Úsáideann CNCM fianáin ionas go bhfaighidh tú an taithí bhrabhsála is fearr is féidir ar ár suíomh gréasáin. Má aontaíonn tú gur féidir linn fianáin a stóráil agus a úsáid cliceáil “Glac & Dún” nó féadfaidh tú d’fhianáin a bhainistiú anseo.Manage Cookies
Logáil isteach
Faoi
Teaghmail
Faisc-cláir
My Account
NCCA
AistearSiolta
English
curaclam ar líne
curriculum online
An Luath-Óige
Luath-óige: Baile
Prionsabail agus Téamaí
Treoirlínte le hAghaidh an Dea-Chleachtais
Ábhair Tacaíochta don Luath-Óige
Ábhair Tacaíochta don Bhunscoil
Bunscoil
Curaclam
Réimsí Curaclaim
Child Page submenu
Réimsí Curaclaim
Oideachas Ealaíon
Matamaitic
(OSIE) Oideachas Sóisialta Imshaoil agus Eolaíochta
Corpoideachas
Oideachas Réiligiúin
Teanga bunscoile
Oideachas Sóisialta, Pearsanta agus Sláinte
Measúnú
Treoirlinté
Ais Phleanála Churaclam
An tSraith Shóisearach
Curaclam
Ábhair
Child Page submenu
Ábhair
Theicneolaíocht Fheidhmeach
Staidéar Gnó
Léann Clasaiceach
Innealtóireacht
An Ghaeilge
An Tíreolaíocht
Grafaic
An Stair
Eacnamaíocht Bhaile
Staidéar Giúdach
An Mhatamaitic
Nuatheangacha Iasachta
Ceol
Oideachas Reiligiúin
An Eolaíocht
Amharc-ealaín
Theicneolaíocht Adhmaid
Clár Scoile an Teastais Shóisearaigh
Gearrchúrsaí
Child Page submenu
Gearrchúrsaí
Codú
OSSP
Corpoideachas
Litearthacht sna Meáin Dhigiteacha
Tionscadal Pearsanta: Aire a Thabhairt d'Ainmhithe
OSPS
Taibhiú Ealaíne: Rannpháirtíocht sna hEalaíona
ILC: Eolaíocht Fhóiréinseach a Fhiosrú
Teanga agus Cultúr na Síne
An Fhealsúnacht
Coinneáil go maith, ag breathnú go maith, ag mothú go hiontach (gearrchúrsa)
Timpeall an domhain in ochtú lá
Fiontraíocht sa Bheochan (Leibhéal 2 )
Treoirlínte do Chláir Foghlama Leibhéal 1
Child Page submenu
Treoirlínte do Chláir Foghlama Leibhéal 1
Cuspóir na dtreoirlínte
Aonaid Tosaíochta Foghlama (ATF)
Measúnú agus tuairisciú
Ó threoirlínte go cláir foghlama
Gluais de bhriathra gnímh
Gluais théarmaí CFL1
Measúnu
Príomhscileanna
Tá an tSraith Shóisearach ag athrú
Cláir Foghlama Leibhéal 2
Child Page submenu
Cláir Foghlama Leibhéal 2
Cuspóir na dtreoirlínte
Aonaid Tosaíochta Foghlama
Measúnú agus tuairisciú
Ó threoirlínte go cláir foghlama
Gluais de Bhriathra Gnímh
Sraith Shinsearach
Curaclam
Ábhair
Child Page submenu
Ábhair
An Chuntasaíocht
Eolaíocht Talmhaíochta
An tSean-Ghréigis
An Mhatamaitic Fheidhmeach
An Araibis
Ealaín
An Bhitheolaíocht
Gnó
Ceimic
Ríomheolaíocht
Staidéar Foirgníochta
Grafaic Dheartha agus Chumarsáide
An Eacnamaíocht
An Innealtóireacht
Béarla
An Fhraincis
An Ghaeilge
An Tíreolaíocht
An Ghearmáinis
Léann Eabhrach
An Stair
Eacnamaíocht Bhaile
An Iodáilis
An tSeapáinis
An Laidin
An Liotuáinis
Mandairínis
An Mhatamaitic
Ceol
Creat Corpoideachais na Sraithe Sinsearaí
Sonraíocht do Chorpoideachas na hArdteistiméireachta
Fisic
Fisic agus Ceimic
Polish
An Pholaitíocht agus an tSochaí
Oideachas Reiligiúnach
An Rúisis
An Spáinnis
Teicneolaíocht na hArdteistiméireachta
OSPS
Child Page submenu
OSPS
Uirlisí úsáide OSPS/OCG
Measúnú
Príomhscileanna
An Idirbhliain
An Ardteistiméireacht Fheidhmeach
Child Page submenu
An Ardteistiméireacht Fheidhmeach
Staidéar Fóillíochta Gníomhaí
Talmhaíocht / Gairneoireacht
Cúram Páistí/Cúram Pobail
Ceardaíocht agus Dearadh
Damhsa
Drámaíocht
Innealtóireacht
Béarla agus Cumarsáid
Gaeilge Chumarsáideach
Staidéar Grafaicí agus Foirgníochta
Gruagaireacht agus Áilleacht
Óstánaíocht, Lónadóireacht agus Turasóireacht
Teicneolaíocht Faisnéise agus Cumarsáide (Speis. Gairme)
Buntreoir don Teicneolaíocht Faisnéise agus Cumarsáide
Fóillíocht agus Caitheamh Aimsire
Feidhmeanna Matamaiticiúla
Nuatheangacha
Ceol
Riarachán Oifige agus Cúram Custaiméirí
Oideachas Reiligiúnach
Eolaíocht
Teanga Chomharthaíochta
Oideachas Sóisialta
Teicneolaíocht
Amharc-ealaín
Ullmhúchán don Obair agus Gairmthreoir
Gairmchlár na hArdteistiméireachta (GCAT)
Search for:
Baile
An tSraith Shóisearach
Ábhair
An Eolaíocht
Forbhreathnú: Cúrsa
Share
@
An Eolaíocht
Réasúnaíocht
Ráitis Foghlama
Eolaíocht agus Príomhscileanna
Litearthact Eolaíochta
Forbhreathnú: Cúrsa
Teagasc agus foghlaim
Ionchais maidir le scoláirí
Measúnú agus tuairisciú
Pleanáil, Teagasc agus Measúnú
Samplaí d'obair scoláire
Cuir go dtían ghearrthaisce Amharc ar mo ghearrthaisce
Forbhreathnú: Cúrsa
Díríonn an tsonraíocht d’eolaíocht na sraithe sóisearaí ar eolas an scoláire ar an eolaíocht agus fúithi a fhorbairt tríd an snáithe aontach, Nádúr na heolaíochta, agus na ceithre shnáithe chomhthéacsúla: An domhan fisiceach, An domhan ceimiceach, An domhan bitheolaíoch, agus An Domhan agus spás. Dearadh í d’íosmhéid 200 uair an chloig de rannpháirtíocht an scoláire ar an gclár ama thar thrí bliana na sraithe sóisearaí.
Fíor 2: Snáitheanna den tsonraíocht le haghaidh eolaíocht na sraithe sóisearaí
Nadúr na hEolaíochta
Is é seo an snáithe aontach; leathann sé ar fud shnáitheanna uile na sonraíochta. Díríonn gnéithe an tsnáithe seo ar conas a oibríonn an eolaíocht; tabhairt faoi iniúchtaí; cumarsáid a dhéanamh san eolaíocht; agus léirthuiscint a chothú do ról na heolaíochta agus na n‑eolaithe agus dá n‑ionchur sa tsochaí. Tá béim láidir ar fhiosrúchán eolaíochta. Ní aon sain‑inneachar nasctha le snáithe Nádúr na heolaíochta é féin, agus tá a thorthaí foghlama mar bhonn taca leis na gníomhaíochtaí agus leis an inneachar atá sna snáitheanna comhthéacsúla. Tugtar faoi na torthaí foghlama trí na snáitheanna comhthéacsúla de réir mar a fhorbraíonn an scoláire a eolas inneachair ar an eolaíocht trí fhiosrúchán eolaíoch. Agus é sin a dhéanamh acu, cuireann an scoláire le chéile corpas comhtháite fíricí, foghlaimíonn sé an bealach agus an áit le teacht ar eolas, agus forbraíonn sé nósanna intinne eolaíochta agus scileanna réasúnaíochta chun bunús maith tuisceana a bheith aige ar na himeachtaí agus ar na feiniméin a dtiocfaidh sé orthu sa ghnáthshaol. Déanann sé sin spás dinimiciúil agus idirghníomhach den seomra ranga eolaíochta, ina mbíonn an scoláire rannpháirteach go gníomhach ina fhorbairt féin. Ní amháin gur féidir leis páirt a ghlacadh i ngníomhaíochtaí agus i bplé bunaithe ar thurgnaimh sa seomra ranga, ach freisin féadann sé taighde agus measúnú a dhéanamh ar fhaisnéis chun breathnú lastall den mhaíomh agus de thuairimí chun anailís a dhéanamh ar an bhfianaise atá taobh thiar díobh.
Domhan ceimiceach
Baineann an snáithe seo le staidéar ar an damhna agus ar na hathruithe a thagann air. Agus an scoláire ag déanamh staidéir ar an snáithe seo forbróidh sé tuiscintí ar chomhdhéanamh agus ar airíonna an damhna, na hathruithe a dhéantar air, agus an fuinneamh a bhaineann leis sin. Foghlaimíonn sé chun a chuid breathnuithe a léirmhíniú trí airíonna agus iompraíocht adamh, móilíní, agus ian a mheas. Foghlaimíonn sé chun a thuiscintí a chur in iúl trí léiriúcháin a úsáid, agus siombailí agus coinbhinsiúin na ceimice. Tá ár stíl mhaireachtála ag brath ar réimse fairsing ábhar a tháirgtear ó acmhainní nádúrtha. Sa snáithe seo foghlaimeoidh an scoláire faoi na hacmhainní a úsáidtear chun ábhar a tháirgeadh ar feadh a shaolré (eastóscadh, úsáid, diúscairt agus athchúrsáil) a mheas. Tríd sin a dhéanamh, is fearr a thuigfidh sé dúshláin a bhaineann leis an eolaíocht, amhail inbhuanaitheacht chomhshaoil agus forbairt ábhar nua, agus foinsí fuinnimh.
An Domhan agus spás
Cruthaíonn an snáithe seo suíomh foirfe chun prionsabail ghinearálaithe agus coincheapa trasghearrtha a fhorbairt. Ionas go dtuigfidh sé struchtúr na Cruinne agus roinnt prionsabail eagrúcháin réalteolaíochta, fiosraíonn an scoláire coibhneasa idir a lán cineálacha réada réalteolaíochta agus fianaise ar stair na cruinne. Úsáideann an scoláire sonraí chun patrúin a aithint i ngluaiseacht na Gréine, na Gealaí, agus réaltaí agus forbraíonn sé mionsamhlacha chun feiniméin amhail lá agus oíche, ráithí, agus réanna na gealaí a mhíniú agus a thuar. Cruthaíonn athchúrsáil damhna, ar samplaí clúiteacha di timthriallta an charbóin agus an uisce, cúlra saibhir don scoláire chun tuiscint a fhorbairt ar a lán próisis fhisiceacha agus cheimiceacha lena n‑áirítear imchoimeád fuinnimh agus acmhainní fuinnimh, aimsir agus aeráid, agus coincheap na hathchúrsála í féin. Beidh léirthuiscint aige de réir a chéile do thionchar na gníomhaíochta daonna ar an Domhan agus fiosróidh sé ról agus impleachtaí thaiscéalaíocht an duine sa spás.
An Domhan fisiceach
Baineann sé seo le fiosrúchán ar na hinbhraitigh fhisiceacha, a dhéantar go minic i gcoibhneas le gluaiseacht, le fuinneamh, agus le leictreachas. Trí thurgnaimh chuí faigheann an scoláire tuiscint ar choincheapa bunúsacha amhail fad, am, mais agus teocht. Cabhraíonn sé sin leis ag an am céanna tuiscint a fhorbairt ar an scálú agus ar an réasúnaíocht chionmhar; a aithint go bhfuil gá le haonaid chomónta, agus le trealamh tomhais cuí a roghnú agus a úsáid. Nuair a fhiosraíonn an scoláire coincheapa amhail achar, dlús, sruth, agus fuinneamh, cabhraíonn sé sin leis an cumas a fhorbairt chun réimse d’inbhraitigh fhisiceacha a aithint agus a thomhas, agus trí thurgnaimh a dhéanamh, chun patrúin agus coibhneasa eatarthu a iniúchadh. Dearann agus tógann an scoláire ciorcaid shimplí leictreonacha freisin. Forbraíonn an scoláire tuiscint ar choincheap an fhuinnimh agus conas a aistrítear é ó fhoirm amháin go ceann eile gan aon chailleadh. Déanann sé taighde freisin ar shaincheisteanna inbhuanaitheachta a eascraíonn as an bhfisic agus as teicneolaíochtaí nua‑aimseartha, agus as an méid leictreachais a ghinimid agus a chaithimid.
An Domhan bitheolaíoch
Tugann an snáithe seo an scoláire chuig tuiscint ar nithe beo agus conas a idirghníomhaíonn siad lena chéile agus leis an timpeallacht. Sa snáithe seo cuirtear an chill i láthair an scoláire mar bhunaonad na beatha, agus conas a thugann nithe tréithe leo ó ghlúin go glúin. Foghlaimíonn an scoláire faoi éagsúlacht na beatha, faoi phróisis na beatha agus faoin gcaoi ar éabhlóidigh an bheatha. Fiosróidh an scoláire córais an choirp agus conas a idirghníomhaíonn siad, agus foghlaimeoidh sé faoi shláinte an duine. Iniúchfaidh sé nithe beo agus an t‑idirspleáchas agus na hidirghníomhaíochtaí a bhíonn idir iad agus éiceachórais. Foghlaimeoidh sé faoi shaincheisteanna a bhfuil tábhacht shóisialta leo, amhail tionchar an duine ar an domhan nádúrtha.
Cé go leagtar amach na torthaí foghlama a bhaineann le gach snáithe astu féin anseo, níor chóir go dtuigfí as sin go bhfuil staidéar le déanamh ar na snáitheanna ina n‑aonar. Chun tuilleadh béime a chur ar nádúr comhtháite fhoghlaim na heolaíochta, cuirtear torthaí do gach ceann de na snáitheanna comhthéacsúla i ngrúpaí de réir ceithre ghné: Bloic thógála, Córais agus idirghníomhaíochtaí, Fuinneamh, agus Inbhuanaitheacht (Fíor 2).
Cé go bhfuil na torthaí foghlama a bhaineann le gach snáithe leagtha amach ar bhonn scartha anseo, níor chóir go dtuigfí as sin go bhfuil staidéar le déanamh ar na snáitheanna ina n-aonar. Chun tuilleadh béime a chur ar nádúr comhtháite fhoghlaim na heolaíochta (Fíor 2), grúpáiltear torthaí do gach ceann de na snáitheanna comhthéacsúla de réir tagairtí do cheithre heilimint: Bloic tógála, Córais agus idirghníomhaíochtaí, Fuinneamh, agus Inbhuanaitheacht (Fíor 3).
Fíor 3: Eilimintí na snáitheanna comhthéacsúla agus an tsnáithe aontaigh, a léiríonn nádúr comhtháite na sonraíochta
Tábla 4: Eilimintí na snáitheanna comhthéacsúla
Eilimint
Bloic thógála
Díríonn ar na smaointe eolaíochta riachtanacha atá mar bhonn agus mar thaca ag gach snáithe.
Córais agus idirghníomhaíochtaí
Scrúdaíonn conas a idirghníomhaíonn cnuasach de rudaí beo agus/nó neamhbheo agus de phróisis chun feidhm/eanna éigin a dhéanamh: bíonn fócas ar na hionchuir, ar na haschuir, agus ar choibhneasa idir comhpháirteanna córais.
Fuinneamh
Coincheap aontach is féidir leis an scoláire a fhorbairt ar fud na snáitheanna: is léir gur gné chomhtháite é mar go mbaineann gach feiniméan a fheicimid ar an domhan agus sa spás le trasfhoirmiú agus le comhathrú fuinnimh.
Inbhuanaitheacht
Díríonn ar an gcoincheap freastal a dhéanamh ar riachtanais an ama i láthair gan cumas na nglún atá le teacht chun a gcuid riachtanas féin a shásamh a chur i mbaol.
Teacher Access Only
This content is restricted to teachers registered with the Teaching Council in Ireland. You need to Login to view this content.
Opening a Teacher Account:
If you are registered with the Teaching Council in Ireland, you will be able to register for a teacher's account here.
This account will give you access to more specific areas and content, marked as [TCA], for teachers on the site.