Foilsíodh an chéad leagan críochnaithe d’Fhoclóir Oxford sa mbliain 1928 agus tá ceiliúradh á dhéanamh i mbliana ag lucht an fhoclóra ar 90 bliain a fhoilsithe. Chuige sin, táthar ag iarraidh cur le líon na bhfocal, nathanna agus téarmaí réigiúnacha atá sa mBéarla, ó chuile chearn den domhan, atá sa bhfoclóir mór le rá.
Tá leathanach ar líne oscailte ar shuíomh oifigiúil an fhoclóra agus iarrtha ag lucht an fhoclóra ar chainteoirí Béarla ar fud an domhain béarlagair, focail agus cora cainte óna dtír, ceantar nó baile dúchais a chur faoina mbráid agus súil acu cur leis an bhfoclóir.
Tá spéis nach beag, mar sin, ag muintir Oxford sa mBéarla mar a labhraítear in Éirinn é. Tá Béarla na tíre seo faoi thionchar mór ag an nGaeilge, go háirithe sna ceantracha sin inar mhair an Ghaeilge píosa fada agus sna ceantracha ina labhraítear ar bhonn laethúil fós í. Tá cáil nach beag ar leithéidí James Joyce, Brendan Behan agus WB Yeats as feabhas a saothar agus an saothar sin breac le Béarla na hÉireann.
“Is iomaí duine againn a d’úsáid gnáth-théarma i gcomhthéacs coimhthíoch agus mearbhall ar an duine eile. Is cuimhin le go leor againn nuair a dúirt muid focal a bhí againn sa mbaile le fada an lá os comhair daoine as ceantar nó tír eile nár thuig an focal sin ar chor ar bith. Bíonn go leor focal coitianta go maith sa gcaint ach ní bhreactar síos iad agus ní bhíonn aird ag eagarthóirí foclóirí orthu dá bharr,” a dúradh i ráiteas ar shuíomh an fhoclóra.
Tá leathanach oifigiúil ar shuíomh an fhoclóra le focail a chur isteach ach tá fáilte roimh mholtaí ar na meáin shóisialta freisin agus an haischlib #wordswhereyouare in úsáid ag Foclóir Oxford leis an gcomhrá faoi théarmaí réigiúnacha a leanacht.
Féadfar an focal nó an frása, sainmhíniú air, an ceantar lena mbaineann sé, agus aon eolas breise faoi a chur faoi bhráid na n-eagarthóirí.
Scéalta Eile
Is deacair creistint in ‘Creidim Ionat’
Boinn óir bronnta ar 85 gnólacht ar fud na hÉireann as a n-iarracht an Ghaeilge a chur chun cinn
Tionscadal an Fhoclóra Gaeilge-Gaeilge le seoladh ag an Oireachtas
€1,000 ar fáil do ghnólachtaí i BÁC ar mian leo an Ghaeilge a chur chun cinn
Tionscnamh ‘nuálaíoch agus comhoibríoch’ a chothóidh ‘úsáid laethúil’ na Gaeilge seolta ag an bhForas agus RTÉ
Nós
Is iris chultúir í NÓS a thugann léargas beoga Gaelach ar an saol thart orainn. Tá muid anseo chun spraoi, machnamh agus gníomh a spreagadh.