Hi! You might be interested in [this post](_URL_0_) I wrote recently about the Persian army numbers you find in sources like Herodotos and Xenophon. In short, these numbers are not reliable historic facts, but estimates that were meant to look plausible enough not to undermine Greek authors' credibility. They probably reflect the Greeks' (pretty ill-informed) estimates of the full manpower potential of the Persian empire, not the size of actual field armies. We are fairly certain that the numbers we get (such as Xerxes' army of 2.6 million in 480 BC, or Artaxerxes II's 1.2 million men at Kounaxa in 401 BC) are impossibly large; the logistical challenges would be far too great.

That said, it's certain that the Persians would have been able to field larger armies than their Greek enemies; modern scholars' estimates for their largest armies tend to range between 60,000 and 150,000. These numbers are entirely plausible given the vast manpower reserves of the Achaemenid Persian empire. This was the largest empire that had ever existed. It covered some of the world's most densely populated areas, such as Egypt, Phoenicia and Mesopotamia. Even if they required each of their satrapies (administrative districts) to supply only a modest number of men, their royal armies would soon reach a vast total. To these levies and locally raised mercenaries the Persians would add their own standing forces: the king's royal bodyguard of 10,000 infantry, and the Persian cavalry raised from estates across the empire.

The logistical challenges of fielding such forces were immense. Every man and horse needed food and drink; food and equipment needed to be carried either by humans or by pack animals, each of which needed food and drink as well. Armies tended to march with large throngs of merchants, craftsmen, engineers, cooks, guides, servants, entertainers and sex workers in tow. The Persian king travelled with an enormous entourage of courtiers, councillors, concubines and companions. Moving all these people required careful organisation and a tremendous amount of resources. It was practically impossible for an army to carry its own supplies for more than a few days' marching.

Herodotos describes the two ways in which the Persians solved these problems. The first was to "call ahead", so to speak, and order the assembly of supply dumps along the route where the army was to march. In friendly territory this was easily done using local food and fodder surplus. It was more than the Greeks themselves ever managed in logistical terms, though, and provoked some admiration in the Greek historian. Greek practice was typically to rely on local markets, and the Spartan king Agesilaos was praised for the simple expedient of having such markets arranged in advance to ensure a supply of food would be available for his men to buy.

The second solution was simply to requisition supplies from the territories the Persians were moving through. Herodotos reports a Persian practice, also attested elsewhere, to subject these territories to a special tax called the King's Dinner. This meant in theory that a particular city or region would have the honour of setting up a banquet for the king, but in practice that the area's food stores would be used up to feed and entertain the Persian army and allow the king to engage in royal generosity towards his loyal followers. Herodotos tells us that the island of Thasos was made to supply the King's Dinner at a cost of 400 silver talents (about 8,000 years' worth of wages for a skilled worker). Where no supply dumps were set up, then, the Great King simply solved his logistical problems by squeezing his subjects for everything they had.
හායි! ඔබ [මෙම සටහන](_URL_0_) ගැන උනන්දු විය හැක Herodotos සහ Xenophon වැනි මූලාශ්‍රවලින් ඔබ සොයා ගන්නා පර්සියානු හමුදා අංක ගැන මම මෑතකදී ලිව්වෙමි. කෙටියෙන් කිවහොත්, මෙම සංඛ්‍යා විශ්වාසදායක ඓතිහාසික කරුණු නොවේ, නමුත් ග්‍රීක කතුවරුන්ගේ විශ්වාසනීයත්වයට හානියක් නොවන පරිදි පිළිගත හැකි බව පෙනෙන්නට තිබූ ඇස්තමේන්තු වේ. ඔවුන් බොහෝ විට පර්සියානු අධිරාජ්‍යයේ සම්පූර්ණ මිනිස් බල විභවය පිළිබඳ ග්‍රීකයන්ගේ (සාමාන්‍ය තොරතුරු නැති) ඇස්තමේන්තු පිළිබිඹු කරනවා මිස සැබෑ ක්ෂේත්‍ර හමුදාවන්ගේ ප්‍රමාණය නොවේ. අපට ලැබෙන සංඛ්‍යා (ක්‍රි.පූ. 480 දී මිලියන 2.6 ක Xerxes ගේ හමුදාව හෝ ක්‍රි.පූ. 401 දී Kounaxa හිදී IIවන අර්ටැක්සෙර්ක්ස්ගේ මිලියන 1.2 ක් වූ මිනිසුන් වැනි) විශාල සංඛ්‍යාවක් බව අපට තරයේ විශ්වාසයි. සැපයුම් අභියෝග ඉතා විශාල වනු ඇත. එනම්, පර්සියානුවන්ට ඔවුන්ගේ ග්‍රීක සතුරන්ට වඩා විශාල හමුදා යෙදවීමට හැකිවනු ඇති බව නිසැකය. ඔවුන්ගේ විශාලතම හමුදාවන් සඳහා නූතන විද්වතුන්ගේ ඇස්තමේන්තු 60,000 සහ 150,000 අතර පරාසයක පවතී. Achaemenid පර්සියානු අධිරාජ්‍යයේ විශාල මිනිස් බල සංචිත අනුව මෙම සංඛ්‍යා සම්පූර්ණයෙන්ම පිළිගත හැකිය. මෙය මෙතෙක් පැවති විශාලතම අධිරාජ්‍යය විය. එය ඊජිප්තුව, ෆීනීසියා සහ මෙසපොතේමියාව වැනි ලෝකයේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ ආවරණය කළේය. ඔවුන්ගේ එක් එක් සැට්‍රාපි (පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක) සඳහා සාමාන්‍ය මිනිසුන් සංඛ්‍යාවක් පමණක් සැපයීමට ඔවුන්ට අවශ්‍ය වුවද, ඔවුන්ගේ රාජකීය හමුදාවන් ඉතා ඉක්මනින් විශාල එකතුවකට ළඟා වනු ඇත. මෙම බද්දට සහ දේශීයව ගොඩනැගුණු කුලී හේවායන්ට පර්සියානුවන් ඔවුන්ගේම ස්ථාවර හමුදාවන් එකතු කරනු ඇත: රජුගේ රාජකීය ආරක්ෂක භටයින් 10,000 ක් සහ අධිරාජ්‍යය පුරා වතුවලින් ගොඩනැගුණු පර්සියානු අශ්වාරෝහක. එවැනි බලවේගයන් ඉදිරිපත් කිරීමේ ප්‍රවාහණ අභියෝග අතිමහත්ය. සෑම මිනිසෙකුටම සහ අශ්වයෙකුටම කෑම බීම අවශ්‍ය විය. ආහාර සහ උපකරණ මිනිසුන්ට හෝ අසුරන සතුන්ට රැගෙන යාමට අවශ්‍ය විය, ඒ සෑම එකක්ම ආහාර පාන ද අවශ්‍ය විය. වෙළෙන්දන්, ශිල්පීන්, ඉංජිනේරුවන්, අරක්කැමියන්, මාර්ගෝපදේශකයින්, සේවකයන්, විනෝදකාමීන් සහ ලිංගික ශ්‍රමිකයින් විශාල පිරිසක් සමඟ හමුදාව ගමන් කිරීමට නැඹුරු විය. පර්සියානු රජු රාජ සභිකයන්, මන්ත්‍රීවරුන්, උපභාර්යාවන් සහ සහචරයින් විශාල පිරිවරක් සමඟ ගමන් කළේය. මේ සියලු දෙනා ගෙනයාමට ප්‍රවේශම් සහගත සංවිධානයක් සහ අතිවිශාල සම්පත් ප්‍රමාණයක් අවශ්‍ය විය. දින කීපයකට වඩා වැඩි කාලයක් ගමන් කිරීමට හමුදාවකට තමන්ගේම සැපයුම් රැගෙන යාම ප්‍රායෝගිකව කළ නොහැක්කකි. පර්සියානුවන් මෙම ගැටළු විසඳූ ආකාර දෙක හෙරොඩෝටෝස් විස්තර කරයි. පළමුවැන්න නම්, &quot;ඉදිරියට කැඳවීම&quot;, එසේ පැවසීමට සහ හමුදාව ගමන් කිරීමට නියමිත මාර්ගය ඔස්සේ සැපයුම් ඩම්ප් එකලස් කිරීමට නියෝග කිරීමයි. මිත්‍රශීලී ප්‍රදේශයක මෙය දේශීය ආහාර සහ ආහාර අතිරික්තය භාවිතයෙන් පහසුවෙන් සිදු කරන ලදී. එය ග්‍රීක ජාතිකයන් විසින්ම ලොජිස්ටික් ආකාරයෙන් කළමනාකරනයට වඩා වැඩි වූ අතර ග්‍රීක ඉතිහාසඥයා තුළ යම් ප්‍රශංසාවක් ඇති කළේය. ග්‍රීක භාවිතය සාමාන්‍යයෙන් දේශීය වෙලඳපොලවල් මත රඳා පැවතීම වූ අතර, ස්පාටන් රජු Agesilaos ඔහුගේ මිනිසුන්ට මිලදී ගැනීමට ආහාර සැපයුමක් සහතික කිරීම සඳහා කල්තියා එවැනි වෙළඳපලවල් සකස් කර තිබීමේ සරල ප්‍රයෝජනය ගැන පැසසුමට ලක් විය. දෙවන විසඳුම වූයේ පර්සියානුවන් ගමන් කරමින් සිටි ප්‍රදේශවලින් සැපයුම් ඉල්ලා සිටීමයි. මෙම භූමි ප්‍රදේශ රජුගේ රාත්‍රී භෝජන සංග්‍රහය ලෙස හැඳින්වෙන විශේෂ බද්දකට යටත් කිරීම සඳහා වෙනත් තැන්වල ද සහතික කර ඇති පර්සියානු පුරුද්දක් හෙරොඩෝටෝස් වාර්තා කරයි. මෙයින් අදහස් කළේ න්‍යායාත්මකව යම් නගරයකට හෝ ප්‍රදේශයකට රජු වෙනුවෙන් භෝජන සංග්‍රහයක් පිහිටුවීමේ ගෞරවය හිමි වන නමුත් ප්‍රායෝගිකව එම ප්‍රදේශයේ ආහාර ගබඩා පර්සියානු හමුදාව පෝෂණය කිරීමට සහ විනෝද වීමට සහ රජුට රාජකීය කටයුතුවල යෙදීමට ඉඩ සැලසෙන බවයි. ඔහුගේ විශ්වාසවන්ත අනුගාමිකයන් කෙරෙහි ත්‍යාගශීලීත්වය. හෙරොඩෝටෝස් අපට පවසන්නේ රජුගේ රාත්‍රී භෝජන සංග්‍රහය සඳහා රිදී තලෙන්ත 400 ක් (පුහුණු සේවකයෙකු සඳහා වසර 8,000 ක පමණ වැටුපක්) වැය කර තසෝස් දූපත සෑදූ බවයි. සැපයුම් ඩම්ප් පිහිටුවා නොතිබූ තැන, මහා රජු තම යටත්වැසියන් සතුව තිබූ සෑම දෙයක්ම මිරිකීමෙන් ඔහුගේ සැපයුම් ගැටලු විසඳා ගත්තේය.