Absolutely not Japan was in no condition to start another war with Russia as it was already moving to strike at the US and European Pacific colonies. By the start of Battle of Moscow, Japan was planning its attack on the US and to wipe out the Pacific Fleet. Japan was by this time starved of resources, the US, UK, and Dutch started an embargo on exports to Japan in 1940. They relied heavily on imports for things like iron, copper, rubber and especially oil, oil from the US made up about 80% of Japan’s import of oil. 

This embargo was due to Japan’s aggressive expansion in China and its annexation of French Indochina. The west was scared that the Japanese would eventually invade into their colonies, so to prevent further expansion they embargoed Japan. The terms were that Japan would pull out of China and French Indochina and stop its aggressive actions. But this would be disastrous for the Japanese. If Japan would pull out, this would let the Chinese regroup and recover from its war with Japan. China would not let the years of rape, pillaging, and murder across their country go unanswered and they would attack the Japanese. 

However the Japanese could not further its advances in China as it would run out of resources. It needs to ship supplies and men on ships to the mainland, while also ship resources back to the home islands. Alongside of fueling its massive navy and its army the Japanese would use up the rest of its resources in a matter of months and would have no choice but to fall back or be stuck in a hostile China surrounded by Chinese forces. 

The last option was to take the Dutch East Indies and British Malaya and its vast resources that would fuel the Japanese war effort. However the big threat was the US fleet as any attack on these territories would force the US to attack the Japanese. So Japan planned its attack on the Pacific fleet on Pearl Harbor and knock out the fleet. With that Japan had a free hand for now in the Pacific.

Now you might ask what does this have to do with Japan not attacking Russia during the Moscow campaign? Well that’s just it, it’s already planning an invasion of the Dutch Indies and British Malaya, alongside a fleet attack on Pearl Harbor, not to mention its ongoing war in China, it does not have enough troops and resources to be everywhere. If it attacks Russia would it benefit the Japanese? No, it needs resources that Russia does have on the other side of the country. But there was no way Japan could even get 1/4 of the way there. It would also have to pull troops from China and its other fronts to cover a front that wide. So Japan would gain almost nothing from this invasions, have no resources and would still be in its same situation like before but even worse, and holding a wide front in some inhabitable lands. Japan gained nothing and would never go for attacking Russia. That and it already faced Russia in its disastrous border skirmish in Mongolia. 

Japan in 1939 started a border conflict with Russia in Mongolia around Khalkin Gil and Lake Khasan. The Japanese army faced down the Red Army and was completely humiliated. In 1941, Japan would sign a neutrality pact with Russia, this was meant so Japan could focus its attention to the south and the US. It shows how outclassed the Japanese Army was compared to an actual army. Japan was prepared to fight the Chinese, other Asian armies and European garrison troops. These troops are usually not well trained, not well equipped, and lack heavy equipment like tanks and heavy artillery. And much of the European troops would be reliant on supplies and reinforcements from the home countries that would have to be shipped by sea. Seas that would be controlled by the Japanese navy that would be the dominant naval power in that area. The Japanese Army while well trained and well equipped were not ready for a well trained European or US army. Any and all supplies needed to be shipped across the ocean to troops in mainland Asia or any of the Pacific islands. This meant every ton counts and having 40-50 ton tanks being shipped across the water was a huge waste, having lighter tanks saved space to ship more of them across, but in doing so cut down on firepower and armor. Or shipping heavier and longer artillery pieces would take up too much space and fewer could be sent to the troops, while lighter guns could be easily shipped and be brought up in sand without sinking. The US also had this problem when designing weapons, but had better designs and infrastructure to support its merchant ships. The Japanese compensated the lack of heavy weapons in their infantry divisions by having more men in them than an average US or German division. I’d like to mention that the Japanese were fighting in Asia and not Central Europe or France, they were prepared to fight here and not prepped up to fight in the open steppes of Russia or the freezing ground of Siberia. 

Japan has no desire to attack Russia during the attack on Moscow. While it did have plans to attack Russia if it fell into complete chaos, Russia never collapse, not even at the height of Moscow campaign. Japan knew it was no match for them, and so pursued its own objectives for it’s survival. And even if it did attack Russia, when Russia recovered and was at full strength, it would beat the overstretches and undersupplied Japanese back to Manchuria and push them back to the Home Islands. 



Sources: 

Mawdsley, Evan, et al. The Cambridge History of the Second World War. Cambridge University Press, 2015.


Drea, Edward J. In the Service of the Emperor: Essays on the Imperial Japanese Army. University of Nebraska Press, 2003.
එක්සත් ජනපදයේ සහ යුරෝපීය පැසිෆික් ජනපදවලට පහර දීමට දැනටමත් පියවර ගනිමින් සිටි බැවින් ජපානය රුසියාව සමඟ තවත් යුද්ධයක් ආරම්භ කිරීමට කිසිදු කොන්දේසියක් නොතිබුණි. මොස්කව් සටන ආරම්භ වන විට ජපානය එක්සත් ජනපදයට ප්‍රහාරයක් එල්ල කර පැසිෆික් බලඇණිය අතුගා දැමීමට සැලසුම් කරමින් සිටියේය. ජපානය මේ වන විට සම්පත් සාගින්නෙන් පෙළුණු අතර, එක්සත් ජනපදය, එක්සත් රාජධානිය සහ ලන්දේසි 1940 දී ජපානයට අපනයන තහනමක් පැනවීමට පටන් ගත්හ. ඔවුන් යකඩ, තඹ, රබර් සහ විශේෂයෙන් එක්සත් ජනපදයේ තෙල්, තෙල් වැනි දේ සඳහා ආනයනය මත දැඩි ලෙස රඳා පැවතුනි. ජපානයේ තෙල් ආනයනයෙන් 80% කි. මෙම තහනමට හේතු වූයේ ජපානය චීනයේ ආක්‍රමණශීලී ව්‍යාප්තිය සහ ප්‍රංශ ඉන්දුචීනය ඈඳා ගැනීමයි. ජපන් ජාතිකයින් අවසානයේ ඔවුන්ගේ යටත් විජිතවලට ආක්‍රමණය කරනු ඇතැයි බටහිරයන් බිය වූ අතර, තවදුරටත් ව්‍යාප්ත වීම වැළැක්වීම සඳහා ඔවුන් ජපානයට සම්බාධක පැනවූහ. එහි කොන්දේසි වූයේ ජපානය චීනයෙන් සහ ප්‍රංශ ඉන්දුචීනයෙන් ඉවත් වී එහි ආක්‍රමණශීලී ක්‍රියා නතර කරන බවයි. නමුත් මෙය ජපන් ජාතිකයින්ට විනාශකාරී වනු ඇත. ජපානය ඉවත් වුවහොත්, මෙය චීනයට නැවත එකතු වී ජපානය සමඟ ඇති යුද්ධයෙන් ගොඩ ඒමට ඉඩ සලසයි. චීනය තම රට පුරා වසර ගණනාවක් පුරා ස්ත්‍රී දූෂණ, කොල්ලකෑම් සහ මිනීමැරුම්වලට පිළිතුරු නොදී සිටීමට ඉඩ නොදෙන අතර ඔවුන් ජපන් ජාතිකයින්ට පහර දෙනු ඇත. කෙසේ වෙතත්, ජපානයට සම්පත් හිඟ වන බැවින් චීනයේ ඉදිරියට යාමට නොහැකි විය. එය ප්‍රධාන ගොඩබිමට සැපයුම් සහ මිනිසුන් නැව්වල නැව්ගත කිරීමට අවශ්‍ය වන අතර සම්පත් ආපසු ස්වදේශීය දූපත් වෙත නැව්ගත කළ යුතුය. එහි දැවැන්ත නාවික හමුදාවට සහ එහි හමුදාවට ඉන්ධන සැපයීමට අමතරව ජපන් ජාතිකයින් මාස කිහිපයකින් එහි ඉතිරි සම්පත් භාවිතා කරනු ඇති අතර ආපසු වැටීම හෝ චීන හමුදාවන් විසින් වට කරන ලද සතුරු චීනයක සිරවීම හැර වෙනත් විකල්පයක් නොමැත. අවසාන විකල්පය වූයේ ලන්දේසි නැගෙනහිර ඉන්දීය කොදෙව් සහ බ්‍රිතාන්‍ය මලයාව සහ ජපාන යුද ප්‍රයත්නයට ඉන්ධන සපයන එහි විශාල සම්පත් ලබා ගැනීමයි. කෙසේ වෙතත් විශාල තර්ජනයක් වූයේ එක්සත් ජනපද බලඇණිය මෙම ප්‍රදේශ වලට එල්ල කරන ඕනෑම ප්‍රහාරයක් ජපන් ජාතිකයින්ට පහර දීමට එක්සත් ජනපදයට බල කරන බැවිනි. එබැවින් ජපානය පර්ල් වරායේ පැසිෆික් බලඇණියට ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරීමට සැලසුම් කර බලඇණිය විනාශ කළේය. ඒ සමඟ ජපානයට පැසිෆික් සාගරයේ දැනට නිදහස් අතක් තිබුණි. මොස්කව් උද්ඝෝෂණයේදී ජපානය රුසියාවට පහර නොදීමට මෙයට ඇති සම්බන්ධය කුමක්දැයි දැන් ඔබ අසනු ඇත. හොඳයි, එය එපමණයි, එය දැනටමත් ලන්දේසි ඉන්දීය කොදෙව් සහ බ්‍රිතාන්‍ය මලයාව ආක්‍රමණය කිරීමට සැලසුම් කර ඇත, පර්ල් වරායට නාවික ප්‍රහාරයක් සමඟ, චීනයේ එහි පවතින යුද්ධය ගැන සඳහන් නොකරන්න, එයට සෑම තැනකම සිටීමට තරම් හමුදා සහ සම්පත් නොමැත. රුසියාවට පහර දුන්නොත් එයින් ජපනුන්ට වාසියක් වේද? නැත, එයට රුසියාවට රටේ අනෙක් පැත්තේ ඇති සම්පත් අවශ්‍ය වේ. ඒත් ජපානයට එතනින් 1/4ක්වත් ගන්න විදිහක් තිබුණේ නැහැ. එය පුළුල් පෙරමුණක් ආවරණය කිරීම සඳහා චීනයෙන් සහ එහි අනෙකුත් පෙරමුණුවලින් හමුදා ඇද ගැනීමට ද සිදුවනු ඇත. එබැවින් ජපානයට මෙම ආක්‍රමණ වලින් කිසිවක් නොලැබෙන අතර, සම්පත් නොමැති අතර, තවමත් එහි පෙර තත්වයේම පවතින නමුත් ඊටත් වඩා නරක අතට හැරෙනු ඇත, සහ සමහර වාසයට සුදුසු ඉඩම්වල පුළුල් පෙරමුණක් අල්ලාගෙන සිටී. ජපානය කිසිවක් ලබා නොගත් අතර කිසි විටෙකත් රුසියාවට පහර දීමට නොයනු ඇත. එය දැනටමත් මොංගෝලියාවේ එහි විනාශකාරී දේශසීමා ගැටුමේදී රුසියාවට මුහුණ දී තිබේ. ජපානය 1939 දී මොංගෝලියාවේ Khalkin Gil සහ Lake Khasan අවට රුසියාව සමඟ දේශසීමා ගැටුමක් ආරම්භ කළේය. ජපන් හමුදාව රතු හමුදාවට මුහුණ දුන් අතර සම්පූර්ණයෙන්ම නින්දාවට පත් විය. 1941 දී ජපානය රුසියාව සමඟ මධ්‍යස්ථ ගිවිසුමක් අත්සන් කරනු ඇත, මෙයින් අදහස් කළේ ජපානයට දකුණට සහ එක්සත් ජනපදයට අවධානය යොමු කළ හැකි බැවිනි. ජපන් හමුදාව සැබෑ හමුදාවකට සාපේක්ෂව කොතරම් උසස්ද යන්න එයින් පෙන්නුම් කෙරේ. ජපානය චීනය, අනෙකුත් ආසියානු හමුදා සහ යුරෝපීය හමුදා භටයින් සමඟ සටන් කිරීමට සූදානම් විය. මෙම භට පිරිස් සාමාන්‍යයෙන් හොඳින් පුහුණු වී නැත, හොඳින් සන්නද්ධ වී නැත, ටැංකි සහ බර කාලතුවක්කු වැනි බර උපකරණ නොමැත. තවද බොහෝ යුරෝපීය හමුදාවන් මුහුදෙන් නැව්ගත කළ යුතු මව් රටවලින් සැපයුම් සහ ශක්තිමත් කිරීම් මත රඳා පවතිනු ඇත. එම ප්‍රදේශයේ ප්‍රමුඛ නාවික බලය වන ජපාන නාවික හමුදාව විසින් පාලනය කරනු ලබන මුහුද. ජපන් හමුදාව හොඳින් පුහුණු වී හොඳින් සන්නද්ධව සිටියදී හොඳින් පුහුණු වූ යුරෝපීය හෝ එක්සත් ජනපද හමුදාවක් සඳහා සූදානම් නොවීය. ආසියාවේ ප්‍රධාන භූමියේ හෝ පැසිෆික් දූපත්වලින් ඕනෑම හමුදාවකට සාගරය හරහා නැව්ගත කිරීමට අවශ්‍ය ඕනෑම සහ සියලුම සැපයුම්. මෙයින් අදහස් කළේ සෑම ටොන් එකක්ම ගණන් කරන අතර ටොන් 40-50 ටැංකි ජලය හරහා නැව්ගත කිරීම විශාල නාස්තියක් වන අතර සැහැල්ලු ටැංකි තිබීමෙන් ඒවා හරහා වැඩි ප්‍රමාණයක් නැව්ගත කිරීමට ඉඩ ඉතිරි විය, නමුත් එසේ කිරීමෙන් ගිනි බලය සහ සන්නාහය කපා හැරියේය. එසේත් නැතිනම් බර හා දිගු කාලතුවක්කු නැව්ගත කිරීම සඳහා වැඩි ඉඩක් ගන්නා අතර අඩු ප්‍රමාණයක් භට පිරිස් වෙත යැවිය හැකි අතර සැහැල්ලු තුවක්කු පහසුවෙන් නැව්ගත කළ හැකි අතර ගිල්වීමකින් තොරව වැලි මත ගෙන ඒමට හැකි විය. ආයුධ සැලසුම් කිරීමේදී එක්සත් ජනපදයට ද මෙම ගැටලුව ඇති වූ නමුත් එහි වෙළඳ නැව් සඳහා සහාය වීමට වඩා හොඳ සැලසුම් සහ යටිතල පහසුකම් තිබුණි. සාමාන්‍ය එක්සත් ජනපද හෝ ජර්මානු අංශයකට වඩා වැඩි මිනිසුන් සංඛ්‍යාවක් ඔවුන්ගේ පාබල සේනාංකවල සිටීමෙන් ජපන් ජාතිකයින් ඔවුන්ගේ පාබල සේනාංකවල බර අවි නොමැතිකමට වන්දි ගෙවූහ. ජපන් ජාතිකයන් සටන් කළේ ආසියාවේ මිස මධ්‍යම යුරෝපයේ හෝ ප්‍රංශයේ නොව, ඔවුන් මෙහි සටන් කිරීමට සූදානම් වූ අතර රුසියාවේ විවෘත පඩිපෙළේ හෝ සයිබීරියාවේ ශීත කළ බිමේ සටන් කිරීමට සූදානම් නොවූ බව මම සඳහන් කිරීමට කැමැත්තෙමි. මොස්කව් ප්‍රහාරය අතරතුර රුසියාවට පහර දීමට ජපානයට අවශ්‍ය නැත. රුසියාව සම්පූර්ණයෙන්ම අවුල් ජාලයකට වැටුනහොත් එයට පහර දීමට සැලසුම් කර තිබුණද, මොස්කව් උද්ඝෝෂනයේ උච්චතම අවස්ථාවේදීවත් රුසියාව කිසි විටෙකත් කඩා වැටෙන්නේ නැත. ජපානය එය ඔවුන්ට නොගැලපෙන බව දැන සිටි අතර, එහි පැවැත්ම සඳහා තමන්ගේම අරමුණු අනුගමනය කළේය. එය රුසියාවට පහර දුන්නද, රුසියාව යථා තත්ත්වයට පත් වී පූර්ණ ශක්තියෙන් සිටින විට, එය අධික ලෙස දිගු වූ සහ අඩු සැපයූ ජපන් ජාතිකයින් මැන්චූරියාවට නැවත පරාජය කර ඔවුන්ව හෝම් අයිලන්ඩ්ස් වෙත තල්ලු කරනු ඇත. මූලාශ්‍ර: Mawdsley, Evan, et al. දෙවන ලෝක යුද්ධයේ කේම්බ්‍රිජ් ඉතිහාසය. Cambridge University Press, 2015. Drea, Edward J. In the Service of the Emperor: Essays on the Imperial Japanese Army. නෙබ්‍රස්කා විශ්වවිද්‍යාල මුද්‍රණාලය, 2003.