Alfred Pauletto (Künstlername Alfredo Pauletto, auch APC; * 19. Oktober 1927 in Bischofszell (TG); † 24. Dezember 1985 in Arlesheim (BL)) war ein Schweizer Kunstmaler, Grafiker, Zeichner und Illustrator. Er war ein Vertreter der Abstrakten Kunst und des Informel in der Schweiz.

Leben
Alfred Pauletto war im Kanton Thurgau als Sohn des Alfredo und der Maria Candio geboren und wuchs zuerst in Gossau auf, bis die Familie 1932 nach Basel zog. 1942–1947 absolvierte er in der Grafik-Fachklasse die Kunstgewerbeschule, wo er seine erste Frau Maya Pauletto kennenlernte. Neben Grafik belegte er zusätzlich den Zeichenunterricht von Walter Bodmer und Theo Eble, sowie den Schriftenmalunterricht von Theo Ballmer und Jan Tschichold. Er schloss 1947 ab. In der Schule lernte er Cioma Schönhaus kennen. Über Paulettos Ausbildungszeit erinnert sich Schönhaus wie folgt:

Die Gebrauchsgrafik wählte er bewusst als Beruf und Haupterwerbsquelle, um frei zu sein und seine künstlerischen Anliegen ohne materiellen Druck und Vorgaben verwirklichen zu können. , berichtete Cioma Schönhaus.

Zwischen 1949 und 1961 wurde ihm zweimal der Preis des Kunstkredits Basel-Stadt, und zweimal der Eidgenössische Preis für freie Kunst (damals Eidgenössisches Kunststipendium) verliehen. Das im Jahre 1956 mit dem 1. Preis des Kunstkredits versehene Tafelbild "Blechmusik" wurde vom Kanton erworben, um das Niederholzschulhaus zu schmücken.

Fast zwanzig Jahre lang war er als Prüfungsexperte für Grafik an der Gewerbeschule Basel tätig. Ab 1950 war er als selbständiger Grafiker tätig (Grafik-Atelier), wobei er fast ausschliesslich für eine Auftraggeberin gearbeitet hat: die Ciba AG. Jahrelang gestaltete Pauletto die CIBA Blätter (Hauszeitschrift; erschien 6 Mal jährlich) und das CIBA Journal sowie gelegentlich auch medizinische Unterlagen und Werbematerial. Als Mitglied des Bundes Graphischer Gestalter (BGG) fungierte er zwei Jahre als deren Präsident.

1948 machte Alfred Pauletto seine erste Studienreise nach Paris, wo er immer wieder zurückreiste und sich mit seinem ehemaligen Mitschüler aus der Gewerbeschule Basel Jean Tinguely traf. Dort entdeckte er das Informel, eine Stilrichtung der abstrakten Kunst, die kurz vorher in den Pariser Ateliers entstanden war. Ein anderes beliebtes Ziel für seine Studien war natürlich Italien von Nord bis Süd, insbesondere Florenz, das er regelmässig besuchte. Er machte ausserdem einen ausgedehnten Studienaufenthalt im Schweizerischen Institut in Rom.

Pauletto nahm an einer Ausstellung erstmals 1955 in Zürich teil, während seine erste Einzelausstellung 1958 ebenfalls in Zürich stattfand. 1962 brachte er zusammen mit Hans Erni, Celestino Piatti, Hugo Wetli und Kurt Wirth ein Projekt zum Thema "Graphiker als Maler" im Kunstverein Olten zustande. Im gleichen Jahr fand er Eintrag in das Allgemeine Lexikon der bildenden Künstler des XX. Jahrhunderts.Er blieb mit zeitgenössischen Schweizer Malern und Grafikgestaltern wie Donald Brun, Walter Bosshardt, Roger Humbert und insbesondere Herbert Leupin und Cioma Schönhaus lebenslang freundschaftlich verbunden. Ab 1978 trat Alfred Pauletto auch als Galerist auf, indem er an der Unteren Rheingasse einen "Künstler-Treffpunkt" mit einer Galerie namens "Zur Löwenschmiede" gründete, wo seitdem diverse Basler Maler ausgestellt haben.

Alfred Pauletto wählte sich als Künstlername Alfredo Pauletto, dessen italienischen Klang er besser geeignet für ein künstlerisches Auftreten erachtete. Um die 1970er Jahre begann er, seine Werke auch mit APC, die Abkürzung für "Alfredo Pauletto Candio", zu unterzeichnen, dessen Hintergrund Hans Jürg Kupper folgendermassen erklärt hat: Alfred Pauletto fand auf dem Friedhof am Hörnli seine letzte Ruhestätte.

Werk
Paulettos erste Gemälde gehen bereits auf die Studienzeit zurück und waren dem Kubismus und der Gegenständlichkeit zuzuordnen. Indem er das Gegenständliche in seine Einzelteile zerlegte kam er zur Abstraktion. Mit Werken wie "Gewebe" behauptete er sich als Vertreter der informellen Kunst. Während der 1950er Jahre erstellte er vor allem Wand- und Tafelmalerei und andere Grossformate, offensichtlich in Anlehnung an das italienische Fresko. Er gebrauchte dabei vorwiegend die Öltechnik, entwickelte aber auch Mischtechniken aus Öl, Sand und Teer. Letztere erlaubten es, neben Form, Farbe und Perspektive auch Strukturen hervorzuheben, womit Pauletto dem Informel eine weitere Dimension verleihen konnte. Wert legte er stets auf gut ausgelesenes Material: seine Farben hat er zeitweise selber mit Pigmenten und Kalk hergestellt und probierte sich auch in Eiweisslasuren.

Dass Alfred Pauletto  von ausländischen abstrakten Malern  hatte erachtete die Kunstkritik seit Anbeginn seines Schaffens als .

1959 machte Alfredo Pauletto seine erste Reise nach Japan, wo er in Osaka, Kyōto, Nara und schliesslich Tokio weilte. Er brachte seine Kunstwerke aus der Schweiz mit und führte drei Einzelausstellungen durch, davon eine in der Haku-ho Gallery in Osaka gekoppelt mit Fotogrammen des Basler Fotografen Roger Humbert, ein Freund aus der Gewerbeschule. Er . Einige Werke in dieser Technik entstanden sodann aus japanischen Ateliers nach seinem Aufenthalt. Gleichzeitig studierte er Tusche-Zeichnung bei japanischen Meistern. Die Aquarelle "Schriftzeichen", die nach seinem Japan-Aufenthalt entstanden sind, deuten auf die Inspiration hin, die er durch die Kalligrafie erfahren hat.

Im Jahre 1981 reiste er erneut nach Kyōto, wo er sich wieder intensiv mit dem japanischen künstlerischen Erbgut auseinandersetzte. Zeugnis davon ist die Bilderfolge der "Samurai", die geheimnisvollen Bilder bei denen . Ebenfalls sind Serien von Pferdebildern nach den Vorbildern aus dem Kiyomizu-dera in Kyōto entstanden.

Fasziniert und inspiriert vom Buch Das Narrenschiff von Sebastian Brant, welches das berühmteste spätmittelalterliche Buch war, malte er 1979 das gleichnamige Bild.

Ein Hauptthema, das Alfredo Pauletto während seines ganzen Schaffens begleitet hat, ist die Musik gewesen. Gerade mit seinem Tafelbild "Blechmusik" hatte Pauletto den 1. Preis Staatlicher Kunstkredit gewonnen. Sehr repräsentativ in diesem Genre ist sein Werk "Musiksaal". Das Bild entstand 1980 zu einer Zeit, in welcher der Künstler mit dem Fotografen Niggi Bräuning regelmässig die Proben des Basler Kammerorchesters (BKO) von Paul Sacher besuchte und skizzierte. Indem er sich intensiv mit den Musikern von Paul Sacher auseinandersetzte erlebte Alfredo Pauletto eine Wende in seiner künstlerischen Ausdrucksweise: den Übergang zur gegenständlichen Malerei. Ab Ende der 1970er Jahre entstanden somit immer mehr figurative Bilder. Aber schon im Jahre 1952 ist mit dem Gemälde "Kathedrale" ein Musikszenenbild entstanden, damals im kubistischen Stil. 1980 malte Alfredo Pauletto ein Bild gleichen Formats, mit derselben Perspektive und Struktur. Darauf deutlich zu erkennen ist das Basler Münster. In der gleichen Periode wurde Paulettos Begegnung mit der Spiritualität immer offensichtlicher. Dem Unsichtbaren hat er in seinem Schaffen immer mehr Bedeutung eingeräumt, um unter anderem seine Vision des ewigen Lebens auszudrücken. Die Symbolik der klassischen Bibelthemen wie Golgota, Apokalypse oder Genesis musste er sich in diesem Bestreben erringen. Diese waren die Themata, die Pauletto für seine letzten grossformatigen Werke verwendete.

Als er krank war und fühlte, dass sein Leben zu Ende ging, brachte Alfredo Pauletto jene neuen Themen zum Ausdruck, die ihn umgaben, wie . Anfänglich handelte es sich um zarte Kleinformate mit Tusche und Bleistift. So entstand die Serie der "Totentänze". Das uralte Motiv, das makabre Skelette und Menschen inszeniert, hat er neu aber treu aufgearbeitet.

Während der 1980er-Jahre wandte sich Alfredo Pauletto immer mehr der figurativen Malerei zu, mit einer Vorliebe zum Porträt. Es sind Abbildungen, . In manchen Porträten sind Gesichtszüge von bekannten Künstlern wie Strawinsky, der in den 1950er und 1960er Jahren eng mit dem Basler Kammerorchester mitgearbeitet hatte, oder Beckett erkennbar.

Maltechnik und Malstil
Vieles wurde über Paulettos Malstil geschrieben. Der Gesamteindruck, den Paulettos Werke verleihen, wurde bereits 1959 von Claude Richard Stange treffend zusammengefasst:

Zum persönlichen Malstil des Alfredo Pauletto berichtete die Basler National-Zeitung folgendes:

Das im Jahre 1956 mit dem 1. Preis des Kunstkredits versehene Tafelbild "Blechmusik" bezeichnete Franz Gerhard als:

Und so schilderte die Kunstautorin Elise Grilli die Technik des Basler Malers:

Der Kunstjournalist und Maler Hans Jürg Kupper hat versucht, Interpretationsschlüssel des Œuvres von Alfred Pauletto auszuformulieren:

Kurz danach fügte derselbe hinzu:

Bemerkenswert ist, dass Paulettos ausserordentliche Ausdruckskraft schon sehr früh auffiel. Beeindruckt machte C.R. Stange bereits 1960 darauf aufmerksam:

Diese Kraft und Fähigkeit, seine innerste Gefühle malerisch zum Ausdruck zu bringen, ist im ganzen Gesamtwerk des Pauletto erkennbar. Zu Paulettos Spätwerke schrieb Enrico Ghidelli:

Preise und Auszeichnungen
 1949: 4. Preis Staatlicher Kunstkredit, Basel
 1956: 1. Preis Staatlicher Kunstkredit, Basel für das Tafelbild "Blechmusik" und Erwerb des Bildes für das Niederholzschulhaus
 1960: Eidgenössischer Preis für freie Kunst
 1961: Eidgenössischer Preis für freie Kunst

Ausstellungen (Auswahl)

Einzelausstellungen
 1958: Galerie Bel Etage, Zürich
 1959: Gallery Haku, Osaka, Japan
 1959: Kyoto Gallery, Kyōto, Japan
 1959: Gallery of Isetan Department Stores, Tokio, Japan
 1960: Galerie Hilt, Basel
 1961: Galerie Hilt, Basel
 1961: Schulhaus Binningen
 1963: Galerie Knöll, Basel
 1975: Ausstellung Basler Künstler, Seltisberg
 1978: Galerie zur Löwenschmiede, Basel
 1980: Weihnachtsausstellung, Galerie zur Löwenschmiede, Basel
 1983: Galerie Landhaus bei Zürich

Gemeinschaftsausstellungen
 1955: Grafiker - ein Berufsbild, Zürcher Hochschule der Künste (ZHdK) / Museum für Gestaltung Zürich
 1956: Ausstellung des Staatlichen Kunstkredit, Mustermesse Basel
 1958: Galerie d'art moderne, Basel, Ausstellung Art vivant
 1962: Kunstverein Olten, Gemälde-Ausstellung Grafiker als Maler: Hans Erni, Alfred Pauletto, Celestino Piatti, Hugo Wetli, Kurt Wirth
 1976: Stadthaus, Zürich
 1976: Galerie Atrium, Reinach/BL, Gruppenausstellung Alfred Pauletto, Kurt Ruepp, Max Fröhlich, Adelheid Hanselmann-Erne, Ilse Immich

Retrospektive Einzelausstellungen
 1987: Retrospektive Alfredo Pauletto, Berowergut, Riehen
 1992: Galerie Simone Gogniat, Basel (Zeichnungen)
 1992: Gymnasium Bodenacker, Liestal (Malerei, über 100 Bilder)
 1996: Deloitte & Touche Tohmatsu International, im Experta-Haus, Basel
 1997: Galerie Hilt, Basel
 2007: TERTIANUM St. Jakob-Park, Basel
 2011: Galerie Hilt, Basel, "Alfredo Pauletto | Erinnerungen an einen Basler Maler"
 2013: Urs Joss – Skulpturen; Alfred Pauletto – Zeichnungen, Privatausstellung in der Ateliergemeinschaft Klingental, Basel, 6 - 29. Dezember 2013.

Publikationen
 Alfred Pauletto: Tageblätter - Alfredo Pauletto APC, Basel: Eigenverlag, 1979
 Max Ehinger (Text) und Alfred Pauletto (Illustrationen): Evviva la Pro Ponte: Sport wie er damals war.... Basel: Verlag TIP, 1968

Literatur (Auswahl)

Lexika
 Charlotte Fergg-Frowein (Hrsg.): Kürschners Graphiker Handbuch. Deutschland Österreich Schweiz. Graphiker, Illustratoren, Karikaturisten, Gebrauchsgraphiker, Typographen, Buchgestalter. Walter de Gruyter, Berlin 1959, S. 132.

 Eduard Plüss, Hans Christoph von Tavel: Künstler-Lexikon der Schweiz: XX. Jahrhundert. Band 2: Le Corbusier-Z. Verlag Huber & Co., Frauenfeld 1967, S. 718.
 Schweizerisches Institut für Kunstwissenschaft (Hrsg.): Künstlerverzeichnis der Schweiz 1980-1990 - Répertoire des artistes suisses 1980-1990. Verlag Huber & Co., Frauenfeld 1991, ISBN 3-7193-1045-0, S. 482.
 Karl Jost (Hrsg.): Biographisches Lexikon der Schweizer Kunst. Band 2: L–Z. Schweizerisches Institut für Kunstwissenschaft, Zürich/Lausanne 1998, ISBN 3-85823-673-X, S. 805.
 Allgemeines Künstlerlexikon: Bio-bibliographischer Index A-Z, Band 7, K. G. Saur, München / Leipzig 2000, ISBN 3-598-23910-6, S. 607 (mit Verweis auf die hier angeführten Lexika).

Preisvergaben
 Staatlicher Kunstkredit 1956. Jurybericht über die Resultate der Ausschreibungen des Jahres 1956.
 Schweizer Maler und Bildhauer ausgezeichnet mit einem eidgenössischen Kunststipendium seit 1950, Aargauer Kunsthaus, Aarau, 1963, S. 15.

Ausstellungsschriften
 Claude Richard Stange: Alfred Pauletto - Roger Humbert. Malerei und Fotogramme, Katalog zu den Ausstellungen in Japan, 1959.
 Josef Rast: Grafiker als Maler: Hans Erni, Alfred Pauletto, Celestino Piatti, Hugo Wetli, Kurt Wirth. Olten: Kunstverein Olten, 1962.
 Dorette und Heinz Dürsteller: Alfred Pauletto, Kurt Ruepp (Bilder), Max Fröhlich, Adelheid Hanselmann-Erne, Ilse Immich (Schmuck und Objekte). Reinach: Galerie Atrium, 1976.
 Fritz Weisenberger, Niggi Bräuning, Andreas F. Voegelin: Retrospektive Alfredo Pauletto (APC) 1927-1985. Riehen: Gemeinde Riehen, 1987.
 Alfred Pauletto - Über Leben und Schaffen des Künstlers, (Schrift zur Ausstellung bei Deloitte & Touche) Basel, Mai 1996.
 Enrico Ghidelli: Alfredo Pauletto: Zum 70. Geburtstag des Künstlers. Galerie Hilt, Basel, 1997 (Schrift zur Ausstellung).

Artikel
 Elise Grilli: "Art, East and West - A Young Swiss Painter in Tokyo", The Japan Times, 1. August 1959.
 Claude Richard Stange: Basilisk – unabhängige Basler Wochenzeitung, Nr. 1960/4, 19. Februar 1960, S. 2.
 Cioma Schönhaus: "Alfredo Pauletto", Basler Zeitung, 7. Januar 1986, S. 20.
 Helmut Kreis: "Unerschöpfliche Phantasien", Baslerstab Stadt Nr. 265, 14. November 1997, S. 19.
 Alexander Marzahn: "Alfredo Pauletto", Basler Zeitung, Nr. 271, 20. November 1997, Teil IV, S. 45.

Weblinks
  (Datenbank zur Kunst in der Schweiz und im Fürstentum Liechtenstein)

Einzelnachweise

Maler (Basel)
Illustrator (Schweiz)
Grafikdesigner (Schweiz)
Grafiker (Basel)
Abstrakte Malerei
Schweizer
Geboren 1927
Gestorben 1985
Mann

Alfred Pauletto


Un cetoacid este un compus organic care conține grupe funcționale de tip acid carboxilic și cetonă. Alfa-cetoacizii sunt compuși importanți din punct de vedere biologic, fiind implicați în ciclul Krebs al acidului citric și în procesele de glicoliză (cum este acidul piruvic, de exemplu).

Prefixul -oxo și respectiv -ceto fac referire la grupa funcțională cetonă din molecula compusului, și trebuie să nu se facă confuzie cu oxoacizii.

Tipuri
Principalele tipuri de cetoacizi sunt:
Alfa-cetoacizii (sau 2-oxoacizii), precum acidul piruvic, conțin grupa cetonă în poziție adiacentă grupei carboxilice. Un alfa-aminoacid important este acidul oxaloacetic, un component al ciclului Krebs. Un altul este acidul alfa-cetoglutaric, și respectiv baza sa conjugată (alfa-cetoglutaratul), un cetoacid cu cinci atomi de carbon derivat de la acidul glutamic, care funcționează ca și coenzimă.
Beta-cetoacizii (sau 3-oxoacizii), precum acidul acetoacetic, conțin grupa cetonă în poziția beta, adică la al doilea carbon aflat față de grupa carboxilică. Se pot forma prin reacții de condensare Claisen.
Gama-cetoacizii (sau 4-oxoacizii), precum acidul levulinic, conțin grupa cetonă în poziția gama, adică la al treilea carbon aflat față de grupa carboxilică.

Vezi și
 Cetoacidoză

Referințe

Cetoacid


An Stenia glatzii in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Tilman Neudecker ngan Günter Gerlach. An Stenia glatzii in nahilalakip ha genus nga Stenia, ngan familia nga Orchidaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Stenia (Orchidaceae)

Stenia glatzii


Traian Epure (n. 3 aprilie 1869 - d. ?) a fost unul dintre ofițerii Armatei României, care a exercitat comanda unor mari unități și unități militare, pe timp de război, în perioada Primului Război Mondial și operațiilor militare postbelice.

A îndeplinit funcții de comandant  de brigadă în campaniile din anii 1916-1919.

Cariera militară
Traian Epure a ocupat diferite poziții în cadrul unităților de infanterie ale armatei române, avansând până în anul 1911 la gradul de maior. A fost locotenent-colonel în 1915, colonel în 1916 și general de brigade în 1918

În perioada Primului Război Mondial a îndeplinit funcția de Ofițer de Stat Major al Diviziei a 6-a Infanterie, comandant al Brigăzii 3 Infanterie și comandant al Regimentul 3 Vânători

În cadrul acțiunilor militare postbelice, a fost șef de stat major al Comandamentului Trupelor din Transilvania.

Decorații
  Ordinul "Coroana României", în grad de ofițer (1912)
  Medalia Bărbăție și Credință, cu distincția "Campania din Bulgaria 1913" (1913)

Note

Bibliografie
 Drăgănescu Constantin, Campaniile din 1848/1849 și 1919 în Transilvania și Ungaria, Tipografia "Isvorul", București, 1930
 Kirițescu, Constantin, Istoria războiului pentru întregirea României, Editura Științifică și Enciclopedică, București, 1989
 Mărdărescu Gheorghe, Campania pentru desrobirea Ardealului și ocuparea Budapestei (1918-1920), Editura Cartea Românească, București, 1921
 Preda Dumitru; Alexandrescu Vasile; Prodan Costică, În apărarea României Mari. Campania armatei române din 1918-1919, Editura Enciclopedică, București, 1994

Vezi și
Ordinea de bătaie a Armatei României în Transilvania, iulie 1919

Nașteri în 1871
Comandanți români din operațiile militare postbelice (1918-1920)
Decorați cu Ordinul Coroana României
Generali români din Primul Război Mondial

Traian Epure


Patrick Paulo, né le  à Namur, est un producteur, réalisateur, scénariste et journaliste belge.

Biographie
Il est diplômé de l'INSAS en réalisation cinéma.

Spécialisé dans les matières culturelles, en , il crée et produit l'émission Cinquante Degrés Nord qui est la quotidienne d'ARTE Belgique. L'émission Cinquante Degrés Nord va être diffusée pendant huit saisons et il y aura plus de .

En 2015, il crée l'agence de presse culturelle « az-za.be » qui est aussi une plate-forme culturelle accessible au public.

En 2016, il crée l'émission culturelle Club Culture sur la chaîne Club RTL.

Il est aussi le réalisateur de nombreux documentaires, dont Don Quichotte les coulisses d'un opéra, Mons 2015 un destin partagé, et 216 mois.

Références

Journaliste belge
Producteur belge
Réalisateur belge

Patrick Paulo


Klanlar, internet tarayıcısı üzerinden oynanan ve Orta Çağda geçen bir oyundur. Her oyuncu; şan, şöhret ve güç kazanmasını sağlayabilecek küçük bir köyün sahibi olarak oyuna başlar, oyun strateji ve zeka üzerine kuruludur, sürekli online olmayı gerektiren aktif bir oyundur. Oyunda köylerindeki belli alanları geliştiren kullanıcılar misyoner elde ederler, misyoner diğer boş köylere veya diğer kullanıcıların köylerine askerler içerideki askerleri tamamen temizledikten sonra girip köyün sadakatini düşürürler, her misyonerin köye girişi sadakati %20-35 arasında düşürür, sadakat "0" veya - ye düştüğünde köy son misyoneri gönderenin olur ve misyoner ölür. Oyundaki amaç yeni köyler almak ve köyleri geliştirmek üzerine kuruludur, oyuncular saldırılarını genellikle geceleri yaparlar, diğer oyuncunun online olmadığı varsayılarak ve saldırılan oyuncu başka yerlerden yardım alamayacağını düşünürler, saldırı veya savunmayı tek kişi yapabildiği gibi sınırsız sayıda oyuncu aynı köye köylere saldırı ve savunma askeri gönderebilir. Oyunun ismi yani klanlar her oyuncuların bir klana yani gruba girmesi gerekir, her klanın dostları, ateşkes yaptıkları ve düşmanları vardır, bunlar harita üzerinde değişik renklerde işaretlidir.

Geçmişi
Aynı oyun daha önce InnoGames lisansıyla www.klansavaslari.net(kuruluş 2003) adresinde yayınlanmıştı. 1 Mart 2009 tarihinde www.klanlar.org adresinde yeni yapımcısı tarafından yayınlanmaya başlamıştır. Şu anda, farklı özellik ve farklı tarihlerde açılmış 67 oyun dünyası bulunmaktadır. 67. Dünya Eylül 2021 tarihinde açılmıştır ve ek olarak Classic, Casual ve Speed dünyalar vardır.

Çevrimiçi oyunlar

Klanlar (video oyunu)


Vickifunkia, rod glavočika smješten u podtribus Tussilagininae, dio tribusa Senecioneae, potporodica Asteroideae. Postoji 10 vrsta iz Azije, od Afganistana i Himalaje na jugu, na sjever do zapadnog Sibira, i od Kazahstana do Mongolije.

Rod je opisan u Taxon 69(4): 748. 2020. godine.

Vrste
 Vickifunkia altissima (Pojark.) C.Ren, L.Wang, I.D.Illar. & Q.E.Yang
 Vickifunkia karataviensis (Lipsch.) C.Ren, L.Wang, I.D.Illar. & Q.E.Yang
 Vickifunkia kareliniana (Stschegl.) C.Ren, L.Wang, I.D.Illar. & Q.E.Yang
 Vickifunkia narynensis (C.Winkl.) C.Ren, L.Wang, I.D.Illar. & Q.E.Yang
 Vickifunkia robusta (Ledeb.) C.Ren, L.Wang, I.D.Illar. & Q.E.Yang
 Vickifunkia schischkinii (Rubtz.) C.Ren, L.Wang, I.D.Illar. & Q.E.Yang
 Vickifunkia songarica (Fisch.) C.Ren, L.Wang, I.D.Illar. & Q.E.Yang
 Vickifunkia thomsonii (C.B.Clarke) C.Ren, L.Wang, I.D.Illar. & Q.E.Yang
 Vickifunkia thyrsoidea (Ledeb.) C.Ren, L.Wang, I.D.Illar. & Q.E.Yang
 Vickifunkia tianschanica (Chang Y.Yang & S.L.Keng) C.Ren, L.Wang, I.D.Illar. & Q.E.Yang

Izvori

Vanjske poveznice

Senecioneae

Vickifunkia


Nindorf er en by og kommune i det nordlige Tyskland, beliggende i Amt Mitteldithmarschen i den centrale del af Kreis Dithmarschen. Kreis Dithmarschen ligger i den sydvestlige del af delstaten Slesvig-Holsten.

Geografi
Nindorf ligger øst for Meldorf ved Bundesstraße 431. Ud over Nindorf ligger også Farnewinkel i kommunen.

Nabokommuner
Nabokommuner er (med uret fra nordvest) byen Meldorf og kommunerne Bargenstedt, Krumstedt og Wolmersdorf (alle i Kreis Dithmarschen).

Eksterne kilder/henvisninger

 Kommunens side  på amtets websted.
 Statistikamt Nord – Bevölkerung der Gemeinden in Schleswig-Holstein 4. Quartal 2013 (XLSX-Data) (Fortschreibung auf Basis des Zensus 2011)

Kommuner i Slesvig-Holsten
Byer i Slesvig-Holsten
Byer i Kreis Dithmarschen

Nindorf (Dithmarschen)


Eunice Macaulay (* 5. Juli 1923 auf St. Helen's, England; † 8. Juli 2013 in Hawkesbury, Ontario) war eine britische Animatorin und Filmproduzentin.

Leben
Macaulay besuchte eine Schule in England und arbeitete anschließend bei den Pilkington Brothers als Chemikerin. Während des Zweiten Weltkriegs war sie als Radiomechanikerin bei der Royal Navy aktiv und arbeitete nach Kriegsende in einer Glasfabrik als Verkäuferin. Eine selbstgestaltete Weihnachtskarte machte Gaumont British Animation auf sie aufmerksam, die sie 1948 als Tracer einstellten. Bald stieg Macaulay zur Leiterin der Zeichenabteilung auf. Sie blieb bis 1951 bei Gaumont und nahm anschließend kleinere Arbeiten bei verschiedenen Firmen an. Ab 1953 arbeitete Macaulay, die inzwischen einen Mann und zwei Kinder hatte und nach Schottland gezogen war, freiberuflich unter anderem für das Fernsehen und im Werbebereich. Im Jahr 1960 ging Macaulay in die Vereinigten Staaten, wo ihr Mann als Filmemacher aktiv wurde. Sie arbeitete freiberuflich für ihn sowie für das kanadische NFB und Hilary Harris Films.

Im Jahr 1969 wurde Macaulay zunächst bei Potterton Productions als Koordinatorin der Animatoren und in anderen organisatorischen und kontrollierenden Funktionen tätig. Macaulay zog 1973 nach Kanada und kam in gleicher Funktion zum NFB. Mit John Weldon schuf Macaulay 1978 den Kurzanimationsfilm Special Delivery, der ihre einzige Regiearbeit blieb, und für den sie 1979 einen Oscar erhielt. Macaulay war in der Folge vor allem als Produzentin und Drehbuchautorin aktiv: Sie arbeitete als Drehbuchautorin unter anderem am oscarnominierten Film Paradise von Ishu Patel und produzierte George and Rosemary, für den sie 1988 ihre zweite Oscarnominierung erhielt. Im Jahr 1990 verließ Macaulay offiziell das NFB, war jedoch weiterhin an NFB-Produktionen beteiligt. Der letzte Film, an dem sie mitwirkte, wurde 1993 The Long Enchantment.

Filmografie
 1978: Special Delivery (Drehbuchautor, Regisseur)
 1984: Blackberry Subway Jam (Produzent)
 1984: Canada Vignettes: Emergency Numbers (Produzent)
 1985: Paradise (Drehbuchautor)
 1986: Lucretia (Produzent)
 1986: Summer Legend (Drehbuchautor, Produzent)
 1987: George and Rosemary (Produzent)
 1987: Dreams of a Land (Drehbuchautor, Produzent)
 1988: The Wanderer
 1991: Lord of the Sky (Produzent)
 1992: No Problem (Produzent)
 1993: The Long Enchantment (Drehbuchautor, Produzent)

Auszeichnungen
 1979: Oscar, Bester animierter Kurzfilm, für Special Delivery
 1988: Oscarnominierung, Bester animierter Kurzfilm, für George and Rosemary

Literatur
 Macaulay, Eunice. In: Jeff Lenburg: Who's who in animated cartoons. An international guide to film on television's award-winning and legendary animators. Applause Books, New York 2006, S. 220–221, ISBN 1-557-83671-X.

Weblinks

 Eunice Macaulay auf den Seiten des NFB
 Eunice Macaulay auf The Canadian Encyclopedia

Einzelnachweise

Person (Animation)
Filmproduzent
Brite
Geboren 1923
Gestorben 2013
Frau

Eunice Macaulay


Le grand cartilage alaire (ou cartilage de l'aile du nez) ( cartilage latéral inférieur) est un des cartilages du nez qui participe à la formation de la partie antérieure de la cavité nasale. Il est pair.

Description

Le grand cartilage alaire est une mince lamelle de cartilage hyalin. Il a une forme de U ouvert vers l'arrière formant une aile médiane et une aile latérale..

Il est situé immédiatement au-dessous du cartilage latéral du nez.

L'aile médiane est reliée de manière lâche à la partie correspondante du cartilage opposé. Les deux ailes médianes et leurs téguments complète le septum nasal.

L'aile latérale est incurvée, ovale et aplatie. Elle correspond à l'aile du nez. En arrière, il est relié au processus frontal du maxillaire par une membrane fibreuse qui intègre les trois ou quatre petits cartilages alaires. Au dessus, elle est reliée au bord antérieur cartilage septal du nez et en dessous il est complété par un tissu fibreux et adipeux recouvert de peau qui complète la partie inférieure de l'aile du nez.

Les deux ailes se rejoignent en avant pour former la pointe du nez. A ce niveau les deux grands cartilages alaires sont séparés par une encoche.

Le rôle de ces cartilages est de maintenir ouvertes les deux narines.

Aspect clinique
Une faiblesse des ailes latérales des grands cartilages alaires peut nuire à une ouverture correcte des narines et gêner le flux d'air au niveau des narines. Il existe la technique chirurgicale du cartilage alaire coulissant permettant de restructurer et soutenir la pointe nasale.

Notes et références

Nez
Crâne

Grand cartilage alaire


HD 23472 é uma estrela na constelação de Reticulum. Tem uma magnitude aparente visual de 9,72, sendo invisível a olho nu. Com base em medições de paralaxe pela sonda Gaia, está localizada a uma distância de 127,5 anos-luz (39,1 parsecs) da Terra.

HD 23472 é uma estrela anã laranja com um tipo espectral de K3.5V. Possui um sistema planetário de cinco planetas, descobertos com o método de trânsito pela sonda TESS.

Estrela

Esta é uma estrela de classe K da sequência principal com um tipo espectral de K3.5V, o que significa que é uma estrela ordinária que produz energia pela fusão de hidrogênio em seu núcleo. Tem uma massa de 67% da massa solar e um raio de 71% do raio solar. Sua atmosfera externa está irradiando energia com 24% da luminosidade solar a uma temperatura efetiva de 4 680 K, dando à estrela uma coloração alaranjada típica de estrelas de classe K. Possui uma baixa metalicidade, com uma abundância de ferro equivalente a 63% da abundância solar. Seu conteúdo de silício e magnésio é similar ao de ferro, o que é considerado anormal, já que estrelas pobres em metais geralmente têm proporções de silício e magnésio maiores que a de ferro.

HD 23472 é uma estrela cromosfericamente inativa, com um índice de atividade  igual a −5,00. Apesar do baixo nível de atividade, sua velocidade radial e outros indicadores de atividade apresentam variações com um período de aproximadamente 40 dias, o qual corresponde ao período de rotação da estrela. Sua curva de luz obtida pela sonda TESS não apresenta variações associadas a rotação ou atividade estelar. A baixa atividade e rotação lenta indicam que HD 23472 é uma estrela relativamente velha, com uma idade de mais de 4,5 bilhões de anos.

A sonda Gaia encontrou uma estrela a 9,5 segundos de arco de HD 23472 com aproximadamente o mesmo paralaxe e movimento próprio que HD 23472, indicando que pode ser uma companheira física. Ela tem uma magnitude aparente de 15,8 (banda G), um raio de 16% do raio solar e uma temperatura efetiva de 2 980 K.

Sistema planetário

Em janeiro de 2019, foi publicada a descoberta de dois planetas extrassolares orbitando HD 23472, com períodos de 17,7 e 29,8 dias, detectados pelo método de trânsito a partir de dados dos dois primeiros meses de observação da sonda TESS. Sua existência foi confirmada com dados antigos de velocidade radial do espectrógrafo HARPS, os quais permitiram estimar uma massa preliminar para os planetas. Em maio de 2019, com dados de mais dois setores de observação, a equipe da sonda TESS anunciou a detecção de mais dois candidatos a planeta, com períodos de 12,2 e 4,0 dias. Em outubro de 2021, um quinto candidato a planeta foi anunciado, com período de 7,9 dias. Um estudo de 2021, utilizando dados de velocidade radial do Planet Finder Spectrograph no Telescópio Magellan II Clay, determinou massas mais precisas para os dois planetas originais, e impôs um limite na massa do candidato de 12,2 dias. Um estudo de 2022 utlizou o espectrógrafo ESPRESSO, no Very Large Telescope, para detectar o sinal na velocidade radial de todos os cinco planetas do sistema, confirmando sua existência, embora as massas calculadas para os três planetas mais internos tenham uma precisão muito baixa ainda.

Os dois planetas mais próximos da estrela, HD 23472 d e HD 23472 e, têm períodos orbitais de 3,98 e 7,91 dias e semieixos maiores de 0,043 e 0,068 UA. Eles são menores que a Terra, com raios de 0,75 e 0,82 raios terrestres (R⊕), determinados de forma relativamente precisa a partir da diminuição no brilho da estrela durante seus trânsitos. Suas massas foram medidas pelo método da velocidade radial em 0,55 e 0,72 massas terrestres (M⊕), embora com incerteza considerável de 37% e 38% respectivamente. Com esses valores, calcula-se uma alta densidade de 7,5 g/cm³ (com uma incerteza de 36%) para ambos os planetas, sugerindo que eles possuem uma alta fração de ferro na sua composição, similar ao planeta Mercúrio, embora a alta incerteza signifique que uma composição mais típica de planetas terrestres não possa ser excluída. Sua alta massa e densidade, se confirmada, os coloca em uma categoria de planetas conhecidos como "super-Mercúrios", que são planetas com composição análoga à de Mercúrio, mas com massa maior. A origem dos super-Mercúrios é incerta, e pode estar relacionada a algum processo que modificou a composição do disco protoplanetário em que esses planetas formaram, ou a eventos destrutivos que removeram material do manto.

O terceiro planeta do sistema, HD 23472 f, orbita a estrela a uma distância de 0,091 UA e completa uma órbita a cada 12,16 dias. Tem um raio de 1,14 R⊕ e uma massa de aproximadamente 0,77 M⊕, mas com uma incerteza muito alta de 55%. A densidade resultante de 3,0 g/cm³ sugere uma composição com uma quantidade significativa de água e possivelmente um pouco de gás, mas com a alta incerteza não é possível excluir uma composição mais rochosa.

Os dois planetas mais externos, HD 23472 b e HD 23472 c (os dois primeiros descobertos no sistema), são os maiores planetas conhecidos no sistema e têm as menores incertezas em seus parâmetros. Eles são super-Terras com massas de 8,3 e 3,4 M⊕ e raios de 2,0 e 1,9 R⊕, correspondendo a densidades de 6,2 e 3,1 g/cm³. Assim como o planeta f, suas composições devem incluir quantidades significativas de água e gás, com o planeta c tendo a maior quantidade de água e gás. HD 23472 b está a uma distância de 0,116 UA da estrela, completando uma órbita em 17,67 dias, enquanto HD 23472 c está a 0,165 UA e tem um período de 29,80 dias.

Os planetas do sistema estão próximos de uma cadeia de ressonâncias orbitais, com razões de períodos próximas de 2:1, 3:2, 3:2 e 5:3 para cada par sucessivo de planetas. Isso pode indicar que eles estavam em ressonância na época de sua formação, mas acabaram perdendo a cadeia por algum motivo. Atualmente o único par de planetas que pode estar em um verdadeiro estado ressonante é o par mais externo (b/c), em uma ressonância 5:3.

Ver também
HD 21749
K2-229
Kepler-80
K2-138
TRAPPIST-1

Ligações externas

HD 23472 NASA Exoplanet Archive
HD 23472 b, c, d, e, f The Extrasolar Planets Encyclopaedia
Dois supermercúrios e três superterras são detectados em um único sistema
Cientistas do IA/U.Porto fazem descoberta inédita de dois super-mercúrios
Two "Super Mercury" Exoplanets Found in a Single System

Constelação de Reticulum
Estrelas de classe K da sequência principal
Estrelas binárias
Sistemas planetários

HD 23472


Charmaine Sinclair (d. 23 Nisan 1971) İngiliz foto manken ve porno yıldızıdır.

1998 yılında bir telekız şebekesiyle ilgisi olduğu gerekçesiyle gözaltına alındı. Soruşturma kapsamında polise ifade veren ünlü oyuncu Robert De Niro "Charmaine Sinclair'le 4-5 yıl önce tanıştım. O sıralar Kudüs'teydim. Kudüs'ten St. Tropez'e geldim. Birkaç kez birlikte olduk. Her buluşmamızda iki veya üç kez seks yaptık. Kimseye para ödemedim. Fahişe olduğunu bilmiyordum." dedi.

İsveçli eski foto manken Anika Brumarck ve Fransız moda fotoğrafçısı Jean Pierre Bourgeois'in elebaşları olduğu iddia edilen seks şebekesinin, Paris ve Cot d'Azur'da Arap şeyhlere ve Fransız zenginlere telekız sattığı öne sürüldü.

İngiliz kadın pornografik film oyuncuları
1971 doğumlular
Surrey doğumlu oyuncular
İngiliz kadın modeller
İngiliz çıplak modeller
Yaşayan insanlar
Resim aranan oyuncular

Charmaine Sinclair


Ay, Dünya'nın tek doğal uydusu ve Güneş Sistemi içindeki beşinci büyük doğal uydudur. Dünya ile Ay arasında ortalama merkezden merkeze uzaklık 384.403 km, yani Dünya'nın çapının yaklaşık otuz katı kadardır. Ay'ın çapı 3.474 km'dir, bu da Dünya çapının dörtte birinden biraz fazladır. Dolayısıyla Ay'ın hacmi Dünya'nın hacminin %2'sidir. Kütlesi Dünya kütlesinden 81,3 kat daha azdır. Yüzeyinde kütleçekim etkisi yer çekiminin yaklaşık %17'sidir. Ay, Dünya'nın yörüngesinde bir turunu 27 gün 7 saatte tamamlar. Dünya, Ay ve Güneş geometrisinde görülen periyodik değişimler sonucunda her 29,5 günde tekrar eden Ay'ın evreleri oluşur.

Ay, insanların üzerine iniş yaparak yürüdükleri gökcismidir. Yer çekiminden kurtulup uzaya çıkan ve Ay'ın yakınından geçen ilk yapay nesne Sovyetler Birliği'nin Luna 1 uydusudur. Ay yüzeyine çarpan ilk insan yapısı nesne Luna 2 uydusudur. Normalde görünmeyen Ay'ın öteki yüzünün ilk fotoğraflarını ise Luna 3 uydusu çekmiştir. Bu üç uydu da 1959 yılında uzaya fırlatılmıştır. Ay yüzeyine ilk yumuşak iniş yapabilen uzay aracı Luna 9 ve Ay yörüngesine giren ilk insansız uzay aracı da Luna 10'dur. Bu iki uydu da 1966'da uzaya fırlatılmıştır. ABD'nin Apollo programı 1969 ve 1972 yılları arasında altı başarılı inişle, günümüze kadar insanlı görevleri başaran tek uzay programıdır. Ay'ın doğrudan insanlar tarafından incelenmesine Apollo programının bitişiyle son verilmiştir.

En yaygın olarak kabul edilen köken açıklaması, Ay'ın 4,51 milyar yıl önce, (Dünya'dan kısa bir süre sonra) Dünya ile Theia adlı Mars büyüklüğündeki varsayımsal bir cisim arasındaki dev çarpışma enkazından oluştuğunu ileri sürer. Sonrasında Dünya ile gelgit etkileşimi nedeniyle daha uzak bir yörüngeye çekildi. Ay'ın yakın tarafı parlak ve eski kabuksal yüksek dağlar ile, göze çarpan darbe kraterileri arasındaki boşlukları dolduran koyu volkanik maria ("karanlık denizler") ile dikkat çekicidir. Büyük çarpışma havzaları ve karanlık yüzeylerinin (mare) çoğu yaklaşık üç milyar yıl önce Imbrian döneminin sonuna kadar yerindeydi. Ay yüzeyi nispeten yansıtıcı değildir, yansıma derecesi aşınmış asfaltdan biraz daha parlaktır. Ancak, açısal çapı büyük olduğu için dolunayda gece gökteki en parlak gök cismi olur. Ay'ın görünen boyutu Güneş'inkiyle hemen hemen aynıdır, bu ise tam güneş tutulması esnasında Güneş'i neredeyse tamamen kaplamasına neden olur.

Etimoloji
Türk Dil Kurumu kelimenin Türkçe olduğunu söyler. Büyük harfle yazıldığını belirtir.

Ay yüzeyi

Ay'ın iki yüzü

Ay, Dünya'nın yörüngesinde eş zamanlı olarak hareket eder, yani her zaman aynı yüzü Dünya'ya dönüktür. Ay'ın oluşumunun başlarında dönüşü yavaşladı ve Dünya'nın kütlesi nedeniyle oluşan gelgit deformasyonlarına bağlı sürtünme etkilerinin sonucu olarak günümüzdeki konumunda kilitlendi.

Çok uzun zaman önceleri Ay daha hızlı dönerken, gelgit tümseği Dünya-Ay hattının önünde dönüyordu. Çünkü gelgit tümsekleri yeteri kadar hızlı olarak Dünya ile aynı hatta gelemiyordu. Bu hattın dışına çıkan tümsek nedeniyle oluşan tork Ay'ın dönüşünü yavaşlattı. Ay'ın dönüşü yörünge hızına denk gelecek kadar yavaşladığında gelgit tümseği Dünya'nın tam karşısına geldi ve bu nedenle tork ortadan kayboldu. İşte bu nedenden ötürü Ay, Dünya yörüngesinde döndüğü hızla kendi çevresinde de döner ve Dünya'dan her zaman Ay'ın aynı yüzü görünür.

Ay'ın göründüğü açının küçük değişimleri (Ay sallantısı) nedeniyle Ay yüzeyinin %59'u görünür.

Ay'ın Dünya'ya karşı olan yüzünden Ay'ın görünen yüzü, diğer tarafına da Ay'ın öteki yüzü denir. Öteki yüz Ay'ın karanlık yüzü ile karıştırılmamalıdır. Ay'ın karanlık yüzü herhangi bir anda Güneş tarafından aydınlatılmayan yarıküresidir. Ayda bir kere bu yüz yeniay safhasına Ay'ın görünen yüzü olur. Ay'ın öteki yüzü ilk olarak 1959'da Sovyet uzay sondası Luna 3 tarafından fotoğraflandı. Ay'ın öteki yüzünün ayırt edici özelliklerinden biri Ay denizi (Latince: (mare, çoğulu maria) adı verilen düzlüklerin hemen hemen hiç olmamasıdır.

Ay denizleri
Çıplak gözle rahatlıkla görünebilen Ay yüzeyinde bulunan karanlık Ay düzlüklerine Ay denizi denir. Çünkü antik dönem gök bilimcileri bunların suyla dolu olduklarını zannediyordu. Günümüzde bunların katılaşmış bazalt olduğu bilinmektedir. Bazaltı oluşturan lav, Ay yüzüne göktaşları ve kuyruklu yıldızların çarpması sonucu oluşan krater düzlüklerini doldurmuş ve katılaşarak bu bazaltı oluşturmuştur (Oceanus Procellarum krater düzlüğü değildir ve bu kurala önemli bir istisna oluşturur.) Ay denizleri hemen hemen yalnızca Ay'ın görünen yüzünde bulunur. Ay'ın öteki yüzünün yalnızca %2'sinde birkaç dağılmış küçük düzlük bulunur. Ayın görünen yüzündeyse bu oran %31'dir. Bu farklılığın en akla yatkın açıklaması, Lunar Prospector uzay sondasının gamma ışını spektrometresi ile elde edilen jeokimyasal haritalarda gösterildiği üzere Ay'ın görünen yüzünde ısı üreten elementlerin daha yüksek konsantrasyonda bulunmasıdır. Kalkan tipi yanardağlar ve kubbemsidağlar görünen yüz üzerindeki Ay denizlerinde rastlanan özelliklerdir.

Ay dağları
Ay yüzeyinde görünen açık renkli bölgelere Ay dağları (Latince: terrae (çoğul), terra (tekil)) denir; çünkü Ay denizlerinden daha yüksektirler. Ay'ın görünen yüzünde, içleri bazalt ile dolu olan kraterlerin çevresinde birçok dağ sırasına rastlanır. Bunların kraterlerin çevrelerinde oluşan yükseltilerin kalıntıları olduğu düşünülmektedir. Dünya'da karşılaşılan oluşumun aksine, başlıca Ay dağlarının hiçbirinin tektonik etkinlikler sonucu oluşmadığına inanılmaktadır.

1994 yılında gerçekleştirilen Clementine görevinden alınan görsellerde Ay'ın kuzey kutbunda bulunan 73 km genişliğindeki Peary kraterinin çevresindeki dört dağlık bölgenin tüm Ay günü boyunca günışığı aldığı görülmüştür. Günışığının sürekli aydınlatığı bu bölgeler, Ay'ın tutulum düzlemine olan oldukça küçük eksenel eğikliği nedeniyle mümkündür. Güney kutbunda benzer bölgelere rastlanmamıştır; ancak Shackleton krateri Ay gününün %80'i boyunca gün ışığı altındadır. Ay'ın küçük eksenel eğikliğinin bir başka sonucu da kutup bölgesinde kraterlerin dibinde sürekli gölgede kalan bölgeler olmasıdır.

Kraterler

Ay'ın yüzeyinde gökcisimlerinin çarpması sonucu oluşan birçok krater bulunur. Çapı 1 km'den büyük yaklaşık yarım milyon krater Ay yüzeyine göktaşlarının ve kuyruklu yıldızların çarpması sonucu oluşmuştur. Kraterler hemen hemen sabit bir oranla oluştuğu için birim alanda bulunan krater sayısı yüzeyin yaşını tahmin etmek için kullanılabilir. Atmosferin, hava olaylarının ve yakın geçmişte jeolojik etkinliklerin olmaması sayesinde bu kraterler, Dünya'dakilerin aksine oldukça iyi korunmuştur.

Ay yüzeyinin ve Güneş Sistemi'nin bilinen en büyük krateri Güney Kutbu - Aitken düzlüğüdür. Bu çarpma havzası Ay'ın öteki yüzünde Güney Kutbu ile ekvator arasında yer alır; 2240 km çapında ve 13 km derinliğindedir. Ay'ın görünen yüzünde başlıca kraterler Mare Imbrium, Mare Serenitatis, Mare Crisium ve Mare Nectaris'tir.

Regolit

Aykabuğunun üzerinde regolit adı verilen taş ve tozdan oluşan bir tabaka bulunur. Yüzeye çarpan gökcisimleri nedeniyle oluşan regolit eski yüzeylerde yeni yüzeylere nazaran daha kalındır. Özel olarak regolitin kalınlığının denizlerde 3-5 metre, daha eski yayla bölgelerinde ise 10-20 metre arasında değiştiği tahmin edilmektedir. Çok ince toz hâlinde bulunan regolit tabakasının altında onlarca kilometre kalınlığında oldukça parçalanmış kayalardan oluşan megaregolit tabakası bulunur.

Su varlığı

Ay yüzeyine sürekli çarpan göktaşları ve kuyrukluyıldızlar nedeniyle küçük miktarlarda su büyük olasılıkla yüzeye eklenmiştir. Bu durumda günışığı suyu elementlerine yani hidrojen ve oksijen ayıracak, bunlar da Ay'ın zayıf kütleçekimi nedeniyle zamanla yüzeyden kaçacaktır. Ancak Ay'ın dönme ekseninin tutulum düzlemine yalnızca 1,5° gibi çok küçük bir eğiklik yapması nedeniyle kutuplar yakınında bulunan bazı derin kraterler hiçbir zaman doğrudan günışığı almadığından ve sürekli gölgede kaldığından buraya düşen su molekülleri uzun zaman süreleri boyunca kararlılığını koruyacak.

Clementine görevi güney kutbunda gölgede kalmış böyle kraterleri haritalandırdı, ve bilgisayar simülasyonları yaklaşık 14.000 km² kadar bir bölgenin sürekli gölgede kaldığını göstermektedir. Clementine görevinin bistatik radar deneyi küçük donmuş su ceplerine işaret eder ve Lunar Prospector görevinden gelen bilgiler kutup bölgeleri yakınlarında regolitin üst bölümlerinde aşırı derecede yüksek hidrojen konsantrasyonlarını gösterir. Toplam su buzu miktarının bir kilometre küp olduğu tahmin edilmektedir.

Su buzu kazılarak toplanabilir ve nükleer jeneratörler ya da güneş panelleriyle donatılmış elektrik santralleri tarafından hidrojen ve oksijene ayrılabilir. Ay üzerinde kullanılabilecek miktarda su bulunması, Ay'ı yaşanılabilir kılmak için önemlidir çünkü Dünya'dan su taşımak mümkün olamayacak kadar pahalı olacaktır. Ancak son zamanlarda Arecibo gezegen radarı ile yapılan gözlemler, Clementine radarının su buzu bulunduğuna dair işaret ettiği bilgilerin aslında görece yeni kraterlerin oluşumunda fırlayan kayaların sonucu olabileceğini göstermiştir. Ay üzerinde ne kadar su bulunduğu sorusunun cevabı henüz bilinmemektedir.

Fiziksel özellikler
Ay'ın şekli, gelgit gerilmesi nedeniyle hafif elipsoittir. Çarpma havzalarından kaynaklı kütleçekim anomalileriden dolayı, bu elipsoit şeklin uzun ekseni Dünya'ya göre 30° kaymıştır. Şekli, mevcut çekim kuvvetleri hesaba katıldığında daha uzundur. Bu 'fosil şişkinlik', Ay'ın Dünya'ya olan mevcut mesafesinin yarısındaki bir yörüngede dönerken katılaştığını ve artık şeklinin yörüngesine uyum sağlayamayacak kadar soğumuş olduğunu gösterir.

Boyut ve kütle

Ay, büyüklük ve kütle bakımından Güneş Sistemi'nin beşinci en büyük doğal uydusudur ve gezegen kütleli uydulardan biri olarak kategorize edilebilir. Bu durum Ay'ı, jeofiziksel tanımlara göre bir uydu gezegen yapar. Merkür'den daha küçük ve Güneş Sistemi'nin en büyük cüce gezegeni olan Plüton'dan daha büyüktür. Plüton-Charon sistemi'nin küçük-gezegen uydusu olan Charon, Plüton'a göre daha büyük olsa da, Ay, ana gezegenlerine görece olarak Güneş Sistemi'nin en büyük doğal uydusudur.

Ay'ın çapı yaklaşık 3.500 km olup, Dünya'nın dörtte birinden fazladır ve Ay'ın yüzü Avustralya'nın büyüklüğü ile kıyaslanabilir. Ay'ın tüm yüzey alanı yaklaşık 38 milyon kilometre karedir ve Amerika kıtasının (Kuzey ve Güney Amerika) alanından biraz daha azdır.

Ay'ın kütlesi Dünya'nın 1/81'idir. Gezegen uyduları arasında ikinci en yoğun olanıdır ve 0,1654 g ile Io'dan sonra ikinci en yüksek yüzey kütle çekimine ve 2,38 km/s'lik (8600 km/sa; 5300 mph) bir kurtulma hızına sahiptir.

İç yapı

Ay, kabuk, manto ve çekirdek gibi jeokimyasal olarak ayrımlanabilen katmanlardan oluşur. Bu yapının yaklaşık 4,5 milyar yıl önce, Ay'ın oluşumundan hemen sonra magma okyanusunun kademeli olarak kristalleşmesiyle meydana geldiğine inanılmaktadır. Ay'ın dış yüzeyini eritmek için gerekli olan enerjinin Dünya ve Ay sistemini oluşturduğu öne sürülen dev çarpma ile elde edildiği düşünülmektedir. Bu magma okyanusunun kristalleşmesi sonucu mafik manto ve plajiyoklâz zengini kabuk ortaya çıkmış olabilir.

Yörüngeden yapılan jeokimyasal haritalama aykabuğunun magma okyanusu varsayımı ile uyumlu bir şekilde oldukça anortositik bir yapıda olduğunu gösterir. Aykabuğu başlıca oksijen, silikon, magnezyum, demir, kalsiyum ve aluminyum elementlerinden oluşmuştur. Jeofiziksel tekniklere dayanılarak aykabuğunun kalınlığının ortalama 50 km civarında olduğu tahmin edilmektedir.

Ay'ın mantosunda oluşan kısmi erime Ay denizlerinde bulunan bazaltların yüzeye püskürmesine neden oldu. Bu bazaltların analizi mantonun olivin, ortopiroksen ve klinopiroksen minerallerinden oluştuğunu ve Ay mantosunun Dünya mantosundan demir açısından daha zengin olduğunu gösterir. Bâzı Ay bazaltlarında ilmenit minerali içinde karşılaşılan yüksek oranda titanyum içeriği mantonun bileşiminin oldukça yüksek oranda heterojen olduğunu gösterir. Ay yüzeyinden yaklaşık 1.000 km derinde, mantoda Ay sarsıntıları olduğu bulunmuştur. Aylık periyotlarla oluşan bu sarsıntılar Ay'ın Dünya çevresinde dış merkezli yörüngede dönmesi nedeniyle oluşan gelgit streslerine bağlanmıştır.

Ay 3.346,4 kg/m³'lik ortalama yoğunluğuyla, Güneş Sistemi'nin İo'dan sonra ikinci yoğun doğal uydusudur. Ancak bazı kanıtlar Ay çekirdeğinin yaklaşık 350 km'lik yarıçapıyla oldukça küçük olduğuna işaret eder. Bu büyüklük Ay'ın yalnızca %20'sine denk gelir, halbuki birçok gökcisminde çekirdeğin oranı %50 civarındadır. Ay çekirdeğinin bileşimi tam olarak saptanamamıştır, ama az bir miktarda kükürt ve nikel alaşımlı metalik demirden oluştuğu sanılmaktadır. Ay'ın zamanla değişkenlik gösteren dönüşünün analizi çekirdeğin en azından kısmen erimiş olduğunu gösterir.

Topoğrafya
Ay'ın topoğrafyası özellikle yakın zamanda yapılan Clementine görevinin sağladığı, lazer altimetri ve stereo görüntü analizi yöntemleriyle elde edilen data sayesinde ölçülmüştür. En çok görünen topoğrafik özellik öteki yüzde bulunan ve Ay'ın en alçak noktalarını barındıran Güney Kutbu - Aitken düzlüğüdür. En yüksek noktalar bu düzlüğün hemen kuzeydoğusunda bulunur. Buranın Güney Kutbu - Aitken düzlüğünün oluşumuna neden olan gökcismi çarpması sonucunda yer değiştirmiş kalın katmanlar nedeniyle oluştuğu önerilmiştir. Diğer büyük kraterler Mare Imbrium, Mare Serenitatis, Mare Crisium, Mare Smythii ve Mare Orientale 'de de oldukça alçak noktalar ve çevrelerinde yüksek noktalar bulunur. Ay şeklinin dikkat çekici bir noktası da ortalama yüksekliklerin öteki yüzde, görünen yüze göre 1,9 km daha yüksek olmasıdır.

Kütleçekim alanı
Ay'ın kütleçekim alanı, yörüngedeki uzay araçlarının yaydığı radyo dalgalarının izlenmesi sonucu belirlenmiştir. Kullanılan prensip Doppler Etkisi'ne bağlıdır. Uzay aracının bakış açısı yönündeki ivmesi radyo dalgalarının yönünü azar azar değiştirerek ve uzay aracından Dünya üzerindeki sabit bir noktaya olan uzaklığı kullanarak belirlenir. Ancak Ay'ın eş zamanlı dönmesi nedeniyle, uzay aracı öte taraftayken izlenemediğinden ötürü, öteki tarafın kütleçekimi alanı çok iyi belirlenememiştir.

Ay'ın kütleçekim alanının en önemli özelliklerinden birisi dev krater düzlükleri ile bağlantılı olan geniş pozitif kütleçekimsel anomalilerin varlığıdır. Bu anomaliler uzay araçlarının yörüngesini önemli ölçüde etkiler bu nedenle insanlı ya da insansız uçuşların planlanmasında Ay'ın doğru kütleçekimsel modeli gereklidir. Kütleçekimsel yoğunluğun olduğu bölgelerin nedeni kısmen, krater düzlüklerini dolduran yoğun bazaltı oluşturan lava akışının varlığına bağlıdır. Ancak bu lava akışları tek başına kütleçekimsel izin tamamını açıklayamaz, aykabuğu ile manto arasındaki etkileşime de gerek vardır. Lunar Prospector 'un kütleçekimsel modellemeleri bazaltik volkanların etkisi nedeniyle oluşmadığı sanılan bazı kütleçekimsel yoğunlukların varlığını gösterir. Oceanus Procellarumda devasa volkan kaynaklı bazaltlar bulunmasına rağmen kütleçekimsel anomali gözlemlenmemektedir.

Manyetik alanı
Ay'ın dış manyetik alanı bir ile yüz nanotesla arasındadır yani 30-60 mikrotesla büyüklüğündeki Dünya'nın manyetik alanından yüz kat daha küçüktür. Diğer önemli farklılıklar çekirdeğindeki jeodinamo tarafından üretilmiş bir dipolar manyetik alanı yoktur ve var olan manyetik alanların kaynağı tamamen aykabuğudur. Bir varsayıma göre aykabuğundaki manyetikleşmelerin Ay daha gençken ve çekirdeğinde bir jeodinamo bulunurken oluştuğudur. Ancak Ay çekirdeğinin küçüklüğü bu varsayımın doğruluğu karşısında bir engel oluşturmaktadır. Alternatif varsayımlar arasında, Ay gibi havası olmayan gökcisimlerinde süreksiz manyetik alanlar büyük gök cisimlerinin çarpması bulunur. Bu varsayımı destekleyecek şekilde en geniş aykabuğu manyetikleşmelerinin dev kraterlerin tam karşısında Ay yüzeyinde gerçekleştiğinin farkına varılmasıdır. Böyle bir fenomenin çarpışma sonucu oluşan plazma bulutunun ortamda bir manyetik alan bulunurken serbest olarak yayılmasından kaynaklanabileceği önerilmiştir.

Ay'ın atmosferi
Ay'ın toplam kütlesi 10 tondan az olan, neredeyse vakum sayılabilecek kadar ince bir atmosferi vardır. Bu küçük kütleli atmosferin yüzeydeki basıncı 3 × 10−15 atm (0,3 nPa) civarındadır ve Ay günü içerisinde değişiklik gösterir. Atmosferinin kaynaklarından biri aykabuğunda ve mantoda oluşan radyoaktivite sonucu ortaya çıkan radon gibi gazların salınımıdır. Diğer önemli bir kaynak ise mikrogöktaşları, güneş rüzgârı iyonları, elektronlar ve günışığının bombardımanı sonucu oluşan püskürtüm süreciyle gerçekleşir. Püskürtüm yoluyla salınan gazlar ya tekrar regolit içinde hapsolur ya da güneş radyasyon basıncı veya iyonize olmuşlarsa güneş rüzgârının manyetik alanı nedeniyle uzaya kaçar. Dünya üzerinden yapılan spektroskopik yöntemlerle sodyum (Na) ve potasyum (K) gibi elementlerin varlığı tespit edilmiştir. Radon-222 (222Rn) ve polonyum-210 (210Po) gibi elementler ise Lunar Prospectorun alfa parçacık spektrometresi ile tespit edilmiştir. Argon–40 (40Ar), helyum-4 (4He), oksijen (O2) ve/veya metan (CH4), nitrojen (N2) ve/veya karbon monoksit (CO) ve karbon dioksit (CO2) Apollo astronotları tarafından yerleştirilen detektörler tarafından tespit edilmiştir.

Toz
Ay'ın etrafında kuyruklu yıldızlardan gelen küçük parçacıklardan oluşan kalıcı bir asimetrik Ay tozu bulutu vardır. Tahminlere göre her 24 saatte 5 ton kuyruklu yıldız parçacığı Ay yüzeyine düşmektedir. Ay'ın yüzeyine çarpan parçacıklar, Ay yüzeyindeki Ay tozunu yukarı yönde püskürtmektedir. Püsküren toz, Ay'ın atmosferinde yaklaşık 5 dakika yükselip 5 dakika düşerek toplam 10 dakika kadar kalmaktadır. Ortalama olarak, Ayın üzerinde yüzeyin 100 kilometre yukarısına dek çıkan irtifalarda 120 kilo kadar toz bulunur. Toz ölçümleri, altı aylık bir sürede LADEE'nin Lunar Dust Experiment (LDEX) tarafından yüzeye 20 ila 100 kilometre yukarıda yapılmıştır. LDEX, her dakikada ortalama bir adet 0,3 mikrometre boyutunda Ay tozu partikülü tespit etmiştir. Deneylerde ölçülen toz parçacıkları, Dünya ve Ay'ın kuyruklu yıldız enkazlarından geçtiği İkizler, Quadrantid, Kuzey Taurid ve Omicron Centaurid meteor yağmurları esnasında en yüksek seviyeye çıkmıştır. Toz bulutu asimetrik dağılımdadır, Ay'ın gün ışığı alan ve almayan kısımları arasındaki aydınlanma çemberinin yakınında daha yoğundur.

Geçmişteki kalın atmosfer

Ekim 2017'de, Houston'daki Marshall Uzay Uçuş Merkezi ve Ay ve Gezegen Enstitüsü'ndeki () NASA biliminsanları, Apollo Projesi tarafından toplanan Ay magma örneklerinin çalışmalarına dayanarak, Ay'ın 3 ile 4 milyar yıl önce 70 milyon yıllık bir dönem boyunca nispeten kalın bir atmosfere sahip olduğunu tespit eden bulgular açıkladılar. Ay'daki volkanik püskürmelerinden çıkan gazlardan kaynaklanan bu atmosfer, bugünkü Mars atmosferinden iki kat daha kalındı. Eski Ay atmosferi daha sonra güneş rüzgarları ile uzaya dağıldı.

Yüzey sıcaklığı
Ay günü boyunca yüzey sıcaklığı ortalama 107 °C, Ay gecesi boyunca da ortalama -153 °C civarındadır.

Kökeni ve jeolojik evrimi

Oluşumu
Ay'ın oluşumunu açıklayan çeşitli varsayımlar önerilmiştir. Ay'ın Güneş Sistemi'nin oluşumundan 30-50 milyon yıl sonra, günümüzden 4,527 ± 0,010 milyar yıl önce oluştuğuna inanılmaktadır.

 Bölünme kuramı - Ay'ın oluşumu hakkında ilk düşünceler Ay'ın merkezkaç kuvvetler nedeniyle yerkabuğundan koparak ayrıldığı ve gerisinde Büyük Okyanus çukurunu bıraktığını önermiştir. Bu bölünme kavramı Dünya'nın başlangıç dönüşünün çok büyük olmasını gerektirir. Ayrıca bu bölünme sonucu oluşan yörünge Dünya'nın ekvator düzlemini izlemek durumunda olacaktı ama böyle değildir.
 Yakalama kuramı - Diğerleri Ay'ın başka bir yerde oluştuğunu ve Dünya'nın yörüngesine yakalanarak girdiğini düşünmüşlerdir. Ancak bu yakalamanın gerçekleşebilmesi için gerekli olan koşulların, örneğin enerjiyi sönümleyebilmek için Dünya'nın geniş bir atmosferinin olması gibi, oluşması mümkün değildi.
 Birlikte oluşum kuramı - Birlikte oluşum varsayımı Dünya ile Ay'ın gezegen öncesi buluttan aynı zamanda ve yerde birlikte oluştuklarını önerir. Bu varsayımı göre Ay, Dünya'nın oluştuğu maddelerin çevresindeki maddelerden oluştuğu düşünülür. Bazıları bu varsayımın Ay üzerinde metalik demirin azlığını açıklayamadığı için doğru olmadığını belirtmiştir.

Bu varsayımların önemli bir açığı Dünya ve Ay sisteminin yüksek açısal momentumunu kolayca açıklayamamalarıdır.

 Dev çarpma kuramı - Günümüzde, Dünya ve Ay sisteminin oluşumunu dev çarpma kuramının açıkladığı bilim çevrelerince geniş kabul görmüştür. Bu varsayıma göre Dünya'nın oluşumundan önce, Mars büyüklüğünde bir gökcisminin çarparak Dünya yörüngesine Ay'ı oluşturacak kadar yeterli miktarda madde saçmış olmasıdır. Gezegenlerin, küçük ya da büyük parçaların birikmesi sonucu oluştuğuna inanıldığı için bunun gibi dev çarpma olaylarının birçok gezegeni etkilediğine inanılmaktadır. Bu çarpmayı simüle eden bilgisayar modelleri hem Dünya ve Ay sisteminin yüksek açısal momentumu ve Ay çekirdeğinin küçüklüğünü açıklayabilmektedir. Bu kuram ile ilgili cevabı bulunmamış sorular arasında Dünya öncesi kütle ile buna çarpan gökcisminin göreceli boyutları ile bunlardan çıkan maddenin ne kadarının Ay'ı oluşturduğudur.

Ay magma okyanusu
Hem dev çarpma olayı sırasında hem de bunu izleyen Dünya'nın yörüngesinde maddenin birikmesinde çok büyük miktarlarda enerji salındığı için Ay'ın önemli bir kısmının başlangıçta erimiş olduğu düşüncesi yaygındır. Ay'ın o sırada erimiş dış yüzeyine Ay magma okyanusu adı verilir ve derinliğinin 500 km ile Ay'ın yarıçapı arasında değiştiği tahmin edilmektedir.

Magma okyanusu soğudukça kısmen kristalleşti ve katmanlara ayrılarak jeokimyasal olarak ayrı olan aykabuğu ve manto oluştu. Manto olivin, klinopiroksen ve ortopiroksen minerallerinin çökelmesi sonucu meydana geldiği düşünülmektedir. Magma okyanusunun dörtte üçünün kristalleşmesi tamamlandıktan sonra düşük yoğunluğu nedeniyle anortit minerali çökelmiş ve yüzeye çıkıp aykabuğunu oluşturmuştur.

Magma okyanusunun kristalleşen son sıvı bölümü Ay kabuğu ile manto arasında sıkışmıştır ve ısı üreten, birbiriyle uyumsuz elementleri kapsar. Bu jeokimyasal bileşiğe potasyum (K), soy toprak elementleri (İngilizce: rare earth elements - REE) ve fosfor (P) simgelerinden oluşan kısaltma KREEP adı verilir ve görünen yüzde Oceanus Procellarum ile Mare Imbrium'un çoğunu kapsayan küçük jeolojik bölgede toplanmış gözükmektedir.

Jeolojik evrimi
Ay'ın magma okyanusu sonrası jeolojik evrimi gökcisimlerinin çarpması ile oluşmuştur. Ay'ın jeolojik dönemleri Nectaris, Imbrium, Orientale gibi büyük kraterlerin oluşumuna neden olan çarpma olaylarına göre ayrılmıştır. Çarpma sonucu oluşan bu yapılar yukarı fırlayan maddenin oluşturduğu çoklu halkaları ile gözlemlenir. Bu halkaların çapı genellikle yüzlerce kilometreden binlerce kilometreye kadar uzanır. Her çoklu halka düzlüğünde bölgesel stratigrafik ufuğu oluşturan püskürtü katmanları ile bağlantılıdır. Yalnızca birkaç çoklu halka düzlüğü kesin olarak tarihlendirildiyse de stratigrafik katmanlar sayesinde göreceli yaşların tespitinde faydalıdır. Sürekli olarak gökcisimlerinin çarpması sonucunda regolit oluşur.

Ay yüzeyinin oluşumunu etkileyen diğer önemli bir jeolojik süreçi ay denizlerinin oluşumunun temelindeki volkanik etkinliktir. Procellarum KREEP katmanında ısı üreten elementlerin toplanması sonucunda altında kalan mantonun ısınıp sonunda kısmen eridiği düşünülmektedir. Eriyen magmanın bir kısmı yüzeye çıkarak püskürtüldü ve Ay'ın görünen yüzünde bulunan ay denizi bazaltlarını oluşturdu. Ay'ın bu jeolojik bölgesinde bulunan bazaltların çoğu 3,0 - 3,5 milyar yıl önce Imbrian döneminde püskürtüldü. Yine de en eski tarihlenmiş örnekler 4,2 milyar yıla uzanırken en yeni püskürtüler yalnızca 1,2 milyar yıl önce oluşmuştur.

Ay yüzeyinin zamanla değişiklik gösterip göstermediği konusunda bazı anlaşmazlıklar bulunmaktadır. Bazı gözlemciler kraterlerin ortaya çıktığını ya da ortadan kaybolduğunu ya da diğer geçici fenomenlerin oluştuğunu iddia etti. Günümüzde bu iddiaların çoğunun yanılsama olduğu ve farklı ışık koşulları, zayıf astronomik gözlem ya da yetersiz eski çizimler nedeniyle oluştuğu düşünülmektedir. Yine de gaz çıkması gibi fenomenlerin ara sıra oluştuğu ve bunların iddia edilen geçici Ay fenomenlerine sebebiyet vermiş olabileceği bilinmektedir. Geçenlerde, yaklaşık bir milyon yıl önce gazın serbest kalması nedeniyle kabaca 3 km çaplı bir bölgenin yüzey şeklinin değişmiş olabileceği önerilmiştir.

Ay taşları
Ay taşları iki ana kategoride incelenir; Ay denizlerinde ve Ay dağlarında bulunan Ay taşları. Ay dağlarında bulunan Ay taşları üç takımdan oluşur: demir anortosit takım, magnezyum takımı ve alkali takımı. Demir anortosit takımı taşlar hemen hemen tamamen anortit mineralden oluşmuştur ve Ay magma okyanusu üzerinde yüzerek toplanan plajiyoklâzdan geldiğine inanılmaktadır. Radyometrik yöntemlerle demir anortositlerin yaklaşık 4,4 milyar yıl önce oluştuğu bulunmuştur.

Magnezyum ve alkali takımı Ay taşları asıl olarak mafik plütonik kayaçlardır. Tipi olarak rastlanan kayaçlar dunit, troktolit, gabbro, alkali anortosit ve nadiren de granittir. Demir anortosit takımı Ay taşlarıyla karşılaştırıldıklarında bu takımın mafik minerallerinde görece daha yüksek Mg/Fe oranları bulunur. Genel olarak bu kayaçlar önceden olmuş dağlık alan aykabuğuna sonradan girmiştir ve yaklaşık 4,4-3,9 milyar yıl önce oluşmuşlardır. Bu Ay taşlarında yüksek oranda KREEP bileşeni bulunur.

Ay denizlerinde hemen hemen yalnızca bazalt bulunur. Dünya bazaltlarına benzese de çok daha fazla demir barındırırlar ve su bazlı değişim ürünleri barındırmazlar. Ayrıca çok miktarda titanyum da içerirler.

Astronotlar yüzeydeki tozun kar gibi hissedildiğini ve yanık barut koktuğunu bildirmiştir. Toz asıl olarak Ay yüzeyine çarpan göktaşları nedeniyle oluşmuş olan silikon dioksit camından (SiO2) ibarettir. Aynı zamanda kalsiyum ve magnezyum da içerir.

Yörüngesi ve Dünya ile olan ilişkisi

Yörünge

Ay, sabit yıldızlara göre Dünya yörüngesinde her 27,3 günde bir tam tur atar. Ancak Dünya'da kendi yörüngesinde Güneş'in çevresinde döndüğü için Ay'ın evrelerinin dönüşümü için biraz daha uzun bir zaman, 29,5 gün gerekir. Diğer gezegenlerin uydularının aksine Ay Dünya'nın ekvator düzlemi üzerinde değil, tutulum düzlemi yakınlarında yörüngededir. Gezegeninin boyutlarına göre Güneş Sistemi içinde en büyük doğal uydudur. (Charon ile cüce gezegen Plüton'dan daha büyüktür.)

Dünya üzerinde görülen gelgit etkilerinin çoğu Ay'ın kütleçekim alanı nedeniyle oluşmaktadır, Güneş'in etkisi çok azdır. Gelgit etkileri nedeniyle Dünya ile Ay arasındaki ortalama uzaklık her yüzyılda 3,8 m artmaktadır. Açısal momentumun korunumu nedeniyle Ay'ın yarı büyük ekseninin artmasıyla birlikte Dünya'nın dönüşü yüzyılda 0,002 saniye kadar yavaşlamaktadır.

Dünya ve Ay sistemi bazen gezegen-uydu sistemi olarak değil de çifte gezegen sistemi olarak değerlendirilir. Bunun nedeni Ay'ın çevresinde döndüğü gezegene göre oldukça büyük olan boyutlarıdır. Ay'ın çapı Dünya'nın dörtte biri, kütlesi de 1/81'idir. Ancak sistemin orta kütle merkezi yeryüzünün 1.700 km; yani Dünya yarıçapının dörtte biri kadar altında olması nedeniyle bu görüş bazıları tarafından eleştirilmektedir. Ay yüzeyi Dünya'nın onda birinden azdır ve Dünya'nın kara alanının yaklaşık dörtte biri kadardır.

1997'de asteroit 3753 Cruithne'nin Dünya ile bağlantılı olağandışı bir atnalı yörünge üzerinde olduğu bulundu. Ancak gök bilimciler bu asteroiti Dünya'nın ikinci doğal uydusu olarak kabul etmemektedir; çünkü yörüngesi uzun dönemde kararlı değildir. Daha sonra Cruithne ile benzer yörüngede bulunan Dünya'ya yakın üç asteroit daha bulunmuştur: (54509) 2000 PH5, (85770) 1998 UP1 ve 2002 AA29.

Gelgit
Dünya üzerinde okyanuslarda görülen gelgit Ay kütleçekiminin etkisiyle oluşur. Kütleçekimsel gelgit kuvvetlerinin oluşmasının sebebi Dünya'nın Ay karşısında bulunan yüzünün merkezine ve arka yüzüne göre Ay'ın kütleçekiminden daha fazla etkilenmesidir. Kütleçekimsel gelgit, okyanusları Dünya'nın merkezinde olduğu bir elips şekline esnetir. Bunun etkisi birisi Ay'a doğru bakan yüzde, diğeri de bunun zıt yüzünde oluşan tümsek yani deniz seviyesinin yükselmesi olarak görülür. Dünya kendi ekseni etrafında dönerken bu iki tümsek de Dünya çevresinde bir günde döndüğü için okyanus suları sürekli olarak hareket eden bu iki tümseğe doğru akar. Bu iki tümseğin ve onlara doğru giden büyük okyanus akıntılarının etkisi; Dünya'nın dönüşü nedeniyle okyanus tabanlarında oluşan suyun sürtünme etkisi, su hareketinin eylemsizliği, karaya yaklaştıkça sığlaşan okyanus tabanları ve değişik okyanus tabanları arasındaki salınımlar gibi nedenlerle daha da büyür.

Ay ile okyanuslar arasındaki kütleçekimsel bağ Ay'ın yörüngesini etkiler. Ay'dan bakıldığında gelgit tümsekleri Dünya'nın dönüşüyle ileriye doğru taşındığından doğrudan Ay'ın karşısında değildir. Kütleçekimsel eşleşme Dünya'nın dönüşünden kinetik enerji ve açısal momentumu emer. Buna karşın Ay'ın yörüngesine açısal momentum eklenir. Bu da Ay'ı daha uzun periyotlu daha yüksek bir yörüngeye iter. Bunun sonucunda da her yıl iki gökcismi arasındaki ortalama uzaklık 3,8 cm. artar. Dünya ile Ay arasındaki gelgit etkilerin önemsiz hâle gelene kadar Ay yavaş yavaş uzaklaşmaya devam edecektir ve bu durumda yörüngesi kararlı olacaktır.

Gözlemsel etkiler ve bulgular

Ay ve Güneş tutulmaları

Güneş, Dünya ve Ay aynı çizgi üzerinde sıralanınca, bu durum Dünya'da Ay ve Güneş tutulması olarak gözlenir. Güneş tutulması yeni ay evresinde, Ay Güneş ile Dünya'nın arasında iken oluşur. Buna karşın Ay tutulması dolunay evresinde Dünya Güneş ile Ay'ın arasında olduğunda oluşur.

Ay'ın yörüngesinin Dünya'nın Güneş çevresindeki yörüngesine nazaran yaklaşık 5° eğik olması nedeniyle her yeni ay ve dolunayda tutulmalar olmaz. Bir tutulmanın olması için Ay'ın her iki yörünge düzleminin kesişimine yakın bir yerde olması gerekir.

Ay ve Güneş tutulmalarının zamanlamaları yaklaşık 6.585,3 günlük (18 yıl 11 gün 8 saat) bir periyota sahip olan ve Babiler zamanında bulunan Saros çevrimi ile belirlenebilir.

Ay'ın ve Güneş'in Dünya'dan görülen açısal çapları değişimlerle üst üste gelebildiği için hem tam hem de yarım güneş tutulması oluşabilmektedir. Tam güneş tutulmasında Ay Güneş diskini tamamen kapatır ve Güneş koronası çıplak gözle görünür hâle gelir. Ay ile Dünya arasındaki uzaklık zamanla az da olsa arttığı için Ay'ın açısal çapı azalmaktadır. Bu yüzlerce milyon yıl önce Ay'ın tutulmalarda Güneş'in açısal çapı da değişmezse Ay artık Güneş diskini tamamen örtemeyecek ve yalnızca yarım tutulma oluşacaktır.

Tutulma ile ilgili bir başka fenomen "örtülme"dir. Ay sürekli olarak gökyüzünde 1/2 derece genişliğinde dairesel bir alanı kaplar. Parlak bir yıldız ya da gezegen Ay'ın arkasından geçerse örtülür yani gözden kaybolur. Güneş tutulması Güneş'in örtülmesidir. Ay Dünya'ya yakın olduğu için tek tek yıldızların örtülmesi aynı zamanda ve her yerden görülemez. Ay yörüngesinin yalpalaması sonucu her yıl farklı yıldızlar örtülür.

En son ay tutulması 20 Şubat 2008'de olan tam tutulmadır. Güney Amerika ve Kuzey Amerika'nın çoğu yerinden 20 Şubat'ta gözlemlenen tutulma Batı Avrupa, Afrika ve Batı Asya'dan 21 Şubat'ta gözlemlenmiştir. Güney Amerika ile Antarktika'nın bazı bölümlerinden gözlemlenen 1 Ağustos 2008'den sonraki güneş tutulması 15 Ocak 2010'dadır.

Gözlemsel bulgular
En parlak olduğu dolunay evresinde Ay'ın görünür kadir derecesi yaklaşık −12,6'dır. Kıyaslanacak olursa Güneş'in görünen kadir derecesi −26,8'dir. Ay'ın dördün evrelerinde parlaklığı dolunay evresindeki parlaklığının yarısı değil ancak onda biridir. Bunun nedeni Ay yüzeyinin mükemmel bir Lambert yansıtıcısı olmamasıdır. Dolunay iken gözlemcinin arkasından gelen ışık nedeniyle olduğundan parlak görünen Ay diğer evrelerde yüzeye düşen gölgeler nedeniyle yansıtılan ışığın miktarı azalır.

Ay ufka yakınken daha büyük olarak görünür. Fakat bu tamamen Ay illüzyonu olarak bilinen psikolojik bir etkidir.

Ay düşük albedosuna rağmen gökyüzünde oldukça parlak bir gökcismi olarak görünür. Ay, Güneş Sistemi'nde bulunan en kötü yansıtıcıdır ve üzerine düşen ışığın ancak %7'sini yansıtır. Bu oran bir parça kömürün yansıtma oranı ile hemen hemen aynıdır.

Görsel sistemlerde renk istikrarı bir nesnenin rengiyle etrafındakilerin rengi arasındaki ilişkiyi ayarlar, dolayısıyla da görece karanlık olan gökyüzünde Güneş'in aydınlattığı Ay parlak bir nesne olarak algılanır.

Ay'ın gün içinde ulaştığı en yüksek nokta değişiklik gösterir ve Güneş ile aynı sınırlarda dolaşır. Ayrıca Dünya üzerindeki mevsime ve Ay'ın evrelerine göre değişir. Kış mevsiminde dolunayda en yüksek noktaya ulaşır. Ayrıca 18,6 yıllık düğüm çevriminin de etkisi vardır. Ay yörüngesinin yükselen düğüm noktası ilkbahar noktasındaysa Ay yükselimi 28° kadar yükselebilir. Bunun sonucunda 28 derece enlemlere kadar Ay tepe noktasına çıkar. Yaklaşık dokuz yıl kadar sonra yükselim yalnızca 18° kuzey ve güney enlemlere ulaşacaktır. Ayçanın yönü de gözlem noktasının enlemine bağlıdır. Ekvator'a yakın yerlerde bir gözlemci Ay'ı sandal gibi görebilir.

Güneş gibi Ay'da bazı atmosferik etkilere neden olabilir. Bunların arasında 22°'lik hâle halkası ve ince bulutlar arasından görünen daha küçük korona halkaları sayılabilir.

Gözlem ve keşiflerin tarihi

İlk dönem gözlemler
MÖ 5. yüzyılda Babilli gözlemcilerin Ay'ın döngülerini incelediğini, Hindistan'da benzer bulguların varlığını, Çinli Shi Shen'in MÖ 4. yüzyılda Ay ve Güneş tutulmalarının tarihlerini hesaplama yöntemi geliştirdiğini biliyoruz.

MÖ 4. yüzyılda Aristo; yanlış da olsa uzun bir süre çok etkili olan evren açıklamasında, Ay'ın dört temel eleman (toprak, su, hava ve ateş) arasındaki sınır bölgede yer aldığını öne sürdü. Öte yandan, Seleucus ve Aristarchus (MÖ 2. yüzyıl) ile Ptolemy (MS 90–168) Aristocu anlayışı çürüten gözlem ve hesaplamalar sundular.

Orta Çağ Avrupası için "gökbilim"den söz etmek zordur ve dönemin bilgisi gözlemden çok dinî inanışların etkisi altındaydı. Ay'ın tam bir yuvarlak ve yüzeyinin pürüzsüz olduğu da bu inanışlar arasındaydı.

Teleskobun keşfi ve bilimlerde yaşanan yaklaşık eşzamanlı paradigma değişimi, Ay gözleminde bir dönüm noktası olmuştur. Galileo Galilei 1609'da yayımladığı kitabı Sidereus Nuncius; Ay yüzündeki dağları ve kraterleri gösteren ilk teleskobik çizimlerden bazılarını içeriyordu. Ardından Ay'ın teleskobik haritalanması başladı: 17. yüzyılın devamında Giovanni Battista Riccioli ve Francesco Maria Grimaldi; Ay'ın yüzey unsurlarını bugün adlandırırken kullanılan sistemin temellerini attılar. Wilhelm Beer ve Johann Heinrich Mädler'in kitapları Mappa Selenographica (1834-6) ve Der Mond (1837); binden fazla dağ dahil olmak üzere Ay'daki yüzey unsurlarını, yeryüzündeki coğrafya için mümkün olan hassasiyetle tanımladı.

Uzay araçları

20. yüzyıl
Soğuk Savaş ile kaynaklanan Sovyetler Birliği ile ABD arasındaki uzay yarışı; Ay üzerindeki ilginin giderek artmasına neden oldu. Fırlatıcı yetenekleri izin verir vermez hem alçak uçuş hem de çarpma/iniş görevleri için insansız sondalar, uzaya gönderildi. Sovyetler Birliği'nin Luna programı Ay yüzüne insansız uzay araçları ile ulaşmayı başaran ilk program olmuştur. Yerçekimini yenip Ay'ın yanından geçmeyi başarabilen ilk insan yapımı nesne Luna 1 uzay sondası olmuştur. 1959 yılında Ay yüzüne çarpan ilk insan yapımı nesne Luna 2 ve Ay'ın öteki yüzünün fotoğraflarını çeken ilk uydu da Luna 3 olmuştur. 1966 yılında Ay yüzeyine başarılı bir yumuşak iniş yapan ilk uzay aracı Luna 9 ve Ay yörüngesine giren ilk uzay aracı da Luna 10 olmuştur. Ay yüzeyinden örnekler üç Luna uçuşu (Luna 16, Luna 20 ve Luna 24) ile Apollo 11'den Apollo 17'ye kadar (Apollo 13 hariç) Apollo görevleri ile Dünya'ya getirilmiştir.

Ay yüzeyine 1969 yılında ilk insanların inmesi, uzay yarışının doruk noktasını oluşturmuştur. Neil Armstrong, ABD uçuşu Apollo 11'in komutanı olarak Ay'da yürüyen ilk insan oldu. Ay'da ilk adımını 21 Temmuz 1969 tarihinde saat 02:56'da (UTC) attı. 1960'ların başında özellikle yüzel erime kimyası ve atmosfere yeniden giriş konularında olduğu gibi önemli teknolojik gelişmeler; Ay yüzeyine iniş ve geri dönüşü mümkün kılmıştır.

Apollo uçuşlarının tamamında bilimsel ölçüm aletleri, Ay yüzeyine yerleştirildi. Uzun süreli ALSEP (İngilizce: Apollo lunar surface experiment package - Apollo Ay yüzeyi deney paketi) istasyonları Apollo 12, 14, 15, 16 ve 17 iniş sahalarına yerleştirildi. Apollo 11 uçuşuyla EASEP (İngilizce: Early Apollo Scientific Experiments Package - Erken Apollo bilimsel deney paketi) adı verilen geçici istasyon yerleştirilmiştir. ALSEP istasyonlarında ısı akış sondaları, sismometreler, manyetometreler ve küp köşeli retroreflektörler bulunmaktaydı. Bütçe sorunları sebebiyle 30 Eylül 1977'de Dünya'ya bilgi iletimi kesilmiştir. Ay laser mesafe ölçüm araçları pasif ekipmanlar olduğu için hâlâ kullanılmaktadır. Dünya üzerindeki istasyonlardan yönetilen ölçümler sonucu birkaç santimetrelik hassasiyetle ay çekirdeğinin boyutları belirlenebilmektedir.

14 Aralık 1972'de Apollo 17 uçuşunun bir parçası olarak Ay üzerinde yürüyen Eugene Cernan'dan beri başka bir insan Ay üzerinde yürümemiştir.

1960'ların ortasından 1970'lerin ortasına kadar Ay yüzüne ulaşan yaklaşık 65 farklı uçuş görevi yapılmıştır. Bunların sonuncusu, 1976 yılındaki Luna 24'tür. Bunları yalnızca 18'i kontrollü olarak Ay yüzeyine inmiş, dokuzu geriye dönerek ay taşı örnekleri getirmiştir. Daha sonra ise Sovyetler Birliği, Venüs ve uzay istasyonlarına ilgisini çevirirken ABD, Mars ve ötesi ile ilgilenmeye başladı.

Bir kısım uzmanlar Ay'a iniş yapılmasıyla ilgili görüntülerin sahte olduğunu iddia etmişlerdir. 2000'li yılların sonlarından bu yana LROC uzay aracı tarafından çekilen çok sayıda yüksek çözünürlüklü fotoğrafta Ay'a iniş yapmış uzay araçları ve izler görülebilmektedir. 2012 yılında Apollo bayraklarının Ay yüzeyindeki fotoğrafları yayınlanmıştır.

Özellikle 1990'lardan itibaren Ay'a yönelik ilgi tekrar canlandı ve projeler arttı.

1990 yılında Japonya Hiten uzay aracını Ay yörüngesine oturtarak bunu başaran üçüncü ülke oldu. Uzay aracı Hagormo adlı küçük bir sondayı yörüngede bıraktı ama vericinin arıza yapması nedeniyle uçuş görevinden bilimsel olarak daha fazla yararlanılamadı.

1994 yılında Clementine uçuş görevini gönderen ABD tekrar Ay ile ilgilenmeye başladı. Bu görev ile birlikte Ay'ın ilk küresel topoğrafik haritası ve ay yüzeyinin ilk multispektral görselleri elde edildi. Bunu 1998 yılındaki Lunar Prospector uçuş görevi izledi. Lunar Prospector 'da bulunan nötron spektrometresi ay kutuplarında hidrojen oranının görece yüksekliğini gösterdi. Bunun nedeni olarak sürekli olarak gölge altında kalan kraterlerdeki regolitin üst birkaç metresinde su buzu var olabileceği düşünüldü.

21. yüzyıl
14 Ocak 2004'te ABD Başkanı George W. Bush 2020 yılından itibaren Ay'a insanlı uçuşların yapılmasını öngören bir plan yapılmasını istedi.

NASA'nın Ay Arayışları (Lunar Quest) çatısı altında topladığı, Ay yörüngesinde (örneğin Haziran 2009'da fırlatılan LRC, Lunar Reconnaissance Orbiter) ve yüzeyinde (örneğin Ay'ın sürekli karanlık güney kutbunda su buzu varlığını aramayı amaçlayan LCROSS) çeşitli programları vardır. NASA, ay kutuplarından birinde kalıcı bir üssün kuruluşunu da planlamaktadır.

Avrupa uzay aracı Smart 1 27 Eylül 2003'te fırlatıldı ve 15 Kasım 2004'ten 3 Eylül 2006'ya kadar Ay yörüngesinde kaldı.

Japan Aerospace Exploration Agency (Japon Uzay Araştırma Ajansı) 14 Eylül 2007'de yüksek çözünürlüklü kamera ve iki küçük uydu ile donatılmış olan SELENE adlı uzay aracını fırlattı. Uçuşun bir yıl sürmesi beklenmektedir.

Çin Ay araştırmaları için istekli olduklarını Chang'e programını başlatarak gösterdi. İlk uzay aracı Chang'e-1 24 Ekim 2007'de fırlatıldı.

Hindistan, ekim 2008'de Chandrayaan I görevini başlatmış ve başarıyla tamamlamıştır. Daha sonra, 22 temmuz 2019'da Chandrayaan II'yi başlatmış ama araç yüzeye inememiştir.

Rusya da dondurulmuş olan Luna-Glob projesine tekrar başlamayı ve 2012'de Ay yüzeyine iniş yapmayı düşünmektedir.

23 Ağustos 2023 tarihinde Hindistan, Ay'ın güney kutbu bölgesine uzay aracını başarıyla indirebilen ilk ülke olmuştur. ISRO ise Ay'a inmeyi başaran dördüncü uzay ajansı olmuştur.

Özel ve ticari girişimler
13 Eylül 2007'de duyurulan Google Lunar X Prize (Google Ay X Ödülü) özel sektör tarafından finanse edilen Ay araştırmalarını artırmayı amaçlamaktadır. X Ödülü Vakfı, Ay üzerine robotik bir ay aracı gönderebilecek olan ve diğer bazı kriterlere uyacak olan herhangi bir kişiye 20 milyon dolar önermektedir.

İnsanların etkisi

Ay'daki insan aktivitesinin izlerine ek olarak, Ay Müzesi sanat eseri, Apollo 11 iyi niyet mesajı, Ay Plakası, Ölen Astronot anıtı ve diğer insan yapımı nesneler Ay yüzeyinde yer almaktadır.

Ay'ı ziyaret eden araçlar

İnsan kavrayışı

Ay birçok sanat ve edebiyat eserine konu olmuş ve sayısız başkalarına da ilhâm kaynağı olmuştur. Görsel sanatlar, sahne sanatları, şiir, yazın ve müzik için bir motif oluşturur. İrlanda'da Knowth'da bulunan 5.000 yıllık kaya üzerinde kazılı bulunan ve Ay'ı tasvir ettiği düşünülen eser keşfedilen en eski eserdir. Birçok tarihöncesi ve antik kültürde Ay'ın tanrı olduğuna ve diğer doğaüstü fenomenlerin kaynağı olduğuna inanılırdı. Ay üzerindeki astrolojik görüşler günümüzde de yaygındır.

Batı uygarlığında Ay hakkında bilimsel açıklama getiren ilk kişi Yunan filozof Anaxagoras olmuştur. Anaxagoras Güneş ve Ay'ın dev küresel kayalar olduğunu ve Ay'ın Güneş'in ışığını yansıttığını öne sürmüştür. Gökyüzü hakkında tanrıtanımaz görüşleri tutuklanmasına ve sürgüne gönderilmesine neden olmuştur.

Aristo'nun evren tanımında Ay değişken elementler (toprak, su, hava ve ateş) alanı ile Eter'in ölümsüz yıldızları arasındaki sınırı oluşturur. Bu ayrım yüzyıllar boyunca fiziğin bir parçasını oluşturmuştur.

Orta Çağ'a gelindiğinde, teleskobun keşfinden önce birçok kişi Ay'ın bir küre olduğunu kabul etti ancak "tamamen pürüzsüz" olduğuna inanılıyordu. 1609'da, Galileo Galilei, Siderus Nuncius adlı kitabında Ay'ın ilk teleskobik çizimlerini yayımladı ve ay yüzeyinin pürüzsüz olmadığını, dağlar ve kraterlerden oluştuğunu yazdı. Daha sonra 17. yüzyılda Giovanni Battista Riccioli ve Francesco Maria Grimaldi Ay'ın bir haritasını çizerek birçok kratere günümüzde bilinen adlarını verdi.

Haritalarda Ay yüzeyinin karanlık bölümleri maria ya da denizler ve açık bölümleri terrae ya da kıtalar olarak belirtilmiştir.

Ay üzerinde bitki örtüsünün varlığı ve yaşam olabileceği düşüncesi 19. yüzyılın başlarına kadar önemli gök bilimciler tarafından bile dikkate alınmıştır. Parlak yüksek bölgeler ile koyu denizler arasındaki kontrast değişik kültürler tarafında Ay'daki adam, tavşan, buffalo ve bunun gibi çeşitli modellemelere yol açmıştır.

1835'te Büyük Ay Aldatmacası birçok insanı Ay üzerinde egzotik hayvanların yaşadığına inandırmıştır. Hemen hemen aynı zamanlarda (1834–1836 arasında) Wilhelm Beer ve Johann Heinrich Mädler dört ciltlik Mappa Selenographica 'yı ve 1837'de Der Mond adlı kitabı yayımlamaktaydı. Bu eserler Ay üzerinde su ve atmosfer olmadığını belirtiyordu.

Ay'ın öteki yüzü 1959'da Luna 3 uzay sondası fırlatılana kadar bilinmiyordu. 1960'larda Lunar Orbiter programı tarafından haritası çıkarılmıştır.

Yasal durumu
Her ne kadar 1959 yılında Luna 2 ve bunu izleyen diğer inişlerde birçok Sovyetler Birliği bayrağı ile ABD bayrağı Ay yüzüne sembolik olarak dikilmişse de günümüzde Ay yüzeyi üzerinde hiçbir ulus hak iddia etmemektedir. Rusya ve ABD Ay'ı uluslararası sular ile aynı statüye koyan (res communis) Dış Uzay Anlaşması'nın taraflarıdır. Bu anlaşma aynı zamanda Ay'ın yalnızca barışçıl amaçlar için kulllanılmasını emreder ve askerî üsler ile kitle imha silahlarını ve her türden silahları yasaklar.

Ay kaynaklarının herhangi bir ülke tarafından tek başına kullanılmasını kısıtlayan ikinci bir anlaşma olarak Ay Anlaşması önerilmiştir ama uzay yolculuğuna çıkabilen ülkelerden hiçbiri bu anlaşmayı imzalamamıştır. Çeşitli kişiler Ay üzerinde tamamen ya da kısmen hak iddia etse de bunlar dikkate alınmamıştır.

Ayrıca bakınız
 Ay teorisi
 Dünya'nın diğer doğal uyduları

Kaynakça

Dış bağlantılar

Görseller ve haritalar

Keşifler

Ay evreleri

Diğerleri

 Earth's Moon ProfileNASA's Solar System Exploration

Güneş Sistemi
Antik çağlardan beri bilinen astronomik cisimler

Ay


Sjónvarpsefni ársins er verðlaunaflokkur á Edduverðlaununum. Þessi flokkur var tekinn upp árið 2017 til að bæta við flokki þar sem væri almenn kosning á netinu milli nokkurra valkosta. Fyrsta þáttaröðin sem hlaut þessi verðlaun var Ófærð.

Edduverðlaunin

Sjónvarpsefni ársins


Le couteau filet de sole est un ustensile de cuisine japonais spécialement destiné au levage des filets de poisson. Il est composé d'une lame pointue à la fois souple et flexible d'une dizaine de centimètres, en cela il s'apparente au couteau à désosser. Le couteau filet de sole est caractérisé par le tranchant de sa lame. Cet outil est ainsi nommé car il sert d'abord à la préparation des filets de sole, mais il peut aussi être utilisé pour d'autres poissons ou de la charcuterie.

Utilisation
Le couteau à filet de sole est le couteau idéal pour lever les filets de poisson avec précision. Avec sa lame longue, pointue et flexible, ce couteau permet de découper avec finesse des poissons comme la sole, la daurade ou la truite. La souplesse de la lame permet une découpe d'une grande précision tant pour le poisson, qui est son usage de prédilection, que pour la charcuterie fine. Ce couteau permet de réaliser des tranches parfaites, fines et régulières. La lame longue, lisse, souple, munie d'un bout pointu permet d'éviter les arêtes facilement, notamment l'arête dorsale. De la même manière, il permet de contourner les os des pièces de viande sans endommager le tranchant de la lame.

Modèles
Il existe deux grands modèles de couteau filet de sole :

 le couteau de sole domestique : la lame est moins tranchante, moins souple et elle risque de s'abimer plus facilement.
 le couteau de sole professionnel : ustensile de meilleure qualité : lame plus fine, plus flexible et qui résiste à la corrosion.

Notes et références

Filet de sole

Couteau filet de sole


Erivanski  es un jútor del raión de Abinsk del krai de Krasnodar en el sur de Rusia. Está situado en el borde septentrional del Cáucaso Occidental, al inicio de las llanuras de Kubán-Priazov, 8 km al suroeste de Abinsk y 70 km al suroeste de Krasnodar, la capital del krai. Tenía 420 habitantes en 2010

Pertenece al municipio Svetlogórskoye.

Transporte

La localidad cuenta con una plataforma ferroviaria en la línea Krasnodar-Krivenkovskoye-Tuapsé del ferrocarril del Cáucaso Norte.

Enlaces externos y referencias

 Este artículo contiene datos geográficos extraídos de Google Earth y el mapa de Rusia de Yandex.ru, accesible desde este enlace.
 Este artículo es en parte una traducción de su correspondiente en la edición en ruso de Wikipedia, Эриванский.

Localidades del raión de Abinsk del krai de Krasnodar

Erivanski


Islam Akhun was a Uyghur con-man from Khotan who forged numerous manuscripts and printed documents and sold them as ancient Silk Road manuscripts. Since the accidental discovery of the Bower Manuscript in 1889 such texts had become much sought after. The imperial powers of the time sponsored archaeological expeditions to Central Asia, including Britain, France, Germany, Russia and Japan.

The forgeries
It was in this competitive environment that Islam Akhun emerged. In 1895 he approached the British Consul in Kashgar, Sir George Macartney, with a number of manuscripts on paper.  Some were in a script similar to Brahmi and the documents were in several different formats, many bound with copper ties. Macartney purchased the documents and sent them to India in the hope that Augustus Rudolf Hoernlé, a prominent scholar of Indo-Aryan languages, would be able to decipher them.

Unknown to Macartney, Islam Akhun's partner, Ibrahim Mullah, was also selling similar items to the Russian consul Nikolai Petrovsky.  He sent them to St. Petersburg to be translated. Ibrahim Mullah had some knowledge of Cyrillic scripts, and so he incorporated Cyrillic characters, which proved very confusing for those scholars tasked with their translation.

Hoernlé set to work trying to decipher the texts. Although he could identify some as in Brāhmī script, in his first report on these collections, he wrote of others that they were:

Islam Akhun and his colleague continued to sell items to the British and Russian consuls. By this time, they had started to produce woodblock prints as it increased production. Macartney also sent these to Hoernlé who, in 1899, published a second report. He gave an extensive account and divided them into nine different groups based on the kind of scripts in which they were written, which resembled Kharosthi, Indian and Central Asian Brahmi, Tibetan, Uighur, Persian and Chinese. But despite his detailed analysis, Hoernle was still unable to interpret them.

Doubts were soon raised about the authenticity of the manuscripts. Questions regarding the remarkably good condition of the scripts, their fortuitous discovery and bizarre script were raised, in particular by the Swedish missionary in Kashgar, Magnus Bäcklund who had also been approached by Islam Akhun. Hoernlé discussed this issue in his 1899 report but decided in favour of their authenticity, recounting Islam Akhun's tale of the discovery of the manuscripts and documents in the ruined sites of the ancient Kingdom of Khotan in the Taklamakan desert.

Exposing the forgers

It was, ironically, Hoernlé's report that re-asserted the suspicions of Aurel Stein — renowned archaeologist and Indo-Iranian scholar — regarding the authenticity of the manuscripts. During his first Central Asia expedition in 1900 he visited ancient sites of Khotan, but although he excavated many manuscripts, he found nothing similar to those sold by Islam Akhun. Nor did any of the local residents have any knowledge of either the buried site or the artefacts found there.  In April 1901 Stein tracked down Islam Akhun in Khotan and questioned him over the course of two days.

Initially Islam Akhun claimed innocence, insisting he had only been an agent for Macartney, and had himself purchased the documents from other parties, knowing how much the English desired them. He apparently did not remember the account of discovery he had supplied originally, and certainly did not realise it had been published.  It is probable that Islam Akhun feared further punishment having already received punishment for his desertion of a British group in 1898 (see below).

Faced with his own report, Islam Akhun eventually confessed to forging the manuscripts and blockprints and described to Stein not only the factory he set up with Ibrahim Mullah, but their methodology, which involved staining the manuscripts with dye from the poplar or Toghrug, and smoking them to create an aged effect. He also mentioned that although initially he and his partner had hand-written the manuscripts and made an attempt to copy the Brahmi script from genuine manuscripts, such was the demand that they had moved onto woodblock printing.

Stein did not take further action, but ensured he captured Islam Akhun on film in a photograph that he later published in his expedition account Ancient Khotan.

Stein had the sensitive task of breaking the news to Hoernlé, who was not only his mentor, but whom he had just succeeded in the post of Principal of the Calcutta Madrasah. He first wrote to Hoernle from Kashgar:

On his return to England, Stein met with Hoernle in his house in Oxford in July 1901. Hoernle hoped that his own report could be destroyed but this was not possible as it had already been published. However, he was able to edit the second part before it went to print.

Many of the forgeries remain in the collections of the British Library and the Institute of Oriental Manuscripts, St. Petersburg.

Other activities
In the early summer of 1898, Islam Akhun acted as an unwilling guide for the explorer Captain Deasy on an expedition to look for ancient sites near Guma.  By the third day Islam Akhun had absconded, leaving the travellers to make their own way back. On his return, he forged a note in Deasy's handwriting to get money from Badruddin, the Aqsaqal (official who looked after the interests of the Indian traders, reporting to the Consul-General in Kashgar). As punishment, he was sentenced to wear a cangue for a month.

Stein also reports various other dubious activities, including masquerading as a British agent searching for illegal slaves in order to blackmail locals. However, after the interrogation in 1901, Islam Akhun asked Stein to let him accompany him to Europe. Stein refused, and nothing more is known of him after that.

References

Year of birth missing
Year of death missing
Archaeological forgery
Uyghurs
Forgers

Islam Akhun


Amt Preetz-Land er et amt i det nordlige Tyskland, beliggende i den vestlige del af Kreis Plön. Kreis Plön ligger i den østlige/centrale del af delstaten Slesvig-Holsten. Amtets administration er beliggende i byen Schellhorn.

Kommuner i amtet
(Befolkningstal pr. 31. december 2007)

Erhverv og infrastruktur
Amtets område er præget af landbrug og turisme.

Turisme
Turismen fremmes af amtsadministrationen, som har lanceret konceptet Barkauer Land og anlagt cykel- og vandreruten Schusteracht; Der er opså mulighed for kano- og kajaksejlads på floden Schwentine, der løber gennem en stor del af området. Der er en campingplads i kommunen Wahlstorf, beliggende på sydbredden af Lanker See.

Trafik
Amtets område ligger omkring byen Preetz. Bundesstraße 76 krydser gennem amtet i nord-sydlig retning. Landevejen 211 fører syd om Schwentine fra Preetz over Rastorf til Bundesstraße 202 i retning mod Schönberg.

Eksterne kilder/henvisninger

 Amt Preetz-Land

Preetz-Land

Amt Preetz-Land


Brațul spiral Perseu (în ) sau, simplu, Brațul Perseu (în '') este unul dintre cele patru brațe spirale ale Galaxiei Noastre, Calea Lactee.<ref name="Heydari-Malayeri 2015"

Calea Lactee este o galaxie spirală barată prevăzută cu patru brațe majore și cu cel puțin două brațe minore. Brațul Perseu, cu o rază de circa  de parseci, este situat între Brațul Lebăda și Brațul Săgetătorul. Este denumit astfel prin proximitatea sa aparentă de constelația Perseu.

Unele teorii afirmă că Brațul minor Orion, care conține Sistemul Solar, este o ramură a Brațului Perseu, dar acest lucru nu este confirmat până acum (2008).

Obiecte vizibile
Această listă grupează unele obiecte Messier situate în Brațul spiral Perseu:
 Nebuloasa Crabului (M1)
 Roiul deschis M36
 Roiul deschis M37
 Roiul deschis M38
 Roiul deschis M52
 Roiul deschis M103

Referințe și note

Legături externe
  Perseus Arm closer than previously thought
  SEDS : Messier Objects in the Milky Way Galaxy

Vezi și
 Calea Lactee
 Braț spiral
 Lista obiectelor Messier

Calea Lactee

Brațul Perseu


Lice, kratki film redatelja Ivana Martinca. Snimljen u produkciji sarajevskog Sutjeska filma. Film je u crno-bijeloj tehnici. U filmu glume Branka Jovanović i Predrag Milinković.

Izvori

Filmovi 1960-ih

Lice (1962.)