
kalabari rajyam

kalabari rajyam, dheenini elim kalabari anie kooda pilustaaru (kalabari "kotta naukayana naukaasrayam"), niger nadhi deltaloni kalabari prajala swatantra saampradaaya rashtram, idhi oka izav jaathi samuuham.
idhi ippudu nigerialo nadhi rashtramgaa unna saampradaaya rashtramgaa gurtinchabadindi.
eee rajyaanni amashree raajavamsam puurveekuraalu modati amashree sthaapinchaaru, ippudu dheeniki yuvaraju kutumbam naayakatvam vahistondi.
eee rajyaanni raaju amashree Xi (professor theophilus prins will cf "r), athani nayakula mandalitho paatu paalistaaru, veerilo ekkuva mandhi raaja yuvarajulu. kalisi, vaaru racharikam maadirigaane saampradaaya kalabari paalaka gruhanni yerparustaaru.
prajalu mariyu acharalu.
oka sampradaayam prakaram, kalabari prajalu vaastavaaniki kalabar (europeanlu "paatha kalabar" anie pilustaaru) nundi vacchaaru, idhi thoorpuna marinta ephic prajalu aakraminchina pradaesam. idhi 19va sataabdapu aavishkarana ayi undavacchu. europeanlu tama pattanaaniki "kalabar" anae paerunu icchaarani ephiclu swayamgaa chebutaaru.
kotta kalabar nadhi paschima odduna unna amapho nundi aizo sthiranivaasulu kalabaarini sthaapinchaarani, itara samaajaalaku chendina sthiranivaasulu vaaritho akkada cheraarani itara sampradaayaalu chebutunnayi.
prajalu delta mada adavula chittadi neelala madhya varusa dveepaalanu aakramincharu, akkada vaaru chepalu pattadam mariyu vaanijyamlo nimagnamai unnaaru.
vaaru delta praantam yokka utpattulanu kotta kalabar mariyu imo nadula varaku teesukuvelataaru mariyu vaatini lothattu praantaala aaharam mariyu vastuvula kosam marpidi chesukuntaru.
15va sataabdamloo, prarambha european vyaapaarulu taamu delta prajalu matrame runampai vyaparam cheyadaaniki niraakarinchaamani paerkonnaaru.
elim kalabari prajalu modata kalabari vamsamlooni anni devatalaku talli ayina ovemenakaaso devatanu ("ledhaa avamenakaso, acaso") poojinchevaaru, vyaktigata sthaavaraalaku vaari swantha sthaanika devatalu mariyu devatalu unnappatikee.
aame yuddham mariyu raktapaataanni vyatirekinchindi, taruvaata kalabari aame samudraalanu paalinchina british devata britana sodari anie perkondi. vaari poruguvaarilo, vaari "nagarika" mariyu saadhaaranamgaa saantiyuta pravartana kaaranamgaa kalabarilanu "aangleyulu" anie pilicheevaaru.
charitra.
raaju overi daba anae palakudu baanisa vyapaaraanni kalabari mariyu boneeki teesukuvacchi, duke monmouth mariyu duke africa gruhalanu sthaapinchaadani chebutaaru.
idhi 1699 kii kontakaalam mundu jarigindi, endukante aaa samvatsaramlo kalabari duke monmouth kuu bahumatulu icchinatlu james barboat namodu chesadu.
kalabari atlantic baanisa vaanijyaaniki oka vyapara kendramgaa maarindi, pradhanamgaa igboland nundi konugolu chesina baanisalanu marinta uttaraana vikrayinchindi.
1800 loe maraninchina modati amashree, athani paerunu kaligi unna raajavamsaaniki sthaapakudu. ayana paalanalo chaalaa varaku pradhana vaanijya samsthalu vistarinchaayi.
19va sataabdamloo, delta thoorpuna adhikara pooraataaniki kalaabari rajyam kendramgaa undedi.
elim kalabari paschimaana nembe raajyaaniki, aagneyamlo boney raajyaaniki, eshaanyamlo okrikaaku vyatiraekamgaa poraadaaru.
pradhana pratyarthi okrikaa, idhi kalaabari lopali bhaagaaniki pravesaanni nirodhinche saamarthyaanni kaligi undhi.
kalabari vaari vastuvulanu kotta kalabar nadhi mukhadwaram vadda unna elim ifokoku teesukuvacchaaru, conny european vyaapaarula soulabhyam kosam maroe edu mailla dhooram velladaaniki niraakarinchaaru. baanisalu, dantaalu mariyu thaati noonenu konugolu cheyadam vyaparamlo bhaagamgaa undedi, dheeniki badulugaa coten dustulu, hardware, tupaakulu mariyu gunpouder ivvabaddaayi. aaviri dwara tayaaru cheyabadina uppu, antargata vyaparamlo oka mukhyamaina vastuvu.
1863 joolailo, nembe prajalatho vairam chelaregindi, nembe nirnayaatmaka vijaetalu ayyaru.
1865 decemberu natiki okrikaa kalabari vaanijya padavalapai merupudaadi praarambhinchindi, kalabari kalabari bhuubhaagam gundaa vaari prayaanaanni addukuntunnanduna boney chaerutaanani bedirinchaadu. marinta satrutvaanni nivaarinchadaaniki british consul jokyam chesukovalasi vachindi.
1869loe jubo zubogha ("zaa-zaa") boney nundi maari, pratyeka opobo rashtraanni sthaapinchinappudu, athanu kalabariki mitrudu ayyadu. opoboku vaanijyam kolpovadam nundi kolukovadaniki boney ippudu kalabari bhuubhaagamlooki marinta teevramaina prayatnaanni praarambhinchaadu.
1873loe kalabari lopala rendu pratyarthi vargaala madhya oppandam kudurchukunna adhe rojuna kalabari mariyu boney madhya shaashwata shanti oppandam kudirindi.
eee oppandaalalo edhee paatinchabadaledu. 1882 joolailo british consul boneetho jarigina poraatamlo mallee jokyam chesukovalasi vachindi.
1882 nundi 1884 varaku raaja kutumbaaniki chendina rendu vargaalu niyantrana kosam poradatam konasaginchayi.
amashree vargam vijayam saadhinchindi, ayithe barboy ledhaa will braid samuuham 1881loe bakana kotta sthaavaraaniki maarindi.
aaa taruvaata ventane, ekkuvagaa amashree samuuhamtoe kuudina migilina vargam kooda elim kalabaarini khaalii chesi, 1882loe abonema mariyu 1884loe bugumaku velli, rendoo marinta lothattu praantaalaku vellaayi. european vyaapaarulu vaarini anusarinchaaru, ippudu sombriro nadini abonema varaku ekkaaru. kalabari prabhutvam ippudu raaju netrutvamlo, paryavekshinche saktivantamaina adhipatulu, raaja yuvarajula mandaligaa maarindi.
paalakulu.
swatantra rashtram.
zaan stevert yokka "african states und paalakula" (1989) nundi teesukunna paerlu mariyu teedeelu.
protectorate mariyu nigerian federation.
rajyam british rakshita raajyamlo bhaagamaina taruvaata paalakulu, appudu nigeria swatantra samakhyah