गेल्या काही दिवसात भारतीय क्रिकेट संघात केदार जाधवने केलेली कामगिरी ही सर्व क्रीडारसिकांनी अनुभवली आहे . आक्रमक फलंदाज , यष्टीरक्षक आणि गोलंदाज अशा तिहेरी भूमिका बजावणाऱ्या या महाराष्ट्राच्या खेळाडूला भारतीय संघात उशीराने जागा मिळाली . मात्र ज्यावेळा संधी मिळाली , त्यावेळी केदार जाधवने त्याचं सोनं करुन दाखवलं आहे . संघ अडचणीत असताना केलेली आक्रमक फलंदाजी असो किंवा प्रतिस्पर्धी संघाची जमलेली जोडी फोडण्यासाठी केलेली गोलंदाजी असो , प्रत्येक बाबतीत केदार जाधवने सर्वोत्कृष्ट कामगिरी केली आहे . गेल्या काही सामन्यांमध्ये केदार जाधवने आपल्या गोलंदाजीत अशी काही सुधारणा केली आहे , की विराट कोहली त्याचा जमलेली जोडी फोडण्यासाठी नेहमी वापर करतो , आणि आपल्या कर्णधाराचा विश्वास सार्थ ठरवत केदारही १ - २ विकेट आपल्या खात्यात जमा करतो . मात्र आपल्या हमखास विकेट मिळवून देण्याबाबतच्या गोलंदाजीचं रहस्य विचारलं असता , केदार जाधवने ते आपल्यालाही उमगलं नसल्याचं कबूल केलं . BCCI . TV ला दिलेल्या मुलाखतीत केदारने ऑस्ट्रेलियाचा माजी कर्णधार मायकेल क्लार्कशी गप्पा मारल्या . ” मी अगदी मनापासून सांगतो , माझ्या गोलंदाजीवर विकेट कशा पडतात मलाही अजुन समजलं नाहीये . पण कर्णधार ज्या विश्वासाने माझ्याकडे चेंडु सोपवतो , तो विश्वास मी सार्थ ठरवतोय याचा मला आनंद आहे . ” याचा माझी फलंदाजी सुधारण्यासाठीही फायदा झाल्याचं केदारने कबुल केलं . सध्या ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध सुरु असलेल्या मालिकेतही केदारने आपलं महत्व अधोरेखीत केलं आहे . अखेरच्या सामन्यातही कर्णधार स्मिथला बाद करत केदारने ऑस्ट्रेलियाची जमलेली जोडी फोडली होती . त्यामुळे आगामी सामन्यांमध्ये केदार जाधव कशी कामगिरी करतो याकडे सर्वांचं लक्ष असणार आहे .


करिना कपूर खान ही बॉलिवूडमधील एक हॉट अभिनेत्री आहे यावर कोणाचेच दूमत नसेल . लग्नानंतर ती नवाबाची बेगम झाली आणि त्याचपद्धतीने प्रसारमाध्यमांसमोर वावरु लागली . पण आता तिने पुन्हा एकदा थोडं बोल्ड होण्याचा निर्णय घेतला आहे . वोग मासिकासाठी तिने खास फोटोशूट केलं आहे . हे फोटोशूट पाहून तुम्ही ही करिनाच का असा प्रश्न स्वतःला नक्कीच विचाराल . तैमुर आणि तिचे अनेक फोटो सोशल मीडियावर सातत्याने व्हायरल होत असतात . आता त्यात या ‘वोग’ मासिकासाठी केलेल्या फोटोंची भर पडली आहे . हे फोटोसेशन खास स्वीमसूटमध्ये करण्यात आलं होतं . आता स्वीमसूटमध्ये फोटो काढायचे म्हणजे त्यासाठी बॉडीही तेवढीच आखीव असणे गरजेचे आहे . तैमुरच्या जन्मानंतर करिनाने तिच्या फिटनेसवर फार लक्ष दिलं . करिनाने एकाच वेळी वेगवेगळ्या ड्रेसमध्ये फोटोसेशन केले . काळ्या रंगाच्या स्वीमसूटमध्ये ती फारच मादक दिसत होती यात काही शंका नाही . करिनाच्या आगामी सिनेमांबद्दल बोलायचे झाले तर ती ‘वीरे दी वेडिंग’ या सिनेमातून ती पुनरागमन करणार आहे . सध्या ती सैफ अली खान आणि तैमुरसोबत युरोपमध्ये सुट्ट्यांचा आनंद घेत आहे . या दरम्यानचेही अनेक फोटो सोशल मीडियावर व्हायरल झाले आहेत . या फोटोंमध्ये त्यांचा रॉयल अंदाज दिसून येतो . करिनाने मनिष मल्होत्राने डिझाइन केलेला ड्रेस घातला होता . तर सैफही काळ्या सूटमध्ये राजबिंड दिसत होता .


भारत विरुद्ध पाकिस्तान यांच्यात उद्या म्हणजेच रविवारी चॅम्पियन्स करंडकाचा अंतिम सामना खेळवला जाणार आहे . ओव्हलच्या मैदानावर खेळवल्या जाणाऱ्या या सामन्याआधी भारतीय संघासाठी एक वाईट बातमी आलेली आहे . भारताच्या फिरकी गोलंदाजीचा प्रमुख कणा मानला जाणाऱ्या रविचंद्रन अश्विनचा गुडघा दुखावल्याचं समजतंय . मैदानात क्षेत्ररक्षणाच्या सरावादरम्यान अश्विनच्या गुडघ्याला दुखापत झाली आहे . यानंतर संघाच्या फिजीओनी अश्विनवर त्वरित उपचार करायला सुरुवात केली आहे . मात्र अंतिम सामन्यात अश्विन खेळेल की नाही हे नेमकं समजू शकलेलं नाही . संपूर्ण आयपीएलचा हंगाम विश्रांती घेतल्यानंतर अश्विनची चॅम्पियन्स करंडकाच्या संघात निवड झाली . मात्र सुरुवातीच्या काही सामन्यात त्याला विश्रांती देण्यात आली होती . श्रीलंकेविरुद्धच्या सामन्यात भारतीय संघाने ३०० हून अधिक धावसंख्येचा टप्पा ओलांडला होता . मात्र गोलंदाजांनी केलेल्या खराब कामगिरीमुळे भारताला हा सामना गमवावा लागला होता . यानंतर दक्षिण अफ्रिकेविरुद्धच्या सामन्यात अश्विनचा संघात समावेश करण्यात आला होता . या सामन्यात अश्विनने चांगली गोलंदाजी केली होती . आश्विनची दुखापत गंभीर असल्यास भारतीय संघासाठी हा मोठा धक्का ठरू शकतो . अश्विनच्या जागी उमेश यादवची संघात एंट्री होऊ शकते . मात्र प्राथमिक अहवालानूसार अश्विनची दुखापत फारशी गंभीर नसली तरीही त्याच्या सहभागावर अंतिम निर्णय उद्या घेण्यात येईल . त्यामुळे अश्विनची दुखापत फारशी गंभीर नसू दे आणि उद्याच्या सामन्यात त्याला खेळता येऊ दे अशी प्रार्थना सर्व भारतीय करत आहेत .


बॉइज वर्ल्ड तेजश्री गायकवाड – response . lokprabha @ expressindia . com कॅन्सरग्रस्त रुग्णांच्या मदतीसाठी महिनाभर दाढी करायची नाही आणि ते वाचलेले पैसे या रुग्णांसाठी द्यायचे ही खरं तर एक मोहीम आहे ; पण तिच्या निमित्ताने दाढीच्या वेगवेगळ्या फॅशन करायला निमित्त मिळतं . ‘नो शेव्ह नोव्हेंबर’ या नावावरूनच अर्थ स्पष्ट होतो . नोव्हेंबर महिन्यात दाढी करायची नाही . ‘नो शेव्ह नोव्हेंबर’ हा फक्त एक व्हायरल ट्रेण्ड नसून ती एक सामाजिक मोहीम आहे . १९९९ साली ऑस्ट्रेलियामधील मेलबर्न येथील काही तरुणांनी एकत्र येऊन कॅन्सरच्या रुग्णांसाठी ही मोहीम सुरू केली . या मोहिमेचा मुख्य हेतू असा होता की , चेहऱ्यावर वाढणाऱ्या केसांसाठी म्हणजेच दाढीसाठी खर्च होणारे पसे एक महिनाभर बाजूला टाकून ते कॅन्सरसंदर्भातील मोहिमेला दान करायचे . कॅन्सरग्रस्तांना आणि पुरुषांना होणाऱ्या आजारांसंदर्भात काम करणाऱ्या संस्थांना पैसे दान करण्याच्या हेतूने ही मोहीम राबवली जाते . चेहऱ्यावरील दाढीचे केस महिन्याभरासाठी वाढू देऊन प्रतीकात्मकरीत्या कॅन्सरच्या रुग्णांबद्दल सहानुभूती व्यक्त करण्याचा हा एक आगळावेगळा प्रयत्न आहे ; पण याची माहिती फार लोकांना नसल्यामुळे सध्या तरी याकडे निव्वळ ट्रेण्ड म्हणूनच बघितलं जातं . गेल्या दोन वर्षांपासून ‘बिअर्ड इज न्यू हॉट’ म्हणजे दाढीधारी पुरुष ही हॉटपणाची नवी व्याख्या आहे असं मानलं जाऊ लागलं आणि त्यामुळेच अनेक दाढीच्या स्टाइल्स बाजारात आल्या . या ‘नो शेव्ह नोव्हेंबर’ला स्टायलिशपणे सेलिब्रेट करण्यासाठी काही ट्रेण्डिग दाढी लुक्सची माहिती . पूर्ण दाढी हा प्रकार कोणत्याही प्रकारची चेहरेपट्टी असणाऱ्या पुरुषाला शोभून दिसतो . फुल बिअर्ड म्हणजे पुरुषी , खूप राकट असं समजलं जातं . ही जुनी स्टाइल आता पुन्हा आली आहे . यामध्ये दाढी वाढवून तिला योग्य तो आकार दिला जातो . आताच्या काळात बांडोल्झ , गॅरिबाल्डी आणि व्हर्डी असे काही फुल दाढीचे प्रकार ट्रेण्डमध्ये आहेत . दाट दाढी या लुकमध्ये केशरचनादेखील तेवढीच तगडी लागते . कानाचा वरचा भाग ज्याला साइड लॉक म्हटले जाते , तो झिरो मशीनच्या साहाय्याने क्लीन केला जातो . केसांचा वरचा / मधला भाग उभा करून ( स्पाइक करून ) त्यांचा चंपू केला जातो . गालावर दाट दाढी ठेवली जाते . व्यायाम करणाऱ्या तगडय़ा मुलांना हा लुक सूट होतो . तुम्हाला नुकताच येऊन गेलेला ‘पद्मावत’ सिनेमा आठवतोय ? त्यात रणवीर सिंगने साकारलेल्या खिलजी या व्यक्तिरेखेची दाढी याच प्रकारात मोडणारी होती . दाट दाढी म्हणजेच थिक बिअर्डला महाराष्ट्रात किंग लुक म्हणूनही ओळखले जाते . कारण हा लुक जवळपास शिवाजी महाराजांच्या लुकप्रमाणे आहे . आपल्याकडे अनेक शिवप्रेमी मुलं या लुकला आणखी उठाव आणण्यासाठी कपाळावर चंद्रकोरही कोरतात . लांब दाढी हा लुक म्हणजे दाढी सरळ लांब वाढू द्यायची . सर्वोत्तम लांब दाढी पूर्ण आणि घट्ट असली पाहिजे . त्यामध्ये कोणतेही पॅच नसावेत . खरं तर हा लुक तरुण मुलं करत नाहीत ; पण प्रौढ पुरुषांमध्ये हा लुक फेमस आहे . लहान दाढी ही स्टाइल म्हणजे दाट दाढीचाच प्रकार आहे . फक्त यामध्ये चांगला दाढी ट्रिमर वापरून दाट दाढीला आपल्या चेहऱ्यानुसार योग्य तो आकार दिला जातो . अनेकदा ज्यांना दाट दाढी ठेवता येत नाही ते या लुकचा आधार घेतात . मध्यम दाढी पूर्ण दाढी आणि आखूड दाढीच्या मधला प्रकार म्हणजे मध्यम दाढी . हा लुक अतिशय फेमस आहे . कारण इंडियन ते वेस्टर्न , कॅज्युअल ते ट्रॅडिशनल अशा कोणत्याही कपडय़ांवर हा लुक सहज कॅरी करता येतो . हा लुक कॉर्पोरेट लुक म्हणूनही ओळखला जातो . हा प्रकार सगळ्याच चेहरेपट्टींना खुलून दिसतो . यामुळे मुलाची हनुवटी उठावदार व्हायला मदत होते . फिकट दाढी हा लुक बऱ्यापकी ट्रेण्डमध्ये आहे . कारण हा लुक कॉलेजला जाणारी मुलं ते कॉर्पोरेट कंपन्यांमध्ये काम करणारे अशा सगळ्यांसाठी अतिशय योग्य लुक आहे . यामध्ये दाढी पूर्णपणे काढून न टाकता थोडीशी दिसेल अशी ट्रिम केली जाते . ती निमुळती केली जाते . या लुकमुळे अनेकांची जॉ लाइन छान हायलाइट होते आणि दाढीसकट एक डिसेंट लुकही मिळतो . खरं तर आता चकाचक दाढी करण्याचा जमाना गेला . फक्त नोहेंबर महिन्यातच दाढी वाढवायची असं अजिबात राहिलेलं नाही . मुलं वर्षभरसुद्धा हा दाढीवाला लुक कॅरी करताना दिसतात . जाड , पातळ अशी कशीही दाढी येत असली तरी तिला आकार देऊन मुलं नवनवीन प्रयोग करताना दिसतात . दाढी ठेवणारा म्हणजे दणकट पुरुष असं समीकरण आपण कितीही नाकारलं तरी आहेच . दाढी ठेवण्यासाठी कष्ट घ्यावे लागतात . योग्य ती देखभाल , स्वच्छता आणि उत्तम ग्रुिमग करावं लागतं . त्यासाठी बाजारात अनेक प्रकारची तेलं , जेल , वेगवेगळी ट्रिमर उपलब्ध आहेत . सौजन्य – लोकप्रभा


किडनी हा शरीरातील अतिशय महत्त्वाचा असणारा अवयव . शरीरातील अनावश्यक घटक आणि रक्तातील जास्तीचे पाणी काढण्याचे काम किडनी करत असते . हे अनावश्यक घटक मूत्राशयामध्ये जमा होतात आणि मूत्राव्दारे शरीराबाहेर फेकले जातात . मात्र दीर्घकाळ हे घटक शरीराबाहेर न पडल्यास त्यांचा स्टोन तयार होण्यास सुरुवात होते . याशिवाय शरीरामध्ये पोटॅशियम , प्रोटिन्स , सोडियम आणि साखरेची कमतरता असल्यासही किडनी स्टोन होण्याची शक्यता असते . शरीरातील पाण्याचे प्रमाण कमी झाले तरीही स्टोन होऊ शकतो . किडनीतील स्टोनचे विघटन व्हावे , यासाठी जास्तीत जास्त पाणी पिणे आवश्यक असते . मात्र काही विशिष्ट योगासनांमुळे तुम्हाला किडनी स्टोनच्या समस्येपासून सुटका मिळू शकते . पाहुयात कोणती आसने ठरु शकतात प्रभावी… उष्ट्रासन किडनी स्टोनपासून मुक्तता मिळवायची असल्यास उष्ट्रासन अतिशय उपयुक्त ठरते . उंटासारख्या दिसणाऱ्य़ा या आसनाचा सराव केल्यास त्यामुळे शरीरातील पाण्याची कमतरताही दूर होण्यास मदत होते . योगामुळे कोणताही परिणाम त्वरीत दिसत नाही तर हळूहळू एखादी समस्या कमी होण्यास मदत होते . त्यामुळे ठराविक काळ हे आसन केल्यास स्टोनचा आकार कमी होण्यास सुरुवात होते आणि कालांतराने तो पूर्णपणे नष्ट होण्याचीही शक्यता असते . उत्तानपादासन तुम्हाला किडनी स्टोन असल्याची लक्षणे जाणवत असल्यास हे आसन उपयोगी ठरते . या आसनामुळे ओटीपोटातील स्नायू आकुंचन पावतात . यामुळे किडनी स्टोनची समस्या कमी होण्यास मदत होते . याशिवाय , या आसनामुळे ओटीपोटाचा भाग आणि पाठीचा खालचा भाग मजबूत होण्यास मदत होते . पवनमुक्तासन पवनमुक्तासन हे पोटाच्या सर्व विकारांवर अतिशय उपयुक्त असे आसन आहे . त्यामुळे किडनीच्या समस्यांवरही हे आसन उपयुक्त ठरते . बद्धकोष्ठता आणि अॅसिडीटीसारख्या समस्यांसाठीही या आसनाचा उपयोग होतो . त्यामुळे नियमित हे आसन केल्यास त्याचा निश्चितच फायदा होतो . बलासन बलासन केल्यामुळे किडणीमध्ये स्टोनची निर्मिती होत नाही . त्यामुळे अतिशय उपयुक्त असणारे हे आसन योग्य पद्धतीने करावे . पोटात येणारे क्रॅम्प आणि दुखणे यापासून मुक्तता मिळविण्यासाठीही या आसनाचा उपयोग होतो . भुजंगासन किडनीच्या आरोग्यासाठी भुजंगासन अतिशय उपयुक्त असते . या आसनामुळे किडनी स्वच्छ होते तसेच स्टोनची निर्मितीच होत नाही . शरीरातील रक्ताचे वहन योग्य पद्धतीने होण्यास हे आसन अतिशय उपयुक्त असते .


मिस युनिव्हर्स सुश्मिता सेन यंदाच्या मिस युनिव्हर्स सौंदर्य स्पर्धेचं परीक्षण करणार आहे . तिने परीक्षकांच्या पॅनेलमध्ये सहभागी होण्यासाठी होकारही दिलाय . येत्या 30 जानेवारीला ही सौंदर्य स्पर्धा पार पडणार आहे . यंदाच्या या स्पर्धेत भारताकडून रोश्मिता हरिमूर्ती प्रतिनिधीत्व करणार आहे . मॉडेल ते अभिनेत्री असा प्रवास करणाऱ्या सुश्मिता सेनने 1994 मध्ये मिस युनिव्हर्सचा किताब पटकावला होता . तिने तब्बल तेवीस वर्षांनंतर या सौंदर्य स्पर्धेत परीक्षकाच्या रूपात सामील होण्यासाठी खूपच उत्सुक असल्याचं सांगितलं . याबाबत तिने इंस्टाग्रामवर लिहिलं की , मी पूर्णपणे तयार आहे . मी अत्यंत उत्साही , भावूकपणे घरी परतल्यानंतर तेवीस वर्षांनंतर पुन्हा हा क्षण आला . 1994 मध्ये मनिला येथे " मिस युनिव्हर्स ' होऊन मी परतले होते . मात्र आता मी 65व्या मिस युनिव्हर्स स्पर्धेची परीक्षक म्हणून सहभागी होणार आहे . ही खूप अभिमानाची गोष्ट आहे .


अभिषेक बच्चन आणि ऐश्वर्या राय यांनी २००७ मध्ये लग्न केले . परिकथा वाटणाऱ्या या लग्नात काही आमंत्रित न केलेले पाहुणेही होते . यातील एक पाहुणी म्हणजे जान्हवी कपूर . अभिषेक - ऐश्वर्याच्या लग्नाच्या एक दिवस आधीच जान्हवीचा चेहरा साऱ्यांना दिसला . आता ही जान्हवी पुन्हा एकदा लोकांना टीव्हीवर दिसणार असल्याचे म्हटले जात आहे . लवकरच ती सलमान खानच्या ‘बिग बॉस ११’ या शोमध्ये दिसणार आहे . ‘दस’ या सिनेमात जान्हवी एक बॅकग्राऊंड डान्सर होती . तेव्हा हे दोघं एकमेकांना डेट करत असल्याचा दावा त्यावेळी तिने केला होता . आता आध्यात्मिकतेकडे वळलेली जान्हवी सध्या बिग बॉसच्या घरात स्थान मिळवण्यासाठी प्रयत्न करत असल्याचे म्हटले जात आहे . अक्षय कुमार या दाक्षिणात्य सिनेमाच्या रिमेकमध्ये दिसणार नुकताच ‘बिग बॉस’चा एक प्रोमो प्रसिद्ध करण्यात आला . यंदाच्या ‘बिग बॉस’ची थीम ‘पडोसी’ असणार आहे . येत्या ऑक्टोबरपासून या रिअॅलिटी शोला सुरूवात होणार आहे . पडोसी या थीममध्ये बिग बॉसचे घर सेलिब्रिटी आणि सामान्य नागरिक अशा दोन भागात विभागले जाईल . पाकिस्तानमधून भारतात येण्यासाठी लढा देणारी उझ्मा अहमद हीदेखील या शोचा भाग असण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे . तसेच वादग्रस्त मॉडेल आर्शी खान आणि एमटीव्ही ‘लव्ह स्कूल २’ मधील हनी कमबोजदेखील या शोमध्ये दिसण्याची शक्यता आहे . याशिवाय टीव्ही अभिनेत्री वंदना सिंग , निती टेलर , अचिंत कौर , देवोलीना भट्टाचार्जी , राहुल राज सिंग आणि ढिंच्याक पूजा या नावांचा समावेश होण्याची शक्यता आहे .


‘एकुलती एक’ या चित्रपटातून रुपेरी पडद्यावर पदार्पण करणाऱ्या सिध्दार्थ मेननने कमी वेळातच तरूणींना आपल्या प्रेमात पाडले . ‘पोपट’ , ‘हॅप्पी जर्नी’ , ‘स्लॅमबुक’ , ‘राजवाडे अॅण्ड सन्स’ , ‘पोश्टर गर्ल’ या हिट चित्रपटातून त्याने प्रेक्षकांचे निखळ मनोरंजन केले . ‘इथेच टाका तंबू’ या मालिकेत नकारात्मक भूमिका साकारत तो त्याच्या चॉकलेट बॉय इमेजच्या चौकटीतून बाहेर पडला . चित्रपटांमधून आपल्या फिमेल फॅन्सवर जादू करणाऱ्या या अभिनेत्याने वर्षभरापूर्वी लग्न करून अनेक मुलींचे हृदय तोडलं . पण तुम्हाला माहितीये का ज्याप्रमाणे ‘पोश्टर गर्ल’मध्ये सिद्धार्थ सोनालीच्या प्रेमात पडला होता , तिला आपल्या प्रेमात पाडण्यासाठी त्याने अनेक शक्कलही लढवल्या , त्याचप्रमाणे पुर्णिमाचे प्रेम मिळवण्यासाठीही सिद्धार्थला दिव्य पार करावी लागली होती . सिद्धार्थ मेननने गेल्याच वर्षी पुर्णिमा नायरशी लग्न केलं . साऊथ इंडियन पद्धतीने त्यांचा विवाहसोहळा पार पडला होता . विशेष म्हणजे पुर्णिमा हेच सिद्धार्थचं पहिलं आणि शेवटचं क्रश . शाळेत असतानाच सिद्धार्थ तिच्या प्रेमात पडला होता . मला त्यावेळी तिच्यात सुंदर आणि निरागस मुलगी दिसली होती . माझ्या मनातील तिची ही छबी आजही तशीच कायम आहे . मी आणि पुर्णिमा एकाच शाळेत होतो . पण , ती माझ्यापेक्षा दोन वर्षांनी लहान असल्यामुळे आमचे वर्ग वेगळे होते . त्यामुळे वर्गात समोरासमोर बाकांवर बसून नजरानजर होण्याची संधी आम्हाला मिळाली नाही . त्यामुळे कधीतरी शाळेच्या आवारात ती दिसली की मी तिच्याकडे पाहत बसायचो . ती संस्कृत शिकण्यासाठी एका क्लासला जायची . योगायोगाने मीसुद्धा त्याच क्लासला जात होतो . पण आमच्या वेळा वेगवेगळ्या होत्या . ऐरवी तिला कधी पाहायला मिळत नव्हते म्हणून तिच्यासोबत अधिकाधिक वेळ घालवण्यासाठी मी क्लासमध्ये माझी वेळ बदलून घेतली . मी अजून काही क्लासेस लावलेत असं खोट सांगून तिच्या बॅचमध्ये अॅडमिशन मिळवलं . त्यामुळे सगळ्यांना प्रश्न पडला की , हा ज्युनिअरच्या बॅचमध्ये कसं काय आला ? पण मी फक्त तिच्यासाठी गेलो होतो . नंतर शाळेतून बाहेर पडल्यानंतर तिचा आणि माझा काहीच संपर्क राहिला नाही . मी तिला तेव्हा कधी माझ्या मनातल्या भावना सांगितल्या नाहीत आणि तिच्या मनात माझ्याबद्दल काही होत का हेसुद्धा मला माहित नव्हतं . नंतर फेसबुक , बीबीएम आल्यानंतर अखेर २०१३ मध्ये ती मला पुन्हा भेटली . तेव्हा मी सर्व काही सांगून टाकलं . मी तुझ्यासाठी संस्कृतची बॅच बदलून घेतली होती असं सांगितल्यानंतर तिला आश्चर्याचा धक्का बसला . तिला यातलं काहीच माहित नव्हतं . खरंतर तिलाच काय पण माझ्या आई - वडिलांना , मित्रांनाही मी असं काही केलं होतं हे माहित नव्हतं . त्यामुळे आता सर्वांनाच माझं हे गुपित पहिल्यांदाच कळणार आहे . सोशल मीडियामुळे सिद्धार्थ आणि पुर्णिमाची रेशीमगाठ जुळल्याचं म्हटलं तर चुकीचं ठरणार नाही . चैताली गुरव , chaitali . gurav @ indianexpress . com


ऑस्ट्रेलियाचा कर्णधार स्टीव्ह स्मिथने आपल्या कामगिरीत अशाच प्रकारचे सातत्य टीकवले तर तो नक्कीच भविष्यात सचिन तेंडुलकरलाही मागे टाकेल , असा विश्वास ऑस्ट्रेलियाचा माजी क्रिकेटपटू ब्रॅड हॉजने व्यक्त केला . २७ वर्षीय स्मिथने भारतीय संघाविरुद्धच्या धरमशाला कसोटीत आपले २० वे आंतरराष्ट्रीय कसोटी शतक पूर्ण केले . स्मिथ सध्या दमदार फॉर्मात आहे . हॉजने फॉक्स स्पोर्ट्स न्यूजला दिलेल्या मुलाखतीत स्टीव्ह स्मिथवर कौतुकाचा वर्षाव केला . स्मिथ अशाच प्रकारे खेळत राहिला तर तो नक्कीच ४० ते ५० शतकं ठोकू शकतो . स्मिथ सध्या खूप उत्तम दर्जाचा खेळाचा नजराणा पेश करत आहे . तीन कसोटी सामन्यांच्या मागे स्मिथच्या नावावर एका शतकाची नोंद आहे . याच पद्धतीने स्मिथ वयाच्या ३५ व्या वर्षापर्यंत खेळत राहिला तर तो नक्कीच नव्या विक्रमाची नोंद करू शकतो , असे हॉजने सांगितले . कसोटी विश्वात सचिन तेंडुलकरच्या नावावर २०० कसोटी सामन्यांमध्ये ५१ कसोटी शतकांचा विक्रम जमा आहे . त्यापाठोपाठ दक्षिण आफ्रिकेचा जॅक कालिसने ४५ कसोटी शतकं ठोकली आहेत , तर रिकी पॉन्टींगच्या नावावर ४१ कसोटी शतकं जमा आहेत . आमच्यासारखे काही क्रिकेटपटू वयाच्या ४२ व्या वर्षापर्यंत खेळण्याची फिटनेस ठेवतात . त्यामुळे स्मिथला तसे जमले तर तो नक्कीच क्रिकेट विश्वात नवा मापदंड निर्माण करून शकतो , असेही हॉज म्हणाला . स्मिथ कर्णधारी जबाबादारी स्विकारून संघाला योग्य गतीने पुढे घेऊन जात असल्याचेही ते पुढे म्हणाले . दरम्यान , धरमशाला कसोटीत स्मिथने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला . पण ऑस्ट्रेलियाकडून स्मिथची शतकी खेळी वगळता इतर कोणताही फलंदाज चांगील कामगिरी करू शकला नाही . स्मिथच्या शतकी खेळीच्या जोरावर ऑस्ट्रेलियाला पहिल्या डावात ३०० धावा करता आल्या . प्रत्युत्तरात भारताने ऑस्ट्रेलियाच्या ३०० धावांचे आव्हान पार केले असून ३२ धावांची किरकोळ आघाडी घेतली आहे .


‘मातृ’ चित्रपटातून बॉलिवूडमध्ये पुनरागमन करण्यासाठी सज्ज झालेल्या रविना टंडनने समाजवादी पक्षाच्या खासदार जया बच्चन यांच्या भूमिकेचे स्वागत केले . रविनाचा आगामी ‘मातृ’ सिनेमा हा महिलांवर होणाऱ्या अत्याचारावर भाष्य करणारा आहे . या चित्रपटाच्या पार्श्वभूमीवर ‘पिंकविला’ या वेबसाइटला दिलेल्या मुलाखतीवेळी रविनाने जया बच्चन यांच्या मुद्द्यावर त्यांच्या पाठिशी ठामपणे उभे राहण्याची तयारी देखील दर्शविली . महिलांवरील अत्याचारासंबंधी लक्ष वेधण्यासाठी बुधवारी समाजवादी पक्षाच्या खासदार जया बच्चन यांनी राज्यसभेत आक्रमक पवित्रा घेतल्याचे पाहायला मिळाले होते . ‘गायींना वाचवण्यासाठी प्रयत्न करत आहात . पण महिलांवर होत असलेले अत्याचार कमी होताना दिसत नाही . यावर युद्धपातळीवर प्रयत्न करणे गरजेचे असल्याचे’ जया यांनी म्हटले होते . एकेकाळी बॉलिवूडमध्ये अभिनेत्री म्हणून छाप सोडणाऱ्या जया बच्चन यांनी यापूर्वीही अनेक विषयांवर आक्रमकपणे आपले मत मांडले आहे . जया बच्चन यांच्या आक्रमक मुद्द्यावर रविना म्हणाली , ‘मी जया बच्चन यांच्या विधानाचे समर्थन करते . सत्तेवर अनेक सरकारे आली आणि गेली . मात्र , महिला सुरक्षिततेच्या समस्येमध्ये कोणताही बदल झालेला दिसत नाही . ’ गाईच्या संरक्षणासाठी कायदा पारित झाल्यानंतर महिलांच्या संरक्षणाविषयी देखील ठोस कायदा संमत होईल , असा विश्वासही तिने व्यक्त केला . राज्यसभेत जयाजींनी महिलावरील अन्यायाला वाचा फोडण्यासाठी घेतलेली भूमिका अभिमानास्पद असल्याचेही रविना म्हणाली . रविना तिच्या आगामी ‘मातृ’ चित्रपटामध्ये आईची भूमिका साकारताना दिसणार आहे . या चित्रपटाचे कथानक महिलांवर हणाऱ्या अत्याचारावर आधारित आहे . आपल्या मुलीवर झालेल्या अत्याचारानंतर तिला न्याय मिळवून देण्यासाठी रविना प्रशासनाविरुद्ध लढताना दिसेल . या चित्रपटातून बऱ्याच दिवसानंतर रविना बॉलिवूडमध्ये पुनरागमन करत आहे .


ऑलिम्पिकमधली पहिली भारतीय महिला जिम्नॅस्टिकपटू रिओ ऑलिम्पिकसाठी पात्र ठरलेली पहिली भारतीय महिला जिम्नॅस्टिकपटू हा मान मिळवत दीपा कर्माकरने आधीच लक्ष वेधले आहे . १९६४ नंतर प्रथमच कलात्मक जिम्नॅस्टिक्स प्रकारात भारताचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या दीपाच्या कामगिरीकडे सर्वाचे लक्ष लागून राहिले आहे . ‘प्रोडय़ुनोव्हा’ हा जिम्नॅस्टिक्समधील सर्वात कठीण प्रकार मानला जातो . त्रिपुराची २२ वर्षीय दीपा हाच प्रकार ऑलिम्पिकमध्ये सादर करणार आहे . २०१४च्या राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत तिने कांस्यपदक जिंकण्याची किमया साधली होती . हा पराक्रम साधणारी ती पहिली भारतीय महिला ठरली होती . याचप्रमाणे हिरोशिमा येथे झालेल्या आशियाई अजिंक्यपद स्पध्रेत तिला कांस्यपदक मिळाले होते . २०१५च्या विश्व अजिंक्यपद स्पध्रेत तिने अंतिम फेरी गाठली होती , मात्र तिला पाचव्या क्रमांकावर समाधान मानावे लागले होते . दीपाचे वडील वेटलिफ्टिंग प्रशिक्षक आहेत . तिने केरळमध्ये झालेल्या राष्ट्रीय क्रीडा स्पध्रेत पाच सुवर्णपदकांची कमाई केली होती . दीपा अतिशय मेहनतीने सराव करीत आहे . सुरुवातीला ती प्रोडय़ुनोव्हा करीत असताना मला भीती वाटायची , परंतु कधीही माघार न घेण्याच्या वृत्तीमुळे तिचा आत्मविश्वास उंचावला आहे . – बिश्वेश्वर नंदी , प्रशिक्षक


पेप्सिकोच्या प्रमुख इंद्रा नुयी आता क्रिकेट विश्वात पदार्पण करत आहेत . इंद्रा नुयी यांची आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेमध्ये इंडिपेंडन्ट डायरेक्टर ( स्वतंत्र संचालक ) म्हणून नियुक्ती करण्यात आली असून संचालकपदावर नियुक्त झालेल्या त्या पहिल्या महिला आहेत . आयसीसीत स्वतंत्र संचालकाची नियुक्ती करण्याचा निर्णय जून २०१७ रोजी घेण्यात आला होता . आयसीसीने या पदावर इंद्रा नुयी यांची निवड केली आहे . जून २०१८ मध्ये त्या पदभार स्वीकारतील . दोन वर्षांसाठी त्या या पदावर असतील . मात्र , त्यांना पुन्हा मुदतवाढ दिली जाण्याची दाट शक्यता आहे . इंद्रा नुयी या पदावर विराजमान होणाऱ्या पहिल्या महिला तसेच पहिल्या स्वतंत्र संचालक आहेत . ‘फॉर्च्यून’ मासिकाने जगातील शक्तिशाली महिलांच्या यादीत इंद्रा नुयी यांचा समावेश केला आहे . इंद्रा नुयी या पेप्सिकोच्या सीईओ असून त्यांच्या अंतर्गत पेप्सिकोची २२ उत्पादने येतात . यात ट्रॉपिकाना , फ्रिटो - ले , पेप्सि - कोला याचा समावेश आहे . आयसीसीचे अध्यक्ष शशांक मनोहर यांनी इंद्रा नुयी यांचे स्वागत केले आहे . ते म्हणाले , इंद्रा नुयी यांच्याकडे संचालकपद सोपवताना आनंद होत आहे . आयसीसीतील प्रशासनाच्या दृष्टीने हा महत्त्वाचा निर्णय असल्याचे त्यांनी सांगितले . जागतिक स्तरावर प्रसिद्ध असलेली व्यक्ती या पदावर काम करणार असल्याचे त्यांनी सांगितले . इंद्रा नुयी यांनी देखील प्रतिक्रिया दिली आहे . ‘किशोरवयात असताना मला क्रिकेट हा खेळ खूप आवडायचा . मी महाविद्यालयात असताना क्रिकेट खेळले देखील आहे . सांघिक कामगिरी , आदर , आरोग्याचे महत्त्व या सर्व गोष्टी मला या खेळातून शिकायला मिळाल्या . आयसीसीत काम करण्यास मी उत्साहित असून क्रिकेटच्या लोकप्रियतेत भर पाडण्यासाठी नक्कीच प्रयत्न करु , असे त्यांनी सांगितले . कोण आहेत इंद्रा नुयी ? इंद्रा नुयी यांचा जन्म चेन्नईत झाला असून त्यांनी पदवीपर्यंतचे शिक्षण विज्ञान शाखेत घेतले . यानंतर त्यांनी कोलकात्यातील आयआयएममधून शिक्षण घेतले आणि भारतातच करियरचा श्रीगणेशा केला . भारतात काही वर्ष काम केल्यानंतर त्या पुढील शिक्षणासाठी अमेरिकेत गेल्या . १९९४ मध्ये त्या पेप्सिकोत रुजू झाल्या . २००४ मध्ये त्यांनी कंपनीच्या मुख्य वित्त अधिकारी म्हणून जबाबदारी सांभाळली . यानंतर २००६ मध्ये त्यांची कंपनीच्या सीईओपदी नियुक्ती झाली . २००७ मध्ये त्यांना प्रतिष्ठेच्या पद्मभूषण पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आहे .


एखादी घटना घडली आणि ती बॉलिवूडकरांच्या नजरेत आली नाही असे क्वचितच घडत असेल . काही दिवसांपूर्वीच ‘डेरा सच्चा सौदा’चा प्रमुख गुरूमीत राम रहिमला बलात्कार आणि लैंगिक शोषण प्रकरणात दोषी ठरवण्यात आले . आश्रमातील दोन साध्वींच्या बलात्कार आणि लैंगिक शोषण प्रकरणात त्याला २० वर्षांची शिक्षा सुनावण्यात आली . या प्रकरणाने राखी सावंतचेही लक्ष वेधलेय . खरंतर वाद आणि राखी सावंत हे जणू अजब समीकरणच झालेय . वादग्रस्त विषयांचा वापर ती चर्चेत राहण्यासाठी करते हे काही वेगळे सांगायला नको . आता ही बॉलिवूडची प्रसिद्ध आयटम गर्ल पुन्हा एकदा धमाका करण्यासाठी सज्ज झाली आहे . वाचा : ‘खतरो के खिलाडी ८’ या तीन सेलिब्रिटींमध्ये होणार अंतिम टक्कर बलात्कार प्रकरणात राम रहिम सध्या तुरुंगात आहे . याच पार्श्वभूमीवर राखी आणि तिचा भाऊ राकेश सावंत यांनी राम रहिमवर चित्रपट तयार करण्याचे ठरवले . या चित्रपटाला त्यांनी ‘अब होगा इंसाफ’ असे शीर्षक दिलेय . नुकतेच या चित्रपटातील ‘बेवफा आयटम’ गाण्याचे चित्रीकरण करण्यात आले . राखी चित्रपटात हनीप्रीत इंसाच्या तर रजा मुराद हे राम रहीम इंसा आणि एजाज खान तपास अधिकाऱ्याच्या भूमिकेत दिसेल . ‘बेवफा आयटम’ गाण्याच्या चित्रीकरणासाठी मोठा सेट उभारण्यात आला होता . वाचा : . . म्हणून झरीनवर आली बी ग्रेड चित्रपटांमध्ये काम करण्याची वेळ राम रहिम आणि हनीप्रीतला अभिनयासह स्टेज परफॉर्मन्सचीसुद्धा आवड होती . आपली हीच आवड पूर्ण करण्यासाठी त्याने अनेक चित्रपटांची निर्मितीही केली . ‘मेसेंजर ऑफ गॉड’ हा त्याचा पहिला चित्रपट होता . या चित्रपटाच्या कथेपासून दिग्दर्शनापर्यंत सर्व काम राम रहिमने स्वतःच केले . त्याच्या प्रत्येक कामात हनीप्रीत त्याला सहकार्य करायची .


मुंबई : कलर्स मराठीवरील सरस्वती मालिकेमध्ये सगळेच उत्सव मोठ्या उत्सहात साजरा केला जातात . सरस्वतीवर कोणतेही संकंट आले असो पण ती देवाची पूजा , सणासुदीची तयारी मन लावून करते . आता मालिकेमध्ये नवरात्रीचा उत्सवदेखील मोठ्या उत्सहात साजरा केला जाणार आहे . सरस्वती आणि देविका दोघी मिळून घटस्थापना तर करणार आहेत पण , देविका आणि सरस्वती मिळून विद्युल आणि भुजंगच्या विरोधात उभ्या राहतील ? देविका सरस्वतीला माफ करेल का ? यावेळेस देवी सरस्वतीच्या सर्व दुःखाचं कसं निवारण करेल , हे बघायला मिळणार आहे . तेंव्हा बघायला विसरू नका सरस्वती संध्या . ७ . ०० वा . फक्त कलर्स मराठीवर . सरस्वती मालिकेमध्ये देविकाला आता कळाले आहे कि , सरस्वतीच राघवची बायको आहे आणि हे कळल्यापासून ती सरस्वतीवर रुसली आहे . पण , सरस्वती देविकाची समजूत काढण्यात यशस्वी ठरेल का ? ती देविकाला पटवून देऊ शकेल का कि कश्या त्या दोघी विद्युल आणि भुजंगच्या जाळ्यामध्ये अडकल्या आहेत आणि आता हे सहन करणे अशक्य आहे . या मध्येच विद्युल देविका आणि सरस्वतीच्या विरोधात अजून एक कारस्थान रचते आणि सरस्वती आणि देविकाला कैकाली मंदिराचे जिने धुणे , १०८ दिवे बनवणे मंदिराला प्रदक्षीणा घालणे अश्या बऱ्याच गोष्टी सांगते आणि या दोघी मिळून ही परीक्षा पूर्ण देखील करतात . आता सरस्वती कशी देविकाच्या सहाय्याने विद्युल आणि भुजंगच्या प्रत्येक कारस्थानांना उलटून लावेल हे बघणे रंजक असणार आहे . तेंव्हा बघायला विसरू नका सरस्वतीचा नवरात्री विशेष भाग फक्त कलर्स मराठीवर .


मिताली राजच्या अनुपस्थितीत नेतृत्वाची धुरा सांभाळणाऱ्या हरमनप्रीत कौरने अखेरच्या चेंडूवर भारताला सनसनाटी विजय मिळवून दिला . दक्षिण आफ्रिकेचा एक विकेटने पराभव करणाऱ्या भारतीय संघाने महिला विश्वकरंडक क्रिकेट पात्रता स्पर्धेत विजेतेपद मिळवले . भारताच्या विजेतेपदाचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्यांनी स्पर्धेतील सर्व सामने जिंकले . सुपर सिक्समध्येही भारताने दक्षिण आफ्रिकेला पराभूत केले होते . आज मात्र विजयासाठी त्यांना अखेरच्या चेंडूपर्यंत संघर्ष करावा लागला . प्रथम फलंदाजी करणाऱ्या दक्षिण आफ्रिकेला २४४ धावांत रोखणाऱ्या भारताची अखेरच्या सात षटकांत घसरगुंडी उडाली होती . अखेरच्या षटकांत नऊ धावांची गरज असताना नववी फलंदाज बाद झाली . त्यामुळे हरमनप्रीतवरचे दडपण वाढले होते . दोन चेंडूंत आठ धावांची गरज असताना तिने षटकार मारला आणि अखेरच्या चेंडूवर आवश्यक दोन धावा वसूल करून भारताला चित्तथरारक विजय मिळवून दिला . हरमनप्रीतने ४१ चेंडूंत नाबाद ४१ धावा करताना २ चौकार आणि एक षटकार मारला . तिने एकमेव षटकार शेवटून दुसऱ्या चेंडूवर मारला . भारताच्या या विजयात हरमनप्रीतसह मोना मेश्राम ( ५९ ) आणि दीप्ती शर्मा ( ७१ ) यांनीही मोलाचे योगदान दिले , तर गोलंदाजीत शिखा पांडे ( ४१ धावांत २ ) आणि राजेश्वरी गायकवाड ( ५१ धावांत ३ ) यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली . थिरुष कामिनी लवकर बाद झाली असली , तरी मोना आणि दीप्ती यांनी २५ षटकांत १२४ धावांची दुसऱ्या विकेटसाठी भागीदारी केली ; मात्र या दोघीही पाठोपाठ बाद झाल्या . त्यानंतर हरमनप्रीतने प्रथम वेदा कृष्णमूर्ती आणि शिखा पांडेसह डाव सावरला , त्या वेळी भारताचा विजय सोपा वाटत होता . विजयासाठी ४२ चेंडूंत ४१ धावांची गरज आणि सहा फलंदाज शिल्लक अशी स्थिती होती ; परंतु त्यानंतर १३ चेंडूंत चार फलंदाज बाद झाले . ४ बाद २०४ वरून आठ बाद २२३ अशी अवस्था झाली . अखेरच्या षटकांत नऊ धावांची गरज असतानाही पूनम यादव धावचीत झाली होती ; परंतु हरमनप्रीतने यशस्वीपणे किल्ला लढवला . संक्षिप्त धावफलक दक्षिण आफ्रिका ः सर्वबाद २४४ ( लिझेली ली ३७ - ३१ चेंडू , ३ चौकार , ३ षटकार , मिगॉन डू प्रीझ ४० , डेन वॅन नेक्रिक ३७ , सून लुस ३५ - २९ चेंडू , २ चौकार , २ षटकार , शिखा पांडे ८ - ० - ४१ - २ , राजेश्वरी गायकवाड ९ - ० - ५१ - ३ ) पराभूत वि . भारत ः ५० षटकांत ९ बाद २४५ ( मोना मेश्राम ५९ - ८२ चेंडू , ७ चौकार , १ षटकार , दीप्ती शर्मा ७१ - ८९ चेंडू , ८ चौकार , वेदा कृष्णमूर्ती ३१ - २७ चेंडू , ३ चौकार , हरमनप्रीत कौर नाबाद ४१ - ४१ चेंडू , २ चौकार , १ षटकार , मारिझन कॅप १० - ० - ३६ - २ , अयाबोंगा खाका १० - १ - ५५ - २ )


या आठवडय़ाला प्रेक्षकांसाठी चित्रपटांची निवड ही म्हटले तर सोपी आहे आणि म्हटले तर अवघड आहे . त्याचे महत्त्वाचे कारण म्हणजे मराठी , हिंदी आणि हॉलीवूड तिन्हीकडे एकेक चांगला चित्रपट नक्कीच आहे . आणि ते प्रायोगिक , मनोरंजक की आणखी काही . . इतक्या सोप्या पद्धतीने निवड करता येण्यासारखे आहेत . अवघड इतक्याचसाठी की अजूनही एटीएमबाहेर पैसे काढण्यासाठी रांगा आहेत . त्यामुळे ऑनलाइन बुकिंगचा पर्यायही नेमका कोणासाठी वापरायचा हे गणित जमवावेच लागणार आहे . कौल मानवी मनाचे खेळ न्यारे असतात . एखादी गोष्ट चांगली की वाईट , माझ्या दृष्टीने जे चांगले ते दुसऱ्यासाठी वाईट आणि दुसऱ्याच्या दृष्टीने वाईट असलेले कृत्य हे माझ्या मनाची कोंडी कमी करणारे असू शकते . शक्य - अशक्यतेच्या अनेक कसोटय़ांवर सुरू असलेल्या मनाचा ‘कौल’ वेगळ्या पद्धतीने सिनेमाच्या भाषेतून मांडण्याचा प्रयत्न नवोदित तरुण दिग्दर्शक आदिश केळुस्कर यांनी केला आहे . कुठलेही प्रथितयश कलाकार नसलेला , सिनेमामेकिंगच्या चौकटीला बाजूला ठेवून नवे काही मांडू पाहणारा हा मराठीतला वेगळा प्रयोग ठरेल . फोर्स २ २०११मध्ये प्रदर्शित झालेल्या ‘फोर्स’ने दिग्दर्शक म्हणून मराठमोळ्या निशिकांत कामतला हिंदी चित्रपटाच्या मुख्य धारेतही तितकेच लोकप्रिय केले होते . पाच वर्षांनी या चित्रपटाचा सिक्वल पुन्हा प्रेक्षकांसमोर येत असताना त्याचा हिरो कायम असला तरी दिग्दर्शक आणि नायिका बदललेली आहे . ‘फोर्स - २’ची धुराही पुन्हा मराठी दिग्दर्शकाच्याच खांद्यावर आहे . ‘दिल्ली बेली’नंतर दिग्दर्शक म्हणून अभिनय देवचा हा तिसरा चित्रपट आहे . पहिल्या चित्रपटात जॉन अब्राहम आणि जेनेलिया डिसुझा ही नवी जोडी होती . गेल्या पाच वर्षांत जेनेलियाच्या आयुष्यात अनेक घडामोडी झाल्या आहेत . त्यामुळे तिच्या जागी सोनाक्षी सिन्हाची चित्रपटात वर्णी लागली आहे . या चित्रपटाच्या निमित्ताने जॉन अब्राहम आणि सोनाक्षी सिन्हा ही जोडीही पहिल्यांदाच पडद्यावर एकत्र आली आहे . फॅंटॅस्टिक बीस्ट्स अँड व्हेअर टु फाईंड देम चित्रपटाचं नाव भलंमोठं विचित्र असलं तरी त्याकडे दुर्लक्ष करा आणि त्याच्या अंतरंगात डोकावून पाहा ! विच आणि मगलू , जादूई छडी , जादू की दुनियामध्ये तुमचं स्वागत आहे . अफसोस फक्त इथे हॉग्वर्ट स्कूल नाही आहे , हॅरी पॉटर - हर्मायनी - रॉन कोणीच नाही . पण , ‘हॅरी पॉटर’ची कर्तीकरविती जे . के . रोलिंग हे या चित्रपटाशी जोडलेले मोठे नाव आहे . ‘हॅरी पॉटर’ चित्रपट मालिका २०११ मध्ये संपली . त्यानंतर काय , हा मोठा प्रश्न होता . ‘हॅरी पॉटर’ मालिका पुढे जाऊ शकत नाही , कारण त्याची कथा जे . के . रोलिंग यांनी तिथेच संपवली होती . मात्र ‘हॅरी पॉटर’च्याच कथामालिकेत २००१ साली त्यांनी ‘फॅन्टॅस्टिक बीस्ट्स अॅण्ड व्हेअर टु फाइंड देम’ ही कादंबरी लिहिली होती . त्यामुळे हा चित्रपट आता ‘हॅरी पॉटर’चा प्रीक्वल म्हणून प्रदर्शित झाला आहे . त्याचे दिग्दर्शनही ‘हॅरी पॉटर’चा दिग्दर्शक डेव्हिड येट्स यांनी केले आहे . ‘हॅरी पॉटर’ मालिकेचा प्रीक्वल असला तरी या नव्या चित्रपटात त्याच्या खाणाखुणा शोधणे व्यर्थ ठरेल . कारण या चित्रपटाची कथा , कलाकार सगळेच पूर्णपणे वेगळे आहेत . त्यामुळे संपूर्णपणे एक नवा चित्रपट म्हणून जादूगारांच्या या विश्वात शिरायला हरकत नाही .


अभिनेत्री , मॉडेल एली अवराम सध्या तिच्या बहुचर्चित प्रेमप्रकरणामुळे प्रकाशझोतात आली आहे . क्रिकेटर हार्दिक पांड्या आणि एली एकमेकांना डेट करत असून , गेल्या काही दिवसांपासून त्यांच्या रिलेशनशिपविषयी बऱ्याच चर्चा समोर आल्या आहेत . पांड्याच्या भावाच्या लग्नापासूनच या साऱ्याची सुरुवात झाल्याचं म्हटलं जात आहे . गेल्या काही दिवसांमध्ये हार्दिक आणि एली जाहिरातींच्या सेटपासून ते आलिम हकिमच्या सलूनपर्यंत प्रत्येक ठिकाणी त्या दोघांना एकत्र पाहिलं गेलं . कला आणि क्रीडा जगतात या विषयाला बरीच हवा मिळत असली तरीही खुद्द एली आणि हार्दिकने मात्र त्याविषयी कोणतीच अधिकृत माहिती दिलेली नाही . पण , तरीही त्यांच्यावर सर्वांच्या नजरा खिळल्या आहेत हे नाकारता येणार नाही . छायाचित्रकार आपली एक झलक टीपण्यासाठी उत्सुक असल्याचं पाहता आलिम हकिमच्या सलून बाहेर आल्यानंतर एलीने लगेचच तिचा चेहरा लपवला . कारमध्ये बसल्यानंतरही ती चेहरा लपवतानाच दिसत होती . वाचा : स्टिव्ह स्मिथला माफ करा – मायकल क्लार्क काही दिवसांपूर्वीच एका जाहिरातीच्या चित्रीकरणाच्या निमित्तानेही एलीने हार्दिकची साथ दिली होती . चित्रीकरणासाठी सेटवर या दोघांचीही उपस्थिती पाहता ते विराट आणि अनुष्काप्रमाणे एकाच जाहिरातीतून झळकणार का , असा तर्क अनेकांनी लावला . पण , तसं नसून एली फक्त हार्दिकची साथ देण्यासाठीच तेथे उपस्थित होती हे त्यानंतर स्पष्ट झालं .


पूर्वी पदार्थांची गोडी वाढवण्यासाठी साखरेपेक्षा अधिक वापर गुळाचा केला जायचा . गुळही साखरेसारखा ऊसापासूनच तयार केला जातो , पण तरीही गूळ मात्र साखरेपेक्षा आरोग्यास जास्त फायदेशीर आहे . साखरेमुळे हळूहळू गुळाचं महत्त्व आणि वापरही कमी होऊ लागला . गूळ पोळी , पुरणपोळी , मोदक , चिक्की , शेंगदाण्याचा लाडू , तिळाचे लाडू यांसारख्या पांरपरिक पदार्थांमध्ये गुळाचा वापर आवर्जून केला जातो , पण हे झालं फक्त सणवारापुरत . एरव्ही मात्र गुळाचा तितकासा वापर होताना दिसून येत नाही . पण गुळाचा आहारात समावेश असायला हवाच कारण फक्त गोडवा वाढवण्यासाठी नव्हे तर आरोग्यासाठीदेखील गूळ फायदेशीर आहे . ‘हे’ आहेत नारळपाण्याचे फायदे – गूळ - शेंगदाणे खाल्ल्याने हिमोग्लोबिन लवकर वाढते . – शारीरिक अशक्तपणा आल्यानंतर गूळ खाल्ल्यास जास्त फायदा होतो . – शरीरातील धातुंची झीज भरून काढण्याचे महत्त्वाचे कार्य गूळ करतो – थंडीत गूळ खाणं जास्त फायदेशीर असते , पण तो अतिप्रमाणात मात्र खाऊ नये कारण गूळ उष्ण असतो . – मासिक पाळीच्यावेळी तीळ - गूळ खाल्ल्याने पोट दुखणे कमी होते . ‘ड’ जीवनसत्त्व मधुमेह उपचारावर फायदेशीर – पाळी नियमित येत नसेल तर गूळ खाणं फायदेशीर ठरतं . – रोजच्या आहारात गुळाचा समावेश केल्यास चेहऱ्यावरील पिंपल्सची समस्या दूर होते . – जेवणानंतर गुळाचा एक खडा खाल्ल्यास पाचनशक्ती सुधारते . – घसा खवखवत असल्यास गुळाचा खडा खल्ल्याने आराम मिळतो . – पण गुळाच्या अति खाण्यामुळे मात्र रक्त दूषित होऊन अंगावर फोड येण्याचा धोका असतो . , म्हणून ज्यांना त्वचेचे रोग असतील त्यांनी गूळ खाऊ नये .


सेलिब्रिटींना आपण पडद्यासमोर बघतो , त्यांच्या कामाने प्रभावित होतो . पण खऱ्या आयुष्यात ते कसे आहेत , पडद्यामागील काय गोष्टी आहेत हे जाणून घेण्याची उत्सुकता सर्वांनाच असते . कलर्स मराठी वाहिनीवरील ‘अस्सल पाहुणे इरसाल नमुने’ या कार्यक्रमात असेच काही सेलिब्रिटी हजेरी लावतात आणि त्यांच्याशी गप्पांमधून बऱ्याच गोष्टी उलगडत जातात . गेल्या आठवड्यात या कार्यक्रमात अभिनेते सयाजी शिंदे आणि राज्य नियोजन विभागाचे सहसचिव तुकाराम मुंढे यांनी हजेरी लावली होती . यावेळी सयाजी शिंदे यांनी दाक्षिणात्य सुपरस्टार रजनीकांत यांच्याशी असलेल्या मैत्रीबद्दल काही गोष्टी सांगितल्या . रजनीकांत यांच्याशी पहिल्या भेटीचा किस्सा सयाजी यांनी सांगितला . ‘मी पहिल्यांदा रजनीकांत यांना एका चित्रपटाच्या शूटिंगदरम्यान भेटलो . शूटिंग सुरू होण्यापूर्वी सेटवरच केस कापण्यासाठी लवकर गेलो होतो . केस कापणाऱ्याच्या हातावर रजनीकांत हे नाव गोंदवलेलं पाहिलं . चाहत्यांचं त्यांच्यावर असलेलं प्रेम तेव्हा मला लक्षात आलं . त्यानंतर सेटवर पोहोचल्यावर ते स्वतः उभं राहून मला भेटायला आले आणि बोलू लागले . ते मराठीत बोलत आहेत की तामिळमध्ये हे मला क्षणभर कळलंच नाही . कारण ती आमची पहिलीच भेट होती . तुम्ही काय बोललात हे मला समजलं नाही असं म्हटल्यावर त्यांनी मराठी स्पष्टपणे बोलता येत नसल्याचं सांगितलं . त्यांना भेटून मला खूप आनंद झाल्याचं सांगितलं . त्यावर ते मला म्हणाले की , सयाजी इथे स्टार होण्यासाठी माझं आयुष्य गेलं . तू एकाच चित्रपटात दमदार अभिनय केलंस आणि तामिळनाडूतील प्रेक्षकांच्या मनात घर केलंस . अशी आमची पहिली भेट झाली . ’ वाचा : प्रमुख पाहुणे म्हणून गेलेल्या मंडळावरच तुकाराम मुंढेंनी केली होती कारवाई रजनीकांत मुंबईत ‘काला’ चित्रपटाच्या शूटिंगदरम्यान सयाजी यांच्या घरी गेले होते . त्याबद्दल सयाजी यांनी सांगितलं की , ”काला’ चित्रपटाच्या शूटिंगसाठी ते मुंबईत आले होते . मुंबईत कधी आलात तर माझ्या घरी या असं त्यांना मी सांगितलं होतं . पण मुख्यमंत्र्यांपासून बड्या लोकांचे आमंत्रण असल्याने तुझ्याकडे येणं जमणार नाही असं ते म्हणाले होते . दोन - तीन दिवसांच्या शूटिंगनंतर ते अचानक म्हणाले की , चला घरी जाऊयात का ? हे ऐकून मला आश्चर्याचा सुखद धक्काच बसला . मी लगेच पत्नीला फोन करून कळवलं आणि माझ्या परीने त्यांच्या आदरातीथ्यसाठी सर्वकाही केलं . ’ रजनीकांत त्यांच्या सहकाऱ्यांच्या प्रत्येक लहानमोठ्या गोष्टीची काळजी करतात , विचारपूस करतात असंही त्यांनी सांगितलं . ‘म्हणूनच अशी लोकं जेव्हा घरी येतात तेव्हा साक्षात देवच घरी आल्यासारखं वाटतं , ’ अशी भावना सयाजी यांनी व्यक्त केली .


नाशिक : भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ ( बीसीसीआय ) यांच्यातर्फे सध्या सुरू असलेल्या रणजी स्पर्धेंतर्गत महाराष्ट्र विरूद्ध सौराष्ट्र यांच्यातील सामना नाशिकमधील हुतात्मा अनंत कान्हेरे मैदानावर होणार आहे . येत्या 14 ते 17 डिसेंबर दरम्यान हा सामना खेळविला जाणार आहे . म हाराष्ट्र संघातील डावखुरा फिरकी गोलंदाज सत्यजित बच्छाव याला घरच्या मैदानावर चांगली कामगिरी करण्याची संधी उपलब्ध राहील . नाशिक येथे होणाऱ्या महाराष्ट्र विरुद्ध सौराष्ट्र या रणजी सामन्यासाठी बीसीसीआयचे पश्चिम विभागाचे ग्राउंड क्युरेटर रमेश म्हामूनकर यांनी शनिवारी ( ता . 24 ) सकाळी हुतात्मा अनंत कान्हेरे मैदानाची पाहणी केली . त्यांनी मैदानाच्या हिरवळीवर समाधान व्यक्त केले , तसेच खेळपट्टी चांगली असून सामन्याच्या तयारीसाठी विविध सूचना केल्या . सामन्यासाठी आवश्यक साधनसामुग्री , रोलर्स , ग्रास कटिंग मशीन व इतर साहित्याबाबत माहिती घेतली . तसेच खेळाडूंचे ड्रेसिंग रूम व इतर व्यवस्थेचीही पाहणी करून समाधान व्यक्त केले . रणजी सामन्याच्या तयारीच्या दृष्टिकोनातून आवश्यक सूचना त्यांनी केल्या . नाशिक जिल्हा क्रिकेट असोसिएशनचे सचिव समीर रकटे यांनी त्यांचे पुष्पगुच्छ देऊन स्वागत केले . यावेळी खजिनदार हेमंत देशपांडे , योगेश हिरे , रतन कुईटे , शिवाजी उगले , श्रीपाद दाबक , संजय परिडा , निखिल टिपरी , अनिरुद्ध भांडारकर , चंद्रशेखर दंदणे , तरून गुप्ता , राजु आहेर , संकेत बोरसे आदी उपस्थित होते . हे क्रिकेटपटू ठरणार लक्षवेधी बीसीसीआयतर्फे आयोजित रणजी स्पर्धेतील महाराष्ट्रात होणाऱ्या पाच सामन्यांपैकी एक सामना नाशिकमध्ये होणार आहे . या सामन्यात भारतीय संघातील अनेक खेळाडू तसेच आयपीएलमध्ये प्रतिनिधित्व करणारे खेळाडू सहभागी होतील . यामध्ये महाराष्ट्र कडून केदार जाधव तर सौराष्ट्राकडून जयदीप उनाडकट यांचा समावेश आहे . नाशिकचा स्टार क्रिकेटर सत्यजित बच्छाव याची कामगिरी क्रिकेटप्रेमींना बघता येणार आहे .


रिलायन्स जिओने टेलिकॉम मार्केटमध्ये प्रवेश केल्यापासून जोरदार स्पर्धा सुरु झाली आहे . जिओनेही सातत्याने आपल्या ग्राहकांना नवनवीन ऑफर्स देऊन खूश केले आहे . सुरुवातीला मोफत इंटरनेट , मग स्वस्तात मस्त मोबाईल आणि आताही अतिशय कमी किमतीत इंटरनेट आणि कॉलिंग सुविधा देत ग्राहकांची मने जिंकली आहेत . नुकताच कंपनीने आपला एक अनोखा प्लॅन जाहीर केला असून त्याअंतर्गत कंपनीने आपल्या खास ग्राहकांना २ जीबी जास्तीचा डेटा देण्याचे ठरवले आहे . हा मोफत २ जीबी डेटा ५ दिवसांसाठी मिळणार असल्याचे कंपनीकडून सांगण्यात आले आहे . त्यामुळे एकूण १० जीबी डेटा ग्राहकांना मिळणार आहे . या ऑफरचे नाव सेलिब्रेशन असून ती जिओच्या ठराविक युजर्ससाठीच असेल . तुम्हाला या ऑफरविषयी माहिती हवी असेल तर माय जिओ अॅपमध्ये ती मिळू शकणार आहे . हा पॅक कधी संपणार हेही याच अॅपमध्ये कळू शकणार आहे . त्यामुळे आपण या ऑफरसाठी पात्र आहोत की नाही हे ग्राहकांना अॅपमध्ये जाऊन तपासावे लागणार आहे . ही ऑफर ३० नोव्हेंबरपर्यंत लागू असल्याचे कंपनीने सांगितले आहे . ही ऑफर कंपनीच्या वर्धापनदिनानिमित्त सप्टेंबरमध्ये जाहीर करण्यात आली होती . मात्र आता ती प्रत्यक्षात लागू करण्यात आली आहे . याआधी कंपनीने १४९ रुपयांच्या प्लॅनवर १०० टक्के कॅशबॅक दिली होती .


मार्क वेब या दिग्दर्शकाने काही वर्षांपूवी ‘फाइव्ह हण्ड्रेड डेज ऑफ समर’ नावाचा रोमॅण्टिक कॉमेडी सिनेमा बनविला होता . हा चित्रपट पाहणाऱ्यांना खासमखास लक्षात असेल , त्यातली कबुतरछापी गुलूगुलू अवस्थेला टाळून सुरू असलेली प्रेमविरोधी कथा . याच चित्रपटामध्ये शेवटाला तथाकथित नायक - नायिका किंवा प्रेमी - प्रेमिका यांच्या भेटीचा चित्रपटीय आणि वास्तव आविष्कार मोठय़ा गमतीशीरपणे पडद्याचे दोन भाग करून मांडला आहे . एकात अर्थातच नायकाला पाहून नायिका बावरते . त्याचे स्वागत करते . मग दोघे एकमेकांच्या बाहुपाशामध्ये विसावतात . दोघेही अत्यानंदाच्या भावनेने खिदळत - बागडत राहतात . मैफलीत चंद्रप्रकाशासारखी मोहमयी अवस्था तयार होते . या गोऽडगोऽड अवस्थेच्या बाजूचे वास्तवदर्शी वर्णन फार बरे नाही . नायकाला पाहून नायिका औपचारिक स्मितापलीकडे जात नाही . मैफल एका भलत्याच अवस्थेत नायिका व तिच्यासोबत विवाह करणाऱ्या व्यक्तीवर केंद्रित झालेली असते आणि हा तथाकथित नायक अन्य बघ्यांतील एक सामान्य रूपामध्ये परावर्तित झालेला असतो . . चित्रपटातील नेहमीचीच सुखांत वा शोकांत गोष्ट पारंपरिक पद्धतीने न सांगता त्यातील आशयांच्या चौकटींमध्येदेखील प्रयोगांच्या शक्यतितक्या प्रयोगचेष्टा करीत उलगडत असल्यामुळे हॉलीवूडमध्ये रोमॅण्टिका अजूनही तगून आहेत . आजच्या युगातील खऱ्याखुऱ्या कचकडय़ाच्या प्रेमचिंतनावर बेतलेला ‘फाइव्ह हण्ड्रेड डेज ऑफ समर’ अलीकडल्या रोमॅण्टिकांमधली उत्तम निर्मिती आहे . हा चित्रपट बनवल्यानंतर या दिग्दर्शकाने ‘स्पायडरमॅन’ या फारच फॉम्र्युलेबाज चित्रपटाची निर्मिती केली . पण त्यानंतर मार्क वेबने तयार केलेला ‘गिफ्टेड’ हा ताजा चित्रपट ‘फाइव्ह हण्ड्रेड डेज ऑफ समर’मधल्या कसदार प्रयोगांची आणि खास करून लेखात सुरुवातीला उल्लेख केलेल्या भागाची आठवण करून देणारा आहे . कोणत्याही नेहमीच्या परिचित चित्रप्रकारामध्ये वाढून ठेवलेले घटक निश्चित टप्प्यांतील संघर्षांचे देखावे करून अंतिम अपेक्षित शेवटाच्या वळणांवर चित्रपटाला नेतात . मेलोड्रामिक वाक्ये , कढ - आसू - हसू यांच्या आवर्तनांचा बेतीव पाढा त्यात असतोच . असामान्य गणितीय कौशल्याची जन्मजात भेट लाभलेल्या बालनायिकेवरच्या गिफ्टेड या चित्रपटात यातले काहीएक चुकलेले नाही . तरी हा चित्रपट आजच्या पालक आणि बालकांमधील वाढत चाललेल्या मानसिक द्वंद्वाविषयी बोलतो , गुण हेरून मुलांवर मोठय़ा अपेक्षा लादत हिरावून घेतल्या जाणाऱ्या त्यांच्या बालपणाविषयी बोलतो आणि जन्मजात कौशल्याचा विकास करताना सामान्य आयुष्यापासून मुलांना वंचित ठेवणाऱ्या आजच्या जगात सार्वत्रिक झालेल्या व्यवस्थेला समोर आणतो . ही नेहमीची गोष्ट मात्र त्याच्या सिनेवैशिष्टय़ांनी पाहणाऱ्याला सुंदर क्षणांचा साक्षीदार करते . चित्रपटाला सुरुवात होते ती आई - वडिलांचे छत्र हरविल्याने मामासोबत राहणाऱ्या मॅरी ( मॅकाना ग्रेस ) या सात वर्षांच्या मुलीच्या शाळेच्या पहिल्या दिवसापासून . तिच्या आवडीच्या गणित या विषयाचे आणि इतर मूलभूत शिक्षणाचे धडे तिने आधीच आत्मसात केले असल्याने शाळेत जाण्यास ती नाखूश असते . फॅ्रन्क ( ख्रिस इव्हान ) या तिच्या मामाला मात्र मॅरीने शाळेत जाऊन तिच्या वयाच्या मुलांमध्ये मिसळून त्यांच्यासारखे साधारण आयुष्य जगावे ही अपेक्षा असते . असामान्य बुद्धिमत्तेच्या बहिणीच्या आत्महत्येनंतर फॅ्रन्क मॅरीला घेऊन इतर कुटुंबीयांपासून अज्ञात जागी राहत असतो . मॅरी पहिल्याच दिवशी आपली गणितातील मोठय़ांनाही न सुटणाऱ्या कोडय़ांना सहज सोडविण्याची धमक दाखविते . बोनी ( जेनी स्लेट ) ही शिक्षिका तिच्या या गणितीय गुणांना हेरते . त्यांना प्रोत्साहन देते . एका प्रसंगानंतर शाळेतील मुख्याध्यापक बाई फॅ्रन्कला बोलावून या मुलीची रवानगी मोठय़ा शाळेत करण्याचा आग्रह धरते . फ्रॅन्क ते नाकारतो . त्यामुळे मुख्याध्यापिका मॅरीचा जन्मैतिहास शोधून आज्जीशी संधान साधते . आज्जीला मॅरी आणि फ्रॅन्कचा सुगावा लागल्यानंतर तिच्या ताब्यासाठी ती कोर्टात दावा करते . चित्रपट गमतीशीर संघर्षांत या असाधारण क्षमतेच्या मुलीवरचे लक्ष जराही ढळू देत नाही . इथे तिचे मामासोबत , चाळीसेक वर्षांची शेजारीण मैत्रीण रॉबर्टा आणि एक डोळ्याचा मांजर यांच्यासोबतचे नाते दर क्षणाला फुलत राहते . आज्जीचा नातीवरील हेतुपूर्वक हक्क दाखविण्याचा अट्टहास आणि त्या हेतूंपासून परावृत्त करण्यासाठी मामाचा तिला सामान्य जीवन जगू देण्याचा आग्रह यांतल्या अतितटीच्या मतभेदांतून चित्रपट निर्णायक वळणांकडे झेप घेतो . सुरुवातीला सांगितलेल्या फाइव्ह हण्ड्रेड डेज ऑफ समरसारखेच या चित्रपटात अनेक अविस्मरणीय क्षण आहेत . चित्रपट तीन पातळ्यांवर सुरू राहतो . पहिली पातळी मॅरीच्या गणित कौशल्याची , दुसरी फ्रॅन्क आणि बोनीच्या फुलत जाणाऱ्या नात्याची आणि तिसरी आज्जीची मॅरीचा ताबा मिळविण्यासाठी चाललेल्या धडपडीची . लहान मुलांची एखाद्या विषयातील गती लक्षात आल्यानंतर त्यांच्यावर अकाली असंख्य अपेक्षांची ओझी लादून बालपणातल्या सहज आनंदाला ती मुकू नयेत , यासाठी आपल्याकडे कोणतीही काळजी घेतली जात नाही . कुटुंब आणि शाळा या दोन्ही ठिकाणी कौतुकांच्या वारेमाप माऱ्यात मुलांना पोक्त बनविणाऱ्या सर्वच यंत्रणेमध्ये हा चित्रपट पाहणे आवश्यक आहे . मेलोड्रामायुक्त ही नेहमीचीच गोष्ट असली तरी एक चांगली अनुभूती मिळण्याची खात्री नक्कीच आहे .


नेमबाजीत कारकीर्द घडवणाऱ्यांची संख्या केवळ भारतात नव्हे , तर अन्य देशांमध्येही वाढली आहे . २०२२च्या राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेतून या खेळाला वगळले जाणार आहे . त्यामुळे युवा खेळाडूंमध्ये निराशा निर्माण होणार आहे , असे राष्ट्रकुल सुवर्णपदक विजेता नेमबाज जितू रायने सांगितले . ‘‘राष्ट्रकुल स्पर्धेत नेमबाजी हा आपल्यासाठी पदक मिळवण्याचा खजिना आहे . आपल्याबरोबरच अन्य काही देशांमध्येही या खेळास भरपूर प्रोत्साहन दिले जात आहे . नेमबाजीला आगामी राष्ट्रकुल स्पर्धेतून वगळण्याचा निर्णय क्रीडाक्षेत्राला मारक आहे . या खेळाचे स्थान अबाधित राखण्यासाठी संघटकांनी प्रयत्न केले पाहिजेत , ’’ असे रायने सांगितले . नेमबाजीला वगळले तर भारताने पुढच्या राष्ट्रकुल स्पर्धेवर बहिष्कार घालावा , असे भारतीय रायफल नेमबाजी संघटनेने आवाहन केले आहे . त्याबाबत विचारले असता राय म्हणाला , ‘‘जर आमची पालक संस्था आदेश देत असेल तर तो आम्हाला मान्य करावा लागेल . या खेळामध्ये भारताने आजपर्यंत भरघोस पदके मिळवली असल्यामुळे जर आपल्या देशाने बहिष्कार घालण्याचा निर्णय घेतला तर २०२२ ची स्पर्धा आयोजित करणारे संघटक गांभीर्याने विचार करतील व नेमबाजीचे स्थान अबाधित ठेवतील . ’’ रायने राष्ट्रकुल स्पर्धेतील १० मीटर एअर पिस्तूल प्रकारात सुवर्णपदक मिळवताना २३५ . १ गुण असा स्पर्धा विक्रमही नोंदविला होता . याबद्दल राय म्हणाला , ‘‘मी जरी हे विक्रमी यश मिळवले असले तरीही रिओ ऑलिम्पिकमध्ये निराशाजनक कामगिरीस सामोरे जावे लागले याचे दुःख मला सतत जाणविणार आहे . त्यामुळेच आता टोकियो येथे २०२०च्या ऑलिम्पिक स्पर्धेत पदक मिळवण्यासाठी मी कठोर मेहनत करणार आहे . ’’


एखादी व्यक्ती खूप दिवसांनी भेटली की आपण त्यांची आपुलकीने विचारपूस करतो . सगळं काही ठीक ना ? हा ठरलेला प्रश्न विचारला की , समोरुन मस्त . . छान . . उत्तम किंवा मी काय मस्त आहे काहीच प्रॉब्लेम नाही अशी ठरलेली उत्तर येतात . आता याच ठरलेल्या एका उत्तराच्या नावावर एक सिनेमा येत आहे . स्पृहा जोशी आणि गश्मीर महाजनी मला काहीच प्रॉब्लेम नाही या सिनेमातून पहिल्यांदाच एकत्र दिसणार आहे . या सिनेमाचं दुसरं पोस्टर नुकतंच प्रदर्शित करण्यात आलं . स्पृहाने तिच्या इन्स्टाग्राम अकाऊंटवरून हे पोस्टर शेअर केलं आहे . अलका कुबल - आठल्येंच्या मुलीची गगन भरारी ‘फिल्मी किडा निर्मित’ या सिनेमाच्या पोस्टरवर ‘मला काहीच प्रॉब्लेम नाही’ असा आव ही जोडी आणते आहे… पण हे म्हणण्याइतपत असा कोणता प्रॉब्लेम या जोडीच्या आयुष्यात आला आहे , हे अद्याप कळलेलं नाही . या पोस्टरमध्ये निर्मिती सावंत , सीमा देशमुख , कमलेश सावंत , मंगला केंकरे यांसारखे मातब्बर कलाकार दिसत आहेत . पोस्टरमध्ये सगळे हसरे चेहरे दिसत असले तरी गश्मीरची अवस्था मात्र थोडीशी वेगळी दिसत आहे . तो थोडासा गंभीर वाटतोय तर स्पृहा गश्मीरचे कान ओढताना दिसत आहे . या पोस्टरवरून जरी सिनेमाच विषय नक्की काय हे कळत नसला तरी यातूनच प्रेक्षकांची या सिनेमाबद्दलची उत्सुकता वाढत आहे . दिग्दर्शक समीर विद्वंस याने या सिनेमाचं दिग्दर्शन केलं असून कौस्तुभ सावरकर याने पटकथा आणि संवाद लिहिले आहेत . याआधी समीरने ‘वाय झेड’ , ‘डबल सीट’ या सिनेमाचं दिग्दर्शन लेखन केले आहे . त्यामुळे समीरचा हा आगामी सिनेमा नक्की कोणत्या विषयावर भाष्य करणारा असेल याची उत्सुकता प्रेक्षकांना लागली आहे . येत्या २८ जुलैला हा सिनेमा प्रेक्षकांच्या भेटीस येणार आहे .


स्मार्टफोन , वायफाय राऊटर्स आणि मायक्रोवेव्ह यामधून निघणाऱ्या किरणोत्सर्गाचा गरोदरपणामध्ये संपर्क आल्यास गर्भपात होण्याचा धोका निर्माण होत असल्याचा इशारा नव्याने करण्यात आलेल्या अभ्यासात देण्यात आला आहे . ज्या वेळी आपण विद्युत उपकरणे वापरतो त्या वेळी विद्युत चुंबकीय लहरींच्या माध्यमातून आयनीकरण नसलेले किरणोत्सर्ग निर्माण होतात . हे किरणोत्सर्ग अनेक विद्युत उपकरणे , पॉवर लाइन , ट्रान्सफॉर्मर , वायरलेस डिव्हाइस आणि वायरलेस नेटवर्क यांच्या माध्यमातून मोठय़ा प्रमाणात तयार होतात . नागरिक ज्या वेळी या उपकरणांचा वापर करतात त्या वेळी त्यांचा विद्युत चुंबकीय लहरींशी संबंध येतो . किरणोत्सर्ग झाल्यामुळे आजारपण , कर्करोग आणि आनुवंशिक नुकसान मोठय़ा प्रमाणात होते . मात्र गैरआयनीकरणामुळे मर्यादित आरोग्याच्या समस्या निर्माण होतात . मागील काही अभ्यासांमध्ये गैरआयनीकरणाचा आरोग्यावर नेमका काय परिणाम होतो , याचे अचूक निदान केले असल्याचे संशोधकांनी म्हटले आहे . संशोधकांनी नव्या अभ्यासात १८ वर्षांपेक्षा अधिक वय असणाऱ्या महिलांना गर्भधारणेदरम्यान चुंबकीय क्षेत्राचा परिणाम अभ्यासणारे एक उपकरण २४ तासांसाठी लावण्यात आले . त्यानंतर या महिलांनी दिवसभरात केलेल्या कामकाजाचे विश्लेषण करण्यात आले . त्यानंतर ९१३ गरोदर महिलांवर चुंबकीय क्षेत्राचा काय परिणाम होतो , हे तपासण्यात आले . या अभ्यासात २४ . ४ टक्के महिलांवर चुंबकीय क्षेत्राचा परिणाम होऊन त्यांचा गर्भपात झाल्याचे दिसून आले . गर्भपात होण्याचे हे प्रमाण तीन पटीने अधिक होते . गर्भपाताचा दर हा सामान्य लोकसंख्येच्या तुलनेत १० ते १५ टक्के असल्याचे संशोधक ली यांनी म्हटले आहे . मानवी आरोग्यावर स्मार्टफोनमधून निघणाऱ्या किरणोत्सर्गाचा परिणाम होतो हे या अभ्यासातून सिद्ध झाले असल्याचे त्यांनी सांगितले .


‘जॉली एलएलबी २’च्या यशानंतर आणि ‘नाम शबाना’ चित्रपटातील छोटेखानी भूमिकेनंतर अक्षय कुमार पुन्हा एकदा ‘टॉयलेट एक प्रेमकथा’ या चित्रपटातून दिसणार आहे . गेली काही वर्षे भूमिकांच्या बाबतीत चोखंदळ असलेल्या अक्षय कुमारने हा चित्रपट का स्वीकारला ? पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी राबवलेल्या सामाजिक उपक्रमांशी याचा काही संबंध आहे का ? असे अनेक प्रश्न निर्माण झाले . यावर उत्तर देताना गेली चार वर्षे या चित्रपटाची कथा नायकाच्या शोधात होती . अखेर निर्माता - दिग्दर्शक नीरज पांडे याच्या माध्यमातून ती आपल्यापर्यंत पोहाचल्याची माहिती अक्षयने दिली . ‘टॉयलेट एक प्रेमकथा’ या चित्रपटाच्या प्रसिद्धी कार्यक्रमांसाठी अक्षय कुमारने कंबर कसली आहे . देशाच्या कानाकोपऱ्यात नव्हे तर परदेशातही या चित्रपटाच्या प्रसिद्धीसाठी अक्षय आणि टीम पोहोचली आहे . एकूणच स्वातंत्र्य दिनाच्या आधी प्रदर्शित होणारा हा चित्रपट , त्याचे शीर्षक आणि अक्षय या सगळ्याबद्दल जोरदार चर्चा सुरू आहे . या चित्रपटाची पटकथाकार जोडी सिद्धार्थ आणि गरिमा यांनी अक्षय कुमारला समोर ठेवून हा चित्रपट लिहिलाच नव्हता . ‘माझ्याकडे ही कथा त्या पटकथाकारांनीच आणली , पण या भूमिकेसाठी माझी त्यांनी निवडच केली नव्हती . उलट , मला जेव्हा कळलं की इतकी चांगली कथा गेली चार वर्षे इंडस्ट्रीत अनेक हिरोंकडून नकारघंटा पचवत फिरते आहे तेव्हा मलाच आश्चर्य वाटलं . अनेक कलाकार , अनेक लोकांनी या पटकथेवर काम करायला नकार दिला होता . मी नीरज पांडेकडे हात जोडून ही भूमिका मागून घेतली , ’ असे अक्षयने सांगितले . श्री हरी नारायण सिंग दिग्दर्शित या चित्रपटाचे नाव आधी ‘संडास एक प्रेमकथा’ असे होते , पण नंतर ते बदलण्यात आले अशी माहितीही त्याने दिली . उघडय़ावर शौचाला बसू नये , घराघरात शौचालय बांधले जावेत , यासाठी सरकारकडून गेली अनेक वर्षे जनजागृतीचा प्रयत्न सुरू आहे . या चित्रपटातूनही लेखक द्वयीचा हाच प्रयत्न असला तरी ती एक प्रेमकथाही आहे , याकडे त्याने लक्ष वेधले . हा चित्रपट खऱ्या घटनेवर आधारित आहे , असे त्याने सांगितले . उत्तर प्रदेशात राहणाऱ्या केशव आणि जया या जोडप्याची ही प्रेमकथा आहे . ज्यात बायकोने घरातच शौचालय उभारण्याचा आग्रह धरलाय आणि त्यासाठी तो जे काही प्रयत्न करतो त्याची ही कथा आहे . या चित्रपटाच्या प्रोमोजला लोकांकडून खूप मोठा प्रतिसाद मिळाल्याबद्दल त्याने आनंद व्यक्त केला . शौचालय बांधण्याचा आग्रह धरत चित्रपटाच्या माध्यमातून एक ठाम भूमिका घेतल्याबद्दल लोकांनी पाठिंबा दिला आहे हे खरं आहे पण म्हणून तो एक समस्याप्रधानच चित्रपट आहे , असे समजून त्याकडे दुर्लक्ष होऊ नये , असेही आपल्याला वाटत असल्याचे त्याने सांगितले . अक्षयच्या ‘रुस्तूम’ आणि ‘एअरलिफ्ट’ या चित्रपटांबरोबरच ‘जॉली एलएलबी २’नेही शंभर कोटींचा कमाईचा आकडा पार केला आहे . त्यामुळे शंभर कोटींची हॅट्ट्रिक झाल्यानंतर ‘टॉयलेट एक प्रेमकथा’लाही तोच प्रतिसाद मिळेल अशी अपेक्षा आहे का ? , या प्रश्नावर त्याने या चित्रपटाच्या बॉक्स ऑफिसवरच्या आकडय़ांपेक्षा तो किती जणांनी पाहिला हा आकडा आपल्यासाठी महत्त्वाचा आहे , असे त्याने सांगितले . आजही आपल्या देशात ५४ टक्के जनता ही उघडय़ावर शौच करते . ही समस्या फक्त गावांतच गंभीर आहे आणि शहरी लोकांचा त्याच्याशी काही संबंध नाही हा लोकांचा समजही चुकीचा असल्याचे त्याने स्पष्ट केले . ग्रामीण भागातलं हे वास्तव त्यांना चांगलं माहिती आहे पण शौचालय नसल्याने उघडय़ावर शौच करणाऱ्यांचे प्रमाण हे शहरांमधूनही मोठय़ा प्रमाणावर आहे . उलट , आपण इथे काँक्रीटच्या जंगलात राहतो त्यामुळे जंतूसंसर्ग वेगाने होतो . त्यामुळे शहरांमधून यासाठी उपाययोजना होणंही तितकंच महत्त्वाचं असल्याचं अक्षय सांगतो . त्याने जाणीवपूर्वक सामाजिक भूमिका निवडली असल्याचा मुद्दाही त्याने फेटाळून लावला . ‘मला कुठल्याच प्रतिमेत अडकायला आवडत नाही . मी जेव्हा इंडस्ट्रीत आलो तेव्हा लोकांनी मला ‘अॅक्शन हिरो’ करून टाकलं . त्यानंतर मी वेगवेगळ्या भूमिका करून पाहिल्या . मग लोकांनी मला विनोदी अभिनेता , रोमॅंटिक हिरो अशा वेगवेगळ्या पदव्या दिल्या . मी खलनायकी भूमिकाही केल्या . आता लोक म्हणतात मी सामाजिक संदेश देणारे चित्रपट करतो म्हणून . . प्रत्यक्षात मला कुठलीच एक प्रतिमा नको आहे . मला सतत वेगवेगळ्या भूमिका करून पाहायच्या आहेत , ’ असं तो म्हणतो . यात अभिनेत्री भूमी पेडणेकर त्याच्या नायिकेच्या भूमिकेत आहे . अक्षय आणि भूमी पहिल्यांदाच एकत्र काम करत आहेत . मात्र भूमीविषयी बोलताना तिच्याबरोबर कामाच्या अनुभवापेक्षा तिच्या बडबडीवर तो पहिले हल्लाबोल करतो . भूमी इतकी बडबडते की ती दुसऱ्या कोणाला बोलूच देत नाही . मी तिच्याबरोबर मुलाखतीचा अनुभव घेतला आहे . ती एकटीच इतकी बोलते की बाकी कोणी काही बोलूच शकत नाही , असेही त्याने गमतीने सांगितले . या चित्रपटाच्या प्रत्येक सर्जनशील प्रक्रियेत एक अभिनेता म्हणून त्याने सहभाग घेतला आहे . त्यामुळे चित्रपटाच्या प्रसिद्धीसाठीही थेट पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची भेट घेऊन त्यांना समजावून सांगण्यापासून परदेशातही प्रसिद्धी करण्यापर्यंत त्याने कुठलीही कमी ठेवलेली नाही . त्याच्या यशाचा चढता आलेख यावर्षी या चित्रपटाबरोबरही चढताच राहतोय का ? याचं उत्तर लवकरच मिळेल .


सर्वच बचावपटूंची धास्ती वाढवलेल्या प्रदीप नरवालच्या जोरदार आक्रमणास जयपूर पिंक पॅंथर्सच्या सदोष बचावात्मक खेळाची ‘साथ’ लाभली , त्यामुळे पाटणा पायरेटस्ने विजयी धडाका कायम ठेवताना जयपूरला ४७ - २१ असे सहज हरवले . नेताजी सुभाषचंद्र बोस स्टेडियमवर अभिषेक बच्चनचा जयपूर आणि पाटणा यांच्यात चांगली चकमक बघावयास मिळेल अशी अपेक्षा होती , पण सुरुवातीस आपल्या खेळाडूंइतकाच आक्रमक असलेल्या अभिषेकला पाटणाच्या विशेषत - प्रदीपच्या जोरदार खेळाने शांत केले . त्यातच प्रदीपऐवजी अन्य आक्रमक चढाईस आल्यावर त्याची पकड करण्याची जयपूरची चाल त्यांना भोवली . बचावपटूत पुरेसे सामंजस्य नसल्यामुळे अनेकदा एकहातीच प्रयत्न झाला . प्रदीपने बावीसपैकी तेरा चढायात गुण मिळवले , तर त्याची केवळ दोनदाच पकड झाली . डुबकी मास्टर प्रदीप नरवालने त्याच्या सामन्यातील चौथ्या चढाईत चार गुण घेत या स्पर्धेतील चढाईच्या गुणांचे शतक पूर्ण केले . त्याचा घोटा पकडण्याचा जयपूरचा प्रयत्न फसला . प्रदीपने त्यांना गुंगारा देत मध्यरेषा सहज गाठली होती . त्यामुळे पाटणाने सातव्या मिनिटास लोण दिला . मध्यांतरापूर्वीच प्रदीपने सुपर टेन करताना संघाचे निम्मे गुण नोंदवले होते . पाटणाने उत्तरार्धात काही मिनिटातच दुसरा लोण देत २४ - ९ आघाडी घेतली . त्यात प्रदीपचे अकरा तर लोणचे चार गुण होते . त्याने संघाच्या ४७ पैकी एकवीस गुण घेतले , तर आठ गुण लोणचे होते . याचाच अर्थ अन्य अठरा गुणच त्याच्या अन्य सहकाऱ्यांनी मिळवले . प्रदीपचा चढाईतील सहकारी मोनू गोयत याने सुपर टेन करीत संघाच्या विजयात आपलाही वाटा उचलला . पवन कुमारचे चढाईतील सात गुण सोडल्यास जयपूरकडून कोणाचाही प्रभाव पडला नाही .


सत्तेत असलेल्या भाजपा सरकारने ८ नोव्हेंबर २०१६ रोजी अचानक नोटाबंदी जाहीर केली आणि संपूर्ण देशाच्या अर्थव्यवस्थेला काही वेळासाठी खीळ बसली . नरेंद्र मोदींच्या या अर्थव्यवस्थेतील मोठ्या निर्णयामुळे अनेक गणिते बदलली . भ्रष्टाचाराला आळा घालण्यासाठी आणि काळे धन बाहेर येण्याच्या दृष्टीने हा निर्णय घेतल्याचे मोदींनी यावेळी स्पष्ट केले होते . नागरिकांनी दिलेल्या वेळेत आपल्याकडील नोटा बँक आणि पोस्टात जमाही केल्या . आता सरकार जमा झालेल्या इतक्या नोटांचे काय कऱणार असा प्रश्न आपल्यातील अनेकांना पडला असेल . तर याचे उत्तर सापडले असून या नोटांचा वापर करुन त्या कागदापासून फाईल आणि फोल्डर तयार करण्यात येत असल्याचे समोर आले आहे . विशेष म्हणजे हे तयार करण्याचे काम कारागृहातील कैदी करत आहेत . या नोटांपासून दिवसाला १ हजार फाईल्स तयार करण्यात येत आहेत . रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने आपल्याकडे जमा झालेल्या या नोटा कारागृहाकडे सोपवल्या आहेत . चेन्नईमध्ये पुजहल केंद्रिय कारागृह आहे . याठिकाणी या नोटांच्या लगद्यापासून फाईल्स तयार करण्याचे काम २५ ते ३० जणांची टीम करत आहे . कारागृहात बंदिस्त असलेले कैदी दिवसाला ८ तास काम करतात . साधारणपणे ते महिन्यातील २५ दिवस काम करतात . यामध्ये एका दिवसासाठी त्यांना १६० ते २०० रुपये दैनंदिन वेतन मिळते . नोटांचा लगदा केल्यानंतर तो डायमध्ये टाकला जातो . त्यानंतर तो वाळवून त्यापासून कडक फाईल्स तयार केल्या जातात . आरबीआयने या कारागृहाला आतापर्यंत ७० टन नोटा दिल्या असून त्यातील ९ टन नोटांच्या फाईल आम्हाला मिळाल्या आहेत . आता उरलेल्या नोटांचे काम सुरु असून त्याच्याही फाईल फाईल लवकरच येतील असे कारागृहाच्या अधिक्षकांकडून सांगण्यात आले आहे . या फाईल्स राज्य सरकारच्या विविध विभागांत आणि एजन्सीमध्ये वापरली जाणार असल्याचेही संबंधितांकडून सांगण्यात आले आहे .


बॉलिवूडमध्ये अत्यंत कमी कालावधीत लोकप्रियतेच शिखर गाठणारी अभिनेत्री कतरिना कैफचा आज ३५ वा वाढदिवस . त्यामुळे कतरिनाच्या या वाढदिवसाचं जंगी सेलिब्रेशन होणार यात शंका नाही . विशेष म्हणजे कतरिना आणि तिच्या घरातल्यांनी तिच्या वाढदिवसाचं एक खास प्लॅनिंग केलं असून सध्या कतरिना तिच्या कुटुंबियांबरोबर परदेशवारी करत असल्याचं पाहायला मिळत आहे . कतरिना तिच्या फॅमिलीला देत असलेल्या या क्वालिटी टाईमचे काही फोटोही तिने सोशल मीडियावर शेअर केले आहेत . सोशल मीडियावर सतत अॅक्टीव्ह असणारी कतरिना सध्या न्युयॉर्कमध्ये सुट्टी घालवत असून यावेळी एन्जॉय करतानाचे काही फोटो तिने शेअर केले आहेत . शेअर केलेल्या फोटोमध्ये कतरिना कुल अंदाजात दिसत असून तिच्याबरोबर तिच्या मैत्रिणीही असल्याचं पाहायला मिळत आहे . या फोटोला कतरिनाने ‘गर्ल्स न्युयॉर्कमध्ये’ असं कॅप्शन दिलं आहे . त्याबरोबर कतरिनाने आणखी एक फोटो शेअर केला असून यात ती एका उंच ठिकाणी रिलॅक्स मूडमध्ये बसल्याचं दिसून येत आहे . तर आणखी एका फोटोमध्ये ती तिच्या बहिणींबरोबर समुद्र किनारी मस्ती करताना दिसत आहे . दरम्यान , वाढदिवस असल्यामुळे कतरिना खूपचं आनंदी असून ती न्युयॉर्कमध्ये तिचं बर्थडे सेलिब्रेशन करणार आहे . या सेलिब्रेशनसाठी कतरिनाने तिच्या व्यस्त शेड्युलमधून वेळ काढल्याचं पाहायला मिळत आहे . कतरिनाचा आगामी ‘झिरो’ हा चित्रपट लवकरच प्रेक्षकांच्या भेटीला येणार असून तिच्याबरोबर शाहरुख खान स्क्रिन शेअर करणार आहे . तसंच ती ‘ठग्स ऑफ हिंदुस्तान’मध्येही झळकणार असल्याच्या चर्चा रंगत आहेत .


घर सांभाळून नोकरी करणाऱ्या महिलांची तारेवरची कसरत ठरलेलीच . सकाळी उठल्यापासून घरातील सगळ्यांचा चहा , नाष्ता , स्वयंपाक डबे भरणे इतर कामे , मुलांची धावपळ आणि स्वतःचे आवरणे सुरु असते . हे सगळे करुन ऑफीस गाठायची घाई ठरलेलीच . या सगळ्यामध्ये महिलांचे आरोग्याकडे दुर्लक्ष होते . घाईमध्ये नाष्ता करायचा राहून जातो . अनेकदा राहीलेले शिळे अन्न खाण्याकडे महिलांचा कल असतो . यामुळे शरीराला आवश्यक असणारी पुरेशी पोषक तत्त्वे मिळत नाहीत . विविध कारणांमुळे खाण्याच्या वेळा चुकणे , बाहेरचे खाणे असे बऱ्याचदा होते . पण घरातील महिलेचे आरोग्य चांगले असेल तर घराचे आरोग्य चांगले राहते असे म्हणतात , त्यामुळे महिलांनी आपल्या आहाराच्या बाबतीत विशेष काळजी घ्यायला हवी… नाश्ता सकाळी कितीही घाई असेल तरीही नाश्ता अजिबात चुकवू नये . उठल्या उठल्या चहा घेतल्याने भूक मरते आणि नंतर ऑफीसला जाण्याच्या घाईमध्ये नाश्ता करायचा राहून जातो . पण रात्री १० तासांहून अधिक काळ पोट रिकामे असल्याने सकाळी नाश्ता करणे अतिशय महत्त्वाचे असते . त्यातही जंक फूड अजिबात नको तर शरीराला प्रथिने आणि इतर आवश्यक घटक देणारा आहार जास्त चांगला . यामध्ये पराठा , पोळी , थालिपीठ , भात , धिरडी अशा प्रकारचा आहार घ्यावा . नाश्ता करताना त्यात एक अंडे , एखादे फळ आणि एक दूध असल्यास जास्त चांगले . दुपारचे जेवण वर्किंग वूमन दुपारचे जेवण ऑफीसमध्येच करतात . साधारणतः डब्यामध्ये पोळी आणि भाजी असते . यामworking women should give attention towards their diet ध्ये भाजी पातळ असल्यास जास्त चांगले . त्यासोबतच सॅलेड , दही या पदार्थांचा दुपारच्या जेवणात समावेश असल्यास उत्तम . त्यामुळे शरीराला आवश्यक असणारी सर्व पोषणतत्वे मिळण्यास मदत होते . संध्याकाळचे खाणे दुपारी साधारण १ ते २ च्या दरम्यान जेवल्यानंतर सायंकाळी ५ ते ६ च्या दरम्यान भूक लागते . या वेळात अनेकांना चहा घेण्याची सवय असते . जास्तच भूक लागली तर चहासोबत बिस्कीटे खाल्ली जातात आणि वडापाव , सामोसा यांसारखे जंकफूडही खाल्ले जाते . पण अशी भूक लागलेली असताना कडधान्ये , पोहे , उपीट , घरी केलेला चिवडा , पौष्टीक लाडू असे काही खाल्ल्यास पोटही भरते आणि शरीराचे पोषण होऊन आरोग्य चांगले राहण्यास मदत होते . रात्रीचे जेवण संध्याकाळी काही खाल्ले नसेल तर रात्री दणकून भूक लागते . त्यामुळे भरपेट जेवण्याची सवय असते . मात्र घरी गेल्यावर स्वयंपाक करुन जेवायला बसेपर्यंत उशीर होतो . त्यातही अनेकांकडे रात्री भात खाण्याची पद्धत असते . मात्र रात्री जास्त भात खाणे चांगले नाही असे आहारतज्ज्ञ सांगताना दिसतात . तसेच रात्रीच्यावेळी मसालेदार , दिर्घकाळ न पचणारे जड अन्न खाणे आरोग्यासाठी चांगले नसते . त्यामुळे रात्री लवकर जेवावे आणि हलका आहार घ्यावा . ( ही बातमी संशोधकांनी केलेल्या वैद्यकीय संशोधनावर तसेच तज्ज्ञांच्या मतांवर आधारित आहे . त्यातील मतांशी ‘लोकसत्ता ऑनलाइन’चा संबंध नाही . त्यामुळे कोणताही वैद्यकीय उपचार करण्यापूर्वी आरोग्यतज्ज्ञांशी व डॉक्टरांशी सल्लामसलत करणे आवश्यक आहे . )


भारतीय संघ सध्या ऑस्ट्रेलियात कसोटी सामना खेळत आहे . या संघात दुखापतीमुळे हार्दिक पांड्याचा समावेश करण्यात आलेला नाही . पण दुखापतीतून तो हळूहळू सावरतो आहे . नुकताच दुखापतीतून बरा झालेला हार्दिक पांड्या भारतीय संघात कमबॅक करण्यासाठी सज्ज झाला आहे . पाठीच्या दुखापतीमुळे तो संघातून बराच काळ दूर आहे आणि ऑस्ट्रेलिया दौऱ्यातील संघातही त्याचा समावेश नाही . मात्र , तिसऱ्या कसोटीत त्याच्या नावाचा विचार होऊ शकतो . वानखेडे स्टेडियमवर सुरू असलेल्या रणजी करंडक स्पर्धेतील सामन्यात त्याने तंदुरूस्ती सिद्ध केली आहे . मुंबईविरुद्धच्या सामन्यात बडोदा संघाचे प्रतिनिधित्व करताना हार्दिकने दमदार कामगिरी केली . त्याने मुंबईचा निम्मा संघ ८१ धावात तंबूत धाडला आणि आपण ‘फिट’ असल्याचे दाखवून दिले . दुबईमध्ये झालेल्या आशिया चषक क्रिकेट स्पर्धेत पाकिस्तानविरुद्धच्या सामन्यात हार्दिकला दुखापत झाली होती . त्यानंतर आतापर्यंत हार्दिक कोणत्याही सामन्यात खेळला नव्हता . पण , तो आता पूर्णपणे फिट झाला आहे . वानखेडेवर सुरू असलेल्या सामन्यात त्याने १९ षटके फेकली आणि त्यात त्याने ५ बळी टिपले . विशेष म्हणजे हार्दिकने तुलनेने सर्वाधिक षटके फेकली . या सामन्यात कर्णधार सिद्धेश लाड ( १३० ) आणि श्रेयस अय्यर ( १७८ ) यांच्या खेळीच्या जोरावर मुंबईने पहिल्या डावात ४६५ धावा केल्या .


वाचक लेखक – response . lokprabha @ expressindia . com सुलभा वैद्य सप्तरंगी कव्हरे घातलेल्या छोटय़ा छोटय़ा गोल , चौकोनी , त्रिकोणी उशा कोचावर आकर्षक पद्धतीने ठेवून पंचतारांकित हॉटेलांच्या लॉबिज मनोवेधक बनवलेल्या असतात . ‘खायला कोंडा आणि निजायला धोंडा’ ही आपल्याला पूर्वीपासून माहीत असलेली म्हण . पण त्याचा अर्थ हाच की निजल्यावर डोक्याखाली काही तरी हवंच . हं , आता मानेचे विकार असलेल्यांना डॉक्टरच सांगतात डोक्याखाली काही घेऊ नका म्हणून . नाही तर प्रत्येकाला उशी ही लागतेच . आता प्रत्येकाची उशीची गरज निरनिराळी असू शकते . कोणाला पातळ तर कोणाला जाड उशी लागते . कोणाला सावरीच्या कापसाची मऊ मऊ उशी लागते तर कोणाला जाड जाड तक्क्याच लागतो . एखाद वेळेस उशी नसली तर डोक्याखाली आपण हाताची घडी घेऊन झोपतो . अशी ही उशी एक प्रकारे आपली मत्रीणच असते . मनासारखी उशी मिळाली की शांत गाढ झोपेचं सुख मिळतं . इटुकल्या पिटुकल्या बाळाच्या डोक्याखाली पण आपण मऊ मऊ चादरीची घडी ठेवतोच की . म्हणजे आपल्या जन्मापासूनच आपली या उशीशी पक्की गट्टी जमलेली असते . लहान मुलं घरात असली तर मात्र या उशांचं काही खरं नाही ! रंगात आले की धबाधबा उडय़ा काय मारतात , एकमेकांशी उशांनी मारामाऱ्या काय करतात . अगदी बिचाऱ्यांना खिळखिळ्या करून टाकतात . पण एकदा का झोपण्यासाठी उशीवर डोकं टेकलं की विचारांची शृंखलाच चालू होते . भूतकाळ . . भविष्यकाळ सर्व काही सरासर सरकू लागतो . मला तर वाटतं कवी आणि लेखकांची प्रतिभाही या उशीच्या कुशीत जागृत होत असेल आणि नवनवीन कथानकांचा उगम होत असेल . प्रत्येकाच्या जीवनातील चांगले - वाईट क्षण , यश - अपयश , मान - अपमान , आनंद - सुख - दुःख सर्व सर्व ही उशी अनुभवत असावी . आताच बघा ना ! उशीवर एखादा लघुलेख लिहावा हे मला या उशीवर विसावलं असतानाच सुचलं ! अशी ही उशी ड्रॉइंग हॉलच्या सजावटीसाठीही उपयुक्त असते बरे का ! सप्तरंगी कव्हरे घातलेल्या छोटय़ा छोटय़ा गोल , चौकोनी , त्रिकोणी उशा कोचावर आकर्षक पद्धतीने ठेवून पंचतारांकित हॉटेलांच्या लॉबिज किती मनोवेधक बनवलेल्या असतात ते आपण अनुभवलं आहेच . आपल्या घराच्या सजावटीसाठी पण आपण तऱ्हेतऱ्हेच्या उशांचा वापर करतोच की . पण मन आनंदी , समाधानी , तृप्त असेल तर येणारच ना सुखनिद्रेचा अनुभव . नाही तर अस्वस्थ - व्याकूळ - चिंतित मनाचे पाझर त्या उशीलाच चिंब भिजवून टाकतात . कित्येक प्रेमीजनांच्या एकमेकांच्या आठवणीत या कुशीवरून त्या कुशीवर घालवलेल्या रात्री या उशीने पाहिल्या असतील . ‘याद में तेरी जाग जाग के हम रातभर करवटें बदलते हैं ! ! करवटें बदलते रहें सारी रात हम आपकी कसम आपकी कसम ! ! हा अनुभव तर नित्याचाच असणार . अशा विरही जनांना एक त्या उशीचाच दिलासा . त्यांची तळमळ एक ती उशीच जाणे . दिवसभराच्या कष्टांनी थकला - भागला जीव उशीवर डोकं विसावतो तेव्हा अहाहा . . त्याला स्वर्गीय सुख मिळाल्याचा आनंद होतो . दिवसभराच्या कष्टांनी दमलेल्या शरीराची ती गरजच असते . एकदा का गाढ निद्रेच्या कुशीत शिरलो की ती रात्र म्हणजे गुड नाइट होते आणि मग स्वीट ड्रिम्सचा चित्रपट सुरू होतो . सौजन्य – लोकप्रभा


महिलांना विविध क्षेत्रात आरक्षण असताना आता रेल्वेमध्येही महिलांना विशेष सन्मान देण्यात येणार आहे . महिलांसाठी रेल्वेमध्ये ठराविक जागा राखीव ठेवण्यात येणार असल्याचे नुकतेच रेल्वे मंत्रालयाने जाहीर केले आहे . वातानुकुलित डब्यात आणि स्लिपर कोचमध्ये महिलांसाठी काही जागा राखीव ठेवण्यात येणार आहेत . महिलांची सुरक्षितता आणि स्वातंत्र्य यासाठी हा निर्णय अतिशय महत्त्वाचा ठरणार आहे . यामध्ये ६ जागा राखीव असतील असे रेल्वेकडून प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या पत्रकात म्हटले आहे . केवळ महिला एकत्रितपणे प्रवास करत असतील आणि त्यांनी एकावेळी तिकीट काढली असतील तर त्या महिला या सुविधेचा लाभ घेऊ शकतात . ही सुविधा मेल आणि एक्सप्रेस गाड्यांसाठी महिलांना वापरता येणार आहे . यामध्ये प्रत्येक स्लिपर कार कोचमध्ये ६ जागा महिलांसाठी राखीव ठेवाव्यात . तसेच वातानुकुलित कोचमधील ३ जागा या वृद्ध महिला , गर्भवती महिला यांच्यासाठी राखीव ठेवाव्यात असे सांगण्यात आले आहे . या राखीव जागांवर पहिला चार्ट बनविताना बुकींग झालेली नसतील तर वेटींग लिस्टमध्ये असणाऱ्या ज्या महिला एकटीने प्रवास करत आहेत अशा महिलांना या जागा देण्यात येतील . अशा एकट्याने प्रवास करणाऱ्या महिलाही नसतील तर ज्येष्ठ महिलांना या राखीव जागा देण्यात येतील . सध्या रतलाम विभागात हे बदल वेगाने अवलंबले जाणार असून बाकी ठिकाणी टप्प्याटप्प्याने हे बदल होतील . आता रतलाम येथून १०० रेल्वे गाड्या सुटतात तर इतर ठिकाणहून आलेल्या १५० रेल्वे याठिकाणहून जातात .


‘घरबसल्या श्रीमंत होण्याचा काही मार्ग आहे कारे भाऊ… . ? ’ असा प्रश्न विचारणारी एकतरी व्यक्ती आपल्याला भेटते . त्या व्यक्तीचा हा असा प्रश्न आणि मग त्या प्रश्नाचं उत्तर देताना आपली उडालेली तारांबळच सर्वकाही सांगून जाते . कारण , घरबसल्या पैसे कमवणं हे काही सोपं काम नाही , अशाच मतावर आपण आणि आपल्यासारखे अनेकजण ठाम आहेत . पण , खरंच अशी संधी तुम्हाला कोणी दिली तर . . , ‘घरबसल्या कोण आपल्याला पैसे देणार असा प्रश्न . . ? ’ असा प्रश्न तुमच्या मनात घर करत असेल तर त्याचं उत्तर आहे कमाल रशिद खान . नेहमीच वादग्रस्त ट्विट करणारा आणि सेलिब्रिटींवर निशाणा साधत वायफळ टिवटिव करणारा स्वघोषित चित्रपट समीक्षक कमाल रशिद खान याने घरबसल्या पैसे कमवण्याची सुवर्णसंधी उपलब्ध करुन दिली आहे . केआरकेने एक ट्विट करत नेटिझन्सना ही संधी देऊ केली आहे . ‘जो कोणी मला ट्विटरवर फॉलो करेल त्यांच्या खात्यामध्ये १ जूनपर्यंत पाच लाख रुपये पोहोचतील… या संधीसाठी आता शेवटचे आठच दिवस उरले आहेत . ’ असं ट्विट केआरकेने केलं आहे . त्याचं हे ट्विट सध्या बरंच चर्चेत असून अनेकांनी त्याची खिल्लीही उडवली आहे . हे असं ट्विट करण्यामागे त्याचा नेमका काय उद्देश आहे , हे अद्यापही स्पष्ट झालं नसलं तरीही केआरके नेहमीप्रमाणेच नेटिझन्सची दिशाभूल करत आहे , असं मत बऱ्याचजणांनी मांडलंय . इतकच नव्हे तर ट्विटरवर फॉलोअर्सचा आकडा वाढवण्यासाठी केआरकेने हा नवा मार्ग निवडला असल्याचंही म्हटलं जात आहे . सध्याच्या घडीला ट्विटरवर त्याचे ३९ लाखांपेक्षा जास्त फॉलोअर्स आहेत . कोणत्याही चित्रपटाबद्दल रिव्ह्यू देताना शब्द आणि भाषेची मर्यादा न राखता केआरके नेहमीच बॉलिवूड सेलिब्रिटींना निशाणा करत असतो . त्यामुळे त्याचे बऱ्याच सेलिब्रिटींसोबत खटके उडत असतात . काही दिवसांपूर्वी त्याने चक्क पंतप्रधान नरेंद्र मोदींवर निशाणा साधत त्यांच्यावर उपरोधिकपणे टीका केली होती . वाचाः केआरकेकडून मोदींना उपरोधिक टोले


बॉलिवूडचे महानायक अमिताभ बच्चन सध्या नागपूरमध्ये ‘झुंड’ चित्रपटाच्या चित्रीकरणात व्यग्र आहेत . या चित्रपटाच्या निमित्तानं बच्चन खेड्यापाड्यातील साध्या जीवनशैलीचा मनमुराद आनंद लुटताना दिसत आहेत . आतापर्यंत चित्रीकरणासाठी ‘बिग बी’ जगभरात फिरले असतील मात्र खेडेगावातल्या मातीत आणि साध्या जीवनशैलीत जो आनंद त्यांना अनुभवायला मिळाला तो इतर कुठेही अनुभवायला मिळाला नसेल हे नक्की ! चित्रपटाच्या निमित्तानं अमिताभ बच्चन यांनी बैलगाडीतून फिरण्याचा , मोकळ्या आभाळाखाली खाटेवर झोपण्याचा आनंद लुटला . ‘बड़े दिनों के बाद गाँव की खटिया का आनंद लूटा ; और बैल गाड़ी की सवारी का’ असं लिहित बच्चन यांनी फोटो शेअर केले . तर दुसरीकडे चित्रपटासाठी त्यांनी बसमधूनही प्रवास केला . हा प्रवास करताना मला माझ्या महाविद्यालयीन दिवसांची आणि उमेदीच्या काळाची आठवण झाली . त्यावेळी असंच मी ट्राम किंवा बसनं प्रवास करायचो असं म्हणत बच्चन यांनी या अनमोल क्षणांच्या आठवणी शेअर केल्या आहेत . नागपूरचे फुटबॉल प्रशिक्षक प्रा . विजय बारसे यांच्या जीवनावर आधारित चित्रपटात अमिताभ बच्चन प्रमुख भूमिकेत आहेत . या चित्रपटाचं शुटिंग नागपूर आणि आजूबाजूच्या गावात सुरू आहे .


दीपिका आणि विराट या देशातील दोन तरुण , प्रसिद्ध व्यक्तींच्या नावांचा समावेश ‘टाइम’च्या जगातील सर्वात प्रभावशाली व्यक्तींच्या यादीत झाला आहे . दीपिकानं आपल्या अभिनयाच्या जोरावर बॉलिवूडमध्येच नाही तर हॉलिवूडमध्येही स्वतःची वेगळी ओळख निर्माण केली आहे आहे . मानसिक आजार त्यातून येणारं नैराश्य यावरही तिनं खुलेपणानं भाष्य केलं आहे . तर दमदार खेळीसाठी भारतीय संघाचा कर्णधार विराट कोहलीनं क्रिकेट विश्वात आपली ओळख निर्माण केली आहे . या दोघांच्या नावाबरोबरच ओला कॅबचे सहसंस्थापक भावीश अगरवाल , मायक्रोसॉफ्टचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी सत्या नडेला यांच्याही नावांचा समावेश आहे . ‘दीपिका ही फक्त एक सेलिब्रिटी नाही तर ती एक मेहनती कलाकार आहे . ती आपला जीव ओतून एखादी कलाकृती सादर करते’ असं कौतुक वीन डिझेलनं केलं आहे . वीन सोबत दीपिकानं ‘xXx : Return of Xander Cage’ या चित्रपटात काम केलं होतं . दीपिकाचा हा पहिलाच हॉलिवूड चित्रपट होता . यानिमित्तानं जगभरातून तिच्या कामाचं कौतुक झालं होतं . काही महिन्यांपूर्वी प्रदर्शित झालेल्या ‘पद्मावत’ सिनेमातली दीपिकाची राणी पद्मावतीची भूमिकाही कौतुकास्पद होती . दीपिकानं फक्त अभिनयच नाही तर नैराश्यासारख्या महत्त्वाच्या विषयावर खुलेपणानं समोर येऊन चर्चा केली . २०१८ च्या प्रभावशाली व्यक्तीच्या यादीत समाविष्ट झालेली दीपिका ही बॉलिवूडची एकमेव अभिनेत्री आहे . २०१६ मध्ये या यादीत प्रियांका चोप्राचा सहभाग होता . या यादीत विराटचाही सहभाग आहे . खुद्द क्रिकेटचा देव सचिन तेंडूलकरनं विराटचं याबद्दल अभिनंदन केलं आहे . ‘वेस्ट इंडिज दौऱ्यावरून परतल्यानंतर विराटवर मोठ्या प्रमाणात टीका झाली . पण तो या चुकांमधून शिकला . त्यानं आपल्या खेळात बरीच प्रगती केली आहे . ’ असं कौतुक सचिननं केलं आहे . विराट , दीपिका सोबत अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प , प्रिंस मोहम्मद बिन सलमान , जपानचे पंतप्रधान शिंजो आबे यांच्या नावाचा सहभाग आहे . पण , या यादीत मोदींचं नाव मात्र नाही आहे .


लंडन : ब्रिटनच्या 34 वर्षीय मो फराहच्या शेवटच्या टप्प्यातील सुसाट वेगासाठी प्रतिस्पर्ध्यांकडे सध्या उत्तर नाही , हे पुन्हा सिद्ध झाले . त्याने 16 व्या जागतिक ऍथलेटिक्स स्पर्धेत दहा हजार मीटरची शर्यत जिंकली आणि लांब पल्ल्याच्या सर्वकालीन महान धावपटूंत स्थान मिळविले . सोळा वर्षांपासून सुरू असलेल्या सुवर्णपदकाचा दुष्काळ संपविण्यासाठी केनियाने ही शर्यत प्रतिष्ठेची केली होती . तुम्ही ' सुसाइड मिशन ' वर आहात , असा संदेशच केनियाच्या तिन्ही स्पर्धकांना देण्यात आला होता . फराह शेवटच्या टप्प्यात टिकाव धरू शकणार नाही , असेच डावपेच निश्चित करून धावा , असे सांगण्यात आले होते . मात्र , फराहने या सर्वांवरच मात केली . सुरवातीला त्याने नेहमीप्रमाणे मागे राहणेच पसंत केले . शर्यत सुरू झाली त्या वेळी केनिया , इथिओपिया व युगाडांचे धावपटू वेगाने पळत होते . त्याचवेळी फराह प्रेक्षकांना व परिवारातील सदस्यांच्या दिशेने हात हलवून आनंद घेत होता . काही वेळाने त्याने वेग वाढविला . शर्यत जशी पुढे सरकत होती , तसे केनिया व युगाडांचे धावपटू एकमेकांना साथ देत वेग वाढवत होते . त्यात माजी विश्व ज्युनियर विजेता जोशवा चेपतेगई व त्याचा सरावातील सहकारी केनियाचा विश्व क्रॉस कंट्री विजेता जेफ्री कामवोरूर आघाडीवर होते . त्यांना कधी केनियाचा पॉल तनुई , इथिओपियाचा जमाल यिमीर आणि अबादी हदीस साथ देत होता . फराहने मात्र , आघाडीचा जथ्था कधीही आपल्या टप्प्याबाहेर जाणार नाही , याविषयी खबरदारी घेतली . दहापैकी नऊ किलोमीटर शर्यतीवर केनिया , युगांडा व इथिओपियाच्या धावपटूंचे वर्चस्व होते . शेवटचा किलोमीटरमध्ये मात्र , फराहने आपल्या डावपेचाप्रमाणे इतरांना धावायला लावले . तीनशे मीटर अंतर शिल्लक असताना तनुईचा धक्का लागून फराह अडखळला होता . क्षणाचाही विलंब न लावता त्याने स्वतःला सावरले आणि सुसाट धाव घेत सुवर्णपदक ( 26 मि . 49 . 51 सेकंद ) जिंकले . चेपतेगईने रौप्य ( 26ः 49.94 ) आणि तनुईने ब्रॉंझ ( 26ः50.60 ) जिंकले . शर्यत पूर्ण करताना भावनिक झालेल्या फराहने आपल्या मुला - मुलींसोबत मैदानाला विजयी फेरी मारली . आठशे मीटरचे माजी ऑलिंपिक विजेते व आंतरराष्ट्रीय ऍथलेटिक्स संघटनेचे अध्यक्ष सॅबिस्टीयन को यांच्या हस्ते फराहला सुवर्णपदक बहाल करण्यात आले . हेंडरसन , सुहर स्पर्धेबाहेर रिओ ऑलिंपिकमध्ये लांब उडीत सुवर्णपदक जिंकणारा अमेरिकेचा जेफ हेंडरसन अंतिम फेरीसाठी पहिल्या बारा खेळाडूंत स्थान मिळू शकला नाही . तो फक्त 7.68 मीटर अंतरापर्यंतच उडी मारू शकला . पाच वर्षांपूर्वी लंडन ऑलिंपिकमध्ये पोल व्हॉल्टचे सुवर्णपदक जिंकणारी अमेरिकेची जेनिफर सुहरही स्पर्धेबाहेर गेली . 4 . 55 मीटर अंतरावर ती तीनदा अपयशी ठरली . बोल्ट , गॅटलीन , ब्लेकची आगेकूच स्पर्धेचे आकर्षण असलेल्या शंभर मीटर शर्यतीत जमैकाचा उसेन बोल्ट , योहान ब्लेक , ज्युलियन फोर्टे , अमेरिकेचा जस्टिन गॅटलीन , ख्रिस्तीयन कोलमन , जपानचा अब्दुल हकीम ब्राऊन , माजी आशियाई विजेता चीनचा सु बिंगतान , बहरीनचा अँड्य्रू फिशर , फ्रान्सचा जिमी विकट या प्रमुख धावपटूंनी उपांत्य फेरीत प्रवेश केला . मो फराहचा शर्यतीतील क्रम व वेळ ' ही माझ्या जीवनातील सर्वांत अवघड शर्यत होती . प्रतिस्पर्धी धावपटूंनी खूप डावपेच वापरले . मात्र , घरच्या प्रेक्षकांपुढे पराभूत व्हायचे नाही , असा निर्धार केला होता आणि मानसिकदृष्ट्या मी कणखर होतो , त्यामुळेच सुवर्णपदक जिंकू शकलो . ' - मो फराह महत्त्वाचे मोनिका अठारे आज धावणार महिलांची मॅरेथॉन रविवारी भारतीय वेळेनुसार सायंकाळी साडेसहाला सुरू होणार असून , यात नाशिकची मोनिका अठारे धावणार आहे . तिचा ' बिब नंबर ' 174 आहे . गेल्यावर्षी रिओ ऑलिंपिकमध्ये मोनिकाची सहकारी कविता राऊतने मॅरेथॉनमध्ये भाग घेतला होता . याशिवाय दुपारी पुरुष मॅरेथॉनमध्ये टी . गोपी , महिला चारशे मीटरमध्ये आशियाई विजेती निर्मला , महिला भालाफेकीत अनू राणी आणि पुरुषांच्या 110 हर्डल्समध्ये मुंबईकर सिद्धांत थिंगलिया सहभागी होणार आहे . भारतीयांकडून निराशा आशियाई ऍथलेटिक्स स्पर्धेत तब्बल 42 वर्षांनंतर चारशे मीटरमध्ये भारताला सुवर्णपदक मिळवून देणारा महम्मद अनस पहिल्याच फेरीत गारद झाला . प्राथमिक फेरीत तो ( 45.98 सेकंद ) चौथा आला . त्याची सर्वोत्तम वेळ 45.32 सेकंद आहे . महिलांच्या शंभर मीटर शर्यतीत द्युतीचंदही पहिल्या फेरीचा अडथळा पार करू शकली नाही . प्राथमिक फेरीत ती सहावी ( 12.07 सेकंद ) आली . हेप्टथलॉनमध्येही स्वप्ना बर्मन प्रभाव टाकू शकली नाही . 100 हर्डल्समध्ये 14.14 सेकंद वेळेसह प्राथमिक फेरीत ती तिसरी आली . तिने 959 गुण मिळविले . तिची वैयक्तिक सर्वोत्तम वेळ 13.90 सेकंद आहे . उंच उडीत ती 1.74 मीटरवर उडी मारू शकली . तिला त्यात 867 गुण मिळाले . यात तिची सर्वोत्तम कामगिरी 1.87 मीटर आहे .


संधिवातासारखे दुखणे लोकांनी गांभीर्याने घेण्याची गरज आहे . कारण त्यातून हृदयविकार तसेच श्वासनलिकेचा संसर्ग वाढू शकतो , असा इशारा अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान ( एम्स ) केंप्रच्या डॉक्टरांनी दिला आहे . डॉ . उमा कुमार यांच्या मते भारतात संधिवात फार गांभीर्याने घेतला जात नाही . पण त्याचे परिणाम घातक आहेत . संधिवाताचे २०० प्रकार असून , तो मोठय़ा रोगांचे लक्षण ठरू शकतो . एम्समध्ये संधिवात दिनानिमित्त आयोजित कार्यक्रमात त्यांनी सांगितले की , संधिवात शरीराच्या कुठल्याही अवयवांवर परिणाम करतो . त्यामुळे हृदयविकार , पक्षाघात यांसारखे धोके निर्माण होतात . हा रोग नॉन कम्युनिकेतला डिसीज ( एनसीडी ) यादीत नसल्याने त्यावर राष्ट्रीय आरोग्य मोहीम नाही . र्सवकष माहिती उपलब्ध नाही . रुग्णांना दावा करता येत नाही . रेल्वे प्रवासात त्यांना सवलत मिळत नाही . वयस्कर लोकांना जीवनशैलीमुळे तर तरुणांना अन्नसेवनाच्या वाईट सवयींमुळे संधिवात होतो . ऱ्हुमॅटॉइड संधिवात , ऑस्टिओआर्थायटिस हे त्याचे काही प्रकार आहेत . त्यात सांधे सुजणे , लाल होणे , सकाळी हात - पाय तीस मिनिटे जड होणे ही लक्षणे दिसतात . लठ्ठपणा , धूम्रपान , बैठे काम यामुळे संधिवात होतो . सध्या ८ - २३ टक्के लोकांना हा रोग आहे . सरासरी १७ टक्के लोकांना त्याचा फटका बसतो . प्रदूषणाच्या अप्रत्यक्ष परिणामाचा तो एक भाग असू शकतो , असे त्या म्हणाल्या . ( टीप : ‘ आरोग्यवार्ता ’ मधील बातम्या या जगभरातील संशोधकांनी केलेल्या वैद्यकीय संशोधनावर आधारित असतात . त्यामुळे त्यातील मतांशी ‘ लोकसत्ता ’ चा संबंध नाही . कोणताही वैद्यकीय उपचार करण्यापूर्वी आरोग्यतज्ज्ञांशी व डॉक्टरांशी सल्लामसलत करणे आवश्यक आहे . )


गेल्या काही दिवसांपासून सर्वाधिक चर्चा कोणत्या चित्रपटाची झाली असेल तर तो म्हणजे ‘पद्मावत’ . संजय लीला भन्साळी यांच्या या चित्रपटावरून देशभरात वातावरण तापलं असतानाच त्यावर अनेकांनी मतं व्यक्त केली . सोशल मीडियावरही याच चित्रपटाची जोरदार चर्चा असून दररोज काही घडामोडी पाहायला मिळतात . अशातच ड्रामा क्वीन पूनम पांडेसुद्धा मागे राहिली नाही . तिनेही ट्विटरवर एकंदरीत वादावर तिचं मत व्यक्त केलं . मात्र , तिच्या या मतावर ट्विपल्सनी जबरदस्त फिरकी घेतली आहे . देशातील काही भागात करणी सेनेकडून या चित्रपटाच्या विरोधात तीव्र आंदोलने झाली . काही ठिकाणी तोडफोड आणि जाळपोळसुद्धा करण्यात आले . ज्या सिनेमागृहांमध्ये पद्मावत प्रदर्शित होणार , तिथं तोडफोड करण्याचा इशारा करणी सेनेने दिल्याने प्रेक्षकांमध्येही भीती निर्माण झाली आहे . त्यामुळे , ”पद्मावत’ पाहायला जाणं हे ‘खतरों के खिलाडी’सारख्या टीव्ही सीरिजमध्ये एखादं टास्क असलं पाहिजे , ’ असं ट्विट पूनमने केलं . त्यावरून नेटकऱ्यांनी तिची खिल्ली उडवली .


फेशियल करणे ही हल्ली अनेकांसाठी सामान्य गोष्ट झाली आहे . कधी चेहरा खराब झाला म्हणून तर कधी थकवा आला म्हणून फेशियल केले जाते . याचा रक्ताभिसरण क्रिया चांगली होण्याबरोबरच चेहरा ताजातवाना दिसण्यासाठी आणि चेहऱ्याची त्वचा नितळ दिसण्यासाठी उपयोग होतो . चेहऱ्याची त्वचा नाजूक असल्याने त्याची जास्त काळजी घेणे गरजेचे असते . सध्या महिलांबरोबरच पुरुषांमध्येही फेशियल करण्याचा ट्रेंड वाढत आहे . सुरुवातीला फेसपॅक लावून मग मसाज करुन आणि विविध क्रीम्सचा वापर करुन ही त्वचा चांगली करण्याचा प्रयत्न केला जातो . मात्र फेशियल हाच सर्व गोष्टींवरील उत्तम उपाय असल्याचे ठरवत त्यालाच प्राधान्य दिले जाते . फेशियलमुळे त्वचा स्वच्छ होते . त्यावरील मृत भाग बाहेर जाण्यास मदत होते तसेच त्वचेचे पोषण होण्यासही फेशियलमुळे मदत होते . याबरोबरच वाढलेले वय लपवण्यासाठीही फेशियलचा चांगला उपयोग होतो . त्यामुळे फेशियल चेहऱ्याच्या त्वचेसाठी चांगले असले तरीही ते करण्याआधी काही गोष्टी लक्षात ठेवणे आवश्यक आहेत . पाहूयात काय आहेत या गोष्टी… तुमच्या त्वचेला सूट होईल असे फेशियल निवडा फेशियलमध्ये बाजारात अनेक पर्याय उपलब्ध असतात . यामध्ये स्थानिक ब्रँडपासून ते मोठ्या ब्रॅंडपर्यंत विविध पर्याय उपलब्ध असतात . पण चेहऱ्याची त्वचा ही अतिशय नाजूक असते त्यामुळे तिची योग्य ती काळजी घेणे आवश्यक असते . म्हणूनच फेशियल करण्याआधी तुमच्या त्वचेला कोणते फेशियल यूट होईल याचा अभ्यास करा आणि त्याप्रमाणेच फेशियल निवडा . तुमची त्वचा तेलकट असेल तर मॉईश्चरायझिंग फेशियल तुम्हाला चालणार नाही . त्याचप्रमाणे तुमच्या त्वचेचा पोत कोरडा असेल तर त्वचा आणखी कोरडी पडेल असे फेशियल निवडू नका . फेशियलआधी वॅक्सिंग आणि शेव्हिंग करु नका वॅक्सिंग आणि शेव्हिंगमुळे त्वचेची काही प्रमाणात आग होण्याची शक्यता असते . त्यावर फेशियल केल्यास चेहऱ्यावर त्याचा वाईट परिणाम होण्याची शक्यता असते . फेशियलमध्ये असणारा मसाज आणि इतर गोष्टींमुळे चेहऱ्यावर रॅशेस येण्याचीही शक्यता असते . त्यामुळे फेशियल करण्याआधी चुकूनही वॅक्सिंग किंवा फेशियल करु नका . चेहऱ्याला काहीही न लावता फेशियल करण्यासाठी जा तुम्ही चेहऱ्याला एखादे क्रीम किंवा मेकअपमधील काही लावले असल्यास फेशियल करण्यास त्रास होतो . त्यामुळे पार्लरमध्ये फेशियल करायला जाताना चेहऱ्यावर कोणतेही क्रिम , पावडर किंवा इतर काही नसेल याची काळजी घ्या . एखादा घटक चेहऱ्यावर आधीपासून असेल आणि त्यावर फेशियल केल्यास त्वचेच्या तक्रारी उद्भवण्याचीही शक्यता असते . फेशियलआधी आणि नंतर उन्हात जाणे टाळा सूर्यकिरणांमुळे त्वचा खराब होते . त्यामुळे फेशियलला जाताना चेहऱ्याला उन लागणार नाही याची काळजी घ्या . तसेच फेशियलमुळे चेहऱ्यावरील रंध्रे उघडली जातात . अशा चेहऱ्यावर उन लागल्यास चेहऱ्याची आग होणे , त्वचा लाल होणे असे त्रास उद्भवू शकतात . त्यामुळे थेट उन लागणार नाही याची काळजी घ्यायला हवी .


सिद्धार्थ मल्होत्रा आणि आलिया भट्ट हे दोघंही आपल्या नातेसंबंधांबद्दल सार्वजनिक ठिकाणी बोलणे टाळतातच . पण , कोणत्या ना कोणत्या कार्यक्रमात ते एकत्र दिसतात आणि त्यांच्यातल्या याच बातम्यांना अजून मजबूतदेखील करतात . काही दिवसांपूर्वी त्या दोघांचे ब्रेकअप झाल्याच्या चर्चा रंगत होत्या . पण नुकताच तो आलिया भट्टची बहिण शाहीन हिच्या बर्थडे पार्टीमध्ये दिसला . भट्ट कुटुंबियांसोबत एका हॉटेलमध्ये पार्टी करताना तो दिसला . त्यांचा हा व्हिडिओ सध्या सोशल मीडियावर व्हायरल होत आहे . तिथे उपस्थित असलेल्या त्यांच्या चाहत्यांपैकीच एकाने हा व्हिडिओ काढला . यात सिद्धार्थ भट्ट कुटुंबियांसोबत किती एन्जॉय करत आहे हे स्पष्ट दिसते . या व्हिडिओमध्ये सिद्धार्थ आलियाच्या आईच्या सोनी राझदानच्या बाजूला उभा आहे . तर शाहीन केक कापताना दिसत आहे . याशिवाय इन्स्टाग्राम अकाऊंटवर सिद्धार्थ आणि आलियाचा एक फोटो शेअर झाला आहे . त्यात त्यांच्या फोटोला त्यांच्या चाहत्यांनी छानसा मेसेजही लिहिला आहे . सध्या आलिया ‘डिअर जिंदगी’च्या यशामुळे चांगलीच खूश आहे . सिद्धार्थनेही तिच्या कामाचे कौतुक करण्याची संधी सोडली नाही . त्याने ट्विटरच्या माध्यमातून डिअर जिंदगी सिनेमाचे आणि आलियाचे भरभरुन कौतुक केले . त्याच्या या ट्विटला आलियानेही फार मोहक उत्तर दिले . ‘धन्यवाद सिड , लव्ह यू’ असे तिने या ट्विटमध्ये म्हटले .


लंडन : स्कॉटलंडने सुरुवातीच्या मिनिटास गोल केल्यावर खडबडून जागे झालेल्या भारतीय हॉकी संघास बरोबरीच्या गोलसाठी अर्धा तास प्रतिक्षा करावी लागली खरी , पण त्यानंतर भारतीयांनी दोन संघातील वाढती तफावत सहज दाखवत जागतिक हॉकी लीगच्या उपांत्य फेरीच्या स्पर्धेत विजयी सलामी देताना 4 - 1 असा सहज विजय मिळविला . पूर्वार्धात स्कॉटलंडने सुरेख खेळ केला , पण त्यास भारताच्या सदोष खेळाची एक प्रकारे साथ लाभली . प्रामुख्याने वैयक्तिक कौशल्यावर भर देण्याची चूक भारतीयांकडून घडत होती . त्यातच आक्रमक आणि मधल्या फळीत समन्वयाचा अभाव होता . पूर्वार्धात भारतास एकही पेनल्टी कॉर्नर मिळाला नव्हता , त्यावरुन खेळाची कल्पना येईल . त्यावेळी प्रतिस्पर्ध्यांपेक्षा कितीतरी जास्त सरस असलेला भारतीय संघ विजयासाठी मानसिकदृष्ट्या तयार आहे का ही शंका येत होती . उत्तरार्धात मात्र चित्र बदलले . मार्गदर्शक रोएलॅंत ऑल्तमन्स यांनी केलेल्या कानऊघाडणीचा फायदा दिसला . रमणदीपने तीन मिनिटात दोन गोल करीत भारताचा प्रतिकार सुरु केला . पहिल्या सत्रात सुरुवातीच्या मिनिटात गोल झाल्यामुळे स्कॉटलंडने आक्रमक सुरुवात करण्याचा प्रयत्न केला , पण त्याचाच फायदा घेत रमणदीपने गोल केला . भारताचा धडाका पाहून स्कॉटलंड बचावावर भर दिला , पण तोही भेदला गेल्यावर त्यांचा आत्मविश्वास खच्ची झाला . भारतीयांनी प्रतिस्पर्धी स्थिरावण्यापूर्वीच आघाडी घेतली होती . आकाशदीप आणि हरमनप्रीतने हाच गोलधडाका कायम ठेवला . भारतीयांनी तिसऱ्या सत्रात अकरा मिनिटात चार गोल करीत लढतीचा निर्णयच केला होता . पहिल्या सत्रानंतर भारतीय आक्रमक नेहमीप्रमाणे गोलक्षेत्रात नांगी टाकणार असेच वाटत होते , त्यातच भारतीय संघात सतत बदल केले जात होते . दुसऱ्या सत्रात भारतीय आक्रमकांची डोकेदुखी झालेला स्कॉटलंड गोलरक्षक टॉमी अलेक्झांडर तिसऱ्या सत्रात दडपणाखाली कोलमडला . रमणदीपच्या रिव्हर्स हीटने चित्र बदलले . एस व्ही सुनीलची अप्रतिम चाल भारतीयांच्या विरोधकांनाही प्रभावीत करणारी होती . - जागतिक क्रमवारीत भारत सहावा , तर स्कॉटलंड 23 वे - भारताचा स्कॉटलंडविरुद्धचा सलग सहावा विजय - भारताने स्कॉटलंडविरुद्धची सर्व लढती जिंकण्याची मालिका कायम राखली - भारताची पुढील लढत शनिवारी कॅनडाविरुद्ध ( संध्याकाळी 6.30 ) विश्रांतीच्यावेळी आम्ही चर्चा केली . त्यावेळी सर्वांनी गोलक्षेत्रातील चूका दूर करण्यासाठी एकमेकांना काय करायला हवे ते सांगितले . या स्पर्धेत प्रत्येक सामन्यागणिक कामगिरी ऊंचावण्याचे आमचे लक्ष्य आहे . या लढतीतील चूकांची पुनरात्ृती नक्कीच टाळण्याकडे लक्ष देणार आहोत - मनप्रीत सिंग , भारतीय कर्णधार आम्ही चांगल्या संघाने हरवले . प्रतिस्पर्धी संघ स्थिरावण्यापूर्वी आक्रमणे कसे करावे हेच त्यांनी दाखवले . उत्तरार्धात कशी सुरुवात करावी हे त्यांच्याकडून नक्कीच आत्मसात करणार आहोत . - अँडरसन रसेल , स्कॉटलंड


प्लॅस्टीक आरोग्यासाठी आणि पर्यावरणासाठी हानिकारक असते असे आपण अनेकदा ऐकतो . मात्र हे प्लॅस्टीक आपल्या आयुष्यातून लगेचच पूर्णपणे हटणे अवघडच आहे . आपण प्लॅस्टीकच्या पिशव्या , विविध भांडी आणि इतरही अनेक वस्तू प्लॅस्टीकच्या वापरतो . मुख्यतः पाणी पिण्याच्या बाटल्या या प्लॅस्टीकच्याच असतात . मात्र त्यामुळे आपल्या आरोग्याला त्रास होऊ शकतो . प्लॅस्टीकच्या बाटलीतून पाणी प्यायल्याने नेमके कोणते त्रास होतात त्याविषयी… १ . आपण बाहेर पडताना बऱ्याचदा पाण्याची बाटली सोबत घेतो पण ही बाटली प्लॅस्टीकची असते . या प्लॅस्टीकची गुणवत्ता चांगली नसल्यास त्याचा आरोग्यावर विपरीत परिणाम होतो . २ . विकत मिळणाऱ्या प्लॅस्टीकच्या बाटलीतील पाणी आरोग्यासाठी आणखीनच हानिकारक असते . विकतच्या बाटल्या कमी दर्जाच्या असल्याने त्यातून पाणी पिऊ नये . ३ . प्लॅस्टीकची बाटली सूर्यप्रकाश , उष्णता , ऑक्सिजन किंवा उच्च तापमानाच्या संपर्कात आल्यास त्यातून विषारी द्रव्ये बाहेर पडतात . ही द्रव्ये पाण्यात मिसळली गेल्याने ते पाणी पिणे चांगले नसते . ४ . पॉलीथिलीन आणि पॉलीप्रॉपिलीनने तयार केलेल्या बाटल्या अनेक वापरांसाठी उपयुक्त आहेत . मात्र यामध्ये थंड पाणी साठवून ठेवलं आणि त्यांना नियमितपणे निर्जंतुक करत राहिलं तरच त्या वापरणे सुरक्षित आहे . ५ . मिनरल वॉटरची बाटली तुम्ही विकत घेतल्यावर ती बाटली पुन्हा वापरु नये . तसेच आपली नियमीत पाण्याची बाटली कोमट पाणी , विनेगर किंवा अँटीबॅक्टेरिअल माऊथवॉशरने स्वच्छ करत रहावी .


सध्या ‘रांजण’ या आगामी मराठी सिनेमाची खूप चर्चा आहे . या सिनेमातली गाणीही अनेकांना भावत आहेत . प्रेम कथेवर आधारित या सिनेमात दोन नवीन चेहरे दिसणार आहेत . दोन नवीन चेहरे असले तरी एक ताकदीचा कलाकारही या सिनेमातून पुन्हा एकदा प्रेक्षकांच्या भेटीला येणार आहे . ते म्हणजे विद्याधर जोशी . या सिनेमातून ते पुन्हा एकदा खलनायिकाची भूमिका साकारणार आहे . विद्याधर जोशी यांच्यासोबतच विनोदाचे हुकमी एक्के भाऊ कदम आणि गणेश भारतपुरेदेखील या सिनेमात दिसणार आहेत . असे हे मराठी सिनेसृष्टीतले तगडे अभिनेते रांजण या सिनेमातून आपल्याला पाहायला मिळणार आहेत . प्रेक्षकांना या खलनायकासोबत विनोदाचे बादशाह असणारे भाऊ कदम आणि भारत गणेशपुरेदेखील दिसणार आहे . हे दोन्ही विनोदी कलाकार पुन्हा आपल्या अभिनयाने प्रेक्षकांना खळखळून हसविण्यास सज्ज झाले आहे . असे हे मराठी चित्रपटसृष्टीचे तगडे तीन कलाकार प्रेक्षकांना रांजण सिनेमात पाहायला मिळणार आहेत . प्रेमाला कोणतंही बंधन नसतं असा विचार मांडणारा बहुचर्चित ‘रांजण’ हा सिनेमा १७ फेब्रुवारी रोजी प्रेक्षकांच्या भेटीला येत आहे . या सिनेमातील ‘लागीर झालं रं’ या गाण्याचा सोशल मीडियात उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळत असून , यश आणि गौरी ही नवी आणि फ्रेश जोडी चित्रपटसृष्टीत दाखल झाली आहे . या सिनेमातील लागीर झालं रं या गाण्याचा सोशल मीडियात उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळत असून , वैभव जोशी यांनी लिहिलेल्या गाण्याला नरेंद्र भिडे यांनी संगीतबद्ध केलं आहे . अजय गोगावले यांनी त्यांच्या खास शैलीत हे गाणं गायलं आहे . गाण्याचे शब्द , संगीत आणि गाण्याचं चित्रीकरण या विषयी सोशल मीडियात चर्चा आहे . ‘रांजण’मध्येही एका शाळकरी मुलगा आणि मुलगी यांच्यातील प्रेमकथा आहे . मात्र , ही कथा प्रेम , आकर्षण या भावनांच्या पलीकडे जाऊन एक सामाजिक विचार मांडते . मुलभूत गोष्टींवर भाष्य करते . मुलांचा समाजाकडे पाहण्याचा दृष्टीकोनही त्यातून व्यक्त होतो . श्री महागणपती एंटरटेन्मेंटच्या रवींद्र कैलास हरपळे यांनी ‘रांजण’ या चित्रपटाची निर्मिती केली आहे . चित्रपटाचं कथा - पटकथा लेखन व दिग्दर्शन प्रकाश जनार्दन पवार यांनी केलं आहे . तर , संवादलेखन प्रकाश पवार व नीलेश भोसले यांचे आहे .


भारतात उद्या स्वातंत्र्य दिन साजरा करण्यात येईल . पण , त्या आधी पाकिस्तानमध्ये १४ ऑगस्ट हा दिवस निर्मिती दिन म्हणून साजरा करण्यात येतो . यानिमित्त बॉलिवूड अभिनेत्री , मॉडेल सोफी चौधरी हिने सोशल मीडियावरून पाकिस्तानला शुभेच्छा दिल्या आहेत . सोफी चौधरीने ट्विट केलेय की , ‘आझादी मुबारक पाकिस्तान . . दहशतवाद आणि भ्रष्टाचार यातून तुमची सुटका होवो यासाठी शुभेच्छा . आपल्यात दुरावा निर्माण करणाऱ्या राजकीय नेत्यांना थांबवण्यात येत्या काळात आपल्याला यश मिळेल अशी मी आशा करते . ’ सोफीच्या या ट्विटला गायक मिका सिंगने ट्विट करत त्याचा राग व्यक्त केला आहे . पाकिस्तानला शुभेच्छा देणाऱ्या सोफीला आता नेटीझन्सनी जाब विचारावा यासाठी मिकाने तिचे ट्विट रिट्विट केले . त्याचसोबत त्याने लिहिलंय की , ‘सर्वांनी लक्ष देऊन ऐका माझी प्रिय मैत्रिण काय म्हणतेय… माझ्याकडे लक्ष देण्यासाठी तुम्हाला बराच वेळ आहे ना आता सोफी चौधरीचे ट्विट वाचा . ’ या ट्विटमध्ये त्याने सोफीचे ट्विटर हॅण्डल मेन्शन केलेय . एका अर्थी मिकाने काही दिवसांपूर्वी त्याची निंदा करणाऱ्या लोकांना डिवचण्याचाच प्रयत्न केल्याचे त्याच्या ट्विटवरून दिसतेय . वाचा : भरधाव वेगाने येणाऱ्या ट्रेनसमोर आलेल्या सलमानचे अशाप्रकारे वाचले प्राण बॉलिवूड गायक मिका सिंग काही दिवसांपूर्वी अमेरिकेत झालेल्या हमारा पाकिस्तान कॉन्सर्टवरून वादात अडकला होता . मिकाने एक व्हिडिओ ट्विटरवर शेअर केलेला . त्यामध्ये तो त्याच्या चाहत्यांना , ‘चला भारत आणि ‘आपल्या पाकिस्तान’चा स्वातंत्र्य दिवस एकत्र साजरा करूया’ , असे म्हणताना दिसला होता . त्याच्या या वक्तव्यावरून अनेकांनी तेव्हा संतप्त प्रतिक्रिया व्यक्त केलेल्या आणि ट्रोलही केलेले . अनेक ट्विटरकरांनी त्याला कडक शब्दांत सुनावले होते . तर चित्रपट नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष अमेय खोपकर यांनी मिकाला महाराष्ट्रात आता माईकही धरु देणार नाही असे स्पष्ट सांगितले होते . हाच राग मनात धरून मिकाने आता सोफीवर निशाणा साधल्याचे दिसते . वाचा : ‘शक्तिमान’मधील ‘किलविश’ दिसते ; सोशल मीडियावर मंदिराची खिल्ली


प्रशांत ननावरे – response . lokprabha @ expressindia . com नोंद ( पूर्वार्ध ) मुंबई विद्यापीठाचा पुरातत्त्व विभाग आणि ‘इंडिया स्टडी सेंटर’च्या सहकार्याने खाद्यसंस्कृतीतील इतिहासाचा मागोवा घेणाऱ्या दोनदिवसीय परिषदेचे मुंबई विद्यापीठाच्या कलिना कॅम्पसमधील मराठी भाषा भवनात आयोजन करण्यात आले होते . त्यानिमित्ताने… अलीकडेच मुंबईत पुरातत्त्वशास्त्र , समाजशास्त्र , इतिहास आणि मानववंशशास्त्राच्या दृष्टिकोनातून खाद्यसंस्कृतीचा वेध घेणारी ‘आíकओब्रोमा’ ही पहिली परिषद झाली . ‘आर्किओ’ म्हणजे प्राचीन आणि ‘ब्रोमा’ म्हणजे अन्न किंवा खाद्यपदार्थ . या परिषदेत खाद्यसंस्कृतीचा परंपरागत पद्धतीने विचार करतानाच नव्या पर्यायी मार्गाच्या अभ्यासावरही भर देण्यात आला होता . या परिषदेचे आयोजक बहिःशाल शिक्षण विभागाच्या संचालक आणि इन्स्टुसेन संस्थेच्या विश्वस्त मुग्धा कर्णिक यांनी खाद्यपदार्थाचे वैविध्य अभ्यासपूर्ण पद्धतीने जाणून घेण्याचा प्रयत्न केल्यास पुढील १०० वष्रेदेखील कमी पडतील , असे निरीक्षण नोंदवले . परिषदेच्या पहिल्या दिवशी ‘अन्नाचा इतिहास’ या विषयावर डॉक्टरेट असलेल्या , इतिहासाच्या प्राध्यापक डॉ . मोहसिना मुकादम यांनी अन्न क्षेत्राची नोंद कुणीच कशी करून ठेवली नाही , याचा अभ्यासपूर्ण आढावा घेतला . डॉ . कुरुष दलाल यांनी पुरातत्त्वीय अभ्यासात सापडलेले गेल्या हजारो वर्षांतील अन्नावशेष आणि त्यातून प्रकाशझोतात आलेल्या बाबी मांडत मानवाच्या उत्क्रांतीचा अभ्यास करताना अन्न हा किती महत्त्वाचा घटक आहे हे अतिशय सोप्या भाषेत समजावून सांगितले . वैद्य शैलेश नाडकर्णी यांनी आयुर्वेद या पारंपरिक भारतीय तत्त्वप्रणालीचा आरोग्याशी असलेल्या संबंधांवर प्रकाशझोत टाकला . सई कोरान्ने खांडेकर आणि रुशीना मुनशॉ - घिल्डियाल यांनी भारतातील मुलभूत अन्न असलेल्या डाळी , कडधान्ये , तृणधान्ये यांचा आपल्या आहारातील वैविध्यपूर्ण अंतर्भाव आणि संपूर्ण भारतखंडात या अन्नघटकांचा असलेला वापर मनोज्ञ पद्धतीने मांडला . सिद खुल्लर या सुप्रसिद्ध खाद्यतज्ज्ञाने आहारातील चरबीचे महत्त्व अधोरेखित करीत , आजघडीला शरीरासाठी आवश्यक असलेल्या स्नेहांना शत्रू ठरवणाऱ्या षड्यंत्रांची अभ्यासपूर्ण मांडणी केली . तर रामेश गौरी राघवन यांनी चहा आणि कॉफी या नवागत पेयांचे भारतातील आगमन , त्यावर झालेले संस्कार , त्यासंबंधींचे किस्से आणि सद्यःस्थितीचा आढावा घेतला . खाद्यपदार्थाबाबत बोलायला लागल्यावर केवळ पाककृतींनाच महत्त्व दिलं जातं . पण कुठलीही खाद्यसंस्कृती ही केवळ त्यापुरतीच मर्यादित नाही . गेल्या हजारो वर्षांपासून खाद्यसंस्कृती बदलत गेली आहे . हा बदल त्याकाळची भौगोलिक , सामाजिक , राजकीय , आर्थिक परिस्थिती आणि हवामानावर मोठय़ा प्रमाणात अवलंबून होता . अन्नाच्या शोधात झालेलं स्थलांतर संस्कृतीच्या आदानप्रदानाला मोठय़ा प्रमाणात कारणीभूत ठरलं . सांस्कृतिक दृष्टिकोनातून याचा क्वचितच अभ्यास केला गेला . पण पाश्चात्त्य देशांमध्ये अलीकडे त्याचा वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून अभ्यास करण्यास सुरुवात झाली आहे . त्यातून अनेक वैशिष्टय़पूर्ण गोष्टी पुढे येताहेत . त्यांचे संदर्भ इतर विषयांशी जोडून , भूतकाळ तपासून भविष्यातील आव्हानांवर मात करण्यासाठी अभ्यास होतो आहे . आपल्याकडे सांस्कृतिक वैविध्य असलं तरी अभ्यासाच्या बाबतीत अनास्थाच दिसते . खाद्यसंस्कृतीचं दस्तावेजीकरण व्हावं यासाठी या परिषदेच्या माध्यमातून पहिल्यांदाच पाऊल उचलले गेले आहे . अन्न हेच औषध… – डॉ . शैलेश नाडकर्णी , आयुर्वेद अभ्यासक आयुर्वेदाने अन्नालाच औषध आणि औषधालाच अन्न मानलं आहे . आपण जे खातो ते कधी खातो यालादेखील महत्त्व आहे . शिवाय खाणं म्हणजे केवळ चावून खाण्याचे पदार्थ नव्हेत . तर आपण जे काही पितो तेसुद्धा पचणं आवश्यक असतं . पेय म्हणजेच पिता येणारे , लेह्य़ म्हणजे चाखून , चोखून खाल्ले जाणारे , भोज्य म्हणजे संपूर्ण जेवण आणि भक्ष्य म्हणजे आहारात कधीतरी समाविष्ट केले जाणारे पदार्थ अशी वर्गवारी आयुर्वेदामध्ये आहे . आपलं शरीर ही एक प्रयोगशाळा आहे . पोटात गेलेल्यापकी काय घ्यायचं आणि काय नाही ते शरीराला चांगलं ठाऊक असतं . शरीराबाहेर पडणारा मल हे शरीराच्या आत काय सुरू आहे याचा आरसा असतो . काही विशिष्ट पदार्थामुळे आपल्याला विकार जडतात , त्यावर औषधांपेक्षा तो पदार्थ खाणं बंद करणं हाच योग्य उपाय ठरतो . पूर्वापार परंपरेनुसार ऋतू आणि सणांना विशिष्ट पदार्थ बनवण्याची पद्धत आहे . त्यामागेही वैज्ञानिक कारणं आहेत , परंतु काळासोबत त्यातील विज्ञान मागे पडून हल्ली अंधश्रद्धांनाच अधिक प्रोत्साहन दिलं जातंय . ताटात लोणचं डाव्या बाजूला वाढलं जातं कारण ते कमी खाल्लं जावं , रात्री दही खाऊ नये कारण ते पचायला जड असतं या सर्व गोष्टी हित भूक म्हणजेच चांगलं खाणं आणि मित भूक पचायला चांगलं या प्रकारात मोडतात . कारण आयुर्वेदात पचनाला खूप महत्त्व दिलेलं आहे . त्यामुळेच काहीकाळ साचेबद्ध झालेल्या या विज्ञानाकडे वेगळ्या नजरेतून पाहण्याची गरज आहे . पुरातत्त्वशास्त्राशी संबंध – डॉ . कुरूष दलाल , ज्येष्ठ पुरातत्त्वज्ञ पुरातत्त्वशास्त्र हा मानवाच्या भूतकाळाचा अभ्यास आहे . कायम अन्नाच्या शोधात असणारी एक जमात आणि अन्न पिकवणारी दुसरी जमात हा फरक अनेक गुपिते उघड करणारा आहे . २ . ६ लाख वर्षांपूर्वी सापडलेल्या माणसाच्या दातांच्या नमुन्यांवरून तो काय खात असतील हे कळते . तर दहा हजार वर्षांपूर्वी सापडलेल्या शेतकऱ्यांचे दात किडलेले असल्याने त्यांच्या आहारात साखरेचे प्रमाण अधिक होते हे सिद्ध झालेय . युरोपातील देशांमध्ये मृतदेह शवपेटीत ठेवण्याची पद्धत असल्याने शेकडो वर्षांनंतरही त्यांच्या पोटातील न पचलेल्या अन्नावरून अनेक गोष्टी सिद्ध करता येतात . कुठल्या प्रदेशातील लोकांनी कशा प्रकारची भांडी तयार केली यातून त्यांच्या खाण्याच्या सवयींचा अंदाज बांधता येतो . िभतींवरील चित्रांवरून माणूस कोणत्या प्राण्यांची कशा प्रकारे शिकार करीत असे , त्यासाठी कोणती हत्यारे वापरली जायची याचाही अभ्यास करण्यात आलाय . एवढेच नव्हे तर पाच हजार वर्षांपूर्वीचे आपण ज्यांना देवदेवता मानतो अशा व्यक्तींनीही केवळ बीफच नाही तर अतिशय कोवळ्या बछडय़ाचे मांसदेखील खाल्ले असण्याची शक्यता आहे . कारण पोषणत्त्वानुसार आहारशास्त्रामध्ये नर वासराच्या मटणाला अतिशय वरचे स्थान देण्यात आले आहे . पुरातत्त्वशास्त्र हे आपल्याला अन्नपदार्थाचे मूळ आणि त्याचा प्रवास समजून घेण्यास मदत करते . त्यामुळे हा विषय माणूस आणि जागांच्या अभ्यासामध्ये अतिशय महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतो . एवढेच नाही तर आपण का खातो आणि काय खातो हे समजून घेण्यासही मदत करतो . धान्यांपासून का रे दुरावा ? – सई कोरान्ने - खांडेकर भारतात एके काळी बाजरी , ज्वारीसारख्या धान्यांचा मोठय़ा प्रमाणात आहारात समावेश असायचा . मात्र गेल्या काही वर्षांत शहरी स्वयंपाकघरांमधून ही धान्य हद्दपार झाली आहेत . शेतीतील जैवविविधतेसाठी भारत ओळखला जातो . मात्र मोजकीच पिके घेऊन हळूहळू आपली ही ओळख पुसली जातेय . जव किंवा सातू आयुर्वेदिकदृष्टय़ा अतिशय चांगले असून किडनी स्टोनसारख्या आजारांवर प्रभावी औषध म्हणून काम करते पण आता ते केवळ प्राण्यांचे खाद्य झाले आहे . गहू आणि धान्यांच्या बाबतीत झाले तेच भोग तांदळाच्याही वाटय़ाला आले आहेत . सळी आणि विही या भारतातील तांदळाच्या मूळ जाती होय . अलाहाबादचा जंगली तांदूळ किंवा बंगालचा गोिवदोभोग तांदूळ ही त्या त्या प्रदेशाची खासियत होती . मात्र तांदळाच्या स्थानिक जाती नष्ट होऊन केवळ चांगला दिसणारा आणि पांढऱ्या रंगाच्याच तांदळाची मागणी सध्या वाढतेय . मक्याच्या कणसाच्या काही प्रजाती सिक्किममध्ये पिकत होत्या . मात्र दक्षिण अमेरिकेतून आलेल्या कणसाला सध्या सर्वाधिक मागणी आहे . पोंख किंवा हुर्डासारखी ऋतुमानानुसार उगवणारी धान्यसुद्धा गावाची वेस क्वचितच ओलांडताना दिसतात . ज्वारी , बाजरी , नाचणी , कांगनी , वरी , कोद्रा ही सर्व धान्ये भारताबाहेरून आली असली तरी त्यांचा आपल्या आहारातील वापर मोठय़ा प्रमाणावर होता . धान्य हा कला संस्कृतीचाही अविभाज्य भाग गणला जात असे . त्यामुळे धान्यांबाबत प्रबोधन होणे ही काळाची गरज आहे . अन्न स्निग्ध असावे… – सिद खुल्लर , खाद्य समालोचक शेतीचं तंत्र अवगत नसताना मानव शिकार करत असे . प्राण्यांचं कच्चं मांस आणि त्यांची चरबी हाच त्याचा मुख्य आहार होता . त्यातून शरारीला ऊर्जा मिळे . पुढे याच स्नेहांना काही व्यवसाय चतुरांनी आयोग्यासाठी घातक ठरवलं . जागतिक पातळीवर आपल्या शरीरासाठी आवश्यक असणारा पदार्थामधील स्नेह काढून टाकून त्याची जागा साखरेनं घेतली . ज्याची खरं तर आपल्या शरीराराला फार आवश्यकता नाही . त्याचा प्रचार करण्यासाठी साखर उद्योजकांनी वैज्ञानिकांना पसे दिल्याच्या इतिहासाची फार कमी लोकांना माहिती आहे . आपले अन्न स्निग्ध असावे . स्निग्ध म्हणजे तुपकट , तेलकट किंवा तळलेले पदार्थ असा अर्थ अपेक्षित नाही . तर योग्य प्रमाणात स्नेह म्हणजे तूप , लोणी , दही , तेल वगरे शरीराला वंगण देणाऱ्या वस्तूंचा आहारात समावेश असणे अपेक्षित आहे . स्निग्ध अन्न अधिक रुचकर लागते , अग्नी प्रदिप्त होण्यास मदत करते , सहजतेने पचते , शरीराचे योग्य प्रमाणात पोषण करते , रोगप्रतिकारशक्ती सुधारण्यास मदत करते . योग्य प्रकारे आणि योग्य प्रमाणात स्निग्ध पदार्थाचे सेवन केल्याने शरीर सुदृढ होण्यास , शरीरबांधा उत्तम राहण्यास मदत होते . फळं , तेलबिया , डेअरी पदार्थ आणि मांसाहारी पदार्थातून मिळणारा स्न्ोह खरंतर खाण्यासाठी आणि काही आजारांवरील उपचार म्हणून अत्यंत आवश्यक आहे . तेराव्या शतकातील दक्षिणेतील मंदिराच्या िभतीवर घाण्याने तेल काढण्याची चित्रे कोरलेली आहेत . यावरून ही खाद्यपरंपरा किती जुनी आहे याचा अंदाज येईल . पक्के मांसाहारी खवय्ये – डॉ . मोहसिना मुकादम , खाद्यसंस्कृती अभ्यासक आपली खाद्यसंस्कृतीही नष्ट होऊ नये म्हणून अलीकडेच कोंकणी - मुस्लीम समुदायाच्या चिपळूणमधील कडवई गावातले लोक एकत्र आले आणि त्यांनी ‘जायका - ए - कडवई’ हे कॉफी टेबल पुस्तक प्रकाशित केलं आहे . यामध्ये त्यांनी कोंकणी - मुस्लिमांच्या पाककृतींची नोंद करून ठेवली आहे . कोंकणी - मुस्लिमांमध्येही रोजचं जेवण हे िहदू शेजाऱ्यांसारखं असतं . पण सणावाराला बनवल्या जाणाऱ्या पदार्थावर इस्लामिक प्रभाव दिसतो . एकत्र खातात ते एकत्र राहतात , असं हा समुदाय मानतो . त्यामुळे गावजेवण करण्याला पूर्वी खूप महत्त्व दिलं जायचं . कोंकणी - मुस्लीमांना मटण , ओले मासे , सोडे , कुट्टा म्हणजे जवळा , खारवलेला बांगडा विशेष आवडीचा . बटाटा घातलेली मटण बिर्याणी किंवा रस्सा ही तर त्यांची खास ओळख . कडवे वाल , लाल चण , लाल चवळी ( गूळ घातलेली चवळीची पेज ) कुळथाचं पीठ , मुळा , चवळी , बारीक मेथी या पालेभाज्यांचाही नेहमीच्या आहारात समावेश असतो . यांना प्रत्येक पदार्थामध्ये नारळ हवाच . उन्हाळ्यात घरगुती मसाला बनवण्याचीही परंपरा आहे . पापड तयार करताना कांद्याच्या रसात पीठ भिजवलं जातं . कर्जाचे पापड हा या समुदायातील प्रसिद्ध प्रकार आहे . मटणाचं प्रमाण कमी असलेला अकनी पुलावही विशेष लागतो . गोड पदार्थामध्ये भानोले , सकरवले , सुक्री , गंजी , दुधेळी यांचा समावेश होतो . भरपूर ड्रायफ्रूट घालून नारळाच्या दुधात तुकडय़ांचा दुधी हलवा बनवण्याची पद्धत कोंकणी - मुस्लिमांमध्ये आहे . ते आले आणि रमले – रेहा मित्रा दलाल , फूड ब्लॉगर आणि पारशी पदार्थ विशेषज्ञ हजार - बाराशे वर्षांपूर्वी पारशी लोक आपला झोराष्ट्रीयन धर्म घेऊन भारतात आले . त्यांनी आपली खाद्यसंस्कृती येथे आणली आणि रुजवली . नंतर इथल्या लोकांच्या स्वयंपाकाची अनेक कौशल्ये , स्थानिक पदार्थ आणि पाककृती त्यांनी उचलल्या . गुजराती , कोळी , पाठारेप्रभू , गोवन यांच्यामुळे पारशी नारळाच्या प्रेमात पडले . नवलकोल आणि फ्लॉवरची भाजी नारळाच्या दुधात बनवण्याची पद्धत पारश्यांमध्ये आहे . फालुदा , तार हलवा , बकलावा , गझ ही पारश्यांनी भारतीयांना दिलेली गोड पदार्थाची देण आहे . केळ्याच्या पानात वाफवून केलेली पात्रानी मच्छी आणि त्याच मसाल्यात केलेला छोटय़ा वांग्याचा रवय्यो ही खास पारश्यांची ओळख आहे . अंडी हा पारशी लोकांच्या आहारातील महत्त्वाचा पदार्थ . विविध प्रकारची लोणची पारशी लोकांमध्ये तयार केली जातात . त्यातील व्हेज लोणच्यांवर गुजराती आणि नॉनव्हेज लोणच्यांवर गोवन लोकांचा प्रभाव दिसतो . त्यांच्या शाकाहारी पदार्थात मांसाहाराचा अंश असतोच . याचं सर्वात मोठं उदाहरण म्हणजे मसूरच्या भाजीत बकऱ्याची जीभ ज्याला ‘मसूर मा जीब’ असं म्हटलं जातं . आबघोष आणि धनसाक या पारशी लोकांच्या ट्रेडमार्क डिशेस आहेत . पोपटजीनो पेनो हे इडलीच्या भांडय़ासारखं दिसणारं भांडं ही पारशांची भारतातील निर्मिती . यामध्ये ते ताडीत आंबवलेल्या गव्हाच्या पिठापासून इडलीसदृश न्याहरीचा पदार्थ तयार करतात . दाल में कुछ… – रुशीना मुनशॉ - घिल्डियाल , स्तंभलेखिका आणि गढवाली खाद्यसंस्कृतीच्या अभ्यासक हडप्पा संस्कृतीपासून वैदिक काळ ते चंद्रगुप्त मौर्याच्या लग्नातही डाळींचा उल्लेख आढळतो . पूर्वीपासूनच पोषक आहार , आíथक मूल्य , प्रवासासाठी सोपा पदार्थ म्हणून डाळ लोकांसोबत मोठय़ा प्रमाणात स्थलांतरित झाली . त्रिनिदादमध्ये स्थलांतरित झालेल्या भारतीयांनी नेलेली डाळ आता तेथील लोकांच्या आहारातील मुख्य घटक आहे . ब्रिटिशांनी डाळ युरोपात नेली . त्यामुळेच भारतात कधीही न आलेल्या व्हिक्टोरिया राणीच्या स्वयंपाकघरातही डाळ नियमितपणे शिजवली जात असे . भारतीयांच्या आहारातील डाळ हा प्रमुख पदार्थ असून संस्कृतीच्या अनुषंगानेही डाळीचं महत्त्व लक्षात येतं . म्हणूनच ‘दाल में कुछ काला है’ किंवा ‘घरकी मुर्गी दाल बराबर’सारख्या म्हणी आजही सर्रास वापरल्या जातात . मांसाहार न करणाऱ्या शाकाहारी लोकांसाठी प्रथिनांचा प्रमुख स्रोत डाळ हाच राहिला आहे . तसंच अनेक कडधान्ये आणि तृणधान्यांचाही यामध्ये समावेश होतो . चणा , अरहर , मूग , उडीद , मसूर या सर्वपरिचित डाळी असल्या तरी प्रादेशिक डाळींचीदेखील आपल्याकडे कमतरता नाही . वरीमोथ ( काश्मीर ) , तोर , नवरंगी , भट ( उत्तराखंड ) , आवरे ( कुर्ग ) , कडू वाल या डाळींचा प्रादेशिक वापर मोठा आहे . डाळ फक्त स्वतंत्रपणे तयार केली जात नाही तर वेगवेगळ्या भाज्या , खिचडी , मांसाहारी पदार्थ , आंबवलेले पदार्थ , गोड पदार्थ , पुऱ्या , भज्या , चटण्या , पापड यांसारख्या अनेक पदार्थामध्ये वेगवेगळ्या डाळींचा वापर केला जातो . आणि भारत हा जगातील एकमेव देश आहे जिथे इतक्या विविध प्रकारे डाळ खाल्ली जाते . जगातील अनेक देश भविष्यातील भूकबळी आणि कुपोषण यांचा गांभीर्याने विचार करत असताना आपण वेळीच डाळींचं महत्त्व ओळखून त्या दृष्टीने पावलं उचलायला हवीत . मौखिक खाद्यपरंपरा – लिओरा पेझारकर , वारसा व्यवस्थापन अभ्यासक महाराष्ट्राच्या रायगड जिल्ह्य़ातील ज्यू समुदायाबद्दल फार कमी लोकांना माहिती आहे . आज घडीला बेने इस्रायली ज्यूंची भारतातील एकूण लोकसंख्या पाच हजारांहून कमी आहे . दोन हजार वर्षांपूर्वी मध्य - पूर्व आशियातून आलेला हा समाज भारताताच्या किनाऱ्यालगतच्या प्रदेशात स्थिरावला . महाराष्ट्रीय आणि ज्यू अशी दुहेरी ओळख घेऊन ते जगत आहेत . बेने इस्रायलींच्या कोशर या आहार कायद्यामध्ये काय खावं आणि काय खाऊ नये याबाबत लिहून ठेवलेलं आहे . प्राणी कसा कापला जावा , तसंच विरुद्ध अन्न असलेल्या वज्र्य पदार्थाची नोंदही यामध्ये केलेली आढळते . नारळाचं दूध हा त्यांच्या आहारातील मुख्य पदार्थ आहे . तर दर शनिवारी मटणाचं जेवण करण्याची पद्धत आहे . सणसमारंभ आणि आनंद साजरा करतानाही मटणाच्या जेवणालाच पसंती दिली जाते . आहारात मोठय़ा प्रमाणात वनस्पती तुपाचा वापर केला जातो . सणांच्या वेळी केली जाणारी सोयीची करंजी , रवा करंजी , चिकाचा हलवा या काही महत्त्वाच्या पाककृती आहेत . पोहे आणि खवलेल्या खोबऱ्यापासून तयार केलेला बेने इस्रायलींचा मलिदा खूपच प्रसिद्ध आहे . हा समुदाय पहिल्यांदा भारताच्या किनाऱ्याला लागला तेव्हा त्यांनी कडू वाल खाल्ले होते . त्याची आठवण म्हणून सणाच्या दिवशी ते खाल्ले जातात . या समुदायाच्या सर्वाधिक पाककृती मौखिक परंपरेतूनच जपल्या गेल्यात . त्यामुळे ‘सांधण’सारख्या पदार्थाच्या पाककृती काळाच्या पडद्याआड गेल्या आहेत . लोकसंख्येच्या बाबतीत नामशेष होत चाललेल्या या समुदायाची सर्वच गोष्टींचं अस्तित्व टिकवून ठेवण्याची धडपड सुरू आहे . संस्कृतीची ओळख – आंद्रे बाप्टिस्टा , पुरातत्त्वज्ञ आणि इस्ट इंडियन कम्युनिटी खाद्यपदार्थ विशेषज्ञ पारसी , कोळी , पाठारे - प्रभू यांच्याही आधीपासून मुंबईचे मूळ रहिवासी असल्याचा दावा करणारा ‘इस्ट - इंडियन’ समाज त्यांच्या विशिष्ट खाद्यपदार्थासाठी ओळखला जातो . खरंतर शहरीकरण , पाश्चात्तीकरण आणि ग्लोबलायझेशनमुळे केवळ खाद्यपदार्थ हीच त्यांच्या संस्कृतीची मुख्य ओळख म्हणून शिल्लक आहे . गोवा आणि मुंबईच्या समुद्रकिना - यालगतच्या परिसरात स्थिरस्थावर झालेला हा समाज मूळचा मुंबईकर . सोबतच उरण , कोरलाई , चौल , पालघर या भागात त्यांची मोठी संख्या आहे . महाराष्ट्रीयन ही ओळख असलेल्या या समाजाच्या खाण्यात इथले मसाले आणि पदार्थ बनवण्याच्या पध्दतीची झलक दिसते . तर पदार्थाच्या नावांमध्ये पाश्चिमात्य परंपरा आणि स्थानिक घटकांचं प्रतििबब दिसतं . मुंबईचे स्थानिक ख्रिश्चन म्हणून ओळख असेल्या या समाजाने ब्रिटीशांच्या जवळपास सर्वच गोष्टी स्विकारल्या . जेवणासाठी तांब्या - पितळेच्या भांडय़ांचा मोठय़ा प्रमाणात वापर केला जातो . तर काळ्या मातीच्या भांडय़ात नॉनव्हेज पदार्थ बनवले जातात . बॉटल मसाला ही ‘इस्ट - इंडियन’ समाजाची खास ओळख असली तरी हल्ली तो वेगवेगळ्या पध्दतीने तयार केला जातो . मार्च महिन्यात तयार केल्या जाणाऱ्या या मसाल्यात २५हून अधिक मसाल्यांचा समावेश असतो . मटण , चिकन , बीफ आणि भाज्यांमध्ये त्याचा वापर केला जातो . मांसाहाराला पसंती देणारा हा समाज मटण करीमध्येही भाज्यांचा वापर करतो . सौजन्य – लोकप्रभा