0
ସେୟାର
ୱାସିଂଟନ: ଭାରତକୁ ଆମେରିକା ଦୀର୍ଘବର୍ଷ ହେଲା ରପ୍ତାନିରେ ପ୍ରଦାନ କରି ଆସୁଥିବା ଜେନେରାଲାଇଜ୍‌ଡ ସିଷ୍ଟମ୍ ଅଫ୍ ପ୍ରି‌ଫରେନ୍ସ (ଜିଏସ୍‌ପି) ସୁବିଧାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେଇଛି। ଆସନ୍ତା ୫ ତାରିଖରୁ ଏହାକୁ ଆମେରିକା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଛି। ଗତ ମାର୍ଚ ୪ ତାରିଖରେ ଆମେରିକା ଭାରତଠାରୁ ଏହି ସୁବିଧାକୁ ୬୦ ଦିନ ପରେ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେବ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଥିଲା। ସେହି ଘୋଷଣା ଅନୁଯାୟୀ ୬୦ ଦିନର ସମୟ ସୀମା ମେ’ ୩ ତାରିଖରେ ପୂରଣ ହୋଇସାରିଛି। ଆଗାମୀ ଜୁନ୍ ୫ରୁ ଜିଏସ୍‌ପି ସୁବିଧା ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବ।
ଗତ ମାର୍ଚରେ ଆମେରିକାର ଘୋଷଣା ପରେ ଭାରତର ବାଣିଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଏହାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ କହିଥିଲା, ଆମେରିକାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଦ୍ବାରା ଭାରତର ରପ୍ତାନି ଉପରେ ସେଭଳି କୌଣସି ବଡ଼ ଧରଣର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। ଆମେରିକାକୁ ଭାରତ ୨୦୧୭-୧୮ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ୪୮ ବିଲିଅନ ଡଲାର (ପ୍ରାୟ ୩,୩୯,୮୧୧ କୋଟି ଟଙ୍କା) ମୂଲ୍ୟର ସାମଗ୍ରୀ ରପ୍ତାନି କରିଥିଲା। ଜିଏସ୍‌ପି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବର୍ଷକୁ ପ୍ରାୟ ୩୯,୬୪୫ କୋଟି ଟଙ୍କାର ସାମଗ୍ରୀ ଆମେରିକାକୁ ରପ୍ତାନି କରାଯାଉଥିଲା। ଏହା ଉପରେ ଭାରତର ରପ୍ତାନିକାରୀମାନଙ୍କୁ ମାତ୍ର ୧୩୪୫ କୋଟି ଟଙ୍କର ଶୁଳ୍କ ରିହାତି ମିଳୁଥିଲା ବୋଲି ବାଣିଜ୍ୟ ସଚିବ ଅନୁପ ୱାଧୱନ କହିଛନ୍ତି। ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ରାସାୟନିକ ସାମଗ୍ରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାୟ ୧୯୦୦ ପ୍ରକାର ଜିନିଷକୁ ଜିଏସ୍‌ପି ଜରିଆରେ ନିଃଶୁଳ୍କ ରପ୍ତାନି କରାଯାଉଥିଲା। ୧୯୭୬ ମସିହାରୁ ଭାରତ ଏହି ସୁବିଧା ପାଉଥିଲା ଯାହା ଆଗକୁ ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବ। ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ଆମେ ଭଲ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲୁ, କିନ୍ତୁ ତାହାକୁ ଆମେରିକା ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲା। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଦୁଇ ଦେଶକୁ ଲାଭ ପହଞ୍ଚିବା ଭଳି ଦିଗରେ କାମ ଜାରି ରଖିବୁ। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି, ଆମେରିକାର ସାମଗ୍ରୀକୁ ଭାରତ ବଜାରରେ ସମାନ ଓ ଉଚିତ ବଜାର ସୁବିଧା ଯୋଗାଇ ଦେବା ନେଇ ଭାରତ କୌଣସି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଲାନାହିଁ। ଏଥିପାଇଁ ୨୦୧୯ ଜୁନ ୫ରୁ ଭାରତକୁ ମିଳୁଥିବା ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶର ଲାଭଜନିତ ଦ୍ବାର ବନ୍ଦ କରିବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଠିକ୍‌। ଆମେରିକାର ପ୍ରମୁଖ ସାଂସଦଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା ପରେ ଟ୍ରମ୍ପ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି। ତେବେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଯୋଗୁ ଆମେରିକାର ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୩୦ କୋଟି ଡଲାରର ଅତିରିକ୍ତ ଶୁଳ୍କ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଜିଏସ୍‌ପି କାହିଁକି ପ୍ରତ୍ୟାହାର ହେଲା?
ଆମେରିକା ହଠାତ୍ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇନାହିଁ। ଏହି କାରଣ ପାଇଁ ଭାରତକୁ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକା ଏକପ୍ରକାର ଦୋଷ ଦେଇଛି। ଆମେରିକାର ମେଡିକାଲ ଉପକରଣ ଏବଂ ଡେରି ସାମଗ୍ରୀ ନିର୍ମାତାମାନେ ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ନିକଟରେ ଅଭିଯୋଗ କରି ଆସୁଥିଲେ ଯେ, ଭାରତରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସମାନ ପ୍ରକାରର ବଜାର ସୁବିଧା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଉନାହିଁ। ଷ୍ଟେଣ୍ଟ୍ ଭଳି ଉତ୍ପାଦ ଉପରେ ଭାରତ ସରକାର ମୂଲ୍ୟ କଟକଣା ମଧ୍ୟ ଜାରି କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲା। ତେବେ ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ଏ ନେଇ କୁହାଯାଇଛି, ମେଡିକାଲ ଉପକରଣ ଏବଂ ଡେରି ସାମଗ୍ରୀରେ ଆମେରିକା ଯେଉଁ ଦାବି କରୁଛି ଭାରତ ତାହା ଉପରେ କୌଣସି ପ୍ରକାର ସାଲିସ କରିପାରିବ ନାହିଁ।
୧୨୯ଟି ଦେଶକୁ ମିଳୁଛି
ଜିଏସପି ଅଧୀନରେ ୧୨୯ଟି ଦେଶକୁ ଆମେରିକା ଶୁଳ୍କ ରିହାତି ସୁବିଧା ଦୀର୍ଘବର୍ଷ ହେଲା ପ୍ରଦାନ କରିଆସୁଛି। ବିନା ଶୁଳ୍କରେ ପ୍ରାୟ ୪୮୦୦ ସାମଗ୍ରୀ ଆମେରିକାକୁ ଏସବୁ ଦେଶ ରପ୍ତାନି କରିଥାନ୍ତି। ଏବେ ଭାରତକୁ ଏହି ତାଲିକାରୁ ବାଦ୍ ଦେଇଥିବାରୁ ଉକ୍ତ ଦେଶ ସଂଖ୍ୟା ୧୨୮ଟି ହ୍ରାସ ପାଇଛି।
କେଉଁ ସାମଗ୍ରୀ ରପ୍ତାନି ହେଉଥିଲା
ଭାରତ ଆମେରିକାକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ କପଡ଼ା, ଫଳ, ପନିପରିବା, ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ସାମଗ୍ରୀ, ମତ୍ସ୍ୟ ଏବଂ କୃଷି ଉତ୍ପାଦ ଆଦି ରପ୍ତାନି କରିଥାଏ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଆମେରିକା ଭାରତକୁ ଯନ୍ତ୍ରପାତି, କୃଷି ଉତ୍ପାଦ, ଆଇଟି ଉତ୍ପାଦ, ମେଡିକାଲ ଉପକରଣ, ଅଟୋମୋବାଇଲ ଆଦି ରପ୍ତାନି କରିଥାଏ।
ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ଖବର