Maya records do give us a good look at the nature of (and possible motivations for) a variety of military endeavors. Let's take a look at a few.

* Palenque and Calakmul were two of the many pairs of constantly competing city states, located just south of the Tabasco region in southern Mexico. Sometime around 608 AD, Palenque, led by Ajen Yol Mat, began expanding it's control to the northeast, towards the direction of Calakmul. Calakmul's rulers, who styled themselves "snake lords," did not take very kindly to this. The Lord Scroll Serpent retaliated in 610 AD and for months sacked (the Mayan verb is literally "axed") cities on his route to Palenque itself. In these battles, Ajen Yol Mat and and brother/second in command Janab' Pakal the Elder were killed, and Palenque would be in its darkest days.

* During this troublesome period, in 603, a fellow named K'inich Janaab' Pakal 1 ("Sacred Flower Shield the First") was born. The aforementioned deaths of so many royals left him as the next best candidate for succession, even if it was a matrilineal claim. His mother, Ix Sak K'uk', effectively ruled from 615 until the young king was capable. K'nicich Janaab' Pakal 1 would become Palenque's greatest ruler, reigning 68 years, constructing its most impressive monuments, and, of course, executing successful military campaigns. Around 650, Janaab' Pakal began reasserting Palenque's northern and eastern frontiers. Yet again, Calakmul got cranky and marched towards Palenque, "axing" it once more in 654. But it was not the same degree of blow as before, and Palenque quickly retaliated, capturing Calakmul's allied city Pomona, sacrificing its leaders, and installing member
s of Palenque's own dynasty on the throne.

* Yaxchilan, to the southwest of Palenque, was one of the first sites to have a mostly complete timeline of rulers established. One anomaly, though, sticks out. One ruler, Shield Jaguar 1, died on December 1, 741. The next ruler would not be seated on the throne until May 3, 752. This man called himself Bird-Jaguar IV, was the sun of a "Lady Eveningstar," and, curiously, appears nowhere in the records until his accession. Even curioser: we know that Lady Eveiningstar was from Calakmul and a secondary wife of Shield Jaguar 1, most likely a political marriage. But Shield Jaguar's Queen consort, Lady Xoc, was an incredibly popular and powerful woman; why should her son not rule? Well, if we look at Bird Jaguar IV's activities, it's clear that he was purveying an enormous amount of propaganda: inserting himself into historical scenes, showing him and his mother alongside important individuals doing rituals, and comminsioning images of him capturing all varieties of enemies. Bird Jaguar IV's name is also frequently followed by numerous titles: "Captor of Lord Jeweled Skull," "He of 20 Captives," and "Captor of Aj Uk." (A rather common tradition) He uses these titles from the very beginning of his reign, before he could have led many military campaigns. And over at Piedras Negras, a rival of Yaxchilan, we find an inscription showing a captured noble from between 741 and 752, a noble many consider to be the missing son of Lady Xoc. Put this together, and we have a picture of a Classic Maya *Game of Thrones*: queens, brothers, and some opportunist neighbors vying for succession after the death of a highly successful king.

As you can see, military efforts in the Classic Maya lowlands were often quite political. Kingdoms were competing over land and influence over surrounding, smaller towns. Nobles were competing for thrones when succession was unsure. And in each situation, the victors were taking important figures captive and sacrificing them, and then gracing themselves with titles of "Captor."
මායා වාර්තා මගින් අපට විවිධ හමුදා ප්‍රයත්නවල ස්වභාවය (සහ හැකි අභිප්‍රේරණ) පිළිබඳව හොඳ පෙනුමක් ලබා දේ. අපි ටිකක් බලමු. * Palenque සහ Calakmul යනු දකුණු මෙක්සිකෝවේ Tabasco කලාපයට මදක් දකුණින් පිහිටි නිරන්තර තරඟකාරී නගර රාජ්‍ය යුගල දෙකකි. ක්‍රිස්තු වර්ෂ 608 දී පමණ, Ajen Yol Mat විසින් නායකත්වය දුන් Palenque විසින් එහි පාලනය ඊසාන දෙසට, Calakmul දෙසට පුළුල් කිරීමට පටන් ගත්තේය. &quot;සර්ප ස්වාමිවරුන්&quot; ලෙස හැඩගැසුණු කලක්මුල්හි පාලකයෝ මෙය එතරම් කාරුණිකව සැලකුවේ නැත. ලෝඩ් ස්ක්‍රෝල් සර්පයා ක්‍රි.ව. 610 දී පළිගත් අතර මාස ගනනාවක් (මායා ක්‍රියා පදය වචනාර්ථයෙන් &quot;පොර&quot; වේ) ඔහු පැලෙන්ක් වෙත යන ගමනේ නගර නෙරපා හරින ලදී. මෙම සටන් වලදී, Ajen Yol Mat සහ සහෝදරයා/දෙවන අණදෙන නිලධාරි ජනාබ් පාකල් වැඩිමහල්ලා ඝාතනය කරන ලද අතර, Palenque එහි අඳුරුතම දිනයන් වනු ඇත. * මෙම කරදරකාරී කාල පරිච්ෙඡ්දය තුළ, 603 දී, K&#39;inich Janaab&#39; Pakal 1 (&quot;පළමු පූජනීය මල් පලිහ&quot;) නම් සගයෙක් උපත ලැබීය. බොහෝ රාජකීයයන්ගේ ඉහත සඳහන් කළ මරණ අනුප්‍රාප්තිකය සඳහා මීළඟ හොඳම අපේක්ෂකයා ලෙස ඔහුව අත්හැරියේය, එය මාතෘ පාරම්පරික ඉල්ලීමක් වුවද. ඔහුගේ මව, Ix Sak K&#39;uk&#39;, 615 සිට යුව රජුට හැකියාව ලැබෙන තෙක් ඵලදායී ලෙස පාලනය කළාය. K&#39;nicich Janaab&#39; Pakal 1 වසර 68ක් පාලනය කරමින්, එහි වඩාත් ආකර්ෂණීය ස්මාරක ඉදි කරමින්, සහ, ඇත්ත වශයෙන්ම, සාර්ථක හමුදා මෙහෙයුම් ක්‍රියාත්මක කරමින්, Palenque හි ශ්‍රේෂ්ඨතම පාලකයා බවට පත් වනු ඇත. 650 දී පමණ ජනාබ් පාකාල් විසින් පලෙන්ක්වේ උතුරු හා නැගෙනහිර මායිම් යළි තහවුරු කිරීමට පටන් ගත්තේය. නැවතත්, Calakmul පිස්සු වැටී, Palenque දෙසට ගමන් කළේය, 654 දී එය නැවත වරක් &quot;කොරවමින්&quot;. නමුත් එය පෙර පරිදිම පහරක් නොවූ අතර, Palenque ඉක්මනින් ප්‍රතිප්‍රහාර එල්ල කර, Calakmul හි මිත්‍ර නගරය Pomona අල්ලාගෙන, එහි නායකයින් බිලිදී, සාමාජිකයෙකු ස්ථාපනය කළේය. සිංහාසනයේ පැලෙන්කේගේම රාජවංශයේ එස්. *පාලෙන්ක්වේ නිරිත දෙසින් පිහිටි Yaxchilan, පාලකයන්ගේ සම්පූර්ණ කාලසටහනක් ස්ථාපිත කළ පළමු ස්ථානවලින් එකකි. කෙසේ වෙතත්, එක් විෂමතාවයක් කැපී පෙනේ. එක් පාලකයෙකු වූ Shield Jaguar 1 741 දෙසැම්බර් 1 වන දින මිය ගියේය. මීළඟ පාලකයා 752 මැයි 3 වන දින දක්වා සිංහාසනයේ අසුන් නොගනු ඇත. මෙම පුද්ගලයා IV වන බර්ඩ්-ජගුවාර් ලෙස හැඳින්වූ අතර, &quot;Lady Eveningstar&quot; හි සූර්යයා විය. , කුතුහලයෙන් යුතුව, ඔහුගේ ප්‍රවේශය තෙක් වාර්තාවල කොතැනකවත් නොපෙන්වයි. කුතුහලකයා පවා: අපි දන්නවා Eveiningstar ආර්යාව Calakmul හි සහ Shield Jaguar 1 ගේ ද්විතීයික බිරිඳ, බොහෝ විට දේශපාලන විවාහයක් විය හැකිය. නමුත් ෂීල්ඩ් ජගුවාර් රැජිනගේ බිරිඳ Xoc ආර්යාව ඇදහිය නොහැකි තරම් ජනප්‍රිය සහ බලවත් කාන්තාවක්; ඇගේ පුතා පාලනය නොකළ යුත්තේ ඇයි? හොඳයි, අපි Bird Jaguar IV ගේ ක්‍රියාකාරකම් දෙස බැලුවහොත්, ඔහු දැවැන්ත ප්‍රචාරණයක් සිදු කරමින් සිටි බව පැහැදිලිය: ඓතිහාසික දර්ශන තුළට ඔහුව ඇතුල් කිරීම, ඔහු සහ ඔහුගේ මව වැදගත් පුද්ගලයින් සමඟ චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර කරන ආකාරය සහ ඔහුගේ සියලු වර්ගවල සතුරන් අල්ලා ගන්නා ආකාරය පිළිබඳ ඡායාරූප. . කුරුළු ජගුවාර් IV ගේ නම නිතර නිතර මාතෘකා ගණනාවක් අනුගමනය කරයි: &quot;රාජ්‍ය ආභරණ සහිත හිස් කබලේ කැප්ටර්&quot;, &quot;අල්ලා ගත් 20 දෙනාගේ&quot; සහ &quot;අජ් යූක් හි කැප්ටර්&quot;. (තරමක් පොදු සම්ප්‍රදායක්) ඔහු බොහෝ හමුදා ව්‍යාපාර මෙහෙයවීමට පෙර ඔහුගේ පාලන සමයේ ආරම්භයේ සිටම මෙම මාතෘකා භාවිතා කරයි. සහ Yaxchilan ගේ ප්‍රතිවාදියා වන Piedras Negras හිදී, 741 සහ 752 අතර කාලයේ අල්ලා ගත් වංශාධිපතියෙකු පෙන්වන සෙල්ලිපියක් අපට හමු වේ, බොහෝ වංශවත් අය Xoc ආර්යාවගේ අතුරුදහන් වූ පුත්‍රයා ලෙස සලකති. මෙය එකට එකතු කරන්න, අප සතුව සම්භාව්‍ය මායා *ගේම් ඔෆ් ත්‍රෝන්ස්* පින්තූරයක් තිබේ: ඉතා සාර්ථක රජෙකුගේ මරණයෙන් පසු අනුප්‍රාප්තිකය සඳහා තරඟ කරන රැජින, සහෝදරයන් සහ සමහර අවස්ථාවාදී අසල්වැසියන්. ඔබට පෙනෙන පරිදි, සම්භාව්‍ය මායා පහත් බිම්වල හමුදා ප්‍රයත්නයන් බොහෝ විට දේශපාලනික විය. රාජධානි භූමිය සහ අවට කුඩා නගර කෙරෙහි බලපෑම මත තරඟ කරමින් සිටියහ. අනුප්‍රාප්තිය අවිනිශ්චිත වූ විට වංශාධිපතියන් සිංහාසන සඳහා තරඟ කළහ. සෑම අවස්ථාවකදීම, ජයග්‍රාහකයින් වැදගත් පුද්ගලයින් වහල්භාවයට ගෙන ගොස් ඔවුන්ව පූජා කරමින්, පසුව &quot;කැප්ටර්&quot; යන මාතෘකා වලින් සැරසී සිටියහ.