Some parts of your question were covered in [this earlier answer,](_URL_1_) which points out that the earliest certain written record of Stonehenge only dates from the late Norman period (c.1130). And even after that, it wasn't until the first stirrings of antiquarianism in the mid-17th century that we get any sort of significant flow of information about the site and how it was regarded. 

All that said, we do have some clues. Let's review the ways things stood from period to period.

**Saxon era**
The word "Stonehenge" is a corruption of the Saxon *Stanenges*, "hanging stones". It's usually supposed the name was given to the site because the trilithons at its centre reminded people of gallows. Some support for that supposition comes from the discovery of the victim of a Saxon-era execution (an articulated skeleton known to archaeologists as "burial 4.10.4"), whose remains were found in 1922, inhumed in the north-east ditch that surrounds the monument. These remains were long thought lost, but when rediscovered in 1999 they were carbon-dated to c.600-690. The victim, a male of 5 feet 4 inches (1.65m), who may have been either Saxon or a Briton, and was aged 28-32, had been decapitated with a single well-aimed blow from an axe or sword. Pitts et al observe that several known Saxon execution sites are associated with Neolithic monuments such as long barrows. Hence we have some evidence that for the early Saxons, Stonehenge may have been an execution and funerary site. Also worth noting, Pitts says, is that this burial is "the oldest indication we have that Stonehenge had a significance in recent centuries."

**Norman period**
The chronicler Henry of Huntingdon wrote about Stonehenge in the context of his listing of the four great wonders of England. For his (much less reliable) contemporary Geoffrey of Monmouth, who claimed to base his work on a probably non-existent old Welsh book, Stonehenge was a memorial to British soldiers killed by Saxon invaders led by Hengist in the fifth century AD, and later the burial site of two great British kings, Aurelius Ambrosius and Uther.

**From 1130-1530**
Stonehenge again goes largely unrecorded in this period. The historian and Tudor propagandist Polydore Vergil mentions it, but only to repeat Monmouth's account.

**Mid to late Tudor period**
The first known image of Stonehenge was executed probably by Joris Hoefnagel in 1568 or 1569. The original is lost, but [several versions of it exist,](_URL_0_) including a print by "R.F." and a watercolour by Lucas de Heere. It's notable for its inaccuracy, showing the stones as "curvaceous as a Modigliani nude" (Burl) and focussing, as do so many later descriptions, on the sarsens rather than the less well preserved bluestone circle. 

The topographer William Camden mentions the site in his *Britannia* (1588), though without devoting the sort of attention we might expect from our more modern perspective. He focused on the monuments; physicality, calling it "a huge and monstrous piece of work," made of "certain mighty and unwrought stones." He added that some thought the stones themselves were artificial, not things that had been quarried and carved, being stuck together with "some glewie and unctuous matter".

**Stuart period**
The first systematic investigations of Stonehenge date to this period. James I and other members of a party paying a visit to the Earl of Pembroke, who lived nearby, excavated some ox bones from the site in 1620 (which they speculated were the products of sacrifices once made there), and the king asked his architect Inigo Jones to investigate the monument's history. Jones pitched a tent at the henge and took measurements, also excavating to find out how deeply embedded the stones were in the local chalk. His notes were published in 1655 as *The Most Notable Antiquity of Great Britain, Vulgarly Called Stoneheng, on Salisbury Plain.* He thought it was a Roman construction and likened it to temples he knew of in Tuscany. At about the same that infamous royal favourite George Villiers, the Duke of Buckingham, also visited the site and excavated a large pit in the centre of the monument in order to topple one of the sarsen stones (55), also significantly undermining its companion (56), whic hby 1660 was leaning over at an angle of 75 degrees . Buckingham was interested enough in pursuing these inquiries to offer to purchase the site from its owner, a local gentleman, but he was rebuffed.

In 1663, Walter Charleton wrote a book on the monument, *Chorea Gigantum* ("giant's dance") which speculated that Stonehenge was a royal court or palace constructed by the Danes around the time of King Alfred.

Charles II also visited the site (on his way into exile, 1651) and was entranced by it, pausing in his flight to "reckon and re-reckon the stones." After his restoration in 1660 he ordered the renowned Stuart diarist John Aubrey to conduct fresh investigations at the henge.

Aubrey already knew the site well, though he considered it be be inferior in its plan and construction to the Avebury Circle. He was the first to attempt to compare Stonehenge to other ancient stone circles and also the first to associate it with the druids, speculating that it was an ancient religious temple (still a popular supposition even today, of course). It's also to Aubrey that we owe the discovery of the "Aubrey holes" inside the bank encircling the henge. Modern archaeologists believe these had been used to anchor wooden poles that had once surrounded the henge.

**The Hanoverians**
Georg Keysler, a German traveller who visited Britain in the 1720s, saw Stonehenge and thought it had been constructed by Saxons. Organised excavations at the henge date to 1723, when Lord Pembroke (a descendant of the earl of the 1620s) had trenches dug around the altar stone at the centre of the monument and discovered numerous flints.

Finally we come to William Stukeley, another antiquarian, whose once-battered reputation has been undergoing quite a revival in recent years, It was Stukeley who first correctly suggested that the stones were of far greater antiquity than earlier thought, putting its construction at about 480 BC (still out by around 2,000 years, but by far the best and most thought-out guess made to that time – and that can be said to have ushererd in the modern period of Stonehenge studies.) He also identified the stones that make up the henge as coming from at least three different sources, and made the first serious efforts to place Stonehenge within the wider context of its surroundings.

Of course, while all this antiquarianism was going on, the local people of Salisbury Plain were also interacting with the monument - generally to despoil and quarry it for homes and road surfacing, but also to chip away at the stones to carve out bits of rock that were considered lucky charms. Examination of successive images of Stonehenge show the loss of some stones and the toppling and fracturing of others, as a result of this small scale but ongoing work. Other forces were also at work in this period, however; the loss of one 60-ton sarsen was caused by a band of "gypsies" who sheltered at Stonehenge in the early 1790s while waiting for a local fair to begin. They dug a shelter for themselves against the stone and this was enough to weaken the foundations and bring it down a couple of years later.

*Sources*

Burl, Aubrey. *Stonehenge: A Complete History*, 2006

North, John. *Stonehenge*, 1996

Pitts, M. and Bayliss, A. and McKinley, J. and Bylston, A. and Budd, P. and Evans, J. and Chenery, C. and Reynolds, A. and Semple, S. J. (2002) ’An Anglo-Saxon decapitation and burial at Stonehenge.’, *Wiltshire Archaeological and Natural History Magazine*, 95 . pp. 131-146.

Richardson, R.C. "William Camden and the re-discovery of England." *Trans. Leics. Arch. and Hist. Soc.* 78 (2004) pp.108-123.
ඔබේ ප්‍රශ්නයේ සමහර කොටස් [මෙම පෙර පිළිතුර,](_URL_1_) තුළ ආවරණය කර ඇති අතර එමඟින් ස්ටෝන්හෙන්ජ් පිළිබඳ පැරණිතම ලිඛිත වාර්තාව නෝමන් යුගයේ අග භාගයේ (c.1130) පමණක් බව පෙන්වා දෙයි. ඉන් පසුව පවා, 17 වන ශතවර්ෂයේ මැද භාගයේ පෞරාණිකත්වයේ පළමු ඇවිස්සීම දක්වාම, වෙබ් අඩවිය සහ එය සැලකූ ආකාරය පිළිබඳ කිසියම් ආකාරයක සැලකිය යුතු තොරතුරු ගලායාමක් අපට ලැබුණේ නැත. ඒ සියල්ල, අපට ඉඟි කිහිපයක් තිබේ. කාලයෙන් කාල පරිච්ඡේදයට දේවල් පැවති ආකාරය සමාලෝචනය කරමු. **සැක්සන් යුගය** &quot;Stonehenge&quot; යන වචනය සැක්සන් *Stanenges*, &quot;එල්ලෙන ගල්&quot; හි විකෘතියකි. සාමාන්‍යයෙන් මෙම නම වෙබ් අඩවියට ලබා දී ඇත්තේ එහි මධ්‍යයේ ඇති ට්‍රිලිතන් එල්ලුම් ගහ ගැන මිනිසුන්ට මතක් කර දුන් බැවිනි. එම උපකල්පනය සඳහා යම් සහයෝගයක් ලැබෙන්නේ සැක්සන් යුගයේ මරණ දඬුවමට ගොදුරු වූ පුද්ගලයාගේ (පුරාවිද්‍යාඥයින් විසින් &quot;භූමනය 4.10.4&quot; ලෙස හඳුන්වනු ලබන ප්‍රකාශිත ඇටසැකිල්ලකි), ඔහුගේ දේහය 1922 දී සොයා ගන්නා ලද අතර, අවට ඊසානදිග අගලේ තිබී ඇත. ස්මාරකය. මෙම නටබුන් නැති වී ගොස් ඇතැයි බොහෝ කලක සිට සිතූ නමුත් 1999 දී නැවත සොයා ගන්නා විට ඒවා c.600-690 දක්වා කාබන් දින නියම කර ඇත. වින්දිතයා, අඩි 5 යි අඟල් 4 (මීටර් 1.65), සැක්සන් හෝ බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයෙකු විය හැකි, වයස අවුරුදු 28-32 විය හැකි, පොරවකින් හෝ කඩුවකින් හොඳින් ඉලක්ක කරගත් පහරකින් හිස කපා දමා ඇත. Pitts et al නිරීක්ෂණය කරන්නේ දන්නා සැක්සන් ක්‍රියාත්මක කිරීමේ ස්ථාන කිහිපයක් දිගු බැරෝ වැනි නව ශිලා යුගයේ ස්මාරක සමඟ සම්බන්ධ වී ඇති බවයි. එබැවින් මුල් සැක්සන්වරුන්ට, ස්ටෝන්හෙන්ජ් මරණ දණ්ඩනය හා අවමංගල්‍ය ස්ථානයක් විය හැකි බවට අපට සාක්ෂි තිබේ. පිට්ස් පවසන පරිදි, මෙම භූමදානය &quot;මෑත සියවස්වල ස්ටෝන්හෙන්ජ්හි වැදගත්කමක් ඇති බවට අපට ඇති පැරණිතම ඇඟවීම&quot; බව සඳහන් කිරීම වටී. **නෝමන් යුගය** හන්ටිංඩන් හි වංශකතාකරු හෙන්රි එංගලන්තයේ මහා ආශ්චර්ය හතර ලැයිස්තුගත කිරීමේ සන්දර්භය තුළ ස්ටෝන්හෙන්ජ් ගැන ලිවීය. නොපවතින පැරණි වේල්ස් ග්‍රන්ථයක් මත තම කෘතිය පදනම් කර ගත් බව ප්‍රකාශ කළ ඔහුගේ (බොහෝ විශ්වාසදායක අඩු) සමකාලීන ජෙෆ්රි ඔෆ් මොන්මූත් සඳහා, ස්ටෝන්හෙන්ජ් යනු ක්‍රි.ව. පස්වන සියවසේදී හෙංගිස්ට් විසින් නායකත්වය දුන් සැක්සන් ආක්‍රමණිකයන් විසින් මරා දමන ලද බ්‍රිතාන්‍ය සොල්දාදුවන්ගේ ස්මාරකයකි. Aurelius Ambrosius සහ Uther යන ශ්‍රේෂ්ඨ බ්‍රිතාන්‍ය රජවරුන් දෙදෙනෙකුගේ සුසාන භූමිය. **1130-1530 සිට** ස්ටෝන්හෙන්ජ් නැවතත් මෙම කාල පරිච්ඡේදය තුළ බොහෝ දුරට වාර්තා වී නොමැත. ඉතිහාසඥ සහ ටියුඩර් ප්‍රචාරක Polydore Vergil එය සඳහන් කරයි, නමුත් Monmouth ගේ ගිණුම නැවත කිරීමට පමණි. **මැද සිට අග දක්වා ටියුඩර් යුගයේ** ස්ටෝන්හෙන්ජ් හි පළමු දන්නා රූපය 1568 හෝ 1569 දී Joris Hoefnagel විසින් ක්‍රියාත්මක කර ඇත. මුල් පිටපත නැති වී ඇත, නමුත් [එහි අනුවාද කිහිපයක් පවතී,](_URL_0_) &quot;RF&quot; විසින් මුද්‍රණය කර ඇත. සහ Lucas de Heere ගේ දිය සායම්. එය එහි සාවද්‍යතාවය නිසා කැපී පෙනේ, ගල් &quot;මොඩිග්ලියානි නිරුවතක් ලෙස වක්‍රාකාර&quot; (බර්ල්) ලෙස පෙන්වමින් සහ පසුව බොහෝ විස්තර කරන පරිදි, අඩුවෙන් සංරක්ෂණය කර ඇති බ්ලූස්ටෝන් කවයට වඩා සාර්සන් මත අවධානය යොමු කරයි. භූ විද්‍යාඥ විලියම් කැම්ඩන් ඔහුගේ *බ්‍රිටැනියා* (1588) හි වෙබ් අඩවිය ගැන සඳහන් කරයි, නමුත් අපගේ වඩාත් නවීන ඉදිරිදර්ශනයෙන් අප බලාපොරොත්තු විය හැකි ආකාරයේ අවධානයක් යොමු නොකරයි. ඔහු ස්මාරක කෙරෙහි අවධානය යොමු කළේය; භෞතිකත්වය, එය &quot;විශාල හා බිහිසුණු වැඩ කොටසක්&quot; ලෙස හඳුන්වමින්, &quot;ඇතැම් බලගතු සහ නොකැඩූ ගල්&quot; වලින් සාදා ඇත. ඇතැමුන් සිතන්නේ එම ගල් කෘත්‍රිම ඒවා මිස කැටයම් කර කැටයම් කළ දේවල් නොව &quot;සමහර ග්ලීවි සහ අවිනීත ද්‍රව්‍ය&quot; සමඟ එකට ඇලී ඇති බවයි. **ස්ටුවර්ට් යුගය** ස්ටෝන්හෙන්ජ් හි පළමු ක්‍රමානුකූල විමර්ශන මෙම කාල පරිච්ඡේදය දක්වා දිව යයි. ජේම්ස් I සහ ඒ ආසන්නයේ විසූ පෙම්බ්‍රෝක් අර්ල්වරයා හමුවීමට ගිය සාදයේ අනෙකුත් සාමාජිකයන්, 1620 දී එම ස්ථානයෙන් ගව ඇටකටු කිහිපයක් කැණීම් කළහ (එය වරක් එහි කරන ලද පූජාවල නිෂ්පාදන යැයි ඔවුන් අනුමාන කළහ), රජු ඔහුගේ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියාගෙන් විමසීය. ස්මාරකයේ ඉතිහාසය විමර්ශනය කිරීමට ඉනිගෝ ජෝන්ස්. ජෝන්ස් හේන්ජ්හි කූඩාරමක් ගසා මිනුම් ගත්තේය, දේශීය හුණු තුළ ගල් කෙතරම් ගැඹුරට කාවැදී ඇත්දැයි සොයා බැලීමට කැණීම් කළේය. ඔහුගේ සටහන් 1655 දී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද්දේ *The Most Notable Antiquity of Great Britain, Vulgarly called Stoneheng, on Salisbury Plain ලෙසිනි.* ඔහු එය රෝම ඉදිකිරීමක් යැයි සිතූ අතර එය ටස්කනියේ ඔහු දන්නා පන්සල්වලට සමාන කළේය. කුප්‍රකට රාජකීය ප්‍රියතම ජෝර්ජ් විලියර්ස්, බකිංහැම් ආදිපාදවරයා ද එම ස්ථානයට පැමිණ එහි සගයා සැලකිය යුතු ලෙස යටපත් කරමින් (55) සාර්සන් ගල්වලින් එකක් පෙරලීම සඳහා ස්මාරකය මධ්‍යයේ විශාල වළක් කැණීම් කළේය ( 56), hby 1660 අංශක 75 ක කෝණයකින් නැඹුරු විය. වෙබ් අඩවිය එහි හිමිකරු වන ප්‍රදේශයේ මහත්මයෙකුගෙන් මිලදී ගැනීමට ඉදිරිපත් වීමට බකිංහැම් මෙම විමසීම් කිරීමට ප්‍රමාණවත් උනන්දුවක් දැක්වූ නමුත් ඔහු ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී. 1663 දී වෝල්ටර් චාර්ල්ටන් විසින් ස්ටෝන්හෙන්ජ් යනු ඇල්ෆ්‍රඩ් රජුගේ කාලයේ දී ඩේන්වරුන් විසින් ඉදිකරන ලද රාජකීය මළුවක් හෝ මාලිගාවක් බවට අනුමාන කරන ලද *Chorea Gigantum* (&quot;යෝධ නර්තනය&quot;) ස්මාරකය පිළිබඳ පොතක් ලිවීය. චාල්ස් II ද එම ස්ථානයට (1651 පිටුවහල් කිරීමට යන අතරතුර) එහි පිවිසි අතර, &quot;ගල් ගණන් කිරීම සහ නැවත ගණනය කිරීම&quot; සඳහා ඔහුගේ පියාසැරිය විරාමයක් තබමින් එයට ඇතුල් විය. 1660 දී ඔහුගේ ප්‍රතිෂ්ඨාපනයෙන් පසු ඔහු කීර්තිමත් ස්ටුවර්ට් ඩයරිස්ට් ජෝන් ඕබ්‍රිට හෙංගේ හි නව පරීක්ෂණ පවත්වන ලෙස නියෝග කළේය. Avebury Circle ට වඩා එහි සැලසුම සහ ඉදිකිරීම් අතින් එය පහත් එකක් බව ඔහු සැලකුවද, Aubrey දැනටමත් මෙම අඩවිය හොඳින් දැන සිටියේය. ස්ටෝන්හෙන්ජ් වෙනත් පුරාණ ගල් කව සමඟ සංසන්දනය කිරීමට ප්‍රථම වරට උත්සාහ කළ අතර එය පැරණි ආගමික විහාරස්ථානයක් බවට අනුමාන කරමින් එය ඩ්‍රූයිඩ් සමඟ සම්බන්ධ කළ පළමු පුද්ගලයා ඔහු විය (ඇත්ත වශයෙන්ම අද පවා ජනප්‍රිය උපකල්පනයකි). හේන්ජ් වටකර ඇති ඉවුර තුළ ඇති &quot;ඕබ්‍රි සිදුරු&quot; සොයා ගැනීමට අප ණයගැති වන්නේ ද ඕබ්‍රිට ය. නූතන පුරාවිද්‍යාඥයින් විශ්වාස කරන්නේ කලක් හෙංගේ වටකර තිබූ ලී කණු නැංගුරම් ලෑම සඳහා මේවා භාවිතා කර ඇති බවයි. **The Hanoverians** 1720 ගණන්වල බ්‍රිතාන්‍යයට පැමිණි ජර්මානු සංචාරකයෙකු වූ ජෝර්ජ් කීස්ලර් ස්ටෝන්හෙන්ජ් දැක එය සැක්සන්වරුන් විසින් ඉදිකරන ලද්දක් යැයි සිතුවේය. පෙම්බ්‍රෝක් සාමිවරයා (1620 ගණන්වල අර්ල්ගෙන් පැවත එන්නෙකි) ස්මාරකයේ මධ්‍යයේ ඇති පූජාසනය වටා අගල් හාරා ගල්කටස් රාශියක් සොයා ගන්නා විට, 1723 දී හෙංගේ සංවිධානය කරන ලද කැණීම් සිදු විය. අවසාන වශයෙන් අපි තවත් පුරාවස්තුකරුවෙකු වන විලියම් ස්ටූක්ලි වෙත පැමිණියෙමු, ඔහුගේ කලක් බැට කෑ කීර්තිය මෑත වසරවලදී තරමක් පුනර්ජීවනයකට ලක්ව ඇත, 480 දී පමණ එහි ඉදිකිරීම් ආරම්භ කරමින් ගල් කලින් සිතුවාට වඩා බොහෝ පෞරාණික බව මුලින්ම නිවැරදිව යෝජනා කළේ ස්ටූක්ලි ය. ක්‍රි.පූ (තවමත් වසර 2,000කින් පමණ අවසන් වී ඇත, නමුත් ඒ වන විට සිදු කරන ලද හොඳම සහ වඩාත්ම කල්පනාකාරී අනුමානය - සහ එය නවීන ස්ටෝන්හෙන්ජ් අධ්‍යයන කාල පරිච්ෙඡ්දය ආරම්භ කළ බව පැවසිය හැකිය.) ඔහු සෑදෙන ගල් ද හඳුනා ගත්තේය. henge අවම වශයෙන් විවිධ මූලාශ්‍ර තුනකින් පැමිණිය හැකි අතර, Stonehenge එහි වටපිටාවේ පුළුල් සන්දර්භය තුළ ස්ථානගත කිරීමට පළමු බරපතල උත්සාහය ගත්තේය. ඇත්ත වශයෙන්ම, මේ සියලු පුරාවස්තු ක්‍රියාත්මක වන අතරතුර, සැලිස්බරි තැන්නෙහි ප්‍රදේශවාසීන් ද ස්මාරකය සමඟ අන්තර් ක්‍රියා කරමින් සිටියහ - සාමාන්‍යයෙන් නිවාස හා මාර්ග මතුපිටට එය කොල්ලකෑමට සහ ගල් කැණීමට පමණක් නොව, පාෂාණ කැබලි කැපීම සඳහා ගල් ඉවත් කිරීමට ද විය. වාසනාවන්ත චමත්කාරජනක ලෙස සැලකේ. ස්ටෝන්හෙන්ජ් හි අනුප්‍රාප්තික රූප පරීක්ෂා කිරීමෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ මෙම කුඩා පරිමාණයේ නමුත් සිදුවෙමින් පවතින කාර්යයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සමහර ගල් නැතිවීම සහ අනෙක් ඒවා පෙරලීම සහ කැඩී යාමයි. කෙසේ වෙතත්, මෙම කාලය තුළ වෙනත් බලවේග ද ක්‍රියාත්මක විය. ටොන් 60 ක සාර්සන් එකක් අහිමි වීමට හේතු වූයේ 1790 ගණන්වල මුල් භාගයේ දේශීය පොළක් ආරම්භ වන තෙක් බලා සිටියදී ස්ටෝන්හෙන්ජ් හි නවාතැන් ගත් &quot;ජිප්සීස්&quot; කණ්ඩායමක් විසිනි. ඔවුන් ගලට එරෙහිව තමන්ටම නවාතැනක් හාරා ගත් අතර මෙය අත්තිවාරම දුර්වල කර වසර කිහිපයකට පසු එය බිමට ගෙන ඒමට ප්‍රමාණවත් විය. *මූලාශ්‍ර* බර්ල්, ඕබ්‍රේ. *Stonehenge: A Complete History*, 2006 North, John. *Stonehenge*, 1996 Pitts, M. and Bayliss, A. and McKinley, J. and Bylston, A. and Budd, P. and Evans, J. and Chenery, C. and Reynolds, A. and Semple, SJ (2002 ) &#39;ස්ටෝන්හෙන්ජ් හි ඇන්ග්ලෝ-සැක්සන් හිස ගසා දැමීම සහ භූමදානය.&#39;, *විල්ට්ෂයර් පුරාවිද්‍යා සහ ස්වාභාවික ඉතිහාස සඟරාව*, 95 . පිටු 131-146. රිචඩ්සන්, RC &quot;විලියම් කැම්ඩන් සහ එංගලන්තයේ නැවත සොයාගැනීම.&quot; * ට්‍රාන්ස්. ලීක්ස්. ආරුක්කු සහ Hist. Soc.* 78 (2004) pp.108-123.