The earth has a very large number of concentration processes active on it.  In order to concentrate a mineral or element you need some kind of sorting process - whether through density, chemical reactivity, or other physical parameter.

You can imagine earth starting off as a big molten homogenous ball.  Because it's hot and fluid, you get convection cells setting up - hotter material rises, comes to the surface, then sinks. This still happens in the outer core, and even in the mantle over geological timescales.

Now, what we also find is that dense minerals will sink through this body to find themselves at the bottom. Equally, lighter ones will rise.  Once that density separation starts to happen, it then inhibits the convection (light things at the top will not sink through dense things below them).  That leads to a differentiated earth; dense core, less dense mantle, less dense crust above that, then finally a gaseous atmosphere.

Because these things have been density fractionated, we find concentrations of particular elements (or at least minerals, which are stable chemical structures of several elements together) within each of those layers. For example, aluminium is exceedingly common in the crust, nitrogen is exceedingly common in the atmosphere, and nickel is very common in the core.

It's important to realise that this fractionation process is neither complete, nor 100% efficient, so we see a spread of elements across numerous sections. Hence we can find a lot of iron in the mantle and crust as well as the core. 

So that gives us a broad vertical differentiation.  How do we get more concentrated deposits?

These are usually a product of some kind of geological or sedimentological process (or both). Let's take as an example your gold seam.

Many gold seams are associated with igneous intrusions. What happens is that a hot body of magma is injected into a rock. That magma heats up the groundwater throughout that rock, and as it becomes hotter it starts dissolving some of the elements and minerals around it (including very very low trace levels of gold or other metals). That fluid then moves away from the magma body (essentially we've set up another convection cell), and new fluid is drawn in from cooler areas. As the hot fluid moves away, it cools down, and as it cools down it starts to deposit the things it has dissolved in it. Certain things will precipitate out at particular temperatures. That means we have another concentration mechanism - any gold, or copper, or tin dissolved, for example, will precipitate out at about the same point. These fluids will often be concentrated in fractures within the rock, hence you get veins of minerals.

Many other gold deposits are what are known as 'placer' deposits. These are where you find nuggets of gold within sands and gravels.  The cause of these is much simpler. The aforementioned gold veins may well be tiny, and distributed over hundreds of square kilometers.  As this area is eroded by rainwater, the unreactive gold is transported within the river. Because it is dense, it settles to the river bottom. Lighter particles are transported faster and farther. That means the gold nuggets and flakes concentrate in the river. So now we're using density sorting to concentrate the deposit further. If that river channel gets abandoned, we might find it preserved thousands r millions of years later, or - if it's still active, we can go and pan that river now.

Similar concentration processes apply for any mineral or element you care to name; the specifics will vary, but ultimately it's all about fractionation and differentiation through physical processes.
පෘථිවිය මත ඉතා විශාල සාන්ද්‍රණ ක්‍රියාවලීන් සංඛ්‍යාවක් ක්‍රියාත්මක වේ. ඛනිජයක් හෝ මූලද්‍රව්‍යයක් සාන්ද්‍රණය කිරීම සඳහා ඔබට යම් ආකාරයක වර්ග කිරීමේ ක්‍රියාවලියක් අවශ්‍ය වේ - ඝනත්වය, රසායනික ප්‍රතික්‍රියාව හෝ වෙනත් භෞතික පරාමිතිය හරහා වේවා. පෘථිවිය විශාල උණු කළ සමජාතීය බෝලයක් ලෙස ආරම්භ වන බව ඔබට සිතාගත හැකිය. එය උණුසුම් හා තරල නිසා, ඔබ සංවහන සෛල පිහිටුවීමට - උණුසුම් ද්රව්ය ඉහළට, මතුපිටට පැමිණ, පසුව ගිලී යයි. මෙය තවමත් බාහිර හරයේ සහ භූ විද්‍යාත්මක කාල පරාසයන් මත ආවරණයේ පවා සිදු වේ. දැන්, අපි සොයා ගන්නා දෙය නම් ඝන ඛනිජ ලවණ මෙම ශරීරය හරහා ගිලී ගොස් පතුලේ ඇති බවයි. ඒ හා සමානව, සැහැල්ලු ඒවා ඉහළ යනු ඇත. එම ඝනත්වය වෙන්වීම සිදු වීමට පටන් ගත් පසු, එය සංවහනය වළක්වයි (ඉහළ ඇති සැහැල්ලු දේ ඒවාට පහළින් ඝන දේවල් හරහා ගිලෙන්නේ නැත). එය වෙනස් වූ පෘථිවියකට මඟ පාදයි; ඝන හරය, අඩු ඝන ආවරණය, ඊට ඉහළින් අඩු ඝන කබොල, පසුව අවසානයේ වායුමය වායුගෝලය. මේ දේවල් ඝණත්ව ඛණ්ඩනය වී ඇති නිසා, එම එක් එක් ස්ථරයන් තුළ අපි විශේෂිත මූලද්‍රව්‍ය (හෝ අවම වශයෙන් මූලද්‍රව්‍ය කිහිපයක ස්ථායී රසායනික ව්‍යුහයන් වන ඛනිජ) සාන්ද්‍රණයන් සොයා ගනිමු. උදාහරණයක් ලෙස, ඇලුමිනියම් කබොලෙහි බහුලව දක්නට ලැබේ, නයිට්‍රජන් වායුගෝලයේ බහුලව දක්නට ලැබේ, සහ නිකල් හරය තුළ ඉතා සුලභ වේ. මෙම ඛණ්ඩනය කිරීමේ ක්‍රියාවලිය සම්පූර්ණ හෝ 100% කාර්යක්ෂම නොවන බව අවබෝධ කර ගැනීම වැදගත්ය, එබැවින් විවිධ අංශ හරහා මූලද්‍රව්‍ය පැතිරීම අපට පෙනේ. එම නිසා මැන්ටලය සහ කබොල මෙන්ම හරය තුළ අපට යකඩ විශාල ප්‍රමාණයක් සොයාගත හැකිය. එබැවින් එය අපට පුළුල් සිරස් අවකලනයක් ලබා දෙයි. අපි වැඩි සාන්ද්‍ර තැන්පතු ලබා ගන්නේ කෙසේද? මේවා සාමාන්‍යයෙන් යම් ආකාරයක භූ විද්‍යාත්මක හෝ අවසාදිත ක්‍රියාවලියක (හෝ දෙකම) නිෂ්පාදනයකි. අපි උදාහරණයක් ලෙස ඔබේ රන් මැහුම් ගනිමු. බොහෝ රන් මැහුම් ජ්වලන ආක්‍රමණය සමඟ සම්බන්ධ වේ. එහිදී සිදුවන්නේ උණුසුම් මැග්මා ශරීරයක් ගලකට එන්නත් කිරීමයි. එම මැග්මා එම පාෂාණය පුරා භූගත ජලය රත් කරන අතර, එය උණුසුම් වන විට එය වටා ඇති මූලද්‍රව්‍ය සහ ඛනිජ වර්ග (රත්‍රන් හෝ වෙනත් ලෝහවල ඉතා අඩු අංශු මාත්‍ර ඇතුළුව) දිය වීමට පටන් ගනී. එම තරල පසුව මැග්මා ශරීරයෙන් ඉවතට ගමන් කරයි (අත්‍යවශ්‍යයෙන්ම අපි වෙනත් සංවහන සෛලයක් පිහිටුවා ඇත), සහ සිසිල් ප්‍රදේශවලින් නව තරලයක් ලබා ගනී. උණුසුම් තරල ඉවතට ගමන් කරන විට, එය සිසිල් වන අතර, එය සිසිල් වන විට එය විසුරුවා හරින ලද දේවල් එහි තැන්පත් කිරීමට පටන් ගනී. යම් යම් දේවල් විශේෂිත උෂ්ණත්වවලදී වර්ෂාපතනය වේ. එයින් අදහස් වන්නේ අපට තවත් සාන්ද්‍රණ යාන්ත්‍රණයක් ඇති බවයි - ඕනෑම රත්‍රන්, හෝ තඹ හෝ ටින් ද්‍රාවණය, උදාහරණයක් ලෙස, එම ලක්ෂ්‍යයේදීම අවක්ෂේප වේ. මෙම තරල බොහෝ විට පර්වතය තුළ අස්ථි බිඳීමේදී සාන්ද්‍රණය වී ඇති බැවින් ඔබට ඛනිජ නහර ලැබේ. තවත් බොහෝ රන් තැන්පතු &#39;ප්ලේසර්&#39; තැන්පතු ලෙස හැඳින්වේ. වැලි සහ බොරළු තුළ ඔබට රන් කුට්ටි සොයා ගත හැකි ස්ථාන මේවාය. මේවාට හේතුව වඩාත් සරල ය. ඉහත සඳහන් කළ රන් නහර ඉතා කුඩා විය හැකි අතර වර්ග කිලෝමීටර් සිය ගණනක් පුරා බෙදා හරිනු ලැබේ. මෙම ප්‍රදේශය වැසි ජලයෙන් ඛාදනය වන බැවින්, ප්‍රතික්‍රියා නොකරන රත්‍රන් ගඟ තුළ ප්‍රවාහනය කෙරේ. එය ඝන බැවින් එය ගං පතුලේ පදිංචි වේ. සැහැල්ලු අංශු වේගයෙන් හා දුරින් ප්රවාහනය වේ. ඒ කියන්නේ රන් කුට්ටි සහ පෙති ගඟේ සංකේන්ද්‍රණය වෙනවා. එබැවින් දැන් අපි තැන්පතුව තවදුරටත් සාන්ද්‍රණය කිරීමට ඝනත්ව වර්ග කිරීම භාවිතා කරමු. එම ගංගා නාලිකාව අතහැර දැමුවහොත්, එය වසර දහස් ගණනකට පසුව සංරක්ෂණය කර ඇති බව අපට පෙනී යා හැකිය, නැතහොත් - එය තවමත් ක්‍රියාකාරී නම්, අපට දැන් ගොස් එම ගඟට යා හැකිය. ඔබ නම් කිරීමට සැලකිලිමත් වන ඕනෑම ඛනිජයක් හෝ මූලද්‍රව්‍යයක් සඳහා සමාන සාන්ද්‍රණ ක්‍රියාවලීන් අදාළ වේ; විශේෂතා වෙනස් වනු ඇත, නමුත් අවසානයේ එය භෞතික ක්‍රියාවලීන් හරහා ඛණ්ඩනය සහ අවකලනය වේ.