Úsáideann CNCM fianáin ionas go bhfaighidh tú an taithí bhrabhsála is fearr is féidir ar ár suíomh gréasáin. Má aontaíonn tú gur féidir linn fianáin a stóráil agus a úsáid cliceáil “Glac & Dún” nó féadfaidh tú d’fhianáin a bhainistiú anseo.Manage Cookies
Logáil isteach
Faoi
Teaghmail
Faisc-cláir
My Account
NCCA
AistearSiolta
English
curaclam ar líne
curriculum online
An Luath-Óige
Luath-óige: Baile
Prionsabail agus Téamaí
Treoirlínte le hAghaidh an Dea-Chleachtais
Ábhair Tacaíochta don Luath-Óige
Ábhair Tacaíochta don Bhunscoil
Bunscoil
Curaclam
Réimsí Curaclaim
Child Page submenu
Réimsí Curaclaim
Oideachas Ealaíon
Matamaitic
(OSIE) Oideachas Sóisialta Imshaoil agus Eolaíochta
Corpoideachas
Oideachas Réiligiúin
Teanga bunscoile
Oideachas Sóisialta, Pearsanta agus Sláinte
Measúnú
Treoirlinté
Ais Phleanála Churaclam
An tSraith Shóisearach
Curaclam
Ábhair
Child Page submenu
Ábhair
Theicneolaíocht Fheidhmeach
Staidéar Gnó
Léann Clasaiceach
Innealtóireacht
An Ghaeilge
An Tíreolaíocht
Grafaic
An Stair
Eacnamaíocht Bhaile
Staidéar Giúdach
An Mhatamaitic
Nuatheangacha Iasachta
Ceol
Oideachas Reiligiúin
An Eolaíocht
Amharc-ealaín
Theicneolaíocht Adhmaid
Clár Scoile an Teastais Shóisearaigh
Gearrchúrsaí
Child Page submenu
Gearrchúrsaí
Codú
OSSP
Corpoideachas
Litearthacht sna Meáin Dhigiteacha
Tionscadal Pearsanta: Aire a Thabhairt d'Ainmhithe
OSPS
Taibhiú Ealaíne: Rannpháirtíocht sna hEalaíona
ILC: Eolaíocht Fhóiréinseach a Fhiosrú
Teanga agus Cultúr na Síne
An Fhealsúnacht
Coinneáil go maith, ag breathnú go maith, ag mothú go hiontach (gearrchúrsa)
Timpeall an domhain in ochtú lá
Fiontraíocht sa Bheochan (Leibhéal 2 )
Treoirlínte do Chláir Foghlama Leibhéal 1
Child Page submenu
Treoirlínte do Chláir Foghlama Leibhéal 1
Cuspóir na dtreoirlínte
Aonaid Tosaíochta Foghlama (ATF)
Measúnú agus tuairisciú
Ó threoirlínte go cláir foghlama
Gluais de bhriathra gnímh
Gluais théarmaí CFL1
Measúnu
Príomhscileanna
Tá an tSraith Shóisearach ag athrú
Cláir Foghlama Leibhéal 2
Child Page submenu
Cláir Foghlama Leibhéal 2
Cuspóir na dtreoirlínte
Aonaid Tosaíochta Foghlama
Measúnú agus tuairisciú
Ó threoirlínte go cláir foghlama
Gluais de Bhriathra Gnímh
Sraith Shinsearach
Curaclam
Ábhair
Child Page submenu
Ábhair
An Chuntasaíocht
Eolaíocht Talmhaíochta
An tSean-Ghréigis
An Mhatamaitic Fheidhmeach
An Araibis
Ealaín
An Bhitheolaíocht
Gnó
Ceimic
Ríomheolaíocht
Staidéar Foirgníochta
Grafaic Dheartha agus Chumarsáide
An Eacnamaíocht
An Innealtóireacht
Béarla
An Fhraincis
An Ghaeilge
An Tíreolaíocht
An Ghearmáinis
Léann Eabhrach
An Stair
Eacnamaíocht Bhaile
An Iodáilis
An tSeapáinis
An Laidin
An Liotuáinis
Mandairínis
An Mhatamaitic
Ceol
Creat Corpoideachais na Sraithe Sinsearaí
Sonraíocht do Chorpoideachas na hArdteistiméireachta
Fisic
Fisic agus Ceimic
Polish
An Pholaitíocht agus an tSochaí
Oideachas Reiligiúnach
An Rúisis
An Spáinnis
Teicneolaíocht na hArdteistiméireachta
OSPS
Child Page submenu
OSPS
Uirlisí úsáide OSPS/OCG
Measúnú
Príomhscileanna
An Idirbhliain
An Ardteistiméireacht Fheidhmeach
Child Page submenu
An Ardteistiméireacht Fheidhmeach
Staidéar Fóillíochta Gníomhaí
Talmhaíocht / Gairneoireacht
Cúram Páistí/Cúram Pobail
Ceardaíocht agus Dearadh
Damhsa
Drámaíocht
Innealtóireacht
Béarla agus Cumarsáid
Gaeilge Chumarsáideach
Staidéar Grafaicí agus Foirgníochta
Gruagaireacht agus Áilleacht
Óstánaíocht, Lónadóireacht agus Turasóireacht
Teicneolaíocht Faisnéise agus Cumarsáide (Speis. Gairme)
Buntreoir don Teicneolaíocht Faisnéise agus Cumarsáide
Fóillíocht agus Caitheamh Aimsire
Feidhmeanna Matamaiticiúla
Nuatheangacha
Ceol
Riarachán Oifige agus Cúram Custaiméirí
Oideachas Reiligiúnach
Eolaíocht
Teanga Chomharthaíochta
Oideachas Sóisialta
Teicneolaíocht
Amharc-ealaín
Ullmhúchán don Obair agus Gairmthreoir
Gairmchlár na hArdteistiméireachta (GCAT)
Search for:
Baile
An tSraith Shóisearach
Ábhair
An Eolaíocht
Measúnú agus tuairisciú
Share
@
An Eolaíocht
Réasúnaíocht
Ráitis Foghlama
Eolaíocht agus Príomhscileanna
Litearthact Eolaíochta
Forbhreathnú: Cúrsa
Teagasc agus foghlaim
Ionchais maidir le scoláirí
Measúnú agus tuairisciú
Pleanáil, Teagasc agus Measúnú
Samplaí d'obair scoláire
Cuir go dtían ghearrthaisce Amharc ar mo ghearrthaisce
Measúnú agus tuairisciú
Baineann measúnú san oideachas le heolas faoi phróisis agus faoi thorthaí na foghlama a bhailiú, a léirmhíniú agus a úsáid. Tá cineálacha éagsúla ann agus is féidir é a úsáid ar bhealaí éagsúla, amhail gnóthachtáil a thaifead agus a thuairisciú, na bealaí cuí chun foghlaimeoirí a thabhairt trí churaclam difreálach a shocrú, nó chun réimsí deacrachta nó láidreachta ar leith d’fhoghlaimeoir áirithe a shainaithint. Cé gur féidir teicnící difriúla a úsáid chun measúnú foirmitheach, diagnóiseach agus suimitheach a dhéanamh, dírítear an measúnú agus an tuairisciú ar fhoghlaim an scoláire a fheabhsú. Chuige sin, ní mór go léireodh sé aidhm an churaclaim go hiomlán.
Leagann an tsraith shóisearach an‑bhéim ar mheasúnú mar chuid den phróiseas foghlama. Sa chur chuige sin, teastaíonn éagsúlacht sa mheasúnú chun a chinntiú go mbíonn an modh/na modhanna measúnaithe a roghnaítear oiriúnach don fheidhm, tráthúil agus ábhartha don scoláire. Sa mheasúnú in eolaíocht na sraithe sóisearaí, tapófar an deis don scoláire a bheith in rannpháirtí machnamhach agus gníomhach ina chuid foghlama féin agus an deis dá réir a bheidh ag múinteoirí tacú leis sin. Tá sé sin ag brath ar dheiseanna a bheith á soláthar don fhoghlaimeoir chun dul i ngleic leis na critéir ratha faoina ndéanfar caighdeán a chuid oibre a mheas trí phiarmheasúnú, trí fhéinmheasúnú agus trí mheasúnú múinteora; agus braitheann sé ar chaighdeán an aiseolais dhírithe a fhaigheann sé chun cabhrú leis ina chuid foghlama.
Gné an‑tábhachtach den mheasúnú ardchaighdeáin is ea aiseolas dírithe a thabhairt don scoláire ar a chuid foghlama agus is toisc lárnach í maidir le cumas an scoláire a fhorbairt chun a chuid foghlama féin a bhainistiú agus leis an scoláire a ghríosú le cloí le tasc casta nó le fadhb chasta. Is éifeachtaí an measúnú nuair a théann sé níos faide ná marcanna agus gráid, agus díríonn an tuairisciú ní amháin ar mar a d’éirigh leis an scoláire roimhe sin ach freisin ar na chéad chéimeanna eile le haghaidh na foghlama amach anseo. Cinnteoidh an cur chuige sin go ndéanfar an measúnú chomh gar don phointe foghlama agus is féidir. Tá áit ann fós don mheasúnú deiridh, ach níl ann ach gné amháin de chur chuige níos leithne i leith an mheasúnaithe.
Go bunúsach, is é cuspóir an mheasúnaithe agus an tuairiscithe ag an gcéim seo den oideachas tacú leis an bhfoghlaim. Ba chóir léargas cuimsitheach ar fhoghlaim an scoláire a thabhairt do thuismitheoirí/chaomhnóirí. Mar go nascfar an measúnú ranga agus measúnú eile le córas nua tuairiscithe, arb é bronnadh Phróifíl Gnóthachtála na Sraithe Sóisearaí (PGSS) a bhuaicphointe, tabharfaidh sé léargas leathan soiléir do thuismitheoirí/chaomhnóirí ar thuras foghlama a bpáiste thar thrí bliana na sraithe sóisearaí. Chun tacú leis sin, beidh teacht ag múinteoirí agus ag scoileanna ar Fhoireann Uirlisí don Mheasúnú. I dteannta an treoirleabhair faoin bpróiseas a bhaineann leis an Athbhreithniú ar Fhoghlaim agus ar Mheasúnú Ábhair (AFMÁ), áireofar san Fhoireann Uirlisí don Mheasúnú ábhar tacaíochta foghlama, teagaisc agus measúnaithe, lena n‑áirítear:
measúnú foirmitheach
pleanáil le haghaidh measúnú agus é a dhearadh
measúnuithe leanúnacha le húsáid sa seomra ranga
breithiúnas a thabhairt ar obair an scoláire – ag breathnú ar ionchais maidir le scoláirí agus ar ghnéithe cáilíochta
tuairisciú do thuismitheoirí agus don scoláire
smaoineamh faoin measúnú : smaointe, taighde agus machnaimh
gluais.
Áireofar san Fhoireann Uirlisí don Mheasúnú réimse tacaí measúnaithe, comhairle agus treoirlínte a chuirfidh ar chumas scoileanna agus múinteoirí tabhairt faoin gcóras nua measúnaithe agus faoi na socruithe tuairiscithe ar bhealach eolasach, le muinín agus le cinnteacht.
Measúnú don PGSS
Is é a bheidh i measúnú na heolaíochta don PGSS dhá Mheasúnú Rangbhunaithe; agus Imscrúdú Turgnamhach Sínte agus Imscrúdú Eolaíochta sa tSochaí, agus Scrúdú Deiridh. Ina theannta sin, beidh Tasc Measúnaithe ag dul leis an dara Measúnú Rangbhunaithe.
Réasúnaíocht do na Measúnuithe Rangbhunaithe san Eolaíocht
Thar na trí bliana den tsraith shóisearach, beidh a lán deiseanna ag an scoláire chun sult a bhaint as an eolaíocht agus í a fhoghlaim. Oibreoidh sé ar nós eolaí agus é ag ceapadh ceisteanna agus hipitéisí eolaíochta, ag cur tús le taighde, ag pleanáil agus ag déanamh iniúchtaí, ag próiseáil agus ag anailísiú sonraí agus faisnéise, ag measúnú fianaise d’fhonn conclúidí bailí a bhaint aisti, agus ag tuairisciú agus ag machnamh ar an bpróiseas. Comhoibreoidh an scoláire le scoláirí eile agus é ag ullmhú cumarsáidí eolaíocha le haghaidh réimse cuspóirí agus pobail. Foghlaimeoidh sé faoina shláinte agus faoina fholláine, agus déanfaidh sé cinntí eolasacha ina leith, chomh maith le saincheisteanna a bhaineann le heolaíocht a bhfuil tábhacht shóisialta agus dhomhanda leo. Trí na gníomhaíochtaí sin forbróidh sé a chuid eolas, tuiscint, scileanna agus luachanna eolaíochta, agus is amhlaidh a ghnóthóidh sé na torthaí foghlama trasna na snáitheanna.
Nasctar na Measúnuithe Rangbhunaithe, a dtugtar breac‑chuntas orthu i dTábla 5 thíos, le gnéithe tábhachtacha den fhorbairt sin agus baineann siad le tosaíochtaí don fhoghlaim agus don teagasc amhail iniúchadh, agus cumarsáid san eolaíocht agus ag an am céanna forbraíonn sé an t‑eolas agus an tuiscint atá aige ar an eolaíocht, agus tá sé sin ríthábhachtach le bheith ag obair mar a bheadh eolaí ann. Ní mór don scoláire tuiscint a fhorbairt ar a bhfuil oiriúnach le haghaidh imscrúdú agus taighde eolaíochta, iniúchtaí agus topaicí taighde a phleanáil agus a dhéanamh, próiseáil agus anailís a dhéanamh ar shonraí agus ar eolas, conclúidí fianaise‑bhunaithe a bhaint astu, an próiseas a mheasúnú, agus cumarsáidí eolaíochta a ullmhú. Tugann an Measúnú Rangbhunaithe deis don scoláire a chuid gnóthachtálacha mar chruthaitheoir tuairiscí taighde eolaíochta a thaispeáint trí thopaic nó fadhb a roghnú chun iniúchadh a dhéanamh uirthi.
Tábla 5: Measúnuithe Rangbhunaithe san Eolaíocht
MRB
Leagan amach
Ullmhúchán an scoláire
An measúnú a chur i gcrích
Cruinniú AMFÁ1
Iniúchadh turgnamhach sínte
Tuairiscí is féidir a chur i láthair i réimse leathan formáidí.
Thar thréimhse trí seachtaine, ceapfaidh an scoláire hipitéis eolaíochta, tabharfaidh sé faoi iniúchadh eolaíochta a phleanáil agus a dhéanamh, chun a hipitéis a thástáil, déanfaidh sé sonraí príomhúla a cheapadh agus a anailísiú, agus déanfaidh sé machnamh ar an bpróiseas le tacaíocht/treoir an mhúinteora.
Deireadh an dara bliain.
Cruinniú athbhreithnithe amháin.
Iniúchadh eolaíochta sa tsochaí
Tuairiscí is féidir a chur i láthair i réimse leathan formáidí.
Thar thréimhse trí seachtaine, déanfaidh an scoláire taighde ar shaincheist shocheolaíoch, déanfaidh sé anailís ar an bhfaisnéis/ar na sonraí tánaisteacha a bhailítear, agus déanfaidh sé measúnú ar na héilimh agus ar na tuairimí a ndearna sé staidéar orthu agus bainfidh sé conclúidí fianaise‑bhunaithe as an méid a bhíonn i gceist, le tacaíocht/treoir an mhúinteora.
Deireadh an chéad téarma nó go luath sa dara téarma sa tríú bliain.
Cruinniú athbhreithnithe amháin.
1Athbhreithniú ar Mheasúnú agus ar Fhoghlaim Ábhair
Is féidir ceann ar bith de na leaganacha amach seo a leanas do chur i láthair a úsáid don dá Mheasúnú Rangbhunaithe thuas (ní liosta uileghabhálach é seo):
tuarisic lámhscríofa/clóscríofa
cur i láthair ilmhódach
leathanach gréasáin.
samhaltú
podchraoltaí
Ba chóir don scoláire cóip de na gnéithe cáilíochta a fháil a luaithe agus is féidir, ionas go mbeidh feasacht aige ar an méid a chaithfidh sé a dhéanamh chun obair den scoth a chur ar fáil. Tá sé inghlactha agus ar roinnt bealaí inmholta, go n‑úsáidfeadh an scoláire an fhianaise ar fhoghlaim a chuirtear i láthair don Mheasúnú Rangbhunaithe mar chuid d’iontráil ar aonach áitiúil nó náisiúnta eolaíochta.
Na Measúnuithe Rangbhunaithe a mheas
Beidh sonraí níos mine ar fáil i sonraíocht agus i dtreoirlínte measúnaithe ar leith maidir leis an measúnú ar an tuairisciú in eolaíocht na Sraithe Sóisearaí, ina leagtar amach treoracha ar na socruithe praiticiúla a bhaineann le measúnú na Measúnuithe Rangbhunaithe. Cuimseoidh sé sin, mar shampla, an fad agus na leaganacha amach a mholtar le haghaidh píosaí oibre an scoláire, agus tacaíocht i dtaca le breithiúnas ‘ar an iomlán’ a úsáid i ndáil leis na gnéithe cáilíochta. Beidh ábhar cuimsitheach acmhainne i bhFoireann Uirlisí don Mheasúnú CNCM freisin le húsáid agus le tagairt dó i measúnú leanúnach ranga ar eolaíocht na sraithe sóisearaí, agus lena chois sin tabharfar mionchuntas ar an bpróiseas a bhaineann leis an Athbhreithniú ar Fhoghlaim agus ar Mheasúnú Ábhair.
An Tasc Measúnaithe
Is tasc scríofa é an Tasc Measúnachta a dhéanann an scoláire le linn am ranga, nach marcálann an múinteoir ranga, ach a chuirtear chuig Coimisiún na Scrúduithe Stáit le haghaidh a mharcála. Is fiú 10% é de na marcanna a úsáidfear chun an grád a bhronnann Coimisiún na Scrúduithe Stáit a oibriú amach. Is í CNCM a shonraíonn an Tasc Measúnachta agus bainfidh sé leis na torthaí foghlama a mbeidh an dara Measúnú Rangbhunaithe bunaithe orthu. D’fhéadfadh ábhar agus leagan amach an Taisc Measúnachta athrú ó bhliain go bliain.
Cleachtais mheasúnaithe chuimsitheacha
Sa chás go meastar i scoil go bhfuil sainriachtanas fisiciúil nó foghlama ag scoláire, is féidir oiriúntais réasúnta a chur i bhfeidhm chun tionchar an mhíchumais ar fheidhmiú an scoláire i Measúnuithe Rangbhunaithe a laghdú, a oiread agus is féidir Ba chóir go mbeadh na hoiriúntais, m.sh. an tacaíocht a thugann Cúntóir Riachtanas Speisialta nó tacaíocht teicneolaíochtaí cúntacha, ag teacht leis na socruithe a chuir an scoil i bhfeidhm chun tacú le foghlaim an scoláire i rith na scoilbhliana.
An Measúnú Deiridh
Beidh scrúdpháipéar amháin ann ag leibhéal comónta, a shocróidh Coimisiún na Scrúduithe Stáit. Mairfidh an scrúdú dhá uair an chloig agus beidh sé ar siúl ag deireadh an tríú bliain. Le linn an mheasúnaithe sin, iarrfar ar an scoláire dul i ngleic le hábhar spreagtha, a thaispeáint go dtuigeann sé é, agus freagraí scríofa a thabhairt ina thaobh. D’fhéadfadh ábhar agus leagan amach an scrúdaithe deiridh athrú ó bhliain go bliain. I mbliain áirithe ar bith, is éard a bheidh sna torthaí foghlama atá le measúnú sampla de na torthaí ó tháblaí na dtorthaí foghlama.
Teacher Access Only
This content is restricted to teachers registered with the Teaching Council in Ireland. You need to Login to view this content.
Opening a Teacher Account:
If you are registered with the Teaching Council in Ireland, you will be able to register for a teacher's account here.
This account will give you access to more specific areas and content, marked as [TCA], for teachers on the site.