Liberal arts does not mean "humanities" as opposed to "sciences." The term, for one thing, long predates the entry of "science" into the western vocabulary. The *artes liberales*, where *ars* means "skill" (as is usual; Hogwarts isn't teaching students Defense Against Dark Paintings and Statuary), were and are a series of seven disciplines subdivided into two groups, one of three (the *trivium*) and one of four (the *quadrivium*). They are called *liberales* because they are the skills required for a free person to be considered educated. The first reference to them is in Cicero, *de oratore* 1.16: *[artes] quae libero dignae*, "the arts which befit a free person." The liberal arts were entirely intellectual, requiring no manual labor, unlike the *artes serviles* or *vulgares*, essentially trades and crafts. Originating in Greek thought and passed to medieval society by the Romans, the *artes liberales* consisted of rhetoric, grammar, arithmetic, logic, astronomy, music, and geometry. These were further subdivided into the *trivium* (grammar, logic, rhetoric) and the *quadrivium* (arithmetic, astronomy, music, geometry). The intellectual path from the *quadrivium* in particular to modern mathematics and physics is not a hard one to work out, but its historical development should be outlined. Already by the later Middle Ages Thomas Aquinas was noting that the *trivium* and *quadrivium* together were insufficient as a framework of education regarding certain philosophical studies. The *artes liberales*, always conceived of as a set unit that must be taught together, were by the late Middle Ages being broken up into independent disciplines. The *trivium* was more neatly organized--all three of its subjects dealt with language--and held out somewhat better, and instead of being preliminary to the *quadrivium* was transferred into the universities alongside it, especially by the humanists. The Renaissance saw changes to the framework even of the *trivium*, however: grammar became more generally philology, and added were poetry, moralizing philosophy, and history. The *quadrivium* had already been dying in the Renaissance, but to the *trivium* humanist scholars added physics and metaphysics. 
ලිබරල් කලා යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ &quot;විද්‍යාවට&quot; විරුද්ධ &quot;මානව ශාස්ත්‍ර&quot; නොවේ. එක් දෙයක් සඳහා, මෙම යෙදුම බටහිර වචන මාලාවට &quot;විද්‍යාව&quot; ඇතුළු වීමට බොහෝ කලකට පෙර සිට ඇත. *artes liberales*, *ars* යන්නෙහි තේරුම &quot;දක්ෂතාවය&quot; (සාමාන්‍ය පරිදි; Hogwarts සිසුන්ට අඳුරු සිතුවම් සහ ප්‍රතිමා වලට එරෙහිව ආරක්‍ෂාව උගන්වන්නේ නැත), ඒවා කණ්ඩායම් දෙකකට බෙදා ඇති විෂයයන් හතක මාලාවක්, තුනෙන් එකක් ( *trivium*) සහ හතරෙන් එකක් (*quadrivium*). නිදහස් පුද්ගලයෙකුට උගත් යැයි සැලකීමට අවශ්‍ය කුසලතා වන බැවින් ඔවුන්ව *ලිබරල්* ලෙස හැඳින්වේ. ඔවුන් පිළිබඳ පළමු සඳහන වන්නේ Cicero, *de oratore* 1.16: *[artes] quae libero dignae*, &quot;නිදහස් පුද්ගලයෙකුට ගැලපෙන කලාව.&quot; ලිබරල් කලාවන් මුලුමනින්ම බුද්ධිමය වූ අතර, අත්‍යාවශ්‍යයෙන්ම වෙළඳාම් සහ අත්කම් මෙන් නොව, *කලා සේවිකාවන්* හෝ *අශිෂ්ටයන්* මෙන් නොව, අතින් ශ්‍රමය අවශ්‍ය නොවීය. ග්‍රීක චින්තනයෙන් ආරම්භ වී රෝමානුවන් විසින් මධ්‍යතන යුගයේ සමාජය වෙත සම්ප්‍රේෂණය කරන ලද * Artes liberales* වාචාලකම, ව්‍යාකරණ, ගණිතය, තර්ක ශාස්ත්‍රය, තාරකා විද්‍යාව, සංගීතය සහ ජ්‍යාමිතිය යන අංගයන්ගෙන් සමන්විත විය. මේවා තවදුරටත් *ට්‍රිවියම්* (ව්‍යාකරණ, තර්ක ශාස්ත්‍රය, වාචාල ශාස්ත්‍රය) සහ * චතුරස්‍රය* (අංක ගණිතය, තාරකා විද්‍යාව, සංගීතය, ජ්‍යාමිතිය) ලෙස බෙදා ඇත. විශේෂයෙන්ම *quadrivium* සිට නවීන ගණිතය හා භෞතික විද්‍යාව දක්වා වූ බුද්ධිමය මාවත ක්‍රියාත්මක කිරීම අපහසු එකක් නොවන නමුත් එහි ඓතිහාසික වර්ධනය ගෙනහැර දැක්විය යුතුය. පසුකාලීන මධ්‍යතන යුගය වන විට තෝමස් ඇක්වයිනාස් සඳහන් කළේ ඇතැම් දාර්ශනික අධ්‍යයනයන් සම්බන්ධයෙන් අධ්‍යාපනයේ රාමුවක් ලෙස *ට්‍රිවියම්* සහ *ක්වඩ්‍රිවියම්* ප්‍රමාණවත් නොවන බවයි. එකට ඉගැන්විය යුතු කට්ටල ඒකකයක් ලෙස සැම විටම සංකල්පනය කරන ලද *ආටෙස් ලිබරල්ස්*, මධ්‍යතන යුගයේ අවසාන භාගය වන විට ස්වාධීන විෂයයන් වලට කැඩී ගියේය. *ට්‍රිවියම්* වඩාත් පිළිවෙළට සංවිධානය කර තිබුණි - එහි විෂයයන් තුනම භාෂාව සමඟ කටයුතු කර ඇත - සහ තරමක් හොඳින් පවත්වා ගෙන ගිය අතර, *ක්වඩ්‍රිවියම්* වෙත ප්‍රාථමික වීම වෙනුවට එය සමඟ විශ්ව විද්‍යාලවලට මාරු කරන ලදී, විශේෂයෙන් මානවවාදීන් විසින්. කෙසේ වෙතත්, පුනරුදයේ දී *ට්‍රිවියම්* හි පවා රාමුවේ වෙනස්කම් දක්නට ලැබුණි: ව්‍යාකරණ වඩාත් සාමාන්‍ය ලෙස භාෂා විද්‍යාව බවට පත් වූ අතර කවිය, සදාචාරාත්මක දර්ශනය සහ ඉතිහාසය එකතු විය. පුනරුද යුගයේ *quadrivium* ඒ වන විටත් මිය යමින් සිටි නමුත්, මානවවාදී විද්වතුන් භෞතික විද්‍යාව සහ පාරභෞතික විද්‍යාව එකතු කර ඇත. 