Quy trình tiêm vắc xin cho trẻ dưới 5 tuổi và cách chăm sóc sau khi tiêm
Các loại vắc xin cho trẻ dưới 5 tuổi được khuyến cáo nên tiêm đầy đủ
Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có sức đề kháng còn rất yếu, vì thế nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm sẽ biến chứng nặng
hơn so với người lớn. Do vậy, tiêm phòng vắc xin là rất cần thiết giúp trẻ được bảo vệ chống lại các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Vậy cần tiêm các loại vắc xin cho trẻ nào?
1. Vắc xin và lợi ích của việc tiêm vắc xin cho trẻ
Vắc xin là chế phẩm sinh học gồm các kháng nguyên virus bất hoạt hoặc đã được làm yếu đi, khi tiêm vào cơ thể sẽ giúp hệ miễn dịch nhận diện kháng nguyên và sản xuất kháng thể tương ứng. Trong trường hợp virus này tấn công vào cơ thể, hệ miễn dịch dễ dàng nhận biết và tiêu diệt nhanh chóng hơn.
Tùy từng loại vắc xin mà cơ thể sẽ hình thành kháng thể và tồn tại trong máu thời gian khác nhau, song hầu hết là trong thời gian khá dài. So với nhiều biện pháp bảo vệ khác, tiêm vắc xin giúp phòng bệnh chủ động và hiệu quả nhất.
Do vậy, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ là đối tượng cần tiêm phòng nhiều loại vắc xin chống lại bệnh truyền nhiễm dễ lây lan và nguy hiểm với sức khỏe. Để đạt hiệu quả tốt nhất, cha mẹ nên lưu ý cho trẻ đi tiêm đúng thời điểm được khuyến cáo và đủ số mũi tiêm cần thiết.
2. Các loại vắc xin cho trẻ dưới 5 tuổi
Trong khoảng 5 năm đầu đời, trẻ sẽ được tiêm hầu hết vắc xin phòng các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm và có nguy cơ lây nhiễm cao. Mỗi loại vắc xin có thể tiêm nhắc lại 2 - 3 mũi hoặc phải tiêm hàng năm để đảm bảo miễn dịch.
2.1. Vắc xin phòng bệnh viêm gan B
Các chuyên gia khuyến cáo, trẻ sau khi sinh trong vòng 24 giờ cần được tiêm phòng vắc xin viêm gan B mũi đầu tiên. Cho đến khi trẻ đủ 2 tuổi, cần được tiêm đủ 4 mũi vắc xin để đảm bảo có đủ miễn dịch phòng ngừa bệnh.
Viêm gan B là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, nguy cơ lây nhiễm cao nên trẻ cần có miễn dịch từ sớm chống lại virus gây bệnh lây truyền qua máu hoặc dịch tiết cơ thể.
2.2. Vắc xin phòng bệnh lao
Vắc xin phòng bệnh lao BCG được khuyến cáo nên tiêm sớm cho trẻ sau khi sinh trong vòng 30 ngày đầu. Tỷ lệ nhiễm lao ở Việt Nam hiện còn khá cao, đặc biệt là lao kháng thuốc điều trị khó khăn, ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe và cuộc sống của người bệnh.
Do vậy, vắc xin này được khuyến cáo nên tiêm phòng từ thời kỳ sơ sinh để trẻ có miễn dịch sớm. Trẻ sẽ chỉ cần tiêm duy nhất 1 lần vắc xin BCG trong đời là có miễn dịch đủ duy trì cả khi trưởng thành.
2.3. Tiêm vắc xin phòng bệnh ho gà - bạch hầu - uốn ván - bại liệt - Hi
B
Đây là vắc xin kết hợp có tác dụng tạo miễn dịch chủ động với nhiều bệnh bao gồm: bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt và các bệnh do nhiễm HIB gây ra. Nên tiêm cho trẻ đủ 4 mũi từ 2 - 48 tháng tuổi, liệu trình cụ thể như sau:
Mũi tiêm thứ nhất: tiêm khi trẻ 6 - 8 tuần tuổi.
Hai mũi tiêm tiếp theo: Tiêm sau mũi trước đó 1 tháng.
Mũi tiêm thứ 4: Tiêm nhắc lại khi trẻ được 2 tuổi và cách mũi thứ 3 ít nhất 6 tháng.
Với 4 mũi tiêm vắc xin này, cơ thể trẻ sẽ có được miễn dịch cơ bản trong 4 - 5 năm đầu đời, sau đó sẽ cần tiêm nhắc lại khi trẻ được 4 - 6 tuổi.
2.5. Vắc xin phòng bệnh phế cầu
Vi khuẩn phế cầu có thể gây ra nhiều bệnh nhiễm trùng như: viêm màng não mủ, viêm phổi, viêm tai giữa,… Số mũi tiêm cần thiết mà trẻ cần tiêm là 4 mũi, phân bố
như sau: tháng 2, 3, 4 mỗi tháng tiêm 1 mũi, mũi nhắc lại lúc trẻ được 12 - 15 tháng.
2.6. Vắc xin ngừa Rota virus
Rota virus là tác nhân gây tình trạng tiêu chảy cấp - một trong những bệnh phổ biến ở trẻ nhỏ, nguy cơ biến chứng nặng dẫn đến tử vong. Virus này có thể lây nhiễm qua tiếp xúc tay với vật dụng nhiễm virus hoặc qua đường phân - miệng.
Trẻ em dưới 5 tuổi là đối tượng nguy cơ cao nhiễm Rota virus do trẻ chưa có ý thức giữ gìn vệ sinh tốt. Do vậy, đối tượng này cũng được khuyến cáo nên tiêm vắc xin ngừa Rota virus sớm, trong đó phổ biến nhất ở Việt Nam hiện nay là vắc xin Rotateq. Vắc xin này được dùng ở dạng uống, chia thành 3 liều mỗi liều 2 ml. Trẻ cần uống cách liều 1 tháng, liều đầu tiên khi được 7,5 - 12 tuần tuổi. Trước khi trẻ đủ 8 tháng tuổi nên tiêm đủ 3 liều vắc xin.
2.8. Vắc xin phòng cúm
Trẻ nhỏ là đối tượng nguy cơ cao dễ nhiễm virus cúm, nguy cơ biến chứng nặng và tỉ lệ tử vong cũng cao hơn các đối tượng khác. Do vậy, cha mẹ nên chủ động cho trẻ tiêm phòng vắc xin cúm hàng năm kể từ khi 6 tháng tuổi trở lên, việc tiêm hàng năm giúp trẻ có miễn dịch tốt với các chủng virus mới xuất hiện.
Với trẻ từ 6 - 35 tháng tuổi, tiêm khởi đầu hai liều cách nhau 1 tháng, sau đó tiêm nhắc lại hàng năm. Trẻ từ 3 - 5 tuổi hoặc lớn hơn sẽ cần tăng liều vắc xin cúm cho mỗi lần tiêm.
2.9. Vắc xin phòng bệnh sởi
Vắc xin phòng bệnh sởi gồm 2 liều tiêm cách nhau từ 6 - 9 tháng, nên tiêm cho trẻ từ dưới 2 tuổi. Mũi tiêm đầu tiên là mũi sởi đơn, sau đó là mũi kết hợp với quai bị và Rubella tiêm khi 15 hoặc 18 tháng tuổi tùy theo lịch tiêm phòng.
2.10. Vắc xin phòng bệnh viêm não Nhật Bản
Virus viêm não Nhật Bản có khả năng xâm nhập và làm tổn thương hệ thần kinh của trẻ, gây di chứng cho trí tuệ và tổn thương không hồi phục khiến trẻ có thể sống đời thực vật hoặc tử vong. Do vậy, tất cả trẻ từ 2 - 6 tuổi được khuyến cáo cần tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản đủ liều 3 mũi tiêm.<|end_of_text|>