kakavin sutasoma

cavin sutasoma anedi kaavyaatmaka vyasalalo ("cavin" ledhaa "kavya") paatha javanese padyam. idhi indonesia yokka ninaadam, "bhinneka tungal ikaa" kuu muulam, dheenini saadhaaranamgaa "vaividhyamlo aikyata" anie anuvadistaaru, ayithe aksharala dheeni ardham 'mukkaluga, inca okati' anie. kakavin mataparamaina sahanam bodhistundi, mukhyamgaa hinduu mariyu bouddha mataala madhya, eee kakavin nundi ninaadam teesukunnanduku kaaranam ledhu.
kakavin lard sutasoma yokka itihaasa kathanu chebutundi, mariyu 14 va sataabdamloo empu tantular rachinchaaru. eee kavita wayang theatres vaayinchabadutundi.
chaaritraka sandarbham.
kakavin sutasomanu majapahit saamrajyam yokka swarna yugamlo, yuvaraju rajasnagar ledhaa raaju hayam vuruk paalanalo tantular raasaaru. kakavin eppudu rachinchabadindo khachitamgaa teliyadu, conny bahusha 1365 mariyu 1389 madhyakaalamlo anie bhaavistaaru. 1365 anedi kakavin nagarakretaagamaa puurtayina samvatsaram, ayithe 1389 anedi hayam vuruk raaju maraninchina samvatsaram. kakavin sutasoma anedi kakavin nagarakretagama taruvaata vraayabadindi.
prastutam unna kakavin sutasoma kaapeelu, lontar mariyu kaagitam rendintipai vraasina chethitho vraasina vraatapratula roopamlo migili unnaayi. dadapuga migili unna anni kaapeelu baalilo udbhavinchaayi. ayithe, "merapi mariyu merbabu sekarana" loe bhaagamaina oka javanese sakalam migili undhi. idhi madhya jaavaaloni merapi mariyu merbabu parvataala praantam nundi udbhavinchina puraatana vraatapratula sekarana. eee sakalam manugada kakavin sutasoma yokka vachanam vaastavaaniki balinese muulaaniki badulugaa javanese anie nirdhaaristundi.
tantular kakavin arjunavivahanu kooda rachinchinatlu telisindi. kakavinlu iddaroo chaalaa saaruupya bhashanu upayogistaaru mariyu chaalaa saaruupya sailini kaligi untaaru. cavin sutasoma javanese saahityamlo pratyaekamainadigaa pariganinchabadutundi, endukante idhi bouddha swabhaavam kaligina ekaika cavin. kakwin sutasoma anedi baalilo atyanta prasiddha kakvinlalo okati, mariyu dheenini kakwinla adhyayanaalatho sahaa balinese saahityamlo nipunudaina ii gusti bagus sarjariva prachuryam pondaaru.
saaraamsam.
hastinapura raaju kumarudaina sutsomagaa punarjanma pondina bodhisatvuditho eee kavita praarambhamavutundi. peddavaadainappudu, athanu chaalaa pavitramainavaadu mariyu bhaktudayyaadu, mariyu vivaham chesukuni rajuga pattabhishekam cheyalanukoledu. anduvalla, sutasoma thana tandri nundi paaripoyaadu. ayana lekapovadam kanugonabadinappudu, rajabhavanam gandaragolamlo undhi, idhi athani tallidandrulanu vichaaraaniki gurichesindi. sutasoma oka adavilo vachinappudu, athanu oka aalayamlo praarthinchaadu. vityukaarali devata athani mundu vacchi athani praarthanalu vinnarani, manjuru cheyabadatayani cheppindi. sutsoma aneka mandhi pavitra purushulatho kalisi himalaya parvataalaloki ekkaadu, vaaru oka nirdishta aasramaaniki cherukunnappudu, maanavulanu tinadaaniki ishtapade rakshasudiga punarjanma pondina oka raaju katha ataniki cheppabadindi.
raaju aasthaanamlo, purusha (ledhaa kalamasapada), raaju kosam ketaayinchina mamsanni kukkalu mariyu pandulu tinevi. cheff aandolana chendaadu, mariyu tondaragaa pratyaamnaayaalanu vetukkuntuu, conny edhee dorakaledu. niraasatoe athanu oka smasaanavaatikaku velli mrutadehaalalo oka kaalu narikivesi thana raaju kosam siddham chesaadu. athanu oka rakshasudiga punarjanma pondinanduna, athanu aaharaanni aasvaadinchaadu, mariyu athanu thana chephnu adhi yea rakamaina maamsam anie adigadu. cheff adhi maanava maamsam anie angeekarinchaadu, aaa kshanam nundi, raaju maanavulanu tinadam ishtapaddadu. twaralone ayana raajyamlo prajalu evaruu migilipoledu, ayana thana pourulanu tinnadu ledhaa vaaru paaripoyaaru. twaralone raaju thana kaalulo nayam kaani gaayamtho badhapaddadu, athanu marinta rakshasudu ayyadu mariyu adavilo nivasinchadam praarambhinchaadu.
sutasoma aasramaanni sandarsinche samayaniki, raaju thana anaaroogyam nundi kolukunte 100 mandhi rajulanu kaalaa devuniki arpistaanani pramaanam chesaadu. eee rakshasudu raajunu champamani pavitra purushulu sutasomanu vaedukunnaaru, conny athanu niraakarinchaadu. prudhvi devata kooda raajunu champalani atanni vedukundi, conny athanu sanyasi kaavaalanukunnanduna athanu alaa cheyaledu. taruvaata, athanu maanavulanu vetade enugu thalatho oka rakshasudini kalusukunnadu. sutasoma daadaapu athani badhituraliga maarindi, conny athanu aaa mrugam thoo poradi atanni kottivesadu.
aaa rakshasudu longipoyi bouddhamatam gurinchi mariyu yea jeevini champadam nishedhinchabadindani sutasoma nundi oka upanyaasam pondaadu. aaa taruvaata, aaa rakshasudu sutasomo sishyudu ayyadu. taruvaata, athanu oka dragonnu kalusukuni daanini oodinchaadu, daaniki adhi kooda athani shishyudayyindi. chivaraku, aakalitho unna pulini sutasoma kalusukunnaru, aame thana sonta pillalanu vetaadindi, conny sutasoma aamenu aapi, aame alaa enduku cheyakudado aameku cheppindi. ayithe, pulini pattudalatho nilabettukoni, sutasoma thana sariiraanni puliki aaharamgaa ichindi. aame atanipaiki dhooki athani raktaanni peelchukundi. aaa pulini taanu chesinadi tappu anie grahinchi, edustu paschaattaapapadatam praarambhinchindi. appudu indra devudu pratyakshamai, sutasomanu mallee sajeevamgaa chesaadu. aaa pulini kooda athani shishyuraalini chesindi, vaarandaruu prayaanaanni konasaaginchaaru.
eee samayaniki, rakshasudu raaju kalmasapada mariyu sutasoma bandhuvu ayina raaju dasabahu madhya yuddham jarigindi. raaju dasabahu sutasomanu kalusukuni, thana kumartenu vivaham chesukunenduku atanni intiki ahvaninchadu. sutasoma vivaham chesukuni hastinaapuraaniki intiki tirigi vacchaadu. ataniki pillalu putti, athanu raajaa sutasoma ayyadu. taruvaata, athanu 100 mandhi rajulanu kala devuniki arpinchadaaniki sameekarinchaadu, conny kala vaarini angeekarinchadaaniki ishtapadaledu, badulugaa athanu sutasomanu arpinchaalani korukunnadu. purusaadudu sutasomato yuddham chesaadu, conny sutasoma pratighatinchananduna, athanu bandhinchabaddaadu mariyu kaalaaku bully arpinchabaddaadu. 100 mandhi raajulu swechchagaa velladaaniki suutasooma tinadaaniki siddhamgaa undhi. eee tyaagam valla purusaadudu enthagaa prabhaavitamayyaadante, athanu daani kosam praayaschittam cheyadaaniki prayatninchaadu, phalitamgaa 100 mandhi raajulu vidudalayyaaru.
prachurana.
1959 mariyu 1961 madhya, ii gusti bagus sugriva eee vachanam yokka oka sanchikapai panicheesaaru, indulo eee vachanam yokka paatha javanese samskaranatho paatu indonesia loki anuvaadam kooda undhi. dheenini sovito santoso aanglamlo anuvadinchi prachurinchaaru. eee paatham yokka saaraamsaalu saaraamsaalu prachurinchabaddaayi. maroe aangla anuvaadaanni anuvaadaanni cate oo 'brian prachurinchaaru.
balinese lakshanaalanu kaligi undi, balinese bhaashaloki anuvadinchabadinappatiki, baalilo aneka saaralu prachurinchabaddaayi.

