text: var book = {
  	"name": "Jakuba",
  	"numChapters": 5,
  	"chapters": {
  		"1": {
  			"1": "<span>1</span> Jakub, sługa Boga i Pana Jezusa Chrystusa, pozdrawia dwanaście pokoleń, które żyją w rozproszeniu.",
  			"2": "<span>2</span> Poczytujcie to sobie za najwyższą radość, bracia moi, gdy rozmaite próby przechodzicie,",
  			"3": "<span>3</span> wiedząc, że doświadczenie wiary waszej sprawia wytrwałość,",
  			"4": "<span>4</span> wytrwałość zaś niech prowadzi do dzieła doskonałego, abyście byli doskonali i nienaganni, nie mający żadnych braków.",
  			"5": "<span>5</span> A jeśli komu z was brak mądrości, niech prosi Boga, który wszystkich obdarza chętnie i bez wypominania, a będzie mu dana.",
  			"6": "<span>6</span> Ale niech prosi z wiarą, bez powątpiewania; kto bowiem wątpi, podobny jest do fali morskiej, przez wiatr tu i tam miotanej.",
  			"7": "<span>7</span> Przeto niechaj nie mniema taki człowiek, że coś od Pana otrzyma,",
  			"8": "<span>8</span> człowiek o rozdwojonej duszy, chwiejny w całym swoim postępowaniu.",
  			"9": "<span>9</span> A niech brat ubogi chlubi się z wywyższenia swego,",
  			"10": "<span>10</span> bogaty zaś z poniżenia swego, gdyż przeminie jak kwiat trawy.",
  			"11": "<span>11</span> Albowiem słońce wzeszło z żarem swoim i wysuszyło trawę, i kwiat jej opadł, i uległo zniszczeniu piękno jego wyglądu; tak zmarnieje i bogacz na drogach swoich.",
  			"12": "<span>12</span> Błogosławiony mąż, który wytrwa w próbie, bo gdy wytrzyma próbę, weźmie wieniec żywota, obiecany przez Boga tym, którzy go miłują.",
  			"13": "<span>13</span> Niechaj nikt, gdy wystawiony jest na pokusę, nie mówi: Przez Boga jestem kuszony; Bóg bowiem nie jest podatny na pokusy ani sam nikogo nie kusi.",
  			"14": "<span>14</span> Lecz każdy bywa kuszony przez własne pożądliwości, które go pociągają i nęcą;",
  			"15": "<span>15</span> potem, gdy pożądliwość pocznie, rodzi grzech, a gdy grzech dojrzeje, rodzi śmierć.",
  			"16": "<span>16</span> Nie błądźcie, umiłowani bracia moi.",
  			"17": "<span>17</span> Wszelki datek dobry i wszelki dar doskonały zstępuje z góry od Ojca światłości; u niego nie ma żadnej odmiany ani nawet chwilowego zaćmienia.",
  			"18": "<span>18</span> Gdy zechciał, zrodził nas przez Słowo prawdy, abyśmy byli niejako pierwszym zarodkiem jego stworzeń.",
  			"19": "<span>19</span> Wiedzcie to, umiłowani bracia moi. A niech każdy człowiek będzie skory do słuchania, nieskory do mówienia, nieskory do gniewu.",
  			"20": "<span>20</span> Bo gniew człowieka nie czyni tego, co jest sprawiedliwe u Boga.",
  			"21": "<span>21</span> Przeto odrzućcie wszelki brud i nadmiar złości i przyjmijcie z łagodnością wszczepione w was Słowo, które może zbawić dusze wasze.",
  			"22": "<span>22</span> A bądźcie wykonawcami Słowa, a nie tylko słuchaczami, oszukującymi samych siebie.",
  			"23": "<span>23</span> Bo jeśli ktoś jest słuchaczem Słowa, a nie wykonawcą, to podobny jest do człowieka, który w zwierciadle przygląda się swemu naturalnemu obliczu;",
  			"24": "<span>24</span> bo przypatrzył się sobie i odszedł, i zaraz zapomniał, jakim jest.",
  			"25": "<span>25</span> Ale kto wejrzał w doskonały zakon wolności i trwa w nim, nie jest słuchaczem, który zapomina, lecz wykonawcą; ten będzie błogosławiony w swoim działaniu.",
  			"26": "<span>26</span> Jeśli ktoś sądzi, że jest pobożny, a nie powściąga języka swego, lecz oszukuje serce swoje, tego pobożność jest bezużyteczna.",
  			"27": "<span>27</span> Czystą i nieskalaną pobożnością przed Bogiem i Ojcem jest to: nieść pomoc sierotom i wdowom w ich niedoli i zachowywać siebie nie splamionym przez świat."
  		},
  		"2": {
  			"1": "<span>1</span> Bracia moi, nie czyńcie różnicy między osobami przy wyznawaniu wiary w Jezusa Chrystusa, naszego Pana chwały.",
  			"2": "<span>2</span> Bo gdyby na wasze zgromadzenie przyszedł człowiek ze złotymi pierścieniami na palcach i we wspaniałej szacie, a przyszedłby też ubogi w nędznej szacie,",
  			"3": "<span>3</span> a wy zwrócilibyście oczy na tego, który nosi wspaniałą szatę i powiedzielibyście: Ty usiądź tu wygodnie, a ubogiemu powiedzielibyście: Ty stań sobie tam lub usiądź u podnóżka mego,",
  			"4": "<span>4</span> to czyż nie uczyniliście różnicy między sobą i nie staliście się sędziami, którzy fałszywie rozumują?",
  			"5": "<span>5</span> Posłuchajcie, bracia moi umiłowani! Czyż to nie Bóg wybrał ubogich w oczach świata, aby byli bogatymi w wierze i dziedzicami Królestwa, obiecanego tym, którzy go miłują?",
  			"6": "<span>6</span> Wy zaś wzgardziliście ubogim. Czyż nie bogacze ciemiężą was i nie oni ciągną was do sądów?",
  			"7": "<span>7</span> Czy to nie oni zniesławiają zacne dobre imię, które zostało nad wami wezwane?",
  			"8": "<span>8</span> Jeśli jednak wypełniacie zgodnie z Pismem królewskie przykazanie: Będziesz miłował bliźniego swego jak siebie samego, dobrze czynicie.",
  			"9": "<span>9</span> Lecz jeśli czynicie różnicę między osobami, popełniacie grzech i jesteście uznani przez zakon za przestępców.",
  			"10": "<span>10</span> Ktokolwiek bowiem zachowa cały zakon, a uchybi w jednym, stanie się winnym wszystkiego.",
  			"11": "<span>11</span> Bo Ten, który powiedział: Nie cudzołóż, powiedział też: Nie zabijaj; jeżeli więc nie cudzołożysz, ale zabijasz, jesteś przestępcą zakonu.",
  			"12": "<span>12</span> Tak mówcie i czyńcie, jak ci, którzy mają być sądzeni przez zakon wolności.",
  			"13": "<span>13</span> Nad tym, który nie okazał miłosierdzia, odbywa się sąd bez miłosierdzia, miłosierdzie góruje nad sądem.",
  			"14": "<span>14</span> Cóż to pomoże, bracia moi, jeśli ktoś mówi, że ma wiarę, a nie ma uczynków? Czy wiara może go zbawić?",
  			"15": "<span>15</span> Jeśli brat albo siostra nie mają się w co przyodziać i brakuje im powszedniego chleba,",
  			"16": "<span>16</span> a ktoś z was powiedziałby im: Idźcie w pokoju, ogrzejcie się i nasyćcie, a nie dalibyście im tego, czego ciało potrzebuje, cóż to pomoże?",
  			"17": "<span>17</span> Tak i wiara, jeżeli nie ma uczynków, martwa jest sama w sobie.",
  			"18": "<span>18</span> Lecz powie ktoś: Ty masz wiarę, a ja mam uczynki; pokaż mi wiarę swoją bez uczynków, a ja ci pokażę wiarę z uczynków moich.",
  			"19": "<span>19</span> Ty wierzysz, że Bóg jest jeden? Dobrze czynisz; demony również wierzą i drżą.",
  			"20": "<span>20</span> Chcesz przeto poznać, nędzny człowieku, że wiara bez uczynków jest martwa?",
  			"21": "<span>21</span> Czyż Abraham, praojciec nasz, nie został usprawiedliwiony z uczynków, gdy ofiarował na ołtarzu Izaaka, syna swego?",
  			"22": "<span>22</span> Widzisz, że wiara współdziałała z uczynkami jego i że przez uczynki stała się doskonała.",
  			"23": "<span>23</span> I wypełniło się Pismo, które mówi: I uwierzył Abraham Bogu i poczytane mu to zostało ku usprawiedliwieniu, i nazwany został przyjacielem Boga.",
  			"24": "<span>24</span> Widzicie, że człowiek bywa usprawiedliwiony z uczynków, a nie jedynie z wiary.",
  			"25": "<span>25</span> W podobny sposób i Rahab, nierządnica, czyż nie z uczynków została usprawiedliwiona, gdy przyjęła posłów i wypuściła ich inną drogą?",
  			"26": "<span>26</span> Bo jak ciało bez ducha jest martwe, tak i wiara bez uczynków jest martwa."
  		},
  		"3": {
  			"1": "<span>1</span> Niechaj niewielu z was zostaje nauczycielami, bracia moi, gdyż wiecie, że otrzymamy surowszy wyrok.",
  			"2": "<span>2</span> Dopuszczamy się bowiem wszyscy wielu uchybień; jeśli kto w mowie nie uchybia, ten jest mężem doskonałym, który i całe ciało może utrzymać na wodzy.",
  			"3": "<span>3</span> A jeśli koniom wkładamy w pyski wędzidła, aby nam były posłuszne, to kierujemy całym ich ciałem.",
  			"4": "<span>4</span> Także i okręty, chociaż są tak wielkie i gwałtownymi wichrami pędzone, kierowane bywają maleńkim sterem tam, dokąd chce wola sternika.",
  			"5": "<span>5</span> Tak samo i język jest małym członkiem, lecz pyszni się z wielkich rzeczy. Jakże wielki las zapala mały ogień!",
  			"6": "<span>6</span> I język jest ogniem; język jest wśród naszych członków swoistym światem nieprawości; kala on całe ciało i rozpala bieg życia, sam będąc rozpalony przez piekło.",
  			"7": "<span>7</span> Bo wszelki rodzaj dzikich zwierząt i ptaków, płazów i stworzeń morskich może być ujarzmiony i został ujarzmiony przez rodzaj ludzki.",
  			"8": "<span>8</span> Natomiast nikt z ludzi nie może ujarzmić języka, tego krnąbrnego zła, pełnego śmiercionośnego jadu.",
  			"9": "<span>9</span> Nim wysławiamy Pana i Ojca i nim przeklinamy ludzi, stworzonych na podobieństwo Boże;",
  			"10": "<span>10</span> z tych samych ust wychodzi błogosławieństwo i przekleństwo. Tak, bracia moi, być nie powinno.",
  			"11": "<span>11</span> Czy źródło wydaje z tego samego otworu wodę słodką i gorzką?",
  			"12": "<span>12</span> Czy drzewo figowe, bracia moi, może rodzić oliwki albo winna latorośl figi? Tak też słony zdrój nie może wydać słodkiej wody.",
  			"13": "<span>13</span> Czy jest między wami ktoś mądry i rozumny? Niech to pokaże przez dobre postępowanie uczynkami swymi, nacechowanymi łagodnością i mądrością.",
  			"14": "<span>14</span> Jeśli jednak gorzką zazdrość i kłótliwość macie w sercach swoich, to przynajmniej nie przechwalajcie się i nie kłamcie wbrew prawdzie.",
  			"15": "<span>15</span> Nie jest to mądrość, która z góry zstępuje, lecz przyziemna, zmysłowa, demoniczna.",
  			"16": "<span>16</span> Bo gdzie jest zazdrość i kłótliwość, tam niepokój i wszelki zły czyn.",
  			"17": "<span>17</span> Ale mądrość, która jest z góry, jest przede wszystkim czysta, następnie miłująca pokój, łagodna, ustępliwa, pełna miłosierdzia i dobrych owoców, nie stronnicza, nie obłudna.",
  			"18": "<span>18</span> A owoc sprawiedliwości bywa zasiewany w pokoju przez tych, którzy pokój czynią."
  		},
  		"4": {
  			"1": "<span>1</span> Skądże spory i skąd walki między wami? Czy nie pochodzą one z namiętności waszych, które toczą bój w członkach waszych?",
  			"2": "<span>2</span> Pożądacie, a nie macie; zabijacie i zazdrościcie, a nie możecie osiągnąć; walczycie i spory prowadzicie. Nie macie, bo nie prosicie.",
  			"3": "<span>3</span> Prosicie, a nie otrzymujecie, dlatego że źle prosicie, zamyślając to zużyć na zaspokojenie swoich namiętności.",
  			"4": "<span>4</span> Wiarołomni, czy nie wiecie, że przyjaźń ze światem, to wrogość wobec Boga? Jeśli więc kto chce być przyjacielem świata, staje się nieprzyjacielem Boga.",
  			"5": "<span>5</span> Albo czy sądzicie, że na próżno Pismo mówi: Zazdrośnie chce On mieć tylko dla siebie ducha, któremu dał w nas mieszkanie?",
  			"6": "<span>6</span> Owszem, większą jeszcze okazuje łaskę, gdyż mówi: Bóg się pysznym przeciwstawia, a pokornym łaskę daje.",
  			"7": "<span>7</span> Przeto poddajcie się Bogu, przeciwstawcie się diabłu, a ucieknie od was.",
  			"8": "<span>8</span> Zbliżcie się do Boga, a zbliży się do was. Obmyjcie ręce, grzesznicy, i oczyśćcie serca, ludzie o rozdwojonej duszy.",
  			"9": "<span>9</span> Biadajcie i smućcie się, i płaczcie; śmiech wasz niech się w żałość obróci, a radość w przygnębienie.",
  			"10": "<span>10</span> Uniżcie się przed Panem, a wywyższy was.",
  			"11": "<span>11</span> Nie obmawiajcie jedni drugich, bracia. Kto obmawia lub osądza brata swego, obmawia zakon i osądza zakon; jeżeli zaś osądzasz zakon, nie jesteś wykonawcą zakonu, lecz sędzią.",
  			"12": "<span>12</span> Jeden jest zakonodawca i sędzia, Ten, który może zbawić i zatracić. Ty zaś kim jesteś, że osądzasz bliźniego?",
  			"13": "<span>13</span> A teraz wy, którzy mówicie: Dziś albo jutro pójdziemy do tego lub owego miasta, zatrzymamy się tam przez jeden rok i będziemy handlowali i ciągnęli zyski,",
  			"14": "<span>14</span> wy, którzy nie wiecie, co jutro będzie. Bo czymże jest życie wasze? Parą jesteście, która ukazuje się na krótko, a potem znika.",
  			"15": "<span>15</span> Zamiast tego, winniście mówić: Jeżeli Pan zechce, będziemy żyli i zrobimy to lub owo.",
  			"16": "<span>16</span> Wy natomiast chełpicie się przechwałkami swoimi; wszelka tego rodzaju chełpliwość jest zła.",
  			"17": "<span>17</span> Kto więc umie dobrze czynić, a nie czyni, dopuszcza się grzechu."
  		},
  		"5": {
  			"1": "<span>1</span> A teraz wy, bogacze, płaczcie i narzekajcie nad nieszczęściami, jakie na was przyjdą.",
  			"2": "<span>2</span> Bogactwo wasze zmarniało, a szaty wasze mole zjadły.",
  			"3": "<span>3</span> Złoto wasze i srebro zaśniedziało, a śniedź ich świadczyć będzie przeciwko wam i strawi ciała wasze jak ogień. Nagromadziliście skarby w dniach, które się mają ku końcowi.",
  			"4": "<span>4</span> Oto zapłata, zatrzymana przez was robotnikom, którzy zżęli pola wasze, krzyczy, a wołania żeńców dotarły do uszu Pana Zastępów.",
  			"5": "<span>5</span> Żyliście na ziemi w zbytku i w rozkoszach, utuczyliście serca wasze na dzień uboju.",
  			"6": "<span>6</span> Wydaliście skazujący wyrok i zabiliście sprawiedliwego; nie opiera się wam.",
  			"7": "<span>7</span> Przeto bądźcie cierpliwi, bracia, aż do przyjścia Pana. Oto rolnik cierpliwie oczekuje cennego owocu ziemi, aż spadnie wczesny i późniejszy deszcz.",
  			"8": "<span>8</span> Bądźcie i wy cierpliwi, umocnijcie serca swoje, bo przyjście Pana jest bliskie.",
  			"9": "<span>9</span> Nie narzekajcie, bracia, jedni na drugich, abyście nie byli sądzeni; oto sędzia już u drzwi stoi.",
  			"10": "<span>10</span> Bracia, za przykład cierpienia i cierpliwości bierzcie proroków, którzy przemawiali w imieniu Pańskim.",
  			"11": "<span>11</span> Oto za błogosławionych uważamy tych, którzy wytrwali. Słyszeliście o wytrwałości Joba i oglądaliście zakończenie, które zgotował Pan, bo wielce litościwy i miłosierny jest Pan.",
  			"12": "<span>12</span> A przede wszystkim, bracia moi, nie przysięgajcie ani na niebo, ani na ziemię, ani nie składajcie żadnej innej przysięgi; ale niech wasze \"tak\" będzie \"tak\", a wasze \"nie\" niech będzie \"nie\", abyście nie byli pociągnięci pod sąd.",
  			"13": "<span>13</span> Cierpi kto między wami? Niech się modli. Weseli się kto? Niech śpiewa pieśni.",
  			"14": "<span>14</span> Choruje kto między wami? Niech przywoła starszych zboru i niech się modlą nad nim, namaściwszy go oliwą w imieniu Pańskim.",
  			"15": "<span>15</span> A modlitwa płynąca z wiary uzdrowi chorego i Pan go podźwignie; jeżeli zaś dopuścił się grzechów, będą mu odpuszczone.",
  			"16": "<span>16</span> Wyznawajcie tedy grzechy jedni drugim i módlcie się jedni za drugich, abyście byli uzdrowieni. Wiele może usilna modlitwa sprawiedliwego.",
  			"17": "<span>17</span> Eliasz był człowiekiem podobnym do nas i modlił się usilnie, żeby nie było deszczu i nie było deszczu na ziemi przez trzy lata i sześć miesięcy.",
  			"18": "<span>18</span> Potem znowu modlił się i niebo spuściło deszcz, i ziemia wydała swój plon.",
  			"19": "<span>19</span> Bracia moi, jeśli kto spośród was zboczy od prawdy, a ktoś go nawróci,",
  			"20": "<span>20</span> niech wie, że ten, kto nawróci grzesznika z błędnej drogi jego, wybawi duszę jego od śmierci i zakryje mnóstwo grzechów."
  		}
  	}
  };
  module.exports = book;