
kaarban bajatt

kaarban bajatt ennathu kalavastha nayathil nyaayavum phalapradavumaaya reethiyil udvamanam kuraykkunnathinulla lakshyangal nischayikkaan sahayikkunna oru aashayamaanu. aagolathaapanathe oru nischitha thalatthilekku parimithappeduthunnathinna kaaranamakunna motham aagola naravamshajanya kaarban dye ooksaidinte () paramavadhi alavu" ithu nokkunnu. vyavasaayathin munbulla kaalaghattavumaayi thaarathamyappeduthumbol athine "motham kaarban bajatt" ennum aduthide nirddishta theeyathi muthal prakadippikkumbol athine "sheshikkunna kaarban bajatt" ennum vilikkunnu.
oru nischitha paridhiyil thaazhe choodu nilanirthunnathumaayi poruthappedunna oru kaarban bajattine emission bajatt, emission kwata allengil anuvadaneeyamaaya emission ennum vilikkunnu. radiative fozhsing allengil samudranirappu uyarthal polulla mattu anubandha kalavastha veriyabilukalude lakshyangalumayi oru emission bajatt bandhappettirikkam.
shaasthreeya thelivukalum moolyanirnayangalum thiranjeduppukalum ulppede vividha gadakangalude kanakkukal samyojippichaan motham allengil sheshikkunna kaarban bajattukal kanakkaakkunnath.
aagola kaarban bajattukale deseeya udvamana bajattukalayi veendum vibhajikkaam, athuvazhi raajyangalkk kalavastha laghookarana lakshyangal nischayikkaan kazhiyum. aagolathaapanathinte apakadakaramaaya thoth undaakkunnathin munbu kaalakramena puranthallaan kazhiyunna parimithamaaya alavil kaarban dye ooksaidine soochippikkunnathinaal kalavastha vyathiyana laghookaranathinu udvamana bajattukal prasakthamaanu. aagola thaapanilayile maattam eee udvamanangalude bhoomishaasthraparamaaya sthaanathu ninnu swathanthramaanu, mathramalla eee udvamanangalude samayathil ninnu pradhaanamaayum swathanthravumaanu.
kaarban bajattukal aagola thalatthil baadhakamaan. eee aagola kaarban bajattukal raajyathalathilekku parivartthanam cheiyunnathinu, motham sheshikkunna kaarban bajatt engane vitharanam cheyyaamennathinekkurich oru koottam moolyanirnayangal nadathendathundu. rajyangal thammilulla samathvathinteyum nyaayabodhathinteyum vashangalum mattu reethishaasthraparamaaya thiranjeduppukalum ithil ulppedunnu. janasamkhya, vyavasaayavalkkaranathinte nilavaaram, deseeya udvamana charithrangal, laghookarana kazhivukal ennivayulppede ennaal athil maathram parimithappedaathe raajyangalkkidayil niravadhi vyathyaasangalund. ekkaaranathaal, samathvathinte vividha thathwangal pinthudarunna reethikal upayogichu raajyangalkkidayil aagola kaarban bajattukal anuvadikkaan shaasthranjar sramichittundu.
nirvachanam.
ipcc aaram moolyanirnnaya reportukal "kaarban bajatt" inipparayunna rund aashayangalaayi nirvachikkunnu 
aagola kaarban bajattukale deseeya udvamana bajattukalayi veendum vibhajikkaam, athuvazhi raajyangalkk kalavastha laghookarana lakshyangal nischayikkaan kazhiyum. 
oru nirddishta aagola thaapanila ozhikeyulla lakshyangalkkanusrithamaayi anthaaraashtramaayo desheeyamaayo oru udvamana lakshyam nischayikkappedaam, mathramalla oru varshathinullil vaarshika udvamanathinum saadhaaranayaayi prayogikkappedumennathil oru udvamana bajattine oru udvamana lakshyathil ninnu verthirichariyaan kazhiyum.
kanakkukal.
sameepakaalavum nilavil sheshikkunnathumaaya kaarban bajatt.
aagola kaarban padhathi, aagola pothuswabhaavam, kalavastha vyathiyaanam ennivayekkurichulla merkkettar research instittyoott (emm. sii. sii), niyanthrana padhathi ennivayulppede niravadhi samghadanakal sheshikkunna kaarban bajattinekkurichulla vaarshika apdettukal nalkunnu.
2022 maarchil, 'aagola kaarban bajatt 2021' prii print audyogikamaayi prasidheekarikkunnathinnum, <ruff neyim = 10.5194/essd-14-1917-2022">
2022 eprilil, ippol avalokanam cheyyukayum audyogikamaayi prasidheekarikkukayum cheytha aagola kaarban bajatt 2021,2020 leeii udvamanavumaayi thaarathamyappeduthumbol, 2019 leeii nilayilekku madangiyethunna phoosil udvamanam pakarchavyaadhiyude alavil ninnu ekadesham 4.8% uyarnnathayi nigamanam cheythu.
nireekshanatthinte vishwasaneeyamaaya krithyatha mechappeduthunnathinulla moonnu pradhana prasnangal ithu thirichariyunnu, chinayum indiayum 2019 leeii nilavaaram (5.7 sathamaanavum 3.2 sathamaanavum) marikadannuvennum europian union america 2019 leeii nilavaarathinu thaazheyaanennum (5.3 sathamaanavum 4.5 sathamaanavum) kaanikkunnu, vividha maattangalum pravanathakalum alakkunnu, aadyamaayi audyogika rajyamaaya jii. echu. jii inventarikalude reportingumaayi bandhapetta modalukalude esttimettukal nalkunnu, koodaathe 2022 januvari 1 leeii sheshikkunna kaarban bajatt aagolathaapanathe 1.5 digri selshyasayi parimithappedutthaanulla 50 sathamaanam saadhyatha (thaalkkaalikamaaya paridhi pratheekshikkunnundeng) 120 jii. tii. sii (420 jii. tii)-allengil 2021 leeii 11 varshathe udvamana nilavaaramaanennu soochippikkunnu.
ithinartham puranthallal kuraykkaan 11 varsham baakkiyundennalla, ennaal puranthallal athepadi thudarukayaanenkil, 2021 leppole vardhikkunnathinupakaram, 11 varshathe sthiramaaya jii. echu. jii. puranthallal 12-aamm varshathil ellah puranthallalukalum pettennu avasaanicha saangalppika saahacharyathil avasheshikkum. (50 sathamaanam saadhyathaye vishwasaneeyamaaya oru minimum nishedaathmakatha aavashyamaayi vivarikkaam, kaaranam kuranja saadhyathakal 1.5 digri selshyas lakshyathe "asaadyamaakkum".) koodaathe, mattu trackerukal vyathyastha alavilulla kaarban bajatt avasheshikkunnu (allengil hailait), athaayath emm. sii. sii, 2022 meyy maasatthile kanakkanusarichu '7 varsham 1 maasam baakkiyundenn' kaanikkunnu, vyathyastha saadhyathakalkk vyathyastha kaarban bajattukal undu centimeter daatta anusarichu 83 sathamaanam saadhyatha ardhamaakkunnathu 6.6 ± 0.1 varsham baakkiyundennaanu (2028 ll avasaanikkunnu).
kaarban bajatt gigattanukalilum gadakangalilum.
aagola thaapanila vardhanavum sanjitha kaarban dye ooksaid udvamanavum thammilulla eathaandu rekheeya bandhatthinte kandethal aagola udvamana bajattukalude kanakkukoottaline apakadakaramaaya thaapana nilavaaratthil thazheyaayi nilanirthaan prothsaahippichu. vyavasaayathin munbulla kaalam muthal 2019 vareyulla kaalayalavil ekadesham 2390 jigattan (jidi) ithinakam aagolathalathil puranthallappettittund.
sheshikkunna aagola udvamana bajattukale/kwaattakalekkurichulla shaasthreeya kanakkukal vyathyasthamaaya reethishaasthraparamaaya sameepanangalum paridhi pariganikkunnathum kaaranam vyathyaasappettirikkunnu. kalavastha vyathiyanathekkurichulla ellah prathikaranangalum kanakkukoottalukalil ulppedanamennillenkilum ipcyude ettavum aadhikaarikamaaya kaarban bajatt vilayiruthalukal ivaykku vyakthamaayi kaaranamaakunnu. manushyarude pravartthanangal moolamundaakunna munkaala thapanam, kaarban dye ooksaidinte sanjitha yoonittil thaapanatthinte alavu (kaarban dye ooksaidinte sanjitha udvamanathodulla shanikamaaya kalavastha prathikaranam allengil tii. sii. aarr. iii ennum ariyappedunnu), kaarban dye ooksaidinte ellah udvamanangalum nirtthiyukazhinjaal undakavunna thaapanatthinte alavu (seero emission kammittment ennariyappedunnu), bhoomiyude sisttam feedbaakkukalude aaghaatham enniva upayogichu sheshikkunna kaarban bajattukalude valuppam aii. pii. sii. sii vilayiruthunnu. ipcc aagolathaapanathekkurichula 2018leeii 1.5 digri selshyas prathyeka reportilaanu eee sameepanam aadyamaayi prayogichathu, koodaathe aaraamathe moolyanirnnaya reportilekkulla 2021 working group I sambhavanayilum ithu upayogichu.
kaarban bajatt kanakkukal oru thaapanila paridhi ozhivakkaanulla saadhyathayo saadhyathayo, puranthallappedaathathinaal undaakumenn anumaanikkappedunna choodu ennivaye aasrayichirikkunnu. thaazhepparayunna pattikayile kaarban bajatt esttimettukalude moolyangal kalavastha vyathiyaanathinte bhauthika shaasthra adisthaanathekkurichulla ettavum puthiya vilayiruthalil ninnu working group I ipcc aaraamathe moolyanirnnaya reportilekku sambhavana cheiyunnu. aagolathalathil poojyamaaya puranthallalilethunna aazhathilulla decarbonisation saahacharyangalkk anusrithamaayi noonn-emission kurayunnuvennu eee kanakkukal anumaanikkunnu. kaarban bajatt kanakkukal kaarban dye ooksaid puranthallalinoppam puranthallappedaathava kuraykkunnathil samooham ethratholam vijayikkunnu ennathine aasrayichirikkunnu. ipcc aaram moolyanirnnaya report kanakkaakkunnath, sheshikkunna kaarban bajatt 220 gram kooduthalo kuravo aakam, ithu ethratholam vijayakaramaya noonn-emission kuraykkunnu ennathine aasrayichirikkunnu. 
deseeya udvamana bajattukal.
kaarban bajattukal aagola thalatthil baadhakamaan. eee aagola kaarban bajattukal raajyathalathilekku parivartthanam cheiyunnathinu, motham sheshikkunna kaarban bajatt engane vitharanam cheyyaamennathinekkurich oru koottam moolyanirnayangal nadathendathundu. janasamkhya, vyavasaayavalkkaranathinte nilavaaram, deseeya udvamana charithrangal, laghookarana kazhivukal ennivayulppede rajyangal thammilulla niravadhi vyathyaasangalude velichathil, samathvathinte vividha thathwangal pinthudarunna reethikal upayogichu raajyangalkkidayil aagola kaarban bajatt anuvadikkaan shaasthranjar sramichittundu. kalavastha vyathiyanathekkurichulla samsthaanathala utharavaadithathekkurithu chila anumanangal adivarayittu kaanikkunna deseeya udvamana bajattukal anuvadikkunnathu aagola udvamanam kuraykkunnathinulla sramangal pankidunnathumaayi thaarathamyappeduthaavunnatha. pala rachayithaakkalum emission bajattukal anuvadikkunna alavilulla vishakalanangal nadathiyittundu, palappozhum rajyangal thammilulla charitraparamaaya jii. echu. jii. udvamanathile asamathvangal oresamayam abhisambodhana cheiyunnu. 
kalavastha vyathiyanathekkurichulla aikyaraashtrasabhayude chattakkood kanvenshanil (unfcc) ulppeduthiyittulla "pothuvayathum ennaal vyathyasthavumaya utharavaadithangalum athath kazhivukalum" enna thathwamaanu raajyangalkk aagola udvamana bajattukal anuvadikkaan upayogikkunna oru maarganirddesha thathwam. eee thathwam yuu. eph. sii. sii. siyil kooduthal vishadamaayi nirvachichittillenkilum aagola udvamanathil raajyangalude vyathyastha sanjitha charitraparamaaya sambhavanakaleyum avayude vyathyastha vikasana ghattangaleyum amgeekarikkunnathaayi vishaalamaayi manassilaakkappedunnu. eee veekshanakonil, oru nischitha kaalayalavil kooduthal udvamanam nadathunna raajyangalum (udaaharanathinu, vyavasaayathin munbulla kaalam muthal innuvare) adhika udvamanam pariharikkunnathinulla ettavum utharavaadithamulla raajyangalum athupole thanne sambanna rajyangalumaanu. athinaal, avarude deseeya udvamana bajatt munkaalangalil malineekaranam kuranjatho daridramo aaya rajyangalil ninnullathinekkaal cheruthayirikkanam. kalavastha vyathiyaanathinulla deseeya charitraparamaaya utharavaaditham enna ashayam 1990 kalude thudakkam muthal saahithyathil nilanilkkunnu, kalavastha vyathiyanathekkurichulla pradhana anthaaraashtra karaarukalude (yuu. eph. sii. sii. sii, kyotto protocol, paarees karar) bhagamaanu. thathfalamaayi, ettavum kooduthal charitraparamaaya udvamanam ulla raajyangalkk ettavum sakthamaaya nadapadikal sweekarikkaanum vikaswara raajyangale avayude udvamanam laghookarikkaanum kalavastha vyathiyanavumaayi poruthappedaanum sahayikkaanum ettavum utharavaadithamundu. eee thathwam anthaaraashtra udambadiyil amgeekarikkappedukayum asamathvam kuraykkunnathinum susthira vikasanam kaivarikkunnathinum valia udvamana bajatt aavasyamaanennu vaadikkunna vikaswara raajyangalude nayatantra thanthrangalude bhagavumaanu.
deseeya udvamana bajattukal kanakkakkunnathinulla mattoru pothu ikvitti thathwam "samathwa" thathwamaanu. vyakthikalkk thulya avakashangal undaayirikkanamennu eee thathwam vyavastha cheiyunnu, athinaal samsthaana janasamkhyaykku anusrithamaayi udvamana bajattukal aanupaathikamaayi vitharanam cheyyanam. deseeya udvamana bajatt kanakkukoottalukalil deseeya prathiseersha udvamanam upayogikkunnathine chila shaasthranjar nyaayeekarichittundu. eee thathwam kooduthalo athivegam valarunnatho aaya janasamkhyayulla raajyangalkk anukoolamaayirikkaamenkilum vyakthikalkk malineekaranathinulla avakasham undo enna chodyam uyarthunnu. 
deseeya bajatt kanakkukoottalukalil upayogichirikkunna moonnaamathe ikvitti thathwam deseeya paramaadhikaaratthe pariganikkunnu. paramadhikaaram" thathwam malineekaranathinulla raajyangalude thulya avakaashathe eduthukaanikkunnu. deseeya udvamana bajattukal kanakkakkunnathinulla muthachante reethi eee thathwam upayogikkunnu. muthachan oru prathyeka adisthaana varshathil udvamanam anusarichu eee bajattukal aanupaathikamaayi neekkivaykkunnu, kyotto protocol, europian union emission trading skeem (euets) thudangiya anthaaraashtra bharanakoodangalkku keezhil ithu upayogikkunnu, eee thathwam palappozhum vikasita raajyangalkk anukoolamaanu, kaaranam ithu avarkk valia udvamanam bajattukal anuvadikkunnu. ennirunnaalum, sameepakaala prasidheekaranangal eduthukaanikkunnathu muthachan oru ikvitti thathwamenna nilayil pinthunaykkunnilla, kaaranam ithu "daridra samsthaanangalkkethire 'cascading pakshapaatham' srishtikkunnu, ithu oru 'ikvitti staanderd' allah. samsthaanangale malineekarana avakaashangalude udamakalaayi kanakkaakkunnath dhaarmmikamaayi prasnakaramaaya prathyaaghaathangal undaakkum" ennu mattu pandithanmaar eduthuparanjittundu.
kaarban bajatinullil nilanilkkanulla vazhikal.
oraalude kaarban bajatinullil nilanirthaan sweekarikkaavunna nadapadikal kalavastha vyathiyana laghookaranam enna ashayathinullil vishadeekarichirikkunnu.

