text: var book = {
  	"name": "Ozeasza",
  	"numChapters": 14,
  	"chapters": {
  		"1": {
  			"1": "<span>1</span> Słowo Pana, które doszło Ozeasza, syna Beeriego, w czasach Uzjasza, Jotama, Achaza, Hiskiasza, królów judzkich, i w czasach Jeroboama, syna Joasa, króla izraelskiego.",
  			"2": "<span>2</span> Początek poselstwa Pana przez Ozeasza. Pan rzekł do Ozeasza: Idź, weź sobie za żonę nierządnicę i miej z nią dzieci z nierządu, gdyż kraj przez nierząd stale odwraca się od Pana.",
  			"3": "<span>3</span> Poszedł więc i pojął Gomerę, córkę Diblaima; a ona poczęła i urodziła mu syna.",
  			"4": "<span>4</span> I rzekł Pan do niego: Daj mu na imię Jezreel, bo już wkrótce pomszczę się za przelew krwi w Jezreelu na domu Jehu i położę kres królestwu domu Izraela.",
  			"5": "<span>5</span> W owym dniu złamię łuk Izraela na równinie Jezreel.",
  			"6": "<span>6</span> Potem znowu poczęła i urodziła córkę. I rzekł Pan do niego: Daj jej na imię Niemiłowana, bo już nie będę dłużej okazywał miłości domowi Izraela ani im nigdy nie przebaczę.",
  			"7": "<span>7</span> Lecz nad domem Judy zmiłuję się i wybawię ich przez Pana, ich Boga, ale nie wybawię ich za pomocą łuku ani miecza, ani wojny, ani koni, ani jazdy.",
  			"8": "<span>8</span> A gdy odstawiła od piersi Niemiłowaną, jeszcze raz poczęła i urodziła syna.",
  			"9": "<span>9</span> I rzekł Pan: Daj mu na imię Niemójlud, bo wy nie jesteście moim ludem, a Ja nie jestem waszym Bogiem."
  		},
  		"2": {
  			"1": "<span>1</span> A liczba synów Izraela będzie jak piasek morski, którego nie można ani zmierzyć, ani zliczyć. I będzie tak, że zamiast mówić do nich: Wy nie jesteście moim ludem, będzie się do nich mówiło: Synami Boga żywego jesteście.",
  			"2": "<span>2</span> Potem zbiorą się razem synowie Judy i synowie Izraela i ustanowią nad sobą jedną głowę, i wyruszą z kraju, bo będzie wielki dzień Jezreela.",
  			"3": "<span>3</span> Mówcie do swoich braci: Ludu mój! A do swoich sióstr: Umiłowane!",
  			"4": "<span>4</span> Oskarżajcie waszą matkę, oskarżajcie, gdyż ona nie jest moją żoną, a ja nie jestem jej mężem, niech usunie znaki swojego nierządu ze swojego oblicza, a znaki swojego cudzołóstwa spomiędzy swoich piersi.",
  			"5": "<span>5</span> Bo inaczej rozbiorę ją do naga i ukażę ja taką, jaką była w dzień swojego narodzenia, i uczynię ją podobną do pustyni, i sprawię, że będzie jak wyschnięta ziemia, i umrze z pragnienia.",
  			"6": "<span>6</span> Nie będę także miłował jej dzieci, gdyż są dziećmi nierządu,",
  			"7": "<span>7</span> bo ich matka uprawiała nierząd, a ich rodzicielka postępowała bezwstydnie. Mówiła bowiem: Pobiegnę za moimi kochankami, którzy mi dają chleb i wodę, wełnę i len, oliwę i napój.",
  			"8": "<span>8</span> Dlatego oto Ja zagrodzę jej drogę cierniem i odgrodzę ją murem tak, że nie znajdzie swoich ścieżek.",
  			"9": "<span>9</span> Gdy będzie biegać za swoimi kochankami, nie dogoni ich, a gdy szukać ich będzie, nie znajdzie. Wtedy powie: Nuże, wrócę do pierwszego swojego męża, gdyż wtedy mi było lepiej niż teraz.",
  			"10": "<span>10</span> Ale ona nie wie, że to Ja dawałem jej zboże, moszcz i oliwę, dawałem jej w obfitości srebro i złoto, z którego oni robili Baala.",
  			"11": "<span>11</span> Dlatego zabiorę w swoim czasie z powrotem swoje zboże i swój moszcz w porze właściwej i pozbawię ją mojej wełny i mojego lnu, którym okrywała swoją nagość.",
  			"12": "<span>12</span> A teraz obnażę ją na oczach jej kochanków i nikt jej nie wyrwie z mojej ręki.",
  			"13": "<span>13</span> I położę kres wszelkiemu jej weselu, jej świętom, jej nowiom, jej sabatom i wszelkim jej uroczystościom.",
  			"14": "<span>14</span> I spustoszę jej winnice i jej figowe sady, o których mówiła: To jest zapłata, którą mi dali moi kochankowie. I zamienię je w leśną gęstwinę, z której się żywią zwierzęta polne.",
  			"15": "<span>15</span> I pomszczę się na niej za dni Baalów, którym spalała ofiary, i strojąc się w swoje obrączki i klejnoty, chodziła za swoimi kochankami, lecz o mnie zapomniała - mówi Pan.",
  			"16": "<span>16</span> Dlatego teraz Ja zwabię ją i zaprowadzę na pustynię, i przemówię do jej serca.",
  			"17": "<span>17</span> I dam jej tam winnice, a z doliny Achor uczynię bramę nadziei, i słuchać mnie tam będzie jak w dniach młodości i jak w dzień swojego wyjścia z ziemi egipskiej.",
  			"18": "<span>18</span> W owym dniu - mówi Pan - powie do mnie: Mężu mój! I nigdy już nie powie do mnie: Baalu mój!",
  			"19": "<span>19</span> Wtedy usunę z jej ust imiona Baalów, tak że ich imion nie będzie się już wspominać.",
  			"20": "<span>20</span> W owym dniu ustanowię dla niej przymierze ze zwierzętami polnymi i ptactwem niebieskim, i płazami ziemi, a łuk i miecz, i wojnę zniosę z ziemi i sprawię, że będzie mieszkać bezpiecznie.",
  			"21": "<span>21</span> I zaręczę cię z sobą na wieki; zaręczę cię z sobą na zasadzie sprawiedliwości i prawa, miłości i zmiłowania.",
  			"22": "<span>22</span> I zaręczę cię z sobą na zasadzie wierności, i poznasz Pana.",
  			"23": "<span>23</span> W owym dniu wysłucham - mówi Pan - wysłucham nieba, a ono wysłucha ziemi,",
  			"24": "<span>24</span> a ziemia wysłucha zboża, moszczu i oliwy, a te wysłuchają Jezreela.",
  			"25": "<span>25</span> I zasieję sobie lud w kraju, i zmiłuję się nad Niemiłowaną, i powiem do Nie-ludu: Ty jesteś moim ludem, a on powie: Boże mój!"
  		},
  		"3": {
  			"1": "<span>1</span> Potem Pan rzekł do mnie: Idź, pokochaj jeszcze kobietę, która kocha innego i cudzołoży, tak jak Pan miłuje synów Izraela, chociaż oni zwracają się do innych bogów i lubią placki z rodzynkami.",
  			"2": "<span>2</span> Nabyłem ją więc sobie za piętnaście srebrników i za półtora korca jęczmienia",
  			"3": "<span>3</span> i powiedziałem do niej: Siedź spokojnie u mnie przez wiele dni, nie uprawiaj nierządu i nie oddawaj się innemu mężczyźnie, ja też nie zbliżę się do ciebie!",
  			"4": "<span>4</span> Gdyż synowie Izraela będą przez dłuższy czas bez króla i bez księcia, bez ofiary i bez posągu, bez efodu i bez terafów.",
  			"5": "<span>5</span> Potem synowie Izraela się nawrócą i znów będą szukać Pana, swojego Boga, i Dawida, swojego króla, i w dniach ostatecznych z bojaźnią zwrócą się do Pana i jego dobroci."
  		},
  		"4": {
  			"1": "<span>1</span> Słuchajcie słowa Pana, synowie Izraela, bo Pan ma powód do skargi na mieszkańców kraju: Nie ma w kraju ani wierności, ani miłości, ani poznania Boga.",
  			"2": "<span>2</span> Jest natomiast krzywoprzysięstwo, kłamstwo, zabójstwo, kradzież, cudzołóstwo, rabunek, morderstwa idą za morderstwami.",
  			"3": "<span>3</span> Dlatego kraj okrywa się żałobą i mdleją wszyscy jego mieszkańcy wraz ze zwierzętami polnymi i ptactwem niebieskim, nawet i ryby morskie giną.",
  			"4": "<span>4</span> Lecz niech nikt nie oskarża i niech nikt nie robi zarzutów, gdyż z tobą wiodę spór, kapłanie!",
  			"5": "<span>5</span> Dlatego potkniesz się za dnia, a wraz z tobą potknie się i prorok w nocy; prowadzisz swój lud do zguby.",
  			"6": "<span>6</span> Lud mój ginie, gdyż brak mu poznania; ponieważ ty odrzuciłeś poznanie, i Ja ciebie odrzucę, abyś mi nie był kapłanem, a ponieważ zapomniałeś o zakonie swojego Boga, Ja też zapomnę o twoich dzieciach.",
  			"7": "<span>7</span> Im więcej ich jest, tym więcej grzeszą przeciwko mnie, swoją chwałę zamienili w hańbę.",
  			"8": "<span>8</span> Żyją z ofiar za grzech mojego ludu i pożądają ich winy.",
  			"9": "<span>9</span> Dlatego stanie się z ludem to, co z kapłanem; ukarzę ich za ich postępowanie i odpłacę im za ich uczynki.",
  			"10": "<span>10</span> Gdy będą jedli, nie nasycą się; będą uprawiali nierząd, lecz się nie rozmnożą, gdyż opuścili Pana, oddając się wszeteczeństwu.",
  			"11": "<span>11</span> Wino i moszcz odbiera rozum.",
  			"12": "<span>12</span> Mój lud radzi się swojego drewna, a jego kij daje mu wyrocznię, gdyż duch wszeteczeństwa ich omamił, a cudzołożąc odstąpili od swojego Boga.",
  			"13": "<span>13</span> Na szczytach gór składają ofiary, a na pagórkach spalają kadzidła, pod dębem, pod białą topolą i pod terebintem, bo ich cień jest przyjemny. Dlatego wasze córki oddają się nierządowi, a wasze młode kobiety cudzołożą.",
  			"14": "<span>14</span> Nie będę karał waszych córek za ich nierząd ani waszych młodych kobiet za ich cudzołóstwo; gdyż oni sami odchodzą na bok z nierządnicami i razem z wszetecznicami składają ofiary, a lud nierozumny ginie.",
  			"15": "<span>15</span> Jeżeli ty, Izraelu, hołdujesz nierządowi, niech Juda nie ściąga na siebie winy! Nie chodźcie więc do Gilgal i nie pielgrzymujcie do Bet-Awen, i nie przysięgajcie mówiąc: Jak żyje Pan!",
  			"16": "<span>16</span> Jeżeli Izrael znarowił się jak krowa narowista, to czy Pan ma ich paść jak jagnię na rozległej łące?",
  			"17": "<span>17</span> Efraim zaprzyjaźniony jest z bałwanami, związał się z gronem pijaków!",
  			"18": "<span>18</span> Ustawicznie uprawiają nierząd, bardziej kochają hańbę niż swoją chwałę.",
  			"19": "<span>19</span> Wicher rozniesie ich na swoich skrzydłach, a wtedy doznają hańby z powodu swoich ołtarzy."
  		},
  		"5": {
  			"1": "<span>1</span> Słuchajcie tego, wy kapłani, uważaj, domu Izraela, i nakłoń ucha, domu królewski, gdyż sąd was dosięgnie! Staliście się bowiem sidłem dla Mispy i siecią rozciągniętą na Taborze,",
  			"2": "<span>2</span> i dołem głębokim w Szittim; lecz Ja ukarzę ich wszystkich!",
  			"3": "<span>3</span> Ja znam Efraima, a Izrael nie jest skryty przede mną. To ty, Efraimie, uprawiałeś nierząd, a Izrael jest skalany.",
  			"4": "<span>4</span> Ich uczynki nie pozwalają im zawrócić do swojego Boga, gdyż duch wszeteczeństwa jest w ich sercu, tak że nie znają Pana.",
  			"5": "<span>5</span> Tak więc pycha Izraela świadczy przeciwko niemu; dlatego Izrael i Efraim upadnie z powodu swojej winy,upadnie też z nimi Juda.",
  			"6": "<span>6</span> Potem przyjdą ze swoimi trzodami i ze swoim bydłem szukać Pana, lecz go nie znajdą, wyrzekł się ich bowiem.",
  			"7": "<span>7</span> Dopuścili się zdrady wobec Pana, napłodzili dzieci nieprawego łoża, dlatego niszczyciel pożre ich wraz z ich rolami.",
  			"8": "<span>8</span> Zatrąbcie na rogu w Gibei, na trąbie w Ramie, uderzcie na alarm w Bet-Awen, siejcie popłoch w Beniaminie!",
  			"9": "<span>9</span> Efraim stanie się pustkowiem w dniu kaźni; nieodmiennny los zwiastuję plemionom Izraela.",
  			"10": "<span>10</span> Książęta judzcy postępują jak ci, którzy przesuwają granicę; wyleję na nich swój gniew jak wodę.",
  			"11": "<span>11</span> Efraim dopuszcza się gwałtu, łamie prawo, gdyż chętnie chodził za marnymi bożyszczami.",
  			"12": "<span>12</span> Lecz Ja jestem dla Efraima jak mól, a dla domu Judy jak próchnica.",
  			"13": "<span>13</span> Gdy Efraim zauważył swoją chorobę, a Juda swoją ropiejącą ranę, udał się Efraim do Asyrii, a Juda do wielkiego króla; lecz on nie może was uleczyć ani zagoić waszej rany.",
  			"14": "<span>14</span> Bo Ja wystąpię przeciw Efraimowi jak lew, a przeciw domowi Judy jak lwię; Ja sam rozszarpię i odejdę, Ja porwę i nikt ich nie wyratuje.",
  			"15": "<span>15</span> Znowu wrócę na swoje miejsce, aż zaczną szukać w skrusze mojego oblicza, zatęsknią za mną w swojej niedoli."
  		},
  		"6": {
  			"1": "<span>1</span> Chodźcie, zawróćmy do Pana! On nas rozszarpał, On nas też uleczy, zranił i opatrzy nasze rany!",
  			"2": "<span>2</span> Po dwóch dniach wskrzesi nas do życia, trzeciego dnia podniesie nas i będziemy żyli przed jego obliczem.",
  			"3": "<span>3</span> Starajmy się więc poznać, usilnie poznać Pana; że go znajdziemy, pewne jest jak zorza poranna, i przyjdzie do nas jak deszcz, jak późny deszcz, który zrasza ziemię!",
  			"4": "<span>4</span> Co ci mam uczynić, Efraimie? Co ci mam uczynić, Judo? Wszak wasza miłość jest jak obłok poranny i jak rosa, która szybko znika.",
  			"5": "<span>5</span> Dlatego ociosywałem ich przez proroków, zabijałem ich słowami moich ust, i moje prawo wzeszło jak światłość.",
  			"6": "<span>6</span> Gdyż miłości chcę, a nie ofiary, i poznania Boga, nie całopaleń.",
  			"7": "<span>7</span> Lecz oni zerwali przymierze już w Adam, tam mi się sprzeniewierzyli.",
  			"8": "<span>8</span> Gilead jest miastem złoczyńców, splamionym krwią.",
  			"9": "<span>9</span> Zgraja kapłanów podobna jest do zbójców czyhających na ludzi, mordują na drodze do Sychem, popełniają czyny ohydne.",
  			"10": "<span>10</span> W domu Izraela widziałem okropne rzeczy: Tam Efraim oddał się wszeteczeństwu, Izrael się splugawił.",
  			"11": "<span>11</span> Także dla ciebie, Judo, przygotowane jest żniwo."
  		},
  		"7": {
  			"1": "<span>1</span> Gdy odmienię los mojego ludu, gdy będę leczył Izraela, wtedy stanie się jawna wina Efraima i złość Samarii, gdyż popełniają oszustwa, złodziej włamuje się do środka, na zewnątrz rabują rozbójnicy.",
  			"2": "<span>2</span> I nie myślą w swoim sercu, że Ja pamiętam o każdym ich złym czynie. Teraz osaczyły ich uczynki ich i są przede mną.",
  			"3": "<span>3</span> Króla pozyskują sobie swoją złością, a książąt swoimi kłamstwami.",
  			"4": "<span>4</span> Wszyscy cudzołożą, są jak rozpalony piec, w którym piekarz przestaje podtrzymywać ogień, by rozczynić ciasto aż do jego zakwaszenia.",
  			"5": "<span>5</span> W uroczystym dniu naszego króla książęta upili się mocnym winem i wciągnęli go do towarzystwa naśmiewców.",
  			"6": "<span>6</span> Bo ich serce jest gorące jak piec. Ich gniew, przez całą noc uśpiony, wybucha rano jak ogień płomieniem.",
  			"7": "<span>7</span> Wszyscy są rozognieni jak piec i pożerają swoich władców; wszyscy ich królowie padają, nikt z nich nie woła do mnie.",
  			"8": "<span>8</span> Efraim zmieszał się z narodami. Efraim stał się jak placek nie obrócony.",
  			"9": "<span>9</span> Obcy zużywają jego siłę, a on o tym nie wie; nawet siwizna go przyprószyła, a on i tego nie wie.",
  			"10": "<span>10</span> A choć pycha Izraela świadczy przeciwko niemu, jednak nie nawrócili się do Pana, swojego Boga, ani w tym wszystkim go nie szukali.",
  			"11": "<span>11</span> I Efraim stał się jak gołąb głupi i nierozumny:Wzywali Egipt i udawali się do Asyrii.",
  			"12": "<span>12</span> Gdy tak chodzą, rozciągam nad nimi swoją sieć, ściągam ich w dół jak ptactwo niebieskie, łapię ich, gdy słyszę ich stado.",
  			"13": "<span>13</span> Biada im, że uciekli od mnie! Grozi im zguba, gdyż odstąpili ode mnie. A przecież to Ja ich wyzwoliłem; lecz oni rozsiewali o mnie kłamstwa.",
  			"14": "<span>14</span> I nie wołają do mnie szczerze, lecz krzyczą na swoich łożach. Nakłuwają się z powodu zboża i wina i odstępują ode mnie.",
  			"15": "<span>15</span> A Ja przecież wzmacniałem ich ramiona, oni zaś źle myśleli o mnie.",
  			"16": "<span>16</span> Zwracają się do Baala, stali się jak łuk zawodny. Toteż ich książęta padną od miecza z powodu swego zuchwałego języka i będą pośmiewiskiem w ziemi egipskiej."
  		},
  		"8": {
  			"1": "<span>1</span> Przyłóż trąbę do swoich ust jak stróż w domu Pana! Złamali bowiem moje przymierze i sprzeniewierzyli się mojemu zakonowi!",
  			"2": "<span>2</span> Krzyczą do mnie: Znamy cię, Boże!",
  			"3": "<span>3</span> Izrael odrzucił to, co dobre, niechże go ściga nieprzyjaciel!",
  			"4": "<span>4</span> Powołują królów, lecz beze mnie, ustanawiają książąt, lecz bez mojej wiedzy. Ze swojego srebra i złota uczynili sobie bałwany na własną zgubę.",
  			"5": "<span>5</span> Odrzuciłem twojego cielca, Samario! Zapłonął mój gniew przeciw nim. Jak długo dom Izraela pozostanie bez kary?",
  			"6": "<span>6</span> A przecież on nie jest bogiem! Rzemieślnik go zrobił! Zaiste - w drzazgi rozleci się cielec Samarii.",
  			"7": "<span>7</span> Bo sieją wiatr i będą zbierać burzę. Zboże nie ma kłosa, nie da więc mąki, a choćby nawet dało, obcy ją zjedzą.",
  			"8": "<span>8</span> Zginął Izrael, jest teraz wśród ludów jak naczynie, na które nie ma popytu.",
  			"9": "<span>9</span> Bo wybrali się do Asyrii - jak dziki osioł, który biega samotnie - do Egiptu, aby składać podarki miłosne.",
  			"10": "<span>10</span> Chociaż je składają wśród ludów, Ja jednak wnet ich rozproszę, tak że przestaną na jakiś czas namaszczać królów i książęta.",
  			"11": "<span>11</span> Zaiste, Efraim zbudował sobie liczne ołtarze, lecz stały się one ołtarzami grzechu.",
  			"12": "<span>12</span> Chociaż spisałem mu wiele moich wskazań, to jednak lekce je sobie ważyli jako coś obcego.",
  			"13": "<span>13</span> Lubią ofiary rzeźne i chętnie je składają, także mięso, i chętnie je jedzą, lecz Pan ich sobie nie upodobał. Będzie teraz pamiętał o ich przewinie i karać ich będzie za ich grzechy! Powrócą do Egiptu!",
  			"14": "<span>14</span> Izrael zapomiał o swoim Stworzycielu i zbudował sobie świątynie. Również Juda zbudował wiele miast obronnych. Ześlę więc ogień na jego miasta, aby zniszczył jego pałace."
  		},
  		"9": {
  			"1": "<span>1</span> Nie raduj się, Izraelu, nie wesel się jak ludy, bo odwróciłeś się w nierządzie od swojego Boga i lubiłeś zapłatę za nierząd na wszystkich klepiskach zbożowych.",
  			"2": "<span>2</span> Klepisko i prasa nie będą ich żywiły, a wino zdradzi ich.",
  			"3": "<span>3</span> Nie pozostaną w ziemi Pana; Efraim powróci do Egiptu, a w Asyrii jeść będą nieczyste pokarmy.",
  			"4": "<span>4</span> Nie będą ofiarowali Panu wina ani też nie będą mu przygotowywali ofiar rzeźnych. Ich chleb będzie dla nich chlebem żałoby; wszyscy, którzy go spożywać będą, staną się nieczystymi, bo ich chleb jest tylko dla zaspokojenia ich głodu, nie wejdzie do świątyni Pana.",
  			"5": "<span>5</span> Co uczynicie w dzień uroczysty i w dzień święta Pana?",
  			"6": "<span>6</span> Bo oto muszą pójść do Asyrii, Egipt ich zbierze, Memfis ich pogrzebie. Ich srebrne kosztowności pokryje pokrzywa, a w ich namiotach wyrośnie głóg.",
  			"7": "<span>7</span> Nadeszły dni pomsty, nadeszły dni odpłaty. Izrael wtedy pozna, czy prorok jest głupcem, mąż natchniony szalonym, z powodu twoich win i wielkiej nienawiści.",
  			"8": "<span>8</span> Efraim czyha przy namiocie proroka, sidło ptasznika jest zastawione na wszystkich jego drogach, nienawiść w domu jego Boga.",
  			"9": "<span>9</span> Są zepsuci do głębi jak w dniach Gibei; Pan będzie pamiętał o ich przewinie, ukarze ich za ich grzechy.",
  			"10": "<span>10</span> Znalazłem Izraela jak winne grona na pustyni, widziałem waszych ojców jak wczesną figę na drzewie figowym. Lecz gdy przyszli do Baal-Peor, oddali się hańbie, stali się ohydni jak to, co ukochali.",
  			"11": "<span>11</span> Efraim jest jak ptak, odlatuje ich sława; nie będzie urodzeń ani brzemienności, ani poczęcia.",
  			"12": "<span>12</span> A choćby odchowali swoje dzieci, osierocę ich, tak że nie będzie ludzi. Zaiste, biada im także, gdy się od nich odwrócę.",
  			"13": "<span>13</span> Widziałem Efraima, jak czyni zwierzyną łowną swoich synów, Efraim wyprowadza swoich synów na rzeź.",
  			"14": "<span>14</span> Daj im, Panie co im masz dać - daj im niepłodne łono i wyschnięte piersi!",
  			"15": "<span>15</span> W Gilgal skupiła się cała ich złość; zaiste, tam ich znienawidziłem. Wypędzę ich ze swojego domu z powodu ich złych uczynków. Nie będę ich już miłował. Wszyscy ich książęta to buntownicy.",
  			"16": "<span>16</span> Efraim jest powalony, ich korzeń usechł, nie wydają już owocu. Nawet gdy porodzą, uśmiercę ukochane dzieci ich łona.",
  			"17": "<span>17</span> Mój Bóg odrzuci ich, gdyż go nie słuchali; tułać się będą wśród ludów."
  		},
  		"10": {
  			"1": "<span>1</span> Izrael to bujny krzew winny, obficie owocujący. Im więcej miał owocu, tym więcej budował ołtarzy, im urodzajniejsza była jego ziemia, tym piękniejsze stawiał posągi.",
  			"2": "<span>2</span> Nieszczere było ich serce, więc teraz poniosą karę. On sam zburzy ich ołtarze, rozbije ich posągi.",
  			"3": "<span>3</span> Wszak mówią teraz: Nie mamy króla, gdyż nie boimy się Pana, a król - cóż może dla nas uczynić?",
  			"4": "<span>4</span> Mówią puste słowa, przysięgają kłamliwie, zawierają przymierza; a prawo wybuja jak trujący chwast w bruzdach polnych.",
  			"5": "<span>5</span> Obywatele Samarii drżą o cielca Bet-Awen. Tak, jego lud smuci się nad nim i opłakują go jego klechy, opłakują jego chwałę, ponieważ pójdzie od nich do niewoli.",
  			"6": "<span>6</span> I przeniosą go do Asyrii w darze dla Wielkiego Króla; Efraim okryje się hańbą, a Izrael będzie się wstydził z powodu swojego bożka.",
  			"7": "<span>7</span> Samaria będzie zburzona, jej król podobny do drzazgi na powierzchni wody.",
  			"8": "<span>8</span> I będą zniszczone wyżyny Bet-Awen, miejsca grzechu Izraela; cierń i oset wyrośnie na ich ołtarzach. Wtedy mówić będą do gór: Przykryjcie nas! a do pagórków: Padnijcie na nas!",
  			"9": "<span>9</span> Od dni Gibei grzeszyłeś, Izraelu; tam wystąpili przeciwko mnie. Czy wojna nie dosięgnie ich w Gibei?",
  			"10": "<span>10</span> Wystąpię przeciwko zbrodniarzom i ukarzę ich. Ludy zbiorą się przeciwko nim, aby ich ukarać za ich podwójną zbrodnię.",
  			"11": "<span>11</span> Efraim jest jak jałówka dobrze wyćwiczona, która chętnie młóci; więc też włożyłem jarzmo na jego piękny kark i zaprzągłem Efraima: Izrael miał orać, a Jakub włóczyć.",
  			"12": "<span>12</span> Siejcie w sprawiedliwości, żnijcie w miłości, uprawcie nowy ugór, bo już czas szukać Pana, aby przyszedł i nauczył was sprawiedliwości.",
  			"13": "<span>13</span> Lecz wy oraliście bezbożność, żęliście niegodziwość, jedliście owoc kłamstwa. Ponieważ polegałeś na swoich rydwanach i na mnóstwie swoich wojowników,",
  			"14": "<span>14</span> Przeto powstanie wrzawa wojenna pośród twojego ludu i będą zburzone wszystkie twoje warownie, tak jak Szalman zburzył Bet-Arbel w dniu walki, gdy matkę rozpłatano na trupach dzieci.",
  			"15": "<span>15</span> Taki właśnie los zgotuję wam, domu Izraela, z powodu wielkiego waszego zepsucia; w wojennej zawierusze na pewno zginie król izraelski."
  		},
  		"11": {
  			"1": "<span>1</span> Gdy Izrael był młody, pokochałem go i z Egiptu powołałem mojego syna.",
  			"2": "<span>2</span> Im częściej odzywałem się do nich, tym dalej oni odchodzili ode mnie; składali ofiary Baalom i kadzili bałwanom.",
  			"3": "<span>3</span> A przecież to Ja sam uczyłem Efraima chodzić, brałem ich na swoje ramiona, lecz oni nie wiedzieli, że to Ja ich leczyłem,",
  			"4": "<span>4</span> przyciągałem ich więzami ludzkimi, powrozami miłości, i byłem dla nich jak ten, który podnosi niemowlę do swojego policzka,i nachylałem się do nich, aby ich nakarmić.",
  			"5": "<span>5</span> Wrócą do ziemi egipskiej, i Assur będzie ich królem, bo nie chcieli się do mnie nawrócić.",
  			"6": "<span>6</span> Dlatego miecz będzie szalał w ich miastach, połamie ich zasuwy i wysiecze ich w warowniach.",
  			"7": "<span>7</span> Bo mój lud uporczywie trwa w odstępstwie ode mnie, a chociaż wzywają Baala, jednak im nie pomaga.",
  			"8": "<span>8</span> Jakże mógłbym cię porzucić, Efraimie, zaniechać ciebie, Izraelu? Jakże mógłbym zrównać ciebie z Adam, postąpić z tobą jak z Seboim? Zadrżało we mnie serce, byłem do głębi poruszony.",
  			"9": "<span>9</span> Nie wyleję mego srogiego gniewu, nie chcę ponownie zniszczyć Efraima,bo Ja jestem Bogiem, a nie człowiekiem, jestem pośród ciebie jako Święty i nie przychodzę, aby niszczyć.",
  			"10": "<span>10</span> Pójdą za Panem, który jak lew zaryczy, a gdy tak zaryczy, dzieci z drżeniem przybiegną od zachodu.",
  			"11": "<span>11</span> Przylecą z drżeniem jak ptaki z Egiptu i jak gołębie z ziemi asyryjskiej; i pozwolę im znowu mieszkać w ich domach - mówi Pan."
  		},
  		"12": {
  			"1": "<span>1</span> Efraim otoczył mnie kłamstwem, a dom Izraela fałszem; także Juda oddalił się od Boga, lecz wobec nierządników świątynnych jest wierny.",
  			"2": "<span>2</span> Efraim pasie wiatr, goni nieustannie za wschodnim wiatrem, pomnaża kłamstwo i gwałt; zawiera przymierze z Asyrią, a Egiptowi dostarcza oliwy.",
  			"3": "<span>3</span> Pan ma sporną sprawę z Izraelem, ukarze Jakuba za jego postępowanie; odpłaci mu według jego uczynków.",
  			"4": "<span>4</span> Już w łonie matki podszedł swojego brata, a będąc w pełni sił walczył z Bogiem.",
  			"5": "<span>5</span> Walcząc z aniołem zwyciężył, z płaczem błagał o zmiłowanie; w Betel znalazł Boga i tam z nim rozmawiał:",
  			"6": "<span>6</span> Pan, Bóg Zastępów, Pan imię jego.",
  			"7": "<span>7</span> Lecz ty nawróć się do swojego Boga, przestrzegaj miłości i prawa i zawsze ufaj swojemu Bogu!",
  			"8": "<span>8</span> W jego ręku - jak u Kananejczyka - jest fałszywa waga, lubi oszukiwać.",
  			"9": "<span>9</span> Efraim rzekł: Przecież wzbogaciłem się, zdobyłem dla siebie bogactwa. Lecz z całego jego dorobku nic mu nie pozostanie z powodu winy, której się dopuścił.",
  			"10": "<span>10</span> Ja, Pan, jestem twoim Bogiem od wyjścia z ziemi egipskiej; sprawię, że znowu będziesz mieszkał w namiotach jak w dniach spotkania.",
  			"11": "<span>11</span> Przemawiałem do proroków, Ja też zsyłałem wiele widzeń, a przez proroków przedkładałem przypowieści.",
  			"12": "<span>12</span> W Gilead panuje nikczemność, kochają się w marności, w Gilgal składają ofiary cielcom. Dlatego ich ołtarze staną się jak kupy kamieni w bruzdach pól.",
  			"13": "<span>13</span> Gdy Jakub uciekł na pola aramejskie, Izrael musiał służyć za kobietę i za kobietę pilnować trzód.",
  			"14": "<span>14</span> Lecz potem Pan przez proroka wyprowadził Izraela z Egiptu, prorok także go strzegł.",
  			"15": "<span>15</span> Lecz Efraim sprawiał mu gorzkie zmartwienie, dlatego jego Pan zrzuci na niego winę krwi i odpłaci mu za jego haniebne czyny."
  		},
  		"13": {
  			"1": "<span>1</span> Dopóki Efraim przemawiał zgodnie z moimi przykazaniami, cieszył się wzięciem w Izraelu. Potem z powodu Baala ściągnął na się winę i zmarniał.",
  			"2": "<span>2</span> A teraz grzeszą dalej, bo ze swojego srebra uczynili sobie lane posążki, bałwany według swojego pomysłu, a to wszystko jest robotą rzemieślników. Potem sami mówią: Składajcie im ofiary! A ludzie całują cielce.",
  			"3": "<span>3</span> Dlatego staną się jak obłok poranny i jak rosa, która szybko znika lub jak plewa porwana z klepiska i jak dym z okna.",
  			"4": "<span>4</span> Bo Ja, Pan, jestem twoim Bogiem od wyjścia z ziemi egipskiej, a Boga oprócz mnie nie powinieneś znać i poza mną nie ma zbawiciela.",
  			"5": "<span>5</span> Ja cię pasłem na pustyni, w kraju spiekoty.",
  			"6": "<span>6</span> Lecz gdy sobie znaleźli pastwiska, nasycili się; a gdy się nasycili, ich serce urosło w dumę, dlatego o mnie zapomnieli.",
  			"7": "<span>7</span> Dlatego stanę się dla nich jak lew, będę czyhał jak pantera przy drodze,",
  			"8": "<span>8</span> napadnę na nich jak niedźwiedzica, której wzięto młode, i rozedrę w piersi ich serce. Pożrę ich tam jak lwica; rozszarpie ich dziki zwierz.",
  			"9": "<span>9</span> Zgubię cię, Izraelu, któż ci pomoże?",
  			"10": "<span>10</span> Gdzie jest teraz twój król, aby ci pomógł? Gdzie są wszyscy twoi wodzowie, aby cię bronili, - ci, o których mówiłeś: Daj mi króla i książąt!",
  			"11": "<span>11</span> Dałem ci króla w moim gniewie, lecz w moim uniesieniu zabieram go.",
  			"12": "<span>12</span> Wina Efraima jest dobrze zapisana, jego grzech jest zachowany bezpiecznie.",
  			"13": "<span>13</span> Ogarniają go bóle rodzącej, lecz on jest dzieckiem niemądrym, gdyż nie przebija w czasie właściwym matczynego łona.",
  			"14": "<span>14</span> Mamże ich wyzwolić z krainy umarłych, od śmierci ich wykupić? O, śmierci, gdzież są twoje plagi, o, piekło, gdzież jest twoja zaraza? Moje oczy nie znają litości.",
  			"15": "<span>15</span> Choćby się rozwinął bujnie jak sitowie, powieje wiatr wschodni, zerwie się wiatr Pana od pustyni i wyschnie jego źródło, i wysuszy się jego zdrój; On spustoszy swój kraj i wszystkie cenne dobra.",
  			"16": "<span>16</span> Samaria odpokutuje, gdyż zbuntowała się przeciwko swojemu Bogu; padną od miecza, jej niemowlęta będą roztrzaskane o skałę, a jej brzemienne rozprute."
  		},
  		"14": {
  			"1": "<span>1</span> Nawróć się, Izraelu, do Pana, swojego Boga, gdyż upadłeś przez własną winę!",
  			"2": "<span>2</span> Weźcie ze sobą słowa skruchy i nawróćcie się do Pana! Mówcie do niego: Odpuść nam wszelką winę i przyjmij naszą prośbę, a my złożymy ci w ofierze owoce naszych warg!",
  			"3": "<span>3</span> Asyria nie będzie naszym wybawcą, nie będziemy już jeździć na koniach i mówić do dzieła naszych rąk: Boże nasz! Gdyż u ciebie sierota znajduje zmiłowanie.",
  			"4": "<span>4</span> Uleczę ich odstępstwo, dobrowolnie okażę im miłość, gdyż odwrócił się od nich mój gniew.",
  			"5": "<span>5</span> Będę dla Izraela jak rosa, tak że rozkwitnie jak lilia i zapuści korzenie jak topola.",
  			"6": "<span>6</span> Pędy jego rozrosną się i będzie okazały jak drzewo oliwne, a jego woń będzie jak kadzidło.",
  			"7": "<span>7</span> Wrócą i będą mieszkać w moim cieniu, uprawiać będą zboże; zakwitną jak krzew winny, który będzie sławny jak wino libańskie.",
  			"8": "<span>8</span> Efraimie! Na cóż ci jeszcze bałwany? Wysłucham go i wejrzę na niego łaskawie. Jestem jak cyprys zielony, dzięki mnie wyrośnie twój owoc.",
  			"9": "<span>9</span> Kto mądry, niech to zrozumie, kto rozumny, niech to pozna; gdyż drogi Pana są proste, sprawiedliwi nimi chodzą, lecz bezbożni na nich upadają."
  		}
  	}
  };
  module.exports = book;