
plaastar

plaastar anedi godalu mariyu paikappula rakshana ledhaa alankaara puuta kosam mariyu alankarana amsaalanu achupettadaaniki mariyu vaeyadaaniki upayoginche nirmaana samagri. aanglamlo, "plaastar" antey saadhaaranamgaa bhavanala lopali bhagalaku upayoginche padaartham, ayithe "render" anedi saadhaaranamgaa bahya anuvartanaalanu suuchistumdi. gaara anae padam chadunaina uparitalaala kante upasamana alankarananu utpatti cheyadaaniki edho oka vidhamgaa panichese plaastar varknu suuchistumdi.
plaastar yokka atyanta saadhaarana rakalu pradhanamgaa gypsum, sunnam ledhaa simentnu kaligi untaayi, conny annee oke vidhamgaa panicheestaayi. plaastar podi podigaa tayaaru cheyabadutundi mariyu uparitalampai aplai cheyadaaniki mundu ventane gatti conny pani cheyagala paestnu roopondinchadaaniki neetitho kalapabadutundi. neetitho praticharya sphatikeekarana dwara vaedini vidudala chestundi mariyu hydrated plaastar appudu gattipadutundi.
plaastarnu lohapu panimutlu mariyu isuka kaagitamto saapekshamgaa sulabhamgaa pani cheyavachu mariyu sait meeda ledhaa mundugaane achupettavacchu, mariyu pani chesina mukkalanu antukune padaarthamthoo unchavacchu. plaastar anedi load-baring kante finishing kosam anukuulamgaa untundi, mariyu alankarana kosam mandamgaa aplai chesinappudu daachina sahayaka framework avasaram kaavacchu.
plaastar roopaalu aneka itara upayogaalanu kaligi unnaayi. vaidyamlo, plaastar keella taaraaganaalu ippatikee tarachugaa virigina emukalaku maddatu ivvadaaniki upayoginchabadataayi. dantavaidyasaastramlo, dantha mudralalo padaarthaanni poyadam dwara dantha namuunaalanu tayaaru cheyadaaniki plaastar upayoginchabadutundi. vividha rakaala namuunaalu mariyu acchulu plaastartho tayaaru cheyabadataayi. kalalo, fresco painting kosam sunnam plaastar saampradaaya maatruka; varnadravyam oka sannani tadi paie pora plaastar mariyu fuseku vartinchabadutundi, tadwara painting vaastavaaniki rangu plaastarlo untundi. puraatana prapanchamlo, alaage ippatikee upayoginchabadutunna plaastar upasamanamlo alankaara namuunaalu, plaastar kooda godala kosam pedda alankaarika upasamanaalanu srushtinchadaaniki vistrutamgaa upayoginchabadindi, ayithe veetilo konni matrame manugada saaginchaayi.
charitra.
kaneesam 7,000 samvatsaraala kritam madhyapraachyamlo plaastarnu modata nirmaana samagriga mariyu alankarana kosam upayoginchaaru. egyptulo, jipsamnu bahiranga mantallo kalchi, podigaa chuurnam chesi, plaastarnu roopondinchadaaniki neetitho kalapadam jarigindi, dheenini pyramidla blackla madhya mortarga upayoginchaaru mariyu pradaesaalaku mruduvaina mukhanni andinchadaaniki upayoginchaaru.jerikolo, maanava purrelanu plaastartho alankarinchi, sajeevamgaa kanipinchadaaniki paint chesina oka cult udbhavinchindi. romanlu airopaku plaastar-work paddhatulanu teesukuvacchaaru.
rakalu.
matti plaastar.
bankamatti plaastar anedi matti, isuka mariyu neeti misramam, tarachugaa kalapa meeda tanyata balam kosam mokkala fiberlanu jodinchadam.
kaneesam puraatana kaalam nundi prapanchavyaaptamgaa matti plaastar upayoginchabadutondi. american kaalaneelalo sthirapadinavaaru tama illa lopali bhaagamlo bankamatti plaastarnu upayoginchaaruh "bankamatti roopamlo antargata plastering, frame illa bhavananni kooda pooyinchindi, mariyu aaa toli frame illalo wattle filling lopali bhaagamlo kanipinchi undaali... weinscott loe munigipoledu. chatram kosam laths mariyu itukalanu nimpina chaalaa kaalam tarvaata matti vadakam konasaagindi."sunnam sulabhamgaa andubaatulo laeni chota daanini ration chesi, saadhaaranamgaa bankamattini bandhakam vale bharti chesevaaru. martin ii. netha yokka praathamika pani ayana ilaa antaadu, "matti plaastar anedi matti ledhaa mattini kaligi untundi, idhi 'plaastik' ledhaa pani cheyagala sthirathvaanni ivvadaaniki neetitho kalapabadutundi. bankamatti misramam chaalaa plasticga unte adhi endipoyinappudu kunchinchukupotundi, pagullu mariyu vakreekaristundi. isuka, chakkati kankaralu mariyu fiberlanu jodinchi, adhika kudimpuku kaaranamaina chakkati bankamatti kanaala saandratanu tagginchaaru."daani peechu padaartham kosam tarachugaa eruvu jodinchabadindi. konni nirmaana paddhatulalo gaddi ledhaa gaddini upabalamgaa upayoginchaaru.
mottamodati european setilarla plaastar paniloo, oka matti plaastar upayoginchabadindi, sumaru 1675 massachusets oppandam gurinchi mckey raasaaru, plaastarnu perkonna, "inti naalugu gadula madhya joistula madhya matti meeda sunnam mariyu juttu yokka kotu thoo talapai puuyadam mariyu moosiveyadam; inti gable chivaralanu karralatho nimpadam mariyu vaatini mattitho puuyadam. 5. matti mariyu sunnamtho inti vibhajanalanu puuyadam mariyu puuyadam, mariyu vaatini nindi, puuyadam mariyu sunnam mariyu ventrukalatho puuyadam; mariyu vaatini moosivesi, sunnamtho talapai puuyadam; alaage vantagadini puurimchadaaniki, puuyadam mariyu prati vaipu goda plate varaku puuyadam. 6. cheppabadina daniel andrus antey kaarmikulu mariyu kaarmikulatoe kalisi sunnam, itukalu, bankamatti, raayi, juttu kanugonadam."1641loe kotta swargadhaamam yokka recordulu matti mariyu endugaddi, alaage sunnam mariyu juttu gurinchi kooda prastaavinchaayi. pensylvanialoni german gruhaalalo bankamatti vadakam konasaagindi.
paatha aardhika vyavastha graamam atuvanti german sthaavaraalalo okati. pantommidava sataabdam praarambhamlo pensylvanialoni prastuta ambridgeloni aadarsadhaama graamam, vindu haall yokka ituka mariyu kalapa frame hye architecture, goppa illu mariyu itara pedda mariyu vaanijya nirmaanaalatoo paatu ituka, frame mariyu samaja sabhyula logg nivasalalo pratyaekamgaa bankamatti plaastar uparitalaanni upayoginchindi. 1824loe eee sthaavaram sthaapinchabadinappudu kevalam aardhika graama nirmaanamloo matrame kakunda, plaastar loe mattini upayoginchadam mariyu itukala pani veyadam aaa samayamlo oka saadhaarana paddhatigaa kanipinchindi. 1828 loe vraayabadina, "chesapeak mariyu ohiyo kaaluvapai locker keepers illu, godala velupala 3 angulaalu minaha, matti gaaretho raathi godalu veyaalsina avasaram undhi... ivi (antey) manchi sunnam gaare mariyu baga chuupabadinavi."matti empika daani takkuva kharchu, conny labhyata kaaranamgaa kooda jarigindi. aardhika vyavasthalo, illa kinda tavvina muula sellarlu matti mariyu isuka (raayi), ledhaa sameepamloni ohiyo nadhi isuka baarla nundi kadigina isukanu, sunnam butty kosam sunnam pantalanu mariyu gullalu chippanu andinchaayi.
kotta aardhika vyavastha yokka chuttupakkala adavulu neerugaa dhanyam, paatha-perugudala ook chetlanu laath kosam andinchaayi. chethi split laath avasaramaina podavuku neerugaa donda chekkatho praarambhamavutundi. logg quartersga vibhajinchabadindi, aapai chinna mariyu chinna boltlu vedjlu mariyu sledge thoo untaayi. taginanta chinnadigaa unnappudu, oka fru mariyu maaletnu irukaina lath stripsnu vibhajinchadaaniki upayoginchaaru. vyavasaya jantuvulu floatcoat plaastar kosam juttu mariyu eruvu andinchaayi. godhumalu mariyu dhaanyaala polaalu bankamatti plaastarnu balopetam cheyadaaniki gaddi mariyu endugaddini andinchaayi. conny bankamatti plaastar vantakaalalo ekaruupata ledhu.
eruvulu tanyata balaniki fibernu alaage protein antukune padaarthaanni andistaayi. sunnam plaastartho upayoginche casine maadirigaa kakunda, eruvu proteinla hydrogen bandhaalu thematho balaheenapadataayi. mudi kalapatho kattabadina nirmaanaalatoo bankamatti plaastarnu lopali godalu mariyu paikappulapai alaage bahya godalapai upayoginchaaru, goda kuharam mariyu bahya clauding thema chochukupovadam nundi bankamatti plaastarnu veruchesaayi. ituka nirmaanaalalo bankamatti plaastar yokka application bahya ituka godalapai viphalamaina gaare keella nundi neeti chochukupoye pramaadam undhi. ekaanami graamamlo, itukala nivaasa godala venuka mariyu madhya vaithlu matti mariyu isuka mortarlo vaeyabadataayi, mundu vaithe mancham sunnam mariyu isuka mortarlo unchabadi neeti chochukupovadam nundi rakshinchadaaniki vaataavarana nirodhaka mudranu andistaayi. idhi bankamatti plaastar mariyu velupali godala gadulapai sannani sunnam mariyu chakkati isukanu amarchadaaniki veelu kalpinchindi.
prati framing memberlo okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe okadaanitoe chethitho cheelchina puudika kuharaniki saripoyela puuyadam vanti vilaasavantamaina dustulu pooyinche yantram kaligi undedi. ekaanami graamamlo rendu nundi aaru adugula podavu asaadhaaranam kaadu. chethi split laath anedi saan laath laaga ekareetigaa undadu. dhanyam yokka nitaruga ledhaa vaviness prati laath yokka mandam ledhaa vedalpunu prabhaavitam chesindi, tadwara laath yokka antaram. bankamatti plaastar kathinamaina kotu kramarahitamaina laatnu kappadaniki vaividhyamgaa untundi. kitikee mariyu talupu trim alaage burada boardu (bays board) scredga panichesindi. laath mandam yokka vaividhyam mariyu mutaka gaddi mariyu eruvu vaadakamtho, taruvaata sunnam-matrame mariyu gypsum plaastarlatho poliste plaastar yokka bankamatti kotu mandamgaa undedi. aardhika graamamlo, sunnam paie kotulu sannani poralu, ivi tarachugaa enimidava angulam ledhaa anthakante takkuva, akkada sunnapurayi sarafara koratanu dhruveekaristaayi.
bankamatti plaastarlu tanyata mariyu sampeedana balam lekapovadam valla anukuulamgaa laevu, endukante bankamatti utpattilo paarisraamika maining mariyu saanketika purogati sunnam mariyu taruvaata plaastar anuvartanaallo gypsum yokka pratyeka viniyogaaniki daariteesindi. ayithe, vandala samvatsaraala paatu tuppu pattina chadarapu gollapai bankamatti cheelchadaaniki kattubadi unna taruvaata kooda bankamatti plaastarlu ippatikee unnaayi. goda vaividhyam mariyu kathinatvam yantram tayaaru chesina aadhunika uparitala mugimpulaku chethitho tayaaru chesina mariyu aahlaadakaramaina aakruti pratyaamnaayaanni velladistaayi. conny bankamatti plaastar finishlu arudainavi mariyu nashwaramainavi. martin weaver prakaram, "uttara america yokka aneka chaaritraka bhavanala antargata bhagalu... annee chaalaa tarachugaa untaayi... antargata bhavanala koolchiveta unmaadamlo adrushyamayye modati vishayaalalo okati, idhi duradrushtavasaattu bhavanam punaravasam musugulo 'vaarasatva samrakshana' kuu saadhaarana thodugaa maarindi."
gypsum plaastar (plaastar off paris).
plaastar off paris anie kooda piluvabade gypsum plaastar, calcium sulfate hemihydrate kuudina tellani podi. eee sammelanam yokka sahaja roopam khanija basanite.
vyutpatti.
paris yokka uttara chivaralo unna konda ayina montmartre vadda pedda nikshepam nundi jipsamnu vaedi cheyadam dwara dheenini modata tayaaru chesinanduna "plaastar off paris" anae paeru ivvabadindi.
chemistry.
gypsum plaastar, gypsum pouder ledhaa plaastar off paris, oka battiiloo jipsamnu 120-180 °C (248-356 °F) varaku vaedi cheyadam dwara utpatti cheyabadutundihi
plaastar off paris neetitho tadigaa unnappudu kathinamaina dravyaraasilo amarchadam yokka adbhutamaina lakshanaanni kaligi undhi.
plaastar off paris thema-nirodhaka containerlalo nilva cheyabadutundi, endukante thema undatam valla plaastar off paris yokka aardreekarananu teesukuraavadam dwara nemmadigaa amarchavacchu, idhi kontha samayam tarvaata panikiraanidigaa chestundi.
podi plaastar podini neetitho kalipinappudu, adhi kalakramena jipsamloki rehydrate avutundi. plaastar slurry amarika mixing tarvaata sumaru 10 nimishalu praarambhamavutundi mariyu sumaru 45 nimishaallo puurtavutumdi. plaastar off paris yokka amarikatho paatu parimaanam yokka swalpa vistarana untundi. vigrahalu, bommalu mariyu marinninti kosam cast tayaareeloo dheenini upayogistaaru. prarambha maatrukalo ekkuvagaa orthorombic spatikaalu untayih gathi utpatti. tadupari 72 gantallo, rambic spatikaalu monoclinic christal suudula yokka interlocking dravyaraasiki daari teestaayi, mariyu plaastar kaatinyam mariyu balaanni penchutundi. plaastar ledhaa gypsum 130°sii (266°eff) mariyu 180°sii (350°eff) madhya vaedi cheyabadithe, hemihydrate erpadutundi, idhi neetitho kalipithe jipsamgaa kooda tirigi erpadutundi.
180 masim (350 efo) varaku vaedi chesinappudu, daadaapu neeti rahita roopam, γ-unhydrite (caso4· "enn" hetch2oo ikkada "enn" = 0 nundi 0.05 varaku) utpatti avutundi. γ-nirjaleekaranam neetitho nemmadigaa pratispandinchi, konni vaanijya desikantlalo upayoginche dihydrate sthithiki tirigi vastundi. 250 masim (480 efo) kante ekkuva vaedi chesinappudu, β-unhydrite ledhaa chanipoyina kaalina plaastar anie piluvabade puurtigaa nirjala roopam erpadutundi.
sunnam plaastar.
sunnam plaastar anedi calcium hydroxide mariyu isuka (ledhaa itara jada puurakaalu) misramam. vaataavaranamloo carbon dioxide calcium hydroxidenu calcium carbonate (sunnapurayi) gaa marchadam dwara plaastar amarchadaaniki kaaranamavutundi. white wash adhe chemistrypy aadharapadi untundi.
sunnam plaastar cheyadaaniki, sunnapurayi (calcium carbonate) nuu sumaru 850 masim (1600 efo) kante ekkuvagaa vaedi chesi, twarita lime (calcium oxide) nuu utpatti chestaaru. appudu neeru jodinchi, tadisina sunnam (calcium hydroxide) nuu utpatti chestaaru, dheenini tadi putty ledhaa tellani podigaa vikrayistaaru. upayoginche mundu payst cheyadaaniki adanapu neetini jodistaaru. paestnu gaali chorabadani containerlalo nilva cheyavachu. vaataavaranaaniki gurainappudu, calcium hydroxide chaalaa nemmadigaa vaataavarana carbon dioxidetho praticharya dwara calcium carbonatega maarutundi, deenivalla plaastar balam perugutundi.
sunnam plaastar anedi goda uparitalaala kosam oka saadhaarana nirmaana samagri, dheenini laath mariyu plaastar anie pilustaaru, dheeni dwara stud work framepy chekka kutla shrenini uparitalampai gattipade pakshika-podi plaastartho kapputaaru. chaalaa varaku laath mariyu plaastar nirmaanamloo upayoginche plaastar pradhanamgaa sunnam plaastar, idhi sumaru oka nela nayam chese samayam. curing samayamlo sunnam plaastarnu sthireekarinchadaaniki, chinna mottamlo plaastar off paarisnu mishramamlo chaerchaaru. plaastar off paris setlu twaragaa unnanduna, kaarmikulu pedda mottamlo pani chese sunnam putty plaastarnu kalapadaniki veelugaa taginanta samayanni sett cheyadaaniki "retardants" upayoginchabaddaayi. eee paddhati yokka aadhunika roopam kalapa ledhaa loha nirmaanaalapai vistarinchina lohapu jalakanni upayogistundi, idhi saralamaina mariyu sammelanam vakrarekhalu rendintikee anugunamgaa unnanduna roopakalpana yokka goppa swechhanu anumatistundi. nedu eee nirmaana paddhati paakshikamgaa drivaltho bharti cheyabadindi, idhi kooda ekkuvagaa gypsum plaastartho koodi untundi. eee rendu paddhatulalo, padaartham yokka praathamika prayojanam emitante, idhi oka gadilo mantalanu nirodhistundi mariyu anduvalla mantanu ventane aarpivesinatlayithe nirmaanaatmaka nashtam ledhaa vidhvamsamnu tagginchadamlo ledhaa tolaginchadamlo sahaayapadutundi.
sunnam plaastarnu kudyachitraala kosam upayogistaaru, ikkada neetilo paluchana cheyabadina varnadravyam, inca tadi plaastarku vartinchabadutundi.
america mariyu iraan prapanchamlooni pradhana plaastar utpattidaarulu. 
cement plaastar.
cement plaastar anedi tagina plaastar, isuka, portland cement mariyu neeti misramam, idhi saadhaaranamgaa mruduvaina uparitalaanni saadhinchadaaniki raathi lopali mariyu bahya bhagalaku vartinchabadutundi. antargata uparitalaalu konnisaarlu gypsum plaastar yokka chivari poranu andukuntaayi. stock itukalatho nirminchina godalu saadhaaranamgaa plaastar cheyabadataayi, ayithe mukham ituka godalu plaastar cheyabadavu. vividha cement aadhaarita plaastarlanu yajamanya spray agni nirodhaka utpattulugaa kooda upayogistaaru. ivi saadhaaranamgaa vermiculitenu telikapati aggregatega upayogistaayi. ituvanti plaastarla yokka bhaarii samskaranalu bahya agni nirodhaka kosam, elpiji naalaalu, pipe vantenalu mariyu nauka skartulanu rakshinchadaaniki kooda upayoginchabadutunnaayi.
cement plaastar mottamodata 1909 loe americalo pravesapettabadindi mariyu aaa kaalamlooni pramukha tayaareedaaru paeru meeda tarachugaa "adent plaastar" anae saadhaarana paerutoe piluvabadindi. aaa samayamlo gurtinchina cement plaastar yokka prayojanaalu daani balam, kaatinyam, sheeghra amarika samayam mariyu mannika.
vaedi-nirodhaka plaastar.
vaedi-nirodhaka plaastar anedi puuta godalu mariyu chimney rommula kosam mariyu paikappulalo agni avarodhamgaa upayoginchadaaniki upayoginche nirmaana padaartham. goda ledhaa paikappupai undataaniki gypsum plaastar kosam ushnograta chaalaa ekkuvagaa unde sandarbhaallo sampradaaya gypsum plaastarlanu bharti cheyadam dheeni uddesyam.
ushna-nirodhaka plaastar kuurpuku udaaharana portland cement, gypsum, sunnam, expholiated insulating aggregate (perlite mariyu vermiculite ledhaa maika), fasfate shale mariyu chinna mottamlo antukune binder (gumm karaiah vantivi) mariyu detergent agent (sodiyam dodesilebenzine sulphonate vantivi). 
applications.
alankaara nirmaanamloo.
gadhi lopali bhaagamlo upayogam kosam sanklishta vivaraalanu roopondinchadaaniki kooda plaastarnu upayoginchavacchu. ivi rekhaganita (kalapa ledhaa raayi anukarinchadam) ledhaa sahajamaina (aakulu, teegalu mariyu puvvulanu anukarinchadam) kaavacchu. ivi tarachugaa marinta gananeeyamaina bhavanaalalo kanipinche chekka ledhaa raathi vivaraalanu anukarinchadaaniki kooda upayoginchabadataayi.
aadhunika rojullo eee padaarthaanni tappudu paikappu kosam kooda upayogistaaru. indulo, podi roopam oka sheet roopamlo maarchabadutundi mariyu aaa sheetnu fastenerla sahayamtho praathamika paikappuku jodistaaru. idhi laitlu mariyu rangula vividha kalayikalanu kaligi unna vividha designlalo cheyabadutundi. eee plaastar yokka saadhaarana upayogam illa nirmaanamloo chudavachu. nirmaanaanantaram, pratyaksha painting saadhyame (idhi saadhaaranamgaa french nirmaanamloo kanipistundi), conny marekkadaina plaastar upayoginchabadutundi. godalu plaastartho paint cheyabaddaayi, idhi (konni deshaalalo) calcium carbonate tappa marokati kaadu. calcium carbonate plaastar endabettina tarvaata tellagaa maari, aapai goda paint cheyadaaniki siddhamgaa untundi. prapanchamlooni itara praantaalalo, yuke vanti, plaastar boardu paina (ledhaa konnisaarlu ituka goda neerugaa) mruduvaina godhuma rangu palish aakrutini painting kosam siddhamgaa ivvadaaniki plaastar yokka ellappuduu chakkati poralu jodinchabadataayi.
kala.
kudyachitraalu saadhaaranamgaa plaastar dviteeya maddatu meeda chithrinchabadataayi. konni, maikhelangelo yokka systeine chappel paikappu vantivi, frescolo amalu cheyabadataayi, antey avi tadi plaastar yokka sannani porapai paint cheyabadataayi, dheenini intonako anie pilustaaru; pigments eee poralo munigipotayi, tadwara plaastar vaatini pattukune maadhyamgaa maarutundi, idhi fresco yokka adbhutamaina manikaku kaaranamavutundi. podi plaastar paina adanapu panini "sekko" jodinchavachhu, ayithe idhi saadhaaranamgaa takkuva mannikainadi.
plaastar (eee sandarbhamlo tarachugaa gaara anie pilustaaru) anedi raathi ledhaa kalapa kante upasamanam kaliginchadaaniki chaalaa sulabhamaina padaartham, mariyu egyptulo mariyu sameepa thoorpuna puraatana kaalam nundi islaamik kaalam varaku (taruvaata nirmaana alankarana kosam, alahambra vadda vale), rome mariyu airopa kaneesam punarujjeevanam nundi, alaage bahusha itara pradaesaalaloo kooda vistrutamgaa upayoginchabadindi. ayithe, nirvahana laeni bhavanaalalo ekkuva kaalam jeevinchadaaniki chaalaa manchi paristhitulu avasaram-roman alankaara plaastar work pradhanamgaa pompey mariyu vesuvius parvatam nundi buudida dwara khananam cheyabadina itara pradaesaala nundi telusu.
plaastarnu neerugaa tadigaa unna bankamatti acchulo veyavachu. eee "mukka acchulu" (bahula kaapeelu tayaaru cheyadaaniki roopondinchina acchulu) ledhaa "vyardha acchulu" (oke upayogam kosam) plaastartho tayaaru cheyabadataayi. eee "pratikuula" chitram, sarigga roopondinchinatlayithe, matti utpattulanu utpatti cheyadaaniki upayoginchavacchu, idhi oka battiiloo kalchinappudu terra kotta bhavana alankaranalugaa maarutundi ledhaa veetini cast concreat silpaalanu roopondinchadaaniki upayoginchavacchu. oka plaastar positive kavalanukunte, idhi oka mannikaina chitra kalaakrutini roopondinchadaaniki nirminchabadutundi ledhaa veyabadutundi. raathi kotadarulaku oka namoonaga idhi saripotundi. kaamsya casting utpatti cheyadaaniki uddesinchinatlayite, plaastar positive nuu mruduvaina uparitalaalanu utpatti cheyadaaniki marinta pani cheyavachu. eee plaastar chitram yokka prayojanam emitante idhi saapekshamgaa choukainadi; oka poeshakulu mannikaina chitraanni aamodinchi, marinta kharchunu bharinchadaaniki siddhamgaa unte, kolpoyina mainapu castinglo upayoginchadaaniki mainapu chitraanni srushtinchadaaniki tadupari acchulanu tayaaru cheyavachu, idhi chaalaa khareedaina prakriya. bahiranga upayogam kosam anuvaina kaamsya chitraanni utpatti cheyadaaniki badulugaa, plaastar chitraanni lohapu chitraanni pooli undela paint cheyavachu; atuvanti silpaalu vaataavarana-rakshita vaataavaranamloo pradarsanaku matrame anukuulamgaa untaayi.
plaastar gattipadutunnappudu vistaristundi, aapai puurtigaa gattipadataaniki mundu koddigaa kudistundi. idhi acchulalo upayoginchadaaniki plaastarnu adbhutamainadigaa chestundi, mariyu idhi tarachugaa casting kosam kalaatmaka padaarthamgaa upayoginchabadutundi. plaastar kooda saadhaaranamgaa wire mesh, vastram ledhaa itara padaarthaalatho tayaaru cheyabadina armature (roopam) meeda vyaapistundi; perigina vivaraalanu jodinchadaaniki oka prakriya. eee prakriyala kosam, sunnapurayi ledhaa acrylic aadhaarita plaastarnu upayoginchavacchu, dheenini gaara anie pilustaaru. 
pradhanamgaa plaastar off paris mariyu chinna mottamlo portland cementto kuudina utpattulanu silpaalu mariyu itara kala vastuvulatoe paatu acchula casting kosam upayogistaaru. neerugaa plaastar off paris kante chaalaa kashtam mariyu balamgaa, eee utpattulu thematho kuudina paristhitulalo ksheenistunnanduna matrame indor upayogam kosam untaayi.
aushadham.
virigina emukalaku maddatugaa plaastar vistrutamgaa upayoginchabadutundi; plaastartho kalipina patteeni thema chesi, debbatinna avayavam chuttoo chutti, daggaragaa saripoye inca sulabhamgaa tolaginchagala gottamlo amarchutaaru, dheenini keella emukalu anie pilustaaru.
rogulaku vyaktigata sthireekarana gundlanu tayaaru chesetappudu radiotherapy tayaareeloo kooda plaastar upayoginchabadutundi. roogi thala mariyu meda yokka mudranu nirminchadaaniki plaastar patteelu upayoginchabadataayi, mariyu mudranu nimpadaaniki mariyu plaastar bustnu utpatti cheyadaaniki drava plaastar upayoginchabadutundi. paaradarsaka padaartham polymethyl methacrylate (plexiglass, perspex) appudu eee bust meeda vacuum erpadutundi, idhi spashtamaina faces maasknu srushtistundi, idhi radiation pampinhee cheyabadutunnappudu roogi talanu sthiramgaa unchutundi.
dantavaidyamlo, plaastar nuu mountu castlu ledhaa noti kanajaalaala namuunaala kosam upayogistaaru. eee roganirdhaarana mariyu pani namuunaalu saadhaaranamgaa dantha raayi nundi tayaaru cheyabadataayi, idhi plaastar yokka balamaina, kathinamaina mariyu dattamaina utpannam, idhi ottidilo gypsum nundi tayaaru cheyabadutundi. plaastar nuu pettubadi pettadaniki mariyu flask mainapu dantaalanu upayoginchadaaniki kooda upayogistaaru, taruvaata mainapunu "burning avt" dwara tolaginchi, daani sthaanamlo pravaaha dantaala muula padaarthaanni upayogistaaru. saadhaaranamgaa acrylic denture bays appudu plaastar investment acchulo nayam chestundi. plaastar pettubadulu kathinamaina dantha punaadini nirdhaarinchadaaniki avasaramaina adhika vaedi mariyu ottidini thattukogalavu. antekakunda, dantavaidyasaastramlo vaati sthirathvam mariyu upayogaalanu batti 5 rakaala gypsum utpattulu unnaih 1) impression plaastar (rakam 1), 2) modal plaastar (rakam 2), dantha raallu (rakalu 3,4 mariyu 5)
orthotics mariyu prostheticslo, plaastar bandagelanu saampradayakamgaa roogi yokka avayavam (ledhaa avasheshaalu) yokka mudralanu srushtinchadaaniki upayoginchevaaru. eee pratikuula mudra appudu, plaastar off paris thoo nindi, avayavam yokka saanukuula namuunaanu srushtinchadaaniki mariyu tudi vaidya parikaranni roopondinchadamlo upayoginchabadindi.
adanamgaa, dantaalu mariyu chigulla chuttoo nundi viswasaneeyata kolpokunda tolaginchagala mruduvaina, telikapati padaarthaanni upayoginchi dantha mudranu teesukovadam dwara mariyu dantaalu mariyu chigulla mainapu namuunaanu srushtinchadaaniki mudranu upayoginchadam dwara dantaalu (tappudu dantaalu) tayaaru cheyabadataayi. eee namuunaanu plaastar acchunu roopondinchadaaniki upayogistaaru (idhi vaedi cheyabadutundi kabatti mainapu karigi bayataku pravahistundi) mariyu dantha padaarthaalu achuloki inject cheyabadataayi. curing vyavadhi taruvaata, acchunu terichi, dantaalanu subhram chesi, palish chestaaru.
agni rakshana.
plaastarlu aneka dasabdaluga agni nirodhaka utpattulugaa, nishkriyaatmaka agni rakshanalo upayoginchabadutunnaayi.
gypsum plaastar mantaku gurainappudu neeti aavirini vidudala chestundi, manta vyaaptini mandaginchadaaniki panichestundi, mandaanni batti okati ledhaa rendu gantala varaku. plaastar nirmaanaatmaka ukku muulakaalalooki ushna pravahanni mandaginchadaaniki kontha insulationnu kooda andistundi, lekapothe avi vaati balaanni kolpotayi mariyu agnilo kuulipoetaayi. rakshana plaastarla yokka prarambha samskaranalalo tarachugaa asbestas fibers untaayi, ivi appati nundi aneka paarisraamika deshaalalo nishedhinchabaddaayi.
agni rakshana kosam iteevali plaastarlalo cement ledhaa gypsum binding agentluga alaage yaantrika balaanni jodinchadaaniki khanija unni ledhaa gaaju fiber untaayi.
puurtayina utpatti yokka saandratanu tagginchadaaniki mariyu ushna insulationnu penchadaaniki vermiculite, polystyrene puusalu ledhaa rasayana vistarana agentlanu tarachugaa jodistaaru.
okati antargata mariyu bahya agni nirodhaka madhya thedaanu chooputundi. antargata utpattulu saadhaaranamgaa takkuva saandrata mariyu takkuva kharchutho takkuva gananeeyamgaa untaayi. bahya utpattulu kathinamaina paryaavarana paristhitulanu thattukogalavu. padipoyina paikappulu tarachugaa vaatini daachadam valla bhavanala lopala oka kathinamaina uparitalam saadhaaranamgaa kshaminchabadutundi. agni nirodhaka plaastarlu kevalam saanketika yogyata aadhaaramgaa marinta khareedaina intumescent mariyu endothermic utpattulaku bhoomini kolpotunnayi. uttara americalo union cheyabadina nirmaana pradaesaalapai vaanijya adhikara paridhi plaastar thone untundi, plaastar alankaara swabhaavam kaligi undaa ledhaa nishkriyaatmaka agni rakshanalo upayoginchabadutundaa anae daanitoe sambandham lekunda. cementius mariyu gypsum aadhaarita plaastarlu endothermicga untaayi. agni nirodhaka plaastarlu agnimaapaka mortarlatho daggari sambandham kaligi untaayi. chaalaa firestop mortarlanu challavacchu mariyu chaalaa baga sadhanam cheyavachu, endukante firestopping kosam avasaramaina chakkati vivaralu.
3dii printing.
podi mancham mariyu ink jett thala 3dii printing saadhaaranamgaa neetitho gypsum plaastar yokka praticharyapai aadharapadi untundi, ikkada ink jett thala dwara neetini empikagaa vartimpajestaaru.
bhadrata samasyalu.
plaastar neetitho kalipinappudu sambhavinche rasayana praticharya exothermic. plaastar amarchinapudu, idhi 60 masim (140 efo) kante ekkuva ushnogrataku cherukogaladu mariyu pedda parimaanamlo, charmanni kaalchiveyagaladu. janavari 2007loe, inglaandlooni linkenshirelo oka madhyamika paatasaala vidyaarthi, paatasaala kalaa prajectlo bhaagamgaa thana chetulanu oka bucket plaastarlo kappukunna tarvaata moodava-sthaayi kaalina gaayaalato badhapaddadu.
podi silika ledhaa asbestas kaligi unna plaastar padepade peelchukunte aarogya pramaadaalanu kaligistundi. asbestas anedi peelchinappudu telisina chikaku kaliginchedi mariyu cancerku kaaranamavutundi, mukhyamgaa poga trage vyaktulalo, mariyu peelchadam kooda asbestosis kuu kaaranamavutundi. peelche silika silicasis kuu kaaranamavutundi mariyu (chaalaa arudaina sandarbhaallo) cancer abhivruddhini prothsahistundi. eee sankalanaalanu kaligi unna plaastartho kramam tappakunda panichese vyaktulu, nayam cheyabadina ledhaa nayam cheyani plaastar podini peelchakunda nivaarinchadaaniki jaagrattalu teesukoovaali. (asbestas daani carcinogenic prabhaavaala kaaranamgaa aadhunika plaastar suutreekaranalaloo arudugaa upayoginchabadutundani gamaninchandi.)
pani pradaesamloe prajalu swaasa teesukovadam, mingadam, charmam taakadam mariyu kanti sparsha dwara plaastar off paarisku gurikaavacchu. vrutti bhadrata mariyu aarogya paripalana (oshaa) pani pradaesamloe plaastar off paris exposure kosam chattaparamaina parimitini (anumatinchadagina exposure parimiti) 8 gantala panidinamloo 15 mg/m3 mottam exposure mariyu 5 mg/m3 swaasakosha exposure gaa nirnayinchindi. national institute pharr occupational safety und health (niyosh) 8 gantala panidinamloo 10 mg/m3 mottam exposure mariyu 5 mg/m3 swaasakosha exposure yokka sifaarsu cheyabadina exposure parimitini (rell) nirnayinchindi.

