 >  the Pueblo Indians had urban centers, but I'm not sure what happened to them

Many are alive and well. Consider Acoma Pueblo and Taos Pueblo, both of which were founded around 1000 years ago and both currently home to between 4500 and 5000 people. Others didn't survive, such as Hawikuh  - an old Zuni pueblo that was the first to encounter Coronado's *entrada*. It was one of the legendary Seven Cities of Cibola, which the Spanish believed to have reserves of gold to rival the Aztecs and the Inca (but were sorely disappointed when they actually arrived). The Spanish held it for a time, but eventually abandoned and has now become a ruin. Even at its peak, however, its population estimates are considerably lower that modern Acoma and Taos. But the Southwest isn't my area of expertise so I'll leave a more detailed discussion of that area to others.

Instead, let's turn our attention east.

While Coronado was marching through the Southwest, de Soto was [snaking his way through the Southeast](_URL_1_). Along the way, he encountered several prominent Mississippian polities. Among them were the Apalachee, which I'll get to in a moment, and Coosa. 

##**COOSA**

To discuss Coosa, I'm going to introduce you to two Muscogee terms (anglicized a bit for ease of reading): italwa (*etvlwv*) and talofa (*tvlofv*). An italwa is major political center and all its subsidiary elements (by extension, it also refers to a nation and its people). A talofa is town or city in the physical sense - its buildings and its boundaries. Coosa was both. 

As an italwa, it was perhaps the most extensive in what's now the US at the time of European contact. It stretched some 400 miles long. If you refer back to the map, it bordered the Chiscas to the northeast, and its southwestern limit was Talisi (which the neighboring Atahachi italwa was trying to bring into its own sphere of influence as de Soto came through). It was a large and populous nation, with many large towns surrounded by extensive fields of maize and beans, stream-side vineyards, and plum orchards. It was the heir, and probably a direct continuation of, the older Etowah italwa (which is rather redundant actually, since the name "Etowah" is derived from *etvlwv* as well), which had been based nearby. I marked their locations on [GoogleMaps](_URL_2_) for you. The location of the Etowah talofa is clearly labeled, with the Coosa talofa is now submerged by a reservoir. 

Since I haven't been able to find a decent reconstruction of Coosa, I thought I'd show [this reconstruction](_URL_0_) of its predecessor. The reconstruction of the Etowah talofa gives you an idea, in general, of what Coosa talofa would have looked like when de Soto arrived, but the specifics would have been different of course. In particular, the Etowah reconstruction is much more sparsely populated than Coosa was (and likely more sparsely populated than Etowah actually was too). The population estimates for the Coosa talofa at the time of de Soto range from 2500 to 5000, with the population for the whole italwa at 50,000+. Like Etowah, Coosa had a plaza surrounded by  three igan halwa (*ekunhvlwv*), or "mounds" if you want the more familiar term. It had at least two distinct districts. One for the common people, and another for the elites. The elite district was built later, at the same time the Etowah talofa was abandoned, which is why it appears that Coosa is the direct continuation of the Etowah italwa - it just moved its capital. Unlike Etowah, Coosa did not have elaborate defensive structures like the palisade walls or moat. When the italwa's capital moved, its leadership must have felt secure in their hegemony over the region and deemed such defenses unnecessary (this was not true for the up-and-coming Atahachi italwa to the southeast, where most of the talofa had defensive fortifications).

The micco (*mekko*, or "chief") of Coosa when de Soto arrived was described as an erudite and cultured man in his mid-20s. He had an air of sophistication about him that reminded the Spanish of the nobility of Europe. Despite his cooperation with the Spanish, he and many of the other high-ranking members of Coosa society were taken captive. This caused a panic in the talofa, as well as the neighboring talofa. The people fled, but the Spanish pursued and captured many of them. The micco negotiated the release of most of his people, but he, his sister, and a few of the prominent members of Coosa society remained captives and were forced to escort de Soto and his men through the remainder of the Coosa italwa. Once they reached Talisi, the micco and most of the other nobles were freed, but de Soto kept the micco's sister.  Her fate is unknown, though she either escaped or, more likely, died at the Battle of Mabila that happened shortly thereafter.

After de Soto, about a century goes by before there's additional European contact with Coosa. By this time, its power had waned considerably. It was no longer a great italwa stretching along the southern Appalachians. Instead, it had allied three other italwas in the area to form the Mother Towns of the Creek Confederacy.
 &gt; Pueblo ඉන්දියානුවන්ට නාගරික මධ්‍යස්ථාන තිබුනා, නමුත් ඔවුන්ට සිදු වූයේ කුමක්දැයි මට විශ්වාස නැත, බොහෝ දෙනෙක් ජීවතුන් අතර සිටිති. Acoma Pueblo සහ Taos Pueblo සලකා බලන්න, මේ දෙකම වසර 1000 කට පමණ පෙර ආරම්භ කරන ලද අතර දැනට 4500 ත් 5000 ත් අතර ජනතාවක් වාසය කරයි. කොරොනාඩෝගේ *එන්ට්‍රාඩා*ව මුලින්ම මුණගැසුණු පැරණි සූනි පෙව්බ්ලෝ වන හවිකුහ් වැනි තවත් අය දිවි ගලවා ගත්තේ නැත. එය Cibola හි පුරාවෘත්ත නගර හතෙන් එකකි, ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් විශ්වාස කළේ ඇස්ටෙක්වරුන් සහ ඉන්කාවරුන් සමඟ තරඟ කිරීමට රන් සංචිත ඇති බව (නමුත් ඔවුන් සැබවින්ම පැමිණි විට දැඩි ලෙස කලකිරීමට පත් විය). ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් එය කලක් පවත්වා ගෙන ගිය නමුත් අවසානයේ එය අත්හැර දමා දැන් නටබුන් බවට පත්ව ඇත. කෙසේ වෙතත්, එහි උච්චතම අවස්ථාවෙහි වුවද, එහි ජනගහන ඇස්තමේන්තු නූතන Acoma සහ Taos වලට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස අඩුය. නමුත් නිරිතදිග යනු මගේ ප්‍රවීණතා ක්ෂේත්‍රය නොවන බැවින් එම ප්‍රදේශය පිළිබඳ වඩාත් සවිස්තරාත්මක සාකච්ඡාවක් මම අන් අයට තබමි. ඒ වෙනුවට අපි අපේ අවධානය නැගෙනහිර දෙසට යොමු කරමු. කොරොනාඩෝ නිරිත දෙසින් ගමන් කරමින් සිටියදී, ඩි සෝටෝ [ගිණිකොන දෙසින් ඔහුගේ ගමන](_URL_1_) ගමන් කරමින් සිටියේය. අතරමගදී, ඔහුට ප්‍රමුඛ මිසිසිපියන් දේශපාලන කිහිපයක් හමු විය. ඒ අතර තව මොහොතකින් මට ලැබෙන Apalachee සහ Coosa ද විය. ##**COOSA** Coosa ගැන සාකච්ඡා කිරීමට, මම ඔබට Muscogee පද දෙකක් හඳුන්වා දෙන්නෙමි (කියවීමේ පහසුව සඳහා ටිකක් ඉංග්‍රීසි: italwa (*etvlwv*) සහ talofa (*tvlofv*). italwa යනු ප්‍රධාන දේශපාලන මධ්‍යස්ථානයක් වන අතර එහි සියලුම අනුබද්ධ මූලද්‍රව්‍ය (දිගුවකින්, එය ජාතියක් සහ එහි ජනතාව ද සඳහන් කරයි). තලෝෆා යනු භෞතික අර්ථයෙන් නගරයක් හෝ නගරයකි - එහි ගොඩනැගිලි සහ එහි මායිම්. කූසා දෙදෙනාම විය. italwa ලෙස, එය සමහර විට යුරෝපීය සම්බන්ධතා ඇති අවස්ථාවේ දැන් එක්සත් ජනපදයේ වඩාත්ම පුළුල් විය. එය සැතපුම් 400 ක් පමණ දිගු විය. ඔබ සිතියම වෙත ආපසු යොමු කරන්නේ නම්, එය ඊසාන දෙසින් චිස්කාස් මායිම් වූ අතර, එහි නිරිතදිග සීමාව ටලිසි විය (අසල්වාසී අටාහාචි ඉල්වා, ඩි සෝටෝ හරහා පැමිණි විට තමන්ගේම බලපෑම් කලාපයට ගෙන ඒමට උත්සාහ කළේය). එය විශාල සහ ජනාකීර්ණ ජාතියක් වූ අතර, විශාල නගර රාශියක් බඩඉරිඟු සහ බෝංචි, ඇළ දොළ අයිනේ මිදි වතු සහ උගත් පන්තියට අයත් වතුවලින් වට වී ඇත. එය උරුමක්කාරයා වූ අතර, බොහෝ විට එහි සෘජු අඛණ්ඩ පැවැත්මක් විය හැකිය, (ඇත්ත වශයෙන්ම, &quot;Etowah&quot; යන නම *etvlwv* වෙතින් ව්‍යුත්පන්න වී ඇති බැවින්, එය තරමක් අතිරික්ත වේ), එය ආසන්නයේ පිහිටා තිබුණි. මම ඔබ වෙනුවෙන් [GoogleMaps](_URL_2_) හි ඔවුන්ගේ ස්ථාන සලකුණු කළෙමි. Etowah talofa හි පිහිටීම පැහැදිලිව ලේබල් කර ඇත, Coosa talofa දැන් ජලාශයකින් යට වී ඇත. මට Coosa හි යහපත් ප්‍රතිනිර්මාණයක් සොයා ගැනීමට නොහැකි වූ නිසා, මම එහි පූර්වගාමියාගේ [මෙම ප්‍රතිනිර්මාණය](_URL_0_) පෙන්වීමට සිතුවෙමි. Etowah talofa ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමෙන් ඔබට සාමාන්‍යයෙන්, de Soto පැමිණෙන විට Coosa talofa කෙබඳු වනු ඇත්ද යන්න පිළිබඳ අදහසක් ලබා දෙයි, නමුත් විශේෂතා ඇත්ත වශයෙන්ම වෙනස් වනු ඇත. විශේෂයෙන්ම, Etowah ප්‍රතිනිර්මාණය Coosa සිටි ප්‍රමාණයට වඩා ඉතා විරල ජනාකීර්ණ වේ (සහ Etowah ප්‍රදේශය ඇත්ත වශයෙන්ම තිබුනාට වඩා විරල ජනාකීර්ණ විය හැක). ඩි සෝටෝ යුගයේ කූසා තලෝෆා සඳහා ජනගහනය ඇස්තමේන්තු කර ඇත්තේ 2500 සිට 5000 දක්වා පරාසයක වන අතර මුළු ඉල්වාවේම ජනගහනය 50,000+ විය. Etowah මෙන්, Coosa සතුව ඉගන් හල්වා තුනකින් (*ekunhvlwv*) වට වූ ප්ලාසාවක් තිබුණි, නැතහොත් ඔබට වඩාත් හුරුපුරුදු යෙදුම අවශ්‍ය නම් &quot;කඳු ගොඩවල්&quot;. එයට අවම වශයෙන් වෙනස් දිස්ත්‍රික්ක දෙකක්වත් තිබුණි. එකක් සාමාන්‍ය ජනතාවට, අනෙක ප්‍රභූන්ට. ප්‍රභූ දිස්ත්‍රික්කය පසුව ගොඩනඟන ලදී, ඒ සමඟම Etowah talofa අත්හැර දමන ලදී, ඒ නිසා Coosa යනු Etowah italwa හි සෘජු අඛණ්ඩ පැවැත්ම බව පෙනේ - එය එහි අගනුවර ගෙන ගියේය. Etowah මෙන් නොව, Coosa හි පලිසේඩ් බිත්ති හෝ දිය අගල වැනි සවිස්තරාත්මක ආරක්ෂක ව්‍යුහයන් නොතිබුණි. italwa හි අගනුවර මාරු වූ විට, එහි නායකත්වය කලාපය පුරා ඔවුන්ගේ ආධිපත්‍යය තුළ සුරක්ෂිත බවක් දැනෙන්නට ඇති අතර එවැනි ආරක්ෂාවන් අනවශ්‍ය ලෙස සලකනු ඇත (මෙය ගිනිකොන දෙසින් ඇති Atahachi italwa සඳහා සත්‍ය නොවේ, බොහෝ තලෝෆා වල ආරක්ෂක බලකොටු තිබුණි) . ඩි සෝටෝ පැමිණි විට කූසාගේ මයිකෝ (*මෙක්කෝ*, හෝ &quot;ප්‍රධානියා&quot;) ඔහුගේ 20 ගණන්වල මැද භාගයේ සිටි විචක්ෂණශීලී සහ සංස්කෘතික මිනිසෙකු ලෙස විස්තර කරන ලදී. යුරෝපයේ වංශවත් බව ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයින්ට මතක් කර දුන් ඔහු ගැන නවීනත්වයේ වාතයක් ඔහුට තිබුණි. ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් සමඟ ඔහුගේ සහයෝගය නොතකා, ඔහු සහ කූසා සමාජයේ අනෙකුත් ඉහළ පෙළේ සාමාජිකයන් බොහෝ දෙනෙක් වහල්භාවයට ගෙන යන ලදී. මෙය තලෝෆා මෙන්ම අසල්වැසි තලෝෆා තුළ භීතියක් ඇති කළේය. මිනිසුන් පලා ගිය නමුත් ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් ලුහුබැඳ ගොස් ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් අල්ලා ගත්හ. මයික්කෝ ඔහුගේ බොහෝ මිනිසුන් නිදහස් කිරීමට සාකච්ඡා කළ නමුත් ඔහු, ඔහුගේ සහෝදරිය සහ කූසා සමාජයේ ප්‍රමුඛ සාමාජිකයින් කිහිප දෙනෙකු වහල්භාවයේ රැඳී සිටි අතර කූසා ඉතලාවෙහි ඉතිරි කොටස හරහා ඩි සෝටෝ සහ ඔහුගේ මිනිසුන් රැගෙන යාමට බල කෙරුනි. ඔවුන් තලිසි වෙත ළඟා වූ පසු, මයික්කෝ සහ අනෙකුත් බොහෝ වංශාධිපතීන් නිදහස් කරන ලදී, නමුත් ඩි සෝටෝ මයික්කෝගේ සහෝදරිය තබා ගත්තේය. ඉන් ටික කලකට පසුව සිදු වූ මාබිලා සටනේදී ඇය පලා ගියත්, බොහෝ විට මිය ගියත් ඇයගේ ඉරණම නොදනී. ඩි සෝටෝට පසු, කූසා සමඟ අමතර යුරෝපීය සම්බන්ධතා ඇති වීමට පෙර සියවසක් පමණ ගත වේ. මේ කාලය වන විට එහි බලය සැලකිය යුතු ලෙස අඩු වී ඇත. එය තවදුරටත් දකුණු අප්පලාචියන් දිගේ විහිදී ගිය මහා ඉතලාවක් නොවීය. ඒ වෙනුවට, එය ක්‍රීක් කන්ෆෙඩරසියේ මව් නගර පිහිටුවීම සඳහා ප්‍රදේශයේ තවත් ඉටාවා තුනක් මිත්‍ර කර ගෙන ඇත.