The ancient sources for helots are of such paucity and quality that scholars keep getting to diametrically opposite conclusions about who they were, what was their servial status, and the timing of their servitude. If you're interested in Helotry, I'd recommend this [collection of essays](_URL_0_), edited by Susan E. Alcock and Nino Luraghi. It's a fascinating book and great because many of the authors hold completely contradicting views, reflecting how 'thorny' the whole topic is. Following is a brief outline of the basic facts that most academics (well, me at least!) agree with. 

As the holy *Oxford Classical Dictionary* reminds me, other Greek states than Sparta had servile populations which were not privately owned *douloi*, but, because their status seemed superior in important respects, came to be categorized as ‘between free men and *douloi*' (Pollux 3. 83). When discussing non-Doric states, we might call them serfs etc.; 'helots' is specific to Laconia and Messenia.  'Helots' were thus not an oppressed ethnic group, but rather a term referring to a certain social class. Helots could be manumitted (although at least in Sparta, in only exceptional circumstances) and thus 'stop' being helots. Our best sources to helots are about Spartan helots - I cannot say to what extent the Spartan example can be generalized into other Doric city-states. In Sparta, helots had some property rights, unlike slaves (which weren't very common in classical Sparta, mind), and whereas slaves were always considered as a personal property of one individual, helots were sort of considered to be the property of the citizen community as a whole. Spartan helots had some military obligations, too, whereas slaves did not; their main responsibility, however, was to provide their Spartan masters and mistresses with a fixed quota of natural produce. 

To answer your question, what do we know about helots before they were helots; not much, really. It is believed that the classical helots are descendants of those Greek peoples that the Dorians enslaved during the [Dorian invasion](_URL_2_), somewhere between the 7th and 10th centuries. The word 'helots' (*heilōtai*) is most likely derived from a root that means *to capture*, and the helots certainly 'enjoyed' the position of being ritually demeaned and considered as a sort of the 'enemy within' in the Spartan state (J. Ducat in his *Spartan education* stresses this 'ritual demeaning' of helots), on top of the very real fear of a helot revolt (e.g. [Thucydides 4.80](_URL_1_)). Every year, the Spartan [ephors](_URL_3_) ritually declared a war against the helots, and Spartans could guilt-free kill helots. The ancient sources suggest that this was to keep the massive helot population in check, which the ancient authors believed to by far outnumber the citizen population. Not that it made any sense for the Spartans to kill helots on everyday basis; the helots were basically the bedrock of the Spartan states as their main source of agricultural labour. The most famous example of the helot oppression is of course the infamous *krypteia* institution, which was an initiation rite for young Spartan men where they went to the countryside in groups to randomly kill helots with daggers (well, this is the picture Aristotle paints; e.g. Plato described it a bit differently). 

Helotry survived as an institution well into Hellenistic era, and it wasn't the helots who freed themselves in the end. Helots survived as a self-perpuating body until Theban general Epaminondas freed the Messenians from the Spartan league in 369, and the remaining Laconian helots weren't freed until early 2nd century B.C. A revolutionary chap called Nabis seized the Spartan crown around 207 B.C., and he put under way some badly needed modernizations, including effectively ending the status of helots, and also the *periokoi* class of citizens was practically abolished later during his reign. 

EDIT: spelling
හෙලොට් සඳහා වූ පැරණි මූලාශ්‍ර කෙතරම් දුර්වල හා ගුණාත්මක බවකින් යුක්තද යත්, ඔවුන් කවුරුන්ද, ඔවුන්ගේ සේවා තත්ත්වය කුමක්ද සහ ඔවුන්ගේ වහල්භාවයේ කාලය පිළිබඳව විද්වතුන් සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රතිවිරුද්ධ නිගමනවලට එළඹේ. ඔබ Helotry ගැන උනන්දුවක් දක්වන්නේ නම්, Susan E. Alcock සහ Nino Luraghi විසින් සංස්කරණය කරන ලද [රචන එකතුව](_URL_0_) මම නිර්දේශ කරමි. එය සිත් ඇදගන්නාසුළු පොතක් වන අතර බොහෝ කතුවරුන් මුළු මාතෘකාවම කෙතරම් &#39;කටු&#39; ද යන්න පිළිබිඹු කරමින් සම්පූර්ණයෙන්ම පරස්පර අදහස් දරයි. පහත දැක්වෙන්නේ බොහෝ විද්වතුන් (හොඳයි, මම අවම වශයෙන්!) එකඟ වන මූලික කරුණු පිළිබඳ කෙටි දළ සටහනකි. ශුද්ධ වූ *ඔක්ස්ෆර්ඩ් සම්භාව්‍ය ශබ්දකෝෂය* මට මතක් කර දෙන පරිදි, ස්පාටා හැර අනෙකුත් ග්‍රීක ප්‍රාන්තවල පුද්ගලික හිමිකාරීත්වය දරන *ඩූලෝයි* නොවූ වහල් ජනගහනයක් සිටි නමුත්, ඔවුන්ගේ තත්ත්වය වැදගත් කරුණුවලින් උසස් බව පෙනෙන නිසා, &#39;නිදහස් මිනිසුන් සහ * අතර&#39; ලෙස වර්ගීකරණය විය. douloi*&#39; (Pollux 3. 83). ඩොරික් නොවන රාජ්‍යයන් ගැන සාකච්ඡා කරන විට, අපි ඔවුන්ව සර්ෆ්වරුන් ලෙස හැඳින්විය හැක. &#39;helots&#39; යනු Laconia සහ Messenia සඳහා විශේෂිත වේ. &#39;හෙලොට්ස්&#39; යනු පීඩිත ජනවාර්ගික කණ්ඩායමක් නොව, යම් සමාජ පන්තියක් ගැන සඳහන් කරන යෙදුමකි. Helots manumitated (අවම වශයෙන් Sparta හි වුවද, සුවිශේෂී අවස්ථා වලදී පමණක්) සහ එමගින් හෙලට් වීම &#39;නවත්වන්න&#39; හැකි විය. Helots සඳහා අපගේ හොඳම මූලාශ්‍ර වන්නේ Spartan helots ගැනයි - Spartan උදාහරණය වෙනත් Doric නගර රාජ්‍යයන් තුළට කොතරම් දුරට සාමාන්‍යකරණය කළ හැකිද යන්න මට කිව නොහැක. ස්පාටා හි, හෙලොට්වරුන්ට වහලුන් මෙන් නොව (සම්භාව්‍ය ස්පාටා, මනසෙහි එතරම් සුලභ නොවීය) සමහර දේපල අයිතිවාසිකම් තිබුණි, සහ වහලුන් සෑම විටම එක් පුද්ගලයෙකුගේ පුද්ගලික දේපලක් ලෙස සලකනු ලැබුවද, හෙලට්ස් යම් ආකාරයක දේපලක් ලෙස සැලකේ. සමස්තයක් ලෙස පුරවැසි ප්රජාව. ස්පාටන් හෙලට්වරුන්ට ද ඇතැම් හමුදා බැඳීම් තිබූ අතර, වහලුන්ට එසේ නොවීය. කෙසේ වෙතත්, ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන වගකීම වූයේ ඔවුන්ගේ ස්පාටන් ස්වාමිවරුන්ට සහ අනියම් බිරිඳට ස්වභාවික නිෂ්පාදනවල ස්ථාවර කෝටාවක් ලබා දීමයි. ඔබේ ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු දීමට, හෙලට් වීමට පෙර අපි හෙලට් ගැන දන්නේ මොනවාද; බොහෝ නොවේ, ඇත්තටම. සම්භාව්‍ය හෙලොට්ස් යනු 7වන සහ 10වන සියවස් අතර කොතැනක හෝ [ඩෝරියන් ආක්‍රමණය](_URL_2_) අතරතුරදී ඩෝරියන්වරුන් වහල්භාවයට ගත් එම ග්‍රීක ජනයාගෙන් පැවත එන්නන් බව විශ්වාස කෙරේ. &#39;හෙලොට්ස්&#39; (*හෙයිලතායි*) යන වචනය බොහෝ දුරට ව්‍යුත්පන්න වී ඇත්තේ *අල්ලා ගැනීම* යන අරුත ඇති මූලයකින් වන අතර, වීරයන් නිසැකව ම චාරිත්‍රානුකූලව හෑල්ලූවට ලක්වීමේ සහ &#39;ඇතුළත සිටින සතුරා&#39; වර්ගයක් ලෙස සැලකීමේ තනතුර &#39;වින්දනය&#39; කළහ. ස්පාටන් රාජ්‍යය (J. Ducat ඔහුගේ *Spartan අධ්‍යාපනයේ* හෙලට්වරුන්ගේ මෙම &#39;චාරිත්‍ර පහත් කිරීම&#39; අවධාරණය කරයි), හෙලොට් කැරැල්ලක් පිලිබඳ සැබෑ බිය මත (උදා [Thucydides 4.80](_URL_1_)). සෑම වසරකම, Spartan [ephors](_URL_3_) චාරිත්‍රානුකූලව හෙලට්වරුන්ට එරෙහිව යුද්ධයක් ප්‍රකාශ කළ අතර, ස්පාටන්වරුන්ට හෙලට්වරුන්ව වරදකින් තොරව මරා දැමිය හැකිය. පුරාණ මූලාශ්‍රවලින් පෙනී යන්නේ මෙය විශාල හෙලට් ජනගහනය පාලනය කර ගැනීම සඳහා වන අතර, පැරණි කතුවරුන් පුරවැසි ජනගහනයට වඩා බොහෝ සෙයින් වැඩි යැයි විශ්වාස කළහ. ස්පාටන්වරුන්ට එදිනෙදා හෙලට් මරා දැමීමේ තේරුමක් නැති බව නොවේ. හෙලොට්ස් මූලික වශයෙන් ස්පාටන් රාජ්‍යවල කෘෂිකාර්මික ශ්‍රමයේ ප්‍රධාන මූලාශ්‍රය විය. හෙලොට් මර්දනයේ වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධ උදාහරණය නම් කුප්‍රකට *krypteia* ආයතනයයි, එය තරුණ ස්පාටන් පිරිමින්ගේ ආරම්භක චාරිත්‍රයක් වූ අතර එහිදී ඔවුන් කණ්ඩායම් වශයෙන් ගම්බද ප්‍රදේශවලට කඩුවලින් අහඹු ලෙස හෙලට් මරා දැමූහ (හොඳයි, මෙය ඇරිස්ටෝටල් පින්තාරු කරන පින්තූරයයි. ; උදා: ප්ලේටෝ එය තරමක් වෙනස් ලෙස විස්තර කළේය. Helotry ආයතනයක් ලෙස Hellenistic යුගය දක්වාම නොනැසී පැවතුන අතර අවසානයේ තමන්ව නිදහස් කරගත්තේ හෙලට්වරුන් නොවේ. 369 දී තීබන් ජෙනරාල් එපමිනොන්ඩාස් ස්පාටන් ලීගයෙන් මෙසෙනියානුවන් නිදහස් කරන තෙක් හෙලොට්ස් ස්වයං-ප්‍රකෘති ශරීරයක් ලෙස දිවි ගලවා ගත් අතර, ක්‍රි.පූ 2 වන සියවසේ මුල් භාගය වන තෙක් ඉතිරි ලැකෝනියානු හෙලට් නිදහස් කර නොතිබුණි. ඔහු හෙලට් වල තත්ත්වය ඵලදායී ලෙස අවසන් කිරීම ඇතුළුව දැඩි ලෙස අවශ්‍ය වූ නවීකරණයන් කිහිපයක් ක්‍රියාත්මක කළ අතර පසුව ඔහුගේ පාලන සමයේදී *පෙරියෝකොයි* පුරවැසි පන්තිය ප්‍රායෝගිකව අහෝසි කරන ලදී. සංස්කරණය: අක්ෂර වින්‍යාසය