*I speak of the Middle Ages.*

Islam doesn't really have monasticism. Within Sufism, Islam's mystical tradition, we can see some parallels to Christian monasticism, but fundamental differences remain--they are, at heart, different institutions with different roles to play in their respective religions and societies.

According to Christian tradition, the roots of monasticism lie in the late antique Egyptian desert, where so-called Desert Fathers (and Mothers!) were inspired to (in theory) leave "the world" behind, and move into isolated (in theory) caves or rough buildings to focus on their spiritual lives and relationships with God. Two things happened: one, they were seen as holy and people from nearby villages/cities came to them seeking advice and consolation. Two, they started to form their own communities. First, communities of hermits who sometimes came together; eventually, communities who devoted as much time to seeking God *as a community* (in group prayer) as on their own. And, eventually, these communities developed formal Rules to regulate their daily lives.

That is what we typically mean by "monasticism" in Christianity: a group of people, typically single-sex (although "double-houses" of women and men, isolated from each other but living side-by-side, are a western medieval thing in certain times and places), who swear permanent vows of poverty, chastity, and obedience; wear a uniform; and follow a rigid daily schedule of group prayer, individual prayer, and some amount of time for work.  

As a social institution, monasteries own land, play power politics, are played with *in* power politics among bishops and secular lords (donating land to a monastery to keep it out of someone else's hands), offer a place for noble and royal widows to finish out their lives without needing to remarry (and thus preventing their lands from leaving the family), provide charity, and intercede between their patrons and God. In the early Middle Ages, monasteries were *crucial* in spreading and anchoring Christianity across pagan Europe. They were centers of learning, literacy, and libraries throughout the medieval world. As a religious institution, monasteries allow monks and nuns to nurture their inner spiritual lives--Christian mysticism largely, though not exclusively, comes out of the monastic tradition.

So in Christianity, mysticism tends to emerge from monasticism, or is just one part of it. Conversely, Sufism is the inner or mystical dimension of Islam, and in some cases, we can see some parallels to monasticism within that mysticism tradition.

The Sufi tradition generally consists of disciples or students under a leader. As you might expect, this idea of a teacher with a group of students, appointing one as their heir upon their death, does lead to the development of *tariqa* or orders of Sufism. 

Unlike the rigid, exclusive, vowed communities of monasticism, however, Sufi orders are fluid. People can join them, leave them, adhere to multiple traditions at the same time!  They are collective teachings of ways to build your individual relationship with God. The Christian monastic orders can also be seen that way, but they are exclusive, for-life, and consider the full way of life as part of building that relationship.

Adherence to Sufi orders can manifest in many different forms. In some cases, particularly in north and west Africa, where an entire people or branch of a people will follow Sufi principles. Some Sufis will live independently and come together or meet with the teacher. But in other cases, we do see Sufis living in community. I stress that this is not the formal vowed life under a Rule of Christian monasticism. Neverthless, *zawiya*/*tekke*/Sufi "lodges" of the Middle Ages resemble their Christian counterparts in some ways.

Structurally or architecturally, the zawiya complex provided lodging for their Sufis, a school (zawiya simply means madrasa/religious school in some parts of the Arab world), space for daily prayer, and sometimes institutions like lodging for visitors or hospitals for the sick and indigent. You would find equivalents for all of these in medieval Christian monasteries! Zawiyas, though, reflected Sufism's individualistic focus much more than their Christian counterparts tended to. While most Christian monastic traditions did not allow individual cells or space for private prayer until later in the Middle Ages (Christianity also has an eremetic or hermit tradition, though), Sufi zawiyas frequently offered both. And again, vows and the rigidity of monastic Rules were not part of life in a zawiya.

Sufi zawiyas did, however, mirror Christian monasteries in their missionary function. Both individual Sufis and established zawiyas played crucial roles in the expansion of both Islam and literacy in the early medieval (and also rather more modern) world.

Islam and eventually Sufism are born and cultivated partially in lands very familiar with either western or eastern forms of Christian monasticism--including, of course, the Egyptian desert itself. Were the Sufi zawiyas inspired by the Christian monastic communities their founders were well aware of? Was it simply the case that the medieval Mediterranean world shared enough circumstances that educated religious communities as beacons of charity and missionary work filled a necessary niche in both? Or was it a mix of the two? As you can imagine, influences between Christian monasticism, Sufi zawiyas, and the mystical tradition within the two religions (and Judaism as well) remains a rather hotly debated question.

Overall, it is wrong to say medieval Islam developed monasticism. But a closer look reveals that within Sufism, institutions did develop that paralleled contemporary Christian monasteries in several important respects.

*My apologies for not including the Buddhist, Hindu or Jain monastic traditions in this discussion.*
*මම කතා කරන්නේ මධ්‍යතන යුගය ගැනයි.* ඉස්ලාමයේ ඇත්තටම පැවිදිකමක් නැහැ. ඉස්ලාමයේ අද්භූත සම්ප්‍රදාය වන සූෆිවාදය තුළ, ක්‍රිස්තියානි පැවිද්දට සමාන්තර කිහිපයක් අපට දැකිය හැක, නමුත් මූලික වෙනස්කම් ඉතිරිව පවතී - ඒවා හදවතින්, ඔවුන්ගේ ආගම් සහ සමාජයන්හි විවිධ භූමිකාවන් ඉටු කිරීමට විවිධ ආයතන වේ. ක්‍රිස්තියානි සම්ප්‍රදායට අනුව, පැවිදි වීමේ මූලයන් පවතින්නේ පෞරාණික ඊජිප්තු කාන්තාරයේ වන අතර, ඊනියා කාන්තාර පියවරුන් (සහ මව්වරුන්!) (න්‍යායාත්මකව) &quot;ලෝකය&quot; හැර දමා හුදකලා (න්‍යායාත්මකව) වෙත යාමට දේවානුභාවයෙන් ඇත. ඔවුන්ගේ අධ්‍යාත්මික ජීවිතය සහ දෙවියන් වහන්සේ සමඟ ඇති සබඳතා කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම සඳහා ගුහා හෝ රළු ගොඩනැගිලි. කරුණු දෙකක් සිදු විය: එකක්, ඔවුන් ශුද්ධ ලෙස සලකනු ලැබූ අතර, අවට ගම්වල/නගරවල අය උපදෙස් සහ සැනසීම පතා ඔවුන් වෙත පැමිණියහ. දෙක, ඔවුන් තමන්ගේම ප්රජාවන් පිහිටුවීමට පටන් ගත්හ. පළමුව, සමහර විට එකට එකතු වූ අසපු ප්‍රජාවන්; අවසානයේදී, ප්‍රජාවක් ලෙස * (කණ්ඩායම් යාච්ඥාවෙන්) දෙවියන් වහන්සේ සෙවීමට බොහෝ කාලයක් කැප කළ ප්‍රජාවන්. තවද, අවසානයේදී, මෙම ප්‍රජාවන් ඔවුන්ගේ දෛනික ජීවිතය නියාමනය කිරීම සඳහා විධිමත් නීති සකස් කළහ. ක්‍රිස්තියානි ධර්මයේ &quot;පැවිදි බව&quot; යන්නෙන් අප සාමාන්‍යයෙන් අදහස් කරන්නේ එයයි: සාමාන්‍යයෙන් තනි-ලිංගික (කාන්තාවන්ගේ සහ පිරිමින්ගේ &quot;ද්විත්ව නිවාස&quot; එකිනෙකාගෙන් හුදකලා වූ නමුත් එක පැත්තකින් ජීවත් වන පුද්ගලයන් සමූහයක් බටහිර මධ්‍යතන යුගයකි. නිශ්චිත කාලවල සහ ස්ථානවල ඇති දෙයක්), දරිද්‍රතාවය, නිර්මලකම සහ කීකරුකම පිළිබඳ ස්ථිර දිවුරුම් දෙන; නිල ඇඳුමක් අඳින්න; කණ්ඩායම් යාච්ඤාව, තනි පුද්ගල යාච්ඤාව සහ වැඩ සඳහා යම් කාලයක් ගත කිරීම සඳහා දැඩි දෛනික කාලසටහනක් අනුගමනය කරන්න. සමාජ ආයතනයක් ලෙස, ආරාමවලට ඉඩම හිමි වේ, බල දේශපාලනයක් ක්‍රීඩා කරයි, රදගුරුවරුන් සහ ලෞකික ස්වාමිවරුන් අතර * බලය දේශපාලනය සමඟ ක්‍රීඩා කරයි (අන්‍ය කෙනෙකුගේ අතින් එය වළක්වා ගැනීමට ආරාමයකට ඉඩම් පරිත්‍යාග කිරීම), උදාර සහ රාජකීය වැන්දඹුවන්ට ස්ථානයක් ලබා දෙයි. නැවත විවාහ වීමට අවශ්‍ය නොවී ඔවුන්ගේ ජීවිත අවසන් කිරීමට (සහ එමගින් ඔවුන්ගේ ඉඩම් පවුල හැර යාම වැලැක්වීම), පුණ්‍යාධාර සැපයීම සහ ඔවුන්ගේ අනුග්‍රාහකයන් සහ දෙවියන් අතර මැදිහත් වීම. මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, ආරාම මිථ්‍යාදෘෂ්ටික යුරෝපය පුරා ක්‍රිස්තියානි ධර්මය ව්‍යාප්ත කිරීමට සහ නැංගුරම් ලෑමට * තීරණාත්මක විය. ඒවා මධ්‍යකාලීන ලෝකය පුරා ඉගෙනීමේ, සාක්ෂරතාවේ සහ පුස්තකාලවල මධ්‍යස්ථාන විය. ආගමික ආයතනයක් ලෙස, ආරාම භික්ෂූන් වහන්සේලාට සහ කන්‍යා සොහොයුරියන්ට ඔවුන්ගේ අභ්‍යන්තර අධ්‍යාත්මික ජීවිතය පෝෂණය කිරීමට ඉඩ සලසයි - ක්‍රිස්තියානි ගුප්තවාදය බොහෝ දුරට, පමණක් නොව, පැවිදි සම්ප්‍රදායෙන් පිටතට පැමිණේ. එබැවින් ක්‍රිස්තියානි ධර්මය තුළ, අද්භූතවාදය පැවිදිභාවයෙන් මතුවීමට නැඹුරු වේ, නැතහොත් එය එහි එක් කොටසක් පමණි. අනෙක් අතට, සූෆිවාදය යනු ඉස්ලාමයේ අභ්‍යන්තර හෝ අද්භූත මානය වන අතර, සමහර අවස්ථාවලදී, එම ගුප්ත සම්ප්‍රදාය තුළ පැවිද්දට සමානකම් කිහිපයක් අපට දැකිය හැකිය. සුෆි සම්ප්‍රදාය සාමාන්‍යයෙන් සමන්විත වන්නේ නායකයෙකු යටතේ සිටින ගෝලයන් හෝ සිසුන්ගෙනි. ඔබ අපේක්ෂා කළ හැකි පරිදි, සිසුන් පිරිසක් සමඟ ගුරුවරයෙකුගේ මෙම අදහස, ඔවුන්ගේ මරණයෙන් පසු ඔවුන්ගේ උරුමක්කාරයා ලෙස එක් අයෙකු පත් කිරීම, *තාරිකා* හෝ සූෆිවාදයේ නියෝග වර්ධනය වීමට හේතු වේ. කෙසේ වෙතත්, දෘඩ, සුවිශේෂී, දිවුරුම් දුන් ප්‍රජාවන් මෙන් නොව, සූෆි නියෝග දියාරු ය. මිනිසුන්ට ඔවුන් සමඟ එකතු විය හැකිය, ඔවුන් හැර යා හැකිය, එකවර සම්ප්‍රදායන් කිහිපයක් පිළිපැදිය හැකිය! ඒවා දෙවියන් වහන්සේ සමඟ ඔබේ පෞද්ගලික සබඳතාව ගොඩනඟා ගැනීමට මාර්ග පිළිබඳ සාමූහික ඉගැන්වීම් වේ. ක්‍රිස්තියානි පැවිදි නියෝග ද ඒ ආකාරයෙන් දැකිය හැකි නමුත් ඒවා ජීවිතයට පමණක් සීමා වූ ඒවා වන අතර සම්පූර්ණ ජීවන මාර්ගය එම සබඳතාව ගොඩනැගීමේ කොටසක් ලෙස සලකයි. සුෆි නියෝග පිළිපැදීම විවිධ ආකාරවලින් ප්‍රකාශ විය හැක. සමහර අවස්ථාවලදී, විශේෂයෙන්ම උතුරු සහ බටහිර අප්‍රිකාවේ, සමස්ත ජනතාවක් හෝ ජනතාවක ශාඛාවක් සූෆි මූලධර්ම අනුගමනය කරනු ඇත. සමහර සූෆිවරුන් ස්වාධීනව ජීවත් වන අතර එකට පැමිණ හෝ ගුරුවරයා හමුවනු ඇත. නමුත් වෙනත් අවස්ථාවල දී, අපි සුෆිවරුන් සමාජයේ ජීවත් වන බව දකිමු. මෙය ක්‍රිස්තියානි පැවිදි පාලනයක් යටතේ ඇති විධිමත් භාරය ජීවිතය නොවන බව මම අවධාරණය කරමි. එසේ වුවද, මධ්‍යතන යුගයේ *zawiya*/*tekke*/Sufi &quot;ලැගුම්හල්&quot; යම් ආකාරයකින් ඔවුන්ගේ ක්‍රිස්තියානි සගයන් හා සමාන වේ. ව්‍යුහාත්මකව හෝ වාස්තු විද්‍යාත්මකව, zawiya සංකීර්ණය ඔවුන්ගේ Sufis සඳහා නවාතැන්, පාසලක් (zawiya යනු අරාබි ලෝකයේ සමහර ප්‍රදේශවල මද්‍රාසා/ආගමික පාසලක්) දෛනික යාඥාව සඳහා ඉඩකඩ සහ සමහර විට අමුත්තන් සඳහා නවාතැන් හෝ රෝගීන් සඳහා රෝහල් වැනි ආයතන සපයා ඇත. දුප්පත්. මධ්‍යතන යුගයේ ක්‍රිස්තියානි ආරාමවල මේ සියල්ලට සමාන දේ ඔබ සොයා ගනු ඇත! කෙසේ වෙතත්, සවියස්, ඔවුන්ගේ ක්‍රිස්තියානි සගයන් නැඹුරු වූවාට වඩා බොහෝ සෙයින් සුෆිවාදයේ පුද්ගලවාදී අවධානය පිළිබිඹු කළේය. බොහෝ ක්‍රිස්තියානි පැවිදි සම්ප්‍රදායන් මධ්‍යතන යුගයේ පසුකාලීනව (ක්‍රිස්තියානි ධර්මයට eremetic හෝ ආරාම සම්ප්‍රදායක් ඇත, නමුත්) දක්වා තනි සෛල හෝ පෞද්ගලික යාඥා සඳහා ඉඩක් ලබා නොදුන් අතර, Sufi zawiyas නිතරම දෙකම ඉදිරිපත් කළේය. නැවතත්, භාරය සහ පැවිදි නීතිවල දෘඩතාව සාවියක ජීවිතයේ කොටසක් නොවීය. කෙසේ වෙතත්, සූෆි සාවියස් ක්‍රිස්තියානි ආරාම ඔවුන්ගේ මිෂනාරි ක්‍රියාකාරිත්වයේ පිළිබිඹු කළහ. මුල් මධ්‍යතන යුගයේ (සහ තරමක් නවීන) ලෝකයේ ඉස්ලාම් සහ සාක්ෂරතාවය යන දෙකෙහිම ව්‍යාප්තිය සඳහා තනි පුද්ගල සූෆිවරුන් සහ ස්ථාපිත සවියාවරුන් යන දෙදෙනාම තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් ඉටු කළහ. ඉස්ලාම් සහ අවසානයේ සුෆිවාදය උපත ලබන්නේ සහ වගා කරනු ලබන්නේ බටහිර හෝ නැඟෙනහිර ක්‍රිස්තියානි පැවිද්ද පිළිබඳ ඉතා හුරුපුරුදු රටවල - ඇත්ත වශයෙන්ම, ඊජිප්තු කාන්තාරය ද ඇතුළුව ය. සුෆි සාවියස් ක්‍රිස්තියානි පැවිදි ප්‍රජාවන්ගෙන් ආභාෂය ලැබූවන් ඔවුන්ගේ නිර්මාතෘවරුන් හොඳින් දැන සිටියාද? මධ්‍යතන යුගයේ මධ්‍යධරණී ලෝකය, ආගමික ප්‍රජාවන් පුණ්‍ය සහ මිෂනාරි සේවයේ ප්‍රදීපාගාර ලෙස, ඒ දෙකෙහිම අවශ්‍ය ස්ථානයක් පුරවා ගැනීමට තරම් ප්‍රමාණවත් තත්වයන් බෙදාහදා ගැනීම සරලවම සිදු වූවාද? නැත්නම් ඒ දෙකේ මිශ්‍රණයක්ද? ඔබට සිතාගත හැකි පරිදි, ක්‍රිස්තියානි පැවිද්ද, සූෆි සාවියස් සහ ආගම් දෙක තුළ (සහ යුදෙව් ආගම ද) අද්භූත සම්ප්‍රදාය අතර බලපෑම් තරමක් උණුසුම් විවාදාත්මක ප්‍රශ්නයක් ලෙස පවතී. සමස්තයක් වශයෙන් ගත් කල, මධ්‍යකාලීන ඉස්ලාමය පැවිදි බව වර්ධනය වූවා යැයි කීම වැරදිය. නමුත් සමීපව බැලීමෙන් පෙනී යන්නේ සූෆිවාදය තුළ ආයතන වැදගත් කරුණු කිහිපයකින් සමකාලීන සමකාලීන ක්‍රිස්තියානි ආරාම සංවර්ධනය කර ඇති බවයි. *මෙම සාකච්ඡාවට බෞද්ධ, හින්දු හෝ ජෛන ආරාම සම්ප්‍රදායන් ඇතුළත් නොකිරීම ගැන මගේ කණගාටුව.*