Great question! Before I get into it, I want to provide a little context. I've talked quite a bit on here about different understandings of 'homosexuality' throughout history. How sexuality was understood and conceptualized has changed dramatically over the course of history, although not in a linear or teleological fashion. When we use words like 'gay' or even 'homosexual' we situate our discussion in a particular time and place. The 'modern' homosexual-gay-lgbt-queer movement has its origins in late 19th and early 20th century Europe, where Karl Heinrich Ulrichs, Karl Maria Kertbeny, Magnus Hirschfeld, and others began to create a framework, and some of the corresponding vocabulary, for understanding 'new' ways of framing gender and sexual identity. In the US, we often use the end of the Second World War as a kind of point of demarkation between earlier notions of sex, gender, and sexuality and the more current frameworks. For that reason, I'm going to confine my answer to that period. Although there was a vibrant (and remarkably open) homosexual culture in the US from the late 19th century to the 1930's, there are so many substantial and important differences that it would be both challenging and potentially problematic to compare movements.  

The main organizations of the post-WWII pre-Stonewall era were the Mattachine Society and the Daughters of Bilitis. Mattachine was more male-centered, although there were some mixed chapters. DoB was entirely lesbian. Both organizations were formed in the 1950's, at a time of reactionary social-sexual attitudes. Whereas there had been a certain kind of openness allowed by the different social-sexual frameworks of the pre-WWII period, gay life in the 50's and 60's existed almost entirely in the closet. Although both these organizations were created to advocate for gay and lesbian people, maintaining the privacy and anonymity of their members was an extremely high priority. The Mattachine Society was named after a medieval French fraternal organization known for their masks; the name was chosen to indicate the need for homosexuals to be 'masked' from society. The name 'Daughters of Bilitis' was chosen because it was deliberately vague. Members were allowed to use just their first name - or a fake name- at meetings, and their publication *The Ladder* frequently mentioned that the identities of it's members would be protected (although this did not prevent the organization from being infiltrated by informants who provided the names of members to the FBI and CIA.)  

Because of the strongly homophobic social attitudes of the 1950's and 60's, organizations like DoB and the Mattachine Society had a limited influence. They did make an effort to inform and educate the public about gay and lesbian people, but the extremely high social risks associated with homosexuality made any kind of substantial political organizing a challenge. Bars provided their own kind of organized community, particularly for working class lesbians, gay hustlers, 'drag queens' and other gender and sexuality outlaws. The informal (and usually underground) networks created in bars were often far more influential and important that organized groups like Mattachine and DoB (which were small, operated primarily in cities and by mail, and largely made up of the upper middle classes.)  

After the Stonewall Uprising in 1969, there was a new kind of openness in regards to sexuality. People began to come out in large numbers, and new organizations were formed to lend a voice to this new generation. There was a flurry of activity in the couple of years after Stonewall, and this saw the creation of two organizations - the Gay Liberation Front and it's offshoot the Gay Activists Alliance. Both organizations came to be mostly dominated by white, middle class, cisgender gay men, despite the large number of trans* or gender-nonconforming people of color involved in the Stonewall riots. Despite some exciting action at the beginning  organizations fizzled out within a few years, and failed to create a cohesive movement. That's not to say that there wasn't a lot going on in the 1970's. Gay men created impressive social-sexual networks in the 'gay ghettos' found in most urban centers. Lesbians became involved in lesbian feminism and lesbian separatist communities. The National Gay and Lesbian Task Force and the Human Rights Campaign - two of the most prominent national LGBT groups today - were both formed in the 1970's as well. Although they both played important roles in regards to lobbying and political fundraising, it would taking time before political and social attitudes towards gays and lesbians shifted enough for those organizations to gain real political traction.
  
The 1980's brought the kind of change that allowed political organizations to enter the mainstream. AIDS brought homosexuality into the mainstream consciousness in a way that nothing else had done before. Groups like ACT UP, Queer Nation, and the Lesbian Avengers were formed to draw political attention to AIDS and Queer issues, and brought a huge amount of visibility to LGBTQ people. By the 1990's gay and AIDS organizations  really started to have political and institutional power. As gay became increasingly accepted by the mainstream, these organizations were able to broaden their fundraising base and expand their organizational goals. In earlier generations gay, lesbian, and trans* advocacy groups were small, kept afloat by volunteers and in some instances a handful of wealthy members.  

When it comes down to it, organizations in the formal sense, played a pretty minimal role in modern LGBTQ movements. Informal community networks - although harder to trace - were hugely important in creating the movement.  

That was a lot of information! I hope that at least kinda-sorta answered your question. And now for a brief list of sources: *Odd Girls and Twilight Lovers* - Lillian Faderman, *Transgender History* - Susan Stryker, *Gay New York* - George Chauncey. 
නියම ප්රශ්නය! මම එයට ඇතුල් වීමට පෙර, මට කුඩා සන්දර්භය ලබා දීමට අවශ්‍යයි. ඉතිහාසය පුරාවටම &#39;සමලිංගිකත්වය&#39; පිළිබඳ විවිධ අවබෝධයන් ගැන මම මෙහි තරමක් කතා කර ඇත්තෙමි. රේඛීය හෝ ටෙලිවිද්‍යාත්මක ආකාරයෙන් නොවුණත්, ලිංගිකත්වය අවබෝධ කරගත් සහ සංකල්පගත කළ ආකාරය ඉතිහාසය පුරා නාටකාකාර ලෙස වෙනස් වී ඇත. අපි &#39;සමලිංගික&#39; හෝ &#39;සමලිංගික&#39; වැනි වචන භාවිතා කරන විට අපි අපගේ සාකච්ඡාව නිශ්චිත වේලාවක සහ ස්ථානයක ස්ථානගත කරමු. &#39;නවීන&#39; සමලිංගික-gay-lgbt-queer ව්‍යාපාරයේ මූලාරම්භය 19 වන සියවසේ අගභාගයේ සහ 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ යුරෝපයේ ඇති අතර, එහිදී Karl Heinrich Ulrichs, Karl Maria Kertbeny, Magnus Hirschfeld සහ තවත් අය රාමුවක් නිර්මාණය කිරීමට පටන් ගත් අතර ඊට අනුරූප වචන මාලාවක් ඇත. , ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය සහ ලිංගික අනන්‍යතාවය සැකසීමේ &#39;නව&#39; ක්‍රම අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා. එක්සත් ජනපදයේ, අපි බොහෝ විට ලිංගිකත්වය, ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය සහ ලිංගිකත්වය පිළිබඳ පූර්ව සංකල්ප සහ වඩාත් වර්තමාන රාමු අතර සලකුණු කිරීමේ ලක්ෂ්‍යයක් ලෙස දෙවන ලෝක යුද්ධයේ අවසානය භාවිතා කරමු. එම හේතුව නිසා, මම මගේ පිළිතුර එම කාල පරිච්ඡේදයට සීමා කරමි. 19 වැනි සියවසේ අග භාගයේ සිට 1930 ගණන් දක්වා එක්සත් ජනපදයේ විචිත්‍රවත් (හා කැපී පෙනෙන ලෙස විවෘත) සමලිංගික සංස්කෘතියක් පැවතියද, චලනයන් සංසන්දනය කිරීම අභියෝගාත්මක මෙන්ම ගැටලුකාරී විය හැකි තරම් සැලකිය යුතු හා වැදගත් වෙනස්කම් රාශියක් ඇත. පශ්චාත් WWII පූර්ව ස්ටෝන්වෝල් යුගයේ ප්‍රධාන සංවිධාන වූයේ Mattachine Society සහ Bilitis හි දියණියන් ය. සමහර මිශ්‍ර පරිච්ඡේද තිබුනද Mattachine වඩාත් පුරුෂ කේන්ද්‍රීය විය. DoB සම්පූර්ණයෙන්ම සමලිංගික විය. මෙම සංවිධාන දෙකම 1950 ගණන්වල ප්‍රතිගාමී සමාජ-ලිංගික ආකල්ප ඇති යුගයක පිහිටුවන ලදී. පූර්ව WWII කාලපරිච්ඡේදයේ විවිධ සමාජ-ලිංගික රාමු විසින් යම් ආකාරයක විවෘතභාවයක් ලබා දී තිබුණද, 50 සහ 60 ගණන්වල සමලිංගික ජීවිතය සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ පැවතියේ අල්මාරිය තුළය. මෙම සංවිධාන දෙකම සමලිංගික සහ සමලිංගික පුද්ගලයින් වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම සඳහා නිර්මාණය කර ඇතත්, ඔවුන්ගේ සාමාජිකයින්ගේ පෞද්ගලිකත්වය සහ නිර්නාමිකභාවය පවත්වා ගැනීම අතිශයින් ඉහළ ප්‍රමුඛතාවයක් විය. මැට්ටචයින් සමිතිය නම් කරන ලද්දේ ඔවුන්ගේ වෙස් මුහුණු සඳහා ප්‍රසිද්ධ මධ්‍යකාලීන ප්‍රංශ සහෝදර සංවිධානයක් අනුව ය; මෙම නම තෝරාගෙන ඇත්තේ සමලිංගිකයන් සමාජයෙන් &#39;වෙස් වැසීමේ&#39; අවශ්‍යතාවය දැක්වීමටයි. &#39;බිලිටිස් දියණියන්&#39; යන නම තෝරාගෙන ඇත්තේ එය හිතාමතාම අපැහැදිලි නිසාය. සාමාජිකයින්ට රැස්වීම් වලදී ඔවුන්ගේ මුල් නම හෝ ව්‍යාජ නමක් පමණක් භාවිතා කිරීමට අවසර දී ඇති අතර, ඔවුන්ගේ ප්‍රකාශනය *The Ladder* එහි සාමාජිකයින්ගේ අනන්‍යතාවයන් ආරක්ෂා කරන බව නිතර සඳහන් කර ඇත (මෙය තොරතුරු සපයන්නන් විසින් සංවිධානයට රිංගා ගැනීම වැළැක්වූයේ නැත. FBI සහ CIA වෙත සාමාජිකයින්ගේ නම් ලබා දී ඇත.) 1950 සහ 60 ගණන්වල දැඩි සමලිංගික සමාජ ආකල්ප නිසා, DoB සහ Mattachine Society වැනි සංවිධානවලට සීමිත බලපෑමක් ඇති විය. ඔවුන් සමලිංගික සහ සමලිංගික පුද්ගලයින් පිළිබඳව මහජනතාව දැනුවත් කිරීමට සහ දැනුවත් කිරීමට උත්සාහ කළ නමුත් සමලිංගිකත්වය හා සම්බන්ධ අතිශය ඉහළ සමාජ අවදානම් ඕනෑම ආකාරයක සැලකිය යුතු දේශපාලන සංවිධානයක් අභියෝගයක් බවට පත් කළේය. විශේෂයෙන් කම්කරු පන්තියේ සමලිංගිකයින්, සමලිංගික කඩිමුඩියේ සිටින්නන්, &#39;ඩ්‍රැග් රැජින&#39; සහ වෙනත් ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය සහ ලිංගිකත්වය නීති විරෝධී අය සඳහා බාර් ඔවුන්ගේම ආකාරයේ සංවිධානාත්මක ප්‍රජාවක් සපයන ලදී. බාර්වල නිර්මාණය කරන ලද අවිධිමත් (සහ සාමාන්‍යයෙන් භූගත) ජාල බොහෝ විට වඩාත් බලගතු සහ වැදගත් වූ අතර Mattachine සහ DoB වැනි සංවිධානාත්මක කණ්ඩායම් (කුඩා ඒවා ප්‍රධාන වශයෙන් නගරවල සහ තැපෑලෙන් ක්‍රියාත්මක වන අතර බොහෝ දුරට ඉහළ මධ්‍යම පන්තිකයන්ගෙන් සමන්විත විය.) පසුව 1969 දී ස්ටෝන්වෝල් නැගිටීම, ලිංගිකත්වය සම්බන්ධයෙන් නව ආකාරයක විවෘතභාවයක් ඇති විය. මිනිසුන් විශාල වශයෙන් එළියට එන්නට පටන් ගත් අතර, මෙම නව පරම්පරාවට හඬක් දීමට නව සංවිධාන බිහි විය. ස්ටෝන්වෝල්ට පසු වසර කිහිපය තුළ ක්‍රියාකාරකම්වල නොසන්සුන්තාවයක් ඇති වූ අතර, සමලිංගික විමුක්ති පෙරමුණ සහ එය සමලිංගික ක්‍රියාකාරීන්ගේ සන්ධානයෙන් ඉවත් වූ සංවිධාන දෙකක් නිර්මාණය විය. ස්ටෝන්වෝල් කෝලාහලයට සම්බන්ධ වූ ට්‍රාන්ස්* හෝ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවයට නොගැලපෙන වර්ණ විශාල සංඛ්‍යාවක් තිබියදීත්, සංවිධාන දෙකම බොහෝ දුරට සුදු, මධ්‍යම පන්තික, සිස්ජන්ඩර් සමලිංගික පිරිමින් විසින් ආධිපත්‍යය දැරීය. ආරම්භයේ දී යම් උද්වේගකර ක්‍රියාමාර්ගයක් තිබියදීත්, සංවිධාන වසර කිහිපයක් ඇතුළත ව්‍යාකූල වූ අතර ඒකාබද්ධ ව්‍යාපාරයක් නිර්මාණය කිරීමට අපොහොසත් විය. 1970 ගණන්වල බොහෝ දේ සිදු නොවූ බව නොකියයි. බොහෝ නාගරික මධ්‍යස්ථානවල දක්නට ලැබෙන &#39;සමලිංගික ගෙටෝස්&#39; තුළ සමලිංගික පිරිමින් ආකර්ෂණීය සමාජ-ලිංගික ජාල නිර්මාණය කළහ. සමලිංගිකයන් ලෙස්බියන් ස්ත්‍රීවාදයට සහ සමලිංගික බෙදුම්වාදී ප්‍රජාවන්ට සම්බන්ධ විය. ජාතික සමලිංගික සහ ලෙස්බියන් කාර්ය සාධක බලකාය සහ මානව හිමිකම් ව්‍යාපාරය - වර්තමානයේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන ජාතික LGBT කණ්ඩායම් දෙකක් - දෙකම 1970 ගණන්වල ද පිහිටුවන ලදී. ලොබි කිරීම සහ දේශපාලන අරමුදල් රැස්කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් දෙදෙනාම වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කළද, සමලිංගිකයින් සහ සමලිංගිකයන් කෙරෙහි දේශපාලන හා සමාජීය ආකල්ප එම සංවිධානවලට සැබෑ දේශපාලන ආකර්ෂණයක් ලබා ගැනීමට ප්‍රමාණවත් තරම් මාරු වීමට කාලය ගතවනු ඇත. 1980 දශකය දේශපාලන සංවිධානවලට ප්‍රධාන ධාරාවට ඇතුළු වීමට ඉඩ සලසන ආකාරයේ වෙනසක් ඇති කළේය. ඒඩ්ස් සමලිංගිකත්වය ප්‍රධාන ධාරාවේ විඥානයට ගෙන ආවේ වෙන කිසිවක් නොකළ ආකාරයට ය. ACT UP, Queer Nation, සහ Lesbian Avengers වැනි කණ්ඩායම් AIDS සහ Queer ගැටළු කෙරෙහි දේශපාලන අවධානය යොමු කිරීම සඳහා පිහිටුවා ඇති අතර LGBTQ පුද්ගලයින්ට විශාල දෘශ්‍යතාවක් ගෙන ආවේය. 1990 දශකය වන විට සමලිංගික සහ ඒඩ්ස් සංවිධාන සැබවින්ම දේශපාලන හා ආයතනික බලය ලබා ගැනීමට පටන් ගත්තේය. සමලිංගිකයින් ප්‍රධාන ධාරාවේ වැඩි වැඩියෙන් පිළිගැනීමට ලක් වූ විට, මෙම සංවිධානවලට ඔවුන්ගේ අරමුදල් රැස් කිරීමේ පදනම පුළුල් කිරීමට සහ ඔවුන්ගේ සංවිධානාත්මක අරමුණු පුළුල් කිරීමට හැකි විය. පෙර පරම්පරාවල සමලිංගික, ලෙස්බියන් සහ ට්‍රාන්ස්* වෙනුවෙන් පෙනී සිටින කණ්ඩායම් කුඩා වූ අතර, ස්වේච්ඡා සේවකයන් සහ සමහර අවස්ථාවල ධනවත් සාමාජිකයන් අතලොස්සක් විසින් රඳවා තබා ගන්නා ලදී. එය පැමිණෙන විට, විධිමත් අර්ථයෙන් සංවිධාන, නවීන LGBTQ චලනයන් තුළ ඉතා අවම කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය. අවිධිමත් ප්‍රජා ජාල - සොයා ගැනීමට අපහසු වුවද - චලනය නිර්මාණය කිරීමේදී ඉතා වැදගත් විය. එය බොහෝ තොරතුරු විය! ඔබගේ ප්‍රශ්නයට අඩුම තරමින් යම් ආකාරයක පිළිතුරක් ලබා දෙනු ඇතැයි මම බලාපොරොත්තු වෙමි. සහ දැන් කෙටි මූලාශ්‍ර ලැයිස්තුවක් සඳහා: *Odd Girls and Twilight Lovers* - Lillian Faderman, *Transgender History* - Susan Stryker, *Gay New York* - George Chauncey. 