The gulag was a massive system over a large period of time, so it's difficult to talk about it just as one thing. In fact, it was incredibly variable - that might have been its most defining feature in the end. So let's look at one particularly instructive moment - the 1945 amnesty. There is an absolutely fantastic article on this topic that I will mention at the outset, from which much of the following comes. I'll just throw the citation up here at the beginning so people can go find it if they want:

Golfo Alexopoulos. "Amnesty 1945: The Revolving Door of Stalin's Gulag." *Slavic Review* Vol. 64, No. 2. (Summer 2005), 274-306.

Indeed, the very premise of Alexopoulos article is as follows:

 > Stalin's labor camps and colonies formed a dynamic , variable, and unstable system in which a majority of prisoners came and went, and the 1945 amnesty reveals the movement and tension of this revolving door. (275)

So it is not that the 1945 amnesty was typical, but rather than it was such a massive moment when it came to people departing the Gulag that it reveals that variation and dynamism. 

So, in 1945 you about one million gulag prisoners either released or having their sentences reduced more or less all at once. It was a very controlled and measured process.


Alexopoulos explains: 

 > No only did they *[Officials in the labor camps -TMH]* manage the issuance of passports, provide transportation from the camp or colony to the prisoner's new location, and issue (or not) material goods and food for the journey, but more importantly, Gulag authorities decided the destination of each ex-prisoner. According to the Gulag leadership, the issue of where to settle amnestied prisoners 'had to be approached with care' in order to provide maximum assurance that the former inmates would 'return to an honest life.' (292)

One specific treatment an inmate received was largely dependent on who they were, what the crime had been, and what the leadership thought was their best chance at avoiding the person returning to a criminal life. Leaving aside for the moment the "true" criminality of various things - the Gulag did, after all, hold many political prisoners - there were still many different kinds of people who had to be integrated back into Soviet society. Destinations could include ones family or place or origins in the best case scenario, or communities designed explicitly for the rehabilitation of prisoners that were nonetheless distinct from the Gulag system and where they might be working in heavy industry. Others faced exile that meant they weren't imprisoned, but were neither free to return to many parts of the Soviet Union that were likely more desirable. (293-294)  Keep in mind that the freedom of movement throughout the Soviet Union was in many cases highly restricted, so simply being out of the Gulag didn't mean you could go just anywhere even after you arrived at your destination. In some extreme scenarios, prisoners were technically released from their prison term and marked in the system as having served their time, but were nonetheless required by law to continue working the same job they had worked in the labor camp as 'civilian laborers'. 

Assuming the best case scenario, you still had to integrate yourself back into the society and economy with a criminal record, which was no easy task. Alexopoulous cites 100s of documents he found in GARF (the largest archive in Russia), of former prisoners appealing to be given a clean record after release to help them integrate back into the economy more easily. Remember that when the economy is state run, that criminal record is going to follow you literally everywhere and a lot of jobs simply won't be available to you.

Although the amnesty in 1945 provides us with a major data point, for lack of a better term it actually quite a bit to expose the extent to which the system was incredibly variable. The Gulag wasn't just a place you got thrown in and rotted, although that did happen. People were constantly entering and leaving the system. Still, the experience could be arbitrary. Sentences were extended without warning. The conditions were terrible, and even if and when you did get out, your life wasn't necessarily just going to go back to normal. The high turnover in the Gulag also exposes another feature though - that it permeated Soviet society. With so many people coming and going, many ordinary Soviet people would have had contact with people who had some experience of the Gulag, which meant that it was a very present system in the minds of Soviet people. It wasn't some far away place, but paradoxically close to home despite the often remote locations of the camps. This kind of thinking, thanks in large part to Alexopoulos' article is becoming more the norm in studies of the Gulag. 





ගුලාග් විශාල කාල පරිච්ඡේදයක් තුළ දැවැන්ත පද්ධතියක් වූ අතර, ඒ නිසා එය එක් දෙයක් ලෙස කතා කිරීමට අපහසුය. ඇත්ත වශයෙන්ම, එය ඇදහිය නොහැකි තරම් විචල්‍ය විය - එය අවසානයේ එහි වඩාත්ම නිර්වචන ලක්ෂණය විය හැකිය. එබැවින් අපි විශේෂයෙන් උපදේශාත්මක මොහොතක් දෙස බලමු - 1945 සමාව. මෙම මාතෘකාව පිළිබඳ අතිශයින්ම අපූරු ලිපියක් මම ආරම්භයේදීම සඳහන් කරමි, එයින් පහත බොහෝ දේ පැමිණේ. මිනිසුන්ට අවශ්‍ය නම් එය සොයා ගැනීමට හැකි වන පරිදි මම උපුටා ගැනීම ආරම්භයේදීම මෙහි ඉහළට දමන්නම්: ගොල්ෆෝ ඇලෙක්සොපොලෝස්. &quot;Amnesty 1945: The Revolving Door of Stalin&#39;s Gulag.&quot; *ස්ලාවික් සමාලෝචන* වෙළුම. 64, අංක 2. (ගිම්හාන 2005), 274-306. ඇත්ත වශයෙන්ම, Alexopoulos ලිපියේ පූර්වාංගය පහත පරිදි වේ: &gt; ස්ටාලින්ගේ ශ්‍රම කඳවුරු සහ ජනපද විසින් ගතික, විචල්‍ය සහ අස්ථායී පද්ධතියක් ගොඩනඟා ගත් අතර එහි සිරකරුවන් බහුතරයක් පැමිණ ගිය අතර 1945 සමාව මෙම කැරකෙන දොරේ චලනය හා ආතතිය හෙළි කරයි. . (275) එබැවින් 1945 පොදු සමාව සාමාන්‍ය දෙයක් නොවේ, නමුත් මිනිසුන් ගුලාග් වලින් පිටව යන විට එය එතරම් දැවැන්ත මොහොතකට වඩා එය එම විචලනය සහ ගතිකත්වය හෙළි කරයි. ඉතින්, 1945 දී ඔබ මිලියනයක් පමණ ගුලාග් සිරකරුවන් නිදහස් කර හෝ ඔවුන්ගේ සිරදඬුවම් අඩු වැඩි කර ඇත. එය ඉතා පාලිත සහ මනින ලද ක්‍රියාවලියක් විය. Alexopoulos පැහැදිලි කරයි: &gt; ඔවුන් පමණක් නොව *[ශ්‍රම කඳවුරුවල නිලධාරීන් -TMH]* විදේශ ගමන් බලපත්‍ර නිකුත් කිරීම කළමනාකරණය කළේ, කඳවුරේ හෝ ජනපදයේ සිට සිරකරුවාගේ නව ස්ථානයට ප්‍රවාහනය සැපයීම සහ (හෝ නොකළ) ද්‍රව්‍යමය භාණ්ඩ සහ ආහාර නිකුත් කිරීම ගමන, නමුත් වඩා වැදගත් ලෙස, Gulag බලධාරීන් එක් එක් හිටපු සිරකරුවෙකුගේ ගමනාන්තය තීරණය කළේය. Gulag නායකත්වයට අනුව, හිටපු රැඳවියන් &#39;අවංක ජීවිතයකට&#39; නැවත පැමිණෙන බවට උපරිම සහතිකයක් ලබා දීම සඳහා සමාව ලැබූ සිරකරුවන් පදිංචි කළ යුත්තේ කොතැනද යන ගැටලුව &#39;පරෙස්සමෙන් ප්‍රවේශ විය යුතු&#39; විය. (292) රැඳවියෙකුට ලැබුණු එක් විශේෂිත ප්‍රතිකාරයක් බොහෝ දුරට රඳා පවතින්නේ ඔවුන් කවුරුන්ද, අපරාධය කුමක්ද සහ අපරාධ ජීවිතයකට නැවත පැමිණීමෙන් වැළකී සිටීමට ඔවුන්ට ඇති හොඳම අවස්ථාව ලෙස නායකත්වය සිතන දේ මත ය. විවිධ දේවල &quot;සැබෑ&quot; සාපරාධීත්වය මේ මොහොතේ පසෙකින් තබමින් - ගුලාග් විසින් බොහෝ දේශපාලන සිරකරුවන් රඳවා තබා ඇත - සෝවියට් සමාජයට නැවත ඒකාබද්ධ කිරීමට සිදු වූ විවිධ වර්ගයේ මිනිසුන් තවමත් සිටියහ. ගමනාන්තවලට හොඳම අවස්ථාවෙහි පවුල හෝ ස්ථානය හෝ සම්භවය ඇතුළත් විය හැකිය, නැතහොත් ගුලාග් ක්‍රමයට වඩා වෙනස් වූ සහ බර කර්මාන්තවල සේවය කරන සිරකරුවන් පුනරුත්ථාපනය කිරීම සඳහා පැහැදිලිවම නිර්මාණය කර ඇති ප්‍රජාවන් ඇතුළත් විය හැකිය. තවත් අය පිටුවහල් කිරීමට මුහුණ දුන් අතර එයින් අදහස් කළේ ඔවුන් සිරගත නොවූ නමුත් සෝවියට් සංගමයේ බොහෝ ප්‍රදේශවලට ආපසු යාමට නිදහස නොතිබූ බවයි. (293-294) සෝවියට් සමූහාණ්ඩුව පුරා ගමන් කිරීමේ නිදහස බොහෝ අවස්ථාවලදී දැඩි ලෙස සීමා කර ඇති බව මතක තබා ගන්න, එබැවින් ගුලාග් වලින් බැහැර වීම යනු ඔබ ඔබේ ගමනාන්තයට පැමිණි පසුව පවා ඔබට ඕනෑම තැනකට යා හැකි බව අදහස් නොවේ. සමහර ආන්තික අවස්ථාවන්හිදී, සිරකරුවන් තාක්‍ෂණිකව ඔවුන්ගේ සිර දඬුවමෙන් නිදහස් කර ඔවුන්ගේ කාලය ගෙවූ බවට පද්ධතිය තුළ සලකුණු කරන ලද නමුත්, කෙසේ වෙතත්, ඔවුන් කම්කරු කඳවුරේ &#39;සිවිල් කම්කරුවන්&#39; ලෙස සේවය කළ රැකියාවම දිගටම කරගෙන යාමට නීතියෙන් අවශ්‍ය විය. හොඳම අවස්ථාව උපකල්පනය කරමින්, ඔබට තවමත් අපරාධ වාර්තාවක් සමඟ සමාජයට සහ ආර්ථිකයට නැවත ඒකාබද්ධ වීමට සිදු විය, එය පහසු කාර්යයක් නොවීය. ඇලෙක්සොපොවුලස් විසින් GARF (රුසියාවේ විශාලතම ලේඛනාගාරය) හිදී සොයාගත් ලිපි ලේඛන 100 ක් උපුටා දක්වයි, හිටපු සිරකරුවන් නිදහස් කිරීමෙන් පසු ඔවුන්ට වඩාත් පහසුවෙන් ආර්ථිකයට ඒකාබද්ධ වීමට උපකාර කිරීම සඳහා පිරිසිදු වාර්තාවක් ලබා දෙන ලෙස ආයාචනා කරයි. ආර්ථිකය රාජ්‍ය පාලනයක් වන විට, එම අපරාධ වාර්තාව සෑම තැනකම වචනානුසාරයෙන් ඔබව අනුගමනය කරන බවත්, බොහෝ රැකියා ඔබට ලබා ගත නොහැකි බවත් මතක තබා ගන්න. 1945 පොදු සමාව අපට ප්‍රධාන දත්ත ලක්ෂ්‍යයක් ලබා දුන්නද, වඩා හොඳ යෙදුමක් නොමැතිකම නිසා පද්ධතිය ඇදහිය නොහැකි තරම් විචල්‍ය වූ ප්‍රමාණය හෙලිදරව් කිරීම තරමක් දුරට සිදු විය. ගුලාග් යනු ඔබ විසි වී කුණු වූ ස්ථානයක් පමණක් නොවේ, එය සිදු වුවද. මිනිසුන් නිරන්තරයෙන් පද්ධතියට ඇතුළු වෙමින් සහ පිටව ගියේය. කෙසේ වෙතත්, අත්දැකීම අත්තනෝමතික විය හැකිය. අනතුරු ඇඟවීමකින් තොරව දඬුවම් දීර්ඝ කර ඇත. තත්වයන් භයානක වූ අතර, ඔබ පිටතට ගියත්, ඔබේ ජීවිතය සාමාන්‍ය තත්ත්වයට පත්වීම අවශ්‍ය නොවේ. ගුලාග් හි ඉහළ පිරිවැටුම තවත් ලක්ෂණයක් හෙළි කරයි - එය සෝවියට් සමාජයට විනිවිද ගියේය. බොහෝ සෙනඟ පැමිණීමත් සමඟ, බොහෝ සාමාන්‍ය සෝවියට් මිනිසුන්ට ගුලාග් පිළිබඳ යම් අත්දැකීමක් ඇති පුද්ගලයින් සමඟ සම්බන්ධතා ඇති වනු ඇත, එයින් අදහස් කරන්නේ එය සෝවියට් මිනිසුන්ගේ මනසෙහි ඉතා වර්තමාන ක්‍රමයක් බවයි. එය බොහෝ දුරස්ථ ස්ථානයක් නොව, කඳවුරුවල බොහෝ දුරස්ථ ස්ථාන තිබියදීත් පරස්පර විරෝධී ලෙස නිවසට සමීප විය. ඇලෙක්සොපෝලෝස්ගේ ලිපියට ස්තූතිවන්ත වන මෙම ආකාරයේ චින්තනය ගුලාග් පිළිබඳ අධ්‍යයනයන්හි වඩාත් සාමාන්‍ය දෙයක් බවට පත්වෙමින් තිබේ. 




