फेसबुकचा अध्यक्ष असलेल्या मार्क झकरबर्गला हटविण्यात यावे अशी मागणी कंपनीच्या गुंतवणूकदारांनी केली आहे . मागील काही दिवसांपासून फेसबुकचा डेटा हॅक होत असल्याच्या घटना जोर धरत असल्याच्या पार्श्वभूमीवर ही मागणी होत आहे . इलियॉनिस , ऱ्होड आयलंड , पेन्सिवेनिया आणि न्यू यॉर्क सिटी कंट्रोलर स्कॉट स्ट्रींगर यांनी मिळून कंपनीकडे हा प्रस्ताव दिला आहे . या प्रस्तावाला मोठमोठ्या अॅसेट मॅनेजरचे समर्थन मिळेल असा या गुंतवणूकदारांचा अंदाज आहे . असे असले तरीही सध्या फेसबुकचे सर्वाधिक शेअर्स झकरबर्ग याच्याकडेच आहेत . एप्रिल महिन्यात कंपनीकडून देण्यात आलेल्या माहितीनुसार ही भागीदारी ६० टक्के इतकी आहे . त्यामुळे हा प्रस्ताव स्वीकारला जाणार की नाही हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे . २०१७ मध्येही अशाप्रकारचा प्रस्ताव गुंतवणूकदारांनी कंपनीपुढे ठेवला होता . मात्र त्यावेळी तो धुडकावण्यात आला होता . केंब्रिज अॅनालिटिका प्रकरणात युजर्सचा डेटा चोरून त्याचा गैरवापर केल्याचेही समोर आले होते . अमेरिकन अध्यक्षांच्या निवडणुकीच्या वेळी फेसबुकमधील कर्मचाऱ्यांनी ८ . ७ कोटी युजर्सचा डेटा केंब्रिज अॅनालिटीकाशी शेअर केला होता . कंपनीने याबाबतची कबुलीही दिली होती . भारत सरकारनेही या प्रकरणामध्ये लक्ष घालून फेसबुकला नोटीस पाठवली होती . त्यामुळे जगभरातील कोट्यवधी लोकांची माहिती लीक होत असेल तर हे नक्कीच धोक्याचे असल्याचे समोर आले होते . या सर्व प्रकरणावरुन फेसबुकचा सीईओ मार्क झुकरबर्ग याने युजर्सची जाहीर माफीही मागितली होती . युजर्सची नाव , पत्ता अशी प्राथमिक माहिती चोरीला गेल्याचे समोर आले होते . त्यानंतरही फेसबुक युजर्सची माहिती लीक होत असल्याचे सातत्याने समोर येत आहे . सप्टेंबरच्या शेवटच्या आठवड्यातही ५ कोटी अकाऊंटसची माहिती लीक झाली होती . त्यानंतर १ कोटी चाळीस लाख युजर्सची फेसबुक प्रोफाइलवर असणारी वैयक्तिक माहिती चोरीला गेल्याचे बोलले जात आहे . तर मागील आठवड्यातच पुन्हा ३ कोटी युजर्सची माहिती लीक झाली होती .


‘फ्रेंडशिप डे’ म्हणजे काय असतं रे भाऊ , असा प्रश्न फार क्वचितच विचारला जातो . कारण प्रत्येकाच्या आयुष्यात मैत्रीची पालवी एकदातरी फुटतेच . कित्येकांच्या आयुष्यात ही पालवी बऱ्याचदा फुटते . मैत्रीला कोणत्याही सीमा किंवा परिभाषा नाही ही बाब आता अनेकांनीच स्वीकारली आहे . अशा या अनोख्या नात्याचा उत्साह ‘फ्रेंडशिप डे’च्या दिवशी साजरा केला जातो . विविध प्रकारचे मेसेजेस , भेटवस्तू किंवा मग नुसतीच फिरस्ती करत हा दिवस साजरा करण्यात येतो . या सर्व उत्साहामध्ये चित्रपट गीतांची महत्त्वाची भूमिका असते . आजवर बॉलिवूड चित्रपटांतून अनेकदा मैत्रीचं हे नातं आणखीन उठावदारपणे प्रेक्षकांसमोर सादर करण्यात आलं आहे . मुख्य म्हणजे पिकनिकला जाताना किंवा मग मित्र - मंडळींचा अतरंगीपणा आठवताना ही गाणी गुणगुणली जातात , चला तर मग ‘फ्रेंडशिप डे’च्या निमित्ताने नजर टाकूया या खास गाण्यांवर… मेरी दोस्ती मेरा प्यार ‘दोस्ती’… हिंदी चित्रपटसृष्टीतील एक महत्त्वाचा चित्रपट . मोहम्मद रफींच्या काही अजरामर गाण्यांमध्ये ‘मेरी दोस्ती मेरा प्यार…’ हे गाणं . मैत्रीच्या नात्याला या गाण्यातून इतक्या सहज आणि सुरेखपणे मांडण्यात आलं आहे की , आजही हे गाणं अनेकांची मनं जिंकतं . यारी है ईमान मेरा यार मेरी जिंदगी ‘गर खुदा मुझसे कहे कुछ मांग ए बंदे मेरे…’ अशी सुरुवात असणारं मन्ना डे यांच्या आवाजातील ‘यारी है इमान मेरा’ हे गाणं सर्वांच्या आवडीचं . प्राण , अमिताभ बच्चन यांच्यावर चित्रीत हे गाणं ‘जंजीर’ चित्रपटाच्या लोकप्रियतेमागचं एक महत्त्वाचं कारण . तेरे जैसा यार कहाँ ‘याराना’ चित्रपटातील हे गाणं वाजू लागल्यावर आपोआपच आजूबाजूचे लोकही ते गुणगुणू लागतात . किशोर कुमार यांच्या आवाजातील या गाण्याला राजेश रोशन यांनी संगीतबद्ध केलं होतं . ‘याराना’ चित्रपटातील या गाण्याशिवाय ‘फ्रेंडशिप डे’ची प्लेलिस्ट पूर्णच होत नाही . ये दोस्ती मैत्रीच्या नात्यात आणाभाका घ्यायच्या झाल्या किंवा मग नुसतीच उदाहरणं द्यायची झाली तर ‘जय - वीरु’ यांचं नाव पुढे असतं . ‘शोले’ चित्रपटातून प्रेक्षकांच्या भेटीला आलेली ही मित्रांची जोडी आणि त्यांच्यावर चित्रीत करण्यात आलेलं ‘ये दोस्ती’ गाणं याबद्दल काय आणि किती सांगावं हाच मोठा प्रश्न . जाने क्यूं ‘दोस्ताना’ या चित्रपटातील हे गाणं रेडिओवर वाजू लागलं की अनेकजण त्यावर टिचकीचा ठेका देतात . विशाल दादलानीने गायलेलं हे गाणं अनेकांच्या प्लेलिस्टचा भाग आहे . जग इकडचं तिकडे झालं तरीही आपल्या मैत्रीच्या नात्यावर याचा काहीच परिणाम होणार नाही हे अतिशय सुरेखपणे या गाण्यातून मांडण्यात आलं आहे . यारो दोस्ती बडी हसीं है के केच्या सुरेख आवाजातील ‘यारो दोस्ती बडी हसी है…’ हे गाणं अनेकांचं ऑल टाइम फेव्हरेट आहे . आयुष्यातील प्रत्येक वळणावर येणारा तो मित्र किंवा ती मैत्रीण आपल्यासाठी किती महत्त्वाचे असतात हे या गाण्यातून सांगण्यात आलं आहे . जाने नही देंगे तुझे ‘३ इडियट्स’ या चित्रपटातील ‘जाने नही देंगे तुझे’ हे गाणं ऐकताना अनेकांच्या पापण्या ओलावतात . कोमात गेलेल्या आपल्या मित्राला पुन्हा चालतं बोलतं करण्यासाठी आर्ततेने हाक मारणाऱ्या कोणा एकाला नजरेत ठेवत हे गाणं रुपेरी पडद्यावर मांडण्यात आलं आहे . आमिर खान , शर्मन जोशी आणि आर . माधवन यांच्यावर हे गाणं चित्रीत करण्यात आलं असून सोनू निगमच्या आवाजात ते प्रेक्षकांच्या भेटीला येतं . नंगा पुंगा ‘उस दोस्त के लिये जिसने एक बूंद भी नही पी और जिसका नाम पीके है…’ असं म्हणत सुरु होणारं हे गाणं अनुष्का आणि आमिरच्या एका वेगळ्याच केमिस्ट्रीमुळे लक्ष वेधतं . वेगळ्याच दुनियेतून आलेल्या दोस्ताची ओळख या गाण्यातून होत आहे . दिल चाहता है मैत्री , अतरंगीपणा आणि दुरावलेले मित्र यावर भाष्य करणारा दिल चाहता है हा चित्रपच अनेकांच्याच आवडीचा आहे . याच चित्रपटातील ‘दिल चाहता है…’ हे गाणं ऐन तरुणाईतील मित्रांच्या मनातील खेळ सर्वांसमोर आणतं .


राजधानी दिल्लीला प्रदूषणाने घातलेल्या विळख्याचा प्रश्न श्रीलंकेच्या क्रिकेटपटूंच्या आक्षेपामुळे जागतिक पातळीवर गेल्यानंतर आता दिल्लीत क्रिकेटचे सामने आयोजित करण्यावरून गांभीर्याने विचार सुरू झाला आहे . आगामी ' आयपीएल ' मधील ' दिल्ली डेअरडेव्हिल्स ' या संघाचे ' होम ग्राऊंड ' वरील सर्व सामने दिल्लीएेवजी तिरूअनंतपुरममध्ये खेळविण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आला आहे . दिल्लीतील प्रदूषित हवेत सुरू असलेल्या भारताविरुद्धच्या कसोटी सामन्यात श्रीलंकेच्या खेळाडूंनी ' मास्क ' बांधून क्षेत्ररक्षण केले . यामुळे हा विषय पुन्हा एकदा जागतिक पातळीवर चर्चेत आला . त्यानंतर भारताच्या महंमद शमीलाही गोलंदाजी करताना त्रास झाला . त्यामुळे आता दिल्लीमध्ये क्रीडा स्पर्धांच्या आयोजनाविषयी प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे . आता क्रिकेटपटूंना सामन्यादरम्यान असा त्रास पुन्हा होऊ नये , यासाठी केरळ क्रिकेट संघटनेच्या पदाधिका - यांनी ' आयपीएल ' चे सामने दिल्लीएेवजी तिरूअनंतपुरममध्ये घेण्याची तयारी दर्शविली आहे . भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाची ( बीसीसीआय ) विशेष सर्वसाधारण बैठक 11 डिसेंबर रोजी होणार आहे . या बैठकीत वरील प्रस्तावावर चर्चा व्हावी , यासाठी केरळ क्रिकेट संघटनेचे सचिव जयेश जाॅर्ज आग्रही आहेत .


बॉलिवूड स्टार आमिर खान याच्या ‘दंगल’ सिनेमाची सध्या सर्वत्र चर्चा आहे . सगळ्याच चित्रपटगृहात हा सिनेमा हाऊसफुल होत आहे . सिनेमाच्या स्पेशल स्क्रीनिंगनंतरच या सिनेमाबद्दल अनेक सकारात्मक गोष्टी ऐकायला मिळत आहेत . यानंतर जेव्हा सिनेमा प्रेक्षकांसाठी प्रदर्शित झाला तेव्हा प्रेक्षकांकडूनही याच पद्धतीच्या प्रतिक्रिया ऐकू येत होत्या . सोशल मीडियावरही या सिनेमाचे फक्त कौतुकच होत आहे . शुक्रवारी भारतात प्रदर्शित झालेल्या या सिनेमाने देशात नोटाबंदीचे वातावरण असूनही चार दिवसांत तब्बल १३२ . ४३ कोटींची कमाई केली आहे . ‘दंगल’ने पहिल्या दिवशी २९ . ७८ कोटी , दुस - या दिवशी ३४ . ८२ कोटी , तिसऱ्या दिवशी तब्बल ४२ . ३५ कोटी तर चौथ्या दिवशी म्हणजेच सोमवारी २५ . ४८ कोटी इतकी कमाई केली . या कमाईत तमिळ आणि तेलगूमधील व्हर्जनच्या कमाईचा आकडादेखील आहे . सिनेसमीक्षक तरण आदर्श यांनी ‘दंगल’च्या कमाईचा आकडा ट्विट करून ही माहिती दिली . भारताबाहेर २१ डिसेंबरला प्रदर्शित झालेल्या या सिनेमाने आतापर्यंत ६० . ९९ कोटींची कमाई केली आहे . आंतरराष्ट्रीय बाजारात ‘दंगल’ला खूप चांगला प्रतिसाद मिळत असल्याचे चित्र आहे . ‘दंगल’ने रविवारी ४२ . ३५ कोटी इतका गल्ला जमविला होता . आतापर्यंत कोणत्याच सिनेमाने रविवारच्या दिवसात इतकी कमाई केलेली नसल्याचे कळते . १०० कोटी क्लबमध्ये आमिरच्या ‘गजिनी’ ( २००८ ) , ‘३ इडियट्स’ ( २००९ ) , ‘धूम ३’ ( २०१३ ) , ‘पीके’ ( २०१४ ) आणि ‘दंगल’ ( २०१६ ) या सिनेमांचा समावेश आहे . एकीकडे हा सिनेमा बॉक्स ऑफिसवर दमदार कामगिरी करत आहे तर दुसरीकडे गीता आणि बबीता कुमारी या फोगट बहिणींचे काही फोटो सोशल मीडियावर व्हायरल होत आहेत . दोन्ही बहिणींनी पारंपारिक वेशभूषेत हे फोटोशूट केले आहे . पारंपारिक वेशभूषेत या दोन्ही बहिण फारच मोहक दिसत आहेत .


पर्थ : सलामीला नाबाद शतकी भागीदारी केली गेल्यावर भारतीय गोलंदाजांनी चांगले पुनरागमन करत ऑस्ट्रेलियाला दुसर्या कसोटी सामन्याच्या पहिल्या दिवशी थोडे रोखले होते . अपेक्षेपेक्षा पर्थची खेळपट्टी पहिले तीन तास खूप चांगली राहिली ज्याचा फायदा घेत ऑस्ट्रेलियाने चांगली सुरुवात केली . मार्कस हॅरीसच्या 70 धावांना अॅरॉन फिंच आणि ट्रॅव्हीस हेडच्या अर्धशतकांची साथ लाभली आणि ऑस्ट्रेलियाने पहिल्या दिवस अखेरीला सहा बाद 277 धावा जमा केल्या . नाणेफेक जिंकून टीम पेनने प्रथम फलंदाजीचा निर्णय घेतला आणि पहिल्या कसोटी सामन्यातला संघ कायम ठेवला . भारताने रोहित शर्माच्या जागी हनुमा विहारी आणि अश्विनच्या जागी उमेश यादवला संधी दिली . विराट कोहलीने चार वेगवान गोलंदाजांसह सामन्यात उतरायचा निर्णय घेऊन धक्का दिला . ऑप्टस स्टेडियमच्या खेळपट्टीवरून गवताचा एक थर काढला गेला होता तरीही खेळपट्टी वेगवान गोलंदाजांना खूप साथ देईल असा सगळ्यांचा अंदाज होता . झाले उलटे , कारण खेळ चालू झाल्यावर चेंडू बॅटवर चांगला यायला लागला . सलामीच्या फलंदाजांनी त्याचा फायदा घेत मोठ्या मैदानात चेंडू मारून पटापट धावा जमा केल्या . ईशांत शर्मा , बुमरा आणि मोहंमद शमीने टप्पा पकडून गोलंदाजी केली . त्यामानाने उमेश यादवने काहीसा स्वैर मारा केल्याने धावसंख्येला थोडी गती मिळाली . उपहारापर्यंत सलामीची जोडी नाबाद परतल्यावर चिंता वाटू लागली . संघात एकतरी फिरकी गोलंदाज हवा होता असे वाटू लागले . प्रथम मार्कस हॅरीसने अर्धशतक पूर्ण केले . हॅरीस स्थानिक खेळाडू असल्याने प्रेक्षकांनी त्याचे कौतुक केले . अॅरॉन फिंचने पाठोपाठ अर्धशतक पूर्ण केल्यावर लगेच विकेट गमावली . बुमराने फिंचला पायचित केले . तिसर्या क्रमांकावर फलंदाजी आलेला उस्मान ख्वाजा पहिल्यापासून अस्वस्थ होता . उमेश यादवला बाहेर जाणार्या चेंडूवर फटका मारताना ख्वाजा बाद झाला . नंतर आश्चर्य म्हणजे जम बसलेल्या हॅरीसला बदली गोलंदाज हनुमा विहारीने बाद केले . उपहारानंतर ईशांत शर्माला स्क्वेअरकटचा फटका मारताना पीटर हॅडस्कोंबचा उडालेला झेल विराट कोहलीने जणू हवेतून पकडून आणला . योग्य वेळी उंच उजवीकडे उडी मारून कोहलीने झेल पकडला . बिनबाद 112 धावसंख्येवरून अचानक धावफलक 4 बाद 148 दिसू लागला . पहिला डाव लवकर संपवता येईल का असा विचार भारतीय गोलंदाजांच्या डोक्यात शिरू लागला असताना शॉन मार्शला ट्रॅव्हीस हेड येऊन मिळाला . दोघांनी भारतीय गोलंदाजांना सहजी तोंड देत मस्त भागीदारी रचली . त्यातून विहारीच्या गोलंदाजीवर शॉन मार्शचा झेल रिषभ पंतने सोडला . विहारीनेच 84 धावांची भागीदारी मोडली . स्लिपमधे उभ्या असलेल्या अजिंक्य रहाणेने वेगाने उडालेला झेल पकडला . ट्रॅव्हीस हेडने पहिल्या कसोटीत चमक दाखवली होती . तोच फॉर्म तो दुसर्या कसोटीत दाखवून गेला . शैलीदार अर्धशतकी खेळी करून हेडने छाप पाडली . 58 धावांवर खेळणारा हेड डोकेदुखी ठरू लागला असताना त्याने स्वतःच्या हाताने विकेट फेकली . ईशांतला मोठा फटका मारताना हेड झेलबाद झाल्यावर भारतीय संघाने उसासा सोडला . पहिल्या दिवशीच्या शेवटच्या अर्ध्या तासात दुसर्या नव्या चेंडूवर पर्थची खेळपट्टी थोडी जादू दाखवत होती . कर्णधार टीम पेनने पॅट कमिन्सच्या साथीने अजून पडझड होऊन न देता 6 बाद 277 धावांची मजल गाठली . दुसर्या दिवशी ऑस्ट्रेलियाचा पहिला डाव लवकरात लवकर संपवायला भारतीय गोलंदाजांना तगडे प्रयत्न करावे लागणार आहेत .


राजस्थान रॉयल्सने स्वतःच्या पायावर धोंडा मारून घेतला आणि यंदाच्या आयपीएल प्लेऑफमधून त्यांना बाद व्हावे लागले . कोलकतातील सामन्यात त्यांना अचूक संघ निवड करता आली नाही . ज्योस बटलर आणि स्टोक्स यांच्या तोडीचा पर्याय मिळणे कठीण होते . त्यामुळे त्यांचा संघ कमकुवत झाला . क्लासेनच्या गुणवत्तेबाबत शंका नाही ; परंतु तो चौथ्या क्रमांकाचा किंवा त्यानंतरच्या क्रमांकासाठी रॉजर बिन्नी हे योग्य पर्याय नाहीत . सहा किंवा सातव्या क्रमांकासाठी ते योग्य आहेत . कालच्या सामन्यात अजिंक्य रहाणे बाद झाला आणि त्यानंतरच्या पाच षटकांत राजस्थानला अवघ्या 25 धावाच करता आल्या . त्यामुळे कोलकताला विजयाची संधी मिळत गेली . त्यांचे फिरकी गोलंदाज विशेष करून कुलदीप यादवने अचूक मारा केला . शेवटी 30 धावांचा पडलेला फरक राजस्थानच्या मुळावर आला . जे खेळाडू पूर्ण मोसमासाठी उपलब्ध असणार आहेत , अशा खेळाडूंना संघात स्थान देण्यास प्राधान्य देण्याचा विचार करण्याची वेळ फ्रॅंचाईजीवर आली आहे . बटलर आणि स्टोक्स प्लेऑफसाठी उपलब्ध नसणार याची राजस्थानला जाणीव होती . त्यामुळे त्यांनी गटातील साखळी सामन्यांसाठी त्यांचा वापर केला ; परिणामी इतरांना कमी संधी मिळाली . लिलावापूर्वी जर वेळापत्रक जाहीर झाले तर संघमालकांना खेळाडू निवडणे सोपे जाईल . या सामन्यात कोलकताने कर्णधाराच्या जबरदस्त योगदानामुळे शानदार विजय मिळवला . त्यांचा कर्णधार अखेरच्या क्षणापर्यंत कधीही हार मानत नाही . सुरुवातीचे फलंदाज लवकर बाद झाल्यावर त्याने संघाला स्थैर्य दिले आणि त्यानंतर आंद्रे रसेलने स्फोटक फलंदाजी केली . त्यामुळे कोलकताला अपेक्षेपेक्षा अधिक 15 धावा करता आल्या . विजयाची संधी असूनही सलग चार सामने गमावले असल्याने हैदराबादला आता क्लॉलीफायरच्या दुसऱ्या सामन्यात मोठे प्रयत्न करावे लागणार आहेत . आयपीएलमधील शानदार कामगिरीमुळे भारतीय संघाचे दरवाजे उघडलेल्या सिद्धार्थ कौलने अखेरच्या सामन्यात अधिक धावा दिल्या . रशिद खान आणि विलिमसन हे अपयशी ठरले , तर हैदराबादचा सूर्य लवकर मावळतो , हे स्पष्ट झाले आहे . शुक्रवारच्या सामन्यासाठी लय कोलकता संघाकडे आहे आणि प्रेक्षकांचा पाठिंबाही त्यांना आहे . हैदराबादकडे अजूनही विजयाची ताकद आहे की त्यांच्या आव्हानातील हवा निघून गेली आहे , हे पाहणे उत्सुकतेचे ठरणार आहे .


अभिनेता सलमान खान जितका त्याच्या चित्रपटांमुळे गाजतो , तितकाच तो अनेक वादांमुळेही प्रकाशझोतात येत असतो . ‘सुलतान’च्या घवघवीत यशानंतर आता सलमान खान पुन्हा एकदा छोट्या पडद्यावर परतणार आहे . ‘बिग बॉस’ या रिअॅलिटी शोच्या १० व्या पर्वाचे सूत्रसंचालन सलमान करणार आहे . या कार्यक्रमाच्या निमित्ताने आजवर सलमानने अनेक टेलिव्हिजन आणि सिनेकलाकारांशी संवाद साधत ‘बिग बॉस’च्या सात पर्वांचे सूत्रसंचालन केले होते . कार्यक्रमाच्या काहीशा वादग्रस्त स्वरुपामुळेही अनेक कलाकारांचे खरे चेहरे आणि त्यांचे आपआपसांत उडणारे खटके प्रेक्षकांसमोर येतात . सूत्रांकडून मिळालेल्या माहितीनुसार ऑक्टोबर महिन्यात ‘बिग बॉस’च्या १० व्या पर्वाला सुरुवात होणार आहे . ‘बिग बॉस’च्या १० व्या पर्वाला सुरुवात होण्यापूर्वीच या कार्यक्रमाबद्दच्या काही वादग्रस्त चर्चांना उधाण आले आहे . टेलिव्हिजन अभिनेता आकाशदीप सैगलने सलमान खान त्याच्या करिअरच्या आड येत आहे असा आरोप केला आहे . ‘बिग बॉस’च्या पाचव्या पर्वातील स्पर्धकांमध्ये आकाशचाही सहभाग होता आणि या दरम्यानच सलमानसोबत त्याचे खटके उडाले होते . त्यानंतर आकाशदीप छोट्या पडद्यावर फार कमीच दिसला . याबाबत त्याने सलमान खानला दोष दिला आहे . आकाशदीप सैगल ‘बिग बॉस’च्या ‘त्या’ प्रसंगाला एव्हाना विसरला असला तरीही सलमानने त्याला माफ केले आहे की नाही याबाबत मात्र आकाशदीप साशंक आहे . बऱ्याच काळानंतर के . वी . आनंद यांच्या तमिळ चित्रपटातून पुनरागमन करणाऱ्या आकाशदीप सैगल याने टाइम्स ऑफ इंडियाशी बोलताना ‘मला त्यांच्याबद्दल माहित नाही . कारण , मी इतरांच्या करियरमध्ये बाधा आणण्यासाठी कोणी जनसंपर्क अधिकारी ठेवलेला नाही . शिवाय , मी माझी ताकद आणि वचक दाखवण्यासाठी दहा लोकांना सोबत घेऊन फिरतही नाही’ , असे मत मांडले आहे .


भारतीय हॉकी संघाचे माजी प्रशिक्षक रोलंट ओल्टमन्स यांच्यासाठी पाकिस्तान हॉकी फेडरेशने पुन्हा एकदा धावाधाव करायला सुरुवात केली आहे . भारतीय संघाच्या प्रशिक्षकपदावरुन हकालपट्टी झाल्यानंतर पाकिस्तानने ओल्टमन्स यांना पाकिस्तान संघाला प्रशिक्षण देण्याची ऑफर दिल्याचं समजतं आहे . २००४ - ०४ या काळात ओल्टमन्स यांनी पाकिस्तान हॉकी संघाचे प्रशिक्षक म्हणून काम पाहिलं होतं . पाकिस्तान हॉकी फेडरेशनमधील विश्वसनीय सुत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार , रोलंट ओल्टमन्स काही दिवसांपूर्वी ओमानमध्ये होते . यावेळी पाकिस्तान हॉकी फेडरेशनचे अध्यक्ष आणि सचिव यांच्याशी ओल्टमन्स यांनी चर्चा केल्याचं समजतंय . मिळालेल्या माहितीनुसार ओल्टमन्स यांनी पाकिस्तान हॉकी फेडरेशनचा प्रस्ताव मान्य केल्यास आगामी राष्ट्रकुल स्पर्धांमध्ये ते पाकिस्तान संघाला प्रशिक्षण देतील . सध्या पाकिस्तानचा संघ ओमानमध्ये तिरंगी मालिका खेळत आहे . अवश्य वाचा – अझलन शहा हॉकी स्पर्धेसाठी भारतीय संघाची घोषणा , सरदार सिंहचं संघात पुनरागमन २०१३ पासून रोलंट ओल्टमन्स हे हॉकी इंडियाशी संलग्न आहेत . सुरुवातीचा काहीकाळ ओल्टमन्स यांनी High Performance Director तर नंतरचा काही काळ भारतीय हॉकी संघाच्या प्रशिक्षकपदाचं काम पाहिलं होतं . पाकिस्तान हॉकी संघ गेल्या काही स्पर्धांमध्ये अपेक्षेप्रमाणे कामगिरी करु शकला नाहीये . त्यामुळे आगामी राष्ट्रकुल , आशियाई खेळ यांसारख्या महत्वाच्या स्पर्धा लक्षात घेता संघाची कामगिरी सुधारण्यासाठी पाकिस्तान हॉकी फेडरेशन ओल्टमन्स यांना गळ घालत असल्याचं समजतंय .


मुलींना खरेदी करायला फार वेळ लागतो आणि मुलं कमी वेळेत त्यांच्यापेक्षा अधिक खरेदी करुन मोकळे होतात असे अनेकदा म्हटले जाते . मुली चार पाच तास लावून एखादी साडीच खरेदी करतात किंवा काहीच आवडले नाही म्हणून हात हलवत घरीही येतात . पण त्याउलट मुलं अर्ध्या किंवा एका तासात पूर्ण महिन्याला पुरेल अशी खरेदी करतात . असा काहीसा अनुभव प्रत्येकालाच येत असेल . पण खरेदी करणारी आपली बायकोच असली तर . . आणि त्याहूनही जर तुम्ही तिच्यासोबत खरेदीला गेला असाल तर . . असाच काहीसा अनुभव सध्या अभिनेता कुशल बद्रिकेने घेतला आहे . तो आपल्या बायकोसोबत खरेदीला गेला होता . पाच मिनिटांत येते असे सांगून ती जी खरेदी करायला गेली ती २ तास झाले तरी परत आलीच नाही . एका ठिकाणी दोन तास बसण्याची सवय कदाचीत कुशलला असेल पण त्याच्या मुलाचे काय ? तोही कुशलला सोबत म्हणून त्याच्यासोबत बसला आणि कंटाळा येऊन झोपीही गेला . पण तरीही कुशलची बायको काही खरेदी करुन आलीच नाही . कुशलची नजर तिच्या वाटेवर लागली असली तरी , त्याच्या चेहऱ्याचे भाव मात्र रागीट आहेत . पण बायकोसमोर आल्यावर हा राग टिकतोच असे नाही ना ? कुशलने त्याचा आणि त्याचा मुलाचा बायकोची वाट बघत असतानाचा फोटो फेसबुकवर शेअर केला . त्याने हे सगळे गंमतीनेच लिहिले असताना त्याच्या या पोस्टवर अनेक मजेशीर कमेन्ट्सही आल्या . कुशल बद्रिकेचं नाव जरी घेतलं तरी लहान मुलांपासून ते थोरा - मोठ्यांपर्यंत अनेकांच्या चेहऱ्यावर आपसूक हसू येतं . निलेश साबळे , श्रेया बुगडे , भाऊ कदम , कुशल बद्रीके , भारत गणेशपुरे , सागर कारंडे आणि संपूर्ण टीम त्यांच्या ‘थुकरटवाडी’त आलेल्या प्रत्येक पाहुण्याच्या चेहऱ्यावर हसू उमटवण्यात निःशंक यशस्वी होत आहे . छोट्या पडद्यावरील ‘चला हवा येऊ द्या’ या हास्यविनोदी कार्यक्रमाने केवळ मराठी मनातच नव्हे तर इतर भाषिक चित्रपट रसिकांच्या मनातदेखील स्थान मिळवले आहे . मराठी कलाकारांबरोबरच बॉलिवूडमधील शाहरुख खान , सलमान खान , अक्षय कुमार , जॉन अॅब्राहम , सोनम कपूर इत्यादी नामवंत मंडळींनीही त्यांच्या चित्रपटाच्या प्रसिध्दीसाठी ‘चला हवा येऊ द्या’च्या मंचावर उपस्थिती लावली आहे . या शोमधील हास्यफवाऱ्यांनी दर्शकांबरोबरच सिनेमाच्या प्रसिध्दीसाठी आलेले कलाकारदेखील उपस्थितांसोबत हसूनहसून लोटपोट होतात .


एकेकाळी जगभरातील क्रिकेटवर दबदबा असलेला ऑस्ट्रेलियाचा संघाला उतरती कळा लागलेली दिसून येत आहे . या हंगामात झालेल्या एकदिवसीय आणि कसोटी सामन्यामध्ये ऑस्ट्रेलिया संघाला आपल्या लौकिकास साजेशी कामगिरी करता आलेली नाही . २०१८ मध्ये एकदिवसीय सामन्यामध्ये ऑस्ट्रेलिया संघाची कामगिरी हाँगकाँग , नेपाळ , झिम्बाम्बे संघापेक्षा खालावलेली आहे . या हंगामात ऑस्ट्रेलियाच्या संघाला एकदिवसी सामन्यात दहा टक्केही सामने जिंकता आलेले नाहीत . चालू सत्रामध्ये ऑस्ट्रेलिया संघाची एकदिवसी सामन्यातील कामगिरी ९ . ०९ टक्के आहे . एकदिवसीय सामने खेळणाऱ्या संघामध्ये ऑस्ट्रेलियाची ही कामगिरी १७ व्या स्थानावर आहे . वर्षभराच्या कामगिरीचा आलेख काढल्यास ऑस्ट्रेलिया संघाची विजयाची सरासरी तळाला आहे . या हंगामात इंग्लंड संघाची कामगिरी सर्वात अव्वल आहे . इंग्लंडची या वर्षभरातील विजयाची सरासरी ७३ . ९ टक्के आहे . दुसऱ्या स्थानावर भारत आणि न्यूझीलंडचा संघ दुसऱ्या स्थानावर आहे . दोन्ही संघाची सरासरी ७० टक्के आहे . या क्रमवारीत बांगलादेशचा संघ तिसऱ्या स्थानावर असून त्यांची विजयाची सरासरी ६४ . ७ टक्के आहे . ८० आणि ९० च्या दशकात वेस्ट इंडिजचा कसोटी क्रिकेटमध्ये जसा दबदबा होता , तसा ऑस्ट्रेलियाने ठेवला होता . मात्र आता त्यांचा दबदबा कमी झाला आहे . या वर्षात सलग पराभव त्यांच्या लौकिकाला शोभेसे नाहीत . ऑस्ट्रेलिया संघ केवळ मायदेशात हरलेला नाही . विदेशातही त्यांना मानहानिकारक पराभव पाहावा लागला होता . आता झालेल्या पाकिस्तान दौऱ्यातही ऑस्ट्रेलियाला मानहाणीकारक पराभवाचा सामना करावा लागाला आहे . गोलंदाजी , फलंदाजी आणि क्षेत्ररक्षणामध्ये हा संघ खुपच कुमकुवत भासतोय . एकदिवसीय सामन्याप्रमाणे कसोटीमध्येही त्यांची अवस्था फारशी चांगली दिसत नाही . स्मिथ आणि वॉर्नरच्या अनुपस्थित संघ आतिशय दुबळा वाटतोय . कसोटीमध्ये ऑस्ट्रेलियाला दोन विजय पाच पराभव मिळाले आहेत . आणि एक सामना अनिर्णीत राखण्यात यश आले आहे . ऑस्ट्रेलिया संघाची कामगिरी दिवसेंदिवस ढासळताना दिसत आहे . कसोटी आणि एकदिवसीय सामन्यापेक्षा टी - २० मधील ऑस्ट्रेलियाची कामगिरी सन्मानजनक दिसतेय . २०१८ च्या हंगामात ऑस्ट्रेलियाने १५ टी२० सामन्यातील ९ मध्ये विजय मिळवला आहे . ऑस्ट्रेलिया संघ हरल्यापेक्षा त्यांनी प्रतिस्पध्र्याना सहज विजय बहाल केले आहेत . हार - जीत हा खेळाचा एक भाग असला तरी लागोपाठचे पराभव चिंताजनक बाब आहे . ऑस्ट्रेलिया संघ पराभवाची मालिका खंडित करू शकेल . मात्र त्यांनी पराभवातून बोध घ्यायला हवा .


पाकिस्तानबरोबर क्रिकेट खेळण्याबाबत आपल्या देशाची भूमिका कळवा , अशी अधिकृत विचारणा अखेर बीसीसीआयने केंद्र सरकारकडे केली आहे . पाकिस्तानबरोबर २०१२ पासून द्विपक्षीय मालिका झालेली नाही . या पार्श्वभूमीवर पाक मंडळाकडून वारंवार तगादा लावण्यात येत आहे ; त्यामुळे बीसीसीआयने सरकारच्या कोर्टात हा चेंडू टाकला आहे . जोपर्यंत केंद्र आम्हाला हिरवा कंदील दाखवत नाही , तोपर्यंत आम्ही कोणत्याही द्विपक्षीय मालिकेत खेळणार नाही , असे बीसीसीआयकडून प्रत्येक वेळी सांगण्यात आलेले आहे . द्विपक्षीय मालिका खेळण्याचा २०१४ मध्ये झालेला करार बीसीसीआयने धुडकावल्यामुळे पाक मंडळाने ७ कोटी डॉलरची नुकसानभरपाई मागितली आहे . या पार्श्वभूमीवर आयसीसीची वादनिवारण समिती चर्चा करणार आहे . त्यासाठी बीसीसीआयने केंद्राकडे विचारणा केली आहे . हा रुटीन संपर्क आहे ; तसेच कोणत्याही मालिकेसाठी सरकारची परवानगी घेणे हे आमचे कर्तव्य आहे . आम्हाला अधिकृत माहिती मिळाल्यावर आम्ही ती समितीला कळवू , असे बीसीसीआयच्या एका पदाधिकाऱ्याने सांगितले . एकमेकांच्या देशात खेळात येत नसेल , तर त्रयस्थ देशात तरी मालिका खेळण्यास बीसीसीआय का नकार देते , अशी तक्रार पाक मंडळाकडून वादविवाद निवारण समितीकडे करण्यात आलेली आहे . भारत - पाक मंडळातील वादविवाद निवारण समितीची बैठक मिशेल ब्लेऑफ यांच्या अध्यक्षतेखाली होणार आहे . त्यामुळे बीसीसीआयची भूमिका स्पष्ट करण्यासाठी ही घडामोड घडली आहे .


पुणेः भारतीय क्रिकेटचा विचार जेव्हा केला जाईल तेव्हा धोनी हाच सर्वोत्तम कर्णधार असल्याचे म्हटले जाईल , यात शंकाच नाही , असे सांगून भारताचा नवा कर्णधार विराट कोहली याने मैदानावर त्याच्याकडून सल्ला घेण्यास आपल्याला कधीच कमीपणा वाटणार नाही , असे आज ( शनिवार ) स्पष्ट केले . भारताच्या इंग्लंडविरुद्धच्या एकदिवसीय सामन्यांच्या मालिकेस उद्यापासून येथे सुरवात होत आहे . सामन्याच्या पूर्वसंध्येला पत्रकार परिषदेत बोलताना कोहली म्हणाला , " धोनी अत्यंत हुशार आणि कल्पक कर्णधार आहे . मैदानावरील अडचणीच्या वेळी त्याच्याकडून सल्ला घेण्यास मला गैर काहीच वाटणार नाही . विशेषतः डीआरएसबाबत म्हणाल , तर कारकिर्दीत जेव्हा जेव्हा धोनीने डीआरएसचा उपयोग केला , तेव्हा तेव्हा त्याला 95 टक्के यश लाभले आहे . ' ' धोनी पुन्हा एकदा अधिक स्वातंत्र्य घेऊन मोकळेपणाने फलंदाजी करू शकेल , असेही कोहलीने स्पष्ट केले . ' चॅंपियन्स करंडक स्पर्धेचे उद्दिष्ट डोळ्यासमोर ठेवूनच आम्ही मालिका खेळणार आहोत . कारण , यानंतर चॅंपियन्स करंडकापर्यंत आम्ही फारसे एकदिवसीय क्रिकेट खेळणार नाही . त्यामुळे हीच काय ती मालिका आमच्यासाठी सरावाच्या दृष्टिकोनातून महत्त्वाची असेल , असेही कोहली म्हणाला . युवराजसिंगच्या निवडीचे समर्थन करताना तो म्हणाला , " हार्दिक पांड्या , केदार जाधव असे मधल्या फळीचे पर्याय आमच्याकडे खूप आहेत . पण , आम्हाला मधल्या फळीत अनुभवी फलंदाज हवा होता . युवराजची स्थानिक स्पर्धेतील कामगिरीदेखील चांगली होती . त्याचबरोबर धोनी आणि युवराज ही मधली जोडी चांगली जमते . या जोडीकडून पांड्या आणि केदार यांना शिकण्यासारखे खूप काही आहे . ' '


२०१७ हे वर्ष भारतीय बॅडमिंटनपटूंसाठी सर्वात यशस्वी वर्ष मानलं जातंय . महिला एकेरीत पी . व्ही . सिंधू , सायना नेहवाल , पुरुष एकेरीत किदम्बी श्रीकांत , परुपल्ली कश्यप , साईप्रणीत , प्रणॉय , समीर वर्मा या खेळाडूंनी आपला ठसा आंतराष्ट्रीय पातळीवर उमटवला आहे . कोरियन ओपन सुपर सिरीज स्पर्धेच्या अंतिम फेरीत भारताच्या पी . व्ही . सिंधूने जपानच्या ओकुहाराचा पराभव केला . या पराभवासह सिंधूने अजिंक्यपद स्पर्धेच्या अंतिम फेरीत झालेल्या पराभवाचा वचपा काढला . मात्र या स्पर्धेच्या अंतिम फेरीत प्रवेश करुन सिंधूने आणखी एक विक्रम भारताच्या नावे केला आहे . कोरियन ओपनच्या उपांत्य फेरीत सिंधूने हि बिंगीजाओचा २१ - १० , १७ - २१ , २१ - १६ असा पराभव करत स्पर्धेच्या अंतिम फेरीत प्रवेश केला . यासह सुपर सिरीज स्पर्धांच्या अंतिम फेरीत प्रवेश करणारा भारत हा सर्वात पहिल्या क्रमांकाचा देश ठरला आहे . २०१७ या वर्षात भारताचे ६ खेळाडू वेगवेगळ्या सुपर सिरीज स्पर्धांच्या अंतिम फेरीत पोहचले आहेत . या यादीत भारताने जपान , चीन यासारख्या मातब्बर देशांनाही मागे टाकलंय . अवश्य वाचा – कोरिया ओपन सुपर सीरिजः अंतिम सामन्यात सिंधू विजयी एप्रिल २०१७ मध्ये सिंधूने इंडिया ओपन स्पर्धेचं विजेतेपद पटकावत भारताला चांगली सुरुवात करुन दिली होती . या स्पर्धेत तिने रिओ ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेती कॅरोलिना मरिनचा पराभव केला होता . यानंतर पुरुषांमध्ये किदम्बी श्रीकांत आणि साई प्रणीत या खेळाडूंनी अंतिम फेरी गाठली होती . श्रीकांतने इंडोनेशिया आणि ऑस्ट्रेलिया ओपन सुपर सिरीजचं विजेतेपद पटकावलं होतं . काही दिवसांपू्र्वीच पार पडलेल्या बॅडमिंटन जागतिक अजिंक्यपद स्पर्धेत सिंधूला अंतिम फेरीत जपानच्या ओकुहाराकडून पराभव स्विकारावा लागला होता . मात्र त्या पराभवाचा कोरियन ओपन स्पर्धेच्या अंतिम सामन्यात बदला घेत सिंधूने कोरियन ओपन सुपर सिरीज स्पर्धेत भारताचा तिरंगा डौलाने फडकावला .


ज्योत्स्ना भाटवडेकर – response . lokprabha @ expressindia . com प्रतिशब्द भाषा हा मानवाच्या जीवनातला एक अविभाज्य घटक आहे . आपले विचार , भावना मांडण्यासाठीचे भाषा हे एक प्रभावी माध्यम आहे . प्रत्येक भाषा ही काळाच्या ओघात बदलताना , नवी रूपे धारण करताना दिसते . काळानुरूप , आजूबाजूच्या परिस्थितीनुसार भाषेमध्ये अनेक परिवर्तने घडताना दिसतात . परिवर्तनशील असणं हा भाषेचा एक गुणधर्मच आहे असे म्हणता येईल . याचं अगदी साधं उदाहरण म्हणजे दोन पिढय़ांतील भाषेच्या वापरात असणारा फरक होय . इतर भाषांप्रमाणे मराठी भाषेच्या संदर्भातली परिस्थितीसुद्धा फार वेगळी नाही . मराठीतसुद्धा काळानुरूप अनेक बदल झालेले आपल्याला सहज जाणवतात . आजच्या तरुण मुलांच्या तोंडी असणारी मराठी ही आधीच्या मराठीपेक्षा वेगळी आहे असे आपण बऱ्याचदा म्हणतो . या तरुणांच्या मराठीवर इंग्रजी भाषेचा प्रभाव बऱ्याच प्रमाणात दिसून येतो . आपला इतिहास बघता जागतिकीकरण आणि तंत्रज्ञानाच्या युगात वाढलेल्या या तरुण - तरुणींवर इंग्रजीचा प्रभाव असणे साहजिक आहे . त्यामुळे इंग्रजी किंवा अन्य भाषेतून आलेल्या शब्दांनी मिश्रित अशी भाषा ही मुलं वापरताना दिसतात . पण गंमत म्हणजे या सगळ्या परिस्थितीतही इतर भाषांतून आलेल्या शब्दांसाठी आपल्या भाषेत प्रतिशब्द वापरणं किंवा नवीन प्रतिशब्द तयार करणं शक्य आहे याची जाणीवही काही प्रमाणात त्यांच्यापर्यंत पोहोचलेली दिसते . हल्ली कट्टय़ाशेजारून जाता जाता सहजपणे तरुणांच्या बोलण्यातून रोजच्या वापरातल्या इंग्रजी शब्दांसाठी पर्यायाने वापरला जाणारा असा एखादा गमतीशीर शब्द कानावर पडतो . समाजमाध्यमांवर नजर टाकली तरी काही प्रमाणात आपल्याला गमतीशीर वाटणाऱ्या अशा प्रतिशब्दांची रेलचेल दिसून येते . अगदी साधी उदाहरणं सांगायची झाली तर ‘‘चल एक सेल्फी घेऊया’’ हे वाक्य या फोटोमय जगात आणि सेल्फीच्या जमान्यात नेहमीच अग्रस्थानी असतं . आता सेल्फीसाठी पर्यायी म्हणून ‘स्वछबी’ तर सेल्फी - स्टिकसाठी ‘स्वयंप्रतिमाखेचकदूरसंचालितदण्डुका’ हे शब्द तरुणांच्या बोलीत बऱ्याच ठिकाणी सहजपणे ऐकायला मिळतात . याच्या जोडीला नेहमी अद्ययावत राहण्याची शपथ घेतलेल्या व्हॉट्सअॅपच्या डीपीसाठी ‘दचि’ ( दर्शनी चित्र ) , चॅट विंडोसाठी ‘संभाषण खिडकी’ किंवा ‘गप्पांची खिडकी’ तर नेहमीच आपल्या भावनांना दृश्यरूपाने वाट करून देणाऱ्या इमोजीजना ‘भावचिन्ह’ असे अनेक प्रतिशब्द कट्टाबोलीतही वावरताना दिसतात . कोणतीही गोष्ट शोधण्यात आपली मदत करणाऱ्या सर्च इंजिनला अरे आपला ‘हुडक्या’ आहे की असं आपुलकीनं म्हटल जातं . यांखेरीज सँडविचला ‘चेंगरी’ , आइसक्रीमला ‘शीत मलाई’ तर क्रिकेटला ‘चेंडू - फळी’ असे अनेक शब्द तरुणांच्या बोलीतून ऐकावयास मिळतात . या सगळ्यांबरोबरच कीबोर्डला ‘कळपट’ , टायिपगला ‘टंकन’ , अॅप्लिकेशनला ‘अनुप्रयोग’ अशा अनेक प्रचलित पारिभाषिक संज्ञांचाही काही प्रमाणात तरुणांच्या बोलीत समावेश असतो . प्रतिशब्द हे प्रकरण वर वर पाहता फार गंमतशीर वाटतं . पण यातला गमतीचा भाग सोडला तर काही गोष्टींची जाणीव यातून घडायला हवी . त्या म्हणजे , आपल्या भाषेत प्रतिशब्द निर्माण करणं शक्य आहे तसेच इतर भाषेतून आलेल्या शब्दांसाठी अनेकांनी तयार केलेले काही पर्यायी शब्दही आपल्याकडे उपलब्ध आहेत . आजच्या तरुणांच्या भाषेतील प्रतिशब्द पाहता त्यामध्ये बऱ्याचदा जुन्या शब्दांची सांगड घालण्यात आल्याचं लक्षात येतं तर काही वेळा एखाद्या परकीय शब्दासाठी प्रतिशब्द म्हणून पूर्णत नवीन शब्दही तयार केला जातो . हे शब्द जसे वापरात येतात तसे तसे काही काळाने रूढसुद्धा होतात . भाषेमध्ये कोणतेही शब्द रूढ होण्यास फार काळ लागत नाही . नवीन आलेले परकीय शब्द जसे चटकन आपल्या भाषेत रूढ होऊन गेले तसे त्यांच्यासाठी तयार होत असणारे प्रतिशब्द रूढ होण्यास खरंतर काही अडचण नसावी . प्रत्येक भाषेमध्ये नवीन शब्द घडवण्याचं किंवा पर्यायी शब्द निर्माण करण्याचं जे सामथ्र्य आहे हे लक्षात घेतलं तर परभाषांतून मराठीत आलेल्या शब्दांचं मराठीकरण करता येणं शक्य आहे हेही समजतं . आपल्या भाषेच्या सद्यःस्थितीचा विचार करता प्रतिशब्द घडवण्याच्या आणि वापरण्याच्या या क्रियेचं महत्त्व आपल्याला कळणं गरजेचं आहे . आपली भाषा प्रवाही राहण्यासाठी असे प्रतिशब्द घडवत राहू आणि हे घडवलेले शब्द आपण वापरत राहू असा विचार प्रत्येकाने करणे आज गरजेचे आहे . सैजन्य – लोकप्रभा


बॉलिवूड अभिनेता सैफ अली खानने आतापर्यंत अनेक चित्रपटाच्या माध्यमातून प्रेक्षकांचं मनोरंजन केलं आहे . आता तो लवकरच अजय देवगणच्या ‘तानाजी : द अनसंग वॉरियर’ या चित्रपटात झळकण्याची शक्यता आहे . तत्पूर्वी सैफ त्याच्या नव्या प्रोडक्शन हाऊसमध्ये व्यस्त असून तो लवकरच नवं प्रोडक्शन हाऊस सुरु करणार असल्याचं सांगण्यात येत आहे . नऊ वर्षांपूर्वी सैफ अली खानने दिनेश विजयनसोबत इलुमिनाटी प्रोडक्शन हाऊसची सुरुवात केली होती . दिनेश - सैफच्या या जोडीने या प्रोडक्शन हाऊसअंतर्गंत ‘लव आज कल’ , ‘कॉकटेल’ व ‘गो गोवा गॉन’ यांसारख्या चित्रपटाची निर्मिती केली . त्या ‘हॅप्पी एडिंग’ या चित्रपटाच्या निर्मितीनंतर दिनेशने स्वतः च स्वतंत्र प्रोडक्शन हाऊस सुरू केलं . त्यानंतर आता सैफदेखील स्वतःचे प्रोडक्शन हाऊस सुरू करत आहे . ‘ब्लॅक नाईट फिल्म्स’ या नावाने सैफ स्वतःचे प्रोडक्शन हाऊस सुरू करत आहे . विशेष म्हणजे सैफ या नव्या प्रोडक्शन हाऊस अंतर्गंत एका फॅमिली कॉमेडी चित्रपटाची निर्मिती करणार असल्याचं सांगण्यात येत आहे . तसंच सैफच्या या आगामी चित्रपटाचं दिग्दर्शन नितीन कक्कड करणार आहे . दरम्यान , पुढील वर्षी मार्च महिन्यात सैफच्या प्रोडक्शन हाऊसचे काम सुरू होणार असून त्याच्या या नव्या चित्रपटात कोणत्या कलाकारांची वर्णी लागला हे पाहणं महत्वाचं ठरणार आहे .


Apple iPhone Launch Event September 2018 : अॅपलचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी टीम कूक यांनी यांनी बुधवारी रात्री साडे अकरा वाजता अॅपलच्या तीन आयफोनसह अॅपल वॉच सीरिज – ४चे अनावरण केले . या घडाळाची किंमत 399 डॉलर ( २८ , ६८७रूपये ) ते 499 डॉलर ( ३५८६९ रुपये ) पर्यंत असेल . अॅपल वॉच - 4ची विक्री १४ सप्टेंबरपासून १६ देशांमध्ये सुरू होणार आहे . परंतु या १६ देशांच्या यादीत भारताचं नाव नाही . त्यायमुळे भारतीयांना या घडाळाची वाट पाहावी लागणार आहे . या अॅपल वॉच सीरिज – ४ची बॅटरी चार ते १८ तास असेल असा दावा कंपनीने केला आहे . तर या घडाळाची स्क्रीन आधीच्या अॅपल वॉचपेक्षा ३० टक्के मोठी असणार आहे . अॅपल वॉच सीरिज – ४ तीन रंगामध्ये उपलबद्ध असणार आहे . तसेच या वॉचमध्ये ईसीजीची सुविधा असणार आहे . ही वॉच ६४ - बिट ड्युल कोर प्रोसेसर असणार आहे . यामध्ये चार नवीन माईक आणि स्पिकरशिवाय अकेन पर्याय देण्यात आले आहेत . या वॉचची साईज ४४ एमएम आहे . सर्वात महत्वाचे म्हणजे या वॉचमध्ये एक नवे फिचर जोडण्यात आले आहे . जर हे वॉच तुमच्यया हातात असेल आणि आपण पडत असाल तर याफोनमधील तात्काळ क्रमांकावर फोन जाईल आपण पडत आहात . सर्वात महत्वाचे म्हणजे , या घडाळात तीन हार्ट फिचर देण्यात आले आहेत . यामध्ये लो हार्ट रेट , हार्ट रिदम आणि ईसीजी असे तीन हार्ट फिचर आहेत . म्हणजेच या घड्याळाद्वारे हृदयाचे ठोके मोजता येणार आहेत ! अॅपलच्या घडय़ाळाचे जीपीएस व्हर्जन ३९९ डॉलर तर सेल्युलर व्हर्जन ४९९ डॉलरना विकत घेता येईल . नव्या घडय़ाळांच्या घोषणेसोबत आधीच्या म्हणजेच सिरीज - ३ मधील घडय़ाळांच्या किंमती कमी केल्याचे यावेळी जाहीर करण्यात आले . या घडय़ाळांची किंमत सुमारे शंभर डॉलरनी कमी होऊ शकेल . त्यामुळे भारतीय बाजारपेठेत सुमारे २८ हजार रुपयांना मिळणारी घडय़ाळे आता २० हजार रुपयांपर्यंत ग्राहकांना उपलब्ध होऊ शकतील . आयफोन X च्या प्रचंड यशानंतर अॅपलने आज झालेल्या मेगा इव्हेंटमध्ये आयफोन Xs , आयफोन Xs Max आणि आयफोन Xr असे तीन आयफोन लॉन्च केले आहेत . कॅलिफोर्नियातील अॅपल पार्कमधील स्टीव्ह जॉब्स सभागृहामध्ये नवीन आयफोनचे अनावरण करण्यात आले . ‘अॅपल’च्या इव्हेंटपूर्वी काही वेळासाठी वेबसाईट डाऊन झाली होती . माध्यमांच्या वृत्तानुसार नवीन डिवाईसची माहिती अपडेट करण्यासाठी वेबसाईटमध्ये काही बदल करण्यात आला आहे . त्यामुळे काही वेळासाठी वेबसाईट डाऊन झाली होती . ‘Be right back’ असा मेसेज वेबसाईटवर येत होता . याशिवायय अॅपलचा लाईव्ह इव्हेंट सुरू होण्याआधीच YouTube वर फेक ट्रेंडिग सुरू झाले होते . यामध्ये Apple iPhone Event नावाचा एक चॅनलद्वारे फेक व्हिडीओ दाखवण्यात आला होता .


ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या मालिकेत परिस्थितीनुसार स्वतःच्या खेळात बदल करून संधीचा पुरेपूर फायदा घेत हार्दिक पंड्याने स्वतःच्या कारकिर्दीला नवे वळण दिल्याची प्रतिक्रिया भारताचा माजी कर्णधार राहुल द्रविड याने व्यक्त केली . गेल्या वर्षी भारतीय ‘अ’ संघ ऑस्ट्रेलियाच्या दौऱ्यावर गेला होता , तेव्हा द्रविड भारतीय संघाचे प्रशिक्षक होते . तेव्हापासून ते पंड्याचा खेळ पाहात आले आहेत . सध्या ‘अ’ संघ न्यूझीलंड संघाशी मालिका खेळत आहे . त्या वेळी बोलताना द्रविड म्हणाले , ‘‘पंड्या सुरवातीपासूनच कुठल्याही क्रमांकावर खेळण्यास उत्सुक असायचा . त्याच्या फलंदाजीतील बिनधास्तपणा खूप महत्त्वाचा आहे . त्याच जोरावर त्याने ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध परिस्थितीनुसार खेळ करून आपल्या कारकिर्दीला नवे वळण दिले आहे . ’’ पंड्या याच्या शैलीविषयी बोलताना द्रविड म्हणाले , ‘‘ज्या क्रमांकावर पंड्याला खेळायची संधी मिळते , त्या क्रमांकानुसार तो आपल्या खेळात बदल करतो . हेच त्याच्या शैलीचे वैशिष्ट्य आहे . त्याच्या फलंदाजीत एक प्रकारची परिपक्वता आली आहे . ’’ द्रविड गेली दोन वर्षे १९ वर्षांखालील आणि भारतीय ‘अ’ संघाचे प्रशिक्षक आहेत . ते म्हणाले , ‘‘प्रत्येकवेळेस खेळाडूच्या नैसर्गिक खेळाची चर्चा होते ; पण मला ती रुचत नाही . माझ्या मते नैसर्गिक खेळ वगैरे काही नसतो . खेळाडू सामन्यातील परिस्थितीनुसार खेळता यायला हवे आणि याचे पंड्या उत्तम उदाहरण आहे . ’’


हैदराबादच्या संघाचा कर्णधार अंबाती रायडू याच्यावर बीसीसीआयकडून शिस्तभंग केल्याप्रकरणी दोन सामन्यांची बंदी घालण्यात आली आहे . सय्यद मुश्ताक अली करंडकादरम्यान हैद्राबाद आणि कर्नाटक यांच्यात ११ जानेवारीला झालेल्या सामन्याच्यावेळी रायडूने पंचांशी वाद घातला होता . या ट्वेन्टी - २० सामन्यातील दुसऱ्या षटकात कर्नाटकचा फलंदाज करूण नायरने फटकावलेला चेंडू मेहदी हसन याने सीमारेषेवर अडवला होता . परंतु , यावेळी त्याचा पाय सीमारेषेवरील रोपला लागला होता . मात्र , रिप्ले न बघितल्यामुळे ही गोष्ट पंचांच्या ध्यानात आली नाही आणि त्यांनी चारऐवजी फक्त दोनच धावा दिल्या . त्यामुळे २० षटके संपल्यानंतर कर्नाटकची धावसंख्या २०३ इतकी झाली होती . कर्नाटकचा संघ क्षेत्ररक्षणासाठी मैदानात उतरल्यानंतर विनय कुमारने ही बाब पंचांच्या ध्यानात आणून दिली . त्यावेळी पंचांनी परस्पर कर्नाटकच्या धावसंख्येत दोन धावांची भर घातली . त्यामुळे हैदराबादला विजयासाठी २०४ ऐवजी २०६ धावांचे नवे लक्ष्य देण्यात आले . योगायोगाची गोष्ट म्हणजे या सामन्यात दोन धावांनीच हैदराबादचा पराभव झाला . त्यामुळे सामना संपल्यानंतर अंबाती रायडू आणि त्याचे सहकारी खेळपट्टीवर ठिय्या मांडून बसले . बराच वेळ हा प्रकार सुरू होता . त्यामुळे या मैदानातच होणाऱ्या आंध्र प्रदेश विरुद्ध कर्नाटक या पुढच्या सामन्याला उशीर झाला . परिणामी हा सामना फक्त १३ षटकेच खेळवण्यात आला . यादरम्यान मैदानावरील पंच उल्हास गंधे आणि तिसरे पंच अनिल दांडेकर यांनी अंबाती रायडूविरोधात सामनाधिकाऱ्यांकडे तक्रार केली . या तक्रारीनंतर बीसीसीआयने पंचांशी गैरवर्तन केल्याप्रकरणी अंबाती रायडूवर दोन सामन्यांची बंदी घातली . त्यामुळे अंबाती रायडू विजय हजारे चषकात होणाऱ्या पहिल्या दोन सामन्यांमध्ये खेळू शकणार नाही .


मेकअपमधला आविभाज्य घटक म्हणजे लिपस्टिक . कोणती लिपस्टिक कधी लावायची , कोणती शेड कशावर खुलून दिसेल , याची नीट माहिती असेल तर लिपस्टिकचं मर्म तुम्हाला अवगत झालं असंच समजा . लहानपणी आईच्या मेकअप बॉक्समध्ये डोकावून पहिली वस्तू हातात येते ती म्हणजे ‘लिपस्टिक’ . मग एरवी इतर मेकअप प्रकारांना नाही म्हणणारी आई बॉक्समधून एखादी लालचुटुक किंवा गुलाबी लिपस्टिक काढून मुलीला लावते . मग पूर्ण कार्यक्रमाच्या दरम्यान आपला खास मेकअप मिरवायला स्वारी तयार होते . लहानपणी जुजबी ओळख झालेली ही लिपस्टिक कॉलेजच्या उंबरठय़ावर जिवलग मैत्रीण होते . आजच्या घडीला कोणत्याही मुलीच्या मेकअप बॉक्समध्ये डोकावल्यास शाळेतल्या क्रेयॉन रंगाच्या बॉक्सपेक्षा जास्त लिपस्टिक शेड्स सापडतील . तरीही त्यांची लिपस्टिकची हौस पूर्ण होत नाही . दर वर्षी लिपस्टिकचे किती तरी ट्रेण्ड्स येतात . मॅट , ग्लॉसी लिपस्टिकपासून ते असंख्य शेड्स , स्टाइल्सच्या लिपस्टिक्स बाजारात येत असतात . सध्या फक्त लिपस्टिकच्या लेटेस्ट शेड असून चालत नाही , ती लिपस्टिक कशी लावावी याचीही तंत्रं असतात . यंदाही बाजारात लिपस्टिकचे हटके ट्रेण्ड्स आले आहेत . क्रिमझन , नारंगी आणि मजेंडा शेड्स लाल रंगाच्या लिपस्टिक कधीच ट्रेण्डमधून जात नाहीत , पण त्याची कोणती शेड निवडता आहात , हे पाहणंसुद्धा महत्त्वाचं असतं . यंदा किंचित गडद पण फ्रेश लुक असणारी क्रिमझन शेड ट्रेण्डमध्ये आहे . ही शेड बहुतेक सगळ्या स्कीनटोन्सवर साजेशी दिसते . मुख्य म्हणजे तुमचा मूड कितीही पडलेला असू देत , क्रिमझन शेड चेहऱ्याला उठाव देते . त्यामुळे ऑफिसमध्ये तुमचा चेहरा फ्रेश दिसतो . रात्री पार्टीसाठीही तुम्ही हा लीपकलर सहज वापरू शकता . गुलाबी रंगात किंचित जांभळ्या रंगाची छटा असलेला मजेंडा रंगसुद्धा लिपस्टिक शेडमध्ये पुढे आहे . नेहमीच्या गुलाबी लिपस्टिकला पर्याय शोधत असाल , तर ही शेड नक्की वापरून बघा . या वेळी चर्चेत असलेला लीपकलर नारंगी आहे . फ्रेश , कलरफुल समर लुकसाठी हा शेड उत्तम आहे . उजळ पण अतिब्राइट नसलेला हा शेड कॉलेज किंवा ऑफिस लुकवर छान दिसतो . याशिवाय राखाडी आणि काळा रंगही यंदा लीपकलरमध्ये पाहायला मिळतोय . न्यूड शेड्समध्ये लीपकलरपेक्षा फाऊंडेशन आणि लीपग्लॉसच्या मदतीने परिणाम मिळविण्याकडे या वेळी कल आहे . ट्रेण्डी पेस्टल शेड्स ऐश्वर्या राय - बच्चनच्या कान्स फेस्टिव्हलमधील पर्पल लिपस्टिकची कितीही टर उडवली असलीत , तरी पेस्टल शेड्सचं लीपकलर्समधील आगमन तुम्ही रोखू शकत नाहीत . यंदा लाइट ब्ल्यू , पर्पल , पोपटी , बेबी पिंक , लेमन यल्लो असे हटके लीपकलर्स बाजारात दाखल झाले आहेत . एखाद्या पार्टीसाठी थोडा वेगळा लुक ट्राय करायचा असेल , तर या शेड्स वापरता येऊ शकतात . फक्त अशा वेळी तुमचा लुक सिंपल असू द्यात . तुमचा लीपकलर तुमच्या मेकअपचा फोकस असू द्यात . लीप मेकअप तुम्हाला प्रियांका चोप्राचे मोठे ओठ बघायला आवडतात की आलिया भटचे नाजूक , छोटे ओठ ? तुम्ही कपडे किंवा मेकअप एखाद्या सेलेब्रिटीसारखा करू शकता . पण विशिष्ट प्रकारचे ओठ हवे असतील , तर शस्त्रक्रियेला पर्याय नाही . या शस्त्रक्रियेच्या परिणामांची खात्रीही देता येत नाही . कधी तरी अपेक्षित परिणाम मिळतो , तर कधी हा प्रयोग फसतोही . या महागडय़ा , किचकट आणि आरोग्याला अपायकारक पद्धतीला फाटा देत तुम्हाला अपेक्षित ओठांचा प्रकार काही प्रमाणात मेकअपच्या साहाय्याने मिळविण्याचे प्रयत्न हल्ली केले जातात . याला ‘लीप कॉन्टूरिंग’ म्हणतात . चेहऱ्याला विशिष्ट वळण देऊन उठाव देण्याचा प्रयत्न मेकअपच्या साहाय्याने केला जातो , त्याला ‘कॉन्टूरिंग’ म्हणतात . फाऊंडेशनच्या वेगवेगळ्या शेड्सच्या मदतीने कॉन्टूरिंग करण्याच्या वेगवेगळ्या पद्धती इंटरनेटवर पाहता येतात . याच पद्धतीचं पुढचं पाऊल म्हणजे लीप कॉन्टूरिंग . लीपकलर लावण्याआधी फाऊंडेशनच्या मदतीने ओठांना अपेक्षित आकार दिला जातो . ‘डेप्थ इफेक्ट’ हाही लीप मेकअपमध्ये सध्या ट्रेण्डमध्ये आहे . ओठांच्या आतल्या बाजूला गडद रंगाची शेड आणि बाहेरच्या बाजूला फिकट रंगाची शेड वापरून ओठ मोठे भासविण्याचा प्रयत्न यामध्ये करतात . तसेच वरच्या ओठाला एक आणि खालच्या ओठाला दुसरा रंग वापरून मिक्स मॅचचा प्रकारसुद्धा हल्ली केला जातो . ग्लिटर इफेक्ट ग्लॉसी आणि मॅट यापलीकडे जात सध्या लिपस्टिकचा नवा प्रकार चर्चेत आहे , तो म्हणजे ग्लिटर इफेक्ट . नेहमीच्या लीप कलरला उठाव देण्यासाठी वेगवेगळ्या ग्लिटरचा वापर यामध्ये केला जातो . कित्येक ब्रॅण्डनी खास ग्लिटर शेडच्या लिपस्टिक बाजारात आणल्या आहेत . पण नव्या शेडमध्ये खर्च करायचा नसल्यास ग्लिटर ग्लॉससुद्धा बाजारात मिळतात . नेहमीच्या लिपस्टिकवर हा ग्लॉस वापरू शकता . सोनेरी , चंदेरी आणि वेगवेगळ्या रंगांच्या ग्लिटरसोबतच मल्टीकलर ग्लिटरसुद्धा बाजारात उपलब्ध आहेत . जुन्या आयश्ॉडोमध्ये ग्लॉस टाकूनसुद्धा ग्लिटर इफेक्ट मिळवता येतो . लीप आर्ट नेल आर्टचे असंख्य प्रकार आतापर्यंत सगळ्यांनाच ठाऊक आहेत . पण त्याही पलीकडे मेकअपतज्ज्ञ सध्या लीप आर्टचे भन्नाट प्रकार शोधत आहेत . वेगवेगळ्या लीप शेड्स , स्टड्स आणि चमकी यांचा वापर यात केला जातो . आतापर्यंत सिनेमा पोस्टर्स , जाहिराती यांमध्ये लीप आर्टचा वापर केला जायचा . पण मेकअप आर्टिस्ट , ब्लॉगर्स लीप आर्टचे वेगवेगळे प्रकार वापरू लागले आहेत . अर्थात , हा प्रकार खर्चीक आणि वेळखाऊ आहे . तसेच ओठांवरची कलाकुसर खराब होऊ नये म्हणून खाताना , बोलताना विशेष काळजी घ्यावी लागते . त्यामुळे खास कार्यक्रम , पार्टीसाठी हे प्रयोग केले जातात . मृणाल भगत – response . lokprabha @ expressindia . com सौजन्य – लोकप्रभा


अनेकदा आपण दैनंदिन कामाच्या रहाटगाड्यात इतके गुंतून जातो की , आयुष्यातील छोट्या - छोट्या गोष्टींतील आनंद गमावून बसतो . त्यामुळे अनेकांना नैराश्यही येते . कुटुंबाची सूत्रधार असलेल्या स्त्रीच्याबाबतीत बोलायचे झाले तर ती आनंदी असणे खूपच महत्त्वाचे असते . कारण , एकूणच कुटुंब सुखी राहण्यासाठी आणि पर्यायाने समाज आनंदी राहण्यासाठी तिचे आनंदी असणे खूपच आवश्यक ठरते . त्यासाठी इतरांनी तिची काळजी घेण्याबरोबरच तिने स्वतःही आपल्याकडे लक्ष दिले पाहिजे . वेगवेगळ्या टप्प्यांवर महिलांना अनेकदा आपण असुरक्षित असल्यासारखे वाटते . विविध टप्प्यांवर त्यांच्यावर असणारे तणावही वेगळे असतात . या तणावाखाली दबून गेलेल्या महिला आनंदी राहणे विसरतात . मात्र धकाधकीच्या जीवनातून वेळ काढून महिलांनी स्वतःला वेळ देण्याची आणि आनंदी राहण्याची गरज आहे . पाहूयात त्यासाठी कोणते उपाय करता येतील… जीवनातील ध्येय ठरवून घ्या तुम्ही तुमच्या करीयरचे नियोजन करत असता तेव्हा तुम्ही एकप्रकारे तुमच्या आयुष्याचे नियोजन करत असता . त्यामुळे तुमचे करीयर हे तुम्हाला केवळ पैसा देणारे नाही तर आनंदही देणारे असायला हवे . त्यादृष्टीने करीयर निवड अतिशय महत्त्वाची असते . अपयश हा आयुष्याचा अविभाज्य घटक आहे आपल्याला कोणत्या गोष्टीत अपयश मिळाल्यावर आनंदी राहणे अवघड असते . मात्र , काही काळानंतर या परिस्थितीतून बाहेर यायला हवे . अयशाचाही आपण संधी म्हणून विचार केला आणि त्याच्याकडे सकारात्मक भावनेने पाहिले तर आपल्याला आनंदी राहणे शक्य आहे . प्रेमाच्या बाबतीत तडजोड नको मुली आपल्या जोडीदाराच्या बाबतीत अनेकदा तडजोड करत असल्याचे आपल्याला दिसते . मात्र , तुम्हाला पूर्णपणे योग्य वाटेल अशाच मुलाला जोडीदार म्हणून निवडायला हवे . या बाबतीत घाईगडबडीत किंवा निष्काळजीपणा करू नका . कुटुंबातील व्यक्तींच्या संपर्कात राहा आनंदी राहण्यासाठी तुम्ही तुमच्या कुटुंबीयांच्या संपर्कात असणे आवश्यक आहे . बहुतांश महिला आपल्या कुटुंबीयांबरोबर आनंदात असतात . त्यामुळे कुटुंबातील व्यक्तींसोबत राहणे हे , त्यांच्यासाठी मानसिक शांती देणारे असते . दिवसातील ठराविक वेळ कुटुंबातील सदस्यांसोबत घालवणे महिलांसाठी आवश्यक असते .


राधे मुरारी हा नवा मराठी चित्रपट प्रेक्षकांच्या भेटीला मुंबई : हिंदी सिनेजगतात १२ एप्रिल १९९६ रोजी प्रदर्शित झालेल्या ‘साजन चले ससुराल’ चित्रपटाने अफाट लोकप्रियता मिळवली जी आजही कायम आहे . तब्बल २१ वर्षांनंतर त्या सिनेमाचे निर्माते मन्सूर अहमद सिद्दीकी यांनी या चित्रपटाचा सिक्वेल तयार करण्याची घोषणा नुकतीच एका शानदार समारंभात केली . या चित्रपटासह ‘राधे मुरारी’ या मराठी चित्रपटाची घोषणा ही यावेळी मान्यवरांच्या उपस्थितीत करण्यात आली . ‘साजन चले ससुराल २’ चे कथालेखन आणि दिग्दर्शन एन . एन सिद्दीकी करणार आहेत . अनस फिल्म्स् आणि ए . ए ब्रदर्स यांच्या संयुक्त विद्यमाने ‘साजन चले ससुराल २’ निर्मिती केली जाणार आहे . लवकरच या चित्रपटातील नायक , नायिका तसेच इतर कलाकारांची घोषणा करण्यात येणार आहे . या सिनेमाची कथा , पटकथा तयार झाली असून सोबत उदय टिकेकर , दाक्षिणात्य अभिनेता गुलू दादा , सोनल माँटेरीयो या कलाकारांची निवड चित्रपटासाठी करण्यात आली आहे . या हिंदी चित्रपटासोबत सिद्दीकी ‘राधे मुरारी’ या मराठी चित्रपटाची निर्मिती करणार आहेत . एन . एन सिद्दीकी या चित्रपटाचे दिग्दर्शन करणार आहेत . लवकरच दोन्ही चित्रपटांच्या चित्रीकरणाला प्रारंभ करण्यात येणार असून ‘राधे मुरारी’ या मराठी चित्रपटात अमित रायन पाटील , गौरव घाटणेकर , उदय टिकेकर , दिपाली सय्यद , किर्ती आडारकर या कलाकारांच्या भूमिका असणार आहेत . दिग्दर्शक एन . एन सिद्दीकी यांचा ‘हिरो’ हा आगामी मराठी चित्रपटही प्रदर्शनासाठी सज्ज झाला आहे . निर्माते मन्सूर अहमद सिद्दीकी यांनी याआधी ‘साजन चले ससुराल’ या चित्रपटासोबतच ‘रंग’ , ‘ताकत’ , ‘दिल ने फिर याद किया’ या लोकप्रिय हिंदी चित्रपटांची निर्मिती केली आहे . डेव्हीड धवन यांच्या दिग्दर्शनाखाली तयार झालेल्या ‘साजन चले ससुराल’मधील ‘राम नारायण बाजा बजाता . . . ’ , ‘दिल जान जिगर तुझपे निसार . . . ’ , ‘बाय बाय मिस गुड नाईट . . . ’ आदी गाणी खूप गाजली होती . सुमधूर गीतसंगीताची हीच परंपरा पुढे सुरू ठेवत ‘साजन चले ससुराल २’च्या माध्यमातून प्रेक्षकांना पुन्हा एकदा संगीतप्रधान मनोरंजक चित्रपट देण्याचा सिद्दीकी यांचा मानस आहे .


इंग्लंड आणि भारत यांच्यात सुरु असलेल्या तिसऱ्या कसोटी सामन्यात भारताने इंग्लंडवर २०३ धावांनी मोठा विजय मिळवला . या विजयात शेवटच्या डावात जसप्रीत बुमराह हा विजयाचा शिल्पकार ठरला . जोस बटलर आणि बेन स्टोक्स यांनी संपूर्ण १ सत्र खेळून काढले . त्यांनी पाचव्या विकेटसाठी १७९ धावांची भागीदारी केली . पण जसप्रीत बुमराहच्या हाती नवा चेंडू दिल्यांनतर त्याने भेदक मारा करत डावात एकूण ५ बळी टिपले आणि भारताला विजय मिळवून दिला . सर्व स्तरातून त्याच्या गोलंदाजीची स्तुती झाली . मात्र विंडीजचे माजी गोलंदाज मायकल होल्डिंग यांनी बुमराबाबत मुक्ताफळं उधळली आहेत . सामना चालू असताना होल्डिंग समालोचन करत होते . तेव्हा त्यांनी बुमराह हा नव्या चेंडूने तितका प्रभावी गोलंदाजी करू शकत नाही , असे मत व्यक्त केले होते . त्यानंतर बुमराहने आपल्या गोलंदाजीने टीकाकारांना उत्तर दिले . पण तरीदेखील मायकल होल्डिंग यांनी आपल्या मुद्द्यावर ठाम राहत ‘बुमराहने चांगली कामगिरी केली असली , तरीही मी त्याला सलामीचा गोलंदाजी म्हणून निवडले नसते’ , असे मत व्यक्त केले . इशांत शर्मा आणि मोहम्मद शमी हे नव्या चेंडूंने चांगली गोलंदाजी करतात . त्यांना चेंडू स्विंग करण्याची कला अवगत आहे . त्यामुळे भुवनेश्वर कुमारच्या अनुपस्थितीत बुमराहपेक्षा मी या दोघांवर सलमीचे गोलंदाज म्हणून अधिक विश्वास ठेवेन , असे होल्डिंग म्हणाले . बुमराहसंबंधी अशा वक्तव्यबाबत खुलासा करताना होल्डिंग म्हणाले की बुमराह ज्या पद्धतीची गोलंदाजी करतो , ती गोलंदाजी इंग्लंडच्या खेळपट्ट्यांवर यशस्वी आहे . मात्र अशा पद्धतीची गोलंदाजी दक्षिण आफ्रिका किंवा ऑस्ट्रेलियात प्रभावी ठरणार नाही . त्यामुळे मी त्याला चेंडू थोडासा जुना झाला की गोलंदाजी देण्याचा विचार करेन , असे त्यांनी नमूद केले .


बॉलिवूडचा ‘बादशहा’ अर्थात शाहरुख खानचं नाव सध्या ट्विटरच्या ट्रेंडिंग यादीत अग्रस्थानी आहे . यामागचं कारण म्हणजे त्याचा आज वाढदिवस आहे . ‘किंग ऑफ रोमॅन्स’ म्हणून ओळखला जाणाऱ्या शाहरुखची रिअल लाइफ प्रेमकहाणी एखाद्या चित्रपटाइतकीच रंजक आहे . शाहरुख - गौरीची पहिली भेट दिल्लीत राहणाऱ्या शाहरुखने गौरीला १९८४ मध्ये एका पार्टीमध्ये पहिल्यांदा पाहिलं होतं . तेव्हा तो फक्त १८ वर्षांचा आणि गौरी १४ वर्षांची होती . त्यानंतर अनेकदा त्याने गौरीशी बोलण्याचा प्रयत्न केला . काही दिवसांनंतर अखेर त्याने तिचा फोन नंबर मिळवला आणि दोघांमध्ये संवाद सुरू झाला . हळूहळू मैत्री वाढू लागली आणि मैत्रीचं रुपांतर प्रेमात व्हायला फार काळ लागला नाही . जेव्हा गौरीने केला होता ब्रेकअप शाहरुख खान सुरुवातीला गौरीसाठी खूप पझेसिव्ह होता . तिने दुसऱ्या मुलांशी बोलणं , केस मोकळे सोडणं त्याला आवडायचं नाही . छोट्या - छोट्या गोष्टींवरून तो गौरीशी भांडू लागला . यामुळे त्रस्त झालेल्या गौरीने त्याच्याशी अबोला धरला आणि काही दिवसांसाठी मैत्रिणींसोबत ती दिल्लीहून मुंबईला आली . शाहरुखला जेव्हा ही गोष्ट कळली , तेव्हा गौरीसाठी तोसुद्धा मुंबईला आला . मुंबईतल्या अक्सा बीचवर पुन्हा एकदा या दोघांची भेट झाली आणि एकमेकांना पाहताचक्षणी दोघांनाही रडू कोसळलं . त्याच वेळी त्यांनी लग्न करण्याचा निर्णय घेतला . २६ वर्षांपासून शाहरुख - गौरी एकत्र शाहरुख आणि गौरी वेगवेगळ्या धर्माचे असल्यामुळे गौरीच्या कुटुंबाचा या लग्नाला विरोध होता . गौरीच्या कुटुंबीयांची समजूत घालताना शाहरुखच्या नाकीनऊ आलं होतं . अखेर त्याने गौरीच्या कुटुंबीयांचा होकार मिळवण्यात यश मिळवलं . २५ ऑक्टोबर १९९१ रोजी हिंदू पद्धतीने दोघे विवाहबद्ध झाले . २६ ऑगस्ट १९९१ रोजी त्यांचं कोर्टात लग्न झालं . दोघांचा निकाहसुद्धा झाला . यावेळी गौरीचं नाव आयशा ठेवण्यात आलं होतं . १९९७ मध्ये गौरीने आर्यनला जन्म दिला आणि त्यानंतर २००० मध्ये शाहरुख - गौरीच्या आयुष्यात सुहानाचं आगमन झालं . जुलै २०१३ मध्ये सरोगसीद्वारे अबरामचा जन्म झाला . २६ वर्षांच्या वैवाहिक आयुष्यात दोघांनी बरेच चढउतार पाहिले , मात्र त्यांनी एकमेकांची साथ कधीच सोडली नाही .


सॅमसंग कंपनी चार रिअर कॅमेरा असलेला Galaxy A9 आज लाँच करण्याच्या तयारीत आहे . मलेशियामध्ये गेल्या महिन्यात हा स्मार्टफोन कंपनीने सादर केला होता . मागील बाजूला चार कॅमेऱ्यांचा सेटअप ही या स्मार्टफोनची खासियत असणार आहे . चार रिअर कॅमेरे असलेला हा जगातील पहिला स्मार्टफोन असेल असं सांगितलं जात आहे . दिल्ली - एनसीआरमध्ये एका कार्यक्रमात हा फोन लाँच केला जाणार आहे . अपेक्षित किंमत आणि स्पेसिफिकेशन – Galaxy A9 अॅन्ड्रॉइड 8.0 ओरियोवर कार्यरत असेल . यामध्ये 6.3 इंचाचा फुल - एचडी + ( 1080×2280 पिक्सल ) इन्फिनिटी डिस्प्ले असेल . यामध्ये क्वालकॉम स्नॅपड्रॅगन 660 प्रोसेसर असण्याची अपेक्षा आहे . या स्मार्टफोनमध्ये 6 जीबी आणि 8 जीबी रॅमचा पर्याय असेल . एफ / 1.7 अपर्चर असलेला 24 मेगापिक्सलचा प्रायमरी कॅमेरा असेल . तर , 10 मेगापिक्सलचा दूसरा टेलीफोटो कॅमेरा आहे . यासोबत देण्यात आलेला 8 मेगापिक्सलचा अल्ट्रा - वाइड कॅमेरा 120 डिग्री लेंस आणि एफ / 2.4 अपर्चरसोबत असेल . अखेरचा म्हणजे चौथा कॅमेरा 5 मेगापिक्सलचा ( अपर्चर एफ / 2.2 ) डेप्थ कॅमेरा असेल . याशिवाय सेल्फीप्रेमींसाठी Samsung Galaxy A9 ( 2018 ) मध्ये एफ / 2.0 अपर्चर असलेला 24 मेगापिक्सलचा फ्रंट कॅमेरा देण्यात आला आहे . फेस अनलॉक , बिक्सबी असिस्टंट आणि सॅमसंग पे हे फिचर असतील . कनेक्टिव्हिटीसाठी यामध्ये 4जी व्हीओएलटीई , वाय - फाय 802.11एसी , ब्ल्यूटुथ 5.0 , यूएसबी टाइप - सी , एनएफसी आणि 3.5 एमएम हेडफोन जॅक आहेत . एक्सेलेरोमीटर , एंबियंट लाइट सेंसर , जायरोस्कोप , मॅग्नेटोमीटर , प्रॉक्सिमिटी सेंसर आणि आरजीबी लाइट सेंसर हे फिचर देखील असतील . याशिवाय फास्ट चार्जिगला सपोर्ट करेल अशी 3800 एमएएच पावरची बॅटरी यामध्ये असणार आहे . या स्मार्टफोनच्या बेसिक व्हेरिअंटची किंमत 35 हजार 999 रुपये असण्याची शक्यता आहे .


श्रीलंकन क्रिकेट आयसीसी चौकशीच्या फेऱ्यात श्रीलंकेच्या क्रिकेटमधील गैरप्रकाराची आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने ( आयसीसी ) चौकशी सुरू केली आहे . मात्र श्रीलंकेचा समावेश असलेली कोणतीही विशिष्ट क्रिकेट मालिका वादाच्या भोवऱ्यात सापडलेली नाही . आयसीसीच्या लाचलुचपत विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी चौकशीच्या निमित्ताने नुकताच श्रीलंकेचा दौरा केला , असे आयसीसीने स्पष्ट केले आहे . आयसीसी या विभागाचे महाव्यवस्थापक अॅलेक्स मार्शल म्हणाले , ‘‘क्रिकेटमधील गैरप्रकारांचा समूळ नायनाट करण्यासाठी आमचा विभाग कार्यरत असतो . याच कारणास्तव ही चौकशी सुरू करण्यात आली आहे . ’’ श्रीलंकेने मायदेशात झालेली झिम्बाब्वेविरुद्धची एकदिवसीय मालिका २ - ३ अशा फरकाने गमावली होती . त्यानंतर भारताविरुद्धच्या मालिकेत सपाटून मार खाल्ला होता . तीन कसोटी सामन्यांची मालिका , पाच एकदिवसीय सामन्यांची मालिका आणि एकमेव ट्वेन्टी - २० सामना श्रीलंकेने गमावला होता . माजी क्रिकेटपटू आणि निवड समिती सदस्य प्रमोद्या विक्रमसिंघे यांनी खळबळजनक आरोप केल्यानंतर श्रीलंका क्रिकेट मंडळाने ४० करारबद्ध खेळाडूंची तात्काळ चौकशी करावी , अशी मागणी केली होती . त्यानंतर दुसऱ्याच दिवशी आयसीसीने आपल्या चौकशीचे स्पष्टीकरण दिले . ‘‘आयसीसीच्या लाचलुचपत विभागाच्या चौकशीअंतर्गत अनेक व्यक्तींची चौकशी होईल . सध्या तरी याबाबत कोणतीही माहिती देता येणार नाही , ’’ असे मार्शल यांनी सांगितले . श्रीलंका क्रिकेट मंडळाच्या सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार , आयसीसीचे त्रिसदस्यीय शिष्टमंडळ या चौकशीसाठी येथे आले आहेत . येत्या आठवडय़ात श्रीलंकेचा संघ पाकिस्तानविरुद्ध दोन कसोटी , पाच एकदिवसीय आणि तीन ट्वेन्टी - २० सामन्यांची मालिका खेळण्यासाठी संयुक्त अरब अमिरातीला जाणार आहे . त्याआधी लाचलुचपत विभागाचे पथक त्यांची भेट घेईल . ४६ वर्षीय माजी वेगवान गोलंदाज विक्रमसिंघे यांनी ४० कसोटी आणि १३४ एकदिवसीय सामन्यांत श्रीलंकेचे प्रतिनिधित्व केले असून , एका स्थानिक दूरचित्रवाणी वाहिनीला मुलाखत देताना श्रीलंकेत सामन्याची आणि खेळाडूंची निवड पद्धती अयोग्य आहे , असा आरोप केला होता . त्यानंतर विक्रमसिंघे यांनी म्हटले की , ‘‘कोणत्याही खेळाडूला दोष देण्यात काहीच अर्थ नाही . या प्रकरणाची योग्य रीतीने चौकशी व्हावी , हाच माझा हेतू होता . ’’ श्रीलंकन क्रिकेट मंडळाने हे आरोप फेटाळताना आपल्या पत्रकात म्हटले आहे की , विक्रमसिंघे यांचे आरोप पूर्णतः बिनबुडाचे आहेत . खेळाडूंनीही मंडळाकडे चौकशीची मागणी केली आहे . मात्र मंडळाने चौकशी संदर्भात कोणतेही स्पष्टीकरण दिलेले नाही . २०११ मध्ये मुंबईत झालेल्या विश्वचषक क्रिकेट स्पध्रेच्या अंतिम सामन्यात भारताकडून पराभूत झालेल्या श्रीलंकेच्या संघाची चौकशी करण्याची मागणी जुल महिन्यात श्रीलंकेचे माजी कर्णधार अर्जुन रणतुंगा यांनी केली होती .


‘दसरा सण मोठा , नाही आनंदाला तोटा’ असं म्हणत विजयादशमीचा सण देशभरात मोठ्या उत्साहात साजरा केला जातो . नवरात्राचा शेवटचा दिवस म्हणजे दसरा . ९ दिवस अधिष्ठान केलेल्या देवीने महिषासूर राक्षसाचा या दिवशी वध केला असे म्हटले जाते . तसेच रामानेही याच दिवशी रावणाचा वध केल्याने या सणाला विजयादशमी असेही म्हटले जाते . रावणाचे दहन म्हणजेच वाईट वृत्तींचे दहन या दिवशी करावे असे मानले जाते . या दिवशी घरोघरी पूजा - अर्चा करुन शस्त्रांची , लक्ष्मीची आणि घरातील वाहनांची मनोभावे पूजा केली जाते . झेंडूची फुले आणि आंब्याची पाने यांना आजच्या दिवशी विशेष महत्त्व आहे . दाराला झेंडूच्या फुलांचे तोरण बांधले जाते . तसेच आपट्याची पाने सोने म्हणून लुटणे ही पूर्वापार चालत आलेली परंपरा आहे . एकमेकांना ही आपट्याची पाने देऊन तुमच्या कुटुंबात भरभराट होवो अशा शुभेच्छा दिल्या जातात . तसेच ‘सोनं घ्या आणि सोन्यासारखे राहा’ असे म्हटले जाते . साडेतीन मुहुर्तातील एक मुहुर्त म्हणून दसऱ्याच्या मुहुर्तावर नवी खरेदी , नवे करार , नव्या योजनांचा , चांगल्या गोष्टींचा प्रारंभ केला जातो . अज्ञानावर ज्ञानाने , शत्रूवर पराक्रमाने , वैऱ्यावर प्रेमाने विजय मिळवायचा असे या दिवसाचे महत्त्व सांगितले जाते . या दिवशी घरोघरी मिष्टान्नाचा बेत केला जातो . याशिवाय कुटुंबातील मंडळी एकत्रितपणे देवीला जाण्याचाही प्रघात आहे . आपल्याला विजय मिळावा आणि तो जीवनात कायम राहावा यासाठी दस - याला सोने लुटले जाते . पुराणामध्ये सीमोल्लंघन , सोने लुटणे या संदर्भात विविध कथा सांगण्यात आल्या आहेत . मात्र या दंतकथा असल्याचेही अनेकांचे म्हणणे आहे . पर्यावरणाचा ऱ्हास होऊ नये म्हणून आजच्या काळात आपट्याची पाने न देता नुसत्या शुभेच्छा द्या असे म्हटले जाते . मोठ्या शहरांमध्ये विविध संस्था संघटनांकडून रावणाच्या प्रतिकृतीच्या दहनाचे कार्यक्रमही आयोजित केले जातात . या दिवशाला सीमोल्लंघन म्हणूनही ओळखले जाते . याचे कारण शिवकालीन आणि पेशवेकालीन परंपरेत आहे . शिवाजी महाराजांनी प्रतापगड किल्ल्यावर भवानी देवीच्या उत्सवाला याच दिवशी प्रारंभ केला . पेशवाईतसुद्धा या सणाचे महत्व मोठे होते . बाजीराव पेशवे याच दिवशी पुढच्या स्वारीचे बेत नक्की करत असत . अनेक शूर , पराक्रमी राजे याच दिवशी दुसऱ्या राजावर स्वारी करण्यास जात असत . त्याला सीमोल्लंघन म्हणत . म्हणून हा दिवस सीमोल्लंघन म्हणून ओळखला जातो . आपल्या गावाची वेस ओलांडून जाणे याचा अर्थ सीमेचे उल्लंघन करणे .


अभिनेत्री सोनम कपूर पहिल्यांदाच कान्स फेस्टिव्हलमध्ये सहभागी झालीय . पण तिची रेड कार्पेटवरील आत्मविश्वासाने भारलेली अदाकारी पाहता वाटलंच नाही की , ती पहिल्यांदा आलीय . इतका तिचा रेड कार्पेटवरील वावर सुखावणारा होता . सोनमने या वेळी इले साबने डिझाईन केलेला कस्टम मेड हॉन्ट कॉच्युर ड्रेस परिधान केला होता आणि तिच्या लूकला साजेसे दागिने तिने घातले होते . या दागिन्यांनीच तिचा लूक अधिक खुलला होता . त्यामुळे तिच्या दागिन्यांची चर्चाही या वेळी रंगली होती . कल्याण ज्वेलर्स यांचे कस्टम मेड दागिने त्यात खास करून कानातले आणि हातफूल विशेष होते . त्याला कारणही तसंच होतं . हे दागिने सोनमची बहीण रिहा कपूर हिने डिझाईन केले होते . म्हणूनच ते खास होते . कारण आपल्या लाडक्या बहिणीने आपल्यासाठी एखादी गोष्ट केली तर ती खासच असते ना . . .


बॉलिवूडला किंग म्हणजे शाहरुख खान हरहुन्नरी कलाकार आहे याबद्दल कोणाचंच दुमत नसेल . त्याचा अभिनय , आवाज , व्यक्तिमत्व हे सर्वांनाच प्रभावित करणारे असते . अथक परिश्रमातून त्याने या सिनेसृष्टीत आपले नाव कमावले आणि आपला चाहता वर्ग तयार केला . एक अष्टपैलू व्यक्तीमत्त्व म्हणून त्याने नाव कमावले . पण , तुम्हाला हे माहितीये का तो एक उत्तम अभिनेता तर आहेच पण त्याला जेवण बनवायलाही तितकेच आवडते . स्वतःचे जेवणातले ज्ञान अधिक चांगले करण्यासाठी त्याने त्याच्या ‘मन्नत’ या घरी एक नवे किचन उभारण्याचा निर्णय घेतला आहे . नुकतीच त्याने ही माहिती सोशल मीडियावर त्याच्या चाहत्यांसोबत शेअर केली आहे . याविषयी अधिक माहिती देताना तो म्हणाला की , ‘ माझ्या कुटुंबातील सदस्य हे रेस्टॉरंटमध्ये जेवण करण्यासाठी जातात . पण , मला असे वाटते की , घरचे जेवणच आरोग्यासाठी चांगले असते . म्हणून मी आता इटालियन खाद्य - पदार्थ बनवायला शिकत आहे . मी आता पास्ता , रिसोटो आणि तिरामिसू हे पदार्थ बनवू शकतो . पण , यासर्वांपलीकडे मला सर्वांना त्यांचे पोट भरेपर्यंत वाढायला प्रचंड आवडते . ’ तसेच त्याने संगीत शिकायचेही मनावर घेतले आहे असे कळते . आता शाहरुख संगीत शिकणार म्हटल्यावर सगळ्याच गोष्टी योग्य असाव्यात याकडे तो लक्ष देणारचं ना . . संगीत शिकण्यासाठी त्याने खास दोन महागडे गिटार विकत घेतले आहेत . एक त्याच्यासाठी आणि दुसरे त्याचा मुलगा आर्यनसाठी . तो म्हणतो , ‘जर आम्ही तिघेही गिटार शिकलो तर घरचेच ‘बॉयबँण्ड’ तयार होईल , नाही का ? ’ २०१७ या वर्षात प्रत्येकजण नवीन काहीतरी शिकण्याचा संकल्प करतात . शाहरूखने त्याचे इटालियन जेवण शिकण्याचे आणि संगीत शिकण्याचा संकल्प केलेला दिसतोय . ‘रईस’ या आगामी सिनेमामुळे शाहरूख खान सध्या चर्चेत आहे . पाकिस्तानी अभिनेत्री माहिरा खान हिच्यामुळे हा सिनेमा वादात अडकला होता .


नाटक पाहताना ‘ब्लॅकआऊट’ झाल्यावर अंधाऱ्या विश्वात रंगभूमीवरचं जग बदललेलं पाहायला मिळतं . पडद्यामागे ही किमया साधणाऱ्या चेहऱ्यांना ना प्रसिद्धी मिळते , ना जास्त पैसा . पण नाटकाच्या प्रेमापोटी ही मंडळी पडेल ते काम करायला तयार होतात . या मंडळींची एक मोट बांधून त्यांना सांभाळण्याचं काम करतात ते ठेकेदार . नाटक पाहणाऱ्या रसिकांना कदाचित या गोष्टी माहीत नसतात . ‘विंग बिंग’मधून खास या अनोळखी चेहऱ्यांच्या विश्वात डोकावण्याचा हा प्रयत्न . पूर्वी प्रत्येक नाटय़ संस्था नाटकांचं नेपथ्य स्वतःजवळ ठेवायची . पण कालांतराने त्यांना ही जबाबदारी पेलवताना काही समस्या जाणवायला लागल्या . त्या वेळी नाटय़ क्षेत्रात ठेकेदारांचा उदय झाला . नेपथ्यासाठी नाटय़ संस्था या ठेकेदारांशी करार करतात . नेपथ्यनिर्मितीपासून ते गोदामातील नेपथ्य नाटय़गृहापर्यंत आणण्यापर्यंत , त्यानंतर नेपथ्य उभारण्याचं , नाटकादरम्यान नेपथ्य बदलण्याचं आणि नाटक झाल्यावर नेपथ्य काढून गोदामापर्यंत नेण्याचं काम बॅकस्टेजची मंडळी करीत असतात . पण हे सर्व नियोजित पार पाडण्याची जबाबदारी असते ती ठेकेदारांची . उल्हास सुर्वे हे जवळपास ३५ र्वष रंगभूमीशी निगडित काम करीत असले तरी १७ वर्षांपासून ते ठेकेदारीचा व्यवसाय करतात . सतीश दुभाषी आणि भक्ती बर्वे यांचे ‘अरे चोरा’ हे त्यांचं पहिलं नाटकं . ‘अष्टविनायक’चे दिलीप जाधव यांच्याकडे त्यांनी २५ वर्ष काम केलं . त्याचबरोबर ‘चिंतामणी प्रॉडक्शन’ आणि दिनू पेडणेकर यांच्याकडची ठेकेदारीची कामं त्यांच्याकडे असतात . ‘माझ्याकडे सध्याच्या घडीला १५ माणसं आहेत . हे काम फारच धकाधकीचं आहे . १० दिवसांमध्ये नेपथ्य बनवावं लागतं . त्यानंतर नेपथ्याची वाहतूक आणि बदल आमच्याच मुलांना करावे लागतात . कपडेपट , संगीत , प्रकाशयोजना यांना नाटकापुरतंच काम असलं तरी आमची मेहनत त्यांच्यापेक्षा दुपट असते . नाटकादरम्यान जास्त बदल असतील तर तेही आम्हालाच करावे लागतात . ‘तू तू मी मी’ नाटकामध्ये तब्बल ३६ नेपथ्यबदल आहेत . त्या वेळी काम करताना फार मेहनत लागते . पण त्या मोबदल्यात या कामगारांना मिळणारं मानधन फारच कमी आहे . पूर्वी दिवसाला नाटकाचे २ - ३ प्रयोग व्हायचे , पण आता नाटक शनिवार - रविवापर्यंतच मर्यादित राहिल्याचे दिसते . त्यामुळे रोजंदारीवर असलेल्या या लोकांची मिळकतही कमी झाली आहे . फक्त नाटकाचं वेड पूर्ण करता येतं , म्हणूनच ही मंडळी हे काम करतात , ’ असं उल्हास सुर्वे सांगत होते . या ठेकेदारांच्या समस्या बऱ्याच , पण त्यांच्याकडे कुणीच लक्ष देत नाही . नाटकाची तालीम महिनाभर चालते , पण नाटकाच्या नेपथ्यनिर्मितीला जास्तीत जास्त दहा दिवसांचा कालावधी दिला जातो , तो अपुराच आहे . त्याचबरोबर नाटकादरम्यान जे बदल करायचे असतात ते दाखवण्यासाठी बॅकस्टेज कर्मचाऱ्यांना १ - २ प्रयोगांचीच तालीम दिली जाते . दादरच्या स्वा . सावरकर स्मारक येथे प्रयोग असला तर चौथ्या माळ्यापर्यंत सामान न्यावं लागलं . ठाणे , बोरिवली , कल्याण , पुणे या ठिकाणची नाटय़गृहं बांधताना नेपथ्याच्या सामानांचा विचारच केला गेलेला नाही . एका प्रयोगानंतर दुसरा प्रयोग करायचा असेल तर किमान अर्धा तास तरी वेळ जातो . एका नाटकाचं नेपथ्य बाहेर गेल्याशिवाय दुसऱ्या नाटकाचं नेपथ्य नाटय़गृहात येऊ शकत नाही . नाटय़गृहात नेपथ्य आल्यावर ते उभारण्यासाठी काही निश्चित कालावधी लागतो . आणि यामध्ये जर प्रयोगाला उशीर झाला तर ठेकेदारांवर खापर फोडलं जातं . पण मूळ प्रश्नांकडे कुणाचंच लक्ष नसतं . मोहन वाघ यांच्या ‘चंद्रलेखा’मध्ये वाहक असलेले प्रकाश परब आता ठेकेदारीचा व्यवसाय करतात . दत्ता घोसाळकर यांनी ‘यदा - कदाचित’ हे नाटक परब यांच्याकडे पहिल्यांदा सुपूर्द केलं , तेव्हापासून परब या व्यवसायात आहेत . आतापर्यंत जवळपास २०० नाटकं त्यांनी केली आहे . ‘अष्टविनायक’ , ‘भद्रकाली’ , ‘माऊली’ या कंपन्यांबरोबर त्यांनी कामं केली आहेत , त्याचबरोबर महेश मांजरेकर , अजित भुरे , राहुल भंडारे या व्यक्तींच्या संस्थांबरोबरही परब यांनी प्रयोग केले आहेत . ‘ठेकेदारी या व्यवसायात शांत झोप कधीच येत नाही . प्रत्येक क्षणी तुमच्यावर दडपण असतं . सध्याच्या घडीला माझ्याकडे ३० माणसं आहेत . ‘यदा कदाचित’पासून ते आता ‘गेला उडत’पर्यंत बऱ्याच नाटकांचे प्रयोग मी केले . सध्याच्या घडीला ‘गेला उडत’ या नाटकामध्ये जवळपास पाच मिनिटांनी नेपथ्यबदल होतो , त्या वेळी जास्त माणसांसहित डोळ्यात तेल घालून काम करावं लागतं . पण बऱ्याचदा नेपथ्यनिर्मितीला आणि नाटकांतले बदल आत्मसात करायला आम्हाला कमी वेळ दिला जातो . त्याबरोबर नाटय़गृहांमध्ये एकाच वेळेला दोन कंपन्यांच्या नेपथ्याच्या गाडय़ा लागू शकत नाहीत . त्यामुळे नाटक सुरू व्हायला उशीर होतो आणि खापर मात्र आमच्यावर फोडलं जातं . कधी कधी हा व्यवसाय सोडावा असं वाटतं , पण ३० माणसं सांभाळायची जबाबदारी घेतली आहे त्याचं काय ? हा प्रश्न पडतो . एकंदरीत या ठेकेदारी आणि बॅकस्टेजच्या कामांमध्ये मेहनत जास्त आणि पैसा कमी , अशी स्थिती आहे . काही निर्माते या पडद्यामागच्या कलाकारांना धनादेश देतात , ही सर्वात चांगली गोष्ट आहे . त्यामुळे त्यांचा सर्व पैसा थेट घरी जातो . यासारख्या बऱ्याच गोष्टी करण्यासारख्या आहेत , ’ असं परब सांगत होते . सुर्वे , परब यांच्यासह प्रवीण गवळी , प्रसाद वालावलकर , सुरेश सावंत , रवी सावंत , अशोक पालेकर , महेश शिंदे ही मंडळी ठेकेदारीची कामं करतात . पडद्यामागच्या कलाकारांना मुलासारखं वागवतात , पण सरतेशेवटी हाती पैसा फारच कमी पडतो . पडद्यामागच्या कलाकारांना दिवसाचे ५५० रुपये दिले जातात , तर रात्री प्रयोग असेल तर जेवणाचा १०० रुपये भत्ता दिला जातो . हे पैसे जेव्हा प्रयोग असतील त्याच दिवसाचे , प्रयोग नसेल त्या दिवशी काय करायचं ? हा मोठा प्रश्न त्यांच्यापुढे असतो . जर एखादं नाटक फसलं तर हातावर पोट असणाऱ्या या कलाकारांच्या पदरी काहीच पडत नाही . एका प्रयोगासाठी जिथे नटासहित काही तंत्रज्ञांना ३ - ५ तास द्यावे लागतात , तिथे हे पडद्यामागचे कलाकार १२ तास काम करीत असतात . पण मानधनात अपेक्षित वाढ होणार कधी , याचीच वाट ते पाहत आहेत . नाटकाला व्यावसायिक यश मिळालं तर निर्मात्यासह पडद्यावरच्या कलाकारांना अमाप पैसे मिळतात , पण या ठेकेदार आणि पडद्यामागच्या कलाकारांचं काय ? त्यांच्या आयुष्यात अच्छे दिन कधी येणार , याचा विचार निर्मार्त्यांनी करायला हवा . प्रसाद लाड – prasad . lad @ expressindia . com


" कुबुल है ' या मालिकेतून सगळ्यांना आवडलेली मिस झोया फारूकी आता स्टार प्लसवरील " कोई लौट के आया है ' या मालिकेतून प्रेक्षकांच्या भेटीला येत आहे , हे माहीत आहेच . " कोई लौट के आया है ' ही मालिका भूत आणि सुपरनॅचरल गोष्टींवर असलेली प्रेमकथा आहे . पण या मालिकेत मुख्य भूमिका करणाऱ्या सुरभीचा प्रत्यक्षात अशा कोणत्याही गोष्टींवर विश्वास नाही , असे ती म्हणते . या मालिकेत ती गीतांजलीची भूमिका करत आहे . गीतांजलीच्या पतीचा मृत्यू झाला आहे . सुरभीने सांगितले , " माझी या मालिकेतील भूमिका खूप वेगळी आहे . माझ्या स्वभावाच्या विरुद्ध हे पात्र आहे . त्यामुळेच ही भूमिका माझ्यासाठी खूप आव्हानात्मक होती . '


हॉलीवूडमधील आघाडीचे कलाकार जेनिफर लॉरेंस , अॅश्टन कचर , अॅन्जेलिना जोली , जॉन लेजेन्ड आणि अन्य काहींनी राष्ट्रपती डोनाल्ड ट्रम्प यांनी निर्वासितांवर लावलेल्या निर्बंधावर टीका केली आहे . बॉलीवूडची देसी गर्ल प्रियांका चोप्रा हिनेदेखील आता अमेरिकेचे राष्ट्रपती डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या निर्णयाची निंदा केली आहे . याविषयी बोलताना प्रियांका म्हणाली की , मला या गोष्टीने खूप प्रभावित केले आहे . ट्रम्प यांनी गेल्या शुक्रवारी एका शासकीय आदेशावर हस्ताक्षर करून १२० दिवसांकरिता अमेरिकेत निर्वासितांच्या प्रवेशावर बंदी घातली . तर सिरीयातील निर्वासितांना अनिश्ति काळासाठी बंदी घालण्यात आली आहे . ट्रम्प यांच्या वादग्रस्त आदेशानुसार इराण , इराक , लिबिया , सोमालिया , सुदान आणि येमेन या देशातील नागरिकांना अमेरिकेत येण्यास बंदी घालण्यात आली आहे . ३४ वर्षीय अभिनेत्री आणि युनिसेफची गुडविल अॅम्बेसेडर असलेल्या प्रियांकाने लिंक्डइनवर टाकलेल्या एका भावनिक पोस्टमध्ये लिहलेय की , एक जागतिक नागरिक असल्यामुळे या गोष्टीचा माझ्यावर बराच परिणाम झाला आहे . निर्बंध घालण्यात आलेले सर्व देश अशा जागी आहेत जिथे युनिसेफचे मोठ्या प्रमाणात काम चालते . जिथे लहान मुलं सर्वाधिक अडचणींना सामोरे जात आहेत . यावेळी तिने इतर लोकांनाही या निर्बंधाविरुद्ध लढण्याचे आवाहन केले . हॉलीवूडची आयकॉन अॅन्जेलिना जोली हिनेदेखील ट्रम्प यांच्या निर्णयावर टीका करत म्हटले की , निर्वासितांसाठी दरवाजे बंद करून किंवा त्यांच्यासोबत भेदभाव करून अमेरिका सुरक्षित राहणार नाही . वाईट लोकांना अमेरिकेबाहेर ठेवण्यासाठी सात मुस्लिमबहुल देशातील नागरिकांना अमेरिकेचा प्रवास करण्यापासून रोखण्यासाठी निर्बंध घालण्यात आल्याचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी काही दिवसांपूर्वी म्हटले होते . यापूर्वी आपल्या आदेशाचा बचाव करताना ट्रम्प यांनी ही मुस्लिमांवर बंदी नसल्याचे सांगत माध्यमे याचा चुकीच्या पद्धतीने प्रचार करत असल्याचे म्हटले होते . ट्रम्प यांनी २७ जानेवारी रोजी या आदेशावर स्वाक्षरी केली होती . या आदेशानुसार सीरियाच्या निर्वासितांसहित सहा अन्य देशातील नागरिकांना अमेरिकेतील प्रवेशावर बंदी घालण्यात आली आहे . त्यांच्या या निर्णयावर मोठी टीका करण्यात आली . ही मुस्लिमांवर बंदी नाही . ही धर्मावरही बंदी नाही . दहशतवादापासून आमच्या देशाला सुरक्षित ठेवण्यासाठी हा निर्णय घेण्यात आला आहे . जगात ४० हून अधिक देश हे मुस्लिमबहुल आहेत . त्यांना या आदेशामुळे काहीच अडचण येणार नाही , असेही ते म्हणालेले . ९० दिवसांनंतर या आदेशाचे समीक्षण केले जाईल , असेही त्यांनी सांगितले . सीरियात गंभीर मानवी संकटाचा सामना करत असलेल्या लोकांप्रती मला दुखः आहे . परंतु माझी प्राथमिकता ही आमच्या देशाची सुरक्षा आणि त्यांना उत्तम सेवा देणे याला असेल . तसेच राष्ट्राध्यक्षाच्या नात्याने या पीडित लोकांच्या मदतीसाठी मी वेगळे मार्गही शोधेन . अमेरिका हे बाहेरील देशातील प्रवाशांसाठी एक गौरवशाली देश आहे . निर्वासिंताच्या प्रश्नाप्रती अमेरिकेला सहानभुती आहे . परंतु आपल्या देशातील नागरिक आणि सीमेच्या सुरक्षेला माझे प्राधान्य असेल , असेही ते म्हणालेले .


अभिनेत्री ट्विंकल खन्ना सोशल मीडियावर नेहमी सक्रिय असते . तिच्या परखड मतांमुळे आणि वक्तव्यांमुळे सोशल मीडियावर बऱ्याचदा ती चर्चेत असते . सद्यस्थितीवरील , घडामोडींवरील तिचे ट्विट अनेक चाहते वाचतात , लाइक आणि कमेंट्सदेखील करतात . नुकतंच तिने तिच्या ‘मिसेस फनीबोन्स’ या ब्लॉगमधून डेरा सच्चा सौदाचे प्रमुख गुरमित राम रहिम सिंग यांच्यावर उपरोधिक टीका केलीये . ‘व्हेन द लव्ह चार्जर रॅन आऊट ऑफ बॅटरी’ असं तिच्या या ब्लॉगचं शीर्षक आहे . या ब्लॉगमध्ये ती लिहिते , ”एमएसजी : द मेसेंजर’ या चित्रपटाचा ट्रेलर पाहून मी इतकी प्रभावित झाले की त्यानंतर मी एमएसजी क्लब सुरु केला . अक्षयचा ‘जॉली एलएलबी २’ आणि ‘एमएसजी : द लायनहार्ट २’ जेव्हा एकाच वेळी प्रदर्शित होणार होते , तेव्हा कोणता चित्रपट पाहायचा हे मी निश्चत केलं होतं . अनेकांना विनंती केल्यानंतर अखेर माझ्या तीन मैत्रिणींनी चित्रपट पाहण्यासाठी होकार दिला . ’ अर्थात ट्विंकलने हे सर्व उपरोधिक लिहिलं आहे . एमएसजी या चित्रपटाचे दिग्दर्शक बाबा राम रहिम असून त्यांनी स्वतः यामध्ये भूमिका साकारली . गुरमित राम रहिम सिंग यांना गेल्या आठवड्यात बलात्काराच्या प्रकरणात न्यायालयाने दोषी ठरवले होते . १५ वर्षांपूर्वी दोन महिला अनुयायांवरील बलात्काराप्रकरणी बाबा राम रहिम यांना दोषी ठरवण्यात आले होते . न्यायालयाच्या निकालानंतर हरयाणासह पंजाबमध्ये हिंसाचार झाला होता . याबद्दल ती पुढे ब्लॉगमध्ये लिहिते की , ‘हिंसाचार करणारे त्यांचे समर्थक माणुसकीच विसरले आहेत . आपल्या देशात जितके खड्डे आहेत तितकेच बाबा आहेत . मात्र आपल्यामुळे त्यांचं अस्तित्व असल्याने दोषी आपणच आहोत . एखादा बाबा चुकीचा आहे समजल्यानंतर आपण दुसऱ्या बाबाकडे पळतो . असे लोक सूर्यप्रकाशाकडे वळणाऱ्या सूर्यफुलांसारखे असतात . ’ या ब्लॉगमध्ये ट्विंकलने कॉमेडीयन कीकू शारदाचाही किस्सा सांगितला . ‘बाबा राम रहिम यांची नक्कल केल्याने कीकू शारदाला तुरुंगात जावं लागलं होतं . ’ यासोबतच ती कीकूला चायनीज रेस्तराँमध्ये जाऊन एमएसजी ( मोनोसोडियम ग्लुटामेट ) न घातलेला शेजवान चिकन ऑर्डर करण्याचा सल्ला देते .


सुरक्षित आणि बांधील परतावा मिळवण्यासाठी पारंपरिक गुंतवणूकदारांमध्ये बँक मुदत ठेवी ( फिक्स डिपॉझिट ) सर्वात लोकप्रिय आहेत . संपूर्ण मुदतीसाठी मिळणाऱ्या व्याजाची हमी असते त्यामुळे तुम्हाला गुंतवणुकीची किंमत माहीत असते . पण याचा नीट फायदा घेण्यासाठी योग्य मुदत ठेव निवडणे फार महत्वाचे असते . आज आपण असे काही घटक पाहणार आहोत जे तुम्हाला मुदत ठेवींची तुलना करण्यास मदत करतील . बँकानी देऊ केलेला व्याजदर मुदत , रक्कम आणि गुंतवणूकदाराच्या वयाला ( वय 60 वर्षापेक्षा अधिक आहे किंवा नाही हे पाहाता ) अनुसरून प्रत्येक बँक व्याजाचा दर देऊ करत असते . साधारणपणे , 7 दिवस ते 10 वर्षे मुदतीसाठी व्याजाचा दर वार्षिक ४ टक्के ते ८ टक्के असतो . पण १ कोटीपेक्षा अधिक ठेवीसाठी बँक अधिक व्याज दर देऊ करतात . वरिष्ठ नागरिकांना बँकांच्या नियमित व्याजदरापेक्षा ० . ५ टक्के अधिक दराने व्याज मिळते . त्यामुळे मुदत ठेवीचा विचार करत असताना तुमच्या रकमेवर , तुमच्या मुदतीसाठी आणि तुमच्या वयोगटासाठी बँकांकडून कुठल्या दराने व्याज मिळेल ते अवश्य पाहा . बँकेची विश्वसनीयता केवळ व्याजाचा दर पाहून मुदत ठेवीसाठी बँक नक्की करु नका . बँकेची विश्वसनीयता सुद्धा लक्षात घ्या . राष्ट्रीयकृत बँकानी आजपर्यंत आपल्या ग्राहकांना एकदाही मुदत ठेव परत करण्यास नाही म्हटले नसले तरीही बँकेतील मुदत ठेवीचा विमा १ लाखापर्यंतच असतो हे लक्षात ठेवा . एका बँकेवर अवलंबून न राहता तुम्ही तुमची मुदत ठेव अनेक बँकांमध्ये ठेवू शकता . याचा एक फायदा असा ही आहे की आर्थिक निकडीच्या वेळी तुम्हाला संपूर्ण रक्कम एकदम काढावी लागत नाही . व्याजाची गणना करण्याचा कालावधी तुमच्या गुंतवणुकीवर व्याजाची गणना कशी केली जाते ते पाहा . बहुतांश बँकांच्या मुदत ठेवींवर दर तीन महिन्यांनी व्याजाची गणना केली जात असली , तरी काही बँका मासिक गणना करण्याचा पर्यायसुद्धा देतात . जर तुम्हाला मासिक आणि सहामाही व्याज गणनेतून निवड करायची असेल आणि व्याजाचा दर समान असेल , तर मासिक व्याज गणना निवडा . कारण अशाने दीर्घ मुदतीत तुम्हाला अधिक परतावा मिळू शकेल . कर लाभ काही बँका कर - लाभ देणारी मुदत ठेव ऑफर करतात , ज्यात तुम्ही १ . ५ लाखापर्यंत गुंतवणूक करू शकता . ज्यावर तुम्हाला कलम 80 ( सी ) प्रमाणे कर - लाभ मिळू शकतो . पण अशा मुदत ठेवींतून ५ वर्षांआधी तुम्ही पैसा काढू शकत नाही , तसेच अशा मुदत ठेवींना गहाण ठेऊन त्यावर कर्ज मिळू शकत नाही . अशा मुदत ठेवीवर मिळणारे व्याज सुद्धा कर - पात्र असते . वेळेआधी पैसे काढल्यास दंड सर्वच बँकांच्या नियमांप्रमाणे मुदती आधी पैसे काढून घेतल्यास काही दंड भरावा लागतो . पण आताशा काही बँका असा दंड आकारत नाहीत . आश्चर्य म्हणजे अशा काही बँकांचे व्याजाचे दर सुद्धा चांगले आहेत . म्हणून , निवड नक्की करण्याआधी असा दंड किती बसतो ते सुद्धा पाहा . एक आणखी लक्षणीय मुद्दा असा की फक्त अधिक व्याज दर मिळवण्यासाठी ठेवीची मुदत वाढवू नका . जर तुम्हाला लवकरच पैसे काढून घेण्याची गरज पडणार असेल तर तुम्हाला मुदती आधी पैसे काढावे लागतील आणि त्यामुळे तुमचा परतावा १ टक्क्याने कमी बसेल . दंड लागू नये यासाठी कमी कालावधीसाठी मुदत ठेव करा आणि मुदत पूर्ण झाल्यावर पुन्हा गुंतवणूक करा . आदिल शेट्टी सीईओ , बँकबझार


ॲथलेटिक्सच्या गोळाफेक क्रीडा प्रकारातील भारताची आशियाई विजेती मनप्रीत कौर उत्तेजक सेवनात अडकली आहे . मात्र तिच्या नमुन्यात सापडलेले डिमिथीलबुटीलामाईन ( dimethylbutylamine ) हे उत्तेजक जागतिक उत्तेजक विरोधी संस्थेच्या ( वाडा ) प्रतिबंधित उत्तेजकाच्या यादीत येत नसल्याने सध्या तरी तिच्यावर कुठल्याही प्रकारची बंदी टाकण्यात आलेली नाही . ‘ब’ नमुन्यातही ती दोषी आढळली तर मात्र तिने भुवनेश्वर येथे आशियाई ॲथलेटिक्स स्पर्धेत जिंकलेले सुवर्णपदक गमवावे लागेल . मनप्रीतच्या नमुन्यात सापडलेले उत्तेजक हे बंदी नसलेले असल्यामुळे लंडन येथे येत्या ४ ऑगस्टपासून सुरू होत असलेल्या जागतिक ॲथलेटिक्स स्पर्धेसाठी मनप्रीत कौर पात्र ठरू शकते . पण , तिचा जागतिक स्पर्धेतील सहभाग हा सर्वस्वी भारतीय ॲथलेटिक्स महासंघाच्या निवड समितीवर अवलंबून असेल . तिची निवड करून जागतीक स्पर्धेत आपली मानहानी करून घेण्यापेक्षा तिची निवड न केलेली बरी , असे एक वरिष्ठ पदाधिकारी म्हणाला . तसेही तिच्या कामगिरीत सातत्य कधीच नव्हते , असा टोमणाही या अधिकाऱ्याने मारला . मनप्रीत दोषी सापडल्याचे ‘नाडा’ने भारतीय ॲथलेटिक्स महासंघाला कळविले असून महासंघाच्या पदाधिकाऱ्याने त्यास होकार दिला आहे . मनप्रीतचा पती आणि प्रशिक्षक करमजीत कौरने मात्र , आपल्याला असे काहीही कळविले नसल्याचे सांगितले . डिमिथीलबुटीलामाईनचा वापर केल्यानंतर एखादा ॲथलिट् पकडला जाण्याची ही पहिलीच वेळ होय . हे उत्तेजक प्रतिबंधिति यादीत नसले तरी मिथीलहेएक्सामाईन ( mthylhexanamine ) या उत्तेजकाशी संबंधित आहे . मिथीलहेएक्सामिनचा वापर २०१० च्या राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेपूर्वी अनेक क्रीडापटूंनी केला होता . मनप्रीतने यंदा चीनमध्ये झालेल्या आशियाई ग्रॅंडप्रिक्स स्पर्धेत १८ . ८६ मीटरवर गोळा फेकून जागतीक स्पर्धेची पात्रता गाठली होती . मात्र , तिच्या कामगिरीत अजिबात सातत्य नाही .


पर्थ : भारताच्या दुसऱ्या डावाला सुरवात होताच लोकेश राहुलला स्टार्कने चौथ्या चेंडूवर शून्यावर बाद करून भारतीय डावाला पहिला धक्का दिला . चेतेश्वर पुजाराला जम बसायच्या आत हेझलवुडने बाद केले . अत्यल्प धावा जमा झाल्या असताना विराट कोहली फलंदाजीला येण्याचा प्रकार परत बघायला मिळाला . कोहलीने मुरली विजयसह डाव सांभाळण्याकरता प्रयत्न चालू केले . नॅथन लायनने कोहलीला टप्पा पडल्यावर सरळ जाणार्या चेंडूवर बाद केले तिथेच भारतीय प्रतिकारातील ताकद संपली . पाठोपाठ नॅथन लायनने भरपूर चेंडू वळवून विजयची लेग स्टंप हादरवली . सविस्तर बातमी वाचण्यासाठी क्लिक करा - INDvsAUS : उसळत्या खेळपट्टीवर भारताची शरणागती सकाळ स्पोर्टस साईटसाठी क्लिक करा : www . sakalsports . com ■ ' सकाळ ' फेसबुक : www . facebook . com / mysakalsports ■ ' सकाळ ' ट्विटर : @ SakalSports ■ इन्स्टाग्राम : @ sakalsports


‘ट्रेजेडी क्वीन’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या अभिनेत्री मीना कुमारी यांच्या काही भूमिकांनी प्रेक्षकांच्या मनात कायमचे स्थान मिळवले आहे . त्यांनी साकारालेली ‘पाकिजा’ तर कोणीच विसरु शकले नाही . चित्रपटरसिकांचे भान हरपणाऱ्या या सौंदर्यवतीचे आयुष्य रुपेरी पडद्यावर जितके मोहक वाटत होते , खासगी आयुष्यात मात्र तसे नव्हते . अभिनयासोबतच शेरो - शायरी करणाऱ्या मीना कुमारी यांच्या आयुष्यात अशा काही गोष्टी घडून गेल्या ज्यामुळे त्या खचल्या होत्या . त्याच सर्व गोष्टी आणि या अभिजात सौंदर्य लाभलेल्या अभिनेत्रीच्या आयुष्यावर आधारित चित्रपटाची निर्मिती लवकरच करण्यात येणार आहे . मुख्य म्हणजे या भूमिकेसाठी ‘बेबी डॉल’ सनी लिओनीची वर्णी लागल्याचे म्हटले जातेय . मीना कुमारी यांच्या आयुष्यावर साकारल्या जाणाऱ्या चित्रपटात भूमिका साकारण्यासाठी अभिनेत्री विद्या बालनपुढे एक प्रस्ताव ठेवण्यात आला होता . पण , विद्याने या चित्रपटात काम करण्यास नकार दिला असल्यामुळे आता थेट सनीला या चित्रपटासाठी विचारण्यात आले आहे . सनीच्या आधी अभिनेत्री माधुरी दीक्षित आणि कंगना रणौत यांनाही मीना कुमारी यांची भूमिका साकारण्यासाठी विचारण्यात आले होते . पण , काही कारणास्तव या दोन्ही अभिनेत्रींनी ही भूमिका साकारण्यास नकार दिला . वाचा : विराटआधीही हे क्रिकेटर होते अभिनेत्रींच्या प्रेमात ‘नवभारत टाइम्स’ने सूत्रांचा हवाला देत प्रसिद्ध केलेल्या वृत्तानुसार दिग्दर्शक करण राजदान यांनी सनीसमोर चित्रपटाचा प्रस्ताव ठेवला असून , सनीला चित्रपटाची कथाही भावली असल्याचे समजते . त्यामुळे आता सनी तिचा अंतिम निर्णय कधी देते याकडेच अनेकांचे लक्ष लागून राहिले आहे . सनीने आतापर्यंत साकारालेल्या भूमिका आणि हिंदी चित्रपटसृष्टीतील तिची प्रतिमा पाहता मीना कुमारी यांची भूमिका साकारणे तिच्यासाठी आव्हानात्मक असेल यात शंकाच नाही .


भारताच्या मधल्या फळीतला आक्रमक फलंदाज आणि अष्टपैलू खेळाडू हार्दिक पांड्याने , गेल्या काही दिवसांमध्ये आक्रमक खेळी करत संघात आपलं स्थान पक्क केलं आहे . भारतीय युवा संघाचा प्रशिक्षक राहुल द्रवीडनेही हार्दिक पांड्याच्या खेळीचं कौतुक केलं आहे . परिस्थितीप्रमाणे आपल्या खेळात बदल करत हार्दिक पांड्याने आपल्या खेळात सुधारणा केल्याचं द्रवीडने म्हणलं आहे . अवश्य वाचा – हार्दिक ‘हे’ स्वप्न लवकरच पूर्ण करेल , वडिलांनी व्यक्त केला विश्वास हार्दिकच्या खेळाबद्दल सर्वात महत्वाची गोष्ट म्हणजे , त्याचा दृष्टीकोन सकारात्मक आहे . परिस्थिती चांगली असो अथवा वाईट , तो परिस्थितीशी जुळवून घेत आपली फलंदाजी करतो , आणि याचं संपूर्ण श्रेय हे पांड्याच्या खेळीलाच जातं . न्यूझीलंड ‘अ’ संघावर विजय मिळवल्यानंतर झालेल्या पत्रकार परिषदेत राहुल द्रवीड बोलत होता . सध्या न्यूझीलंड अ संघ भारताच्या दौऱ्यावर आहे . राहुल द्रवीड भारत ‘अ’ संघाचा प्रशिक्षक म्हणून काम पाहतो आहे . हार्दिक पांड्या भारत ‘अ’ संघाकडून खेळताना द्रवीडने पांड्याला प्रशिक्षण दिलं आहे . अवश्य वाचा – षटकार माझा बालपणीचा छंद , आताचे शास्त्र ! चॅम्पियन्स करंडकातील पाकिस्तानविरुद्ध केलेल्या स्फोटक खेळीनंतर हार्दिक पांड्या उजेडात आला . यानंतर कसोटी असो किंवा वन - डे त्याने आपली उपयुक्तता सिद्ध केली आहे . ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या सामन्यातही मधल्या फळीत खेळताना पांड्याने मैदानात चौकार - षटकारांची आतषबाजी केली . राहुल द्रविडच्या मते हार्दिक पांड्या हा आताच्या घडीला प्रत्येक फलंदाजाने परिस्थितीनुरुप कशी फलंदाजी करावी याचं उत्तम उदाहरण आहे .


लहानपणापासून मला वेगवेगळे आजार झाले . १९७१ मध्ये मी तीन वर्षांचा होतो . आई कपडे धुण्यासाठी मला बरोबर घेऊन मुठा नदीवर गेली . तेथे मी पाण्यात पडलो . लोकांनी मला वाचविले , पण संधीवात झाला . तेरा वर्षांचा होईपर्यंत ८ - ९ डॉक्टर झाले . अखेर डॉ . कल्याण गंगवाल यांनी मला बरे केले . नंतर स्थिरावलो . आयुष्य बरे चालले होते , तोच २०१२ मध्ये व्हेरिकोस व्हेन्सने ग्रासले . ऐन दिवाळीत मी पाच दिवस ॲडमिट होतो . तेव्हा वजन ९९ किलो ६०० ग्रॅम झाले होते . त्याचवेळी मॉर्निंग वॉक सुरू केले . त्याचा फायदा दिसत असतानाच २०१४ मध्ये दुकानासमोरील ड्रेनेज लाइनचे दोन महिने चाललेले काम भोवले . धुळीमुळे २० दिवस खोकला बरा झाला नाही . मेंदूला संसर्ग होऊन चेहऱ्याच्या अर्धांगवायूने ग्रासले . एका डॉक्टरांनी आता मरेपर्यंत घराबाहेर पडायचे नाही , असा इलाज सुचविला , पण मंदार पवार यांच्या जिममध्ये व्यायाम सुरू केला . माझ्या मुलांमुळे २०१५ मध्ये सिंहगड चढायला सुरवात केली . मला चेहऱ्याच्या अर्धांगवायूमुळे डबल आकृत्या दिसायच्या , पण मुलांनी मला आधार दिला . सिंहगडामुळे ट्रेकची गोडी लागली . कात्रज ते सिंहगड मी आठ वेळा केले आहे . २०१६ मध्ये धावायला सुरवात केली . ३ - ५ - ६ अशी सुरवात केली . मी २१ किमी आठ वेळा धावलो असून दोन तास २३ मिनिटे माझी सर्वोत्तम वेळ आहे . १० किमी मी दहा वेळा धावलो आहे . माझ्यामुळे पत्नी नीला , भाऊ रामधन , त्याची पत्नी संगीता हेसुद्धा नऊ डिसेंबर रोजी धावणार आहेत . आयुष्यात संयम ठेवल्यास खूप काही मिळते . त्याआधी प्रतिकूल परिस्थितीला मात्र सामोरे जावे लागते . किराणा मालाचा व्यापारी म्हटल्यावर काहींच्या नजरेसमोर येईल अशी प्रतिमा मी बदलू शकलो ती धावण्यामुळे . धावतोय तोपर्यंत कोणतेही दुखणे मागे लागणार नाही , असा विश्वास वाटतो .


भारतीय खेळाडू व परदेशी प्रशिक्षक यांच्यात फार वेळ सुसंवाद टिकत नाही . रिओ येथे झालेल्या ऑलिम्पिक क्रीडा स्पर्धेच्या वेळी भारताची मॅरेथॉनपटू ओ . पी . जैशा हिला शर्यतीच्या वेळी आवश्यक पेये न मिळाल्यामुळे तिला अतोनात हालअपेष्टा सहन कराव्या लागल्या . एवढेच नव्हे तर शर्यत पूर्ण केल्यानंतर तिला ग्लानी आली व रुग्णालयातही दाखल करावे लागले होते . या घटनेस जैशाचे परदेशी प्रशिक्षक निकोलाय स्नेसारेव्ह यांना जबाबदार धरण्यात आले आहे . क्रीडा मंत्रालयाने या घटनेची चौकशी करण्यासाठी एक समिती नियुक्त केली होती . या समितीने संबंधित संघटकांशी चर्चा करून निकोलाय यांच्यावर जैशाच्या पराभवाचे खापर फोडले आहे . परदेशी प्रशिक्षक जेव्हा नकोसा होतो , तेव्हा त्याच्याबाबत काही प्रकरणे बाहेर काढून त्याला नामोहरम करण्याची सवयच आपल्या क्रीडा संघटकांना लागली आहे . जोपर्यंत परदेशी प्रशिक्षकांच्या मार्गदर्शनाखाली भारतीय खेळाडू चांगले यश मिळवीत असतात , त्या वेळी या प्रशिक्षकांचा उदो उदो केला जातो . मात्र खेळाडूंची कामगिरी खराब होऊ लागली की परदेशी प्रशिक्षकाला खडय़ासारखे बाहेर फेकले जाते . हॉकी , फुटबॉल , अॅथलेटिक्स आदी अनेक खेळांबाबत असा अनुभव पाहावयास मिळाला आहे . हॉकीमध्ये गेल्या पंचवीस वर्षांत भारतीय संघाने पंधराहून अधिक प्रशिक्षकांचा अनुभव घेतला असेल . ऑलिम्पिकसारख्या प्रतिष्ठेच्या व महत्त्वपूर्ण स्पर्धामध्ये कोणताही खेळाडू भाग घेतो , तेव्हा त्याने या स्पर्धेच्या नियमांबाबत सखोल अभ्यास करणे अपेक्षित असते . जैशा ही जरी ऑलिम्पिकसाठी नवीन असली , तरी तिने या स्पर्धेपूर्वी आशियाई क्रीडा स्पर्धा , जागतिक स्पर्धा , आशियाई इनडोअर स्पर्धासह अनेक आंतरराष्ट्रीय स्पर्धामध्ये भाग घेतला आहे . त्यामुळेच ऑलिम्पिकमधील मॅरेथॉन शर्यतीच्या वेळी आपल्याला कोणते पेय घेता येईल याचा अभ्यास तिने केला पाहिजे होता . निकोलाय यांनी तिला पेय घेण्यास नकार दिला असल्याचे आढळून आले व त्यामुळे निकोलाय यांच्यावर आता तोंडसुख घेतले जात आहे . याच शर्यतीत भारताची अन्य धावपटू कविता राऊत ही देखील सहभागी झाली होती . आपल्याला पेय देण्यात आले होते व भारतीय अॅथलेटिक्स महासंघाने त्याबाबत व्यवस्थाही केली होती , असा खुलासा कविता हिने या स्पर्धेनंतर मायदेशी परतल्यावर केला होता . हे लक्षात घेतले तर जैशाबाबत खरोखरीच निकोलाय यांनी दुजाभाव केला असावा व तो का केला हेदेखील जाणून घेण्याची गरज आहे . प्रत्येक संघाबरोबर साहाय्यक प्रशिक्षक असतो जेव्हा परदेशी प्रशिक्षकांबाबत काही मतभेद असतील , तर भारतीय खेळाडूंनी या साहाय्यक प्रशिक्षकाची मदत घेणे जरुरीचे असते . परदेशी प्रशिक्षकदेखील स्वच्छ प्रतिमेचे असतात याची कोणीच खात्री देऊ शकत नाही . काही वर्षांपूर्वी भारताच्या महिला वेटलिफ्र्टसना एका परदेशी प्रशिक्षकाने बदनाम करण्यासाठी त्यांच्या अन्नपदार्थामध्ये उत्तेजक पदार्थ मिसळला होता व त्यामुळे दोन महिला वेटलिफ्टर्सवर बंदीची कारवाईही झाली होती . निकोलाय यांच्यावर कदाचित हकालपट्टीची कारवाई होऊ शकेल . त्यांच्याजागी अन्य कोणी परदेशी प्रशिक्षक येईल . या प्रशिक्षकावर किती अवलंबून राहायचे हे संबंधित खेळाडू व भारतीय संघटकांनी ठरविले पाहिजे . त्यामध्येच त्यांचे हित आहे . मिलिंद ढमढेरे milind . dhamdhere @ expressindia . com


भारत - ऑस्ट्रेलिया यांच्यात आज अखेरचा साखळी सामना प्रोव्हिडन्स : वेस्ट इंडिज येथे सुरू असलेल्या महिला विश्वचषक क्रिकेट स्पर्धेत शनिवारी भारत - ऑस्ट्रेलिया ‘ब’ गटातील अखेरच्या साखळी सामन्यासाठी एकमेकांविरुद्ध उभे ठाकणार आहेत . विजेतेपदाचा प्रबळ दावेदार मानले जाणारे हेच दोन्ही संघ अंतिम फेरीत आमनेसामने येण्याची शक्यता असल्याने या लढतीकडे अंतिम सामन्याची रंगीत तालीम म्हणूनच पाहिले जात आहे . दोन्ही संघांनी साखळीतील पहिले तीनही सामने जिंकून दिमाखात उपांत्य फेरी गाठली असल्यामुळे या सामन्यात अनेक संघबदल पाहायला मिळू शकतात . हरमनप्रीत कौरच्या नेतृत्वाखाली खेळणाऱ्या भारतीय संघाने न्यूझीलंड आणि पारंपरिक प्रतिस्पर्धी पाकिस्तान यांना सहज धूळ चारली . मात्र तिसऱ्या सामन्यात आर्यलडने भारताला कडवी झुंज दिली . अखेरीस फिरकीपटूंनी केलेल्या चमकदार कामगिरीमुळे भारताने आर्यलडवर ५२ धावांनी मात केली . हरमनप्रीतशिवाय युवा जेमिमा रॉड्रिग्ज , स्मृती मानधना व मागील लढतीत अर्धशतक झळकावणारी अनुभवी मिताली राज यांच्यावर भारताच्या फलंदाजीची मदार आहे , तर गोलंदाजीत पूनम यादव व दयानंद हेमलता यांची जोडी कमाल करत आहे . दोघींनी तीन सामन्यांत मिळून ११ बळी मिळवले आहेत . त्याशिवाय राधा यादव व दीप्ती शर्मा यांनीसुद्धा गेल्या सामन्यात सुरेख गोलंदाजी केल्याने भारत शनिवारी होणाऱ्या सामन्यातदेखील फक्त एका वेगवान गोलंदाजासह मैदानात उतरण्याची शक्यता आहे . दुसरीकडे ऑस्ट्रेलियाने अनुक्रमे न्यूझीलंड , आर्यलड व पाकिस्तान संघांना सहज पराभूत करत ‘ब’ गटातून सर्वप्रथम उपांत्य फेरी गाठली . अनुभवी कर्णधार मेग लॅनिंग , अष्टपैलू एलिस पेरी व मागील आठ ट्वेन्टी - २० सामन्यांत सहा वेळा अर्धशतकाचा टप्पा ओलांडणारी एलिसा हीली यांच्या समावेशामुळे ऑस्ट्रेलियाची फलंदाजी मजबूत वाटते . या सामन्यात विजय मिळवणारा संघ उपांत्य फेरीत ‘अ’ गटातील दुसऱ्या क्रमांकावरील संघाशी झुंजणार आहे . ’ सामन्याची वेळ : रात्री ८ . ३० वा . ’ थेट प्रक्षेपण : स्टार स्पोर्ट्स १


जर्मनीचे माजी खेळाडू आणि मार्गदर्शक जर्गन क्लिन्समन यांची सोमवारी अमेरिकेच्या प्रशिक्षक पदावरून हकालपट्टी करण्यात आली आहे . २०१८च्या फिफा विश्वचषक फुटबॉल स्पध्रेच्या पात्रता फेरीचे दोन सामने संघाने गमावल्यामुळे त्यांच्यावर ही कारवाई करण्यात आली आहे . १९९०मध्ये जर्मनीच्या विश्वविजेतेपदात क्लिन्समन यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली होती . ५२ वर्षीय क्लिन्समन यांनी २०११पासून अमेरिकेच्या प्रशिक्षक पदाची धुरा सांभाळली होती . नव्या प्रशिक्षकाची तरतूद न करताच अमेरिकन फुटबॉल महासंघाचे अध्यक्ष सुनील गुलाटी यांनी हा गंभीर निर्णय जाहीर केला . विश्वचषक पात्रतेचा पुढील सामना अमेरिकेला मार्चमध्ये खेळायचा आहे . ‘‘रशियामध्ये २०१८ला होणाऱ्या विश्वचषक स्पध्रेला आम्ही पात्र ठरू , याची आम्हाला खात्री आहे . पुढील सामन्यासाठी अवधी असल्याने संघबांधणीसाठी वेळ मिळेल . गेली पाच वर्षे जर्गन यांनी संघासाठी घेतलेली मेहनती आणि बांधिलकीबद्दल संघटना त्यांची आभारी आहे , ’’ असे गुलाटी यांनी सांगितले . बॉब बॅड्रली यांची हकालपट्टी केल्यानंतर क्लिन्समन यांनी २९ जुलै २०११ या दिवशी अमेरिकेच्या प्रशिक्षकपदाची धुरा सांभाळली . त्यांच्या कारकीर्दीत संघाने ५५ सामने जिंकले , २७ हरले , तर १६ सामने बरोबरीत सुटले . क्लिन्समन यांच्या मार्गदर्शनाखाली २०१३ हे वर्ष अमेरिकेसाठी यशस्वी ठरले होते . त्या वर्षी अमेरिकेने सलग १२ सामने जिंकले होते . अमेरिकेच्या इतिहासातील ती एक सर्वोत्तम कामगिरी नोंदली गेली . २०१५च्या सुवर्ण चषक स्पध्रेत अमेरिकेला चौथ्या स्थानावर समाधान मानावे लागले . याशिवाय २०१७च्या महासंघ चषक स्पध्रेच्या पात्रता सामन्यात मेक्सिकोकडून त्यांनी हार पत्करली . या महिन्याच्या पूर्वार्धात विश्वचषक पात्रता फेरीत परंपरागत प्रतिस्पर्धी मेक्सिकोने २ - १ अशा फरकाने आणि कोस्टा रिकाने ४ - ० असा त्यांचा पाडाव केला .


दीपिका रणवीरनंतर आता बॉलिवूडमधलं लोकप्रिय जोडपं प्रियांका चोप्रा आणि निक जोनास विवाहबंधनात अडकणार आहेत . जोधपूरमध्ये यांच्या लग्नाची जोरदार तयारी सुरु असून अवघ्या काही तासांवर यांच्या विवाहसोहळा येऊन ठेपला आहे . प्रियांका आता विदेशी सून होणार असून नववधूच्या मनातील हुरहूर नेमकी काय असते आणि नव्या वातावरणात , नव्या माणसांमध्ये कसं रुळायचं हे प्रियांकाने सांगितलं आहे . नुकत्याच झालेल्या एका मुलाखतीमध्ये प्रियांकाने लवकरच लग्नाच्या बेडीत अडकणाऱ्या मुलींसाठी मोलाचा सल्ला दिला आहे . ‘लग्न म्हटलं की मुलींच्या मनात भिती , हुरहूर , अनेक प्रश्न , उत्सुकता , दडपण अशा अनेक भावना निर्माण झाल्या असतात . मात्र या परिस्थिती घाबरुन किंवा गोंधळून न जाता नीट विचार केला तर हे प्रश्न आपोआप सुटतात’ , असं प्रियांकाने म्हटलं . पुढे ती असंही म्हणाली , ‘लग्नात नातेवाईक , मित्रपरिवार अशा साऱ्यांची रेलचेल असते . ही सारी मंडळी तुमच्यासाठी , तुमचा आनंद द्विगुणित करण्यासाठी येत असतात . हाच एक दिवस असतो जेव्हा साऱ्याचं लक्ष फक्त तुमच्याकडे असते . तुम्हाला काय हवं , काय नको याकडे जातीने लक्ष देत असतात . त्यामुळे हे सारे क्षण एन्जॉय करायचे असतात’ . दरम्यान , प्रियांका आणि निक पारंपारिक ख्रिश्चन आणि हिंदू अशा दोन्ही पद्धतीने लग्न करणार आहेत . तत्पूर्वी त्यांचा संगीत आणि मेहंदीचा कार्यक्रम होणार असून संगीत सेरेमनीसाठी राजस्थानी थीम ठेवण्यात आल्याचं सांगण्यात येत आहे .


दक्षिणेतील चित्रपटप्रेमींच्या मनावर अधिराज्य गाजवणारे अभिनेते रजनीकांत लवकरच एका मराठी चित्रपटात काम करणार आहेत . आजवर मोठ्या बजेटचे चित्रपट करण्यासाठी प्रसिद्ध असलेल्या रजनीकांत यांनी आजवर एकाही मराठी चित्रपटात काम केलेलं नाही . पण , त्यांच्या चाहत्यांची ही इच्छाही लवकरच पूर्ण होणार आहे . वाचा : ‘गुगल डुडल’द्वारे व्ही . शांताराम यांना अनोखी मानवंदना… . ‘पसायदान’ या मराठी चित्रपटात ते काम करणार आहेत . या चित्रपटात रजनीकांत यांच्यासोबत प्रसिद्ध अभिनेते मामुटी हेदेखील दिसतील . बाळकृष्ण सुर्वे या चित्रपटाची निर्मिती करत असून , दिपक भावे दिग्दर्शन करणार आहेत . दिपकने लिहिलेल्या ‘इडक’ चित्रपटाची ‘इफ्फी’मध्ये निवड झाली आहे . जानेवारी किंवा फेब्रुवारीपासून चित्रपटाच्या चित्रीकरणाला सुरुवात होणार असल्याचे बाळकृष्ण सुर्वेंनी सांगितले . वाचा : ‘पद्मावती नर्तिका नव्हती , ती राणी होती’ रजनीकांत हे मूळचे महाराष्ट्रीय आहेत . शिवाजीराव गायकवाड हे त्यांचे खरे नाव . रामोजी राव आणि जिजाबाई गायकवाड या महाराष्ट्रीय दाम्पत्याच्या चार मुलांपैकी सर्वात धाकटा मुलगा म्हणजेच शिवाजीराव गायकवाड . त्यांचा जन्म १२ डिसेंबर १९५० मध्ये बंगळुरु येथील म्हैसूरमध्ये म्हणजे आताच्या कर्नाटक राज्यात झाला . रजनीकांत यांना दोन मोठे भाऊ आणि एक बहीण होती .


अनेकजणांना कॉम्प्युटरपेक्षा लॅपटॉप वापरणं अधिक सोयीचं वाटतं . लॅपटॉपला जास्त जागाही लागत नाही आणि तो कुठेही कधीही वापरता येतो . म्हणूनच या स्मार्ट उपकरणाचा वापर अनेकांना सोयीचा वाटतो . पण , अनेकदा त्याची काळजी कशी घ्यायची हेच आपल्याला माहिती नसते , म्हणून लॅपटॉपला अधिक नुकसान पोहोचतं , तेव्हा या स्मार्ट उपकरणाची काळजी कशी घ्यायची याबद्दल थोडक्यात जाणून घेऊ . – लॅपटॉप वर्षांतून एकदा व्यावसायिक जाणकाराकडून साफ करून घ्यावा , सर्व्हिसिंग करताना त्याच्या आतील बाजूला साठलेला धूळ , कचरा निघून जातो . – जर तुम्ही घरच्या घरी लॅपटॉप साफ करत असाल तर लॅपटॉप बंद करून त्याला जोडलेली बाहेरील अटॅचमेंट काढून मगच तो साफ करायला घ्यावा . – लॅपटॉप साफ करताना थेट क्लीनिंग सोल्यूशनचा वापर करू नका . एका पातळ सुती कपडय़ावर किंवा स्पंजवर सोल्यूशनचे थेंब घेऊन हलक्या हाताने लॅपटॉप साफ करावा . – लॅपटॉप साफ करण्यासाठी तेलकट किंवा ओशट कपडय़ाचा वापर करू नये . कारण कपडय़ातील तेलकटपणा लॅपटॉपला लागून त्यावर धूळ बसली तर धुळीचा चिकटपणा तयार होऊन त्यावर अधिकाधिक धूळ साचून जाड थर तयार होतो – की बोर्ड आणि कडेच्या बाजूंच्या सफाईसाठी ब्रशचा किंवा मलमलच्या कापडाचा वापर करावा . – लॅपटॉपवर काम करण्यापूर्वी आपले हात स्वच्छ धुवून घ्यावेत . कारण हाताला असलेला चिकटपणा किंवा तेलकटपणा लॅपटॉपला लागून त्याचा पृष्ठभाग किंवा स्क्रिन खराब होतो .


भारताने विश्वकरंडक अंध क्रिकेट स्पर्धेत आपण ताकद आहोत , याची जाणीव पाकिस्तानला पुन्हा करून दिली . भारताने या स्पर्धेचा कार्यक्रम बदलण्यास सहयजमान पाकिस्तानला भाग पाडले होते . साखळी लढतीत पाकिस्तानला पाणी पाजले आणि आता विश्वकरंडक अंध क्रिकेट स्पर्धेच्या अंतिम लढतीत मोक्याच्या वेळी खेळ उंचावत विजेतेपदास गवसणी घातली . या स्पर्धेचे पाकिस्तान सातत्याने आयोजन करीत आहे . गतस्पर्धेत भारतीय अंध संघाने पाकिस्तानमध्ये पाकला हरवून बाजी मारली होती . या वेळी पाक आणि संयुक्त अरब अमिराती स्पर्धेचे यजमान होते . भारताची स्पर्धेतील सलामीची लढत पाकमध्ये होती , तसेच स्पर्धेतील अंतिम लढतही पाकमध्ये होती , पण भारत सरकारने संघाला पाकिस्तानात पाठविण्यास नकार दिला . अखेर स्पर्धा कार्यक्रमात बदल केल्यावरच भारत सहभागी झाला . एवढेच नव्हे तर भारताने अंतिम फेरी गाठल्यास शारजातच विजेतेपदाची लढत होईल , असे ठरविण्यात आले . शारजातील अंतिम लढतीत भारतीय संघाने निर्णायक लढतीत उभारलेल्या ३०८ धावांचे लक्ष्य यशस्वीपणे गाठताना दोन विकेट आणि आठ चेंडू राखत बाजी मारली . क्रिकेटमधील नेहमीपेक्षा मोठा चेंडू , तसेच स्वीपचा मोठ्या प्रमाणावर वापर होत असलेल्या या लढतीत भारतीय सरस ठरले . साखळी सामन्यातही भारताने पाकला सात विकेटने हरविले होते . बदार मुनीर ( ५७ ) , रियासत खान ( ४८ ) , निसार अली ( ४७ ) करीत पाकला ४० षटकांत ८ बाद ३०७ अशी धावसंख्या उभारून दिली . दीपक आणि रामबीर यांनी प्रत्येकी दोन विकेट घेत पाकला काहीसे रोखले . भारताने भक्कम सुरवात करताना पंधरा षटकांत १ बाद १११ अशी सुरवात केली होती , पण दोघे फलंदाज धावचीत झाल्याने भारताची अवस्था १६ व्या षटकात ३ बाद ११६ अशी झाली . सुनील रमेश ( ९३ ) आणि अजय तिवारी ( ६२ ) यांनी २५ व्या षटकापर्यंत भारतास ३ बाद १९० असे नेले . भारत सहज बाजी मारणार असे वाटत असतानाच अजय बाद झाला आणि भारतीय डाव घसरला , पण भारताने विजय निसटू दिला नाही . भारतास अवांतर ३० धावांचीही मदत लाभली . भारताने अखेर ३८ . ४ षटकांत ८ बाद ३०८ धावा केल्या .


सौरभ नाईक गांधीजींना महात्मा वाटणाऱ्या श्रीमद राजचंद्र यांचा जीवनप्रवास आणि गांधीजींचा मोहनदास गांधी ते महात्मा गांधी असा प्रवास दर्शवणारी ‘युगपुरुष’ ही नाटय़कृती म्हणजे एक माहितीप्रधान कलाकृती आहे . स्वातंत्र्यपूर्व काळात एक नाव देशवासीयांच्याच नव्हे तर जगाच्या मनःपटलावर कोरले गेले होते , ते म्हणजे मोहनदास करमचंद गांधी , अर्थातच ‘महात्मा गांधी’ . गांधींना सकल जग ‘महात्मा’ म्हणतं , पण त्यांचे आध्यात्मिक गुरू , सांसारिक जीवनातील गहन प्रश्न सोडवणारे आणि गांधीजींना ‘महात्मा’ वाटणारे असे एक गुरू होते ते म्हणजे श्रीमद राजचंद्र . याच व्यक्तीच्या जीवनप्रवासावर आधारित आणि गांधीजींचा मोहनदास गांधी ते महात्मा गांधी असा प्रवास दर्शवणारी एक नाटय़कृती मराठी रंगभूमीवर साकार होतेय , ती म्हणजे ‘श्रीमद राजचंद्र मिशन , धर्मपूर’ निर्मित ‘युगपुरुष - महात्म्यांचे महात्मा . ’ ‘युगपुरुष’ या नाटकाकडे एक कलाकृती म्हणून पाहताना जाणवतं की हे नाटक स्वतःच आपण कलाकृती सादर करतोय हे विसरतं आणि फक्त एक विशिष्ट धर्माचा अथवा पंथाचा उदोउदो करताना आढळून येतं . जेव्हा एखादी नाटय़कृती सादर होत असते तेव्हा नाटकाच्या अंगांने तिचा विचार होणे भाग आहे . पण संहितेत एकदा चूक झाली की मग नाटकाला कुणीच वाचवू शकत नाही . या नाटकाचंसुद्धा असंच काहीसं झालेलं दिसतं . नाटक संहितेत अडकतं आणि ती कलाकृती व्यक्तिकेंद्रित होत जाते . स्पष्टच सांगायचं तर संपूर्ण कलाकृती ही ‘राजचंद्र एके राजचंद्र’ झाली आहे . त्यांचा मोठेपणा , त्यांचं महात्म्य वर्णन करण्यातच नाटक धन्यता मानतं . कदाचित निर्मात्यांचा हेतू काहीसा वेगळा असावा अशी शंकासुद्धा एका विशिष्ट वेळेनंतर आणि वाक्यांनंतर येते . नाटकात काही विधाने विरोधाभास दर्शवितात . नाटक शिकवण देत असेल तर त्यातील प्रसंगांमध्येसुद्धा शिकवणीचे पडसाद उमटले पाहिजे . एकीकडे श्रीमद रामचंद्र आणि महात्मा गांधी यांच्या प्रसंगात देव देवळात नसतो अशी शिकवण दिली जात असते , तर त्याच नाटकात एका वेगळया प्रसंगात गांधीजींना ‘आज प्रार्थनेला देवळात जाऊ नका , तुम्हाला धोका आहे’ असं सांगितल्यावर मला धोका असला तरी देवाला विसरून कसं चालेल , त्यामुळे देवाला भेटायला देवळात जावंच लागेल , अशा अर्थाची वाक्ये येतात . हा केवढा मोठा विरोधाभास आहे ! एकूणच संहिता आणि लिखाण यात नाटक मागे पडलंय . नाटकाची जमेची बाजू एकच . . तरुणपणीचे गांधी साकारणाऱ्या श्रेयस राजे यांनी उत्तम अभिनय केला असून , एक वेगळा , न पाहिलेला गांधी त्यांनी लोकांसमोर उभा केला . नाटकाची प्रकाशयोजना छान साकारली गेली असली तरी ती हाताळण्यात बऱ्याचदा चूक होते . तसंच नेपथ्याचंही . नाटकाचं नेपथ्य भव्यदिव्य आणि नेत्रदीपक आहे . पण रंगमंच व्यवस्था नीट न सांभाळता आल्याने त्याला मध्येच गालबोट लागल्यासारखं वाटतं . नाटकाचं दिग्दर्शन पूरक आहे . त्याहून फार काही वेगळं करता येईल अशी व्यवस्था त्या नाटकाच्या संहितेने ठेवलीच नाहीय . संगीत मात्र दाद देण्यासारखं झालंय . काही प्रसंग संगीतामुळेच अक्षरशः अंगावर येतात . एकूणच ही नाटय़कलाकृती म्हणून पाहता फारशी साजेशी झाली नसली तरी नाटक बरंच माहितीप्रधान आहे . आपल्याला आजवर माहीत नसलेल्या बऱ्याच गोष्टी त्यातून कळू शकतात . सौरभ नाईक – response . lokprabha @ expressindia . com सौजन्य – लोकप्रभा


खाऊ आनंदे उन्हाळा म्हटलं की हटकून आठवण येते ती आइसक्रीमची . त्याच्या रंगीबेरंगी आणि स्वादिष्ट दुनियेची ही हटके सफर… अगदी आबालवृद्धांपासून आइसक्रीम हा सर्वाचा आवडता प्रकार . कट्टर आइसक्रीम प्रेमी तर थंडीतही आइसक्रीमची मजा चाखत असतात . आता गल्लोगल्ली आइसक्रीमची दुकाने झाल्याने आणि पालकदेखील फार उदारमतवादी झाल्याने आइसक्रीमचे हट्ट लगेच पुरवले जातात . फार पूर्वी आइसक्रीम घरी तयार करणं म्हणजे एक सोहळा असायचा . आणि तो सोहळा खास उन्हाळ्याच्या सुट्टीत पार पडायचा . आइसक्रीम तयार करण्याचे भांडे माळ्यावरून काढून ते साफ करणे हा मोठाच उद्योग असायचा . त्या काळात आसपासची सगळी मंडळी या भांडय़ाचा वापर संपूर्ण आणि हक्काने करायची . आइसक्रीम तयार करण्यासाठी हे भांडे बाहेर काढल्यावर घरच्या बच्चे मंडळीची चुळबुळ सुरू व्हायची . मग एखाद्या तरुण दादाकडे बर्फ आणायचे काम सोपवले जायचे . तो बर्फ फोडून तुकडे करणे , ते करताना हळूच बर्फाचा तुकडा पळवणे , यात काय आनंद असायचा . तो थंडगार तुकडा तोंडात विरघळताना एवढा आनंद व्हायचा की त्याकरिता काकाचा एक रट्टा पण पाठीत बसलाय हे विसरायला व्हायचे . मग त्या आइसक्रीम पात्रात दुधाचे मिश्रण ओतल्यावर त्यावर बर्फ आणि मिठाचा थर देऊन ते बंद केले जायचे . खरं तर आइसक्रीम पॉट फिरवणे हे कष्टाचे काम . पण लाडका मामा आपल्या भाचरांना आइसक्रीम मिळावं म्हणून हसत हसत करायचा . हे आइसक्रीम फिरत असताना झाले का तयार म्हणून चार चारदा विचारून त्याला हैराण केले जायचे . शेवटी एकदा ते मऊ , रवाळ आइसक्रीम प्लेटमध्ये पडले की प्लेट चाटूनपुसून साफ व्हायची . पुढच्या पिढीत अजून थोडा काळ बदलला पण आइसक्रीमची क्रेझ काही कमी झाली नाही . घरी आईने तयार केलेले आइसक्रीम सेट झाले की नाही यासाठी फ्रीजचा दरवाजा दर १० मिनिटांनी उघडून आईच्या हातचा मार खाणारी पण मंडळी होती . इतकेच काय आताच्या डॉक्टर मंडळींनी बाद ठरवलेले टॉन्सिल्सचे ऑपरेशन एका पिढीने टॉन्सिल्स काढल्यानंतर भरपूर आइसक्रीम खायला मिळेल या एका आमिषावर हसत हसत केले . इंजेक्शन घेतल्यानतंर तुला आइसक्रीम देतो या बाबांच्या वाक्यावर किती जणांनी गपगुमान सुया टोचून घेतल्यात . आताच्या पिढीला यातील गंमत कळायची नाही पण एक अख्खी पिढी आइसक्रीमकरिता ‘शहाण्या’सारखी वागली आहे . . असो . या आइसक्रीम पुराणाला असे बरेच पैलू आहेत . पाचव्या शतकात ग्रीकच्या राजाने बर्फामध्ये मध आणि फळं टाकून खाण्यास सुरुवात केली आणि आइसक्रीमचा शोध लागला . हिप्पोक्रेटिस या वैद्यकतज्ज्ञाने अशा प्रकारे बर्फ खाल्ल्यास तब्येतीला चांगले ठरेल असादेखील सल्ला आपल्या रुग्णांना दिलेला आहे . चीनमध्ये ६१८ मध्ये ९४ लोकांना ‘आइस मॅन’ हे काम दिले गेले होते . दूध , पीठ आणि कापूर एकत्र करून बर्फापासून आइसक्रीम तयार करून देणे हे त्यांच्या कामाचे स्वरूप होते . इंग्लंडचा राजा चार्ल्स आपल्या आइसक्रीमच्या रेसिपीचे गुपीत जपून ठेवण्याकरिता वर्षांला ५०० पौंड त्याच्या शेफला देत असत . युरोपमध्ये आइसक्रीम हेन्री द्वितीयच्या काळात आले . त्याचे लग्न डच राजकुमारीशी झाले होते . ही डच राजकुमारी आपल्यासोबत इटालियन खानसाम्यांना घेऊन आली होती . ते आइसक्रीम बनविण्यात माहीर होते . भारतामध्ये आइसक्रीमचे दुसरे रूप ‘कुल्फी’च्या रूपात सोळाव्या शतकापासून अस्तित्वात आहे . ‘ऐन - ऐ - अकबरी’मध्ये तर हिमालयाच्या पर्वतरांगांपासून खास बर्फ वाहून आणण्यासाठी नेमलेल्या घोडेस्वाराचा खास उल्लेख आहे . दूध आटवून त्यात केशर घालून मटक्यात बंद करून कुल्फी बनवण्याच्या अनेक पद्धती आपल्याला भारतीय पाककलेच्या इतिहासात दिसतील . जसजशी फ्रिज आणि इतर औद्योगिक उत्पादनामध्ये क्रांती झाली , तसतशी आइसक्रीमची चव जगभरात पसरली . आजमितीला जवळजवळ एक हजार वेगवेगळ्या स्वादांमध्ये आइसक्रीम उपलब्ध आहे . ते जिलेटो , कुल्फी , फ्रोजन योगर्ट अशा रूपात आपल्या भेटीला येते . देश , प्रांतनुसार आइसक्रीमचे निरनिराळे स्वाद तयार केले जातात . जगातले हटके आइसक्रीम स्वाद पाहू या स्वीट अॅ्क्शन आइसक्रीम अमेरिकेच्या डेवनर प्रांतात संमाया कोपिकोला रोजच्या जेवणात पालक , बीट आणि बकरीच्या दुधापासून बनवलेले चीज खावे लागे . हे सर्व रोज खाण्याचा तिला कंटाळा आला . मग तिने चक्क या सर्वाना आइसक्रीमचे रूप दिले आणि ‘स्वीट अॅ . क्शन आइसक्रीम’ हा स्वाद अस्तित्वात आला . आर्यलडचे मर्फी आइसक्रीम आर्यलडमधील डिंगल गावात किरियन आणि सीन मर्फीचे एक छोटेसे दुकान आहे . आर्यलडमध्ये फार पूर्वी खूप दुष्काळ असायचा . त्यामुळे अन्न वाया घालवू नये असे संस्कार होते . त्यांचा स्पेशल ब्राऊन ब्रेड उरला तर दुसऱ्या दिवशी सूप किंवा इतर पदार्थात वापरला जाई . ( रात्रीचे उरलेले पदार्थ दुसऱ्या दिवशी चमचमीत करून खायला घालणे हे जगभरातल्या आयांचे सेम सूत्र आहे . ) किरियनकडे असाच कॅरमल घातलेला ब्राऊन ब्रेड खूप शिल्लक होता त्यातून मग मर्फी आइसक्रीमचा जन्म झाला . शिकागोमधील ब्लॅक डॉग जिलेटो शिकागोमध्ये जेसिकाचे आइसक्रीम पार्लर आहे . तिला आशियाई टच असलेले जिलेटो बनवायचे होते . मग तिने केळी , व्हाइट चॉकलेट आणि करी पावडर ( हो तोच आपला गरम मसाला ) याचे कॉम्बिनेशन करून खास वेगळा स्वाद तयार केला , ब्लॅक डॉग जिलेटो . ज्युरियन , न्यूयॉर्क ज्युरियन हा प्रसिद्ध फ्लेवर आहे . न्यूयॉर्कच्या चायना टाऊन आइसक्रीमचा . खास चायनिज रेड बिन्स , काळे तीळ आणि झेन बटरच्या साहाय्याने ज्युरियन हा फ्लेवर तयार झाला . याची चव तिळाचे नूडल्स आणि पीनट सॉससारखी लागते . ऑस्ट्रेलियाचे व्हिस्की प्रॉन ऑस्ट्रेलियाच्या सिम्मो आइसक्रीमचा हा फेमस फ्लेवर . व्हिस्कीमध्ये मुरवलेले प्रॉन्स वापरून हा फ्लेवर तयार करतात . मेक्सिकोमधले टकीला आइसक्रीम मेक्सिकोच्या रोजवूड हॉटेलमध्ये हा खास टकीला फ्लेवर तुमच्या भेटीस येतो . लॉस एंजलिसमधले चारकोल आइसक्रीम बरोबर वाचलंय तुम्ही . खास कोळशाच्या फ्लेवरचे आइसक्रीम ब्लॅक कोनमधून तुम्हाला सव्र्ह केले जाते . हे आइसक्रीम खाल्यानंतर जीभ आणि दात काळे पडतात . जपानचे क्रॅब आइसक्रीम जपानमध्ये होकाइदो प्रांतात खेकडय़ाच्या मांसाचा वापर करून क्रॅब आइसक्रीम तयार करतात . जपानमध्ये हे आइसक्रीम फार लोकप्रिय आहे . याखेरीज जगभरात स्क्विड आइसक्रीम , फिश अॅ ड चिप फ्लेवर आइसक्रीम , ऑयस्टर आइसक्रीम , बेकॉन आइसक्रीम , बीअर आइसक्रीम असे आइसक्रीमचे अनेकविध स्वाद आढळून येतात . आइसक्रीम संडे आवडत्या आइसक्रीमचे वेगवेगळे फ्लेवर्सचे मोठ्ठे स्कूप्स , त्यावर रंगीबेरंगी सॉस , जेली , ड्रायफ्रुट्सची पखरण . . कोणत्याही आइसक्रीम पार्लरमध्ये आइसक्रीम संडेच्या उंच ग्लासेसचे हे दृश्य . . आइसक्रीम संडेच्या जन्माची कथा पण मजेशीर आहे . बर्नर्स सोडा फाऊंटन हे टू रिव्हर्समधील आइसक्रीम शॉप होते . १८८१ पासून रविवारी आइसक्रीमवर चॉकलेट सिरप टाकून सव्र्ह करायला बर्नर्स या माणसाने सुरुवात केली . तो फक्त रविवारी ( संडे ) हे आइसक्रीम विकायचा . लवकरच हा आइसक्रीम प्रकार लोकप्रिय झाला . मग लोक त्याला इतर दिवशी हा फ्लेवर मागू लागले आणि त्याचे नामकरण झाले . ‘आइसक्रीम संडे’ . १९३९ मध्ये बर्नर्सचा मृत्यू झाला तेव्हा त्याला श्रद्धांजली वाहताना ‘शिकागो ट्रिब्यून’ ने ‘मॅन हू मेड फर्स्ट आइसक्रीम संडे इज डेड’ अशी बातमी केली होती . इव्हानस्टोन येथे १८९० मध्ये आइसक्रीम सोडा विकणाऱ्याविरुद्ध ‘ब्लू लॉ’ पास केला गेला . हा कायदा पाळण्यासाठी रविवारी तेथील आइसक्रीम दुकानदारांनी आइसक्रीम सोडय़ाऐवजी सिरप टाकून आइसक्रीम विकायला सुरुवात केली . रविवारी विकले जाणारे हे आइसक्रीम ‘आइसक्रीम संडे’ नावाने प्रसिद्ध झाले . न्यूयॉर्कच्या टॉम्कीन्स काऊंटीमध्ये प्लॅट याने आइसक्रीमवर चेरी सिरप आणि चेरी टाकून विकायला सुरुवात केली यात ‘चेरी संडे’ची सुरुवात झाली . कोन कोन आइसक्रीम कोणाला आवडत नाही ? आइसक्रीमचा कोन हातात घेऊन गप्पा मारत मारत तो संपविणे हा कित्येक हौशी ग्रुप्सचा आवडता उद्योग . ग्रुपमध्ये दोन – तीन वेगवेगळे फ्लेवर्सचे कोन घेऊन एकमेकांचे कोन ते उष्टे झाल्याची भीडभाड न बाळगता चाखणे हा तरुणाईचा वीक पॉइंट ! अशा वेळी नेमकं आपण निवडलेल्या आइसक्रीमपेक्षा नेहमी दुसऱ्याचा कोन आपल्याला जास्त स्वादिष्ट लागतो हा भाग वेगळा . . या कोनाच्या जन्माची कथा पण चक्क ११४ वर्षे जुनी आहे . अमेरिकेत सेंट लुईस येथे वर्ल्ड फेअर चे आयोजन १९०४ मध्ये करण्यात आले . अल्बर्ट नावाच्या लेबनीज व्यापाऱ्याचा यात आइसक्रीमचा स्टॉल होता . उन्हाळ्यााचे दिवस असल्याने अल्बर्टच्या या आइसक्रीमला खूप मागणी होती . त्यामुळे त्याने आणलेले आइसक्रीमचे कप सर्व संपले . पण आइसक्रीम शिल्लक होते आणि मागणीही होती . आता उरलेले आइसक्रीम कसे विकायचे , असा त्याला प्रश्न पडला होता . त्याचा बाजूचा स्टॉल होता वॅफल्सचा . उन्हाचा पारा चढलेला असल्यामुळे गरम वॅफल्स कोणी फारसे खात नव्हते . त्या वॅफल्सकडे बघून अल्बर्टच्या डोक्यात एक भन्नाट आयडिया आली . त्यांने ते वॅफल्स कोनच्या आकारात मोल्ड केले आणि त्यात आइसक्रीम भरून विकायला सुरुवात केली . त्यातून आइसक्रीम कोनाचा जन्म झाला . जगातील महागडे आइसक्रीम जगातील सर्वात महागडय़ा आइसक्रीमची किंमत ऐकून तुमचे डोळे पांढरे होणार आहेत . जगातील सर्वात महागडे आइसक्रीम आहे १ . ४ दशलक्ष डॉलर्स किमतीचे . ( नऊ कोटी रुपये अंदाजे ) लुईसाना प्रांतात अनरेड रेस्टॉरंटमध्ये हे आइसक्रीम मिळते . व्हॅनिला आइसक्रीम , स्ट्रॉबेरी , पोर्ट वाइन सॉस , मिंट आणि विशिष्ट मसाल्यापासून ते बनवले जाते . या आइसक्रीमवर सजावटीकरिता ४ . ७ कॅरटची गुलाबी हिरेजडित अंगठी असते . हे आइसक्रीम खाणे हा खरोखर ‘मिलियन डॉलर एक्सपिरियन्स’ असतो . जगातील सर्वात महागडे संडे आइसक्रीम मिळते किलीमांजरोला फक्त ६० हजार डॉलर्सना . आफ्रिकेच्या या डोंगरमाथ्यावर थ्री ट्विन्स आइसक्रीम मिळते . या संडे आइसक्रीमच्या किमतीत टांझानियाचे प्रथम श्रेणीचे विमान भाडे , पंचतारांकित हॉटेलचा राहण्याचा खर्च , टी - शर्ट आणि व्हीआयपी गाइड टूर समाविष्ट आहे . न्यूयॉर्कमधली सेरेनडिपिटी – थ्री फ्रोजन हॉट चॉकलेट ( २५ , ००० डॉलर्स ) न्यूयॉर्कमधील सेरेनडिपिटी थ्री या रेस्टॉरंटमध्ये पाच ग्रॅम सोन्याच्या पानाने सजवलेले चॉकलेट आइसक्रीम मिळते . त्याची सजावट करण्याकरिता १८ कॅरेट सोन्याचे ब्रेसलेट बनवले असून त्यात एक कॅरेटच्या लखलखत्या हिऱ्याचाही समावेश आहे . याच हॉटेलने त्याच्या ५० वर्षे पूर्ण झाल्यानिमित्त खास ‘गोल्डन संडे’ नावाचा आइसक्रीम फ्लेवर लाँच केला . हा फक्त एक हजार डॉलर्सना आहे . या संडेमध्ये व्हॅनिला , चॉकलेट , कॅडी फ्रूट्स , मार्झावेन आणि उत्कृष्ट ड्रायफ्रूट्स वापरलेली असतात . त्याची सजावट केली असते , २३ कॅरेट सोन्याच्या पानाने . . याच डेझर्ट आइसक्रीममध्ये खास ‘सिग्नेचर कॅवियर’चा स्वाददेखील उपलब्ध असतो . या आइसक्रीमचा स्वाद घेण्याकरिता ४८ तास आधी ऑर्डर नोंदवून बुकिंग करावे लागते . आपल्याकडेही अहमदाबाद येथे एक हजार रुपयांना एक स्कूप ‘माइटी मिडास’ या स्वादाचे आइसक्रीम मिळते . हॅव मोर या आइसक्रीम ब्राऊनी , हॉट फज , बेल्जियम डार्क चॉकलेट , हॅजलनट चॉकलेट या सर्वापासून बनलेल्या आइसक्रीमवर २४ कॅरेट सोन्याच्या कणांची पखरण केलेली असते . रश्मी करंदीकर – response . lokprabha @ expressindia . com सौजन्य – लोकप्रभा


तुम्हाला जर गोड स्वप्ने पडत असतील तर तुमचे मन शांत असल्याचे ते लक्षण आहे , असा निष्कर्ष संशोधकांनी काढला आहे . स्वप्न आणि उत्तम मनःस्थिती यांचा संबंध जाणून घेताना संशोधकांनी हा निष्कर्ष त्यांनी काढला आहे . आतापर्यंत मधुर स्वप्ने पडणे ही केवळ एक सकारात्मक बाजू मानली जात होती . त्यातून संशोधकांनी विविध व्याधींनी त्रस्त किंवा अस्थिर मन असलेल्या लोकांच्या स्वप्नांवरच संशोधन केले होते . मात्र या अभ्यासाच्या आधारे चांगले स्वप्न व त्याचा मनावरील परिणाम याची सकारात्मक बाजू पहिल्यांदाच पुढे आली आहे . स्वप्ने मग ती चांगली असो वा वाईट त्याच्या विविध अंगांनी अभ्यास करून , मानसिकतेशी त्याचा संबंध जोडणे आमच्या दृष्टीने महत्त्वाचे होते , असे पिलीरियन सिक्का या संशोधकांनी स्पष्ट केले . त्या अंगाने असा हा पहिलाच अभ्यास असल्याचा दावा त्यांनी केला आहे . संशोधनादरम्यान सहभागी होणाऱ्यांना चांगली व वाईट स्वप्ने याबाबत माहिती देण्यास सांगितले होते . प्रश्नावलीच्या आधारे ज्यांना चांगली स्वप्ने पडतात त्यांचे मत अधिक शांत असल्याचे तीन आठवडय़ाच्या पाहणीनंतर स्पष्ट झाले . त्यामुळे ज्या व्यक्तींची मनःस्थिती चांगली नाही त्यांना स्वप्नेही चांगली पडत नाहीत . त्यातून त्यांच्या प्रकृतीत काहीतरी गडबड आहे असे सिक्का यांनी स्पष्ट केले . ज्यांचे मन अधिक स्थिर आहे त्यांना भावनांवर नियंत्रण उत्तम प्रकारे ठेवता येते हेच या संशोधनातून सिद्ध झाल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले आहे .


परदेशात जाणाऱ्या अनेक व्यक्तींना तेथील दिवस व रात्र वेगळ्या कालावधीचे असल्याने जेटलॅगचा त्रास होतो . त्यावर माणसाच्या डोळ्यातील रेटिनात असलेल्या पेशींचा एक समूह जेटलॅग कमी करण्यास मदत करू शकतो . रेटिनातील हा पेशीसमूह जैविक घडय़ाळावर परिणाम करीत असतो . त्यावर नियंत्रण आणता आले तर जेटलॅग टाळता येऊ शकतो . रेटिनातील काही पेशी मेंदूकडे सतत संदेश पाठवत असतात . त्यावर आपले जैविक घडय़ाळ अवलंबून असते , असे एडिंगबर्ग विद्यापीठाच्या संशोधकांनी म्हटले आहे . जैविक घडय़ाळ हे प्रकाश - अंधार या बदलानुसार चालते . त्यामुळे शरीराचे तापमान , मेंदूची सक्रियता , संप्रेरक निर्मिती व इतर शरीरशास्त्रीय प्रक्रिया चालत असतात . सुप्राशियसमॅटिक न्युक्लियस हा मेंदूतील भाग जैविक घडय़ाळाचे नियंत्रण करीत असतो . त्यात अनेक रेणू सहभागी असतात . व्हॅसोप्रेसिन हे मेंदूतील संप्रेरक त्यात काम करते . उंदरांमध्ये सुप्राशियसमॅटिक न्युक्लियसकडे पाठवल्या जाणाऱ्या प्रकाश संदेशांच्या माहितीत हस्तक्षेप करण्यात आला , त्यात असे दिसून आले की , जैविक घडय़ाळ नियंत्रित करण्यात व्हेसोप्रेसिनचा मोठा वाटा असतो . त्यातूनच रेटिनातील पेशींच्या संदेशांचे वहन केले जाते . रेटिना संदेश हे सुप्राशियसमॅटिक न्युक्लियसकडे प्रकाशातील बदलाचे संदेश पाठवत असतात , पण ते काम नेमके कसे होते . हे आतापर्यंत माहिती नव्हते . यातून जैविक घडय़ाळ दुरुस्त करणारी औषधे तयार करता येतील , असे एडिंबर्ग विद्यापीठाच्या माइक लुडविग यांनी म्हटले आहे .