 Các xét nghiệm đánh giá chuyển hóa sắt trong cơ thể
 Các xét nghiệm đánh giá chuyển hóa sắt trong cơ thể

3.1. Sắt và Transferrin (Tf)
- Định lượng sắt huyết thanh là xác định lượng sắt gắn với transferrin huyết thanh.
- Transferrin liên kết tốt nhất với ion Fe3+, nhờ có receptor đặc hiệu bám trên màng tế bào, transferrin được vận chuyển vào trong tế bào. Trong môi trường acid, phức hợp receptor - transferrin quay lại màng tế bào còn transferrin trở lại huyết tương để tái sử dụng vận chuyển sắt. Transferrin thể hiện được mối quan hệ với nhu cầu sắt của cơ thể. Khi dự trữ sắt thấp mức độ transferrin tăng và ngược lại.
- Giá trị tham chiếu:
+ Sắt huyết thanh: 7 - 27 µmol/L.
+ Transferrin: 2.0 - 3.6 g/L.
Khi sắt giảm và Tf tăng là bằng chứng của thiếu sắt.
Khi sắt giảm và Tf giảm gợi ý đang có phản ứng viêm một bệnh lý ác tính.
Không nên khảo sát nồng độ sắt huyết thanh đơn lẻ khi tìm nguyên nhân thiếu máu. Có thể sử dụng Tf là chỉ số chẩn đoán sớm phản ứng của cơ thể với tình trạng thiếu sắt.

3.2. Độ bão hòa transferrin (Tf
S)
Tf
S là tỉ lệ % các vị trí Tf đã được gắn với sắt .
Giá trị tham chiếu: 15 - 45%.
Tf
S được tính theo công thức: Tf
S = ( Sắt huyết thanh *100) /TIBC (TIBC là khả năng gắn sắt toàn phần).
Tf
S giảm trong trường hợp: thiếu sắt, trong thiếu máu của bệnh mạn tính ( viêm, khối u).
Tsf giảm đơn độc không phải là dấu hiệu chỉ điểm cho thiếu sắt đơn thuần.

3.3. Ferritin
Là chỉ số đánh giá kho dự trữ sắt của cơ thể, nó cung cấp một thông tin có giá trị về tình
trang sắt dự trữ, hoàn toàn độc lập với sắt huyết thanh.
- Trong thiếu sắt, Ferritin bị giảm trước khi sắt huyết thanh bị giảm. Ferritin giảm là dấu hiệu khá đặc hiệu cho thiếu sắt.
Các trường hợp rối loạn phân bố và sử dụng sắt (tổn thương tế bào gan, viêm, khối u,... ) đều làm sắt, ferritin tăng. Trong trường hợp quá tải sắt, ferritin tăng do tăng dự trữ.
+ Ferritin bình thường ở nam giới: 23 - 336 ng/ml.
+ Ferritin bình thường ở nữ giới: 11 - 306 ng/ml.

3.4. TIBC (Khả năng gắn sắt toàn phần)
Là tổng lượng sắt có thể gắn tối đa lên Transferrin.
- Giá trị TIBC bình thường ở người khỏe mạnh là: 255 - 450 µg/d
L.
- TIBC = UIBC + Sắt huyết thanh

3.5. UIBC (sắt chưa bão hòa huyết thanh)
Là lượng sắt có khả năng gắn tiếp lên Tf hay còn gọi là khả năng gắn sắt tiềm tàng của Tf.
- TIBC và UIBC sơ bộ đánh giá bilan sắt của cơ thể từ sớm khi chưa có thiếu máu.

3.6. Transferrin receptor hòa tan (s
Tf
R)
Phản ánh nhu cầu sử dụng sắt của tế bào. s
Tf
R tăng từ rất sớm ngay khi tế bào có nhu cầu tăng về sắt khi chưa có thiếu máu. s
Tf
R có giá trị chẩn đoán sớm thiếu sắt cũng như hiệu quả đáp ứng điều trị thiếu máu thiếu sắt để có quyết định dừng bổ sung sắt khi nhu cầu về sắt của tế bào đã trở về bình thường. Xét nghiệm dùng để phát hiện sớm những đối tượng có nguy cơ thiếu sắt khi chưa có thiếu máu.<|end_of_text|>