The sources are particularly lousy for this: the wretched Appian on the one hand, and on the other Plutarch, more interested in the morbid details of his wasting disease than any politics.  Scullard and Keaveney both argued that Sulla simply got tired and decided that he'd done enough to ensure a return to Republican form.  Sulla retired to Cumae, into a Campania that he had essentially remade from the ground up in the aftermath of the ravages of the Social War.  It was a pleasant place, to be sure, and I don't think there's anything wrong with believing that Sulla went there purely because he wanted to relax and indulge in the proclivities which he seemed to cultivate.

But I don't think that's right.  I don't think Sulla was "done," and in fact the actions of Sulla in some ways provided a rough draft for how the *principes* would elevate themselves above the machinery of the Republic later, starting with his protege Pompey.  Striking coins with his image while he still lived (a no-no in the *mos maiorum*), not to mention the giant equestrian statue of himself in the forum, both suggest Sulla had grand designs.  He left off the dictatorship in 81 and held the consulship in 80, probably thinking he was secure enough in his position to do away with the more odious form of authority.  His old rival Marius had held consecutive consulships in the past, and Sulla might have had something like that in mind in lieu of the dictatorship.  If so, it never came to pass.  I think the old madman was probably gently ushered out by the younger Sullani, Pompey in particular, and convinced to let others have a turn.  He could have fought on, and there were plenty of Sullan veterans in Italia that he could have stirred up, but he seems to have just simply got too tired.  I don't like modern claims that he was "forced out" or the like.  Nobody ever forced Cornelius Sulla to do anything.  It was most likely a combination of satisfaction with his life's work, fatigue and sickness, and the gentle, careful, but insistent advice of his young proteges.  

Check out Jenkins' little article, "Sulla's Retirement," 1994. See also, for a modern and interesting look at Sulla, Santangelo's *Sulla, the Elites, and the Empire* Brill 2007.
මූලාශ්‍ර මේ සඳහා විශේෂයෙන් පිළිකුල් සහගත ය: එක් අතකින් කාලකණ්ණි ඇපියන්, සහ අනෙක් පැත්තෙන් ප්ලූටාර්ක්, ඕනෑම දේශපාලනයකට වඩා ඔහුගේ අපතේ යන රෝගයේ රෝගාතුර තොරතුරු කෙරෙහි වැඩි උනන්දුවක් දක්වයි. Scullard සහ Keaveney යන දෙදෙනාම තර්ක කළේ සුල්ලා වෙහෙසට පත් වූ බවත්, රිපබ්ලිකන් ආකෘතියට නැවත පැමිණීම සහතික කිරීමට ඔහු ප්‍රමාණවත් ලෙස කළ බව තීරණය කළ බවත්ය. සමාජ යුද්ධයේ විනාශයෙන් පසුව ඔහු අත්‍යවශ්‍යයෙන්ම බිම් මට්ටමේ සිට ප්‍රතිනිර්මාණය කරන ලද කැම්පානියාවකට සුල්ලා කුමේ වෙත විශ්‍රාම ගියේය. එය ප්‍රසන්න ස්ථානයක් වූ අතර, නිසැකවම, සුල්ලා එහි ගියේ ඔහුට විවේකීව හා වගා කිරීමට අවශ්‍ය වූ නිසාවෙන් බව විශ්වාස කිරීමේ වරදක් ඇතැයි මම නොසිතමි. ඒත් ඒක හරි කියලා මම හිතන්නේ නැහැ. මම සිතන්නේ සුල්ලාව &quot;කෙරුණා&quot; කියා නොවේ, ඇත්ත වශයෙන්ම සුල්ලාගේ ක්‍රියාවන් යම් ආකාරයකින් ඔහුගේ අනුගාමික පොම්පේගෙන් පටන් ගෙන පසුව ජනරජයේ යාන්ත්‍රණයට වඩා *ප්‍රතිපත්ති* ඉහළට ඔසවා තබන ආකාරය පිළිබඳ දළ කෙටුම්පතක් සැපයීය. ඔහු ජීවත්ව සිටියදී ඔහුගේ රුව සහිත කාසි ගැසීම (*mos maiorum* හි නැත-නැහැ), සංසදයේ ඔහුගේ යෝධ අශ්වාරෝහක ප්‍රතිමාව ගැන සඳහන් නොකර, දෙකම යෝජනා කරන්නේ සුල්ලාට විශිෂ්ට මෝස්තර තිබූ බවයි. ඔහු 81 දී ආඥාදායකත්වයෙන් ඉවත් වී 80 දී කොන්සල් ධූරය දැරුවේ, වඩාත් පිළිකුල් සහගත අධිකාරී ස්වරූපය ඉවත් කිරීමට තරම් ඔහු තම තනතුරේ සුරක්ෂිත බව සිතමින් විය හැකිය. ඔහුගේ පැරණි ප්‍රතිවාදියා වූ මාරියස් අතීතයේ එක දිගට කොන්සල් තනතුරු දරමින් සිටි අතර, ඒකාධිපතිත්වය වෙනුවට සුල්ලාගේ මනසේ එවැනි දෙයක් තිබිය හැකිය. එසේ නම්, එය කිසි විටෙකත් සිදු නොවීය. මම හිතන්නේ මහලු පිස්සාව බොහෝ විට බාල සුල්ලානි, පොම්පේ විසින් මෘදු ලෙස එළියට ගෙන ඇති අතර අනෙක් අයට හැරවීමට ඉඩ දීමට ඒත්තු ගැන්වී ඇත. ඔහුට සටන් කළ හැකිව තිබූ අතර, ඔහුට කලවම් කළ හැකි සුලාන් ප්‍රවීණයන් ඕනෑ තරම් ඉතාලියේ සිටි නමුත්, ඔහු හුදෙක් වෙහෙසට පත්ව ඇති බව පෙනේ. ඔහුව &quot;බලෙන් නෙරපා හරින ලද&quot; හෝ ඒ හා සමාන නවීන ප්‍රකාශයන්ට මම කැමති නැත. කිසිවෙකු කොර්නේලියස් සුල්ලාට කිසිවක් කිරීමට බල කළේ නැත. එය බොහෝ විට ඔහුගේ ජීවිතයේ වැඩ කටයුතු, තෙහෙට්ටුව සහ අසනීප සහ ඔහුගේ තරුණ ප්‍රේක්ෂකයන්ගේ මෘදු, ප්‍රවේශම් සහගත, නමුත් අවධාරණාත්මක උපදෙස් පිළිබඳ තෘප්තියේ එකතුවක් විය හැකිය. Jenkins ගේ කුඩා ලිපිය, &quot;Sulla&#39;s Retirement,&quot; 1994 බලන්න. Sulla, Santangelo ගේ *Sulla, the Elites, and the Empire* Brill 2007 හි නවීන හා රසවත් බැල්මක් සඳහා ද බලන්න.