text: Əvvəlcə sunaminin nə olduğun bilək: yaponca mənası liman dalğası və ya nəhəng dalğa deməkdir. Okean və ya dəniz dibində zəlzələ, meteorit düşməsi, dənizin altında nüvə partlayışları, vulkan püskürməsi ilə əlaqədar döşəmənin çökməsi, yerin yerdəyişməsi kimi tektonik hadisələr nəticəsində dənizə keçən enerji nəticəsində yaranan uzunmüddətli dəniz dalğalarıdır. Bundan əlavə, qasırğalar sunamilərə də səbəb ola bilər. Sunamilərin 80%-i Sakit Okeanda baş verir. Tarixdə baş vermiş ən böyük və dəhşətli sunami 1771-ci il aprelin 24-də Yaponiyanın Ryuku adasında olub. Dalğaların hündürlüyü 85 metrə kimi qalxıb və İşikaka adasın Yer üzündən silib. 30 mindən çox insan ölüb. Dalğalar Saxalin adasına kimi gəlib çatıb. Tarixdə ən çox zəlzələ və sunamilər də Yaponiyada olub. Çünki bu ölkə tektonik qırılma zonasının üstündə yerləşir. Asiya və Şimali Amerika litosfer tavalarının birləşdiyi yerdə. Ən çox dağıntı baş vermiş sunami isə 1856-cı ildə Lissabondakı 8.5 bal gücündə baş verən zəlzılədən yaranmış 38 mt gündürlüyə qalxan sunami dalğaları olub. Portuqaliya, İspaniya və Mərakeş sahillərin viran edib, 18 min insan ölüb. Artıq dünyadakı bütün tektonik zonalar, passiv vulkanlar belə aktivləşib. 2025-ci ilə kimi dəhşətli zəlzələlər, vulkanlar baş verəcək! Qeyd: şəkil 2 gün əvvəl Yaponiyada baş vermiş sunamiyə aiddir. 50 min əhalisi olan qəsəbənin sulara qərq olunduğu görsənir.