Tầm quan trọng của việc nhận biết sớm và tuân thủ điều trị trong quản lý bệnh vẩy nến
Bệnh vẩy nến: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa
Vẩy nến là căn bệnh gây ra các tổn thương đặc trưng ở vùng da, biểu hiện lâm sàng rất đa dạng và làm ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Bệnh vẩy nến nếu được nhận biết sớm và tuân thủ điều trị sẽ giúp tăng khả năng kiểm soát, phòng ngừa tối đa những rủi ro không mong muốn sau này.
1. Thế nào là bệnh vẩy nến?
Vẩy nến là bệnh phổ biến, điển hình là các tế bào xây dựng và nhân lên gấp 10 lần trên bề mặt da. Đây là một bệnh kéo dài dai dẳng và tiến triển theo từng đợt khác nhau. Biểu hiện lâm sàng rất đa dạng, có thể là tổn thương phần khớp xương, niêm mạc hoặc phần móng.
Theo báo cáo của học viện Da liễu Hoa Kỳ (AAD), ước tính người bị vẩy nến thể mảng chiếm tỷ lệ cao, xấp xỉ 80%. Biểu hiện thường là các mảng đỏ, viêm bao phủ các vùng da. Phần trên của các mảng này có những lớp vảy màu trắng bạc, hay gặp nhất ở khu vực khuỷu tay, đầu gối và da đầu.
Tại Việt Nam, theo báo cáo thống kê năm 2010 của Bệnh viện Da liễu Trung ương, tỷ lệ người mắc bệnh vẩy nến chiếm 2.2% trong tổng số lượng người đến khám.
2. Nguyên nhân
Cho đến hiện nay, các nhà nghiên cứu vẫn chưa biết được chính xác nguyên nhân gây ra bệnh. Tuy nhiên, một vài người đã tìm ra được những tác nhân có thể gây phát triển bệnh vẩy nến, bao gồm các yếu tố cụ thể sau đây.
Di truyền học
Theo chuyên gia, một số gen có khả năng làm tăng khả năng phát triển bệnh. Những người có các gen như HLA-B13, HLA-B27, HLA-Cw6, HLA-B37 sẽ có nguy cơ mắc bệnh vẩy nến hơn.
Nhiễm trùng
Các nhiễm trùng đường hô hấp như viêm amidan, viêm họng có thể gây khởi phát vẩy nến dạng giọt hoặc làm cho bệnh nặng thêm. Ngoài ra, nhiễm HIV cũng có nguy cơ làm nặng thêm tình trạng bệnh.
Thuốc
Một vài loại thuốc có khả năng làm tăng tình trạng bệnh như nhóm thuốc ức chế men chuyển, chẹn Beta, Lithium, Progesterone,…
Thời tiết
Thời tiết khô và lạnh thì nguy cơ làm bùng phát bệnh vẩy nến cao hơn khi nắng và ẩm.
3. Các loại vẩy nến hiện nay
Bệnh vẩy nến có nhiều loại khác nhau bao gồm:
Vẩy nến dạng mủ: Biểu hiện của dạng này là các nốt sần hình thái giống nổi ban nhưng lại có vẩy và diện tích rộng hơn. Dạng mủ thường hay gặp ở những vị trí như vùng dưới lưng, đầu gối, da đầu, khuỷu hoặc bàn tay.
Vẩy nến dạng giọt: Bệnh thường xuất hiện nhiều ở trẻ nhỏ với những tổn thương dạng giọt trên toàn bộ cơ thể, xảy ra khi bị viêm họng do nhiễm vi khuẩn Streptococcus.
Bệnh gặp ở phần móng: Với những người bị vẩy nến lâu ngày, phần móng sẽ có những thay đổi nhất định. Cụ thể là móng có nhiều vết lõm, dày lên và biến đổi về màu sắc.
Vẩy nến dạng mủ: Thường xuất hiện ở khu vực da tay, chân hoặc nặng có thể là toàn thân. Biểu hiện lâm sàng đặc trưng là hình thành những nốt mụn mủ vô khuẩn. Dạng này có thể ít gây nguy hiểm cho tính mạng của người bệnh, tuy nhiên lại nếu để kéo dài sẽ chuyển thành mạn tính vì không đáp ứng nhiều với các liệu trình điều trị.
Bệnh khớp vẩy nến: Đa phần những bệnh nhân bị vẩy nến dạng này đều xuất hiện tình trạng chung là đau khớp. Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến tất cả các khớp của cơ thể, nhưng nhiều nhất là khớp gian đốt bàn tay và khớp cùng chậu.
4. Triệu chứng bệnh
Tổn thương da
Thường gặp nhất là những dát đỏ có vảy màu trắng phủ lên trên bề mặt da, có nhiều lớp xếp thành từng chồng lên nhau với hình dạng như giọt nến. Kích thước của những dát đỏ này thường không giống nhau với đường kính khoảng từ 1 đến 20 cm, đôi khi có thể lớn hơn.
Vị trí điển hình của tổn thương này là vùng rìa tóc, mông, khuỷu tay, đầu gối hoặc vùng xương cùng. Một thời gian sau nếu không có biện pháp can thiệp kịp thời sẽ dẫn đến lan rộng ra toàn thân. Người mắc bệnh này thường gặp các triệu chứng như bỏng rát, ngứa, châm chích,…
Tổn thương móng
Bệnh nhân bị tổn thương ở phần móng này thường chiếm tỷ lệ 30 - 40% trên tổng số các trường hợp. Các móng ngả sang màu đục, xuất hiện những chấm lỗ rỗ ở phần bề mặt. Móng có thể bị vỡ vụn, dễ mủn và tách ra khỏi ngón tay.
Tổn thương khớp
Những người bị bệnh vẩy nến cũng có thể mắc một loại viêm khớp gọi là viêm khớp vẩy nến, gây đau và sưng ở các khớp. Một vài bệnh nhân mắc tổn thương da rất ít nhưng lại bị tổn thương phần khớp rất nặng, đặc biệt là cột sống và khớp gối. Biểu hiện lâm sàng thường gặp là cứng khớp, đi lại khó khăn, viêm khớp mạn, lệch khớp,…
5. Phòng ngừa bệnh như thế nào
Để phòng ngừa bệnh vẩy nến hiệu quả, bạn cần lưu ý những vấn đề sau:
Vệ sinh sạch sẽ
Giữ gìn vệ sinh cá nhân sạch sẽ bằng cách tạo cho mình thói quen tắm giặt hằng ngày sẽ giúp bạn phòng ngừa được bệnh vẩy nến hiệu quả.
Bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng
Có chế độ dinh dưỡng hợp lý, bổ sung đầy đủ những loại khoáng chất, vitamin thiết yếu trong bữa ăn hằng ngày. Nên ăn nhiều củ quả tươi, rau xanh, các loại rau củ như đu đủ, cà chua, rau họ cải,… kết hợp với đó là uống nhiều nước nhằm giữ cho da có được độ ẩm cần thiết, hạn chế nguy cơ gây phát triển bệnh.
Nghỉ ngơi hợp lý
Không làm việc quá sức, cần có chế độ nghỉ ngơi một cách hợp lý. Tránh căng thẳng, stress vì sẽ làm tăng nguy cơ phát triển bệnh. Bên cạnh đó, cần thường xuyên vận động nhằm giúp hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả, giảm tối đa nguy cơ mắc bệnh.
Tránh tiếp xúc hóa chất có hại
Một trong những biện pháp giúp bạn phòng ngừa bệnh vẩy nến hiệu quả là tránh tiếp xúc nhiều với hóa chất độc hại. Nếu do đặc thù công việc thì cần phải mặc đầy đủ đồ bảo hộ, đeo găng tay nhằm tránh nhiễm độc sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh.<|end_of_text|>