
aglais iyo

aglais iyo, european nemali ledhaa nemali seethaakokachiluka, oka rangurangula seethaakokachiluka, idhi airopa mariyu samasheetoshna asealo thoorpuna japan varaku kanipistundi. idhi gatamlo "inachis" jaatiki chendina ekaika sabhyudiga vargeekarinchabadindi (eee paeru greeku puraanaala nundi udbhavinchindi, antey inacus kumarte ayina iyo). dheenini "anartia" jaatilooni "american nemalla" thoo gandaragolam ledhaa vargeekarinchakudadu; european nemali, nymphalidae adhe kutumbaaniki chendinappatikii, american nemallu eurasian jaatulaku daggari bandhuvulu kaavu. nemali seethaakokachiluka daani paridhiloo chaalaa varaku nivasistundi, tarachugaa bhavanalu ledhaa chetlalo sheethaakaalamlo untundi. anduvalla idhi tarachugaa vasanta rutuvu praarambhamlo kanipistundi. nemali seethaakokachiluka parisoedhanaloo kanugonabadindi, dheenilo anty-predator mechanismga kanti macchala paatranu parisoedhimchaaru. nemali thana paridhini vistaristondi mariyu adhi muppuga teliyaledu.
lakshanaalu.
seethaakokachilukaku rekkalu untaayi. rekkala yokka muula rangu tuppu pattina erupu, mariyu prati rekka kona vadda idhi vilakshanhamaina nalupu, neelam mariyu pasupu kallanu kaligi untundi. diguva bhaagam muduru godhuma ledhaa nalupu rangulo untundi.
rendu upajaatulu unnaih "a". ayo cacassica (jachontov, 1912), azerbaijaanlo kanugonabadindi, mariyu "a. iyo geesha (stitchel, 1908), japan mariyu russia suduura thoorpuna kanugonabadindi.
prakruti charitra.
nemalini adavulu, polaalu, pachchikabhoomulu, pacchika bayallu, udyaanavanaalu mariyu thotalalo, lothattu praantaala nundi etthu varaku chudavachu. idhi chaalaa european paarkulu mariyu thotalalo kanipinche saapekshamgaa saadhaarana seethaakokachiluka. nemali maga sthaanika pravartananu pradarsistundi, chaalaa sandarbhaallo aadavi andotpatti pradaesaalaku velle maargamlo bhuubhaagaalanu empika chestaaru.
seethaakokachiluka vasanta rutuvu praarambhamlo gudlu pette mundu sheethaakaalamlo nidraanasthitiloo untundi, oka samayamlo 400 byaachlalo. gudlu pakkatemukalu, olive aakupaccha rangulo untaayi mariyu nettle mokkalu mariyu hops aakula eguva bhagalu mariyu diguva bhagalalo vaeyabadataayi. aaru varusala mulla mullalu mariyu prati vibhaagamlo varusa tellati chukkalatho merise nalupu rangu gongali purugulu, merise nallati thala kaligi untaayi, ivi sumaru oka vaaram taruvaata podugutaayi. chrysalis budidarangu, godhuma ledhaa aakupaccha rangulo undavacchu mariyu nallati rangunu kaligi undavacchu. gongali purugulu podavu varaku perugutaayi.
european nemali yokka namodu cheyabadina aahara mokkalu kuttinche nemali ("artica dioca"), haap ("humulus lupulus") mariyu chinna nemali ("artica uranes").
vayojana seethaakokachilukalu budlia, villos, dandelianlu, adavi marjoram, daan vort, janapanara agrimani mariyu clover vanti aneka rakaala pushpinche mokkala nundi thenenu taagutaayi; avi chettu rasaanni mariyu kullina pandlanu kooda upayogistaayi.
pravartana.
sambhoga vyavastha mariyu praadaesika pravartana.
"aglais ioo" oka ekaswamya sambhoga vyavasthanu upayogistundi, antey vaaru kontakaalam paatu oka bhagaswamytho matrame sahajeevanam chestaaru. dheeniki kaaranam vaari jeevita chakram, dheenilo mahilalu sheethaakaalam tarvaata grahana kaalamlo matrame grahistaaru. eee jantalu sheethaakaalam tarvaata okasari matrame sahajeevanam chestaaru, endukante aaa kaalam tarvaata sweekarinche streeni kanugonadam chaalaa kashtam. aada jantuvula paridhi maga jantuvuku rakshana laeni jaatulalo, maga jantuvulu dattamaina aahara praantaalu, neeti randhraalu ledhaa anukuulamaina goodu pradaesaalu vanti aada jantuvulu vachhe oke kavalsina praantaanni rakshinchaali. magavaaru aadavaallatoe sambhogam cheyadaaniki prayatnistaaru, vaaru daatutunnappudu. 
kavalsina bhoobhaganni kaligi undatam valla magavadiki bhagaswamy dorakadam valla athani punarutpatti vijayam perugutundi. ayithe, prati vyakti oka bhoobhaganni rakshinche kharchulatho sambhogam valla kalige prayojanaalanu anchanaa veyali. "aglais ioo" eee rakamaina praadaesika pravartananu pradarsistundi, mariyu itara purushula nundi kavalsina bhoobhaganni rakshinchaali. purushulalo okariki matrame bhuubhaagam baga teliste, athanu chorabaatudaarulanu vijayavantamgaa vembadistaadu. marovaipu, iddaru purushulaku bhuubhaagam gurinchi teliste, vaarilo evaru bhoobhaagamlo untaro nirnayinchadaaniki iddari madhya pootii untundi. atyanta vaanchaneeyamaina pradaesaalu purushula mahilala kotanu penchevi. eee pradaesaalu saadhaaranamgaa tine mariyu andotsargamu pradaesaalu, veetini streelu korukuntaru. eee pradaesaalannii kendrikrutamai unnayane vaastavam eee praadaesika pravartananu balopetam chestundi. viluvaina vanarulanu chedaragottite, gamaninchadagina praadaesika pravartana takkuvagaa untundi. 
sahacharulanu kanugoni, vaari bhoobhaganni rakshinchadaaniki, "aglais ioo" perching pravartananu pradarsistundi. maga seethaakokachilukalu oka nirdishta ettulo oka vastuvu meeda untaayi, akkada avi egurutunna vastuvulanu gamaninchagalavu. vaaru tama sonta jaatiki chendina ledhaa sambandhita jaatiki chendina oka vastuvu gundaa velutunna pratisaaree, vaaru sumaru 10 centimeters dhooramlo unde varaku neerugaa vastuvu vaipu egurutaaru. vaaru oka purushudini edurkonte, nivaasa purushudu athani bhuubhaagam nundi atanni vembadistaadu. nivaasa purushudu oka streeni edurkonte, aame digi sambhogam jarige varaku athanu aamenu vembadistaadu. eee jaatilo prema vyavaharam vistarinchabadindi. aada atanni sahajeevanam cheyadaaniki anumatinche mundu magavadu sudeergha vembadistaadu. athanu adhika paniteeru gala vimananni pradarsinchaali.
eee jaatiki chendina magavaarilo monandrus sambhoga vyavastha takkuva jeevitakaalam yokka parinaamaaniki kaaranamaindi. bahubhaaryaatva seethaakokachilukalalo, maga yokka punarutpatti vijayam ekkuvagaa jeevitakaalam meeda aadharapadi untundi. anduvalla, purushudu entha ekkuva kaalam jeevisthe, athanu antha ekkuva punarutpatti cheyagaladu, tadwara athanu adhika fitness kaligi untaadu. anduvalla, magavaaru aadavaallanta kaalam jeevistaaru. a" loe. io "sheethaakaalam chivarilo samakaalika grahanam magavaaru okasari matrame sahajeevanam cheyadaaniki kaaranamavutundi. anduvalla vaari punarutpatti vijayam vaaru entha kaalam jeevistaarane daanitoe mudipadi undadu, mariyu ekkuva kaalam jeevinchadaaniki empika chesina ottidi undadu. anduvalla, magavaalla jeevitakaalam aadavaalla jeevitakaalam kante takkuvagaa untundi.
anty predator rakshana yantraamgaalu.
nidraanasthitiloo unna aneka itara seethaakokachilukala maadirigaane, nemali seethaakokachiluka maamsaahaarulaku vyatiraekamgaa aneka anty-predator rakshana yantraamgaalanu pradarsistundi. nemali seethaakokachiluka yokka atyanta spashtamaina rakshana daani rekkalapai unna naalugu pedda kanti macchala nundi vastundi. idhi mabhyapette sabdaanni kooda upayogistundi mariyu hissing sabdaanni vidudala cheyagaladu.
kanti macchalu adbhutamaina rangula kendrikruta vruttaalu. seethaakokachiluka yokka pakshula mamsaahaarulalo neelam tits, pied fly catcherlu mariyu itara chinna passerin pakshulu unnaayi. nidraanamaina aneka seethaakokachilukalaku eee maamsaahaarulaku vyatiraekamgaa modati rakshana crypsis, eee prakriyaloo seethaakokachilukalu aakuni anukarinchadam dwara mariyu nischalamgaa undatam dwara vaati vaataavaranamloo kalisipotayi. nemali vanti konni nidraanamaina seethaakokachilukalu rendava varusa rakshananu kaligi untayih daadi chesinappudu, avi tama rekkalanu terichi, bhayapette muppu pradarsanalo tama kalla macchalanu bahirgatam chestaayi, idhi aaku anukaranapai matrame aadhaarapade seethaakokachilukala kante seethaakokachilukalaku mamsaahaarula nundi tappinchukune manchi avakaasaanni istundi. eee jantuvulanu vetade charyalaku pradhana lakshyalu chinna passerin pakshulu ayithe, kollu vanti pedda pakshulu kooda uddeepanalaku pratispandistaayani mariyu kallaku macchalu vachinappudu seethaakokachilukanu nivaaristaayani choopabadindi.
pakshula maamsaahaarulu.
seethaakokachilukapai daadi cheyadaaniki prayatninche pakshula maamsaahaarulu tama kalla macchalanu pradarsinche seethaakokachilukalanu edurkonte, kalla macchalu kappabadina seethaakokachilukalanu edurkonte kante chaalaa ekkuva kaalam sankochistaayani parisoedhanaloo telindi. adanamgaa, maamsaahaarulu seethaakokachilukaku tirigi ravadanni alasyam chestaayi, adhi kalla macchalanu pradarsiste mariyu konni maamsaahaarulu seethaakokachilukapai daadi cheyadaaniki mundu paaripotaayi. predatornu bhayapettadam dwara adhi daani daadini alasyam chestundi ledhaa vadulukuntundi, nemali seethaakokachiluka vaeta nundi tappinchukune avakaasam chaalaa ekkuva.
kanti anukarana parikalpana prakaram, pakshula mamsaahaarula sahaja satruvula kallanu anukarinchadam dwara kalla macchalu dopidi vyatiraeka prayojanaanni andistaayi. dheeniki viruddhamgaa, kanti macchalanu satruvuku chendinavigaa gurtinche badulu, saadhaaranamgaa peddavigaa mariyu prakaasavantamgaa unde kanti macchala yokka spashtamaina swabhaavam, predator yokka drushya vyavasthalo pratispandananu kaligistundani spashtamaina parikalpana perkondi, idhi seethaakokachilukanu nivaarinchadaaniki daariteestundi.
oka prayogamlo, pakshula mamsaahaarula nundi kanti macchalaku gamaninchina pratispandanalalo ekkuva nigha, nemali seethaakokachilukaku tirigi raavadamlo jaapyam mariyu bhoomi aadhaarita maamsaahaarulato anubandhinchabadina alaram calls utpatti unnaayi. kanti macchalaku eee pratispandanalu kanti anukarana parikalpanaku maddatunu andistaayi, endukante avi pakshula predator kanti macchalu sambhaavya satruvuku chendinavani grahinchinatlu suuchimchaayi. neelam rangu tite vanti pakshula maamsaahaarulanu edurkonnappudu, nemali seethaakokachiluka oka hissing sabdam chestundi alaage daani kalla macchalanu bedirimputoe pradarsistundi. ayithe, seethaakokachilukanu ekkuvagaa rakshinche kalla macchalu; vaati dhwani utpatti saamarthyaanni tolaginchina nemali seethaakokachilukalu vaati kallu unte pakshula mamsaahaarula nundi tamanu taamu baga rakshinchukuntaayi.
elukala maamsaahaarulu.
cheekati sheethaakaala praantaalalo nidraanasthitiloo unnappudu, nemali seethaakokachiluka tarachugaa chinna elukalu vanti elukala maamsaahaarulanu edurkontundi. ayithe, eee maamsaahaarulaku vyatiraekamgaa, paryaavaranam yokka cheekati kaaranamgaa kanti macchala drushya pradarsana asamarthamgaa untundi. badulugaa, eee elukala maamsaahaarulu seethaakokachiluka daani shravana hissing signalnu utpatti chesinappudu daaniki chaalaa balamaina pratikuula praticharyanu chuuputaayi. elukala maamsaahaarulaku, seethaakokachiluka utpatti chese shravana sanketam nirodhakam anie idhi suuchistumdi.
vyutpatti.
greeku puraanaalaloo iyo oka vyakti. aame orgoslo haeraa poojaarini.

