is í an Chomhairle Eorpach a shocraíonn tosaíochtaí ginearálta an AE, agus tagann ceannairí náisiúnta agus ceannairí Eorpacha le chéile inti
is Feisirí Eorpacha a thoghtar go díreach a dhéanann ionadaíocht ar shaoránaigh na hEorpa i bParlaimint na hEorpa
is é an Coimisiún Eorpach a chuireann leas an AE ina iomláine chun cinn, agus is iad na rialtais náisiúnta a cheapann comhaltaí an Choimisiúin
is iad na rialtais a dhéanann leas a dtíre féin a chosaint i gComhairle an Aontais Eorpaigh.
An clár oibre a shocrú
Is í an Chomhairle Eorpach a shocraíonn treoir pholaitiúil fhoriomlán an AE – ach níl aon chumhacht aici dlíthe a rith. Maille lena hUachtarán féin – Charles Michel faoi láthair – is iad na ceannairí stáit nó rialtais agus Uachtarán an Choimisiúin a chomhdhéanann an Chomhairle, agus tionóltar ar feadh cúpla lá as a chéile gach 6 mhí ar a laghad í.
Reachtóireacht
Is iad na trí institiúid is mó a bhíonn i mbun reachtaíocht an AE:
Parlaimint na hEorpa, a dhéanann ionadaíocht ar shaoránaigh an AE agus atá tofa go díreach acu;
Comhairle an Aontais Eorpaigh, a dhéanann ionadaíocht ar rialtais na mBallstát. Roinneann na Ballstáit an uachtaránacht ar an gComhairle eatarthu féin ar bhonn uainíochta.
An Coimisiún Eorpach, a dhéanann ionadaíocht ar leas an Aontais ina iomláine.
I dteannta a chéile, is iad na trí institiúid sin a dhéanann, tríd an "nGnáthnós Imeachta Reachtach" ("comhchinnteoireacht" mar a thugtaí air) na beartais agus na dlíthe a bhfuil feidhm acu ar fud an AE. I bprionsabal, is é an Coimisiún a mholann dlíthe nua, agus is iad an Pharlaimint agus an Chomhairle a ghlacann iad. Cuireann an Coimisiún agus na Ballstáit na dlíthe sin chun feidhme ansin, agus cinntíonn an Coimisiún go ndéantar iad a chur i bhfeidhm go cuí.
Cinnteoireacht san AE – tuilleadh eolais faoi nósanna imeachta reachtóireachta an AE
Liosta na dtíortha a mbeidh an uachtaránacht ar Chomhairle an AE
Institiúidí agus comhlachtaí eile de chuid an Aontais Eorpaigh
Tá róil thar a bheith tábhachtach ag dhá institiúid eile:
cinntíonn Cúirt Bhreithiúnais an AE go n-urramaítear an reachtaíocht Eorpach
seiceálann an Chúirt Iniúchóirí maoiniú ghníomhaíochtaí an AE
Tá cumhachtaí agus freagrachtaí na n-institiúidí seo leagtha síos sna Conarthaí ar a bhfuil gach rud a dhéanann an AE bunaithe. Is sna Conarthaí céanna a leagtar síos na rialacha agus na nósanna imeachta nach mór d'institiúidí an AE a leanúint. Is iad uachtaráin agus/nó príomhairí Bhallstáit uile an AE a chomhaontaíonn na Conarthaí, agus is iad na parlaimintí a dhaingníonn iad.
Tá roinnt institiúidí agus comhlachtaí idirnáisiúnta eile ag an AE a bhfuil róil ar leith acu:
tá an Banc Ceannais Eorpach freagrach as an mbeartas airgeadaíochta Eorpach
tugann an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS) cúnamh d'Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála, Josep Borrel faoi láthair. Tá sé ina chathaoirleach ar an gComhairle Gnóthaí Eachtracha agus is í a stiúrann an comhbheartas eachtrach agus slándála, agus a chinntíonn comhleanúnachas agus comhordú ghníomhaíocht sheachtrach an Aontais.
déanann Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa ionadaíocht ar an tsochaí shibhialta, fostóirí agus fostaithe
déanann Coiste na Réigiún ionadaíocht ar údaráis réigiúnacha agus áitiúla
maoiníonn an Banc Eorpach Infheistíochta tionscadail infheistíochta an AE agus cuidíonn sé le gnólachtaí beaga tríd an g Ciste Eorpach Infheistíochta
imscrúdaíonn an t Ombudsman Eorpach gearáin faoi mhíriarachán in institiúidí agus comhlachtaí an AE
déanann an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí príobháideachas sonraí pearsanta daoine a chosaint
foilsíonn Oifig na bhFoilseachán eolas faoin AE
earcaíonn an Oifig Eorpach um Roghnú Foirne baill foirne d'institiúidí an AE agus do chomhlachtaí eile
cuireann Scoil Riaracháin na hEorpa oiliúint ar fáil i réimsí sonracha do bhaill foirne an AE
tá líon mór gníomhaireachtaí speisialaithe agus comhlachtaí díláraithe i mbun cúraimí teicniúla, eolaíochta agus bainistíochta.