Những lưu ý quan trọng khi sử dụng thuốc trong thời kỳ mang thai
Uống thuốc trong khi mang thai cần lưu ý những vấn đề gì?
Chăm sóc một thai kỳ khỏe mạnh, thai nhi phát triển tốt nhất là mong muốn của bất cứ ông bố bà mẹ nào. Chẳng may bị một vấn đề sức khỏe nào đó khiến mẹ lo lắng không biết uống thuốc trong khi mang thai như thế nào an toàn? Những loại thuốc nào có thể dùng khi mang thai?
1. Uống thuốc trong khi mang thai gây ảnh hưởng như thế nào?
Trước hết cần phân biệt thuốc và thực phẩm chức năng, nhiều mẹ nhầm lẫn dẫn đến sử dụng không đúng cách gây hại cho sức khỏe bản thân và thai nhi. Thực phẩm chức năng là loại thực phẩm bổ sung dinh dưỡng, tăng sức đề kháng, giúp cơ thể thoải mái và hạn chế nguy cơ bệnh tật. Nếu như thực phẩm chức năng chỉ hỗ trợ quá trình chuyển hóa và cải thiện sức khỏe thì thuốc tác dụng trực tiếp vào quá trình chuyển hóa chất.
Thực phẩm chức năng trên thị trường hiện rất đa dạng, đủ cho mọi đối tượng kể cả phụ nữ mang thai. Yêu cầu với thuốc chữa bệnh cao hơn, cần thông qua các thử nghiệm, đánh giá cũng như đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe để sử dụng chữa bệnh ở người. Với người bình thường, thuốc sẽ có tác dụng điều trị song với phụ nữ mang thai, thành phần của thuốc có thể ảnh hưởng lên thai nhi qua những tác dụng như:
Tác động trực tiếp đến thai nhi, gây thai lưu, sảy thai hoặc dị tật bẩm sinh cho thai.
Tác động đến tử cung, gây co bóp tử cung bất thường ảnh hưởng đến sự phát triển của thai, gây sinh non.
Tác động đến bánh rau và làm thay đổi chức năng của bộ phận này, ảnh hưởng đến nguồn cung cấp oxy, chất dinh dưỡng khiến thai kém phát triển.
Tác động gây ra những thay đổi trên cơ thể mẹ, gián tiếp ảnh hưởng đến thai như thuốc hạ huyết áp làm giảm lượng máu cung cấp tới thai qua bánh rau,…
Ảnh hưởng của thuốc đến sự phát triển của thai nhi và sức khỏe của mẹ bầu còn phụ thuộc vào thành phần thuốc tác động như thế nào, mẹ bầu sử dụng với liều lượng nào, giai đoạn phát triển của thai nhi, tình trạng đáp ứng thuốc,… Vì thế, phụ nữ mang thai cần đặc biệt cẩn trọng khi sử dụng thuốc điều trị kể cả các thuốc thường dùng như thuốc cảm, thuốc hạ sốt,…
Phải sử dụng thuốc có thành phần an toàn với sức khỏe thai nhi, nguy cơ rủi ro thấp. Các loại thuốc này được phân loại theo Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa kỳ, theo mức độ rủi ro từ thấp đến cao tương ứng từ A đến X. Ngoài ra, trong hướng dẫn sử dụng thuốc sẽ có lưu ý có thể sử dụng cho phụ nữ mang thai hay không.
2. Có thể dùng thuốc gì trong khi mang thai?
Trong khi mang thai, hệ miễn dịch của mẹ bầu yếu hơn nên nguy cơ mắc bệnh cũng cao hơn. Mặc dù đối tượng này được khuyến cáo nên hạn chế dùng thuốc tối đa song vẫn cần điều trị bằng thuốc khi cần thiết, việc lựa chọn thuốc sẽ ưu tiên các loại có độ rủi ro thấp với thai nhi. Để được hướng dẫn cụ thể, mẹ bầu nên tham khảo ý kiến của bác sĩ sản khoa trước khi sử dụng, ngoài ra cần theo dõi đáp ứng sức khỏe và dấu hiệu bất thường nếu có sau khi dùng thuốc.
Dưới đây là 1 số loại thuốc điều trị thường dùng trong thai kỳ:
2.1. Thuốc giảm đau, trị đau đầu
Thuốc giảm đau đầu thường được dùng ở phụ nữ mang thai là Acetaminophen, thuốc gây ít tác dụng phụ được ghi nhận, được chứng minh là an toàn với mẹ bầu và thai nhi. Các thuốc giảm đau không nên dùng trong thai kỳ là thuốc kháng viêm không steroid như naproxen, ibuprofen, ketoprofen hoặc thuốc chứa aspirin.
Nếu cơn đau mà thai phụ gặp phải nghiêm trọng, không đáp ứng với Acetaminophen, bác sĩ sẽ chỉ định liệu trình giảm đau ngắn hạn với thuốc nhóm opioid. Cần sử dụng đúng theo chỉ định và có sự giám sát của bác sĩ để hạn chế ảnh hưởng tối đa đến sức khỏe thai nhi.
2.2. Thuốc trị cảm cúm
Với người bình thường có thể dùng thuốc trị cảm cúm để điều trị bệnh, giảm triệu chứng nhanh chóng song với phụ nữ mang thai, chưa có nghiên cứu kỹ về rủi ro cũng như có loại thuốc được xác định an toàn không tác dụng phụ có thể dùng cho phụ nữ mang thai.
Trong khoảng 12 tuần đầu tiên, nếu mắc cúm mẹ bầu không thể sử dụng thuốc trị cảm cúm vì đều có nguy cơ rủi ro cho em bé. Vì thế nếu có dự định mang thai, mẹ bầu nên tiêm phòng cúm chủ động để phòng ngừa bệnh.
Sau 12 tuần thai đầu tiên, nếu bị cúm có thể dùng thuốc chữa cảm cúm để giảm triệu chứng với 1 số loại được xem là an toàn như:
Siro ho.
Thuốc trị ho.
Thuốc long đờm.
Acetaminophen với tác dụng hạ sốt, giảm đau.
Với cảm cúm thông thường, hệ miễn dịch giữ vai trò quan trọng trong tiêu diệt virus, giảm triệu chứng bệnh. Do đó, mẹ bầu nên tự điều trị tại nhà với các biện pháp như: nghỉ ngơi, ăn uống đầy đủ, uống nhiều nước, súc miệng bằng nước muối, làm ẩm không khí, dùng tinh dầu tự nhiên, dùng kẹo hoặc viên ngậm trị ho,… trước khi tìm đến sự hỗ trợ của thuốc.
2.3. Thuốc trị trào ngược dạ dày, ợ nóng
Các loại thuốc có tác dụng kháng acid, chống ợ nóng và trào ngược dạ dày an toàn sử dụng trong thai kỳ bao gồm: Canxi carbonate, nhôm hydroxit, megie hydroxit, famotidine, simethicone. Nếu bị ợ nóng nghiêm trọng, mẹ bầu có thể dụng thuốc chẹn kênh H2 song phải có chỉ định và dùng đúng chỉ định của bác sĩ.
Khi bị trào ngược dạ dày, ợ nóng, mẹ bầu nên chú ý thay đổi thói quen sống, cải thiện chứng bệnh trước khi tìm đến sự hỗ trợ của thuốc bằng các biện pháp như:
Hạn chế thực phẩm kích thích gây ra chứng trào ngược dạ dày.
Mặc quần áo rộng rãi, tránh gây áp lực cho vùng bụng.
Ngủ cao đầu, sử dụng lót gối vào ban đêm.
Nên ngồi nghỉ, đi lại sau khi ăn no thay vì nằm ngay.
Hạn chế ăn uống quá no trước khi đi ngủ.
Chia ăn thành nhiều bữa trong ngày thay cho 3 bữa chính.
Nếu bị ợ nóng nghiêm trọng không đáp ứng với thuốc điều trị, mẹ bầu cần sớm đi khám thai vì đây có thể là dấu hiệu của hội chứng HELLP thai kỳ. Uống thuốc trong khi mang thai cần cẩn trọng, theo sự chỉ định của bác sĩ để tránh gây nguy hiểm cho sức khỏe của mẹ và thai nhi.
Khi nào cần siêu âm thai.
Các xét nghiệm thường quy để đảm bảo mẹ khỏe mạnh, thai phát triển toàn diện.
Chế độ dinh dưỡng, tập luyện để mẹ tăng cân hợp lý mà thai vẫn đạt cân nặng tiêu chuẩn.<|end_of_text|>