kairomon

oru jeevajalam purappeduvikkunna oru ardha raasavasthuvaan kairomon (greak καιρος "anukoola nimisham", ferromon samaantharamaayi upayogikkunna oru nanayam), ithu mattoru jeevivargathil ninnulla oru vyakthikk prayojanam cheiyunna vidhathil paraspara nirddishta edapedalukalkku madhyasthatha vahikkukayum athu sweekarikkukayum purappeduvikkunnayaale doshakaramaayi baadikkukayum cheiyunnu. eee "kelvikkuravu" palappozhum nirmmaathaavin doshakaramaanu (ennirunnaalum padaartham uthppaadippikkunnathinta mattu nettangal eee chelavinekkaal kooduthalaayirikkaam, athinaal parinaama kaalathe athinte sthiratha). kairomon sweekarthaavinte shaareerikakshamatha mechappeduthunnu, eee kaaryatthil alomonil ninnu vyathyasthamaan (ithu vipareethamaanu ithu nirmmaathaavin gunam cheyyukayum sweekarthaavine upadravikkukayum cheiyunnu), oru sinomon (ithu iru kakshikalkkum prayojanam cheiyunnu). eee padam kooduthalum upayogikkunnathu praanipatana mekhalayilaanu (praanikalekkurichulla patanam). kairomonukal nalkunna rund pradhana paaristhithika soochanakal; avaa saadhaaranayaayi onnukil sweekarthaavinu oru bhakshya srothassine soochippikkunnu, allengil oru vettakkaarante saannidhyam, athil randaamathethu saadhaaranamallaathatho kuranjathu padichatho aanu.
vettakkar iraye kandethaan avaa upayogikkunnu.
padinjaaran pine vandukal kedupaadukal varuthumbol myrseen enna terpene ulppaadippikkunna ponterosa pine maratthil ("pinas ponterosa") ithinte oru udaaharanam kaanam. praanikale thadayunnathinupakaram, ithu aggregation pheromonukalumaayi samanvayippichu pravartthikkunnu, ithu kooduthal vandukale maratthilekku aakarshikkunnu. 
prathyeka vettayaadal vandukal puramtholi vandukal ulppaadippikkunna ferromonukal upayogichu puramtholi vandukale (avayude ira) kandethunnu. eee saahacharyathil uthppaadippikkunna raasa padaartham oru ferromon (puramtholi vandukal thammilulla ashayavinimayam), oru kairomon (kelkkunna) ennivayaanu. vettayaadunna vandukalum mattu shathrukkalum puramtholi vandukalude ferromonukal kondu kettiya praanikalude kenikalilekku aakarshikkappettappol abadhathil ithu kandethi.
vividha tharatthilulla pheromonukale kairomonukalaayi reseaverukal upayogichekkaam. jarmman kuttichedi, "vespula germanica", purusha medittareniyan fruit eechakal ("seratitis kaapittatta") ulppaadippikkunna oru pheromonylake aakarshikkappedunnu, ithu purushanmaar inacheral pradarshanathinaayi othukoodumbol chilarude maranathinu kaaranamaakunnu. ithinu vipareethamaayi, oru chilanthi vettakkaaran aakarshikkappedunnathu urumbukalude ("iridomyrmex purpurious") alaram ferromonilaanu (bheeshaniyude saannidhyam ariyikkaan upayogikkunnathu).
vettakkaarumaayi poruthappedaan ira avaa upayogikkunnu.
chila irakal vettakkaaril ninnu uthbhavikkunna rasavasthukkal upayogikkunnu, eee soochanakal vettayaadal apakadasaadhyathayude alavinte soochakamaayi upayogikkukayum aavashyamenkil avayude roopaghadana maattukayum cheiyunnu. vettakkaarude saannidhyam moolamundaakunna roopaghadanayile mattangal vettakkaaran-induced polyphenism ennariyappedunnu, ithu vividha mrugangalil sambhavikkunnu. udaaharanathinu, vettakkaarko avar thaamasichirunna vellathino vidheyamaakumbol "daphnia kukkulatta" "helmettukalude" roopeekaranam kaanikkunnu. avarude vettakkaaril cladoserranukalum (leptodora kinty polullava) "chauboras flavicanukalude" laarvakalum ulppedunnu. helmettukalude valippam erattiyaakkikkondu avaa eee kairomonukalodu prathikarikkunnu, ithu oru samrakshana gadanayaanu. roopaghadanayile eee mattangal avare vettakkaaril ninnu surakshitharaakkunnu.
poochakal, elikal ennivayulppedeyulla avarude swaabhaavika vettakkaarude manam elikalkku swaabhaavikamaayi bhayamaan. noorukanakkinu thalamurakalayi vettakkaaril ninnu verpeduthappetta laborattari elikalil polum ithu sambhavikkunnu. poochayude umineeril ninnum elikalude moothrathil ninnum bhaya prathikaranatthinu kaaranamakunna raasa soochanakal shudheekarichappol, rund homologous protein signalukal thiricharinju poochayude "mup" jeeninte ulppannamaaya fell dii 4 ("felis domesticus" allergin 4), eliyude "mup 13" jeeninte ulppannamaaya raatt enn 1 ("raattas norvegicus" allergin 1). bakteeriyakalil nirmmichaalum eee pradhana moothra proteinukale (mups) elikal bhayappedunnu, ennaal mups kandethaan kazhiyaatha mutent mrugangal elikale bhayappedunnilla, ithu bhayappeduthunna perumaattam aarambikkunnathil avayude praadhaanyam prakadippikkunnu. vividha enangalil ninnulla mups engane vyathyasthamaaya perumattangal aarambhikkunnuvenn krithyamaayi ariyilla, ennaal mouse mups predator mapum sweekarthaavaaya elikalkku mookkil censory neuronukalude savisheshamaaya paattenukal sajeevamakkunnathaayi kaanichittundu. vyathyasthamaaya neural sarkyoottukaliloode eliye vyathyasthamayi kaanunnu ennaanu ithu soochippikkunnathu. mup kandethunnathinu utharavaadikalaaya ferromon resepterukalum anjjaathamaanu, ennirunnaalum avaa vii 2 aarr risapttar classile amgangalaanennu karuthappedunnu.
aaplikkeshanukal.
ferromonukal (oru speesheesinullil upayogikkunna ashayavinimaya rasavasthukkal) pole, keedanashini adangiya oru sthalathekku oru keeda inathe aakarshikkan kairomonukal oru 'aakarshakanaashiniyaayi' upayogikkaam. ennirunnaalum, aavasyamulla jeevajaalangale akarshikkaanum avaa upayogikkaam. parannabhojikalaaya kuttichedikalude aathidheyar ulppaadippikkunna kairomonukal avaye akarshikkaanum sasyabhakshanasheshi kuraykkunna vilakalil sookshikkaanum shramikkunnundenkilum kairomon prayogikkunnathu yadhaartha aathidheyanmaare kandethunnathil ninnu avare vyathichalippikkukayaanel sasyabhukkukalulla keedangalkk nereyulla akramanangal kuraykkaan ithu kaaranamakum. udaaharanathinu, chattha ilayil mutta nikshepikkaan aafrikkan karimbu thulaykkunna penkuttikale aakarshikkunnathil kairomonukal phalapradamaanennu padanangal theliyichittundu.
aduthideyulla kandethalukal, vettakkar sahavarthithvamulla vettakkaarude durgandhathilekku aakarshikkappedunnuvennu eduthukaanikkunnu.
citressineyum avideyulla mattu pala thotta vyavasaayangaleyum pinthunaykkunnathinaayi floridayile "anastrepha suspensa" unmoolanam cheiyunna mekhalayil kairomonukal vipulamaayi padikkukayum avayil chilath vijayakaramaayi upayogikkukayum cheiyunnu.

