maargamlo vaataavaranamloo maarutunna ushnograta mariyu temanu batti ververu raetlaloo mariyu ververu namoonaalalo perugutaayi. manchu kosam meater code sn, ayithe manchu jallulu ssn code cheyabaddaayi.
vajraala dummu.
manchu suudulu ledhaa manchu spatikaalu anie kooda piluvabade vajraala dummu, challani, uparitala aadhaarita gaalitho paiki kalavadam valla konchem ekkuva thematho gaali kaaranamgaa sameepinche ushnogratala vadda erpadutundi. avi shatkona aakaaramlo unde saadhaarana manchu sphatikaalato tayaaru cheyabadataayi. antarjaateeya ganta vaataavarana nivedikalalo diamond dust kosam meater identifier aisi.
kshudra nikshepana.
neeti aaviritoe adhikamgaa santruptamaina pogamanchu ledhaa gaali adhi daatina chetlu ledhaa podala aakulato sankarshana chendinappudu kshudra nikshepana sambhavistundi.
kaaranaalu.
mundu kaaryaacharana.
uparitala challani anchula meeda mariyu vecchani anchula kante mundu mariyu mundu vanti synoptic vyavasthalalo (sem. mea./seey kramamlo) gaali nemmadigaa ekki undatam phalitamgaa stratiform ledhaa dynamic avapaatam sambhavistundi. ii wall velupala ushnamandala tuphaanula chuttoo mariyu madhya-akshaamsha tuphaanula chuttoo cama-head avapaata namoonaalalo idhe vidhamaina adhirohana kanipistundi. urumulu, merupulu sambhavinche avakaasam unna moosivesina mundu bhaagamlo aneka rakaala vaataavaranaalanu chudavachu, conny saadhaaranamgaa vaati maargam gaali dravyarashi endipovadamtho mudipadi untundi. moosivesina mukhabhaagaalu saadhaaranamgaa paripakva alpapeedanam praantaala chuttoo erpadataayi. bhoomi kakunda itara khagola vastuvulapai avapaatam sambhavinchavachhu. idhi challaga unnappudu, maars loe avapaatam untundi, idhi varsham ledhaa manchu kakunda manchu suudulu roopamlo untundi.
ushnaprasarana.
ushnaprasarana varsham ledhaa varshapaatam, ushnaprasarana meghala nundi sambhavistundi, udhaa.zii. cumulonimbus ledhaa cumulus congestus. idhi vaegamgaa maarutunna teevratatoo varshapaatamgaa padipotundi. ushnaprasarana meghalu parimita kshitija samaantara paridhini kaligi unnanduna ushnaprasarana avapaatam saapekshamgaa takkuva samayam paatu oka nirdishta praantamloo padutundi. ushnamandalamlo chaalaa avapaatam ushnaprasaranagaa kanipistundi; ayithe, stratiform avapaatam kooda sambhavistundani soochinchabadindi. grappel mariyu vadagallu ushnaprasarananu suuchistaayi. madhya-akshaamsaalalo, ushnaprasarana avapaatam adapadadapa untundi mariyu tarachugaa challani sarihaddulu, pogamanchu rekhalu mariyu vecchani sarihaddulu vanti baroclinic sarihaddulato mudipadi untundi. ushnaprasarana avapaatam ekkuvagaa madhyasthaayi ushnaprasarana vyavasthalanu kaligi untundi mariyu avi urumulu, gaali debbatinna mariyu itara rakaala teevramaina vaataavarana sanghatanalatho kuudina kundapota varshapaataanni utpatti chestaayi.
orographic prabhavalu.
parvataalu gaali vaipu (gaali) vaipu orographic avapaatam sambhavistundi mariyu parvata sikharam antataa pedda ettuna thematho kuudina gaali pravaham yokka perugutunna gaali kadalika valla sambhavistundi, phalitamgaa adiabatic sheetaleekarana mariyu ghaneebhavanam jarugutundi. prapanchamlooni parvata praantaalalo saapekshamgaa sthiramaina gaalulaku (udaaharanaku, vaanijya gaalulu) lobadi, saadhaaranamgaa leavered ledhaa down wind vaipu kante parvatam yokka gaali vaipu marinta thematho kuudina vaataavaranam untundi. orographic lift dwara thema tolaginchabadutundi, diguva mariyu saadhaaranamgaa vedekkutunna vaipu podi gaalini vadilivestundi (katabatik gaalini chudandi), ikkada varshapu needa kanipistundi.
havaayilo, kaui dveepamlooni mount violeale, teevramaina varshapaataaniki prasiddhi chendindi, endukante idhi bhoomipai rendava atyadhika sagatu vaarshika varshapaataanni kaligi undhi. tuphaanu vyavasthalu october mariyu marchi madhya bhaarii varshaalato rashtraanni prabhaavitam chestaayi. sthaanika vaataavaranaalu vaati sthalaakruthi kaaranamgaa prati dveepamlo gananeeyamgaa maarutuu untaayi, ivi ettaina parvataalaku sambandhinchina sthaanam aadhaaramgaa gaali vaipu ("kulavu") mariyu leavered ("cona") praantalugaa vibhajinchabadataayi. gaali vaipu thoorpu nundi eshaanya vaanijya gaalulanu edurkontundi mariyu chaalaa ekkuva varshapaataanni pondutundi; takkuva varsham mariyu takkuva meghala aavaranato, gaali vaipu vaipu podigaa mariyu endagaa untundi.
dakshina americalo, andes parvata shreni aaa khandamloki vachhe pasiphik temanu addukuntundi, phalitamgaa paschima argentine antataa edaari lanty vaataavaranam untundi. sierra newada shreni uttara americalo adhe prabhavanni srushtistundi, idhi goppa pareevaahaka praantam mariyu mojave edaarulanu yerparustundi. adevidhamgaa, asealo, himalaya parvataalu ruthupavanaalaku addankigaa marutayi, idhi dakshinaana chaalaa ekkuva avapaataaniki mariyu uttaraana takkuva avapaata sthaayiki daariteestundi.
manchu.
ushnamandala velupali tuphaanulu bhaarii varsham mariyu manchutho kuudina gaalulato challani mariyu pramaadakaramaina paristhitulanu testaayi (konnisaarlu airopalo gaali tuphaanulu anie pilustaaru). vaati vecchani mundu bhaagamtho anubandhinchabadina avapaatam yokka byaand tarachugaa vistrutamgaa untundi, idhi mundu sarihaddu meeda gaali yokka balaheenamaina paiki niluvu kadalika dwara balavantam cheyabadutundi, idhi challabarustundi mariyu podavaina byaand lopala avapaataanni utpatti chestundi, idhi vedalpu mariyu stratiform, antey nymbostratus meghala nundi padatam. thematho kuudina gaali architic gaali dravyaraasini tolaginchadaaniki prayatninchinappudu, manchu atigaa pravahinchadam valla podavaina avapaata patti yokka dhruva vaipu loki vellavacchu. uttara ardhagolamlo, dhruvam vaipu uttara dhruvam vaipu ledhaa uttara disalo untundi. dakshina ardhagolamlo, dhruvam vaipu dakshina dhruvam vaipu ledhaa dakshinam vaipu untundi.
ushnamandala tuphaanu yokka nairuti disalo, saapekshamgaa vecchani neeti vanarula gundaa challani gaalini teesukuvacche vakra tuphaanu pravaham irukaina sarassu-prabhavam manchu patteelaku daariteestundi. aaa pattalu balamaina sthaanika himapaataanni teesukuvastaayi, veetini eee krindi vidhamgaa ardham chesukovachhuh sarassulu vanti pedda neeti vanarulu vaedini samarthavantamgaa nilva chestaayi, dheeni phalitamgaa neeti uparitalam mariyu paie gaali madhya gananeeyamaina ushnograta vyatyaasaalu (13 masim ledhaa 23 efo kante ekkuva) erpadataayi. eee ushnograta vyatyaasam kaaranamgaa, vecchadanam mariyu thema paiki ravana cheyabadataayi, niluvugaa unde meghaalugaa ghaneebhavistaayi (upagraha chitraanni chudandi) ivi manchu jallulanu utpatti chestaayi. etthu mariyu meghala lothutho ushnograta taggudala neeti ushnograta mariyu pedda ettuna vaataavaranam rendinti dwara neerugaa prabhaavitamavutundi. ushnograta entha balamgaa unte, etthu perige koddi taggutundi, meghalu antha lothugaa marutayi, avapaatam raetu antha ekkuvagaa untundi.
parvata praantaalalo, gaali parvataalanu adhirohinchi, vaati gaali vaalu venta avapaataanni pindivesinappudu bhaarii manchu perukupotundi, ivi challani paristhitulalo manchu roopamlo padataayi. bhuubhaagam kathinamgaa undatam valla, bhaarii himapatam jarige pradaesaanni anchanaa veyadam oka mukhyamaina savaluga migilipoyindi.
ushnamandala praantaala lopala.
varshaakaalam antey samvatsaramlo okati ledhaa anthakante ekkuva nelalu unde samayam, oka praantamloo sagatu vaarshika varshapaatam ekkuvagaa padee samayam. green season" anae padaanni konnisaarlu paryataka adhikarulu sabhyoktigaa kooda upayogistaaru. tadi rutuvulu unna praantaalu ushnamandala mariyu upaushnamandala praantaalalo chellacheduruga untaayi. savannah vaataavaranaalu mariyu ruthupavanaala paalana unna praantaalalo tadi vesavi mariyu podi siitaakaalaalu untaayi. ushnamandala varshaaranyaalalo saanketikamgaa podi ledhaa tadi rutuvulu undavu, endukante vaati varshapaatam edaadi podavunaa samanamga untundi. varshakaalaalu unna konni praantaalalo vecchani season madhyalo madhya-seasonlo varshapaatam taggutundi, appudu madhya-ushnamandala convergence john ledhaa ruthupavanaala loya vaati sthaanam nundi dhruvam vaipu kadulutundi. vecchani kaalamlo ledhaa vesavilo tadi kaalam sambhavinchinappudu, varsham pradhanamgaa madhyahnam chivarilo mariyu saayantram praarambhamlo padutundi. tadi kaalam antey gaali naanhyata merugupade samayam, manchineeti naanhyata merugupadutundi mariyu vrukshasampada gananeeyamgaa perugutundi. naela poeshakaalu taggutaayi mariyu kotha perugutundi. jantuvulu tadi paalana kosam anusarana mariyu manugada vyuuhaalanu kaligi untaayi. munupati podi season tadi seasonlo aahara korataku daariteestundi, endukante pantalu inca pandaledu. modati pantakotaku mundu kanipinche aahara korata kaaranamgaa tama janabha kaalaanuguna baruvu hecchutaggulanu chooputundani abhivruddhi chendutunna deshaalu gurtinchaayi, idhi tadi seasonlo aalasyamgaa sambhavistundi.
chaalaa bhaarii varshapaataaniki muulamaina ushnamandala tuphaanulu, madhyalo alpapeedanam mariyu savyadisalo (dakshina ardhagolamlo) ledhaa apasavyadisalo (uttara ardhagolamlo) kendram vaipu lopaliki veeche gaalulato aneka vandala mailla vedalpu pedda gaali dravyaraasini kaligi untaayi. tuphaanulu praanaalanu, vyaktigata aastulanu apaaramaina nashtaniki gurichese avakaasam unnappatikee, avi prabhaavitam chese pradaesaala avapaata paalanalo mukhyamaina karakalu kaavacchu, endukante avi podi praantaalaku chaalaa avasaramaina avapaataanni teesukuraavacchu. vaari maargamlo unna praantaalu ushnamandala tuphaanu maargam nundi oka samvatsaram viluvaina varshapaataanni pondavacchu.
pedda ettuna bhougolika pampinhee.
pedda ettuna, sthalaakruthi velupala atyadhika avapaatam ushnamandalamlo untundi, idhi antara ushnamandala convergence joneku daggaragaa mudipadi untundi, idhi hodley sell yokka aarohana saakha. kolambiyaaloni bhoomadhyarekhaku sameepamlo unna parvata praantaalu bhoomipai atyanta thematho kuudina pradaesaalaloo okati. dheeniki uttara mariyu dakshinaana avapaatam takkuvagaa unde upaushnamandala gatlu erpade avarohana gaali praantaalu unnaayi; eee gatlu krinda unna bhoomi uparitalam saadhaaranamgaa shushkamgaa untundi mariyu eee praantaalu bhoomi yokka edaarulalo chaalaa varaku untaayi. eee niyamaaniki minahaayimpu havaayilo undhi, ikkada vaanijya gaalula kaaranamgaa vaalu pravaham bhoomipai atyanta thematho kuudina pradaesaalaloo okadaaniki daariteestundi. lekapothe, raathi parvataalaloki paschima gaalula pravaham uttara americalo atyanta thematho kuudina mariyu ettulo atyanta manchu pradaesaalaku daariteestundi. asealo tadi kaalamlo, himalayala thematho kuudina gaali pravaham eshaanya bhaaratadesamlo bhoomipai kolichina atyadhika varshapaatam parimaanaalaku daariteestundi.
kolata.
varshapaatam ledhaa himapaataanni kolavadaniki praamaanika maargam praamaanika raine gaze, idhi plaastik mariyu loha rakaalalo kanipistundi. lopali cylinder varshamtho nindi untundi, bayati cylinderloki atipravaaham pravahistundi. plaastik gejlalo lopali cylinderla meeda spashtata varaku gurtulu untaayi, ayithe lohapu gejlaku tagina gurtulato roopondinchina karranu upayoginchadam avasaram. lopali cylinder nimpina tarvaata, lopali mottaanni paravesi, bayati cylinderlo migilina varshapaatamto nimputaaru, bayati cylinderlo unna dravam mottam potundi, bayati cylinder khaalii ayye varaku mottam mottaanni jodistundi. eee kolatalu sheethaakaalamlo garaatu mariyu lopali cylindernu tolaginchadam dwara mariyu manchu mariyu gaddakatte varshanni bayati cylinder lopala sekarinchadaaniki anumatistaayi. kondaru tama gaze kuu anty-freeze nuu jodistaaru, tadwara vaaru gaze loki padee manchu ledhaa manchunu kariginchaalsina avasaram ledhu. manchu/manchu perukupovadam puurtayina tarvaata, ledhaa sameepinchinatlugaa, daanini kariginchadaaniki lopaliki teesukuraavacchu, ledhaa bayati cylinderlo ghaneebhavinchina avapaataanni kariginchadaaniki lopali cylindernu nimpadaaniki goruvechani neetini upayoginchavacchu, vecchani dravam yokka jaadanu unchutundi, idhi taruvaata mottam manchu/manchu kariginchina tarvaata mottam mottam nundi teesiveyabadutundi.
itara rakaala kolatalalo pramukha cheelika kolata (choukaina mariyu atyanta pelusugaa unde), tipping bucket raine kolata mariyu baruvu kolata unnaayi. cheelika mariyu tipping bucket gejlaku manchutho samasyalu unnaayi. tipping bucketnu vaedi cheyadam dwara manchu/manchunu bharti chese prayatnaalu parimita vijayanni saadhistaayi, endukante gejnu gaddakattadaaniki chaalaa paina unchinatlayithe manchu ubbavacchu. antifreeztho baruvunu koliche kolatalu manchutho baga panicheyaali, conny mallii, eevent praarambhamayye mundu garatunu tolaginchaalsina avasaram undhi. varshapaataanni chaalaa chavakaga kolavalanukune vaariki, neerugaa vaipula sthoopaakaaramlo unde oka dabbanu bahiranga pradaesamloe vadilesthe adhi varshapu kolatagaa panichestundi, ayithe daani khachitatvam varshanni kolavadaniki yea palakudini upayogistaarane daanipai aadharapadi untundi. paina perkonna varshapu kolatalu evaina intlone tayaaru cheyavachu, taginanta parignaanamtho.
avapaata kolata chesinappudu, united states antataa mariyu internet dwara avapaata kolatalanu samarpinchagala vividha netvarklu unnaayi, udaaharanaku kokora ledhaa globe. okaru nivasinche praantamloo network andubaatulo lekapothe, sameepa sthaanika vaataavarana karyalayam kolatapai aasakti chooputundi.
hydrometeor nirvachanam.
avapaatam kolatalo upayoginche bhavana hydrometeor. vaataavaranamloo drava ledhaa ghana neeti kanaalanu hydrometeerlu antaaru. meghalu, pogamanchu, pogamanchu mariyu pogamanchu vanti ghaneebhavanam kaaranamgaa erpade nirmaanaalu hydrometeerlatho koodi untaayi. nirvachanam prakaram anni avapaata rakalu hydrometeerlatho tayaaravutaayi, veetilo varga, idhi avapaatam, idhi bhoomiki cherukune mundu aaviraipotundi. gaali dwara bhoomi uparitalam nundi egiripoye manchu oodadam mariyu samudrapu spray oodadam vanti kanaalu kooda vadagallu mariyu manchu vanti hydrometeerlu.
upagraha anchanaalu.
uparitala avapaata kolatalu avapaataanni kolavadaniki pramaanamgaa pariganhinchabadinappatiki, vaati upayogam saadhyam kaani aneka praantaalu unnaayi. indulo vistaaramaina samudra mariyu maarumuula bhuubhaagaalu unnaayi. itara sandarbhaallo, saamaajika, saanketika ledhaa paripalana samasyalu gaze pariseelanala vyaaptini nirodhistaayi. phalitamgaa, avapaatam yokka aadhunika prapancha rikaardu ekkuvagaa upagraha pariseelanalapai aadharapadi untundi.
upagraha sensorlu avapaataanni remotga grahinchadam dwara panicheestaayi-vidyudayaskaanta varnapatamloni vividha bhaagaalanu namodu cheyadam, avi avapaatam yokka sambhavinche mariyu teevrataku sambandhinchinavani siddhaantam mariyu abhyasam chuuputaayi. sensorlu daadaapu pratyaekamgaa nishkriyamgaa untaayi, avi chuse vaatini record chestaayi, camera maadirigaane, kriyaaseela sensaarlaku (radar, lidar) viruddhamgaa, ivi signalnu pamputaayi mariyu gamaninchabadutunna praantampai daani prabhavanni gurtistaayi.
avapaatam kosam ippudu aacharanatmakamgaa upayoginchabadutunna upagraha sensorlu rendu vargaluga vibhajinchabaddaayi. thermal infrared (ir) sensorlu 11 micronla tarangadairghyam chuttoo chaanelnu record chestaayi mariyu pradhanamgaa cloude tops gurinchi samacharanni andistaayi. vaataavaranam yokka vilakshanhamaina nirmaanam kaaranamgaa, megha-uparitala ushnogratalu dadapuga megha-uparitala ettulaku vilomamgaa sambandham kaligi untaayi, antey challani meghalu daadaapu ellappuduu adhika ettulalo sambhavistaayi. inca, chaalaa chinna-sthaayi vaividhyamtho kuudina cloude tops mruduvaina-top meghala kante marinta saktivantamgaa unde avakaasam undhi. vividha ganita pathakaalu ledhaa algorithamlu, IR dayta nundi avapaataanni anchanaa vaeyadaaniki veetini mariyu itara lakshanaalanu upayogistaayi.
rendava vargam sensor chaanallu vidyudayaskaanta varnapatam yokka microwave bhaagamlo unnaayi. upayogamlo unna pounahpunyaalu sumaru 10 gigahertz nundi konni vandala gigahertz varaku untaayi. sumaru 37 Ghz varaku unna chaanallu pradhanamgaa meghala diguva bhagalalo drava hydrometeerla (varsham mariyu jallulu) gurinchi samacharanni andistaayi, pedda mottamlo dravaalu adhika mottamlo microwave vikirana saktini vidudala chestaayi. 37 Ghz kante ekkuva unna chaanallu udgaara sankethaalanu pradarsistaayi, conny ghana hydrometeerla (manchu, grappel modalainavi) charya dwara aadhipatyam chelaayistaayi.) microwave vikirana saktini chedaragottadaaniki. ushnamandala varshapaata kolata mission (tii. aarr. emm. emm) mariyu prapancha avapaata kolata (gpm) mission vanti upagrahaalu avapaata anchanaalanu roopondinchadaaniki microwave sensaarlanu upayogistaayi.
kanipinche chaanallu, adanapu ir chaanallu, neeti aaviri chaanallu mariyu vaataavarana dhwani punaruddharanalatho sahaa adanapu upayogakaramaina samacharanni andinchadaaniki adanapu sensor chaanallu mariyu utpattulu pradarsinchabaddaayi. ayithe, prastuta viniyogamlo unna chaalaa avapaata dayta setlu eee dayta muulaalanu upayoginchavu.
upagraha dayta setlu.
IR anchanaalu takkuva samayam mariyu antariksha pramaanaalalo takkuva naipunyaanni kaligi untaayi, conny geosynchronous bhoomi kakshyalooni upagrahaala nundi chaalaa tarachugaa (15 nimishalu ledhaa anthakante ekkuva tarachugaa) andubaatulo untaayi. ushnamandala vanti lothaina, saktivantamaina ushnaprasarana sandarbhaalalo IR uttamamgaa panichestundi mariyu stratiform (poralu) avapaatam aadhipatyam chelaayinche praantaalalo, mukhyamgaa madhya mariyu adhika-akshaamsha praantaalalo kramamga takkuva upayogakaramgaa untundi. hydrometeerlu mariyu microwave chaanalla madhya marinta pratyaksha bhouthika anusandhanam microwave anchanaalaku takkuva samayam mariyu sthalam pramaanaalapai ekkuva naipunyaanni istundi. ayithe, microwave sensorlu takkuva bhoomi kakshya upagrahaalapai matrame egurutaayi, mariyu pariseelanala madhya sagatu samayam moodu gantalaku minchi undentha takkuva unnaayi. chaalaa avapaata vyavasthala taatkaalika swabhaavam, alaage icchina pradaesamloe avapaatam yokka saadhaarana rojuvaaree chakranni tagina vidhamgaa sangrahinchalekapovadam valla eee aneka gantala viramam avapaataanni taginantagaa namodu cheyadaaniki saripodu.
1990la chivari nundi, bahula upagrahaala sensorla nundi avapaata daetaanu militam cheyadaaniki aneka algorithamlu abhivruddhi cheyabaddaayi, ivi balaalanu nokki cheppadaniki mariyu vyaktigata input dayta setla balaheenatalanu tagginchadaaniki prayatnistaayi. saadhaaranamgaa saadhyamainanta ekkuva bhoogolaaniki ekareeti samayam/antariksha gridlo avapaatam yokka "uttama" anchanaalanu andinchadam dheeni lakshyam. konni sandarbhaallo dataset yokka deerghakaalika sajaateeyata nokki cheppabadutundi, idhi vaataavarana dayta rikaardu pramaanam.
itara sandarbhaallo, lakshyam uttama takshana upagraha anchanaanu utpatti cheyadam, idhi adhika spashtata avapaata utpatti vidhanam. yea sandarbhamloonainaa, takkuva praadhaanyata icchina lakshyam kooda kavalsinadiga pariganinchabadutundi. bahula upagraha adhyayanala yokka oka mukhya phalitam emitante, upagraha anchanaalaku sthaanikamaina pakshapaataalanu niyantrinchadaaniki takkuva mottamlo uparitala gaze daetaanu kooda cherchadam chaalaa upayogakaramgaa untundi. gaze daetaanu upayoginchadamlo ibbandulu emitante, 1) paina perkonna vidhamgaa vaati labhyata parimitam, mariyu 2) gaze dayta yokka uttama vislaeshanhalu pariseelana samayam tarvaata avasaramaina prasaram, assembly, prosessing mariyu naanhyata niyantranaku rendu nelalu ledhaa anthakante ekkuva samayam padutundi. anduvalla, gaze daetaanu kaligi unna avapaata anchanaalu noo-gaze anchanaala kante pariseelana samayam tarvaata marinta utpatti cheyabadataayi. phalitamgaa, gaze daetaanu kaligi unna anchanaalu "nijamaina" avapaatam yokka marinta khachitamaina varnananu andinchavacchu, avi saadhaaranamgaa nija-ledhaa nija-samaya anuvartanaalaku saripovu.
vivarinchina pani phalitamgaa vividha formatlu, samayam/sthalam gridlu, rikaardu kaalalu mariyu coverage praantaalu, input datasetlu mariyu vislaeshanha vidhanalu, alaage aneka rakaala dataset version designaratorlu kaligi unna vividha datasetlu unnaayi. aneka sandarbhaallo, aadhunika bahula upagraha dayta setlalo okati saadhaarana upayogam kosam uttama empika.
tirigi vachhe kaalam.
nirdishta teevrata mariyu vyavadhitho oka sanghatana yokka sambhaavyata ledhaa sambhaavyatanu tirigi vachhe kaalam ledhaa pounahpunyam antaaru. aaa pradaesaaniki sambandhinchina chaaritraka samacharam aadhaaramgaa pataala nundi tuphaanu yokka teevratanu edainaa tirigi vachhe kaalam mariyu tuphaanu vyavadhiki anchanaa veyavachu. 10 samvatsaraalalo 1 tuphaanu" anae padam arudaina varshapaata sanghatananu vivaristundi mariyu prati 10 samvatsaraalaku okasari matrame sambhavinche avakaasam undhi, kabatti idhi yea samvatsaraanikainaa 10 saatam sambhaavyatanu kaligi untundi. varshapaatam ekkuvagaa untundi mariyu varadalu yea okka samvatsaramlo oohinchina atyanta ghoramaina tuphaanu kante ghoramgaa untaayi. 100 samvatsaraalalo 1 tuphaanu" anae padam chaalaa arudaina varshapaata sanghatananu vivaristundi mariyu idhi sataabdaaniki okasari matrame sambhavinche avakaasam undhi, kabatti yea samvatsaraanikainaa 1 saatam sambhaavyata untundi. varshapaatam teevramgaa untundi mariyu varadalu 10 samvatsaraalalo 1 kante ghoramgaa untaayi. anni sambhaavyata sanghatanala maadirigaane, oke samvatsaramlo rendu "100 samvatsaraalalo 1 tuphaanulu" unde avakaasam unnappatikee saadhyame.
varshapaatam yokka asamaana namuunaa.
edainaa nirdishta pradaesamloe vaarshika avapaatamlo gananeeyamaina bhaagam (africa ledhaa dakshina americalo yea vaataavarana kendram pariganinchabadaledu) konni rojulalo matrame vastundi, saadhaaranamgaa atyadhika avapaatamtho 12 rojulalo 50 saatam untundi.
koppen vaataavarana vargeekaranalo paatra.
koppen vargeekarana ushnograta mariyu avapaatam yokka sagatu nelawari viluvalapai aadharapadi untundi. koppen vargeekaranalo saadhaaranamgaa upayoginche roopamlo a nundi e anie label cheyabadina aidu praathamika rakalu unnaayi. pratyekinchi, praathamika rakalu a, ushnamandala; b, podi; c, telikapati madhya-akshaamsam; d, challani madhya-akshaamsam; mariyu e, dhruvam. aidu praathamika vargeekaranalanu varshaaranyaalu, ruthupavanaalu, ushnamandala savannah, thematho kuudina upaushnamandala, thematho kuudina khandantara, samudra vaataavaranam, madhyadhara vaataavaranam, gaddi neelalu, upa arctic vaataavaranam, tandra, dhruva manchu kappa mariyu edaari vanti dviteeya vargeekaranalugaa vibhajinchavachhu.
varshaaranyaalu adhika varshapaatam kaligi untaayi, nirvachanalu madhya kaneesa saadhaarana vaarshika varshapaataanni nirdesistaayi. ushnamandala savannah anedi upaushnamandala mariyu ushnamandala akshaamsaala pakshika-shushka nundi pakshika-thematho kuudina vaataavarana praantaalalo unna gaddi naela jeevaavaranam, oka samvatsaram madhya varshapaatam untundi. ivi aafrikaalo vistrutamgaa unnaayi, mariyu bharatadesam, dakshina america uttara bhagalu, malaysia mariyu australialo kooda kanipistaayi. thematho kuudina upaushnamandala vaataavarana jonelo sheethaakaala varshapaatam (mariyu konnisaarlu manchu) paschima gaalulu paschimam nundi thoorpuku nadipinche pedda tuphaanulato mudipadi untundi. chaalaa varaku vesavi varshapaatam urumulato kuudina samayamlo mariyu appudappudu ushnamandala tuphaanula nundi sambhavistundi. thematho kuudina upaushnamandala vaataavaranaalu thoorpu vaipu khandaalalo bhoomadhyarekha nundi sumaru 20° mariyu 40° akshaamsaala madhya untaayi.
samudra (ledhaa samudra) vaataavaranam saadhaaranamgaa paschima tiiraala vembadi prapanchamlooni anni khandala madhya akshaamsaalalo, challani mahaasamudraalato paatu aagneya australiaku sarihaddulo kanipistundi mariyu edaadi podavunaa samruddhiga avapaatam untundi. madhyadhara vaataavarana paalana madhyadhara pareevaahaka praantam, paschima uttara americaloni konni praantaalu, paschima mariyu dakshina australialoni konni praantaalu, nairuti dakshinaafrikaalooni konni praantaalu mariyu madhya chileelooni konni praantaalalo vaataavaranaanni pooli untundi. vaataavaranam vaedi, podi vesavi mariyu challani, tadi siitaakaalaalu kaligi untundi. gaddi maidaanam anedi podi gaddi maidaanam. upa architic vaataavaranaalu nirantara permaphrast mariyu takkuva avapaatamtho challaga untaayi.
vyavasaayampai prabhavam.
varshapaatam, mukhyamgaa varsham, vyavasaayampai naatakeeya prabhavanni chooputundi. anni mokkalu manugada saaginchadaaniki kaneesam kontha neeru avasaram, anduvalla varsham (neeru traagadaaniki atyanta prabhaavavantamaina sadhanam) vyavasaayaaniki mukhyamainadi. aarogyakaramaina mokkalaku kramam tappakunda varshapaatam chaalaa mukhyamainadi, ayithe chaalaa ekkuva ledhaa chaalaa takkuva varshapaatam hanikaram, pantalaku kooda vinaasakaram. karuvu pantalanu champutundi mariyu kothanu penchutundi, ayithe athi tadi vaataavaranam haanikaramaina fungus perugudalaku kaaranamavutundi. mokkalu manugada saaginchadaaniki vividha parimaanaalalo varshapaatam avasaram. udaaharanaku, konni kaaktilaku takkuva mottamlo neeru avasaram, ayithe ushnamandala mokkalu manugada saaginchadaaniki samvatsaraaniki vandala angulaala varsham avasaram kaavacchu.
tadi mariyu podi rutuvulu unna praantaalalo, matti poeshakaalu taggutaayi mariyu tadi kaalamlo kotha perugutundi. jantuvulu tadi paalana kosam anusarana mariyu manugada vyuuhaalanu kaligi untaayi. munupati podi season tadi seasonlo aahara korataku daariteestundi, endukante pantalu inca pandaledu. modati pantakotaku mundu kanipinche aahara korata kaaranamgaa tama janabha kaalaanuguna baruvu hecchutaggulanu chooputundani abhivruddhi chendutunna deshaalu gurtinchaayi, idhi tadi seasonlo aalasyamgaa sambhavistundi.
global warming kaaranamgaa maarpulu.
perugutunna ushnogratalu aavirini penchutaayi, idhi ekkuva avapaataaniki daariteestundi. 1900 nundi 2005 varaku 30° enn uttaraana unna bhoomipai avapaatam saadhaaranamgaa perigindi, conny 1970la nundi ushnamandalamlo taggipoyindi. gatha sataabdamloo prapanchavyaaptamgaa avapaatamlo ganankaparamga gananeeyamaina mottam dhorani ledhu, ayinappatikee pokadalu praantaanni batti mariyu kalakramena vistrutamgaa maarutuu unnaayi. 2018loe, 33 + samvatsaraalaku paiga adhika-resolution global avapaata datasetnu upayoginchi praadaesika pramaanaalalo avapaatamlo maarpulanu anchanaa vese oka adhyayanam, "praantiiya pokadalu unnappatikee, gamaninchina global warmingku pratispandanagaa prapancha sthaayilo avapaatam periginatlu etuvanti aadharalu laevu."
prapanchamlooni prati praantam vaati pratyeka paristhitula kaaranamgaa avapaatamlo maarpulanu kaligi undabotondi. uttara mariyu dakshina america, uttara airopa mariyu uttara mariyu madhya asea yokka thoorpu bhagalu tadigaa marai. sahel, madhyadhara, dakshina africa mariyu dakshina aasiyaaloni konni praantaalu marinta podigaa marai. gatha sataabdamloo aneka praantaalalo bhaarii varshapaatam sambhavinchina sanghatanala sankhya perigindi, alaage 1970la nundi karuvu praabalyam perigindi-mukhyamgaa ushnamandala mariyu upaushnamandala praantaalalo. madhya mariyu adhika-akshaamsha jalaala lavaneeyata taggadam (ekkuva avapaataanni suuchistumdi), takkuva akshaamsaalalo lavaneeyata peragadam (takkuva avapaatam, ekkuva aaviri ledhaa rendintinee suuchistumdi) dwara mahaasamudraalapai avapaatam mariyu aaviri maarpulalo maarpulu suuchimchabadataayi. 1900 nundi, thoorpu uttara madhya vaataavarana praantam (11.6% prati sataabdam) mariyu dakshina praantamloo (11.1%) atyadhika perugudalato, aanukuni unna samyukta rashtraalalo, mottam vaarshika avapaatam sagatuna 6.1% saatamgaa perigindi. taggudala (− 9.25%) choopinchina ekaika praantam hawai.
pattana vaedi dveepam kaaranamgaa maarpulu.
pattana ushna dveepam chuttupakkala shivaaru praantaalu mariyu graameena praantaala paina unna nagaralanu vedekkistundi. eee adanapu vaedi ekkuva paiki kadalikaku daariteestundi, idhi adanapu varsham mariyu urumulato kuudina karyakalapalanu prerepistundi. nagarallo varshapaatam raetu 48 saatam mariyu 116% madhya perigindi. eee vedekkadam phalitamgaa, nagarallo gaali veeche samayamlo, gaali veeche vaataavaranamtho poliste nelawari varshapaatam 28 saatam ekkuvagaa untundi. konni nagarallo mottam varshapaatam 51 saatam perugudalanu prerepistundi.
anchanaa.
parimaanaatmaka avapaata suuchana (sankshiptamgaa qpf) anedi oka nirdishta praantamloo oka nirdishta kaala vyavadhilo perukupoyina drava avapaatam yokka anchanaa mottam. kaneesa parimitini cherukune kolavagala avapaatam rakanni chellubaatu ayye vyavadhilo yea gantakainaa anchanaa vesinappudu qpf perkonabadutundi. varshapaatam anchanaalu 0000,0,600,1200 mariyu 1800 graamula vanti synoptic gantalatho kattubadi untaayi. sthalaakrutini upayoginchadam dwara ledhaa chakkati vivaraalatoe pariseelanala nundi vaataavarana avapaata namuunaala aadhaaramgaa bhoobhaganni qpflalo pariganistaaru. 1990la madhya nundi chivari varaku, united states antataa nadulapai prabhavanni anukarinchadaaniki jalasambandha suuchana namoonaalalo qpfs upayoginchabaddaayi. anchanaa namuunaalu grahala sarihaddu pora lopala ledhaa vaataavaranam yokka atyalpa sthaayilalo thema sthaayilaku gananeeyamaina sunnitatvaanni chuuputaayi, idhi ettutoe taggutundi. qpf nuu parimaanaatmaka, anchanaa mottaalu ledhaa gunaatmaka, oka nirdishta mottam sambhaavyatanu anchanaa vese praatipadikana utpatti cheyavachu. radar chitraala anchanaa paddhatulu radar chitram teesina aaru nundi edu gantallo modal anchanaala kante adhika naipunyaanni chuuputaayi. varshapu kolatalu, vaataavarana radar anchanaalu ledhaa rendinti kalayika dwara anchanaalanu dhruveekarinchavachu. varshapaatam anchanaa viluvanu kolavadaniki vividha naipunhya skorlanu nirnayinchavacchu.

