Is éard is '''compás''' nó '''compás mairnéalaigh''' ann ná gléas a úsáidtear leis na ceithre hairde a aithint thar a chéile agus leis an treoir cheart a aimsiú. Tá snáthaid mhaighnéadach ann agus í á casadh de réir mar a luíonn línte an réimse mhaighnéadaigh timpeall an Domhain. Taobh thiar den tsnáthaid, tá aghaidh an chompáis, agus airde an chompáis péinteáilte nó priontáilte uirthi i bhfoirm a chuirfeadh bláth i gcuimhne duit, agus a dtugtar rós an chompáis uirthi. Nuair a luíonn leath thuaidh na snáthaide le tuaisceart an róis, is féidir na hairde eile a aithint ar an rós.
Is iad an tuaisceart, an deisceart, an t-iarthar agus an t-oirthear príomhairde an chompáis, ach aithnítear airde eile eatarthu. Is iad airde an chompáis as Gaeilge ná:
[[Íomhá:Compass thumbnail.jpg|thumb|280px|Airde an Chompáis]]
* ó thuaidh
* ó thuaidh lámh thoir
Na hairde a thugtar thuas, tugtar san fhoirm iad a bheadh á húsáid ar bhord an bháid atá ag dul i dtreo áirithe. An breathnóir a d'fheicfeadh an bád chuige ó threo áirithe, bheadh córas eile in úsáid aige as Gaeilge. An bád atá ag seoladh '''ó thuaidh''' - i dtreo an tuaiscirt - is féidir linn a rá freisin go bhfuil sí ag seoladh '''aneas''' - ó threo an deiscirt. Cosúil leis sin, deirtear go bhfuil an bád atá ag teacht ó threo an iarthair, go bhfuil sí ag teacht '''aniar''', an bád atá ag teacht ó threo an oirthir go bhfuil sí ag teacht '''anoir''', agus an bád atá ag teacht ó threo an tuaiscirt go bhfuil sí ag teacht '''aduaidh'''.