
flavio

jorjju friederic handell moonnu pravrithikalilaayi rachicha oru ooppara seeriyayaanu flavio, reey dii longobardy ("flavio, lombaardukalude rajaavu", echdablyuvi 16). itaaliyan bhaashayilulla libretto nikkola francesco hame aanu, maattiyo norisinte "flavio cuniberto" ennathinu sesham. royal akkadami oof myusikkinaayi handalinte naalaamathe poornna dairkhya oopparayaayirunnu ithu. oopparayile emiliyayude kathaapaathrathe aaspadamaakkiyaanu handell yadhaarthathil oopparaykku peru nalkiyathu.
"eee kaalaghattatthile oru oopparaykku "flavio" asaadhaaranamaamvidham samkshipthamaanu. vaachakathilum samgeethathilum duranthatthinteyum haasyathinteyum naipunyapoornamaaya samyojanamaayum handalinte kurachu oopparakalil onnaayum addehathinte naalatthe ellah pradhana shabda vibhaagangalilum-soprano, contralto, kaastraatto, tainer, baas ennivayil pradhana veshangal avatharippikkunnathil ithu sradheyamaanu.
prakadana charithram.
1723 meyy 14nuu hemaarkkattile raajaavinte thiyettaril vachu premiyarinu ezhu divasam munbu handell samgeetham poortthiyaakki. premiier rannil ettu prakadanangal undaayirunnu. 1732 epril 18nuu samgeethasamvidhaayakante nirddeshaprakaaram naalu prakadanangalkkayi eee kruthi punarujjeevippichu.
1967 juulai 2 nuu gottinjenil veendum kandethukayum avatharippikkukayum cheiyunnathuvare kooduthal punarujjeevanangalonnum undaayirunnilla. handalinte kaalathinu sheshamulla aadyathe yuke prakadanam 1969 august 26 nuu englandile abingdon-oonn-tamile yoonikon theaterilaayirunnu. ellah barok ooppara seriyakaleyum pole, "flavio" varshangalolam prakadanam nadathaathe pooyi, ennaal 1960kall muthal barok samgeethathodulla thaalpparyavum charitraparamaayi vivaramulla sangeetha prakadanavum punarujjeevippichathode, ellah handell oopparakaleyum pole "flavio" yum innu uthsavangalilum ooppara houseukalilum prakadanangal sweekarikkunnu. mattu nirmmanangalil, 2007 ll newyork sitti oopparayilum 2009 ll engleesh touring oopparayilum "flavio" avatharippichu.
sangraham.
lombardyile rajaavaaya flavio brittanile rajaavumaanu. addehathinu lotario, ugan ennee rund vishwastha, prayamaaya kaunsilarmaarundu. lottariyoyude makal emiliyayude vivaahanischayam ugona makan gaidoyumaayi aanu. yuvavaaya theodatta enna mattoru makal ugoninund, aval thante soundaryathinu prashasthayaan. theodaattaykk raajaavinte raajasabhaamgamaaya oru rahasya kaamukanund.
niyamam 1.
prabhatham avasaanikkumbol thante priyappetta theodaattayude kidappumuriyil ninnu vittij thennimaarunnu. iruvarum parasparam aardramaaya vidavaangal nadathunnu.
guido emilia avarude adutha kudumbamgangalumaayi oru chadangil vivaahitharaakunnu. navadambathikal avarude santhoshathekkurichu paadukayum annu vaikunneram vivaahachadanginaayi kaathirikkukayum cheiyunnu.
ugon thante makalkku theodatta rajaavinu sammaanikkunnu. avalude soundaryathaal valareyadhikam aakarshikkappedunna flavio, raajnjiye kaathirikkunna sthriyaayi maaranamenn nirddeshikkunnu (oopparayil prathyakshappedaathaval). brittanile thante govarnor rogathaal kazhivillaathavanaannum addehathe maattendathundennum rajaavu flavioic vivaram labhikkunnu. rajaavu thante kaunsilar lotarioic eee sthaanam vaagdaanam cheiyunnu, pakshe avalude pithaav vazhithettippoyaal, thante sundariyaaya makal teodattaye kooduthal eluppathil vasheekarikkan kazhiyumennu karuthi manass maattukayum pakaram jolie vaagdaanam cheyyukayum cheiyunnu. thanikk vaagdaanam cheytha pradhana padaviyil ninnu rajaavu pinmariyathil lotario roshakulanaanu.
theodaattayude rahasya kaamukanaanennu rajaavu thirichariyaattha theodaattayude soundaryathe flavio thante kottaaratthile vittijinodu prashamsikkunnu. avale nokkaan ottum ishtamallennu rajavinodu paranjukondu vittij avalude aakarshanam kuraykkaan shramikkunnu. ennirunnaalum, ithu raajaavinte utsaahathe baadikkunnilla.
thante makan gaidoyodu, thante mukhathu adichu lotario thanne gurutharamaayi apamaanichathaayi ugon parayunnu. addehathinte bahumanam addeham oru yudhayudham nadathanamennu aavashyappedunnu, pakshe addehathinu ippol valare praayamaayi, addehathinu pakaram makan angane cheyyanamennu addeham aavashyappedunnu. thante puthiya vadhuvinte pithaavine kollanamennu thante kadama aavashyappedunnuvennu guido sammathikkanam. emilia guido kandumuttumbol, avalude kannilekku nokkaan avan lajjikkunnu.
enthaanu thettu ennu avalkk manassilakunnilla, pakshe enthuthanneyaayaalum avane eppozhum snehikkumennu aval prakhyaapikkunnu.
act 2.
flavio aaa manoharamaaya teodattayodu thante aduthekku varaan utharavidukayum avalude pithaav muriyil athikramichu kayarukayum thante bahumanam nashtappettathil prathishedhikkukayum cheyyumbol avale vasheekarikkan sramikkukayum cheiyunnu. rajaavu thante makale upekshikkunnu, aval thettayi vishwasikkunnu, avalkk vittigeyumayulla rahasyabandham thaan kandethiyittundaakum aval vishwasikkukayum ellaam sammathikkukayum cheiyunnu. ithu addehathinte kudumbatthinte bahumanam nashtappedunnathinte vilaapathe kooduthal dukhithanaakkunnu.
lotario thante makal emiliayodu gaidoyumaayulla avalude vivaham asaadhuvaayathaayum avale upekshikkanamennu aavasyappedunnathaayum parayunnu. avalude pithaav thannodu enthaanu cheyyaan aavasyappedunnathennu aval gaidoyodu parayunnu, pakshe aval orikkalum guido snehikkunnathu avasaanippikkillenn parayunnu. avanodulla snehavum pithaavinodulla apamaanathinu prathikaram cheyyaanulla kadamayum guido thakarkkunnu.
rajaavu theodaattayude aduthekku pooyi rajaavu avale snehikkunnuvennu avalodu parayanum avale thante aduthekku konduvaraan rajaavu thante kottaaratthile vitteejinodu utharavidunnu. eee dushkaramaaya saahacharyathil ettavum mikacha thanthram avalkk raajaavine nirasikkukayalla, avanoppam kalikkuka ennathaanu vittijeyum theodaattayum theerumaanikkunnathu.
oru dvamdvayudhathilekku gwido lotariyo velluvilikkunnu. thante valia anubhavam eluppathil vijayam nedumennu thonnunna vrudhan athine nindayode sweekarikkunnu, pakshe maarakamaayi murivelkkunnu. bheethiyilaaya emilia thante maranamadayunna pithaavine swantham rakthathinte kulatthil kandethunnu. avan avalude guido utharavaadiyaanennu parayukayum kaalavadhi avasaanikkukayum cheiyunnu. emilia prathikaram cheyyappedumennu prathinjja cheiyunnu.
niyamam 3.
emilia ugon raajaavinte aduthekku pookunnu, aval pithaavinte kolapaathakathinu neethi aavashyappedunnu, avanodu apamaanikkunnathine nyaayeekarichu makante nadapadiye addeham nyaayeekarikkunnu. thaan eee vishayam pariganikkumennu flavio parayunnu; yadhaarthathil theodaattaye vasheekarikkan sramikkunnathil addeham ippol kooduthal aashankaakulanaanu.
vittij raajaavinte aduthekku theodatta konduvarunnu, aval thante yadhaartha raajnjiyaayirikkumenn flavio prakhyaapikkumbol athu kelkkendathundu, ithu avane asooyayaal prakopippikkunnu.
emilia guido abhimukeekarikkunnu, aval avalkk thante vaal nalkukayum avane oodikkaan parayukayum cheiyunnu. aval vaal edukkunnu, pakshe avane kollan kazhiyunnilla, aval pookunnu.
flavio sradhikkaathe kelkkunnathinaal rajaavinodulla avalude perumaattathekkurichu vittijeyum theodaattayum thammil tharkkamund. flavioicoppam kalikkaan vittij thannodu paranjathaayi aval choondikkaanikkunnu, pakshe aval athra dooram pokanamennu addeham uddeshichirunnillenna vittij parayunnu. flavio olivil ninnu purathuvannu avar randuperum thanne vanchichuvennum avar shikshikkappedumennum prakhyaapikkunnu.
oru nalla raajaavineppole jnjaanapoornamaaya vidhi kaanikkendivarumennu flavio ippol manassilakkunnu. avan emilia ayakkukayum avalude aagraham pinthudarnnuvennu avalodu parayukayum cheiyunnu; avalude pithaavine kolappeduthiyathinu avan guido shirachhedam cheythu, vaasthavathil avalkk muricha thala udan kaanaan kazhiyum. emilia mayangippokukayum aval abodhaavasthayilaayirikkum rajaavu guido avalude pakshatthekku konduvarikayum aval punarujjeevippikkumbol avar santhoshathode veendum onnikkukayum cheiyunnu.
avan vittijilekku ayaykkukayum, nokkaan nallathallenn karuthunna penkuttiye vivaham kazhikkukayum avale thanikk sammanikkukayum cheiyumennaayirikkum thante shiksha ennu avanodu parayukayum cheiyunnu.
athinaal rund jody pranayikalum vivaham kazhikkum, govarnor enna padavi ettedukkaan ugon brittanilekku pookum, flavio bhaaryayod vishwasthatha pulartthum.
sandarbhavum vishakalanavum.
germmaniyil janicha handell, thante aadyakaala kariyaril chilath italiyil oopparakalum mattu kruthikalum rachikkaan chelavazhicha sesham, landanil sthirathaamasamaakki, avide 1711 ll addeham thante oopparayaaya "renaldo" yumayi aadyamaayi itaaliyan ooppara konduvannu. valia vijayamaya "renaldo" itaaliyan ooppara seriaykku landanil oru abhinivesham srishtichu, ithu thaaramaya varkshoso gayakarkk sooloo eriyakalil valareyadhikam shradha kendreekaricha oru roopamaanu. 1719-ll, landanil itaaliyan oopparakal nirmmikkunnathinulla royal chaarttarin keezhilulla kambaniyaaya royal akkadami oof music (innathe lunden kansarvettoyarumayi bandhamillaattha) enna samghadanayude sangeetha director handell niyamithanaayi. kambanikkaayi oopparakal rachikkuka mathramalla, thaara gaayakare niyamikkuka, oorkkastrayudeyum samgeethajnjarudeyum melnottam vahikkuka, lunden prakadanatthinaayi italiyil ninnulla oopparakal sweekarikkuka ennivayaayirunnu handell.
"1723 januvariyil akkadamikkaayi handell avatharippicha oopparayaaya "oottoon", oopparattik soopparstaarmaaraaya kaastraatto senesino soprano francesca kusoni oru oopparayil orumichu prakadanam nadathunnathu lunden prekshakar aadyamaayi kaanukayum tikkattukalude aavasyam valare kooduthalaayathinaal ithu valareyadhikam vijayikkukayum cheythu.
"athe varsham thanne oottoonine pinthudarnna athe pramukha gayakarumaayulla 'flavio', ottoninu undaayirunnathupole oru sensation srishtichilla, ennirunnaalum thudarnnulla seasonil handell vazhi prekshakare punarujjeevippikkaan ithu vijayichu. raajaavinte naadakavediyile akkadami playbleukalil prakhyaapichathupole "flavio" yude thaarathamya hraswata ithinulla oru kaaranamaayirikkam...eee varshathe chovvazhcha...oru puthiya ooppara colled, flavius avatharippikkum...oopparayude hraswata kaaranam krithyam ettu manikk aarambikkunnu.
"itaaliyan oopparayile gauravameriya naadakangalude sthiramaaya kurippil veerochitha naadakangalkku sheelicha lunden prekshakar pratheekshichirunnathu allatha, uyarnna duranthatthe pranayaparamaaya goodaalochanayum haasya edavelakalum "flavio" samyojippikkunnu.
marakkattukal mithamaayi upayogikkunna eee srishti kooduthalum charadukalkkum thudarchayaaya upakaranagalkkum maathramaan score cheiyunnathu. handalinte samgeetham ithivrithathinte chila sankeernathakale mookk-heero vairudhyathode kaikaaryam cheiyunnu, ennaal kooduthal gurutharamaaya bhagangal samgeethasamvidhaayakanil ninnu theevramaaya naadakeeya samgeetham srishtikkunnu. pathinettaam noottaandile samgeethashaasthranjanaaya chaals burney senesinoikkaayi ezhuthiya 'amore, nell meoo penar' enna gaanathe 'valare dayaneeyam' ennum emiliyayude 'amanthe stravagande' enna gaanathinu 'nokkoo, nokkoo, ente charmer enne paratthunnu' enna engleesh padangal cherttha oru prathyeka gaanamaayi janapriya vijayamayi.
flavio" yude reheazhsalukalil, harpsicordil ninnulla samgeethathinte handalinte dishayil tener alexander gorden niraasanaakukayum upakaranathil chaadumennu bheeshanippeduthukayum cheythu, athinu handell "ooo! ningal athu eppol cheiyumennu enne ariyikkuka, njaan athu parasyappedutthum. kaaranam, ningal paadunnathu kelkkunnathinekkaal kooduthal aalukal ningal chaadunnathu kaanaan varumennu enikku urappund."
flavioyil ninnulla oru ramgathinte kothupani.
idathuvashathu senesinoyude samakaalika kothupaniyaaya kaarikkechar, valathuvashath francesca kusani, kaastraatto gaittaano berenstad enniva handell oopparakalude yadhaartha prakadanangalude drishya vashathekkurich vilapetta vivarangal nalkunnu. chithram orupakshe "flavio" yill ninnulla oru ramgamaayirikkaam. hooras valpol "hraswavum irikkunnathum" ennu visheshippicha cusonic mukalilulla kaastrathi gopuratthinte neelamulla shareerangal. eee settu vaasthuvidyaaparavum pothuvayathum oru prathyeka sthalamallaathathumaanu, koodaathe purathana roman sainika vasthram, breast plettukal, legg kavacham ennivayil ninnu prachodanam ulkkond purushanmaarude vasthrangalum pothuvaayathaan. purathana romilaayaalum gothik europilaayaalum atharam vasthrangal handell oopparakalile pramukhar dharichirunnu. neremarichu, kodathiyil avatharanathinu anuyojyamaaya oru samakaalika gaunn kasoni dharikkunnu, avalude train vahikkunna oru kullan.
paraamarshangal.
kurippukal
srothassukal