1/2

**Luxembourg, First World War**


Luxembourg was [invaded and occupied by Germany](_URL_0_) during the First World War.

Being able to move their army through Luxembourg, as well as Belgium, was a key part of the Moltke-Schlieffen Plan.  On 1st August 1914 the Germans violated Luxembourgish neutrality by using Troisvierges Station in the north of the country and taking control of the telegraph posts there.  The Luxembourgish prime minister, Paul Eyschen, telegraphed Berlin, asking what was happening.  The German State Secretary for Foreign Affairs, Gottlieb von Jagow, responded that there must have been a mistake, and that Germany would respect Luxembourgish neutrality, as had been affirmed at the 1867 Second Treaty of London, providing that France did the same.

On 2nd August 1914 Germany launched its invasion of Luxembourg, crossing the Moselle (which the border between Germany and Luxembourg follows, excluding a little bit of Luxembourg near Vianden which is east of the river) at Remich and Wasserbillig, and moved on the capital, Luxembourg City.  The Luxembourg Army, consisting of 400 mostly ceremonial troops, were ordered by the Grand Duchess of Luxembourg, Marie-Adélaïde, not to resist the Germans.  At 17:00 a telegram was sent to the Luxembourgish prime minister in which the German government apologised for the invasion, which they said was necessary to protect German military and railway interests, and that Luxembourg would be fully compensated by the Germans for any damage.  At the end of the day a fight between German and French troops broke out at Petit-Croix, on the western border of Luxembourg.

On 3rd August a further telegram was sent, claiming the occupation to be temporary, that the rights of Luxembourgers would be respected, and that France had caused the invasion by sending 650 troops on bicycle into Luxembourg before the invasion.  This claim seems unlikely, though possible, and was denied by the government of Luxembourg.

3200 Luxembourgers had left the country before the invasion, and most of these volunteered within the French army. 2800 of these were killed in the course of the war.

During the occupation, trees were pulled down in Luxembourg City in order to improve the line of sight for using machine guns, should the Germans have needed to defend Luxembourg.  Orchards and farmland were dug up to locate bunkers and gun emplacements.  Luxembourgish workers were made to work for the German war effort.  In order to prevent trouble brewing among the local population, 'preventive arrests' of possible dissenters were made - it seems that the German secret police had been active in Luxembourg before the war.  Most of these prisoners were taken to Trier, just across the border into Germany.  Luxembourg was kept under martial law, and there were restrictions on travel, free speech/press and rationing.  The country was used by the Germans as a logistical support centre for the German army, and Crown Prince Wilhelm, who was a general in the army, had his headquarters at Luxembourg's second city, Esch-sur-Alzette.

One of the major events during the occupation was a strike by iron miners on 31st May 1917.  As a result of the British naval blockade on Germany, Luxembourg had become very important to German iron production, and contributed one-seventh of Germany and the Austro-Hungarian Empire's pig iron.  Generalmajor Richard Karl von Tessmar put down the strike, and arrested the ringleaders, who were sentenced to 10 years' imprisonment.

Had Germany won the war, it has been argued that she intended to annex Luxembourg.  There is some evidence to support this.  The Septemberprogramm, a draft of German war aims, stated that Luxembourg was to become a member of the German Empire, and this has been used by historian Fritz Fischer in *Germany's Aims in the First World War* to claim that it was German policy to annex Luxembourg.  General Friedrich Bronsart von Schellendorf, Chief of General Staff of the Ottoman Army, also talked of annexing Luxembourg.  The Septemerprogramm was never official policy, however, and Bronsart von Schellendorf's statements should not be seen as representative of German policy makers' opinion.  As it is, no serious attempts were made to annex Luxembourg during occupation.

On 6th November 1918, Richard von Tessmar announced the withdrawal of German troops from Luxembourg.  After the armistice, on 18th November 1918 it was decided that General John Pershing's US Third Army would move through Luxembourg to take up their occupation of the Rhineland, which they did the following day.  The American troops were greeted by the Luxembourgers as liberators, and on 22nd November the German army completed its withdrawal from Luxembourg.


**Liechtenstein, First World War**

Officially Liechtenstein was neutral during the First World War, and did not have a standing army.  Unlike Luxembourg, its neutrality was largely respected.  Liechtenstein was closely tied to Austria-Hungary, however: since 1852 Austrian customs officials were in charge of collecting duties at border crossings; since 1872 the Vienna-Zürich train line which passed through the country had been under the control of the Imperial Austrian State Railway; since 1880 Austrian diplomats were able to represent Liechtensteiner interests abroad.  As a result, the Allies saw Liechtenstein as being so closely integrated into the Austro-Hungarian economy that it too was subjected to embargo by the Allies.  This caused hardships in Liechtenstein, and the Allies even denied the Swiss their requests to send food to the principality.  As a result, after the armistice and the collapse of the Austro-Hungarian Empire, Liechtenstein concluded much the same treaties (customs, consular etc.) with Switzerland in the place of Austria, and adopted the Swiss Franc, which is still the currency today.
1/2 **ලක්සම්බර්ග්, පළමු ලෝක යුද්ධය** ලක්සම්බර්ග් පළමු ලෝක සංග්‍රාමයේදී [ජර්මනිය විසින් ආක්‍රමණය කර අත්පත් කර ගන්නා ලදී](_URL_0_). ඔවුන්ගේ හමුදාව ලක්සම්බර්ග් හරහා මෙන්ම බෙල්ජියම හරහා ගෙන යාමට හැකිවීම Moltke-Schlieffen සැලැස්මේ ප්‍රධාන අංගයක් විය. 1914 අගෝස්තු 1 වන දින ජර්මානුවන් ලක්සම්බර්ග් මධ්‍යස්ථභාවය උල්ලංඝනය කළේ රටේ උතුරේ ට්‍රොයිස්වර්ජස් දුම්රිය ස්ථානය භාවිතා කර එහි විදුලි පණිවුඩ තනතුරු පාලනය කර ගැනීමෙනි. ලක්සම්බර්ග් අගමැති පෝල් අයිෂෙන් බර්ලිනයට විදුලි පණිවුඩයක් යවමින් කුමක් සිදුවේදැයි විමසීය. විදේශ කටයුතු පිළිබඳ ජර්මානු රාජ්‍ය ලේකම් ගොට්ලිබ් වොන් ජාගෝ ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ වරදක් සිදුවී තිබිය යුතු බවත්, 1867 ලන්ඩනයේ දෙවන ගිවිසුමෙන් ප්‍රංශය ද එසේ කළ බවට සහතික කර ඇති පරිදි ජර්මනිය ලක්සම්බර්ග් මධ්‍යස්ථභාවයට ගරු කරන බවත් ය. 1914 අගෝස්තු 2 වන දින ජර්මනිය සිය ලක්සම්බර්ග් ආක්‍රමණය දියත් කර, මොසෙල් හරහා (ජර්මනිය සහ ලක්සම්බර්ග් අතර මායිම අනුගමනය කරයි, ගඟට නැගෙනහිරින් වියැන්ඩන් අසල ලක්සම්බර්ග් ස්වල්පයක් හැර) රෙමිච් සහ වැසර්බිලිග්හිදී අගනුවරට ගමන් කළේය. ලක්සම්බර්ග් නගරය. බොහෝ විට චාරිත්‍රානුකූල භටයන් 400 කින් සමන්විත ලක්සම්බර්ග් හමුදාවට ජර්මානුවන්ට විරුද්ධ නොවන ලෙස ලක්සම්බර්ග්හි මහා ආදිපාදවරිය වන මාරි-ඇඩිලේඩ් විසින් නියෝග කරන ලදී. 17:00 ට විදුලි පණිවුඩයක් ලක්සම්බර්ග් අගමැති වෙත යවන ලද අතර, ජර්මානු ආන්ඩුව ආක්‍රමණයට සමාව අයැද සිටි අතර, එය ජර්මානු මිලිටරි සහ දුම්රිය අවශ්‍යතා ආරක්ෂා කිරීමට අවශ්‍ය බව ඔවුන් පැවසූ අතර, ඕනෑම හානියක් සඳහා ජර්මානුවන් විසින් ලක්සම්බර්ග් සම්පූර්ණයෙන්ම වන්දි ගෙවනු ඇත. දවස අවසානයේදී ලක්සම්බර්ග් හි බටහිර මායිමේ පෙටිට්-ක්‍රොයික්ස්හිදී ජර්මානු සහ ප්‍රංශ හමුදා අතර සටනක් ඇති විය. අගෝස්තු 3 වෙනිදා තවත් විදුලි පණිවුඩයක් යවමින්, වාඩිලෑම තාවකාලික බවත්, ලක්සම්බර්ගර්වරුන්ගේ අයිතිවාසිකම්වලට ගරු කරන බවත්, ආක්‍රමණයට පෙර ලක්සම්බර්ග් වෙත 650 සෙබළුන් පාපැදියෙන් යවා ප්‍රංශය ආක්‍රමණයට හේතු වූ බවත් ය. මෙම ප්‍රකාශය විය හැකි නමුත්, ලක්සම්බර්ග් රජය විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී. ලක්සම්බර්ගර්වරුන් 3200ක් ආක්‍රමණයට පෙර රට හැර ගොස් ඇති අතර, ඔවුන්ගෙන් වැඩි දෙනෙක් ප්‍රංශ හමුදාව තුළ ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් වූහ. මෙයින් 2800 ක් යුද්ධයේදී මිය ගියහ. වාඩිලාගැනීමේදී, ජර්මානුවන්ට ලක්සම්බර්ග් ආරක්ෂා කිරීමට අවශ්‍ය වූයේ නම්, මැෂින් තුවක්කු භාවිතා කිරීම සඳහා දෘශ්‍ය රේඛාව වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා ලක්සම්බර්ග් නගරයේ ගස් ඇද දමන ලදී. බංකර් සහ තුවක්කු ස්ථානගත කිරීම සඳහා පළතුරු වතු සහ ගොවිබිම් හාරා ඇත. ලක්සම්බර්ග් කම්කරුවන් ජර්මානු යුද ප්‍රයත්නය සඳහා වැඩ කරන ලදී. ප්‍රදේශයේ ජනතාව අතර ගැටලු ඇතිවීම වැලැක්වීම සඳහා, විරුද්ධ මත දරන්නන් &#39;වැළැක්වීමේ අත්අඩංගුවට ගැනීම්&#39; සිදු කරන ලදී - ජර්මානු රහස් පොලිසිය යුද්ධයට පෙර ලක්සම්බර්ග්හි ක්‍රියාකාරීව සිටි බව පෙනේ. මෙම සිරකරුවන්ගෙන් වැඩි දෙනෙක් ජර්මනියට මායිම හරහා ට්‍රයර් වෙත ගෙන යන ලදී. ලක්සම්බර්ග් යුද නීතිය යටතේ තබා ඇති අතර, සංචාර, නිදහසේ කතා කිරීම/මාධ්‍යකරණය සහ සලාකනය සඳහා සීමා පනවා තිබුණි. ජර්මානු හමුදාව සඳහා සැපයුම් ආධාරක මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස ජර්මානුවන් විසින් රට භාවිතා කරන ලද අතර, හමුදාවේ ජෙනරාල්වරයෙකු වූ ඔටුන්න හිමි විල්හෙල්ම් කුමරුගේ මූලස්ථානය ලක්සම්බර්ග්හි දෙවන නගරය වන Esch-sur-Alzette හි විය. 1917 මැයි 31 වන දින යකඩ පතල් කම්කරුවන්ගේ වැඩ වර්ජනයක් වාඩිලාගැනීමේදී සිදු වූ එක් ප්‍රධාන සිදුවීමකි. ජර්මනියට බ්‍රිතාන්‍ය නාවික අවහිර කිරීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ලක්සම්බර්ග් ජර්මානු යකඩ නිෂ්පාදනයට ඉතා වැදගත් වී ඇති අතර ජර්මනියේ සහ ඔස්ට්‍රෝ නෞකාවෙන් හත්වන කොටසකට දායක විය. - හංගේරියානු අධිරාජ්‍යයේ ඌරු යකඩ. ජෙනරල් මේජර් රිචඩ් කාල් වොන් ටෙස්මාර් වැඩවර්ජනය මැඩපවත්වා වසර 10 ක සිරදඬුවමකට නියම වූ ප්‍රධානීන් අත්අඩංගුවට ගත්තේය. ජර්මනිය යුද්ධය ජයග්‍රහණය කළේ නම්, ඇය ලක්සම්බර්ග් ඈඳා ගැනීමට අදහස් කළ බවට තර්ක කර ඇත. මෙය සනාථ කිරීමට යම් සාක්ෂි තිබේ. ජර්මානු යුද ඉලක්ක කෙටුම්පතක් වන සැප්තැම්බර් වැඩසටහන, ලක්සම්බර්ග් ජර්මානු අධිරාජ්‍යයේ සාමාජිකයෙකු වීමට නියමිත බව ප්‍රකාශ කර ඇති අතර, මෙය ජර්මානු ප්‍රතිපත්තිය බව ප්‍රකාශ කිරීම සඳහා ඉතිහාසඥ ෆ්‍රිට්ස් ෆිෂර් විසින් *පළමු ලෝක යුද්ධයේ ජර්මනියේ අරමුණු* හි භාවිතා කර ඇත. ඇමුණුම ලක්සම්බර්ග්. ඔටෝමාන් හමුදාවේ ප්‍රධාන මාණ්ඩලික ප්‍රධානී ජෙනරාල් ෆ්‍රෙඩ්රික් බ්‍රොන්සාට් වොන් ෂෙල්ලන්ඩෝෆ් ද ලක්සම්බර්ග් ඈඳා ගැනීම ගැන කතා කළේය. කෙසේ වෙතත්, Septemerprogramm කිසි විටෙකත් නිල ප්‍රතිපත්තියක් නොවූ අතර, Bronsart von Schellendorf ගේ ප්‍රකාශ ජර්මානු ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින්ගේ මතය නියෝජනය කිරීමක් ලෙස නොසැලකිය යුතුය. එය මෙන්, වාඩිලාගැනීමේදී ලක්සම්බර්ග් ඈඳා ගැනීමට කිසිදු බරපතල උත්සාහයක් ගෙන නොමැත. 1918 නොවැම්බර් 6 වන දින රිචඩ් වොන් ටෙස්මාර් විසින් ලක්සම්බර්ග් වෙතින් ජර්මානු හමුදා ඉවත් කර ගන්නා බව නිවේදනය කළේය. සටන් විරාමයෙන් පසුව, 1918 නොවැම්බර් 18 වන දින, ජෙනරල් ජෝන් පර්ෂිංගේ එක්සත් ජනපද තුන්වන හමුදාව ලක්සම්බර්ග් හරහා ගමන් කිරීමට තීරණය කරන ලද අතර, පසුව දින ඔවුන් රයින්ලන්ඩ් අත්පත් කර ගැනීමට එය සිදු විය. ඇමරිකානු හමුදා ලක්සම්බර්ග්වරුන් විසින් විමුක්තිකාමීන් ලෙස පිළිගත් අතර නොවැම්බර් 22 වන දින ජර්මානු හමුදාව ලක්සම්බර්ග් වෙතින් ඉවත් වීම අවසන් කළේය. **ලිච්ටෙන්ස්ටයින්, පළමු ලෝක යුද්ධය** නිල වශයෙන් ලිච්ටෙන්ස්ටයින් පළමු ලෝක සංග්‍රාමයේදී මධ්‍යස්ථ වූ අතර ඔහුට ස්ථාවර හමුදාවක් නොතිබුණි. ලක්සම්බර්ග් මෙන් නොව, එහි මධ්‍යස්ථභාවය බොහෝ දුරට ගරු කරන ලදී. ලිච්ටෙන්ස්ටයින් ඔස්ට්‍රියාව-හංගේරියාව සමඟ සමීපව බැඳී සිටියේය, කෙසේ වෙතත්: 1852 සිට ඔස්ට්‍රියානු රේගු නිලධාරීන් දේශසීමා හරස් මාර්ගවල රාජකාරි එකතු කිරීම භාරව සිටියහ. 1872 සිට රට හරහා ගමන් කරන වියානා-සූරිච් දුම්රිය මාර්ගය ඉම්පීරියල් ඔස්ට්‍රියානු රාජ්‍ය දුම්රිය පාලනය යටතේ පැවතුනි. 1880 සිට ඔස්ට්‍රියානු රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයින්ට විදේශයන්හි ලිච්ටෙන්ස්ටයිනර්ගේ අවශ්‍යතා නියෝජනය කිරීමට හැකි විය. එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, මිත්‍ර පාක්ෂිකයින් දුටුවේ ලිච්ටෙන්ස්ටයින් ඔස්ට්‍රෝ-හංගේරියානු ආර්ථිකයට කෙතරම් සමීපව ඒකාබද්ධ වී ඇති බවත් එය මිත්‍ර පාක්ෂිකයින් විසින් සම්බාධක පැනවීමටද ලක් වූ බවත්ය. මෙය ලිච්ටෙන්ස්ටයින් හි දුෂ්කරතා ඇති කළ අතර මිත්‍ර පාක්ෂිකයින් ස්විට්සර්ලන්තයේ ප්‍රධානත්වයට ආහාර යැවීමට කළ ඉල්ලීම් පවා ප්‍රතික්ෂේප කළහ. එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, සටන් විරාමයෙන් සහ ඔස්ට්‍රෝ-හංගේරියානු අධිරාජ්‍යයේ බිඳවැටීමෙන් පසුව, ලිච්ටෙන්ස්ටයින් ඔස්ට්‍රියාව වෙනුවට ස්විට්සර්ලන්තය සමඟ බොහෝ සමාන ගිවිසුම් (රේගු, කොන්සියුලර් ආදිය) අවසන් කර, අදටත් මුදල් ඒකකය වන ස්විස් ෆ්‍රෑන්ක් සම්මත කර ගත්තේය. .