praamaanika namuunaaku minchina bhouthika shaastram

praamaanika namuunaa (bii. ess. emm) kii minchina bhouthika shaastram praamaanika namuunaa yokka lopaalanu vivarinchadaaniki avasaramaina saiddhaantika parinaamaalanu suuchistumdi, praamaanika namuunaa yokka praathamika paaraamitulanu vivarinchalekapovadam, balamaina sii. pii. samasya, neutrino dolanalu, padaartha-pratidravyam asamaanata mariyu krishna padaartham mariyu krishna shakti yokka swabhaavam. maroka samasya praamaanika namuunaa yokka ganita chatramlone undih praamaanika namuunaa saadhaarana saapekshatato asthiramgaa untundi, mariyu bigg byaang mariyu block hole eevent kshitijaalu vanti antariksha kaala ekatvaalu vanti konni paristhitulalo okati ledhaa rendu siddhaantaalu vichchinnamavutaayi.
praamaanika namuunaaku minchina siddhaantaalalo atipramaanata dwara praamaanika namuunaa yokka vividha podigimpulu unnaayi, veetilo kaneesa atipramaanata praamaanika namuunaa (mssm) mariyu tadupari nundi atipramaanata praamaanika namuunaa (nmsm), mariyu string siddhaantam, emm-siddhaantam mariyu adanapu kolatalu vanti puurtigaa kotta vivaranalu unnaayi. eee siddhaantaalu prastuta drugvishayaanni puurtigaa punarutpatti chestaayi kabatti, yea siddhaantam sarainadi, ledhaa pratidee siddhaantam vaipu kaneesam "uttama dasha" anae prasnanu prayogaala dwara matrame parishkarinchavacchu, mariyu idhi saiddhaantika mariyu prayogaatmaka bhouthika shaastram rendintiloonuu atyanta churukaina parisoedhanaa rangaalalo okati.
praamaanika namuunaatoe samasyalu.
ippati varaku kana bhouthika shaastram yokka atyanta vijayavantamaina siddhaantam ayinappatikee, praamaanika namuunaa paripuurnamgaa ledhu. saiddhaantika bhouthika saastravettala prachurinchina phalitaalalo pedda bhaagam "praamaanika namuunaaku minchina" kotta bhautikasastra pratipaadanala yokka vividha roopaala pratipaadanalanu kaligi untundi, ivi praamaanika namuunaanu ippatike unna daetaaku anugunamgaa undentha suukshmamaina margallo savaristaayi, ayinappatikee daani lopaalanu bhouthikamgaa parishkaristaayi.
drugvishayaalu vivarinchabadaledu.
praamaanika namuunaa anedi antargatamgaa asampoorna siddhaantam. praamaanika namuunaa taginantagaa vivarinchani praathamika bhouthika drugvishayaalu prakrutilo unnaih
prayogaatmaka phalitaalu vivarinchabadaledu.
kana bhouthika saastramlo aavishkaranaku pravesha dwaaramgaa vistrutamgaa pariganinchabade 5 sthaayi vadda praamaanika namuunaaku khachitamgaa viruddhamgaa yea prayogaatmaka phalitam angeekarinchabadadu. endukante prati prayogam kontavaraku ganaanka mariyu daihika anischitini kaligi untundi, mariyu saiddhaantika anchanaalu kooda daadaapu eppuduu sarigga lekkinchabadavu mariyu praamaanika namuunaa yokka praathamika sthiraamkaala kolatalalo anischitulaku lobadi untaayi (veetilo konni chinnavi mariyu marikonni gananeeyamainavi), praamaanika namuunaa yokka vandalaadi prayogaatmaka pareekshalalo konni daani nundi kontavaraku vaidolagutaayani aasinchavachchu, kotta bhouthika shaastram kanugonabadaledu.
yea kshanamloonainaa praamaanika namuunaa-aadhaarita anchanaaku gananeeyamgaa bhinnamgaa unde aneka prayogaatmaka phalitaalu unnaayi. gatamlo, eee vyatyaasaalalo chaalaa varaku ganaanka porapaatlu ledhaa prayogaatmaka lopaalu anie kanugonabadindi, ivi ekkuva dayta sekarinchinappudu ledhaa adhe prayogaalu marinta jagrattagaa nirvahinchinappudu adrusyamavutaayi. marovaipu, praamaanika namuunaaku minchina edainaa bhouthika shaastram tappanisarigaa prayogaalalo oka prayogam mariyu saiddhaantika anchanaa madhya ganankaparamga mukhyamaina vyatyaasamgaa kanipistundi. yea kesu anedi nirnayinchadam pani.
prati sandarbhamlo, bhouthika saastravettalu oka vaipu phalitam kevalam ganaanka aakasmika ledhaa prayogaatmaka lopam, ledhaa marovaipu kotta bhouthika saastraaniki sanketam anie nirnayinchadaaniki prayatnistaaru. ganankaparamga marinta mukhyamaina phalitaalu kevalam ganaankaparamaina porapaatlu kakapovachhu, conny prayogaatmaka lopam ledhaa prayogaatmaka khachitatvam yokka sarikani anchanaala phalitamgaa kooda raavacchu. tarachugaa, praamaanika namuunaanu saiddhaantika pratyaamnaayaala nundi vaeru chese prayogaatmaka phalitaalaku marinta sunnitamgaa undela prayogaalu roopondinchabadataayi.
atyanta mukhyamaina udaaharanalalo konni eee krindi vidhamgaa unnaih
saiddhaantika anchanaalu gamaninchabadaledu.
praamaanika namuunaa anchanaa vesina anni praathamika kanaala kanaala kottukupoye pradaesaala vadda pariseelana nirdhaarinchabadindi. highgs bosan nuu highgs mechanism yokka praamaanika namuunaa yokka vivarana dwara anchanaa veyabadutundi, idhi balaheenamaina suu (2) gaze samaruupata elaa vichchinnam avtundo mariyu praathamika kanaalu dravyaraasini elaa pondutayo vivaristundi; idhi praamaanika namuunaa anchanaa vesina chivari kanamu. juulai 4,2012naa, pedda hadron kollidarnu upayoginchina sern saastravettalu sumaruga sumaruga baruvutho unna highgs bosanku anugunamgaa unde kanaanni kanugonnatlu prakatinchaaru. praamaanika namuunaa anchanaa vesina anni lakshanaalanu kaligi undani nirdhaarinche prayatnaalu konasaagutunnappatiki, marchi 14,2013naa oka highgs bosan unikilo undani nirdhaarinchabadindi.
konni hadronlu (i.ii. kwarklatho chesina mishrama kanaalu) praamaanika namuunaa dwara anchanaa veyabadinavi, ivi chaalaa takkuva pounahpunyaalalo chaalaa ekkuva saktulatoe matrame utpatti cheyabadataayi, inca khachitamgaa gamaninchabadaledu, mariyu "gluebals" (i.ii. gluevanlatho chesina mishrama kanaalu) kooda inca khachitamgaa gamaninchabadaledu. praamaanika namuunaa anchanaa vesina konni chaalaa takkuva pounahpunya kana kshayam kooda inca khachitamgaa gamaninchabadaledu endukante ganankaparamga mukhyamaina pariseelana cheyadaaniki taginanta dayta andubaatulo ledhu.
vivarinchaleni sambandhaalu.
eee anubhavika sambandhaalu edainaa antarleena bhouthika saastraanni suchistaya anedi aspashtamgaa undhi; koyde prakaram, athanu kanugonna niyamam "pramaadavasaattu yaadruchikam kaavacchu".
saiddhaantika samasyalu.
praamaanika namuunaa yokka konni lakshanaalu taatkaalika maargamlo jodinchabadataayi. ivi sontamgaa samasyalu kaavu (i.ii. eee taatkaalika lakshanaalatoo siddhaantam baga panichestundi), conny avi avagahana lekapovadaanni suuchistaayi. eee taatkaalika lakshanaalu takkuva paaraamitulatoe marinta praathamika siddhaantaala kosam vetakadaaniki siddhaantakartalanu prerepinchaayi. konni taatkaalika lakshanaalu
adanapu prayogaatmaka phalitaalu.
vishwodbhava sthiraamkam, neelirangu sabdam mariyu palsar samayampai prayogaatmaka dayta nundi parisoedhana, praamaanika namuunaa ledhaa pedda hadron colliderlo kanipinche vaati kante chaalaa ekkuva dravyaraasitoe kotta kanaalu unde avakaasam ledani suuchistumdi. edemaina, eee parisoedhana quantum gurutvakarshana ledhaa kalavarapariche quantum kshetra siddhaantam 1 peeveeki mundu balamgaa jatacheyabadutundani kooda suuchimchimdi, idhi tevalaparlalo itara kotta bhouthika saastraaniki daariteestundi.
goppa ekikruta siddhaantaalu.
praamaanika namuunaa moodu gaze samaruupatalanu kaligi untundi; rangu suu (3), balaheena isospin suu (2), mariyu balaheena hypercharge yuu (1) samaruupata, moodu praathamika saktulaku anugunamgaa untaayi. punahprachurana kaaranamgaa eee samaroopatalalo prati okkati yokka jodimpu sthiraamkaalu avi koliche saktini batti maarutuu untaayi. eee jodimpula chuttoo daadaapu samanamga marutayi. idhi eee saktiki paina praamaanika namuunaa yokka moodu gaze samaruupatalu oka saadhaarana gaze samuuhamtoe oke gaze samaruupataloo ekikrutam cheyabadatayani, mariyu kevalam oka coupling sthiraamkam anie oohaagaanaalaku daariteesindi. eee shakti krinda unna samaruupata yaadrucchikamgaa praamaanika namuunaa samaruupatalaku vichchinnamavutundi. ekikruta samuuhaaniki prajaadarana pondina empikalu aidu parimaanaalalo pratyeka ekaatmaka samuuham suu (5) mariyu padhi parimaanaalalo pratyeka orthogonal samuuham kabatti (10).
praamaanika namuunaa samaruupatalanu eee vidhamgaa ekikrutam chese siddhaantaalanu grand unified theorylu (ledhaa guts) anie pilustaaru, mariyu ekikruta samaruupata vichchinnam ayye shakti sthaayini gut scale antaaru. saadhaaranamgaa, goppa ekikruta siddhaantaalu prarambha vishwamlo ayaskanta monopoles srushtini mariyu protan asthiratanu anchanaa vestaayi. veetilo edhee gamaninchabadaledu, mariyu eee pariseelana lekapovadam valla saadhyamayye dhairyampai parimitulu untaayi.
supersimetry.
supersimetry lagrangianku maroka taragati samaruupatalanu jodinchadam dwara praamaanika namuunaanu vistaristundi. eee samaruupatalu fermionic kanaalanu bosonic kanaalatoe marpidi chestaayi. atuvanti samaruupata sleeptonlu, squarkulu, neutralinos mariyu chaarjinolanu kaligi unna "supersimetric kanaalu" unikini anchanaa vestundi, veetini "sparticals" anie sankshipteekaristaaru. praamaanika namuunaalooni prati kanaaniki oka suupar partner untundi, dheeni spin saadhaarana kanaaniki sagam bhinnamgaa untundi. supersimetry vichchinnam kavadam valla, kanaalu vaati saadhaarana pratyardhula kante chaalaa baruvugaa untaayi; avi chaalaa baruvugaa untaayi, ippatike unna kana mudichamuru vaatini utpatti cheyadaaniki taginanta saktivantamgaa undakapovachhu.
neutrinolu.
praamaanika namoonaalo, neutrinolu khachitamgaa sunna dravyaraasini kaligi untaayi. idhi edama chethi neutrinolanu matrame kaligi unna praamaanika namuunaa yokka parinaamam. saraina kudi chethi bhagaswamy lenappudu, praamaanika namuunaaku punahprachurana cheyagala saamuuhika padaanni jodinchadam asadhyam. ayithe kolatalu neutrinolu sahajamgaa ruchini maarustaayani suuchimchaayi, idhi neutrinolu dravyaraasini kaligi unnayani suuchistumdi. eee kolatalu vividha ruchula madhya dravyarashi vyatyaasaalanu matrame istayi. neutrinola sampoorna dravyaraasipai uttama addanki tritium kshayam yokka khachitamaina kolatala nundi vastundi, idhi eguva parimiti 2 ivi nii andistundi, idhi praamaanika namuunaalooni itara kanaala kante kaneesam aidu parimaanaala kramaalanu teelikagaa chestundi. dheeniki praamaanika namuunaa yokka podigimpu avasaram, idhi neutrinolu vaati dravyaraasini elaa pondutayo vivarinchadame kakunda, dravyarashi enduku chaalaa takkuvagaa undho kooda vivarinchaalsina avasaram undhi.
neutrinolaku dravyaraasini jodinchadaaniki oka vidhanam, seesa mechanism anie pilavabadedi, kudi chethi neutrinolanu jodinchadam mariyu eee jantanu dirac maas turm thoo edama chethi neutrinolaku unchadam. kudi chethi neutrinolu krimirahitam ayi undaali, antey avi praamaanika namuunaa paraspara charyalalo paalgonakapovacchu. vatiki chaarjeelu lenanduna, kudi chethi neutrinolu vaati swantha anty particlesga panicheestaayi mariyu mejorana maas turmnu kaligi untaayi. praamaanika namuunaalooni itara diarock dravyaraasula maadirigaane, neutrino diarock dravyarashi highgs yantraangam dwara utpatti avtundani bhaavistunnaaru, anduvalla anoohyamainadi. praamaanika namuunaa fermian dravyarashi parimaanam yokka aneka kramaanni batti bhinnamgaa untundi; diarock neutrino dravyarashi kaneesam adhe anischitini kaligi untundi. marovaipu, kudi chethi neutrinola kosam mejorana dravyarashi highgs mechanism nundi utpannam kaadu, anduvalla praamaanika namuunaaku minchina kotta bhouthika shaastram yokka kontha shakti pramaanamtho mudipadi untundani bhaavistunnaaru, udaaharanaku plank scale. anduvalla, kudi chethi neutrinolatho kuudina yea prakriya ayina takkuva saktitoe anachiveyabadutundi. eee anachiveyabadina prakriyala kaaranamgaa diddubaatu edama chethi neutrinolaku kudi chethi mejorana dravyaraasiki vilomaanupaatamlo unde dravyaraasini samarthavantamgaa istundi, idhi sea-saa anie piluvabade oka yantraangam. bhaarii kudi chethi neutrinola uniki tadwara edama chethi neutrinola chinna dravyarashi mariyu pariseelanallo kudi chethi neutrinolu lekapovadam rendintinee vivaristundi.
ayithe, diarock neutrino dravyaraasilo anischiti kaaranamgaa, kudi chethi neutrino dravyarashi ekkadainaa undavacchu. udaaharanaku, avi kev vale teelikagaa mariyu krishna padaarthamgaa undavacchu, avi elhechsi shakti paridhiloo dravyaraasini kaligi undavacchu mariyu gamaninchadagina lepton sankhya ullanghanaku daariteeyavachchu, ledhaa avi gut scaleku daggaragaa undavacchu, kudi chethi neutrinolanu oka goppa ekikruta siddhaantam yokka sambhaavyatatoo anusandhaaninchavacchu.
dravyarashi padaalu vividha taraala neutrinolanu militam chestaayi. eee mixing anedi pmns matricks dwara paramiti cheyabadutundi, idhi sii. keey. emm. quark mixing matricks yokka neutrino analog. daadaapu takkuvagaa unde quark mixing maadirigaa kakunda, neutrinola mixing daadaapu garishtamgaa kanipistundi. idhi mixing namuunaalanu vivarinchagala vividha taraala madhya samaruupatala gurinchi vividha oohaagaanaalaku daariteesindi. mixing matricks sipi invariansnu vichchinnam chese aneka sanklishta dasalanu kooda kaligi undavacchu, ayithe veeti prayogaatmaka parisoedhana jaragaledu. eee dasalu prarambha vishwamlo leptogenesis anie piluvabade prakriyaloo leptonla vyatirekatapai leptonla migulu srushtinchagalavu. eee asamaanatanu taruvaati dasalo anty-baryonla kante ekkuva baryonluga maarchavacchu mariyu vishwamlo padaartha-pratidravya asamaanatanu vivarinchavacchu.
prarambha vishwamlo pedda ettuna nirmaanam erpadatam gurinchi parigananala kaaranamgaa, krishna padaartham yokka pariseelanaku vivaranagaa telikapati neutrinolu ishtapadavu. nirmaanam erpadataaniki sambandhinchina anukaranalu avi chaalaa vaedigaa unnayani chuuputaayi-i.ii. vaati dravyaraasitoe poliste vaati gathi shakti peddadi-ayithe mana vishwamlo galaxyla maadirigaane nirmaanaala erpaatuku challani cheekati padaartham avasaram. neutrinolu tappipoyina krishna padaarthamloo konni saatam uttamamgaa vivarinchagalavani anukaranalu chuupistunnaayi. ayithe, bhaarii krimirahitam kudi chethi neutrinolu "dark matter vimpku saadhyamayye abhyardhi.
priaan namuunaalu.
moodu taraala kwarklu mariyu leptonlu unnayane vaastavaaniki sambandhinchina parishkarinchani samasyanu parishkarinchadaaniki aneka priaan namuunaalu pratipaadinchabaddaayi. prion namuunaalu saadhaaranamgaa konni adanapu kotta kanaalanu pratipaadistaayi, ivi praamaanika namuunaa yokka kwarklu mariyu leptonlanu roopondinchadaaniki militam cheyagalavani marinta pratipaadinchabaddaayi. mottamodati priaan namoonaalalo okati rishan namuunaa.
eee roeju varaku, yea priaan modal vistrutamgaa aamodinchabadaledu ledhaa puurtigaa dhruvikarinchabadaledu.
pratidee siddhaantaalu.
saiddhaantika bhouthika shaastram pratidee yokka siddhaantam vaipu krushi chestune undhi, telisina anni bhouthika drugvishayaalanu puurtigaa vivarinche mariyu anusandhaaninche siddhaantam, mariyu suutrapraayamgaa nirvahinchagala edainaa prayogam yokka phalitaanni anchanaa vestundi.
aacharanatmakamgaa, quantum gurutvakarshana siddhaantamlo saadhaarana saapekshatato praamaanika namuunaanu ekikrutam chese siddhaantaanni abhivruddhi cheyadame eee vishayamlo takshana lakshyam. siddhaantamlo sambhaavita lopaalanu adhigaminchadam ledhaa kana dravyaraasula yokka khachitamaina anchanaa vanti adanapu lakshanaalu korukuntaru.
atuvanti siddhaantaanni okachota cherchadamlo savaallu kevalam sambhaavitamainavi kaavu-avi anyadesa rajyalanu parisoedhinchadaaniki avasaramaina chaalaa ekkuva saktula prayogaatmaka amsaalanu kaligi untaayi.
eee disalo aneka mukhyamaina prayatnaalu supersemetry, loop quantum gravity mariyu string siddhaantam.
loop quantum gurutvakarshana.
loop quantum gurutvakarshana vanti quantum gurutvakarshana siddhaantaalu mariyu itarulu quantum feeled siddhaantam mariyu saadhaarana saapekshata yokka ganita ekikaranaku aasaajanaka abhyardhulugaa bhaavistaaru, dheeniki ippatike unna siddhaantaalaku takkuva teevramaina maarpulu avasaram. ayithe iteevali parisoedhana kaanti vegampai quantum gurutvakarshana yokka oohaatmaka prabhavalapai kathinamaina parimitulanu unchutundi mariyu quantum gurutvakarshana yokka konni prastuta namuunaalanu ishtapadadu.
string siddhaantam.
eee mariyu itara samasyalanu sarichese prayatnamlo praamaanika namuunaa yokka podigimpulu, savaranalu, pratyaamnaayaalu mariyu punarvyavastheekaranalu unnaayi. string siddhaantam atuvanti punar aavishkaranalalo okati, mariyu chaalaa mandhi saiddhaantika bhouthika saastravettalu atuvanti siddhaantaalu pratidee yokka nijamaina siddhaantam vaipu tadupari saiddhaantika dasha anie bhaavistaaru.
string siddhaantam yokka aneka vaividhyaalalo, vaividhyaalalo edward whitten oka string samavesamlo ganita unikini modatisaarigaa pratipaadinchina emm-siddhaantam, chaalaa mandhi saraina "kaali" abhyardhigaa nammutaaru, mukhyamgaa bhouthika saastravettalu brian green mariyu stephen hocking. puurti ganita vivarana inca teliyakapoyinappatiki, nirdishta sandarbhaalaku eee siddhaantaaniki parishkaralu unnaayi. iteevali rachanalu pratyaamnaaya string namuunaalanu kooda pratipaadinchaayi, veetilo konni emm-siddhaantam (udhaa.zii. kalabi-yuu manifolds, aneka adanapu kolatalu modalaina vaati uniki.) lisa randall vanti baga prachurinchabadina bhouthika saastravettala rachanalatho sahaa.

