Xét nghiệm máu sớm để phát hiện ung thư máu giai đoạn đầu
Xét nghiệm ung thư máu giúp chẩn đoán ung thư máu giai đoạn sớm
Ung thư máu là một trong những bệnh lý ác tính có tỷ lệ tử vong hàng đầu trong các loại bệnh ung thư. Chính vì vậy mà người bệnh cần phải làm các xét nghiệm ung thư máu trong trường hợp nghi ngờ để có thể phát hiện và có liệu pháp điều trị bệnh kịp thời.
1. Bệnh ung thư máu là gì?
Bệnh ung thư máu (hay còn có tên gọi khác là bệnh Leucemia) là tình trạng khi các tế bào bạch cầu phát triển bất bình thường. Một trong những điều kiện tiên quyết có thể giúp kéo dài sự sống của người mắc bệnh Ung thư máu chính là việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời.
Bệnh ung thư máu là bệnh khá phức tạp do đó mà cho tới ngày nay khoa học hiện đại vẫn chưa xác định được căn nguyên chính xác của bệnh này. Vì vậy mà bệnh có tỷ lệ tử vong khá cao.
Thuật ngữ ung thư máu không chỉ đến một bệnh lý cụ thể mà là một từ chung chỉ nhiều loại bệnh khác nhau, trong đó có 2 loại bệnh phổ biến là:
- bạch cầu cấp dòng lympho - ALL: nguyên nhân gây bệnh là do tế bào lympho bị ung thư hóa và tổn thương.
- Bạch cầu cấp dòng tủy - AML: các tế bào dòng tủy như tiểu cầu, hồng cầu, bạch cầu hạt,... bị ung thư hóa gây ra.
2. Những biểu hiện của người mắc bệnh ung thư máu
Thông thường, hầu hết các bệnh nhân mắc ung thư máu có những biểu hiện sau đây:
- Cơ thể mệt mỏi thường xuyên, ốm yếu dai dẳng.
- Ớn lạnh hoặc sốt.
- Dễ bị nhiễm trùng.
- Gan hoặc lá lách to, sưng hạch bạch huyết.
- Cơ thể dễ xuất hiện vết bầm tím lâu tan hoặc dễ chảy máu.
- Đổ nhiều mồ hôi hơn, nhất là vào buổi đêm.
- Trên da xuất hiện các điểm đỏ nhỏ.
- Sút cân.
- Đau nhức xương khớp.
- Riêng với bệnh ung thư bạch cầu không có triệu chứng rõ ràng nên thường bị nhầm lẫn với một số bệnh thông thường khác.
3. Những ai nên làm xét nghiệm ung thư máu?
ung thư máu là bệnh mà ai cũng có thể mắc phải, không kể tuổi tác, giới tính. Tuy nhiên, cũng có một số trường hợp có nguy cơ cao mắc bệnh ung thư máu như:
- Người thường xuyên tiếp xúc và làm việc trong môi trường có chứa nhiều chất phóng xạ hoặc hóa chất độc hại, ví dụ như công nhân nhà máy, thợ nhuộm, công nhân nhà máy năng lượng hạt nhân, chế tạo linh kiện điện tử,... Những trường hợp này có nguy cơ cao mắc bệnh bạch cầu.
- Nguy cơ mắc bệnh bạch cầu cao ở người bị đột biến nhiễm sắc thể.
- Người sử dụng một số loại thuốc để diệt tế bào ung thư cũng có nguy cơ mắc bệnh bạch cầu.
- Trẻ nhỏ mắc hội chứng Down bẩm sinh.
- Người hút thuốc lá, thuốc lào thường xuyên.
- Người có
tiền sử gia đình liên quan đến bệnh ung thư máu.
4. Các loại xét nghiệm ung thư máu
Để chẩn đoán ung thư máu và xác định loại ung thư mà người bệnh mắc phải thì bác sĩ cần dựa vào kết quả của các xét nghiệm ung thư máu. Với những bệnh nhân đang trong quá trình điều trị sẽ được tiến hành xét nghiệm theo định kỳ để theo dõi hiệu quả điều trị.
Xét nghiệm máu và sinh thiết tủy xương là hai loại xét nghiệm ung thư máu phổ biến nhất hiện nay. Bên cạnh đó để theo dõi diễn biến bệnh và hiệu quả điều trị thì bác sĩ cũng cần đến một số xét nghiệm hình ảnh.
Tùy thuộc vào tình trạng bệnh và triệu chứng cụ thể của những người bệnh khác nhau mà sẽ được chỉ định tiến hành các xét nghiệm ung thư máu khác nhau.
4.1. Xét nghiệm máu
Xét nghiệm máu là phương pháp xét nghiệm không quá phức tạp và thường được áp dụng để chẩn đoán và theo dõi bệnh ung thư máu. Thông thường, nhân viên y tế sẽ sử dụng kim tiêm để lấy một lượng máu tĩnh mạch vừa đủ, sau đó gửi đi phân tích ở phòng xét nghiệm.
Một số loại xét nghiệm máu thường được áp dụng trong công tác chẩn đoán và điều trị bệnh ung thư máu như:
- Xét nghiệm tổng phân tích tế bào máu
Ở xét nghiệm này, số lượng của các loại tế bào trong máu (như tiểu cầu, bạch cầu, hồng cầu) đều được đo lường và ghi lại bằng máy móc chuyên dụng. Trường hợp số lượng tế bào ghi nhận được cao hoặc thấp hơn nhiều so với mức bình thường thì mẫu máu sẽ được tiếp tục kiểm tra dưới kính hiển vi.
- Xét nghiệm kiểm tra sàng lọc nhiễm virus/nhiễm trùng
Chỉ khi bác sĩ nắm được rõ về tình hình sức khỏe của người bệnh thì mới có thể có phương hướng điều trị thích hợp và hiệu quả. Vì vậy mà người bệnh mắc ung thư máu cũng cần làm xét nghiệm viêm gan B, C và HIV. Nếu người bệnh có nhiễm một trong số những virus kể trên thì cần điều trị những bệnh đó và ung thư máu đồng thời.
- Xét nghiệm ure và chất điện giải
Bác sĩ cần kiểm tra tình hình chức năng của thận để có thể chỉ định những liều thuốc phù hợp, tránh gây ảnh hưởng đến thận, đặc biệt đối với những người có chức năng thận yếu.
4.2. Sinh thiết tủy xương
Sinh thiết tủy xương là phương pháp mà bác sĩ kiểm tra mẫu khoang tủy xương nhỏ bằng kính hiển vi để xác định xem có tế bào nào bất thường hay không. Bằng cách tiến hành sinh thiết tủy xương, bác sĩ có thể nắm được các tế bào ung thư hiện đang gây ảnh hưởng đến cơ thể ở mức độ nào.
Lấy mẫu sinh thiết tủy xương tuy diễn ra khá nhanh nhưng có thể gây cảm giác đau trong quá trình thực hiện. Tuy nhiên hầu hết bệnh nhân đều được gây tê khi lấy mẫu.
Bác sĩ có thể chỉ định người bệnh làm một hoặc nhiều sinh thiết trong trường hợp nghi ngờ người đó mắc ung thư máu.
Ngoài ra, còn có một số xét nghiệm hình ảnh được áp dụng để kiểm tra các triệu chứng của bệnh ung thư máu như: chụp CT, chụp MRI, chụp PET, X-quang, siêu âm,...
5. Xét nghiệm ung thư máu ở đâu?<|end_of_text|>