text: Yer səthində  tapılan qızıl resurslarının əksəriyyəti kosmik və vulkanik mənşəlidir, yəni ya yerə düşən meteor parçalarından gəlir, ya da vulkan püskürməsindən bir qismi səthə çıxır və axar sular vasitəsilə süzülür. Çaylarda teştlə yığılan və ya iri texnikalarla qazma üsulu ilə palçıqdan süzülüb yığılan qızılların mənşəyi məhz bu iki səbəbdən qaynaqlanır. Yeraltı nüvə mənşəli qızıl yataqları isə tamam başqa mövzudur. Qızıl filizindən təmiz qızılı çıxartmaq uzun və bahalı prosedurdur