I researched this extensively during my time at university using the declassified documents and came to the conclusion that while the United States desired the removal of Allende and actively worked against his administration, the United States was not directly responsible for the coup that saw Pinochet come to power. Now I say not directly because the CIA was very much responsible for creating the environment that led to the military coup. To explain this, I'll start from the beginning.


Salvador Allende first ran for the presidency in 1952, this first attempt was unsuccessful. He ran again in 1958. This attempt met with the same result but with one distinct difference, the United States had taken an interest in the Leftist candidate. Until 1958, the US had not seen Allende as a threat, now the threat of a communist Chile was a possibility. Salvador was gaining popularity and as a result the CIA was directed to begin spoiling operations to prevent Allende from being elected to office. These operations included the funding of the Chile's Christian Democratic Party or the PDC. Thanks largely to CIA support, which amounted to US$ 2.6 million, half of the party's official budget, the PDC was elected to office in the 1964 with Eduardo Frei as President. However, Allende maintained his presidential aspirations and ran for the presidency in 1970. Unlike his previous attempts and despite the efforts of the CIA to prevent it, Allende received the majority of votes and was elected to office on September 4. It is worth noting that the KGB was funding Allende's campaign at the time, contributing to the United States' paranoia that Chile had the potential to become another Cuba. Allende became the first 'socialist to be democratically elected to the position of president, setting a precedent the United States saw as unacceptable according to a [transcript of a conversation](_URL_2_) that took place between Dr Henry Kissinger and Secretary of State William Rogers. Two months after Allende's election, Henry Kissinger, the National Security Advisor to the Nixon Administration, published a memorandum outlining the position the US should take towards Chile.


In Kissinger's own words, the memorandum “considered the question as to what strategy the US should adopt to deal with an Allende Government in Chile.” However, covert operations were already in place to prevent Allende from being voted in by Chile's congress. This came in the form of Track I, the plan by the state department to install Allende's political opponent Jorge Alessandri. A hand written note by CIA director Richard Helms records President Richard Nixon's orders to ensure this. Eleven days after being elected to power by the Chilean people, Nixon ordered the CIA to “save Chile!” and made ten million dollars available for the operation. Nixon also gave the infamous order to “[make the economy scream](_URL_6_),” something the CIA would achieve later in Allende's three-year term as president. The day after Nixon issued this order, Richard Helms held a planning meeting for what would become Project FUBELT, the CIA operation to unseat Allende through a military coup and part of the Track II plan. The minutes of this meeting detail the President's orders from the day before. The [meeting set the groundwork for CIA operations](_URL_7_) against Allende including the possibility of a coup. In truth, the CIA had begun monitoring possible coups in Chile as early as 1968. This included both ill-fated Viaux Plots, one of which saw the Chilean constitutionalist army Commander-in-Chief General Rene Schneider shot and killed. Although the CIA was in contact with Viaux, a declassified Agency report states that the CIA had decided not to support the attempted coups as they had determined that such attempts would fail. However the same document states that the CIA would support a military coup if it had a chance of succeeding. All CIA operations to prevent Allende gaining office failed, [the blame for which fell on Helms and the US Ambassador to Chile Edward Korry](_URL_1_). However, the Track II plan continued in the guise of economic pressure.


Despite failing to prevent Allende's election to the presidency, The CIA nor the United States government stopped working against Allende. Henry Kissinger was the architect of the idea of an economic blockade of Chile. As Chile depended largely on the US dollar and US materials for its industries, The United States was able to cut loans, foreign aid, financing and materials, plunging Chile into an economic crisis. President Nixon's order to “make the economy scream” was becoming a reality. In August of 1972, a series of strikes began in Chile. At the head of these actions were the truck drivers. Chile had little in the way of a railway system so the vast majority of goods had to be moved by truck. The stop work action crippled the Chilean economy, stopping the delivery of food and sowing discontent amongst the population. According to a [CIA intelligence bulletin](_URL_4_), the Chilean Department of Investigation had received requests to investigate foreigners living in Chile who were manipulating the strikes. It has since been discovered that the CIA were manipulating the strikes as part of the Track II plan to cripple Chile's economy. The PDC was a strong supporter of the strikes and had been receiving funds from the CIA since Track I was put in place. These funds were passed onto the strikers, prolonging the strikes and bringing the Chilean economy to a halt. Striking truck drivers interviewed by [Time Magazine admitted that money for food came from the CIA](_URL_3_). As a result of the strike, Allende was forced to use the military to bring an end to the strikes, reopen roads and stores whose owners had joined the truckers. This hardline approach was not received well and Allende’s popularity fell as a result. It didn't help that the strikes had affected the planting of crops, causing a decrease of 16 percent in harvest forcing Chile to import more food, adding to the already mounting debt the country had. While the CIA continued to strangle the Chilean economy, the US military continued to provide arms and armament to the Chilean military.


Despite a promise from US Ambassador Korry to Allende's predecessor Eduardo Frei in 1970 that “not a nut or bolt would be allowed to reach Chile under Allende,” the US continued to provide assistance to the Chilean military in the form of hardware and training. This has been interpreted as encouragement for the Chilean military to intervene in the government. This interpretation is strengthened by the actions of the Nixon administration in March of 1970. The Chilean military presented a shopping list of weapons and vehicles to the US valued at seven million dollars. This list included recoilless rifles, helicopters, artillery pieces and C-130 Hercules aircraft. Kissinger advised Nixon to offer the requested items to the military on credit as a refusal to supply the weapons could “cause resentment in the Chilean armed forces and sever our tenuous relations with them while there is still a possibility they might act against Allende.” It is clear that the Nixon administration was planning to use the military against Allende. In direct violation of their own policy of strangling Chile's economy, the US increased assistance to the Chilean military from 3,221 million dollars in 1970 to 13,540 million dollars in 1972. Assistance from the US government to the Chilean military was not only in the form of money but in training as well. Joint naval manoeuvres were held annually with the United States Navy and the training of Chilean personnel in the Panama Canal Zone. Figures garnered from the Church report into the CIA's covert operations state that the number of Chilean personnel trained in Panama increased in each consecutive year of Allende's term. It is certain that the cooperation between the US and the Chilean military allowed the CIA to gather intelligence on possible coup plotting as well as approach Chilean officers about the possibility of organising a coup.


It had always been the desire of the Nixon administration to see Allende unseated by a coup since 1970. The US however was unwilling to carry out the coup themselves so set the groundwork for the Chilean military under General Augusto Pinochet to carry out the coup for them. In 1975, the US Senate began an inquiry into CIA operations in Chile to determine whether the US was responsible for the coup in Chile and the death of Salvador Allende. [The inquiry was headed by Senator Frank Church and the findings of the committee were published in what was called the Church report](_URL_0_). The report determined that the United States was not responsible for the 1973 coup. It is clear from a released transcript of a phone conversation between President Nixon and Henry Kissinger that the US did not have a hand in the actual September coup. However it is also made clear by Kissinger's admittance that the US set the groundwork for the coup to take place “[We \(the United States\) didn't do it. I mean we helped them. \(Omitted words\) created the conditions as great as possible.](_URL_5_)” The conditions that Kissinger alluded to in this conversation were the results of the covert operations the CIA was involved in during Allende's three year term.

Continued below...





මම විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනයේ සිටි කාලය තුළ වර්ගීකරණය නොකළ ලියකියවිලි භාවිතා කරමින් මේ පිළිබඳව පුළුල් ලෙස පර්යේෂණ කළ අතර, එක්සත් ජනපදය ඇලෙන්ඩේ ඉවත් කිරීමට අවශ්‍ය වූ අතර ඔහුගේ පරිපාලනයට එරෙහිව ක්‍රියාකාරීව ක්‍රියා කළද, පිනෝචේ පැමිණි බව දුටු කුමන්ත්‍රණයට එක්සත් ජනපදය සෘජුවම වගකිව යුතු නොවන බව නිගමනය කළෙමි. බලය. දැන් මම කෙලින්ම කියන්නේ නැහැ හමුදා කුමන්ත්‍රණයට තුඩු දුන් වටපිටාව නිර්මාණය කිරීමට CIA සංවිධානය විශාල වගකීමක් දැරූ නිසා. මෙය පැහැදිලි කිරීම සඳහා, මම මුල සිටම ආරම්භ කරමි. සැල්වදෝර් ඇලෙන්ඩේ ප්‍රථම වරට 1952 දී ජනාධිපතිවරණයට ඉදිරිපත් වූ අතර මෙම පළමු උත්සාහය අසාර්ථක විය. ඔහු 1958 දී නැවත ඉදිරිපත් විය. මෙම උත්සාහයට එම ප්‍රතිඵලය ලැබුණත් එක් වෙනස් වෙනසක් සමඟ එක්සත් ජනපදය වාමාංශික අපේක්ෂකයා කෙරෙහි උනන්දුවක් දක්වා තිබුණි. 1958 වන තෙක් එක්සත් ජනපදය ඇලෙන්ඩේ තර්ජනයක් ලෙස නොදුටු අතර දැන් කොමියුනිස්ට් චිලීගේ තර්ජනයට ඉඩ තිබේ. සැල්වදෝරය ජනප්‍රිය වෙමින් පැවති අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇලෙන්ඩේ කාර්යාලයට තේරී පත්වීම වැලැක්වීම සඳහා නරක් කිරීමේ මෙහෙයුම් ආරම්භ කරන ලෙස සීඅයිඒ වෙත යොමු කරන ලදී. මෙම මෙහෙයුම්වලට චිලියේ ක්‍රිස්තියානි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂයේ හෝ PDC හි අරමුදල් ඇතුළත් විය. පක්ෂයේ නිල අයවැයෙන් අඩක් වූ ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 2.6 ක් වූ CIA සහයෝගයට බොහෝ දුරට ස්තුතිවන්ත විය, PDC 1964 දී එඩුවාඩෝ ෆ්‍රේ ජනාධිපති ලෙස නිලයට තේරී පත් විය. කෙසේ වෙතත්, ඇලෙන්ඩේ සිය ජනාධිපති අපේක්ෂාවන් පවත්වා ගනිමින් 1970 දී ජනාධිපතිවරණයට ඉදිරිපත් විය. ඔහුගේ පෙර උත්සාහයන් මෙන් නොව, එය වැළැක්වීමට සීඅයිඒ උත්සාහ කළද, ඇලෙන්ඩේ වැඩි ඡන්ද ප්‍රමාණයක් ලබාගෙන සැප්තැම්බර් 4 වන දින නිලවරණයට තේරී පත් වූ බව සඳහන් කිරීම වටී. චිලී රාජ්‍යයට තවත් කියුබාවක් වීමට හැකියාවක් ඇතැයි යන එක්සත් ජනපදයේ ව්‍යාකූලත්වයට දායක වෙමින් KGB එකල ඇලන්ඩේගේ ව්‍යාපාරයට අරමුදල් සම්පාදනය කරමින් සිටියේය. ආචාර්ය හෙන්රි කිසිංගර් සහ රාජ්‍ය ලේකම් විලියම් රොජර්ස් අතර සිදු වූ [සංවාදයක පිටපතකට] (_URL_2_) අනුව එක්සත් ජනපදය පිළිගත නොහැකි යැයි දුටු පූර්වාදර්ශයක් තබමින්, ජනාධිපති ධුරයට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීව තේරී පත් වූ පළමු සමාජවාදියා බවට ඇලෙන්ඩේ පත් විය. . ඇලෙන්ඩේ තේරී පත්වීමෙන් මාස දෙකකට පසු, නික්සන් පරිපාලනයේ ජාතික ආරක්ෂක උපදේශක හෙන්රි කිසිංගර්, චිලී සම්බන්ධයෙන් එක්සත් ජනපදය ගත යුතු ආස්ථානය ගෙනහැර දක්වමින් සංදේශයක් ප්‍රකාශයට පත් කළේය. කිසිංගර්ගේම වචනවලින් කිවහොත්, සංදේශය “චිලියේ ඇලෙන්ඩේ ආන්ඩුවක් සමඟ ගනුදෙනු කිරීමට එක්සත් ජනපදය අනුගමනය කළ යුතු උපායමාර්ගය පිලිබඳ ප්‍රශ්නය සලකා බැලීය.” කෙසේ වෙතත්, චිලී කොන්ග්‍රසය විසින් ඇලෙන්ඩේට ඡන්දය දීම වැළැක්වීම සඳහා රහසිගත මෙහෙයුම් දැනටමත් ක්‍රියාත්මක විය. මෙය ඇලෙන්ඩේගේ දේශපාලන විරුද්ධවාදියෙකු වන ජෝර්ජ් ඇලස්සැන්ඩ්‍රි බලයට පත් කිරීමේ රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුවේ සැලැස්ම වන ට්‍රැක් I ආකාරයෙන් පැමිණියේය. සීඅයිඒ අධ්‍යක්ෂ රිචඩ් හෙල්ම්ස් විසින් අතින් ලියන ලද සටහනක මෙය සහතික කිරීම සඳහා ජනාධිපති රිචඩ් නික්සන්ගේ නියෝග සටහන් වේ. චිලී ජනතාව විසින් බලයට පත් වී දින එකොළහකට පසු, නික්සන් &quot;චිලී බේරා ගන්න&quot; ලෙස සීඅයිඒ වෙත නියෝග කළේය. මෙහෙයුම සඳහා ඩොලර් මිලියන දහයක් ලබා දුන්නේය. නික්සන් “[ආර්ථිකය කෑගසන්න](_URL_6_)” ලෙස කුප්‍රකට නියෝගයක් ද ලබා දුන්නේය, පසුව ඇලෙන්ඩේගේ වසර තුනක ජනාධිපති ධුර කාලය තුළ CIA විසින් ඉටු කරනු ඇත. නික්සන් මෙම නියෝගය නිකුත් කළ දිනට පසු දින, රිචඩ් හෙල්ම්ස් විසින් ප්‍රොජෙක්ට් FUBELT බවට පත් වන දේ සඳහා සැලසුම් රැස්වීමක් පැවැත්වීය, එය හමුදා කුමන්ත්‍රණයකින් සහ Track II සැලැස්මේ කොටසක් හරහා ඇලෙන්ඩේ බලයෙන් පහ කිරීමේ CIA මෙහෙයුම. මෙම රැස්වීමේ වාර්තාවේ පෙරේදා සිට ජනාධිපතිවරයාගේ නියෝග පිළිබඳ විස්තර ඇතුළත් වේ. කුමන්ත්‍රණයක හැකියාව ඇතුළුව ඇලෙන්ඩේට එරෙහිව [රැස්වීම සීඅයිඒ මෙහෙයුම් සඳහා පදනම සකස් කළේය](_URL_7_). සත්‍ය වශයෙන්ම, CIA විසින් 1968 තරම් ඈත කාලයේ දී චිලියේ සිදු විය හැකි කුමන්ත්‍රණ නිරීක්ෂණය කිරීම ආරම්භ කර තිබුණි. මෙයට අවාසනාවන්ත Viaux Plots දෙකම ඇතුළත් වූ අතර, චිලී ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවාදී හමුදාපති ජෙනරාල් රෙනේ ෂ්නයිඩර් වෙඩි තබා මරා දැමීම ඉන් එකකි. CIA Viaux සමඟ සම්බන්ධ වී සිටියද, CIA විසින් එවැනි උත්සාහයන් අසාර්ථක වන බවට තීරණය කර ඇති බැවින්, කුමන්ත්‍රණ කිරීමට සහය නොදීමට CIA තීරණය කර ඇති බව ප්‍රකාශිත නියෝජිතායතන වාර්තාවක සඳහන් වේ. කෙසේ වෙතත් එම ලේඛනයේම සඳහන් වන්නේ හමුදා කුමන්ත්‍රණයකට සාර්ථක වීමට අවස්ථාවක් ලැබුණහොත් CIA සංවිධානය සහාය දෙන බවයි. ඇලෙන්ඩේ ධූරයට පත්වීම වැලැක්වීමට CIA මෙහෙයුම් සියල්ල අසාර්ථක විය, [එහි වරද හෙල්ම්ස් සහ චිලියේ එක්සත් ජනපද තානාපති එඩ්වඩ් කොරි වෙත එල්ල විය](_URL_1_). කෙසේ වෙතත්, Track II සැලැස්ම ආර්ථික පීඩනයේ මුවාවෙන් දිගටම පැවතුනි. ඇලෙන්ඩේ ජනාධිපති ධුරයට තේරී පත්වීම වැළැක්වීමට අපොහොසත් වුවද, සීඅයිඒ හෝ එක්සත් ජනපද රජය ඇලෙන්ඩේට එරෙහිව වැඩ කිරීම නතර කළේ නැත. චිලියේ ආර්ථික අවහිරයක් පිළිබඳ අදහසේ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියා වූයේ හෙන්රි කිසිංගර් ය. චිලී සිය කර්මාන්ත සඳහා බොහෝ දුරට එක්සත් ජනපද ඩොලරය සහ එක්සත් ජනපද ද්‍රව්‍ය මත යැපෙන බැවින්, චිලී ආර්ථික අර්බුදයකට ඇද දමමින් ණය, විදේශ ආධාර, මූල්‍ය සහ ද්‍රව්‍ය කපා හැරීමට එක්සත් ජනපදයට හැකි විය. “ආර්ථිකය කෑගසන්න” යන ජනාධිපති නික්සන්ගේ නියෝගය යථාර්ථයක් වෙමින් තිබුණි. 1972 අගෝස්තු මාසයේදී චිලියේ වැඩ වර්ජන මාලාවක් ආරම්භ විය. මෙම ක්රියාවන්හි ප්රධානියා වූයේ ට්රක් රථ රියදුරන්ය. චිලී රාජ්‍යයට දුම්රිය පද්ධතියක් නොතිබූ නිසා භාණ්ඩවලින් අතිමහත් බහුතරයක් ට්‍රක් රථයකින් ගෙන යාමට සිදු විය. වැඩ නැවැත්වීමේ ක්‍රියාව චිලී ආර්ථිකය අඩපණ කළේය, ආහාර බෙදා හැරීම නැවැත්වීම සහ ජනගහනය අතර අතෘප්තිය වැපිරීමට හේතු විය. [CIA බුද්ධි ප්‍රකාශනයකට](_URL_4_) අනුව, වර්ජන හසුරුවන චිලියේ වෙසෙන විදේශිකයන් පිළිබඳව විමර්ශනය කිරීමට චිලී විමර්ශන දෙපාර්තමේන්තුවට ඉල්ලීම් ලැබී තිබුණි. චිලියේ ආර්ථිකය අඩපණ කිරීමේ ට්‍රැක් II සැලැස්මේ කොටසක් ලෙස සීඅයිඒ විසින් මෙම වැඩ වර්ජන හසුරුවන බව එතැන් පටන් අනාවරණය වී ඇත. PDC වැඩ වර්ජනවල ප්‍රබල ආධාරකරුවෙකු වූ අතර Track I ක්‍රියාත්මක වූ දා සිට CIA වෙතින් අරමුදල් ලබමින් සිටියේය. මෙම අරමුදල් වර්ජකයින් වෙත ලබා දුන් අතර, වැඩ වර්ජන දිගු කරමින් චිලී ආර්ථිකය නතර විය. වැඩ වර්ජන ට්‍රක් රථ රියදුරන් [Time Magazine] විසින් සම්මුඛ සාකච්ඡාවට ලක් කරන ලද අතර ආහාර සඳහා මුදල් ලැබුණේ CIA වෙතින් බව පිළිගත්තේය.(_URL_3_). වැඩවර්ජනයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, වර්ජන අවසන් කිරීමට, ට්‍රක් රථ හිමියන්ට සම්බන්ධ වී සිටි මාර්ග සහ වෙළඳසැල් නැවත විවෘත කිරීමට හමුදාව යොදා ගැනීමට ඇලෙන්ඩේට සිදුවිය. මෙම දැඩි ප්‍රවේශය එතරම් හොඳ ප්‍රතිචාරයක් නොලද අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇලෙන්ඩේගේ ජනප්‍රියත්වය පහත වැටුණි. වැඩ වර්ජන බෝග වගාවට බලපෑවේ නැත, අස්වැන්න සියයට 16 කින් අඩු වී චිලීට වැඩිපුර ආහාර ආනයනය කිරීමට බල කෙරුනි. සීඅයිඒ චිලී ආර්ථිකය දිගින් දිගටම ගෙල සිරකරද්දී, එක්සත් ජනපද හමුදාව චිලී හමුදාවට ආයුධ සහ ආයුධ සැපයීම දිගටම කරගෙන ගියේය. 1970 දී ඇලෙන්ඩේගේ පූර්වගාමියා වූ එඩුවාඩෝ ෆ්‍රේට එ.ජ. තානාපති කොරි විසින් “ඇලෙන්ඩේ යටතේ චිලී වෙත ළඟා වීමට ගෙඩියකට හෝ බෝල්ට් එකකට ඉඩ නොදෙනු ඇති” බවට පොරොන්දුවක් ලබා දී තිබියදීත්, එක්සත් ජනපදය චිලී හමුදාවට දෘඩාංග හා පුහුණුව ලෙස දිගටම ආධාර සැපයීය. මෙය චිලී හමුදාව රජයට මැදිහත් වීමට දිරිගැන්වීමක් ලෙස අර්ථකථනය කර ඇත. 1970 මාර්තු මාසයේදී නික්සන් පරිපාලනයේ ක්‍රියාවලින් මෙම අර්ථ නිරූපණය ශක්තිමත් වේ. චිලී හමුදාව ඩොලර් මිලියන හතක් වටිනා ආයුධ සහ වාහනවල සාප්පු ලැයිස්තුවක් එක්සත් ජනපදයට ඉදිරිපත් කළේය. මෙම ලැයිස්තුවට ආපසු හැරවිය නොහැකි රයිෆල්, හෙලිකොප්ටර්, කාලතුවක්කු සහ C-130 හර්කියුලිස් ගුවන් යානා ඇතුළත් විය. අවි සැපයීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම “චිලී සන්නද්ධ හමුදාවන් තුළ අමනාපයක් ඇති කළ හැකි අතර ඇලෙන්ඩේට එරෙහිව ක්‍රියා කිරීමේ හැකියාවක් තිබියදී ඔවුන් සමඟ අපගේ දුර්වල සබඳතා බිඳ දැමිය හැකි” බැවින් ඉල්ලා සිටින භාණ්ඩ හමුදාවට ණයට ලබා දෙන ලෙස Kissinger නික්සන්ට උපදෙස් දුන්නේය. නික්සන් පරිපාලනය ඇලෙන්ඩේට එරෙහිව හමුදාව යෙදවීමට සැලසුම් කරමින් සිටි බව පැහැදිලිය. චිලියේ ආර්ථිකය ගෙල සිර කිරීමේ ඔවුන්ගේම ප්‍රතිපත්තිය සෘජුවම උල්ලංඝනය කරමින්, එක්සත් ජනපදය චිලී හමුදාවට 1970 දී ඩොලර් මිලියන 3,221 සිට 1972 දී ඩොලර් මිලියන 13,540 දක්වා ආධාර වැඩි කළේය. චිලී හමුදාවට එක්සත් ජනපද රජයෙන් ලැබෙන ආධාර මුදල් ආකාරයෙන් පමණක් නොවේ. නමුත් පුහුණුවීම්වලදීත්. එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාව සමඟ ඒකාබද්ධ නාවික උපාමාරු වාර්ෂිකව පවත්වනු ලැබූ අතර පැනමා ඇල කලාපයේ චිලී ජාතිකයින් පුහුණු කිරීම සිදු කරන ලදී. සීඅයිඒ හි රහසිගත මෙහෙයුම් වෙත පල්ලියේ වාර්තාවෙන් ලබා ගත් සංඛ්‍යාලේඛනවලින් කියැවෙන්නේ ඇලෙන්ඩේගේ ධූර කාලයේ අඛණ්ඩව සෑම වසරකම පැනමාවේ පුහුණුව ලැබූ චිලී පුද්ගලයින් සංඛ්‍යාව වැඩි වූ බවයි. එක්සත් ජනපදය සහ චිලී හමුදාව අතර සහයෝගීතාවය CIA හට කුමන්ත්‍රණ කුමන්ත්‍රණ පිළිබඳ බුද්ධි තොරතුරු රැස් කිරීමට මෙන්ම කුමන්ත්‍රණයක් සංවිධානය කිරීමේ හැකියාව පිළිබඳව චිලී නිලධාරීන් වෙත ළඟා වීමට ඉඩ සැලසූ බව නිසැකය. 1970 සිට ඇලෙන්ඩේ කුමන්ත්‍රණයකින් ඉවත් නොවී සිටීම නික්සන් පාලනාධිකාරයේ කවදත් අභිලාෂය විය. කෙසේ වෙතත්, එක්සත් ජනපදය කුමන්ත්‍රණය තමන් විසින්ම සිදු කිරීමට අකමැති වූ බැවින්, ජෙනරාල් ඔගස්ටෝ පිනෝචේ යටතේ චිලී හමුදාවට කුමන්ත්‍රණය ක්‍රියාත්මක කිරීමට පදනම සකස් කළේය. . 1975 දී, එක්සත් ජනපද සෙනෙට් සභාව චිලියේ සිදු වූ කුමන්ත්‍රණයට සහ සැල්වදෝර් ඇලෙන්ඩේගේ මරණයට එක්සත් ජනපදය වගකිව යුතුද යන්න තීරණය කිරීම සඳහා චිලියේ CIA මෙහෙයුම් පිළිබඳව පරීක්ෂණයක් ආරම්භ කළේය. [පරීක්ෂණය සෙනෙට් සභික ෆ්‍රෑන්ක් පල්ලිය විසින් මෙහෙයවන ලද අතර කමිටුවේ සොයාගැනීම් පල්ලියේ වාර්තාව ලෙස හඳුන්වනු ලැබූවෙහි ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී](_URL_0_). 1973 කුමන්ත්‍රණයට එක්සත් ජනපදය වගකිව යුතු නැති බව වාර්තාව තීරණය කළේය. සැප්තැම්බරයේ සිදුවූ සැබෑ කුමන්ත්‍රණයට එක්සත් ජනපදයේ අතක් නොතිබූ බව ජනාධිපති නික්සන් සහ හෙන්රි කිසිංගර් අතර පැවති දුරකථන සංවාදයක පිටපතක් නිකුත් කිරීමෙන් පැහැදිලි වේ. කෙසේ වෙතත්, කුමන්ත්‍රණය සිදු කිරීමට එක්සත් ජනපදය පදනම සකස් කළ බව කිසිංගර්ගේ පිළිගැනීමෙන් ද පැහැදිලි වේ. “[අපි \(එක්සත් ජනපදය\) එය නොකළෙමු. මම කියන්නේ අපි ඔවුන්ට උදව් කළා. \(අත් හරින ලද වචන\) හැකි තරම් විශාල කොන්දේසි නිර්මාණය කළේය.](_URL_5_)” මෙම සංවාදයේදී Kissinger සඳහන් කළ කොන්දේසි, ඇලෙන්ඩේගේ වසර තුනක කාලය තුළ CIA විසින් සිදු කරන ලද රහසිගත මෙහෙයුම්වල ප්‍රතිඵල වේ. පහතින් දිගටම...




