teerapraanta kotha

teerapraanta kotha antey alalu, pravahalu, alalu, gaali-nadiche neeru, neeti valana erpade manchu ledhaa tuphaanula itara prabhaavaala kaaranamgaa teerapraantamlo bhoomini kolpovadam ledhaa sthaanabhramsham cheyadam ledhaa avakshepana mariyu raallanu deerghakaalikamgaa tolaginchadam. teerapraantam yokka bhuu-tirogamanaanni alalu, rutuvulu mariyu itara swalpakaalika chakriya prakriyala yokka taatkaalika sthaayilo kolavavacchu mariyu vivarinchavacchu. teerapraanta kotha anedi hydraulic charya, rapidi, gaali mariyu neeti prabhavam mariyu tuppu, mariyu itara saktulu, sahaja ledhaa asahajamaina vaati valla sambhavinchavachhu.
raathi kaani tiiraalaloo, teerapraanta kotha phalitamgaa teerapraantamlo raathi poralu ledhaa fracture jonelu unna praantaallo raathi nirmaanaalu erpadataayi, kothaku vividha nirodhakata untundi. mruduvaina praantaalu kathinamaina vaati kante chaalaa vaegamgaa ksheenistaayi, dheeni phalitamgaa saadhaaranamgaa soramgaalu, vantenalu, stambhaalu mariyu stambhaalu vanti bhuu roopaalu erpadataayi. kalakramena teeram saadhaaranamgaa bayatiki vastundi. mruduvaina praantaalu kathinamaina praantaala nundi ksheeninchina avakshepanhatho nindi untaayi, mariyu raathi nirmaanaalu ksheenistaayi. balamaina gaalulu, vadulugaa unde isuka mariyu mruduvaina raallu unna praantaalalo kooda kotha saadhaaranamgaa jarugutundi. lakshalaadi padunaina isuka ginjalanu oodadam valla isuka pelche prabhavam erpadutundi. eee prabhavam raallanu naasanam cheyadaaniki, mruduvugaa mariyu meruguparachadaaniki sahaayapadutundi. kotha yokka nirvachanam itara raathi ledhaa isuka kanaala yaantrika charya dwara raathi uparitalaalanu ruddadam mariyu dharinchadam.
ipcc prakaram, vaataavarana maarpula valla samudra mattam perugudala prapanchavyaaptamgaa theera kothanu penchutundi, theera praantaalu mariyu lothattu theera praantaalanu gananeeyamgaa maarustundi.
teerapraanta prakriyalu.
hydraulic charya.
kondapaiki vachhe alalu, kondapaiki vachhe gaalilo pagullu erpadinappudu hydraulic charya jarugutundi. idhi chuttupakkala unna raatipai ottidi testundi, mariyu kramamga mukkalu mukkaluga vidipoyi tolaginchavacchu. kalakramena, pagullu peragavacchu, konnisaarlu guhanu yerparustaayi. splinterlu samudrapu mattaniki padipothayi, akkada avi tadupari ala charyaku lobadi untaayi.
attression.
alalu okadaanitoe okati dheekonadaaniki, okadaanikokati ruddadaaniki mariyu chipping cheyadaaniki, kramamga chinnaviga, sunnitamainavigaa mariyu rounderga maaradaaniki karanamainappudu attrussion sambhavistundi. konda mukham yokka adugubhaagamto kooda scree dheekontundi, konda nundi chinna raathi mukkalanu chipping chestundi ledhaa isuka poranu pooli rapidi (rapidi) prabhavanni kaligi untundi.
parishkaram.
draavanam anedi samudrapu neetilo unde aamlalu chaak ledhaa sunnapurayi vanti konni rakaala raallanu kariginche prakriya.
rapidi.
rapidi anie kooda piluvabade rapidi, konda mukhaalapai alalu virigi nemmadigaa ksheeninchinappudu sambhavistundi. samudrapu kondala sikharam mukhamgaa unnanduna, idhi itara taranga charyala nundi vacchina screelanu kooda upayoginchi, konda mukham nundi paiki raalla mukkalanu kottadaniki mariyu vichchinnam cheyadaaniki upayogistundi, veetini adhe taranga charya mariyu gharshana kosam upayoginchavacchu.
tuppu.
samudram yokka pihech (pihech 7 kante takkuva edainaa) oka konda mukham meeda raallanu naasanam chesinappudu tuppu ledhaa draavanam/rasayana vaataavaranamu sambhavistundi. sunnapurayi konda mukhalu, ivi madhyastamgaa adhika pihech kaligi untaayi, mukhyamgaa eee vidhamgaa prabhaavitamavutaayi. taranga charya pratispandinchina padaarthaanni tolaginchadam dwara pratispandana retunu kooda penchutundi.
kotha retlanu prabhaavitam chese karakalu.
praathamika karakalu.
konda mukham yokka kothaku kaaranamayye alala saamarthyam aneka karakalapai aadharapadi untundi.
samudram vaipu unna raalla kaatinyam (ledhaa vilomamgaa, ksheeninchagala saamarthyam) raalla balam mariyu pagullu, pagullu mariyu silt mariyu chakkati isuka vanti naan-cohessive padaarthaala padakala uniki dwara niyantrinchabadutundi.
konda digubadi sidhilaalanu munduvaipu nundi tolaginche raetu samudra tiiraanni daate alala saktipai aadharapadi untundi. eee shakti sidhilaala lobe nundi padaarthaanni tolaginchadaaniki klishtamaina sthaayiki cherukovali. sidhilaala lobes chaalaa sthiramgaa undavacchu mariyu puurtigaa adrushyam kaavadaaniki chaalaa samvatsaraalu pattavacchu.
tiiraalu teerapraantamlo alala saktini paaradrolutaayi mariyu prakkane unna bhoomiki rakshananu andistaayi.
munduvaipu sthirathvam, ledhaa tagginchadaaniki daani nirodhakata. okasari sthiramgaa unte, munduvaipu unna praantam taranga saktini vedajalladamlo marinta prabhaavavantamgaa undaali, tadwara takkuva mariyu takkuva saktivantamaina taramgaalu daanini daati chaerataayi. konda diguvana unna munduvaipuku vachhe updrift material erpaatu sthiramaina beechnu nirdhaarinchadaaniki sahaayapadutundi.
prakkane unna snaanapu kolata ledhaa samudrapu adugubhagapu aakruteekarana, tiiraaniki vachhe taranga saktini niyantristundi mariyu konda kotha retupai mukhyamaina prabhavanni chooputundi. tiiraaniki cherukune mundu tuphaanu taramgaalu vichchinnam ayyi, vaati saktini paaradroladam dwara alala kotha nundi sholes mariyu baarlu rakshananu andistaayi. samudrapu adugubhaagamlo dynamic swabhaavaanni batti, sholes mariyu baarla sthaanamlo maarpulu beach yokka sthaanaanni ledhaa konda kothanu teeram vembadi sthaanaanni maarchadaaniki kaaranamavutaayi.
prapanchavyaaptamgaa perugutunna samudra mattaala valla teerapraanta kotha baga prabhaavitamaindi. united states yokka thoorpu samudra teeramlo theera kotha peragadaaniki goppa charyalu jarigaayi. florida vanti pradaesaalu teerapraanta kothanu gamaninchaayi. eee perugudalaku pratispandanagaa florida mariyu daani vyaktigata counteelu floridaaku sandarsakulanu aakarshinche mariyu daani bahula-billion dollarla paryataka parisramalaku maddatu ivvadaaniki sahayapade ksheeninchina isukanu tirigi nimpadaaniki budjetlanu penchaayi.
niyantrana paddhatulu.
teerapraanta kotha niyantrana paddhatulu moodu saadhaarana roopaalu unnaayi. eee moodintiloo mruduvaina-kotha niyantranalu, kathinamaina-kotha niyantranalu mariyu sthaanabhramsham unnaayi.
kathinamaina kotha niyantranalu.
mruduvaina-kotha niyantrana paddhatula kante kathinamaina-kotha niyantrana paddhatulu marinta shaashwata parishkaranni andistaayi. samudrapu godalu mariyu groinlu pakshika shaashwata moulika sadupayaluga panicheestaayi. eee nirmaanaalu saadhaarana dustulu mariyu kanneeti nundi nirodhakatanu kaligi undavu mariyu vaatini punaruddharinchaalsi untundi ledhaa punarnirminchaalsi untundi. idhi oka samudrapu goda yokka sagatu jeevitakaalam 50-100 samvatsaraalu mariyu oka groen yokka sagatu 30-40 samvatsaraalu anie anchanaa veyabadindi. vaati saapeksha saasvatam kaaranamgaa, eee nirmaanaalu kothaku tudi parishkaram kaavacchani bhaavistaaru. samudrapu godalu kooda beechku prajala pravesaanni kolpotayi mariyu beach yokka sahaja sthithini teevramgaa marchagalavu. groins kooda beach yokka sahaja sthithini teevramgaa maarustundi. beach poeshanha prajectula madhya viramanni tagginchavacchani kondaru vaadistunnaaru, ayithe avi beach poeshanhaku parishkaramga chudabadavu. samudrapu godalapai itara vimarsalu emitante avi khareedainavi, nirvahinchadam kashtam, mariyu konnisaarlu sarigga nirminchakapothe beach marinta debbatintundi. kathinamaina kotha niyantranala gurinchi manam marinta telusukuntunnappudu, eee nirmaanaatmaka parishkaralu parishkarinche daanikante ekkuva samasyalanu kaligistaayani khachitamgaa cheppavacchu. avi sahaja neeti pravaahaalaku antaraayam kaligistaayi mariyu isukanu tiiraala venta marakunda nirodhistaayi, vaatini erpaatu cheyadaaniki mariyu nirvahinchadaaniki adhika kharchulu, prakkane unna beachlu mariyu dibbalalo kothaku kaaranamayye dhorani mariyu tuphaanu neetini mariyu itara aastulaloki anukokunda mallinchadam vantivi untaayi.
kathinamaina kotha niyantrana yokka sahaja roopaalalo mada adavulu mariyu pagadapu dibbalu vanti sthaanika vrukshasampadanu naatadam ledhaa nirvahinchadam untaayi.
mruduvaina-kotha niyantranalu.
mruduvaina kotha vyuuhaalu kotha prabhavalanu mandaginche taatkaalika empikalanu suuchistaayi. isuka sanchi mariyu beach poeshanhathoo sahaa eee empikalu deerghakaalika parishkaralu ledhaa shaashwata parishkaraluga uddesinchabadaledu. maroka paddhati, beach scrapping ledhaa beach bulldosing anedi bhavanam mundu ledhaa bhavanam punaadini samrakshinche maargamgaa krutrima dibbanu srushtinchadaaniki anumatistundi. ayithe, oka yuu undhi.ess. taabelu goodu seasonlo beach bulldosing paie federal taatkaalika nishedham, 1 mae-15 november. mruduvaina kotha niyantrana yokka atyanta saadhaarana paddhatullo okati beach poeshanha prajectulu. eee prajectulalo kotha kaaranamgaa kolpoyina isukanu tirigi sthaapinche maargamgaa isukanu puudikatoe puudchi, daanini beechlaku taralinchadam untaayi. konni sandarbhaallo, isuka munigipoye praantaalalo ledhaa tarachugaa mariyu pedda tuphaanulu unna praantaalalo kotha niyantranaku beach poeshanha saraina charya kaadu. 
sahaja tuphaanu beach yokka paniteerunu anukarinchadaaniki vadulugaa unde kobulnu upayoginche dynamic revetment, open coast linela vanti adhika shakti vaataavaranaalaloo mruduvaina-kotha niyantrana pratyaamnaayam kaavacchu.
samvatsaraalugaa beach poeshanha chaalaa vivaadaaspada theera rakshana charyaga marindi idhi aneka sahaja vanarulanu pratikuulamgaa prabhaavitam chese saamarthyaanni kaligi undhi. eee beach poeshanha prajectulatho konni pedda samasyalu emitante, avi vistruta shreni sanklishta chattalu mariyu nibandhanalanu anusarinchaali, alaage eee prajectulanu puurti cheyadaaniki adhika kharchulu avasaram. kevalam isukanu beechku jodinchadam valla adhi akkade untundani ardham kaadu. konni sanghaalu pedda mottamlo isukanu padepade teesukuvastaayi, adhi tadupari pedda tuphaanuto kottukupovadaaniki matrame. eee karakalu unnappatikee, beach poeshanha ippatikee aneka samajalalo tarachugaa upayoginchabadutundi. iteevala, yuu.ess. sainika dalaala injaneerlu kevalam nirmaanaatmaka parishkaralanu matrame kakunda teerapraanta kothaku mottam kotta shreni parishkaralanu parigananaloki teesukovalasina avasaranni nokki chepparu. sthaanika vrukshasampada, chittadi naela rakshana mariyu punaruddharana, mariyu nirmaanaalu mariyu sidhilaala punaravasam ledhaa tolagimpu vanti sambhaavya parishkaralu unnaayi.
teerapraantaalalo nivasistunnaaru.
vrukshasampadato sahaa teerapraanta kothaku parishkaralanu "jeevinche teerapraantaalu" antaaru. jeevinche teerapraantaalu mokkalu mariyu itara sahaja amsaalanu upayogistaayi. jeevana teerapraantaalu tuphaanulaku vyatiraekamgaa marinta sthithisthaapakamgaa, neeti naanhyatanu meruguparustaayi, jeevavaividhyaanni penchutaayi mariyu matsya aavasalanu andistaayi. chittadi neelalu mariyu gulla dibbalu vrukshasampadaku udaaharanalu, veetini teerapraantaalalo nivasinchadaaniki upayoginchavacchu; avi alalaku sahaja addamkulugaa panicheestaayi. padihenu adugula chittadi naela vachhe taramgaala saktilo yaabhai saatam grahinchagaladu.
punaravasam.
moulika sadupayala marpidi kooda tiiraaniki dhooramgaa edainaa gruhanni marchadam kooda oka empika. sampoorna mariyu saapeksha samudra mattam perugudala mariyu kotha rendinti sahaja prakriyalanu punarnirmaanamlo pariganistaaru. kotha teevrata, alaage aasti yokka sahaja prakruti drushyam vanti kaarakaalanu batti, sthaanabhramsham antey kevalam takkuva dhooram lothattu praantaanni taralinchadam ledhaa sthaanabhramsham anedi oka praantam nundi merugudalalanu puurtigaa tolaginchadam kaavacchu. paryaavarana nyayanni drushtilo unchukune parishkaramga nirvahinchabadina thirogamanamtho kalipi saha utpatti vidhanam pratipaadinchabadindi. saadhaaranamgaa, tirogamananiki takkuva praja maddatu undhi."ayithe, oka samajam teeram vembadi tama bhavanalanu maarchaalani nirnayinchukunte, vaaru aaa bhoomini bahiranga pradaesamgaa marchadam ledhaa daanini rakshinchadaaniki daanini bhuu trustga badilee cheyadam sarvasaadhaaranam. eee punaravasa paddhatulu chaalaa kharchutho kuudukunnavi, tuphaanu perugudalanu nivaarinchagalavu, teerapraanta gruhalu mariyu vyapaaraalanu rakshinchagalavu, takkuva carbon mariyu itara kalushya kaarakaalanu srushtinchagalavu, mukhyamaina chepala jaatulaku nursory aavasalanu srushtinchagalavu, bahiranga sthalam mariyu vanyapraanulanu punaruddharinchagalavu mariyu eee teerapraanta samaajaala samskrutini tirigi teesukuraagalavu.
tracking.
tuphaanulu saadhaarana vaataavaranam kante vandala retlu vaegamgaa kothaku kaaranamavutaayi. manueval surveying, lazer altimeter ledhaa atvpy amarchina gps unit dwara sekarinchina daetaanu upayoginchi mundu mariyu taruvaata poolikalu cheyavachu. landsat drushyaalu vanti remot sensing daetaanu pedda ettuna mariyu teerapraanta kotha yokka bahula samvatsaraala madimpulaku upayoginchavacchu. 
udaaharanalu.
kotta dakshina wales yokka madhya theera praantamlooni vamberal vadda konda teeram kotha sambhavinchina pradaesam, ikkada sikharaala paina nirminchina illu samudramlo koolipovadam praarambhinchaayi. idhi alala kaaranamgaa pradhanamgaa avakshepana padaartham kothaku kaaranamavutundi, dheeni meeda bhavanala punaadulu untaayi.
aangla madhyayuga unni vaanijyaaniki rajadhani ayina dunwitch, konni sataabdaala kaalamlo alala dwara avakshepana puna ist pampinhee kaaranamgaa adrusyamaindi. maanava jokyam kooda teerapraanta kothanu penchutundihi devon, inglaandlooni haalandlu, haalandlu oka samvatsaram paatu kottukupoyina teerapraanta graamam, daani mundu unna baeloe shingle yokka munupati puudika kaaranamgaa.
california teeram, avakshepana silala mruduvaina sikharaalanu kaligi undhi mariyu bhaareega janabha kaligi undhi, sikharaalu ksheenistunnanduna tarachugaa gruha nashtam sambhavistundi. devils slide, saantaa barbara, ensenadaku uttaraana unna teeram mariyu malibu kramam tappakunda prabhaavitamavutaayi.
humber esturyki uttaraana unna ingland thoorpu teeramlo unna holderness teerapraantam, daani mruduvaina bankamatti sikharaalu mariyu saktivantamaina alala kaaranamgaa airopalo vaegamgaa ksheenistunna teerapraantaalalo okati. dheenini niyantranalo unchadaaniki groins mariyu itara krutrima charyalu teeram krinda marinta prakriyanu vegavantam chesaayi, endukante podavaina teeram isuka beechlanu aakalitho vadilivestundi, vaatini marinta bahirgatam chestundi. dover yokka tellani kondalu kooda prabhaavitamayyaayi.
uttara cove teerapraantam, washington samvatsaraaniki 100 adugula kante ekkuva vegamtho ksheenistoondi, eee praantaaniki "washway beach" anae maaruperunu sampaadinchindi."asalu pattanamlo chaalaa bhaagam samudramlo koolipoyindi. eee praantam united states yokka paschima teeramlo atyanta vaegamgaa ksheenistunna teeramgaa cheppabadutundi. chivaraku kothanu tagginchadaaniki charyalu teesukobaddaayi, teesukobaddaayi prakriya gananeeyamgaa mandaginchindi.
maltaloni 17va sataabdapu chaaritraatmaka koota ayina ricasoli koota theera kothaku gurayye pramaadam undhi, endukante idhi kothaku gurayye avakaasam unna thalabhoomilo oka lopam meeda nirminchabadindi. oka buruju godalo oka chinna bhaagam appatike koolipoyindi, daani kinda unna bhoomi ksheeninchindi, alaage itara godalalo kooda pagullu unnaayi.
speyinlooni ell campello loe, modati sataabdam b samayamlo raathi nundi tavvina roman chepala polam yokka kotha mariyu vaiphalyam.sii. daggari creeda naukaasrayam nirmaanam valla idhi marinta teevramaindi.
hampton-aann-sea kooda eee samasyatho baadhapadutondi. hampton-aann-sea inglaandlooni kent loe undhi. idhi okappudu gulla chepalu pattadaniki chaalaa prachuryam pondindi mariyu samudrampai chaalaa aadharapadi undedi. 1800la mundu nundi hampton-aann-sea teerapraanta kotha prabhaavaalaku guraindi. global warming mariyu vaataavarana maarpula perugudalato hampton-aann-sea theera kotha marinta digajaarindi. global warming samudra mattam perugudalaku, marinta teevramaina mariyu tarachugaa tuphaanulaku, mariyu samudra ushnograta mariyu avapaata sthaayila perugudalaku kaaranamavutundi. hampton-aann-sea teerapraanta kothaku intha bhayankaramaina kesu undataaniki maroka kaaranam, adhi anubhavinchina tuphaanula teevrata mariyu teevratalo perugudala. eee sahaja sanghatanalu hampton pier, hernecliffe thotalu, villala samiti, aneka rahadaarulu mariyu okappudu hampton-aann-seelo unna aneka itara nirmaanaalanu naasanam chesaayi. eee vidhvamsam taruvaata, taruvaata vaaru migilina bhoomi mariyu bhavanalanu rakshinchadaaniki samudra godanu nirminchadam praarambhinchaaru. ayithe, samudra goda peddagaa sahayam cheyaledu bhavanalu kothatho prabhaavitamayyaayi. appudu oka tuphaanu vacchi samudrapu godanu virigindi, adhi daani venuka unna bhoomini munchettindi. eee sanghatanalu chaalaa mandhi bhuu pettubadidaarulu venakki taggadaaniki kaaranamavutaayi. chivariki, samudramlo kotha chaalaa bhoomini adhigaminchinanduna hampton-aann-seeni vidichipettavalasi vachindi. 1916 natiki hampton-aann-sea puurtigaa vidichipettabadindi. 1920la natiki konni nirmaanaalu matrame ippatikee unnaayi. aaa samayamlone hampton-aann-sea chivaraku munigipoyindani cheppabadindi. hampton-aann-sea edurkonna vishaadam nundi nedu kevalam moodu mailuraallu matrame bayatapaddayi. eee mailuraallalo hampton inn, hampton pier mariyu konni roadlu unnaayi. hampton pier asalu parimaanam vale laenappatikee, idhi ippatikee prajalaku chepalu pattadaniki goppa pradaesamgaa panichestondi. nedu hampton satram ippudu daani ruchikaramaina aaharam mariyu daani andamaina suuryaastamayam drushyaaniki prasiddhi chendina oka prasiddha chinna pub. eee roeju varaku vaaru hampton-aann-sea charitranu itarulatoe panchukuntunnaru.

