lagunaa neegra, katamarka

lagunaa neegra argentinaloni katamarka provincelo unna oka sarassu. idhi maroe rendu sarassulu mariyu uppu chadunaina praantaala pakkana punaa ettaina peethabhoomipai undhi. eee sarassu lothu kante takkuvagaa untundi mariyu uparitalamtho kathinamaina deerghachaturasraanni yerparustundi. lagunaa neegra aaviri dwara daani neetini kolpotundi, mariyu uparitala pravaham mariyu bhoogarbhajalaala dwara bharti cheyabadutundi, ivi chivariki manchu kariginchadam dwara pedda bhaagaaniki udbhavistaayi. sarassu neeru uppagaa untundi.
sarassu yokka aagneya teeramlo, suukshmajeevulu nissara neetilo perugutaayi. ivi diatumlu mariyu vividha bacterialatho sahaa carbonate mariyu suukshmajeevulachae erpadina nirmaanaalu. eee nirmaanaalu poralu gala antargata nirmaanam mariyu aakupaccha nundi narinja-gulabi nundi nalupu varaku rangulanu kaligi untaayi. vaatini bhoomipai atyanta puraatanamaina jeevula roopaalalo okataina precombrian stromatolithlatho poolchaaru.
praantiiya mariyu sthaanika.
lagunaa neegra argentinaloni katamarka provinceloni tinogasta vibhaagamlo ettulo undhi mariyu chilly mariyu argentine madhya shaan francisco kanumaku sameepamlo undhi. maante pisis kuu velle maargam sarassuku daggaragaa velutundi.
idhi uparitalaanni kappi, deerghachaturasram aakaaramlo untundi. sarassu yokka sagatu lothu minchadu. eee sarassu kramaanugatamgaa daani beechlanu munchettutundi. vaayuvya disalo, oka uppu naela eee sarasunu daani poruguvaari nundi uttaraana vaeru chestundi mariyu sarassu pareevaahaka praantamloo sagaaniki paiga vistarinchi undhi. oka pramukha ondru abhimani aagneyamlo lagunaa neegraaku sarihaddulugaa undhi mariyu daani uttara disagaa perugudala sarassu yokka aagneya anchu ("stromatolyte belt") vadda nissara neeti praantaanni srushtinchindi.
sarassu yokka neeru hypersaline, vaati pradhana uppu calcium chloride, ayinappatikee vaatini kooda mesosaline anie varninchaaru. arsenic adhika saandratala vadda untundi. adhika lavaneeyata neeru gaddakattakunda nirodhistundi, pravaham kaaranamgaa lavaneeyata takkuvagaa unna lagunaa neegra anchulalo tappa. bhoogarbha jalaalu sarassuloki pravesinche pradaesaalaloo calcit mariyu aragonite santrupta saandratanu cherukuntaayi, idhi pradhanamgaa sarassu yokka aagneya anchu vembadi carbonate avapaataaniki daariteestundi. sarassu vaataavaranamloo paristhitulu alkaleen gaa untaayi mariyu degassing mariyu kiranajanya samyogakriya dwara carbon dioxide viniyogam carbonate avapaataanni sulabhataram chestundi.
eee sarassuku pradhanamgaa bhoogarbha jalaalu mariyu pradhanamgaa nairuti vaipu nundi pravesinche pravaham dwara neeru andutundi. eee neeru pradhanamgaa vaarshika manchu kariginchadam dwara udbhavistundi. lagunaa neegraaku uparitala pravaham ledhu mariyu idhi oka moosivesina sarassu; sarassu jalaalu balamaina gaalilo mariyu adhika ushnogratala vadda aaviraipotaayi, idhi carbonatela nundi lavanaala varaku gypsum, haalait mariyu polyholite vanti lavanaala avapaataaniki daariteestundi.
praantiiya sandarbham.
uttara-dakshina disalo samalekhanam cheyabadina moodu sarassulalo lagunaa neegra dakshinaana undhi; migilina rendu uttaraana lagunaa dii laa salina/lagunaa tress cubrados mariyu madhyalo lagunaa varde. avi lagunaa varde seline complexenu yerparustaayi, dheenini lagunaa varde complexes ledhaa salar dii laa lagunaa varde anie kooda pilustaaru. salar dii tress cubrados salt paan laguna verdnu laguna tress cubrados nundi vaeru chestundi. eee rendu sarassulu kalisi neeti uparitalaanni kaligi unnaayi. chuttupakkala agniparvataala nundi vachhe lava pravahalu sarassulu aakraminchina loya yokka dakshina avutletnu moosivesaayi. laguna neegraaku eesaanyamgaa laguna azul vanti chinna sarassulu sameepamlo unnaayi. 
eee sarassulu dakshinaana unna poona loe unnaayi, ettaina peethabhoomi, ikkada podi vaataavaranam mariyu senozoic ettulo unna diguva lavanam verde lavaneeyam samudaayaanni srushtinchindi, block faulting uttara-dakshina dhoranilo unna parvata shrenulatho vaeru cheyabadina verucheyabadina paarudala pareevaahaka praantaalanu srushtinchindi. bhuubhaagam pradhanamgaa basault mariyu andicite vanti agniparvata silalanu kaligi untundi; konni sikharaalu samudra mattaniki ettaina sero pissis vanti ettunu minchipothayi. aavirulu, isuka mariyu burada sarassu chuttoo unna bhoobhaganni kappivestaayi.
vaataavaranam, vrukshasampada mariyu jantujaalam.
lagunaa neegra vadda vaataavaranam challaga, balamaina gaalulato shushkamgaa untundi. ushnograta chaalaa maarutuu untundi, vesavi nundi sheethaakaalam madhya untundi. 
vaarshika varshapaatam kante takkuvagaa untundi mariyu pradhanamgaa manchugaa untundi. madhya holocene kaalamlo podigaa maaradaaniki 300 samvatsaraala mundu, eee praantamlooni itara sarassula nundi labhinchina aadharalu paryaavaranam neti kante sumaru 15,000-14,000 mariyu 13,500-11 madhya tadigaa undani suuchistunnaayi. sumaru 4,000 samvatsaraala taruvaata mallii bipi avapaatam perigindi. prastutam, vaataavaranamloo dakshina pasiphik hye anticyclone aadhipatyam chelaayistundi, idhi eee praantamloki podi gaalini aakarshistundi. vesavilo, atlantic anticyclone dheeniki viruddhamgaa eee praantaaniki thema mariyu vecchani gaalini ravana chestundi, phalitamgaa ushnaprasarana meghalu mariyu avapaatam erpadataayi. 
vaataavarana paristhitulu adhika yuvi vikiranamtho kalisi lagunaa neegra vadda, mukhyamgaa suukshmajeevulu kaani jeevitam yokka sanklishtatanu parimitam chestaayi. andis yokka eee vibhaagamlo, pietlands keelaka paryaavarana vyavasthalu, veetilo pradhana mokkala jaatulu "dystichia muscoids", "oxiclo andina" mariyu "plantago rigida" alaage graminoids mariyu gaddi. purugulu vaati atyanta mukhyamaina jantujaalam. spartina" jaatiki chendina uppu chittadi gaddi sarassu yokka dakshina chivaralo perugutundi, mariyu copepads cheruvulalo gamaninchabaddaayi; rendoo takkuva lavaneeyata unna praantaalatoo mudipadi unnaayi. 
carbonatelu mariyu suukshmajeevula chapalu.
suukshmajeevula motts mariyu suukshmajeevulu rendoo lagunaa neegraalo sambhavistaayi mariyu vibhina aakaralanu kaligi untaayi. kotta neeru lagunaa neegraaloki pravesinche carbonatela sthaanika avapaatam valla ivi erpadataayi. sarassu yokka dakshina chivaralo, travertine crusts kanipistaayi; avi bhoogarbhajala pravesha pradaesaalaloo yerpadavachhu. churukaina tufa nirmaanam gamaninchabadindi, idhi jarige praantamlooni rendu sarassulalo laguna neegraanu okatigaa chestundi. uppu avakshepinchinappudu, aaviri dwara tellati increstations erpadataayi. lagunaa neegraaku uttaraana unna lagunaa tress cubrados kooda microbiolitelanu kaligi undhi, ivi salado nadhi delta praantamloo vistarinchi unnaayi.
sarassu yokka aagneya bhaagamlo neeti lothu minchani "stromatolyte belt" loe, avi laminar crusts, ancoids mariyu stromatolytelanu yerparustaayi, ivi suukshmajeevula chaapalatho koodi untaayi. eee suukshmajeevulu pradhanamgaa eshaanya stromatolyte beltlo kanipistaayi, ayithe daani madhya mariyu paschima bhagalalo ajaivika carbonate avapaatam untundi. mokkala pempakam rangamlo upavibhaagam, khanija rahita rangam mariyu carbonate avapaatam rangam saadhyame. stromatolyte beltlo ekkuva bhaagam aankoidlu untaayi. avi mruduvaina roopaalu mariyu anchulu, stambham ledhaa podha vanti podalanu kaligi untaayi mariyu kolatalu cherukovacchu. vaatini buradalo puudchavachchu, munigipovacchu ledhaa paakshikamgaa udbhavinchavacchu, konnisaarlu haalaittoe kappavacchu. rangulu aakupaccha-pasupu nundi narinja nundi manchu telupu varaku untaayi, mariyu nirmaanaalu nissara sarassu meeda chellacheduruga mariyu udbhavinche raalla roopaanni kaligi untaayi. aankoidlu ekagrata pora antargata nirmaanaanni kaligi untaayi, vividha poralu tarachugaa ververu rangulanu kaligi untaayi; rangu vaividhyaalu kuurpu vyatyaasaalaku sambandhinchinavi. suukshmadarshini aakrutini sparry, "microtic" mariyu "botrioidal" gaa varninchaaru. itara perugudala roopaalu laminar crusts mariyu kaalam aakaaramlo ledhaa flat stromatolithlu.
suukshmajeevula chapalu gulabi-narinja nundi aakupaccha varaku rangulanu kaligi untaayi mariyu vaati nirmaanam pustular nundi stratified varaku untundi. chaalaa varaku aankoyidlato sambandham kaligi untaayi. bhoogarbhajala neeti buggala pakkana aakupaccha rangu chapalu erpadataayi mariyu tarachugaa budagalu meeda theeluthuu kanipistaayi, mariyu nallati chapalu paakshikamgaa bahirgatamaina carbonatelapy kanipistaayi. nallati chapalu pradhanamgaa "revularia" kutumbaaniki chendina philamentus sanobacteria dwara erpadataayi. vividha poralaku ververu rangulu unde poralu gala suukshmajeevula chapalu lothaina cheruvulalo kanipistaayi. diatum puvvulu" anie pilavabadevi tellani carbonate avakshepaalato mudipadi untaayi, ivi rangu chaapalapai prakaasavantamaina macchalanu yerparustaayi. suukshmajeevula nirmaanaala rangulu carotenoid mariyu cytonemine varnadravyam kaaranamgaa untaayi, ivi suukshmajeevulanu yuvi radiation nundi rakshinchadaaniki upayogapadataayi. 
kaalaparimiti gala padaartham lekapovadam valla carbonate nirmaanaala radiometric dating kashtam, conny oka ancolite meeda pradarsinchina euranium-thorium dating idhi holocene chivarilo abhivruddhi chendadam praarambhinchindani suuchistumdi. ancolithla perugudala inca konasagutondani pariseelanalu suuchistunnaayi.
jeevasaastram mariyu shaastreeya praamukhyata.
lagunaa neegraalo autotrophic mariyu heterotrophic suukshmajeevulu rendoo unnaayi. autotroflalo sanobacteria, alaage green sulfur bacteria mariyu purpul sulfur bacteria untaayi, ivi anaxygenic kiranajanya samyogakriyanu nirvahistaayi; eee prakriyaloo sulfur niksheepaalu erpadataayi. heterotrophic jeevulalo polysaccharide ksheenata mariyu sulfate-tagginche bacteria unnaayi. uparitalampai kramam tappakunda kiranajanya samyogakriya, madhyavartitva poralalo anaxygenic kiranajanya samyogakriya mariyu lothu vadda sulfate taggimputoe jeevakriya karyakalapalalo poralu untaayi. aneka suukshmajeevulu extrophiles mariyu adhika lavaneeyata mariyu teevramaina yuvi radiationnu thattukogalavu.
carbonatela avapaatam tarachugaa jeevitamto mudipadi untundi mariyu vividha kaaranaala valla taruvaati dwara prerepinchabadavachhu, ayinappatikee lagunaa neegraalo idhi jeeva karyakalapala nundi swatantramgaa kooda sambhavinchavachhu. suukshma paryaavarana vaividhyaalu mariyu maarpulu sarassulooni jeevitaanni mariyu suukshmajeevula chapala nirmaanaanni prabhaavitam chestaayi. suukshmajeevula chapalu lagunaa neegraalooni takkuva lavaneeyata kaligina praantamloo kanipistaayi, idhi uppu ottidi taggadam vaati abhivruddhiki anukuulamgaa untundani suuchistumdi.
stromatolytes poona, sokompa mariyu tolar grande vadda marekkadaina kanugonabaddayi. avi bhoomipai unna puraatana jeevula roopaalalo okatigaa mariyu grahaantara jeevula anveshanhalo keelaka suuchikagaa pariganhinchabadutunnaayi. lagunaa neegraalo kanipinche roopaalu iteevali proterozoic stromatolytela kante puraatana precombrian stromatolytelanu pooli untaayi, mariyu sarassu vadda edurkone paristhitulu prarambha bhoomi mariyu prarambha maars yokka paristhitulanu pooli undavacchu, anduvalla maars meeda nikshaepaalanu ardham chesukovadaniki analagga upayoginchavacchu. lagunaa neegra vadda isotope fraction prakriyala vislaeshanhalu kooda praanavaayuvu mariyu carbon isotope vaividhyaalu jeeva kaaryakalaapaalaku rujuvu kaadani niroopistaayi.
suukshmajeevulu.
sinobacteria mariyu diatumlu kalisi mariyu itara suukshmajeevulatoo kalisi agrigetlanu yerparustaayi. carbonatelu avakshepam chendhe chota aggregatelu exopolysaccharide capsuleslo ponduparachabadataayi. sajeeva diatumlu tarachugaa aggregatela anchuna kanipistaayi, ayithe vaati lopali bhaagamlo "samadhulu" diatumlu untaayi. bacteria jaathi "revularia halophila" lagunaa neegra vadda kanugonabadindi; idhi hypersaline lothattu jalaala nundi telisina modati "revularia" jaathi. gurtinchina mariyu paeru pettabadina maroka jaathi "exegubacterium chirikhucha", ayithe aaa jaathi modata vaerae chota kanugonabadindi.

