Ý nghĩa của xét nghiệm Ceruloplasmin: Giải mã chỉ số bình thường, thấp và cao
Xét nghiệm Ceruloplasmin và những điều nên biết
Ceruloplasmin là chất liên kết với đồng để tạo thành Ceruloplasmin trong gan rồi đưa nó vào máu. Trong máu có đến 95% đồng gắn với chất này, do đó thực hiện xét nghiệm Ceruloplasmin có vai trò quan trọng trong việc đánh giá quá trình chuyển hóa của đồng hoặc chẩn đoán Wilson và hội chứng Menkes.
1. Ceruloplasmin là chất gì?
Rất ít người biết Ceruloplasmin là gì. Thực ra đây là một loại chất glycoprotein được sản xuất ở gan đảm nhận vai trò chính là vận chuyển đồng ở trong máu. Đối với cơ thể, đồng giữ nhiệm vụ sản xuất năng lượng, hỗ trợ hoạt động của hệ thần kinh trung ương và hình thành các mô liên kết.
Nếu có quá nhiều đồng bên trong cơ thể rất dễ dẫn đến ngộ độc và nhiều vấn đề nguy hại cho sức khỏe. Ceruloplasmin có chứa đồng và tham gia trực tiếp vào quá trình chuyển hoá đồng bên trong của cơ thể.
Tại gan, Ceruloplasmin liên kết với đồng để tạo thành Ceruloplasmin rồi đưa nó vào trong máu. Do đó, kết quả xét nghiệm Ceruloplasmin sẽ giúp bác sĩ chẩn đoán bệnh Wilson hoặc đánh giá về quá trình chuyển hóa của đồng. Hàm lượng Ceruloplasmin sẽ được định lượng bằng phương pháp miễn dịch đo độ đục.
2. Xét nghiệm Ceruloplasmin - những vấn đề cơ bản
2.1. Khi nào cần làm xét nghiệm Ceruloplasmin?
Ceruloplasmin là loại xét nghiệm thường được bác sĩ chỉ định khi nghi ngờ bệnh Wilson thông qua sự xuất hiện của các triệu chứng như: thay đổi về hành vi, vàng mắt, vàng da, mệt mỏi, da phát ban, buồn nôn, khớp bị đau, dễ bầm tím da, hay chảy nước dãi, thiếu máu, ăn không có cảm giác ngon miệng, khó đi bộ hay kiểm soát các chuyển động,... Với những người đã được chẩn đoán bị Wilson thì xét nghiệm này thường được chỉ định để giúp bác sĩ nhìn nhận về mức độ hiệu suất cao của phác đồ điều trị mà bệnh nhân đang áp dụng.
Ngoài ra, Ceruloplasmin còn là xét nghiệm sẽ được chỉ định để giúp chẩn đoán sớm bệnh Wilson với những trường hợp gia đình có tiền sử đối với bệnh lý này ngay từ khi các triệu chứng của bệnh chưa xuất hiện. Những người đang bị nghi ngờ thiếu đồng cũng có thể sẽ được chỉ định làm xét nghiệm Ceruloplasmin sẽ. Biểu hiện cho thấy cơ thể bị thiếu đồng là: mệt mỏi, loãng xương, bạch cầu thấp một cách bất thường, màu sắc da nhợt nhạt, tay và chân hay có cảm giác ngứa râm ran,...
Đối với trẻ em, nếu có triệu chứng của hội chứng Menkes cũng cũng có thể sẽ cần phải làm xét nghiệm Ceruloplasmin. Những triệu chứng này gồm: co giật, thiếu trương lực cơ, chậm hoặc không phát triển, tóc rối hoặc dễ gãy, gặp khó khăn trong việc cho ăn,... Hội chứng này có thể dẫn tới tử vong ở trẻ nhỏ trong những năm đầu đời nhưng nếu phát hiện để điều trị sớm thì có thể cải thiện thời gian sống cho trẻ.
2.2. Quy trình thực hiện xét nghiệm Ceruloplasmin diễn ra như thế nào?
Để thực hiện xét nghiệm Ceruloplasmin người bệnh sẽ được nhân viên y tế lấy máu ở tĩnh mạch cánh tay cho vào ống nghiệm để đưa đi phân tích tại phòng xét nghiệm. Dựa trên kết quả xét nghiệm, bác sĩ sẽ giải thích về ý nghĩa của kết quả cho từng trường hợp cụ thể.
2.3. Xét nghiệm Ceruloplasmin có gây ra rủi ro nào không?
Về cơ bản, rủi ro có thể xảy ra khi làm xét nghiệm Ceruloplasmin là tương đối thấp, hầu hết là liên quan đến vết tiêm như:
- Phải đâm kim tiêm nhiều lần vì khó lấy máu để xét nghiệm.
- Bị chảy máu nhiều tại vị trí lấy mẫu xét nghiệm.
- Bị đông máu bên dưới da.
- Một số ít người bị ngất vì mất máu hoặc hoảng sợ.
- Da tại vị trí lấy máu bị nhiễm trùng.
2.4. Trước khi làm xét nghiệm Ceruloplasmin cần chuẩn bị gì?
Người bệnh không cần phải chuẩn bị bất kỳ điều gì trước khi thực hiện xét nghiệm này. Nếu có bất kỳ vấn đề gì đặc biệt về tình trạng sức khỏe hay điều quan trọng cần làm trước khi xét nghiệm diễn ra, người bệnh nên thông báo với bác sĩ.
2.5. Ý nghĩa của kết quả xét nghiệm Ceruloplasmin
Tùy từng trường hợp cụ thể mà kết quả xét nghiệm Ceruloplasmin có ý nghĩa như sau:
- Chỉ số Ceruloplasmin bình thường
Đối với những người từ 20 tuổi trở lên, Ceruloplasmin được cho là trong phạm vi bình thường khi:
+ 22 - 40 mg/d
L: với nam giới.
+
25 - 60 mg/d
L: với nữ giới không dùng thuốc tránh thai.
+ 27 - 66 mg/d
L: với nữ giới không dùng estrogen hoặc không uống thuốc tránh thai.
+ 30 - 120 mg/d
L: với thai phụ.
+
31 - 90 mg/d
L: với trẻ 7 tháng - 3 tuổi.
- Ceruloplasmin ở trong máu bị thấp
Chỉ số Ceruloplasmin trong máu thấp có thể chỉ điểm về bệnh Wilson hoặc một số bệnh lý khác như: gan, suy dinh dưỡng, kém hấp thu, Menkes, hội chứng thận hư,...
- Ceruloplasmin ở trong máu bị cao
Nếu như kết quả cho thấy hàm lượng Ceruloplasmin trong máu cao hơn mức bình thường có nghĩa là: mang thai, bệnh ung thư, viêm nhiễm, đang sử dụng thuốc estrogen hoặc dùng thuốc tránh thai kết hợp.
Nhìn chung, kết quả của xét nghiệm Ceruloplasmin thường không được dùng để chẩn đoán số đông tình trạng khiến cho nồng độ Ceruloplasmin trở nên bất thường mà thường dùng để chẩn đoán bệnh Wilson. Để điều trị bệnh lý này bác sĩ thường bắt đầu bằng việc dùng thuốc giúp làm giảm mức độ đồng ở trong cơ thể. Vào giai đoạn sau, có thể bác sĩ sẽ kê thêm kẽm nếu thấy cần thiết.
Với những trường hợp không phát hiện bất thường trong kết quả xét nghiệm, nếu bệnh nhân thắc mắc, bác sĩ sẽ giải thích về vai trò của xét nghiệm này. Nếu thấy có dấu hiệu nghi ngờ về bệnh lý liên quan, bác sĩ sẽ chỉ định thêm một số<|end_of_text|>