Hunter-gatherers ate the same plants we do today, but in their wild forms. Most plants we eat today, including rice, sugarcane and potatoes, are domesticated versions. These were only domesticated after the advent of agriculture, so they were not available to hunter-gatherers before agriculture, but their wild forms were.

A "wild state" means that the very features that have made them staples today, such as high yield, good nutrient profile, pleasant taste -- did not exist, or were much attenuated. However, they must have provided *some* useful nutrition, or they would not have been eaten.

For example, [here is a picture](_URL_0_) showing the domestication of corn. The image at the left shows wild or undomesticated corn, the middle image shows an intermediate during the process of domestication, and the right image shows modern domesticated corn. As you can see, the number of kernels have increased dramatically due to domestication. What you can't see is that the nutrient profile has also changed, and each of those kernels now has a lot more starch and calories than it used to. In many cases, domestication has also improved the taste, turning bitter and unpalatable fruit or vegetables into the familiar tasty varieties. Or [removed inedible seeds](_URL_1_) such as in the case of the banana.

Humans are limited by their physiology, not being able to digest cellulose and not being able to chew tough fibers to extract nourishment from them. We (and our ancestors) could overcome some of these problems (using stones to crush or grind foodstuffs that were too tough to chew, cooking to break down nutrients to make them easier to digest), but we still have our limitations. Humans selected plants that contain nutrients suited to our physiology - lots of starch/sugar, protein, fats. This includes grains (precursors of all modern cereals), roots and tubers, fruits, berries, nuts, seeds, etc.

The wild versions of these plants have been used by humans ever since there have been any humans. Agriculture began by deliberately planting foods that we were already accustomed to eating as hunter-gatherers, and over the course of time we selectively bred traits that were useful, which is what plant domestication is all about.
දඩයම් කරන්නන් අද අප කරන ශාකම අනුභව කළ නමුත් ඔවුන්ගේ වල් ස්වරූපයෙන්. අද අප අනුභව කරන සහල්, උක් සහ අර්තාපල් ඇතුළු බොහෝ ශාක ගෘහාශ්‍රිත අනුවාද වේ. මේවා කෘෂිකර්මාන්තයේ පැමිණීමෙන් පසුව පමණක් ගෘහාශ්රිත වූ අතර, කෘෂිකර්මාන්තයට පෙර දඩයම් කරන්නන් සඳහා ඒවා නොතිබුණද, ඒවායේ වල් ස්වරූපයන් විය. &quot;වල් රාජ්‍යයක්&quot; යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ ඉහළ අස්වැන්නක්, හොඳ පෝෂක ගුණයක්, ප්‍රසන්න රසයක් වැනි ඒවා අද ප්‍රධාන ආහාර බවට පත් කර ඇති ලක්ෂණ -- නොතිබූ බව හෝ බොහෝ සෙයින් දුර්වල වී ඇති බවයි. කෙසේ වෙතත්, ඔවුන් *ප්‍රයෝජනවත් පෝෂණයක් ලබා දී තිබිය යුතුය, නැතහොත් ඒවා අනුභව නොකරනු ඇත. උදාහරණයක් ලෙස, [මෙන්න පින්තූරයක්](_URL_0_) බඩ ඉරිඟු ගෘහාශ්‍රිතකරණය පෙන්වයි. වම් පසින් ඇති රූපය වල් හෝ හීලෑ නොකළ බඩ ඉරිඟු ද, මැද රූපය ගෘහාශ්‍රිත ක්‍රියාවලියේදී අතරමැදියක් ද, දකුණු රූපයේ නවීන ගෘහාශ්‍රිත ඉරිඟු ද පෙන්වයි. ඔබට පෙනෙන පරිදි, ගෘහාශ්රිතකරණය හේතුවෙන් කර්නල් සංඛ්යාව නාටකාකාර ලෙස වැඩි වී ඇත. ඔබට නොපෙනෙන දෙය නම්, පෝෂක පැතිකඩ ද වෙනස් වී ඇති අතර, එම එක් එක් කර්නල් එකකට දැන් පෙරට වඩා පිෂ්ඨය සහ කැලරි විශාල ප්‍රමාණයක් ඇත. බොහෝ අවස්ථාවන්හීදී, ගෘහාශ්‍රිතකරණය ද රසය වැඩි දියුණු කර ඇති අතර, කටුක සහ අමිහිරි පලතුරු හෝ එළවළු හුරුපුරුදු රසවත් ප්‍රභේද බවට පත් කර ඇත. හෝ [ඉවත් කළ ආහාරයට ගත නොහැකි බීජ](_URL_1_) වැනි කෙසෙල්. මිනිසුන් ඔවුන්ගේ කායික විද්‍යාවෙන් සීමා වී ඇත, සෙලියුලෝස් ජීර්ණය කිරීමට නොහැකි වීම සහ ඔවුන්ගෙන් පෝෂණය ලබා ගැනීම සඳහා දැඩි කෙඳි හපන්නට නොහැකි වීම. අපට (සහ අපගේ මුතුන් මිත්තන්ට) මෙම ගැටළු වලින් සමහරක් ජය ගත හැකිය (හපනීමට අපහසු ආහාර ද්‍රව්‍ය තලා දැමීමට හෝ ඇඹරීමට ගල් භාවිතා කිරීම, ආහාර දිරවීමට පහසු කිරීම සඳහා පෝෂ්‍ය පදාර්ථ බිඳ දැමීමට ආහාර පිසීම), නමුත් අපට තවමත් අපගේ සීමාවන් තිබේ. මිනිසුන් අපගේ කායික විද්‍යාවට ගැලපෙන පෝෂ්‍ය පදාර්ථ අඩංගු ශාක තෝරා ගත්හ - පිෂ්ඨය/සීනි, ප්‍රෝටීන්, මේද ගොඩක්. මෙයට ධාන්‍ය (සියලු නවීන ධාන්‍ය වර්ගවල පූර්වගාමීන්), මුල් සහ අල, පලතුරු, බෙරි, ඇට වර්ග, බීජ ආදිය ඇතුළත් වේ. මෙම ශාකවල වල් අනුවාද මිනිසුන් සිටි කාලයේ සිටම මිනිසුන් විසින් භාවිතා කර ඇත. කෘෂිකර්මාන්තය ආරම්භ වූයේ අප දැනටමත් දඩයම්කරුවන් ලෙස අනුභව කිරීමට පුරුදු වී සිටි ආහාර හිතාමතාම සිටුවීමෙන් වන අතර, කාලයාගේ ඇවෑමෙන් අපි ශාක ගෘහාශ්‍රිතකරණය යනු ප්‍රයෝජනවත් වන ගති ලක්ෂණ තෝරාගෙන බෝ කළෙමු.