Aithnítear go forleathan dlúthcheangal a bheith idir cumas duine chun teanga a labhairt agus líon na ndeiseanna a bhíonn aige chun an teanga sin a chloisteáil agus a labhairt. Ba chóir go mbeadh sé ina phríomhaidhm ag tuismitheoirí atá ag tógáil páiste le Gaeilge gach deis a thabhairt dó ní dí an Ghaeilge a chloisteáil, agus an Ghaeilge a labhairt. Agus ar an ábhar go mbíonn teorainn leis na deiseanna a bhíonn ag páiste Gaeilge a chloisteáil agus a labhairt creideann Glór na nGael gurb é an bealach is fearr chun clann a thógáil le Gaeilge ná Gaeilge a bheith á labhairt leis na páistí an t-am ar fad. Is féidir cur leis seo trí:
Gaolta agus cairde a bhfuil Gaeilge acu a spreagadh le Gaeilge a labhairt leis na páistí.
Úsáid a bhaint, a oiread agus is féidir, as cláir raidió, cláir theilifíse, leabhair, físeáin, ceol srl. atá ar fáil i nGaeilge.
Cur ar chumas na bpáistí Gaeilge a úsáid agus a chloisteáil taobh amuigh den teaghlach, mar shampla trí fhreastal ar imeachtaí Gaeilge, trí chuairt a thabhairt ar an nGaeltacht agus ar imeachtaí Gaeilge.
Ní bhíonn na deiseanna céanna ag gach teaghlach. I gcásanna áirithe ní bhíonn Gaeilge ach ag tuismitheoir amháin, i gcásanna eile ní bhíonn ann ach tuismitheoir amháin, agus tá teaghlaigh ann nach mbíonn daoine le Gaeilge i gcaidreamh leo ach go hannamh. Mar sin is gá breathnú ar na roghanna éagsúla atá ar fáil agus deiseanna a thapú do pháiste s’agatsa an Ghaeilge a chloisteáil agus a labhairt.
Ar an ábhar gur mór an méid Béarla a chloisfidh an páiste agus a labhróidh sé de réir mar a fhásann sé, is inmholta an oiread Gaeilge agus is féidir a labhairt leis sna blianta tosaigh. Ón lá a thagann páiste ar an saol bíonn sé ag éisteacht le fuaimeanna agus ag sealbhú teanga. Is fiú do thuismitheoirí a chinntiú ón tús go mbíonn cláir Ghaeilge ar siúl ar an raidió agus ar an teilifís, téipeanna Gaeilge á seinm sa ghluaisteán agus thar gach rud eile Gaeilge á labhairt acu leis an bpáiste ón chéad lá.
Nuair is nós le duine teanga ar leith a labhairt le daoine áirithe, fiú le páistí, is deacair an nósmhaireacht sin a athrú. Dá bhrí sin is fusa nós labhartha na Gaeilge mar phríomhtheanga theaghlaigh a bhuanú má labhraítear Gaeilge leis an bpáiste ón tús. Chuige seo is fiú an cinneadh maidir le teanga labhartha an teaghlaigh a bheith déanta sula saolaítear an chéad pháiste más féidir, agus eolas a bheith ag na tuismitheoirí ar an bhfoclóir agus ar an téarmaíocht nua a bheidh ag teastáil nuair a bheidh páiste nua sa teach.
Factóirí eile…
Nuair a bhíonn Gaeilge ag tuismitheoir amháin agus Béarla ag an tuismitheoir eile…
Is féidir páistí a thógáil le Gaeilge nuair nach mbíonn Gaeilge ag an mbeirt thuismitheoirí ach an straitéis cheart teanga a aimsiú.
Is é an socrú is fearr go labhródh an tuismitheoir le Gaeilge an teanga sin amháin leis an bpáiste. Is gá don tuismitheoir seo a bheith diongbháilte faoi agus cloí leis an nGaeilge an t-am ar fad. Chomh maith leis sin is gá dó/di oiread ama agus is féidir a chaitheamh ag caint agus ag spraoi leis an bpáiste agus ag léamh dó. Dá mhéad Gaeilge a chloiseann an páiste is amhlaidh is fearr a bheidh sé ábalta í a shealbhú, a úsáid agus a ionramháil.
Tá sé tábhachtach freisin tacaíocht an bheirt tuismitheoir a bheith leis an gcinneadh na páistí a thógáil le Gaeilge. Tá sé riachtanach go bhfuil an tuismitheoir gan Ghaeilge ar a shuaimhneas leis an gcinneadh agus sásta tacú leis. D’fhéadfadh sé tacaíocht a thabhairt trí bheith dearfach faoin Ghaeilge i gcónaí, trí fhreastal ar imeachtaí Gaeilge leis na páistí, breathnú ar chláir theilifíse Gaeilge leo, agus iad a spreagadh chun Gaeilge a úsáid chomh minic agus is féidir leo. B’fhiú go mór, dá mb’fhéidir, don tuismitheoir atá ar bheagán Gaeilge freastal ar rang Gaeilge agus iarracht a dhéanamh í a fhoghlaim i dteannta an pháiste.
D’fhéadfadh sé a dhóthain Ghaeilge a fhoghlaim chun an chaint idir an tuismitheoir eile agus an páiste a thuiscint agus comhráite simplí a bheith aige leis an bpáiste. Dá mb’fhéidir, b’inmholta é beagán Gaeilge a bheith in úsáid idir na tuismitheoirí ag amanna rialta nuair a bhíonn an páiste i láthair. D’fheadfaí nós a thosú mar shampla gan ach Gaeilge a labhairt ag am dinnéir.
Nuair a bhíonn Gaeilge ag páiste faoi chúram feighlí gan Ghaeilge…
Nuair is gá an páiste a fhágáil faoi chúram feighlí ba chóir tréaniarracht a dhéanamh feighlí linbh le Gaeilge a fháil agus a mhíniú dó/di gur mhian leat go labhródh sé/sí Gaeilge leis an bpáiste i gcónaí. Faoi láthair, áfach, tá sé an­deacair teacht ar fheighlithe linbh le Gaeilge agus chuile sheans go mbeidh ort dul i muinín feighlí linbh nó naíolainne gan Ghaeilge.
Sa chás seo b’fhiú a chur in iúl don fheighlí, nó do stiúrthóir na naíolainne, gurb í an Ghaeilge teanga bhaile an pháiste agus iarraidh air/uirthi an oiread Gaeilge agus is féidir a úsáid i rith an lae. D’fhéadfá, mar shampla, físeáin, nó caiséid Ghaeilge a fhágáil ag an bhfeighlí le seinm don pháiste nó leabhair Ghaeilge le léamh dó. Cuir ina luí ar an bhfeighlí gur cheart iarrachtaí an pháiste chun Gaeilge a labhairt a mholadh seachas iad a cháineadh nó magadh a dhéanamh fúthu.
Mura mbíonn páiste i dtimpeallacht Ghaeilge i rith an lae ní mór iarracht bhreise a dhéanamh chun an oiread Gaeilge agus is féidir a labhairt leis nuair a bhíonn sé sa bhaile. Féach chuige go mbíonn ar a laghad uair a chloig ann chun súgradh leis an bpáiste, scéal a insint dó nó gníomhaíocht éigin a dhéanamh i bpáirt leis. Agus tú féin i mbun obair an tí, nó ag déanamh rud éigin i bpáirt leis an bpáiste, bí ag caint leis.
Má tá Gaeilge ag an mbeirt agaibh, is féidir a shocrú gurb í an Ghaeilge an teanga a labhróidh sibh leis an bpáiste an t­-am ar fad. Ar an bhealach seo tá sibh ag féachaint chuige go mbeidh bunús maith Gaeilge ag an bpáiste sula dtagann sé faoi thionchar an Bhéarla. Tá sé tábhachtach Gaeilge a bheith á labhairt eadraibh féin an t-­am ar fad freisin mar go mbeidh an páiste ag sealbhú na Gaeilge trí bheith ag éisteacht le daoine eile ag labhairt Gaeilge chomh maith le bheith ag éisteacht le daoine ag labhairt leis féin. Más tuismitheoirí sibh a chuir aithne ar a chéile trí Bhéarla agus más é an Béarla an gnáthmheán cumarsáide eadraibh go fóill seans go dtógfaidh sé tamall oraibh féin dul i dtaithí ar labhairt na Gaeilge. Ar an ábhar sin is fiú tréaniarracht a dhéanamh nós labhartha an Bhéarla a athrú go Gaeilge chomh luath agus a bheidh cinneadh déanta agaibh bhur gclann a thógáil le Gaeilge.
Roinn an scéal seo!
FacebookTwitterRedditLinkedInWhatsAppTumblrPinterestVkXingEmail
Related Projects
Ag tacú le forbairt labhartha páistí óga
October 14th, 2022
Frásaí Gaeilge Do Thuismitheoirí. Gaschaint ar líne!
September 26th, 2022
Abairtí beaga do thuismitheoirí atá fós ag foghlaim
August 24th, 2022
Is Féidir Linn le Gaelbhratach
April 25th, 2022
Seanfhocail – Aimsir & Dúlra
October 19th, 2020
Seanfhocail – Cairdeas
October 19th, 2020
Seanfhocail – Nósanna Saoil
October 19th, 2020
Seanfhocail – Bia agus Deoch
October 19th, 2020
Ag Tógáil Páistí le Gaeilge
July 29th, 2020
Ag cothú Féinmhuinín an Pháiste
February 11th, 2020
Molta duit
Cabrini2022-10-14T13:40:00+01:00
Céard é Seo? Cluiche Litriú beag do Lá le Pádraig
Ábhar Tacaíochta, Puzail & Cluichí
Learn More
Cabrini2022-09-26T10:23:00+01:00
Frásaí Gaeilge Do Thuismitheoirí. Gaschaint ar líne!
Comhairle, Forbairt Labhartha
Learn More
Cabrini2022-09-12T16:55:04+01:00
Bláthanna Fiáine na hÉireann
Ábhar Tacaíochta, Amuigh Faoin Aer
Learn More
Cabrini2022-10-14T13:55:45+01:00
Leabhar dathúcháin na n-Uimhreacha – Книжка-розмальовка – цифри
Ábhar Tacaíochta, Cruthaitheacht
Learn More
eoin2021-08-09T13:36:49+01:00
Podchraoladh 10 – Agallamh le Peig Ni Fhearghail
Feasacht, Podchraoltaí
Learn More
Cabrini2022-04-25T15:07:52+01:00
Is Féidir Linn le Gaelbhratach
Comhairle, Forbairt Labhartha
Learn More
Cabrini2022-10-14T10:53:19+01:00
Ag tacú le forbairt labhartha páistí óga
Aois 0-3, Comhairle
Learn More
Cabrini2022-10-28T14:27:22+01:00
Biongó Oíche Shamhna
Ábhar Tacaíochta, Puzail & Cluichí
Learn More
Nuachtlitir
Cláraigh anseo leis an eolas is déanaí a fháil ar imeachtaí teaghlaigh, scéimeanna tacaíochta agus nuachtlitir Ghlór Teaghlaigh.
Do sheoladh ríomhphoist:
I agree with storage and handling of my data by this website.
Leave this field empty if you're human:
© Cóipcheart 2019 - | Teanga Tí | Gach ceart ar cosaint Dearthóirí an tSuímh Idirlín Seo: Öin Interactive