Theo dõi hiệu quả điều trị bệnh lý tủy xương thông qua xét nghiệm tủy đồ
Vai trò của xét nghiệm tủy đồ và các bước thực hiện
Để chẩn đoán chính xác các bệnh lý về máu, bác sĩ sẽ tiến hành tủy đồ và sinh thiết tủy xương. Vai trò của xét nghiệm tủy đồ
Tủy xương là phần mô mềm xốp, được tìm thấy ở trong các xương hông, xương chậu. Đây được coi là một phần của hệ thống miễn dịch, có vai trò quan trọng trong sản sinh tế bào gốc tạo máu.
Các tế bào này sẽ tiếp tục phân chia, biệt hóa và phát triển để tạo ra hồng cầu, tiểu cầu, bạch cầu, lympho B, lympho T,… Sau đó chúng bắt đầu di chuyển vào vòng tuần hoàn và thực hiện chức năng bảo vệ cơ thể.
Để thăm dò chức năng tạo máu cũng như chẩn đoán nguyên nhân gây bệnh lý về máu, bác sĩ sẽ áp dụng xét nghiệm tủy đồ thông qua việc chọc hút tủy xương. Mặc dù mang tính chất xâm lấn gây đau nhưng phương pháp này được đánh giá là an toàn và có giá trị.
Tùy thuộc vào độ tuổi mà vị trí thực hiện hút dịch sẽ nằm ở đỉnh xương hông, gai xương chậu hay xương ức. Ở trẻ em, vị trí làm tủy đồ thường ở mặt trước xương chày. Thời gian tiến hành trong khoảng 20 - 30 phút.
Tủy đồ là xét nghiệm phân tích số lượng, chất lượng, hình thái tế bào dưới kính hiển vi, từ đó phát hiện ra những bất thường ở tủy xương. Vì vậy phương pháp này thường xuyên được sử dụng trong chẩn đoán và theo dõi kết quả điều trị các bệnh lý về máu.
Vì sao nên thực hiện xét nghiệm tủy đồ? Trong một số trường hợp nhất định, bác sĩ sẽ áp dụng phương pháp này nhằm mục đích:
Xác định số lượng tế bào máu do tủy xương sản sinh ra xem có gì bất thường không.
Chẩn đoán nguyên nhân gây rối loạn quá trình tạo máu và tình trạng sản sinh máu của tủy xương trong các bệnh lý như: tăng sinh tủy, đa u tủy.
Tìm hiểu sự nhiễm trùng, chẩn đoán bệnh lý ung thư di căn ở tủy xương.
Theo dõi quá trình đáp ứng điều trị các bệnh lý tủy xương.
Thu thập mẫu và đánh giá tình trạng tủy xương ở người bệnh.
Xét nghiệm tủy đồ thường chỉ định cho những người sốt không rõ nguyên nhân, người có kết quả xét nghiệm phân tích tế bào ngoại vi không bình thường và không có bất kỳ xét nghiệm nào có thể xác định được.
2. Các bước thực hiện xét nghiệm tủy đồ
Xét nghiệm tủy đồ được tiến hành tại bệnh viện trong khoảng thời gian 20 - 30 phút với các bước cụ thể như sau:
Bước 1: Chọc hút dịch tủy xương.
Bác sĩ được phân quyền cùng với kỹ thuật viên xét nghiệm, điều dưỡng là những người tham gia thực hiện thủ thuật chọc hút dịch tủy xương. Trước khi bắt đầu, bác sĩ sẽ yêu cầu bệnh nhân nằm nghiêng hoặc sấp để xác định vị trí chọc hút.
Đầu tiên sát khuẩn, làm sạch vùng da xung quanh chỗ đâm kim, sau đó phủ tấm khăn vô trùng lên và chỉ để lại một vùng nhỏ cần thiết.
Tiêm thuốc gây tê tại chỗ cho người bệnh để giảm cảm giác đau nhức. Nếu là trẻ nhỏ thì có thể thực hiện gây mê toàn thân bằng đường tĩnh mạch hoặc cho uống thuốc an thần và gây tê tại chỗ đối với những trẻ lớn tuổi hơn.
Sử dụng kim chuyên dụng, đâm vuông góc xuyên qua da đến vùng tủy xương, sau đó gắn ống tiêm 10ml vào và hút dịch tủy xương với lượng 1 - 1,5ml.
Cuối cùng rút kim và tiến hành băng vị trí chọc hút bằng miếng gạc vô trùng. Dịch tủy xương được cho vào ống chứa chất chống đông EDTA đã chuẩn bị từ trước và lắc đều. Sau đó, bệnh nhân được hướng dẫn nghỉ ngơi và chăm sóc vết thương để tránh nhiễm trùng.
Bước 2: Xét nghiệm tế bào học tủy xương
Sau khi chọc hút, bác sĩ chuyên khoa huyết học sẽ đưa dịch tủy xương đi phân tích hình thái, tính chất của từng dòng tế bào bằng các thiết bị máy móc:
Sử dụng máy đếm tự động có trong dịch tủy, ghi lại số lượng bạch cầu tương ứng.
Làm tiêu bản tủy xương, tiến hành nhuộm Giemsa và nhỏ dầu vào tiêu bản để soi vật kính 100X.
Làm xét nghiệm hồng cầu lưới.
Bước 3: Đọc kết quả và kết luận
Sau khi nhận kết quả xét nghiệm, bác sĩ sẽ nắm được số lượng bạch cầu, tiểu cầu, hồng cầu có trong tủy, từ đó tính ra tỷ lệ phần trăm các loại và ghi vào phiếu. Đồng thời dựa vào tỷ lệ tế bào non, hình dạng, cấu trúc bác sĩ cũng có thể phát hiện ra những rối loạn sinh sản, biệt hóa của tế bào ung thư.<|end_of_text|>