Great question, and it's a matter of historical, archaeological, and epidemiological importance. Until recently, the prevailing view was that rats were introduced after the Roman Empire, but that view is changing.

 > Until recently, there were no Roman rats. As disease, ecological change, and their economic implications push their way to the top of the historian's agenda, ancient rodents have triggered controversy and new research, some of it in the pages of this journal. Rats are crucial to epidemics of bubonic plague, a disease that has been linked to the massive demographic changes that ushered medieval Europe into the modern age. Some historians implicate rodent-borne plague in the end of the ancient world. Today archaeology and zoology draw a picture of rats and their history that differs from even a decade ago. Tiny bones and DNA are yielding glimpses of the rat's migration from southeast Asia into the Roman empire and medieval Europe. The diffusion of the rat across Europe looks increasingly like an integral part of the Roman conquest. Its movements illuminate patterns of eco- nomic organization, communications, and urbanism, and carry significant implications for the history of disease and the ecology. The history of rats is tightly interwoven with the economic rise and fall of the ancient world, as well as the expansion of the medieval economy.  
 >   
 > {snip}  
 >   
 > Aside from isolated, and therefore controversial, archaeological evidence for rats in the Roman world \[emerged\] only during the last two decades. It comes in different gnawing marks on bones; owl or other predator remains preserved in situ. Why it was so scarce before simple: Archaeologists were not looking for it, bones easily escape the troweler's naked eye. Only laborious procedures can detect them.  
 >   
 > [Rats, Communications, and Plague: Toward an Ecological History](_URL_0_)

So now folks are looking for rat bones, and they're finding them.

There are some obvious mechanisms for the migration of rats from Asia to the Mediterranean. Roman Egypt traded to the East, and enormous grain fleets traveled from Egypt to Italy, nothing like a boatful of grain to make a nice home for a traveling rat.

How did Romans deal with pests? We don't have a sense of the rat burden at the time of the Republic or the Caesars, and the Romans used a latin word *mus --* which doesn't tell us whether they're talking about a rat or a mouse. The Romans had household pets: dogs a great favorite, cats not so common as in Egypt, and even snakes. 20 centuries later, a cat, and some breeds of dog, are efficient remedies for a rodent problem. But the most frequently mentioned Roman household rodent killer is the weasel (*mustela*); these are often mentioned for killing *mus,* whether these might be rats or mice we don't know.

Sources:

[Greek and Roman Household Pets](_URL_4_)

[The Grain Trade under the Roman Empire](_URL_1_)

[The Domestic Cat as a Factor in Urban Ecology](_URL_2_)

[The Origin of Latin Mustela](_URL_3_)

 & #x200B;
විශාල ප්‍රශ්නයක්, එය ඓතිහාසික, පුරාවිද්‍යාත්මක සහ වසංගත රෝග විද්‍යාත්මක වැදගත්කමකි. මෑතක් වන තුරුම පැවති මතය වූයේ රෝම අධිරාජ්‍යයට පසුව මීයන් හඳුන්වා දුන් නමුත් එම මතය වෙනස් වෙමින් පවතින බවයි. &gt; මෑතක් වන තුරුම රෝම මීයන් සිටියේ නැත. රෝග, පාරිසරික වෙනස්කම් සහ ඒවායේ ආර්ථික ඇඟවුම් ඉතිහාසඥයාගේ න්‍යාය පත්‍රයේ ඉහළට තල්ලු වන විට, පුරාණ මීයන් මතභේද සහ නව පර්යේෂණ අවුලුවා ඇත, ඒවායින් සමහරක් මෙම සඟරාවේ පිටුවල ඇත. මධ්‍යකාලීන යුරෝපය නූතන යුගයට ගෙන ආ දැවැන්ත ජන විපර්යාසවලට සම්බන්ධ වූ රෝගයක් වන බුබොනික් වසංගතයේ වසංගත සඳහා මීයන් ඉතා වැදගත් වේ. සමහර ඉතිහාසඥයන් පුරාණ ලෝකයේ අවසානයේ මීයන් විසින් බෝවන වසංගතය සම්බන්ධ කරයි. අද පුරාවිද්‍යාව සහ සත්ව විද්‍යාව මීයන් සහ ඔවුන්ගේ ඉතිහාසය දශකයකට පෙර සිට වෙනස් වූ චිත්‍රයක් අඳියි. කුඩා ඇටකටු සහ DNA මගින් මීයන් අග්නිදිග ආසියාවේ සිට රෝම අධිරාජ්‍යය සහ මධ්‍යකාලීන යුරෝපයට සංක්‍රමණය වන ආකාරය පෙන්නුම් කරයි. යුරෝපය පුරා මීයාගේ පැතිරීම රෝම ආක්‍රමණයේ අනිවාර්ය අංගයක් ලෙස පෙනේ. එහි චලනයන් ආර්ථික සංවිධානයේ, සන්නිවේදනයේ සහ නාගරිකත්වයේ රටා ආලෝකවත් කරන අතර රෝග ඉතිහාසය සහ පරිසර විද්‍යාව සඳහා සැලකිය යුතු ඇඟවුම් දරයි. මීයන්ගේ ඉතිහාසය පුරාණ ලෝකයේ ආර්ථික නැගීම සහ වැටීම මෙන්ම මධ්‍යකාලීන ආර්ථිකයේ ව්‍යාප්තිය සමඟ තදින් බැඳී ඇත. &gt; &gt; {snip} &gt; &gt; රෝමානු ලෝකයේ මීයන් සඳහා හුදකලා වූ, ඒ නිසා මතභේදාත්මක, පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි \[ මතු වූයේ\] පසුගිය දශක දෙක තුළ පමණි. එය ඇටකටු මත විවිධ දිලිසෙන ලකුණු පැමිණේ; බකමූණෙකු හෝ වෙනත් විලෝපිකයෙකු ස්ථානගතව සංරක්ෂණය කර ඇත. සරල වීමට පෙර එය එතරම් හිඟ වූයේ ඇයි: පුරාවිද්‍යාඥයන් එය සොයමින් සිටියේ නැත, ඇටකටු පහසුවෙන් troweler ගේ පියවි ඇසින් ගැලවී යයි. ඒවා හඳුනාගත හැක්කේ වෙහෙසකර ක්‍රියා පටිපාටි පමණි. &gt; &gt; [මීයන්, සන්නිවේදනය සහ වසංගතය: පාරිසරික ඉතිහාසයක් කරා](_URL_0_) එබැවින් දැන් මිනිසුන් මීයන්ගේ ඇටකටු සොයමින් සිටින අතර ඔවුන් ඒවා සොයා ගනිමින් සිටිති. ආසියාවේ සිට මධ්‍යධරණී මුහුදට මීයන් සංක්‍රමණය වීම සඳහා පැහැදිලි යාන්ත්‍රණ කිහිපයක් තිබේ. රෝමානු ඊජිප්තුව නැඟෙනහිර දෙසට වෙළඳාම් කළ අතර, විශාල ධාන්‍ය බලඇණි ඊජිප්තුවේ සිට ඉතාලිය දක්වා ගමන් කළ අතර, ගමන් කරන මීයෙකුට කදිම නිවහනක් සෑදීමට ධාන්‍ය බෝට්ටුවක් වැනි කිසිවක් නොතිබුණි. රෝමවරුන් පළිබෝධකයන් සමඟ කටයුතු කළේ කෙසේද? ජනරජයේ හෝ සීසර්ගේ කාලයේ මී බර ගැන අපට හැඟීමක් නොතිබුණි, රෝමවරුන් ලතින් වචනයක් භාවිතා කර ඇත *මුස් --* ඔවුන් කතා කරන්නේ මීයා ගැනද මීයෙකු ගැනද යන්න අපට නොකියයි. . රෝමවරුන්ට ගෘහස්ථ සුරතල් සතුන් සිටියහ: බල්ලන් ඉතා ප්‍රිය කරන, ඊජිප්තුවේ මෙන් එතරම් සුලභ නොවන බළලුන් සහ සර්පයන් පවා. ශතවර්ෂ 20 කට පසු, බළලෙකු සහ සමහර සුනඛ වර්ග, මීයන්ගේ ගැටලුව සඳහා කාර්යක්ෂම පිළියම් වේ. නමුත් බොහෝ විට සඳහන් වන රෝමානු ගෘහස්ථ මීයන් ඝාතකයා වන්නේ වීසල් (*මුස්ටෙලා*); මේවා අපි නොදන්න මීයන් හෝ මීයන් විය හැකි නමුත් *මුස්* මැරීම සඳහා බොහෝ විට සඳහන් වේ. මූලාශ්‍ර: [ග්‍රීක සහ රෝමානු ගෘහ සුරතල් සතුන්](_URL_4_) [රෝම අධිරාජ්‍යය යටතේ ධාන්‍ය වෙළඳාම](_URL_1_) [නාගරික පරිසර විද්‍යාවේ සාධකයක් ලෙස ගෘහාශ්‍රිත බළලා](_URL_2_) [ලතින් මස්ටෙලා සම්භවය](_URL_3_) &amp; # x200B;