In the mid-1480s, Nuremberg printer Hans Folz published a guide to the various public hot springs and baths he had encountered in his travels, stretching from Germany to the border of Spain. In rhyming verse, so people would remember. In 1638, on the other hand, Francis Bacon advised that it was better for one's health to bathe in the blood of infants than to drink blood out of a young man's arm, but people (except kings, in rumor) tended to object to this, so how about just placing something cold on your chest. While we should not be taking the thoughts of a man named Bacon on the myriad health benefits of animal fat as reflecting common practice, his *Historia vitae et mortis* helps set the terms for the shift in hygiene practices as reflecting changing and solidifying ideas about health and longevity.

In the later Middle Ages, bathing and cleanliness hovered somewhere between an ideal and a practice for most people. Literature and art reveal a premium on clean hands and clean babies, and religious advice literature often warns its readers away from the ancient ascetic practice of never bathing. On the other hand, English tax records suggest that a substantial portion of the urban poor didn't really have much in the way of changes of clothing, which might explain why friars complained about the stench during church services.

The noteworthy development in hygiene-health over the later Middle Ages, which as we will see may have had something to do with the 16C changes, was the revival of the (not entirely abandoned) Roman public bathing tradition. For the most part, we are talking about either natural hot springs or constructed steam baths, definitely public, and--crucial--*typically co-ed*. While theologians like Hildegard of Bingen commented that hot springs were heated by the fires of purgatory and were good for spiritual as well as physical health, it is clear that going to the baths was a euphemism for a fun day on the town. Yes, this is going exactly where you think it is.

By 1500, public baths were developing A Reputation as hot zones of debauchery, especially prostitution, and this was not a good thing. This development had something to do with bathing activities themselves and something to do with changing societal standards. The late 15th-16th century is often painted by scholars as the rise of "social discipline," a concern for outward societal order, propriety, and morality. One of the most visible displays of this is in attitudes towards prostitution. While many medieval cities operated legal brothels as a sort of "men are gonna do it anyway; might as well protect the virtuous women by discarding others" attitude, sixteenth-century councillors and churchmen were intent on stamping out the immorality altogether. I stress that this was a slow change, occurring at different times in different places (you can find some public baths operating in Germany on the eve of the Thirty Years War, and Scandinavia clung even more tenaciously to the practice).

So the first change in the decline of bathing over the sixteenth century relates to public baths and a recalibration of "public morality." One factor that may or may not be related, given the association between public baths and sex, is the spread of syphilis. From the 1490s on, European writers paid A LOT of attention to the French/foreign disease (although, since some of the writers had syphilis themselves, they often sought to emphasize its claimed non-sexual patterns of transmission. Which was definitely how all of them picked it up, definitely). Surely the fear of it was greater than the reality, but that could have provided yet more impetus for leery town councils to close their brothels and baths.

The third factor, and what we see flourishing in Bacon's writing (there are plenty of other examples; he's just my favorite in basically all things) is the popularization of knowledge (or "knowledge," if you prefer) about health. This is certainly growing over the late Middle Ages, with a small but increasing number of medical treatises published in the vernacular and a proliferating variety of medical practitioners forming guilds in cities. The eventual triumph of the print industry and the vernacular, though, *really* helps spread not just lists of remedies but the underlying theories to more and more people.

What Bacon describes, in particular, is the belief that the body can be nourished but also lose nourishment through the skin, not just eating. The goal of bathing, to him, was to keep the good from leaving while still letting in other good things. Montaigne, old school, longed for the days when steam and hot water baths opened up people's pores. Bacon wanted those *sealed off*. He wasn't opposed to bathing, just, the water had to be cold, and it had to be quick. And hey, why use water at all if you could get the same benefits from a cold solid pressed against your skin? *Vitae et mortis* has a whole excursus on the proper method of "anointing" oneself before and after the quick dip in cold water, which basically consists of mixing liquid oils with various herbs and spreading it all over your skin. (My forehead is breaking out in sympathy zits.)

What *did* concern people was cleanliness of clothes and cleanliness of blankets--and smell. Elisabeth-Charlotte von der Pfalz, Liselotte to her friends and Duchesse d'Orleans at the court of the Sun King, had *everything in the world* to say about the way people smelled, and how they tried to combat it with perfumes, pomades, and...other things:

 >  The first Dauphin followed his father's example and took unto himself a miserable and smelly creature who was a lady-in-waiting to the old Princesse de Conti...She looked like a pug dog, and was small, with short legs, a round face, a turned-up nose, and a large mouth, filled with rotten teeth, which smelled so badly that one could smell them from the other side of the room...I believe the Dauphin took to tobacco in order not to smell the odor of her teeth.

~~

ETA: I just realized I name-dropped three of my five favorite old authors, and my username adds the fourth, so to make the circle complete:

 >  For this was on Saint Valentines day

 >  When every brid [bird] cometh there to chese his make

 >  Of every kinde that men thinke may...

 >  This noble empresse [the goddess *Natura*], ful of grace

 >  Bad every fowl to take his owene place

 >  As they were wont alway, from yeer to yere

 >  Saint Valentines Day, to stonden there. ([modernized here](_URL_0_))
1480 ගණන්වල මැද භාගයේදී, නියුරම්බර්ග් මුද්‍රණකරු හාන්ස් ෆෝල්ස් ජර්මනියේ සිට ස්පාඤ්ඤයේ මායිම දක්වා විහිදුණු ඔහුගේ ගමන්වලදී ඔහු මුහුණ දුන් විවිධ පොදු උණු දිය උල්පත් සහ නාන සඳහා මාර්ගෝපදේශයක් ප්‍රකාශයට පත් කළේය. රිද්ම පද වලින්, මිනිසුන්ට මතකයි. අනෙක් අතට, 1638 දී, ෆ්‍රැන්සිස් බේකන් තරුණයෙකුගේ අතකින් රුධිරය පානය කරනවාට වඩා ළදරුවන්ගේ රුධිරයෙන් ස්නානය කිරීම කෙනෙකුගේ සෞඛ්‍යයට වඩා හොඳ යැයි උපදෙස් දුන් නමුත් මිනිසුන් (රජවරුන් හැර, කටකතා අනුව) මෙයට විරුද්ධ විය. , ඉතින් කොහොමද නිකම්ම සීතල දෙයක් පපුවේ තියන්නේ. සත්ත්ව මේදයේ අසංඛ්‍යාත සෞඛ්‍ය ප්‍රතිලාභ පිළිබඳව අපි බේකන් නම් මිනිසෙකුගේ සිතුවිලි සාමාන්‍ය භාවිතයක් ලෙස පිළිනොගත යුතු අතර, ඔහුගේ *Historia vitae et mortis* සනීපාරක්‍ෂක පිළිවෙත් වෙනස් කිරීම සඳහා කොන්දේසි සැකසීමට උපකාරී වේ. සෞඛ්යය සහ දීර්ඝායුෂ. පසුකාලීන මධ්‍යතන යුගයේදී, ස්නානය සහ පිරිසිදුකම බොහෝ මිනිසුන් සඳහා පරමාදර්ශයක් සහ පුරුද්දක් අතර කොතැනක හෝ සැරිසැරුවේය. සාහිත්‍යය සහ කලාව පිරිසිදු දෑත් සහ පිරිසිදු ළදරුවන් සඳහා ඉහළ වටිනාකමක් හෙළි කරයි, සහ ආගමික උපදෙස් සාහිත්‍යය බොහෝ විට තම පාඨකයන්ට අනතුරු අඟවන්නේ කිසිදා ස්නානය නොකිරීමේ පැරණි තපස් චාරිත්‍රයෙන් ඈත් වීමයි. අනෙක් අතට, ඉංග්‍රීසි බදු වාර්තාවලින් පෙනී යන්නේ නාගරික දුප්පතුන්ගෙන් සැලකිය යුතු කොටසකට ඇඳුම් මාරු කිරීමේදී බොහෝ දේ නොතිබූ බවත්, පල්ලියේ දේව මෙහෙයන් අතරතුර දුගඳ ගැන පූජකවරුන් පැමිණිලි කළේ මන්දැයි පැහැදිලි කළ හැකි බවයි. පසුකාලීන මධ්‍යතන යුගයේ සනීපාරක්ෂාව-සෞඛ්‍යයේ කැපී පෙනෙන වර්ධනය, අප දකින පරිදි 16C වෙනස්කම් සමඟ යම් සම්බන්ධයක් තිබිය හැකි බව, (සම්පූර්ණයෙන්ම අත්හැර දමා නැති) රෝමානු මහජන නාන සම්ප්‍රදායේ පුනර්ජීවනයයි. බොහෝ දුරට, අපි කතා කරන්නේ ස්වාභාවික උණු දිය උල්පත් හෝ ඉදිකරන ලද වාෂ්ප නාන, නියත වශයෙන්ම පොදු, සහ --තීරනාත්මක--*සාමාන්‍යයෙන් සම-සංස්කරණය*. බිංගෙන් හිල්ඩෙගාර්ඩ් වැනි දේවධර්මාචාර්යවරුන් උණු දිය උල්පත් පිරිසිදු කිරීමේ ගින්නෙන් රත් වූ බවත් අධ්‍යාත්මික මෙන්ම ශාරීරික සෞඛ්‍යයට යහපත් බවත් ප්‍රකාශ කර ඇති අතර, ස්නානය කිරීමට යාම නගරයේ විනෝදජනක දවසක් සඳහා සුහද කථාවක් බව පැහැදිලිය. ඔව්, මෙය ඔබ සිතන තැනටම යනවා. 1500 වන විට, ප්‍රසිද්ධ නානකාමර අශිෂ්ටත්වයේ, විශේෂයෙන් ගණිකා වෘත්තියේ උණුසුම් කලාප ලෙස A Reputation වර්ධනය වෙමින් පැවති අතර මෙය හොඳ දෙයක් නොවීය. මෙම වර්ධනයට ස්නානය කිරීමේ ක්‍රියාකාරකම් සමඟ සම්බන්ධයක් ඇති අතර සමාජ ප්‍රමිතීන් වෙනස් කිරීම සමඟ සම්බන්ධයක් තිබුණි. 15-16 වැනි සියවසේ අගභාගය බොහෝ විට විද්වතුන් විසින් පින්තාරු කරනු ලබන්නේ බාහිර සමාජ පිළිවෙළ, යෝග්‍යතාව සහ සදාචාරය සඳහා සැලකිල්ලක් දක්වන &quot;සමාජ විනය&quot; නැගීම ලෙසිනි. මෙයින් වඩාත් කැපී පෙනෙන ප්‍රදර්ශනයක් වන්නේ ගණිකා වෘත්තිය කෙරෙහි දක්වන ආකල්පයයි. බොහෝ මධ්‍යතන යුගයේ නගරවල &quot;පිරිමි එය කෙසේ හෝ කරනු ඇත; අන් අය ඉවත දැමීමෙන් ගුණවත් කාන්තාවන් ද ආරක්ෂා කළ හැකිය&quot; යන ආකල්පයක් ලෙස නීත්‍යානුකූල ගණිකා මඩම් පවත්වාගෙන ගිය අතර, දහසයවන සියවසේ මන්ත්‍රීවරුන් සහ පල්ලියේ සාමාජිකයන් දුරාචාරය මුළුමනින්ම පිටුදැකීමට අදහස් කළහ. මෙය විවිධ ස්ථානවල විවිධ කාලවලදී සිදුවන මන්දගාමී වෙනසක් බව මම අවධාරණය කරමි (තිස් අවුරුදු යුද්ධය ආසන්නයේ ජර්මනියේ ක්‍රියාත්මක වන සමහර පොදු නාන ස්ථාන ඔබට සොයා ගත හැකි අතර ස්කැන්ඩිනේවියාව ඊටත් වඩා දැඩි ලෙස පිළිවෙතට ඇලී සිටියේය). එබැවින් දහසයවන ශතවර්ෂයේ ස්නානය කිරීමේ පරිහානියේ පළමු වෙනස පොදු නාන සහ &quot;පොදු සදාචාරය&quot; නැවත ක්‍රමාංකනය කිරීම හා සම්බන්ධ වේ. පොදු ස්නාන සහ ලිංගිකත්වය අතර සම්බන්ධය සැලකිල්ලට ගෙන, සම්බන්ධ නොවිය හැකි එක් සාධකයක් වන්නේ සිෆිලිස් පැතිරීමයි. 1490 ගණන්වල සිට යුරෝපීය ලේඛකයින් ප්‍රංශ/විදේශීය රෝගය කෙරෙහි විශාල අවධානයක් යොමු කළහ (කෙසේ වෙතත්, සමහර ලේඛකයින්ට සිෆිලිස් ඇති බැවින්, ඔවුන් බොහෝ විට එහි සම්ප්‍රේෂණ නොවන ලිංගික නොවන සම්ප්‍රේෂණ රටාවන් අවධාරණය කිරීමට උත්සාහ කළහ. ඔවුන් එය ලබා ගත්තා, නියත වශයෙන්ම). නිසැකව ම එහි ඇති බිය යථාර්ථයට වඩා විශාල වූ නමුත්, ලූරි නගර සභාවලට ඔවුන්ගේ ගණිකා මඩම් සහ නානකාමර වසා දැමීමට එය තව තවත් උත්තේජනයක් සැපයිය හැකිව තිබුණි. තුන්වන සාධකය, සහ අපි බේකන්ගේ ලේඛනවල සමෘද්ධිමත් වන බව දකින දෙය (වෙනත් උදාහරණ ඕනෑ තරම් තිබේ; ඔහු මූලික වශයෙන් සෑම දෙයකදීම මගේ ප්‍රියතමයා පමණි) සෞඛ්‍යය පිළිබඳ දැනුම (හෝ ඔබ කැමති නම් &quot;දැනුම&quot;) ප්‍රචලිත කිරීමයි. මෙය නිසැකව ම මධ්‍යතන යුගයේ අග භාගයේ දී වර්ධනය වෙමින් පවතින අතර, කුඩා නමුත් වැඩිවන වෛද්‍ය නිබන්ධන සංඛ්‍යාවක් ස්වභාෂාවෙන් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර විවිධ වෛද්‍ය වෘත්තිකයින් නගරවල සංසද පිහිටුවා ගත්හ. මුද්‍රණ කර්මාන්තයේ සහ දේශීය භාෂාවේ අවසාන ජයග්‍රහණය, කෙසේ වෙතත්, *ඇත්ත වශයෙන්ම* ප්‍රතිකර්ම ලැයිස්තු පමණක් නොව, යටින් පවතින න්‍යායන් වැඩි වැඩියෙන් මිනිසුන්ට බෙදා හැරීමට උපකාරී වේ. විශේෂයෙන්ම බේකන් විස්තර කරන්නේ, ආහාර ගැනීමෙන් පමණක් නොව, සම හරහා ශරීරය පෝෂණය කළ හැකි නමුත් පෝෂණය නැති කර ගත හැකි බවට ඇති විශ්වාසයයි. ඔහුට ස්නානය කිරීමේ අරමුණ වූයේ වෙනත් හොඳ දේවලට ඉඩ දෙමින් හොඳ දේ පිටවීම වළක්වා ගැනීමයි. මොන්ටේන්, පැරණි පාසල, වාෂ්ප හා උණු වතුර නාන මිනිසුන්ගේ සිදුරු විවෘත කරන දින සඳහා ආශාවෙන් සිටියේය. බේකන්ට අවශ්‍ය වූයේ ඒවා *මුද්‍රා තැබීම* ය. ඔහු ස්නානය කිරීමට විරුද්ධ වූයේ නැත, ජලය සීතල විය යුතු අතර එය ඉක්මන් විය යුතුය. හේයි, ඔබේ සමට තද කළ සීතල ඝන ද්‍රව්‍යයකින් ඔබට සමාන ප්‍රතිලාභ ලබා ගත හැකි නම් ජලය කිසිසේත් භාවිතා කරන්නේ ඇයි? *Vitae et mortis* සීතල වතුරේ ඉක්මනින් ගිල්වා ගැනීමට පෙර සහ පසු &quot;අභිෂේක&quot; කිරීමේ නිසි ක්‍රමය පිළිබඳ සම්පූර්ණ විනෝදාස්වාදයක් ඇත, එය මූලික වශයෙන් විවිධ ඖෂධ පැළෑටි සමඟ දියර තෙල් මිශ්‍ර කර එය ඔබේ සම පුරා පැතිරීමෙන් සමන්විත වේ. (මගේ නළල අනුකම්පාවකින් කැඩී යයි.) මිනිසුන්ට * සැලකිල්ලක් දැක්වූයේ ඇඳුම්වල පිරිසිදුකම සහ බ්ලැන්කට් වල පිරිසිදුකම - සහ සුවඳයි. Elisabeth-Charlotte von der Pfalz, Liselotte ඇගේ මිතුරන්ට සහ සන් කිංගේ උසාවියේදී ආදිපාදවරිය d&#39;Orleans, මිනිසුන් සුවඳ දැනෙන ආකාරය සහ ඔවුන් සුවඳ විලවුන්, පොමේඩ් සමඟ සටන් කිරීමට උත්සාහ කළ ආකාරය ගැන කීමට ලෝකයේ සෑම දෙයක්ම තිබුණි. , සහ...අනෙකුත් දේවල්: &gt; පළමු ඩවුෆින් තම පියාගේ ආදර්ශය අනුගමනය කරමින්, මහලු ඩී කොන්ටි කුමරිය වෙත බලා සිටින කාන්තාවක වූ කාලකණ්ණි සහ දුගඳ හමන සත්වයෙකු තමා වෙත ගෙන ගියේය ... ඇය පුග් බල්ලෙකු මෙන් දිස් විය. කුඩා, කෙටි කකුල්, රවුම් මුහුණක්, උඩු යටිකුරු වූ නහයක් සහ විශාල මුඛයක්, කුණු වූ දත් වලින් පිරී ඇති අතර, කාමරයේ අනෙක් පැත්තෙන් කෙනෙකුට සුවඳ දැනිය හැකි තරම් නරක සුවඳක් ... මම විශ්වාස කරමි. ඇගේ දත්වල සුවඳ නොදැමීම සඳහා දුම්කොළ ගත්තාය. ~~ ETA: මම මගේ ප්‍රියතම පැරණි කතුවරුන් පස් දෙනාගෙන් තිදෙනෙකුගේ නම අතහැර දැමූ බව මට දැන් වැටහුණි, සහ මගේ පරිශීලක නාමය හතරවන එක එකතු කරයි, එබැවින් කවය සම්පූර්ණ කිරීමට: &gt; මේ සඳහා ශාන්ත වැලන්ටයින් දිනයේ &gt; සෑම මනාලියක්ම [කුරුල්ලෙක්] එහි පැමිණෙන විට මිනිසුන් සිතන සෑම වර්ගයකම... &gt; ශාන්ත වැලන්ටයින් දිනය, එහි ගල් ගැසීමට. ([මෙහි නවීකරණය කර ඇත](_URL_0_))