Kỹ thuật nội soi sỏi niệu quản: Đóng góp của nó đối với việc quản lý và điều trị bệnh sỏi đường tiết niệu
Tìm hiểu về kỹ thuật nội soi sỏi niệu quản ngày nay
Trong các bệnh lý hệ tiết niệu, sỏi niệu quản có tỷ lệ mắc mới hàng năm khá cao. Sự ra đời của kỹ thuật nội soi sỏi niệu quản đã hỗ trợ tích cực trong việc chẩn đoán, điều trị bệnh.
1. Tìm hiểu về bệnh sỏi niệu quản
Sỏi niệu quản là gì?
Niệu quản là một cấu trúc có dạng ống, lưu thông nước tiểu từ bể thận xuống bàng quang. Sỏi niệu quản là hiện tượng sỏi nằm trong lòng ống niệu quản gây cản trở đường đi của nước tiểu. Trong các bệnh về sỏi hệ tiết niệu, sỏi niệu quản thuộc dạng nguy hiểm nhất. Theo nhiều nghiên cứu cũng như sự chênh lệch bệnh nhân được chẩn đoán tại các bệnh viện, bệnh có xu hướng xuất hiện nhiều ở đàn ông so với phụ nữ, và đặc biệt ngày càng trẻ hóa.
Thông thường, sỏi được hình thành trong khoảng thời gian 2 năm, có thể là một hoặc nhiều viên tạo thành một chuỗi dài. Sỏi nằm ở bất kì vị trí nào trong lòng ống niệu quản, tuy nhiên thường gặp nhiều nhất ở:
Giao điểm giữa thận và niệu quản (1/3 đoạn ở phía trên).
Giao điểm giữa niệu quản và bàng quang (1/3 đoạn ở phía dưới).
Phần niệu quản nằm ở trước động mạch chậu (1/3 đoạn giữa).
Sỏi niệu quản xuất hiện do những nguyên nhân nào?
Nguyên nhân dẫn đến sỏi được hình thành là do các chất khoáng lắng đọng ở trong nước tiểu. Bình thường các chất khoáng này sẽ hòa tan và theo nước tiểu, thải ra ngoài môi trường. Nhưng vì một số lý do nào đó, các chất này bị tồn đọng lại, dần dần lâu này tạo thành sỏi.
Một số nguyên nhân gây ra sỏi niệu quản bao gồm:
80% do sỏi từ thận rơi xuống.
Là hậu quả của các bệnh về tuyến giáp, gút, giang mai, lao hay tổn thương niệu quản sau phẫu thuật.
Nhiều trường hợp niệu quản bị dị dạng kể từ lúc sinh ra.
Tăng canxi máu một cách bất thường.
Nước tiểu bị bão hòa muỗi canxi và oxalat.
Giảm citrat niệu.
Ngoài ra, uống nước ít và nhịn đi tiểu cũng có thể dẫn đến việc hình thành sỏi ở đường tiết niệu.
2. Nội soi sỏi niệu quản khi nào?
Bệnh diễn biến khá phức tạp nhưng lại không có biểu hiện rõ ràng, chỉ đến giai đoạn cuối xuất hiện các triệu chứng cụ thể. Ở giai đoạn này, nội soi sỏi niệu quản sẽ giúp phát hiện và chẩn đoán chính xác tình trạng bệnh lý. Khi bệnh nhân có các biểu hiện sau sẽ có thể được chỉ định nội soi sỏi niệu quản để kiểm tra:
Chẩn đoán nguyên nhân và vị trí đái máu đại thể từ đường tiết niệu cao chưa rõ, bí tiểu, đi tiểu khó khăn.
Chẩn đoán hẹp niệu quản hoặc hẹp khúc nối bể thận - niệu quản mà các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh khác (chụp UIV, chụp UPR) không rõ chẩn đoán.
Lấy bệnh phẩm làm xét nghiệm tế bào học hoặc mô bệnh học qua soi niệu quản.
3. Kỹ thuật nội soi sỏi niệu quản
Nhờ áp dụng kỹ thuật, công nghệ cao, phương pháp nội soi sỏi niệu quản đã dần trở nên thông dụng tại các phòng khám, bệnh viện. Các bước thực hiện nội soi sỏi niệu quản không quá phức tạp. được tiến hành như sau:
Trước tiên, bác sỹ tiến hành khám bệnh và làm các xét nghiệm cơ bản như:
- Xét nghiệm máu: công thức máu, nhóm máu, chức năng đông máu, sinh hóa máu, HBs
Ag, anti HIV, anti HCV.
- Tổng phân tích nước tiểu.
- Siêu âm bụng tổng quát.
- Chụp X - quang: hệ tiết niệu không chuẩn bị, UIV, tim phổi,...
- Nếu người bệnh trên 50 tuổi: làm điện tâm đồ; nếu trên 60 tuổi: làm siêu âm tim.
- Giải thích cho người bệnh về thủ thuật, mục đích và tai biến có thể xảy ra, bệnh nhân nhịn ăn uống trước khi nội soi 6 giờ và thụt tháo sạch phân.
Sau đó, bác sĩ tiến hành gây mê nội khí quản hoặc gây tê tủy sống cho bệnh nhân rồi tiến hành đưa ống nội soi vào bàng quang thông qua niệu đạo. Thông qua hình ảnh được hiển thị, bác sĩ có thể xác định lỗ niệu đạo bên phía có sỏi rồi luồn dây dẫn đi lên qua ống niệu quản.
Sau khi ống nội soi đã tiếp cận được với viên sỏi, di chuyển ống nội soi để kiểm tra hình thái, kích thước, những tổn thương trong lòng ống niệu quản có thể có do sỏi gây ra. Trường hợp sỏi khó quan sát, cần kết hợp với màn hình X-quang để tăng độ sáng và dễ dàng quan sát.
Cuối cùng ống thông Sonde JJ sẽ được đặt vào lòng ống niệu quản để đảm bảo lưu thông nước tiểu, tránh trường hợp tắc nghẽn niệu quản hoặc ú nước tiểu ở thận. Sau 1 - 4 tuần thì ống Sonde JJ có thể được lấy ra.
Đối với các kỹ thuật viên mới vào nghề, kỹ năng còn chưa thành thục sẽ được chỉ định nội soi sỏi niệu quản nếu phát hiện sỏi nằm ở vị trí 2/3 dưới niệu quản. Đối với người nhiều kinh nghiệm, có thể hiện những ca nội soi sỏi niệu quản ở bể thận, thậm chí là đài thận. Lúc này, cần thực hiện với ống nội soi mềm để hạn chế những tổn thương trong quá trình thực hiện.
Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn cho chính bản thân, người bệnh nên cân nhắc lựa chọn địa điểm thăm khám uy tín, đảm bảo chất lượng khi khăm và thực hiện nội soi sỏi niệu quản.<|end_of_text|>