**1/3: Historiography**

The Battle of Leuktra (371 BC) is notoriously difficult to reconstruct. As Pritchett once remarked with obvious exasperation, "there are more reconstructions of Leuktra than of any other ancient battle, and the end is not in sight." There are a number of philological and historiographical reasons for the controversy, but the main one is - ironically - that we have so many sources for the battle. Most Classical Greek engagements are known from just one source. For Leuktra, we have four full accounts:

* Xenophon, *Hellenika* 6.4.9-15. This is the only contemporary source, and written by an experienced commander with close ties to the rulers of Sparta.
* Diodoros of Sicily, *Library of History* 15.55-56. Written in the 1st century BC, possibly using the lost work of the 4th century BC historian Ephoros as a source.
* Plutarch, *Life of Pelopidas* 23. Written in the 2nd century AD. Plutarch was himself a Boiotian, and possibly used the lost 4th century BC historical accounts of Ephoros and Kallisthenes.
* Pausanias, *Tour of Greece* 9.13.3-12. Written in the 2nd century AD, presumably based on local traditions.

In addition, there are numerous anecdotes about Leuktra in both Polyainos' and Frontinus' collections of stratagems. Now, if all these sources were complementary, we would know more about Leuktra than about any other ancient battle. But, of course, they're not. They offer completely incompatible accounts of the battle that get more fanciful the greater the chronological distance form the actual event.

* **Xenophon** describes a simple battle in which a deep Theban phalanx preceded by a cavalry screen crashed directly into a shallower Spartan formation, making the allies of both sides irrelevant to the course of the battle. As attrition mounted and key officers fell, Spartan morale eventually broke.
* **Diodoros** has it that the Spartans advanced in a crescent formation, hoping to encircle the outnumbered Theban force. Seeing their advance, the Theban commander Epameinondas deployed his army in echelon to keep his weaker troops out of the fight, and concentrated all his strength on one of the pincers of the Spartan crescent.
* According to **Plutarch**, the Spartans advanced in line, but attempted to extend their line to the right and then wheel inwards to attack the Theban phalanx in the flank. To prevent this, Epameinondas first ordered his elite Sacred Band to charge into the Spartan wing mid-manoeuvre, and then led the main phalanx against their main force as they tried to regain their formation. Plutarch alone mentions the Sacred Band.

What are we to make of all this? For centuries, scholars have recognised that they must choose one account over the others, since they will not coexist. They have offered arguments in favour of all 3 accounts, and their reconstructions of the battle have varied accordingly. I won't bore you with the initial blows of this controversy, which involve a lot of Germans and Gothic script; the key modern interpretation is that of J.K. Anderson.^1 

First, Anderson pointed out that Diodoros' account perfectly mirrors the solution offered by Diodoros' contemporary, the tactician Onasander, in the event of encountering an enemy in crescent formation. Since the crescent formation is otherwise unheard of in Classical Greece, it seems all too likely that we should dismiss Diodoros' account as a purely theoretical tactical exercise with no basis in historical reality.

Second, Anderson argued that Xenophon was biased in favour of the Spartans, that he hated the Thebans, and that he was merely writing an apology for the Spartan defeat. He was not the first to assume that Xenophon's account is basically worthless, but he started a trend in recent scholarship (including notable figures like Buckler^2 and Cartledge^3) that starts from the premise that this contemporary source is best ignored.

Third, he made a forceful argument in favour of Plutarch's account. He pointed out that the manoeuvre described in this account is the same as the one the Spartans used to win at the Nemea in 394 BC, and that it is also described in detail in Xenophon's fictional account of the battle of Thymbrara in the *Kyroupaideia*. Of course, Xenophon would not have described such Spartan sophistication at Leuktra, because he wasn't trying to give an honest account; but Plutarch, according to Anderson, preserved the truth. The Spartans were trying to outmanoeuvre the Thebans, but they were caught off guard by Epameinondas' rapid response; they were no match for the combined might of the Sacred Band and the 50-deep phalanx.

This interpretation has remained dominant until very recently. The revolt began quietly with Devine, who pointed out that Xenophon, as a contemporary source, probably should be taken seriously.^4 But his own reconstruction of the battle is completely mad. The case was made much more forcefully by V.D. Hanson a few years later.^5 Hanson showed how the accounts of Diodoros and Plutarch were themselves based on unreliable sources already discredited in antiquity, and stressed that we should trust Xenophon, the veteran mercenary general, to know what he was talking about. Indeed, for all its simplicity, Xenophon's version perfectly explains how the battle was won and lost. Hanson then makes the crucial point that modern authors are probably hesitant to rely on Xenophon precisely because he suggests *the Spartans were beaten by very crude tactics and Epameinondas did nothing new.* Modern scholars have been guided by their assumption that the Spartan defeat could only be accounted for by spectacular tactical innovations. This led them to favour the less reliable accounts of Plutarch and Diodoros over the actually quite blunt and honest picture sketched by Xenophon.

Now, I said "very recently" because it took a long time for Hanson's view to catch on. A lot of scholars probably still favour Anderson and therefore Plutarch; some might even be in the camp of Hammond and therefore Diodoros. But with Hutchinson,^6 Lendon,^7 Wheeler^8 and others now endorsing Hanson's "simple" view of Leuktra, it seems Xenophon and Theban brute force are now gaining ground. It fits much better within the tactical context of 4th century BC Greece than the later accounts. New interpretations of the Sacred Band also support the view that they had no decisive role to play at Leuktra. It would take a lot to persuade scholars to return to accounts that are inevitably later and more derivative.

**References**

1. J.K. Anderson, *Military Theory and Practice in the Age of Xenophon* (1970)

2. J. Buckler, 'Plutarch on Leuktra', *Symbolae Osloenses* 55 (1980), 75-93

3. P. Cartledge, *Agesilaos and the Crisis of Sparta* (1987)

4. A.M. Devine, 'EMBOɅON: a Study in Tactical Terminology', *Phoenix* 37 (1983), 201-217

5. V.D. Hanson, 'Epameinondas, the Battle of Leuktra (371 B.C.) and the "Revolution" in Greek Battle Tactics', *Classical Antiquity* 7 (1988), 190-207

6. G. Hutchinson, *Xenophon and the Art of Command* (2000)

7. J.E. Lendon, *Soldiers and Ghosts: A History of Battle in Classical Antiquity* (2005)

8. E.L. Wheeler (ed.), *The Armies of Classical Greece* (2007)

**1/3: ඉතිහාස ලේඛනය** ලියුක්ට්‍රා සටන (ක්‍රි.පූ. 371) ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීම කුප්‍රකට අසීරුය. ප්‍රිචෙට් වරක් පැහැදිලි කෝපයකින් යුතුව ප්‍රකාශ කළ පරිදි, &quot;වෙනත් ඕනෑම පැරණි සටනකට වඩා ලියුක්‍රා හි ප්‍රතිනිර්මාණයන් වැඩි වන අතර අවසානය පෙනෙන්නේ නැත.&quot; මතභේදයට භාෂා විද්‍යාත්මක හා ඉතිහාසගත හේතු ගණනාවක් ඇත, නමුත් ප්‍රධාන එක - උත්ප්‍රාසාත්මක ලෙස - අපට සටන සඳහා බොහෝ මූලාශ්‍ර තිබේ. බොහෝ සම්භාව්‍ය ග්‍රීක නියැලීම් දන්නේ එක් මූලාශ්‍රයකින් පමණි. Leuktra සඳහා, අපට සම්පූර්ණ ගිණුම් හතරක් ඇත: * Xenophon, *Hellenika* 6.4.9-15. මෙය එකම සමකාලීන මූලාශ්‍රය වන අතර ස්පාටාහි පාලකයන් සමඟ සමීප සබඳතා ඇති පළපුරුදු අණ දෙන නිලධාරියෙකු විසින් ලියා ඇත. * Diodoros of Sicily, *ඉතිහාස පුස්තකාලය* 15.55-56. ක්‍රි.පූ. 1 වැනි සියවසේ දී ලියා ඇති අතර, ක්‍රිස්තු පූර්ව 4 වැනි සියවසේ ඉතිහාසඥ එෆොරොස්ගේ නැති වූ කෘතිය මූලාශ්‍රයක් ලෙස යොදාගෙන විය හැකිය. * Plutarch, *Life of Pelopidas* 23. ක්‍රි.ව. 2 වැනි සියවසේ ලියා ඇත. ප්ලූටාර්ක් තමාම බොයෝටියානුවෙකු වූ අතර, සමහර විට ක්‍රි.පූ. 4 වැනි සියවසේ නැතිවූ එෆොරොස් සහ කලිස්තනීස් පිළිබඳ ඓතිහාසික වාර්තා භාවිත කරන්නට ඇත. * Pausanias, *ග්රීසියේ සංචාරය* 9.13.3-12. ක්‍රිස්තු වර්ෂ 2 වැනි සියවසේදී ලියා ඇති අතර, එය දේශීය සම්ප්‍රදායන් මත පදනම් විය හැකිය. මීට අමතරව, Polyainos&#39; සහ Frontinus ගේ උපාය මාර්ග දෙකෙහිම ලියුක්ට්‍රා පිළිබඳ බොහෝ කථාන්දර තිබේ. දැන්, මේ සියලු මූලාශ්‍ර අනුපූරක නම්, වෙනත් ඕනෑම පැරණි සටනකට වඩා අපි ලියුක්‍රා ගැන වැඩි යමක් දනිමු. නමුත්, ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔවුන් එසේ නොවේ. සත්‍ය සිදුවීමේ කාලානුක්‍රමික දුර වැඩි වන තරමට ඔවුන් සටන පිළිබඳ සම්පූර්ණයෙන්ම නොගැලපෙන ගිණුම් ඉදිරිපත් කරයි. ***Xenophon** සරල සටනක් විස්තර කරන අතර, අශ්වාරෝහක තිරයකින් පෙරාතුව ඇති ගැඹුරු තීබන් ෆැලන්ක්ස් නොගැඹුරු ස්පාටන් සංයුතියකට කෙලින්ම කඩා වැටුණු අතර, දෙපාර්ශවයේ මිත්‍ර පාක්ෂිකයින් සටනේ ගමන් මගට අදාළ නොවේ. ආක්‍රමණය වැඩි වී ප්‍රධාන නිලධාරීන් පහත වැටෙද්දී, ස්පාටන් චිත්ත ධෛර්යය අවසානයේ බිඳ වැටුණි. * **Diodoros** ට අනුව ස්පාටන්වරු ක්‍රෙසන්ට් සැකැස්මකින් ඉදිරියට ගිය අතර, සංඛ්‍යාත්මකව වැඩි වූ තීබන් හමුදාව වට කිරීමට බලාපොරොත්තු වේ. ඔවුන්ගේ ඉදිරි ගමන දුටු තීබන් අණදෙන නිලධාරි එපමෙයිනොන්ඩාස් තම දුර්වල හමුදා සටනෙන් ඈත් කර තැබීමට තම හමුදාව තලයේ යෙදවූ අතර, ස්පාටන් චන්ද්‍ර චන්ද්‍රයාගේ එක් පයින්සර් එකක් මත සිය සියලු ශක්තිය යොමු කළේය. **Plutarch** ට අනුව, ස්පාටන්වරු පේළියේ ඉදිරියට ගිය නමුත්, ඔවුන්ගේ රේඛාව දකුණට දිගු කර, පසුව රෝදය ඇතුළතින් තීබන් ෆැලන්ක්ස් වෙත පහර දීමට උත්සාහ කළහ. මෙය වලක්වා ගැනීම සඳහා, Epameinondas ප්‍රථමයෙන් ඔහුගේ ප්‍රභූ පූජනීය සංගීත කණ්ඩායමට Spartan wing මැද උපාමාරුව වෙත ආරෝපණය කරන ලෙස නියෝග කළ අතර, පසුව ඔවුන් නැවත පිහිටුවීමට උත්සාහ කරන විට ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන බලවේගයට එරෙහිව ප්‍රධාන ෆැලන්ක්ස් ගෙන ගියේය. ප්ලූටාර්ක් පමණක් පූජනීය සංගීත කණ්ඩායම ගැන සඳහන් කරයි. මේ සියල්ලෙන් අප කුමක් කළ යුතුද? ශතවර්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ, විද්වතුන් පිළිගෙන ඇත්තේ ඔවුන් සහජීවනයෙන් නොසිටින බැවින්, අනෙක් ගිණුමට වඩා එක් ගිණුමක් තෝරාගත යුතු බවයි. ඔවුන් ගිණුම් 3ටම පක්ෂව තර්ක ඉදිරිපත් කර ඇති අතර, සටනේ ඔවුන්ගේ ප්‍රතිනිර්මාණයන් ඒ අනුව වෙනස් වී ඇත. බොහෝ ජර්මානුවන් සහ ගොතික් අක්ෂර ඇතුළත් මෙම මතභේදයේ ආරම්භක පහරවල් සමඟ මම ඔබව කම්මැලි නොකරමි; ප්‍රධාන නූතන අර්ථකථනය JK Anderson ගේ ය. ^1 පළමුව, ඇන්ඩර්සන් පෙන්වා දුන්නේ අඩ සඳ සෑදීමේදී සතුරෙකු හමු වූ විට Diodoros ගේ සමකාලීන උපක්‍රම ශිල්පී Onasander විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද විසඳුම Diodoros ගේ ගිණුම මනාව පිළිබිඹු කරන බවයි. ක්‍රෙසන්ට් සෑදීම සම්භාව්‍ය ග්‍රීසියේ වෙනත් ආකාරයකින් අසා නැති නිසා, ඓතිහාසික යථාර්ථයේ කිසිදු පදනමක් නැති තනිකරම න්‍යායික උපායික අභ්‍යාසයක් ලෙස අපි ඩයෝඩෝරස්ගේ ගිණුම ඉවත දැමිය යුතු බව පෙනේ. දෙවනුව, ඇන්ඩර්සන් තර්ක කළේ Xenophon ස්පාටන්වරුන්ට පක්ෂග්‍රාහී බවත්, ඔහු තීබන්ස්වරුන්ට වෛර කරන බවත්, ඔහු ස්පාටන් පරාජයට සමාව අයැදීමක් පමණක් ලියන බවත්ය. Xenophon ගේ ගිණුම මූලික වශයෙන් වැදගැම්මකට නැති බව උපකල්පනය කළ පළමු පුද්ගලයා ඔහු නොවේ, නමුත් ඔහු මෑත කාලීන ශිෂ්‍යත්වයේ ප්‍රවණතාවක් ආරම්භ කළේය (Buckler^2 සහ Cartledge^3 වැනි කැපී පෙනෙන පුද්ගලයින් ඇතුළුව) එය මෙම සමකාලීන මූලාශ්‍රය වඩාත් හොඳින් නොසලකා හරිනු ලැබේ යන පදනමෙන් ආරම්භ විය. තෙවනුව, ඔහු ප්ලූටාර්ක්ගේ ගිණුමට පක්ෂව බලවත් තර්කයක් ඉදිරිපත් කළේය. මෙම වාර්තාවේ විස්තර කර ඇති උපාමාරුව ක්‍රි.පූ. 394 දී Nemeaහිදී ස්පාටන්වරුන් ජය ගැනීමට යොදාගත් උපාමාරුව හා සමාන බවත්, එය *Kyroupaideia* හි Thymbrara සටන පිළිබඳ Xenophon ගේ ප්‍රබන්ධ වාර්තාවේ ද විස්තරාත්මකව විස්තර කර ඇති බවත් ඔහු පෙන්වා දුන්නේය. . ඇත්ත වශයෙන්ම, Xenophon Leuktra හි එවැනි ස්පාටන් සූක්ෂ්මතාවයක් විස්තර නොකරන්නට ඇත, මන්ද ඔහු අවංක ගිණුමක් දීමට උත්සාහ නොකළ බැවිනි; නමුත් ඇන්ඩර්සන්ට අනුව ප්ලූටාර්ක් සත්‍යය ආරක්ෂා කළේය. ස්පාටන්වරු තීබන්වරුන් අභිබවා යාමට උත්සාහ කරමින් සිටියද, එපමෙයිනොන්ඩාස්ගේ වේගවත් ප්‍රතිචාරයෙන් ඔවුන් නොසැලී සිටියහ. ඔවුන් පූජනීය සංගීත කණ්ඩායමේ සහ 50-ගැඹුරු ෆැලන්ක්ස් හි ඒකාබද්ධ ශක්තියට නොගැලපේ. මෙම අර්ථ නිරූපණය ඉතා මෑතක් වන තුරුම ප්‍රමුඛව පැවතුනි. සමකාලීන මූලාශ්‍රයක් ලෙස සෙනෝෆෝන් බොහෝ විට බැරෑරුම් ලෙස සැලකිය යුතු බව පෙන්වා දුන් ඩෙවින් සමඟ කැරැල්ල නිහඬව ආරම්භ විය. වසර කිහිපයකට පසු VD හැන්සන් විසින් මෙම නඩුව වඩාත් බලහත්කාරයෙන් ඉදිරිපත් කරන ලදී.^5 පුරාතනයේ දැනටමත් අපකීර්තියට පත් වූ විශ්වාස කළ නොහැකි මූලාශ්‍ර මත පදනම් වූ Diodoros සහ Plutarch ගේ ගිණුම් බව හැන්සන් පෙන්වා දුන් අතර, අපි ප්‍රවීණ කුලී හේවා ජෙනරල් වන Xenophon විශ්වාස කළ යුතු බව අවධාරණය කළේය. ඔහු කතා කළේ කුමක් දැයි දැන ගැනීමට. ඇත්ත වශයෙන්ම, එහි සියලු සරල බව සඳහා, Xenophon හි අනුවාදය සටන ජයගත් සහ පරාජය වූ ආකාරය මනාව පැහැදිලි කරයි. එවිට හැන්සන් තීරණාත්මක කරුණක් නම්, නූතන කතුවරුන් නිශ්චිතවම Xenophon මත විශ්වාසය තැබීමට පසුබට වන්නේ ඔහු යෝජනා කරන නිසා, ස්පාටන්වරුන් ඉතා ගොරහැඩි උපක්‍රමවලින් පරාජයට පත් වූ බවත්, Epameinondas අලුත් දෙයක් නොකළ බවත් ය. දර්ශනීය උපායශීලී නවෝත්පාදනයන් මගින් ගණන් ගත යුතුය. මෙය Xenophon විසින් අඳින ලද තරමක් මොට සහ අවංක චිත්‍රයට වඩා Plutarch සහ Diodoros ගේ අඩු විශ්වාසදායක ගිණුම් වලට අනුග්‍රහය දැක්වීමට ඔවුන් හේතු විය. දැන් මම &quot;ඉතා මෑතකදී&quot; කීවේ හැන්සන්ගේ දසුනට හසු වීමට බොහෝ කාලයක් ගත වූ බැවිනි. බොහෝ විද්වතුන් තවමත් ඇන්ඩර්සන්ට අනුග්‍රහය දක්වන අතර ඒ නිසා ප්ලූටාර්ක්ට; සමහරු හැමන්ඩ්ගේ කඳවුරේ පවා විය හැකිය, එබැවින් ඩියෝඩෝරෝස්. නමුත් Hutchinson,^6 Lendon,^7 Wheeler^8 සහ තවත් අය දැන් ලියුක්‍රා පිළිබඳ හැන්සන්ගේ &quot;සරල&quot; දැක්ම අනුමත කිරීමත් සමඟ, Xenophon සහ Theban brute force දැන් ප්‍රබලත්වය ලබා ගනිමින් සිටින බව පෙනේ. එය පසුකාලීන වාර්තාවලට වඩා ක්‍රි.පූ. 4 වැනි සියවසේ ග්‍රීසියේ උපායික සන්දර්භය තුළ වඩාත් හොඳින් ගැලපේ. පූජනීය සංගීත කණ්ඩායමේ නව අර්ථකථනයන් ද ඔවුන්ට ලියුක්‍රා හි තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් ඉටු නොකළ බවට මතයට සහාය වේ. නොවැළැක්විය හැකි ලෙස පසුකාලීන සහ වඩාත් ව්‍යුත්පන්න ගිණුම් වෙත ආපසු යාමට විද්වතුන් පෙළඹවීමට බොහෝ දේ අවශ්‍ය වනු ඇත. **යොමු** 1. JK Anderson, *Military Theory and Practice in the Age of Xenophon* (1970) 2. J. Buckler, &#39;Plutarch on Leuktra&#39;, *Symbole Osloenses* 55 (1980), 75-93 3. P. Cartledge, *Agesilaos and the Crisis of Sparta* (1987) 4. AM Devine, &#39;EMBOɅON: a Study in Tactical Terminology&#39;, *Phoenix* 37 (1983), 201-217 5. VD Hanson, &#39;Epameinondas, the ලියුක්‍රා සටන (ක්‍රි.පූ. 371) සහ ග්‍රීක සටන් උපක්‍රමවල &quot;විප්ලවය&quot;, *සම්භාව්‍ය පෞරාණිකත්වය* 7 (1988), 190-207 6. ජී. හචින්සන්, *සෙනෝෆෝන් සහ විධාන කලාව* (2000) 7. ජේ.ඊ. Lendon, *Soldiers and Ghosts: A History of Battle in Classical Antiquity* (2005) 8. EL Wheeler (ed.), *The Armies of Classical Greece* (2007)
