Einstein's theory of relativity states that time and velocity are relative to an observers point of view, or reference frame. His special theory is called such because it deals only with inertia reference frames which are reference frames that have no acceleration or change in gravitational potential. His general theory takes into account acceleration and gravity.

Special relativity is fairly easy to understand as the highest level math you need is Pythagoras's theorem. General relativity is a lot more complex math and not ELI5 friendly.

Special relativity has two postulates, that the speed of light is constant and that the laws of physics don't change between reference frames. Both of these have been proven true. Using this, Einstein showed that moving observers actually have their time dilation and their length in the direction of motion contracted.

So lets talk about time dilation first. Imagine a clock that works by bouncing a photon between two mirrors. We the know the speed of light and we can measure the distance between the mirrors, this means the time it takes for the photon to bounce is easily calculated. Now what if we have that clock moving at a constant speed? Well the path we see the light take is not longer straight up and down, it's [slanted](_URL_2_). Since the light takes a longer path and the speed of the light is unchanged, this means that it takes a longer amount of time to bounce between the two mirrors. Viola, moving objects experience slower time. An important thing to note, because every observe is stationary in their own reference frame, every observer will see everything else as being dilated instead of themselves.
So if you're moving, you only experience slower time from someone else's point of view. However, you also see them as experiencing slower time, because to you they appear to be moving.

Now lets move on to length contraction. This one is a tricky one to explain. It relies on how length is measured correctly. Basically, in order to correctly measure the length of an object, you have to know the position of both its ends at the same time. This isn't too hard to do, but if an observer moving past you saw you do this they would think you messed up. Imagine you have a rod, and you have two friends at either end. You walk to a point equidistant to them and tell them to record their position at the moment they see you flash a light. Since you're equidistant, the light will reach them at the same time. However, to the moving observer the light won't reach your friends at the same time. They won't be synchronized and they'll see you as getting an incorrect measurement.

This leads to one of the last consequences of special relativity, the simultaneity of relativity. Because moving observers disagree on the timing and lengths of things, no two clocks can be synchronized in different reference frames.

[Minute Physics](_URL_1_) gives a **very** basic overview.

[Doc Physics](_URL_5_) gives a lengthy intro to SR.

[Sixty Symbols](_URL_0_) on length contraction.

General Relativity is a lot more complex. You need a very good understanding of Calculus, Differential Equations, and Multilinear Algebra to actually do the math behind it. But the gist of it is that a change in gravitational potential and acceleration are essentially the same thing and have the same effects. It also states that objects with mass curve space-time around them. This means that the force of gravity objects feel is actually them just following the curvature of space-time around them. This can lead to a whole bunch of wacky effects like gravitational time dilation, gravitational redshirting, and black holes.

[Gravity Visualized](_URL_4_)

[Sixty Symbols](_URL_3_) on Special and General Relativity.
අයින්ස්ටයින්ගේ සාපේක්ෂතාවාදයේ ප්‍රකාශය වන්නේ කාලය සහ ප්‍රවේගය නිරීක්ෂකයන්ගේ දෘෂ්ටිකෝණයකට හෝ සමුද්දේශ රාමුවකට සාපේක්ෂ බවයි. ඔහුගේ විශේෂ න්‍යාය එවැන්නක් ලෙස හඳුන්වනු ලබන්නේ එය ගුරුත්වාකර්ෂණ විභවයේ ත්වරණයක් හෝ වෙනසක් නොමැති සමුද්දේශ රාමු වන අවස්ථිති සමුද්දේශ රාමු සමඟ පමණක් කටයුතු කරන බැවිනි. ඔහුගේ සාමාන්‍ය න්‍යාය ත්වරණය සහ ගුරුත්වාකර්ෂණය සැලකිල්ලට ගනී. ඔබට අවශ්‍ය ඉහළම මට්ටමේ ගණිතය පයිතගරස්ගේ ප්‍රමේයය වන බැවින් විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදය තේරුම් ගැනීම තරමක් පහසු ය. සාමාන්‍ය සාපේක්ෂතාවාදය ඉතා සංකීර්ණ ගණිතයක් වන අතර ELI5 හිතකාමී නොවේ. විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදයට උපකල්පන දෙකක් ඇත, ආලෝකයේ වේගය නියත බවත් භෞතික විද්‍යාවේ නියමයන් සමුද්දේශ රාමු අතර වෙනස් නොවන බවත්. මේ දෙකම සත්‍ය බව ඔප්පු වී ඇත. මෙය භාවිතා කරමින් අයින්ස්ටයින් පෙන්නුම් කළේ චලනය වන නිරීක්ෂකයින්ට ඇත්ත වශයෙන්ම ඔවුන්ගේ කාල විස්තාරණය සහ චලනය වන දිශාවට ඔවුන්ගේ දිග හැකිලී ඇති බවයි. ඉතින් අපි මුලින්ම කාල විස්තාරණය ගැන කතා කරමු. දර්පණ දෙකක් අතර ෆෝටෝනයක් පැනීමෙන් ක්‍රියා කරන ඔරලෝසුවක් ගැන සිතන්න. අපි ආලෝකයේ වේගය දන්නා අතර අපට දර්පණ අතර දුර මැනිය හැකිය, මෙයින් අදහස් කරන්නේ ෆෝටෝනය පිම්බීමට ගතවන කාලය පහසුවෙන් ගණනය කළ හැකි බවයි. දැන් අපට එම ඔරලෝසුව නියත වේගයකින් ගමන් කරන්නේ නම් කුමක් කළ යුතුද? හොඳයි අපි දකින ආලෝකය ගමන් කරන මාර්ගය තවදුරටත් ඉහළට සහ පහළට කෙළින්ම නොවේ, එය [ආනත](_URL_2_). ආලෝකය දිගු මාර්ගයක් ගන්නා බැවින් සහ ආලෝකයේ වේගය නොවෙනස්ව පවතින බැවින්, මෙයින් අදහස් කරන්නේ දර්පණ දෙක අතරට පැනීමට වැඩි කාලයක් ගත වන බවයි. Viola, චලනය වන වස්තූන් මන්දගාමී කාලය අත්විඳියි. සැලකිල්ලට ගත යුතු වැදගත් කරුණක්, සෑම නිරීක්‍ෂණයක්ම තමන්ගේම සමුද්දේශ රාමුව තුළ නිශ්චල බැවින්, සෑම නිරීක්ෂකයෙක්ම තමන් වෙනුවට අන් සියල්ල දකිනු ඇත. එබැවින් ඔබ ගමන් කරන්නේ නම්, ඔබට වෙනත් කෙනෙකුගේ දෘෂ්ටි කෝණයෙන් මන්දගාමී කාලය අත්විඳිය හැකිය. කෙසේ වෙතත්, ඔවුන් චලනය වන බව ඔබට පෙනෙන නිසා, ඔවුන් මන්දගාමී කාලය අත්විඳින බව ද ඔබ දකියි. දැන් අපි දිග හැකිලීමට යමු. මේක පැහැදිලි කරන්න අමාරු එකක්. එය දිග නිවැරදිව මනින්නේ කෙසේද යන්න මත රඳා පවතී. මූලික වශයෙන්, වස්තුවක දිග නිවැරදිව මැනීම සඳහා, ඔබ එහි කෙළවර දෙකේම පිහිටීම එකවර දැන සිටිය යුතුය. මෙය කිරීම එතරම් අපහසු නැත, නමුත් ඔබ පසුකර යන නිරීක්ෂකයෙකු ඔබ මෙය කරනවා දුටුවහොත් ඔවුන් සිතන්නේ ඔබ අවුල් වී ඇති බවයි. ඔබට පොල්ලක් ඇති බවත්, ඔබට දෙපස මිතුරන් දෙදෙනෙකු සිටින බවත් සිතන්න. ඔබ ඔවුන්ට සමාන ස්ථානයකට ඇවිද ගොස් ඔබ ආලෝකයක් දැල්වෙන බව ඔවුන් දකින මොහොතේ ඔවුන්ගේ ස්ථානය සටහන් කරන ලෙස ඔවුන්ට පවසන්න. ඔබ සමාන දුරින් සිටින බැවින්, ආලෝකය ඔවුන් වෙත එම අවස්ථාවේදීම ළඟා වනු ඇත. කෙසේ වෙතත්, චලනය වන නිරීක්ෂකයාට ආලෝකය එකවරම ඔබේ මිතුරන් වෙත ළඟා නොවනු ඇත. ඒවා සමමුහුර්ත නොවනු ඇති අතර ඔවුන් ඔබව වැරදි මිණුමක් ලබා ගන්නා බව දකිනු ඇත. මෙය විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදයේ අවසාන ප්‍රතිවිපාකවලින් එකක් වන සාපේක්ෂතාවාදයේ සමගාමීත්වයට මග පාදයි. චලනය වන නිරීක්ෂකයින් දේවල්වල කාලය සහ දිග පිළිබඳව එකඟ නොවන නිසා, විවිධ සමුද්දේශ රාමු තුළ ඔරලෝසු දෙකක් සමමුහුර්ත කළ නොහැක. [මිනිත්තු භෞතික විද්‍යාව](_URL_1_) **ඉතා** මූලික දළ විශ්ලේෂණයක් ලබා දෙයි. [Doc Physics](_URL_5_) SR වෙත දිගු හැඳින්වීමක් ලබා දෙයි. [සංකේත හැට](_URL_0_) දිග හැකිලීම මත. සාමාන්‍ය සාපේක්‍ෂතාවාදය ඊට වඩා ගොඩක් සංකීර්ණයි. එහි පිටුපස ඇති ගණිතය ඇත්ත වශයෙන්ම කිරීමට ඔබට කලනය, අවකල සමීකරණ සහ බහු රේඛීය වීජ ගණිතය පිළිබඳ ඉතා හොඳ අවබෝධයක් අවශ්‍ය වේ. නමුත් එහි සාරාංශය නම් ගුරුත්වාකර්ෂණ විභවය සහ ත්වරණය වෙනස් වීම අත්‍යවශ්‍යයෙන්ම එකම දෙය වන අතර එකම බලපෑම් ඇති කරයි. ස්කන්ධ වක්‍රය සහිත වස්තූන් ඒවා වටා ඇති අවකාශ-කාල බව ද එහි සඳහන් වේ. මෙයින් අදහස් කරන්නේ ගුරුත්වාකර්ෂණ වස්තූන්ගේ බලය ඇත්ත වශයෙන්ම ඒවා අවට අවකාශයේ-කාලයේ වක්‍රය අනුගමනය කරන බවයි. මෙය ගුරුත්වාකර්ෂණ කාල ප්‍රසාරණය, ගුරුත්වාකර්ෂණ රතු කමිසය සහ කළු කුහර වැනි විකාර බලපෑම් සමූහයකට තුඩු දිය හැකිය. [ගුරුත්වාකර්ෂණ දෘශ්‍යකරණය](_URL_4_) [සංකේත හැට](_URL_3_) විශේෂ සහ සාමාන්‍ය සාපේක්ෂතාවාදය.