jukar ghattam

bii. sii. randaam sahasraabdathil pakwathayulla indu thaazhvara samskaarathinte thakarchaykku sesham thudarnna sindhile avasaanathe haarappan samskaarathinte oru ghattamaayirunnu jukar ghattam. sindhile jukar enna puraavastu tharatthilulla sthalathinte perilaanu ithu ariyappedunnathu. athu thudarnnu janger ghattamaayirunnu.
jukar, jangar ghattangale koottaayi jukar, jangar samskaaram (bisi 1900-1500) ennu vilikkunnu. panchaabile semiteri echu samskaaram (avasaanathe harappan ivc ghattatthinte upasamskaaram) sindhile jukar-janger samskaarathin (avasaanathe harappan ivc ghattatthinte upasamskaaram) samakaalikamaayirunnu, iva randum thudarchayudeyum maattathinteyum thelivukalundu. jukar, chanchudaro, amri ennividangalil khananam cheytha sthalangalumaayi (aii. vii. siyude aadyaghattangalilppettam munpullathumaaya amri samskaaramenna nilayil amri) jukar samskaaram bandhappettirikkunnu. aii. vii. siyude avasaanakhattatthinte bhagamaaya gujaraathile rangpur samskaaravum iruvarkkum samakaalikamaayirunnu.
eee ghattatthile manpaathrangale "pakwathayulla haarappan manpaathra paarambaryangalude kurachu thudarcha kaanikkunnu" ennu visheshippikkunnu."eee ghattathil, nagarangalude (mohanjodaaro polullava) nagara savisheshathakal aprathyakshamaakukayum kallu thookkavum sthree prathimakalum polulla karakaushala vasthukkal apoorvamaayi maarukayum cheythu. naagarikathayude muun ghattatthinte savisheshatha soochippikkunna indas lipi illengilum jyaamitheeya roopakalppanakalulla chila vrithaakrithiyilulla staambu mudrakalaanu eee ghattatthinte savisheshatha. lipi apoorvavum manpaathra likhithangalil maathram othungunnathumaaya oru lipiyaan. deerghadoora vyaapaarathilum idivu undaayi.

