Iğdır, Iğdır ilinin merkezi olan şehirdir. Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nin Erzurum - Kars Bölümü'nde yer almaktadır. İl merkezi 3 beldeden ve 49 köyden oluşmaktadır. Iğdır merkez ilçe nüfusu 2020  ADNKS sayımı itibarıyla 96.887 olup, köy ve belde nüfuslarıyla birlikte 142.559'dur.

Türkiye'nin en yüksek dağı olan Ağrı Dağı'nın yüzölçümünün üçte ikisi, il merkezine bağlı Suveren köyü'nün sınırları içindedir.

Önemli bir kültür kavşağında bulunan Iğdır, Ermenistan ile de komşudur. Türkiye'nin  Ermenistan ile sınırını belirleyen Aras Nehri, Arpaçay ile birleştikten sonra Iğdır sınırları boyunca akar. Bu nehir Iğdırlıların bir nevi hayat damarıdır.

Köken bilimi
Oğuz Han yirmi dört Oğuz boyundan yirmi birincisi sayılan İç Oğuzlar'ın Üçoklar koluna mensup idi. Kentin ismi Oğuz Han'ın altı oğlundan biri olan Deniz Han'ın en büyük oğlu olan İğdir Bey'den gelir. Iğdır'ın sözcük anlamı iyi, büyük, ulu, ünlü ve sahip'tir. Yöre halkı Iğdır adını İdir olarak telaffuz etmektedir.  İgdir iken Kürtçe'de Îdir, Azerice'de ise şehrin adı İğdir olarak telaffuz edilir.

Tarihçe
Iğdır'da yapılan arkeolojik çalışmalar bölgede yaşamın çok öncelerde başladığını ve bölgenin birçok uygarlığa ev sahipliği yaptığını göstermektedir.

İslâmiyet öncesi dönem

MÖ 5000-4000 yıllarında bugünkü Azerbaycan Sürmeli Çukuru ve Doğu Anadolu'da yerleşen Hurrilerden sonra; Mittaniler, Hititler, Asurlular, Kimmerler, Medler, Persler, Sümerliler ve Subailer gibi kavimlerin Orta Asya'dan gelerek bölgeye yerleştiği bilinmektedir.

MÖ 900-MS 600 tarihlerinde kraliyet merkezi Van'da bulunan ve tüm Doğu Anadolu Bölgesi'ni idaresi altında tutan Urartu Krallığı'nın kendisine bağlı kurduğu küçük beyliklerden biri de Sürmeli adıyla bilinen Karakale şehridir. 149 yıllarında Bulgar Türkleri olan Arsaklı göçebeler, Sakalar'ı yenip Karakale'yi bir kraliyet merkezi yaptılar. 224 yılına kadar Urartular'la sık sık el değiştirerek Arsaklılar'ın egemenliğinde kalan bölgelerdeki Roma halkları da Arsaklılar'ın egemenliğini kabul etti. Iğdır ve çevresinde 660 yıllarında atlı göçebe halinde yaşayan Saka Türkleri'nin Kafkaslar'ı aşarak bölgeye gelmesiyle, Urartu egemenliği son buldu. 226-651 tarihlerinde bugünkü İran ve Doğu Anadolu'da hüküm süren Sasaniler, 645 yılına kadar Iğdır ve çevresini elinde tuttular. Bölge 2 yıllığına Bizanslılar'ın egemenliğine geçtiyse de Müslümanlar bölgeyi tekrar ele geçirdiler.

İslâmiyet dönemi (646-1071)
638 yılında Halife Ömer döneminde bölgede İslâmiyet yayılmaya başladı. 645 yılında Halife Osman döneminde Erzurum'da büyük Bizans ordusu yenilgiye uğratılınca Aras boyları Müslümanların eline geçti. Eyalete dönüştürülen Sürmeli ve Sahat Çukurlarının (Revan ve Iğdır) başına değişmeli olarak Arap ve Türk valiler gönderildi. Abbasiler döneminde ise bölgeyi sadece Türk valiler yönetmeye başladı.

Selçuklular dönemi (1071-1239)
Selçuklu Hanedanı, 1048 yılındaki Pasinler Savaşı'ndan sonra Iğdır ve çevresine yerleşmeye başladılar. Sultan Alparslan'ın 1071'de Bizans İmparatorluğu ile yaptığı Malazgirt Savaşı'nın ardından, Iğdır ve çevresi kesin olarak Selçuklu egemenliğine girmiştir. Bölge çoğunlukla Kayı boyunun idaresinde kalmıştır. 1239'da Moğol istilası başlayınca Kayılar Sürmeli Çukuru'nu terk edip batıya göç etmişler ve Osmanlı Beyliği'ni kurmuşlardır

Karakoyunlular dönemi (1404-1469)
Karakoyunlu hükümdarı Kara Yusuf, Nahçıvan çevresinde Çağatay ordusunu yenince Sürmeli çukuruna girdi. Karakoyunlu Türkleri, Iğdır ve Revan'ın köylerine yerleşmeye başladılar. 1420 yılında Iğdır bir ilçe olarak Revan iline tabi oldu. Karakoyunlular, Sürmeli ve Serhat çukurlarında 65 yıl hüküm sürdüler.

Akkoyunlular dönemi (1469-1502)
Başkenti Diyarbakır'dan (Amid) Tebriz'e taşıyan Akkoyunlular, Aras boyuna ve Gürcistan'a yaklaştılar. 1469 yılında Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan, Sürmeli Çukuru (Iğdır Ovası) ve Sahat Çukuru'na (Revan Ovası) girdi. Bunun üzerine Karakoyunlular, Horasan'a göç etti. Uzun Hasan buraları ele geçirdiğinde bir süre burada dinlendi. Akkoyunlular çağı; sulama için büyük kanallar açılmasıyla, bağ ve bahçelerin arttırılmasıyla Iğdır'ın en parlak ve en verimli çağı oldu.

Safeviler dönemi (1502-1514, 1551-1554, 1555-1578, 1604-1635, 1639-1724, 1735-1736)

1500 yılında Akkoyunlu Elvend Han, özellikle Revan, Iğdır ve Karakoyunlu'dan eli silah tutan gençleri silah altına alıp Akkoyunlu ordusunun güçlenmesi için onları yetiştirmeye başladı. 1502 yılında Safevi hükümdarı Şah İsmail'e savaş açan Elvend Han, onunla Şerur civarında karşılaştı. O yıl savaşı kazanan Şah İsmail bu bölgeyi Şiileştirmesi için Sevindük Han'ın emrine verdi.

Osmanlılar dönemi (1514-1551, 1554-1555, 1578-1604, 1635-1639, 1724-1735)

Osmanlı tahtına oturur oturmaz Safevilere savaş açan Yavuz Sultan Selim, 22 Ağustos 1514'te Çaldıran Muharebesi'yle içinde Sürmeli Çukuru'nun da bulunduğu Tebriz'e kadar olan toprakları Osmanlı Devleti'ne kattı. Ancak Yavuz Sultan Selim'den sonra bölge sürekli el değiştirmeye başladı. Özellikle 1551 yılında Şah Tahmasb'ın Iğdır'a girmesi nedeniyle Kanuni Sultan Süleyman, doğu seferine çıktı. Sürmeli Çukuru'nu denetim altına alıp 17 Temmuz 1554'te Revan Kalesi'ni alarak şehre girdi.

1555 yılında imzalanan Amasya Antlaşması'yla Şah I. Tahmasp; Osmanlıların Kars, Iğdır, Revan (Erivan) ve Tebriz çevresindeki egemenliğini kabul etti. 23 yıl sonra antlaşma bozuldu ve buralar tekrar Safevilerin eline geçti. 1578 yılındaki Çıldır Meydan Savaşı'ndan sonra Aras boyu tekrar Osmanlıların eline geçti. 1583 yılında Osmanlı idari teşkilatında Aralık sancağı adıyla Revan (Erivan) eyaletine bağlanan Iğdır, 1604 yılında Şah Abbas'ın saldırmasıyla yeniden Osmanlıların elinden çıksa da 8 Ağustos 1635 tarihinde sefere çıkan IV. Murat tarafından tekrar ele geçirildi ve 17 Mayıs 1639'da Kasr-ı Şirin Antlaşması'na kadar kesin olarak Osmanlı egemenliğinde kaldı. Bu antlaşmayla iki ülke arasında sınır oluştururken Sahat Çukuru'nda bulunan Revan ve çevresi Safevi hâkimiyetine girdi. Bu tarihi izleyen yıllarda yöredeki kentleri yerle bir eden şiddetli bir depremden sonra Iğdır şehri bugünkü yerinde 1664'te kuruldu. Osmanlı İmparatorluğu 1718-1730 yılları arasında Lâle Devri'ni yaşarken İran'da Sünni Afganlarla Şii Safeviler arasında kanlı mezhep çatışmaları yaşanıyordu. Bu kargaşadan faydalanıp Revan'ı ele geçirmek isteyen Osmanlılar, 3 Ekim 1724'te Revan ve çevresini yeniden egemenliği altına aldı. Kendini toparlayan Safevi Devleti Osmanlı'ya savaş açarak 4 Eylül 1746'da Iğdır ve çevresini Kerden Antlaşması'yla topraklarına geri kattı. Bu barıştan 1 sene sonra Nadir Şah'ın öldürülmesiyle Aras boylarında bağımsız hanlıklar kuruldu.

Revan Hanlığı dönemi (1747-1828)

Iğdır ve çevresi 1747 yılında Aras boylarında kurulan hanlıklardan en güçlüsü olan Revan Hanlığı'nın sınırları içindeydi. Bu hanlığın döneminde Iğdır çevresindeki insanların refahı arttı. Yazın tarım ve hayvancılıkta gelişen bölge, kışın özellikle sosyal hayatta gelişme gösterdi. 19. yüzyılın başlarında yayılımcı bir politika izleyen Rusya, 1826 yılından başlayarak Revan, Iğdır ve Nahçıvan'da egemenlik kuran Revan Hanlığı'yla şiddetli çarpışmalara girdi ve güçlü Rus ordusu karşısında direnemeyen hanlığın son hâkimi Hüseyin Ali Han, 1 Ekim 1827'de Revan Kalesi'ni, 22 Şubat 1828'de ise tüm hanlığı Ruslara teslim etti.

Rus dönemi (Sürmeli Sancağı) (1828-1917)
Bölgeyi yönetimi altına almak isteyen Rusya buraya Ermenilerin yerleşmesini desteklemiş ve Ermeniler'i yerleştirdiği Revan şehrinin adını Erivan olarak değiştirmiştir. Ermeniler, Revan Hanlığı'nın toprakları üzerinde yeni Ermeni köyleri kurdular.

1905 yılında Rusya'da çıkan ayaklanma, Çar II. Nikolay'ı meşrutiyet yönetimini ilan ettirmek zorunda bıraktı. Meclise Iğdır çevresinden 2 milletvekili (Ali Ekber Tufan ve Ali Mirza Bey) gitti. 1914 yılında I. Dünya Savaşı başladığında Enver Paşa'nın 100.000 kişilik bir orduyla yola çıksa da Sarıkamış Faciası sebebiyle herhangi bir ilerleme kaydedilememiştir. 1917'de patlak veren Rus İhtilali, Iğdır ve çevresinde bir otorite boşluğu yarattı. Bu boşluktan dolayı Türkler ve Ermeniler anlaşarak Meleklili Ali Ekber Tufan başkanlığında 5 Ermeni ve 5 Türk'ten oluşan Iğdır İcra Komitesini 10 Mayıs 1917'de kurdular. Ermenilerin Mart 1918'de Bakü'ye saldırması üzerine baş gösteren anlaşmazlıklardan ötürü Ermeniler komiteden istifa etti. Hükûmet konağı Iğdır merkezinden Melekli'ye taşındı Şu an Iğdır'a bağlı bir belde olan ama o yıllarda bir köy olan Melekli'ye taşınan hükûmetin ihtiyaçlarını Kaçardoğanşalı köyünden Abbasoğlu Süleyman ve Iğdırmavalı Meşedi Tüccar Abbas Vurgun karşılıyordu. Başkent Melekli olmak üzere, Tuzluca, Aralık, Şerur, Vedibasar, Zengibasar ve Serdarabad'ı kapasayacak şekilde Iğdır Millî Cumhuriyeti ilan edildi. Başkanlığına Ali Ekber Tufan getirilen bu Cumhuriyet, Osmanlı Devleti Ve Bolşevik Rusya tarafından tanınan Mavera-i Kafkasya Cumhuriyeti (SEYM)Meclisi tarafından tanındı. Bu sebeple Iğdır Cumhuriyeti, 'Bağımsız İlk Türk Cumhuriyeti' olmuştur.

Ermeni milislerin saldırılarının artmaya başlaması üzerine işbirliği halinde olan Iğdır, Melekli; Karakoyunlu, Aralık ve Zengibasar'dan oluşan bir ordu kuruldu. Kafkasya'da Türk Halklarını silahlandırmak adına yapılan gizli Tiflis Türk Kurultayı'na katılan Ali Ekber Tufan, Iğdır halkı üzerinde oluşan soykırım endişelerini belirterek Mehmed Emin Resulzade'nin yardımlarıyla temin ettiği silahları Iğdır'a ulaştırmıştır.Silahlandırılan Iğdır Millî Cumhuriyeti Kuvvetlerine, Kazım Karabekir'in talep üzerine gönderdiği, içinde Şehit Çankırılı Mehmet Çavuş'unda bulunduğu bir manga eğitim veriyordu.

Drastamat Kanayan Liderliğindeki Ermeni milislerin ilk ciddi saldırısı Aralık 1919'da başladı. Bunun üzerine Iğdır'da en kalabalık birliği melekli olmak üzere Vedibasar'dan Abbas Kulu Bey 2000, Tuzluca'dan Şamil Ayrım 300, Aralık'tan Merdanoğlu Kurban Ali, Meşhedi Bilal Toksöz, Ali Abuzeroğlu, Gani Hacı Muharremoğlu, Settar Hasanoğlu 100'er kişi, Muhtar Bey (Amarat'tan) 200, Aşiret Kuvvetleri olarak Ağrı Dağı eteklerinden Hamid Güneş 300, Ali Mirza Bey 300, Hacı Mirza Bey'in 150'si atlı olan 1.500 yardımcı kuvvet olarak Nahçıvan'dan Kelbi Ali Han 3000 kişilik ordusu Ermenilerle çatışmaya başladı.

Temmuz 1919'da Ermeniler Melekli'ye saldırdı. Iğdır kuvveti Ermeni milislere karşı koydu ve onları Taşburun'daki mevzilerine geri çekilmeye zorladı. 5 Ağustos 1919'da Ağrı Dağı çevresindeki aşiretlerinde desteğiyle Taşburun çevresindeki Ermeni güçleri yenilip Aras Nehri'nin karşısına geçti.

17 Ocak 1919'da Kars'ta Cenubi Garbi Kafkas Hükûmet-i Cumhuriyesi kuruldu. Kısa bir zaman sonra İngilizlerin denetimi altındaki 12.000 Anzak askeri hükûmeti bastı ve öldürdüğü 2 kişi dışındakileri Malta'ya sürdü.

Wilson İlkeleri adı altında gözlem yapmaya gelen Amerika Genelkurmay Başkanı James Harbord'a Ali Ekber Tufan tarafından bölge gezdirilerek Ermeni çetecilerin sistematik olarak gerçekleştirdiği vahşetin acı hatıraları gösterilmiş ve imza toplama gibi etkinlikler düzenlenerek General Harbord'a sunulmuştur. General Harbord İtilaf Devletlerine;'Büyük Ermenistan denilen yerde Ermeni göremedim' raporunu iletmiştir ve bu sayede Türk halkını tehlikeden önleyecek geçici bir sınır oluşturulmuştur. Ayrıca bu rapor Lozan Antlaşması'nda Iğdır'ın Türkiye sınırları içinde kalması konusunda büyük önem arz etmiştir fakat daha sonra bölgeye gelecek olan 'Barış Gücü' adı altındaki 6.000 İngiliz askerinin silah ve cephanesini Ermeni Ordusuna vereceği tahmin edilememiştir.

Bazı tarihçilere göre bu saldırılar sırasında Iğdır halkı üzerinde insan hakları ihlâlleri yoğun biçimde yaşanmıştır. Ancak bazı Ermeni kaynaklarına göre de bu durumun tersi yaşanmıştır. Osmanlı Devleti'nin vatandaşıyken Bulgar ordusunda ve Rus ordusunda Osmanlı Devleti'ne karşı yapılan savaşlara katılmış, Doğu Anadolu Bölgesi'nde Ermeni isyanlarını kışkırtmış ve isyanlara elebaşılık etmiş olan Andranik Ozanyan şöyle anlatıyor:

II. Kafkas Kolordu Komutanlığından III. Ordu Komutanlığı'na 16 Mayıs 1916 tarihinde gönderilen mesajda durum şöyle ifade edilmiştir: Ermeni çeteleri sadece 1918 yılı Nisan ayında Iğdır'da 800'ü aşkın Müslümanı öldürmüştür.. 21 Ağustos 1919 tarihinde 12. Fırka Kumandanı Osman Nuri'nin 15. Kolordu Kumandanlığı'na göndermiş olduğu raporda; Ermenilerin saldırı yapacağı yerlerdeki Hristiyanları bir bahane ile bölgeden çektikleri ve bu şekilde Iğdır ve Tuzluca (eski adı Kulp) civarındaki köylere aniden girmek için hazırlandıklarını bildirmiştir.. 5 Temmuz 1920 tarihli bir diğer raporda 1918 yılından beri Kars ve Iğdır çevresinde öldürülen Müslüman sayısının 25.000'i geçtiği kaydedilmiştir.

Temmuz 1919'da Ermeniler Melekli'ye saldırdı. Iğdır halk kuvveti Ermeni milislere karşı koydu ve onları Taşburun'daki mevzilerine geri çekilmeye zorladı. 5 Ağustos 1919'da Ağrı Dağı çevresindeki aşiretlerinde desteğiyle Taşburun çevresindeki Ermeni güçleri yenilip Aras Nehri'nin karşısına geçti.

Kasım 1919 yılında İngiliz ve Rus birliklerinden silah temin ederek tekrar Iğdır üzerine yürüyen Ermeni birlikleri Iğdır ve Başkent Melekli'yi muhasara altına almıştı. Gıda ve cephane sıkıntısı çeken halk, Doğu Beyazıt'ta bulunan Türk tümeninin Polatlı'ya hareket edeceği dedikodusuna dayanamayarak İran ve Ağrı (Karaköse)'ye doğru milis güçlerin eşliğinde hareket ettiler. Gödekli civarındaki halk ise Erzurum'a doğru yola çıktı. Melekli'de muhasara altında kalan 3.000 civarında sivil halkı Doğu Beyazıt'tan desteğe gelen Celali Aşireti Reisi Broki Hesso Telli (İbrahim Ağa) birlikleri kurtararak Doğu Beyazıt'ta misafir etmiştir. İran'ın Hoy, Makü, Sengerköy ve Kişmiştepe bölgelerinde kış aylarını geçirmek üzere kamp kuruldu

1920 İlkbaharında İran'da yerli halkın zulmüne dayanamayan halk geri dönerek Erhacı'da kamp kurmuş, 1920 İlkbaharında saldıran Ermeni birliklerini geri püskürtmüş ve daha sonra gelen TBMM Ordusu ile birlikte Iğdır'a tekrar geri dönmüşlerdir.

 Civar köylerdeki olaylar
Ermeni saldırılarından kaçan 14 köyün halkı, Küllük Köyü'nde toplandı. Buradaki silahlı milisleri silahsızlandıran Ermeniler, halkı toplu bir şekilde öldürmüşlerdir.

Güney Batı Kafkas Müslüman Merkez Komitesi Başkanı Dr. Esat Oktay'ın 5 Ağustos 1919 tarihli raporunda Oba Köyü dahil olmak üzere 38 köyün de aynı kaderi paylaşmış olduğu belirtilmiştir.

Yerli Ermeniler, Erivan'da boşalan Türk köylerine göçüyorlardı. Iğdır halkı ise boşalttığı köylere zaman zaman tekrar geri dönüyordu. General Dro'nun birlikleri, Küllük, Yaycı, Alikamerli, Oba ve Hakmehmet köylerindeki halkla çatıştıktan sonra Kızılzakir (Akyumak) ve Melekli'den geri püskürtülmüştür.

Ermenilerin saldırıları sonucu silahsız kalan halk canını kurtarmak için İran'a kaçmaya başladı. 1919'un sonlarına doğru dağılan ve ortak bir direniş kuramayan Iğdır halkını örgütlemesi için Erzurum'daki 15. kolordu komutanı Kâzım Karabekir'in emriyle Iğdır civarına birkaç subayla asker gönderildi. Ancak halk, Yüzbaşı Ahmet Cengiz Bey etrafında toplandı. Kerimbeyli Köyü'nde Cengiz Bey Şura Hükümeti kuruldu.

Karakoyunlu'da bir akşam toplanan Cengiz Bey ve adamları Cavit Paşa'nın yanına çıktı. Iğdırlılara yüklü miktarda silah ve cephane verildi ve bunlar hiç Ermeni yaşamayan ve Ermenilerin giremediği köylerden biri olan Melekli'de yığıldı.

 1920 ilkbaharı Türk-Ermeni savaşları
Ermenilerin saldıracaklarını tahmin eden Cengiz Bey, Iğdır çevresinden eli silah tutanlardan bir ordu kurdu. Iğdır'ın merkezindeki Ermeniler üzerine yürüdü. Püskürtülüp Melekli'de sıkışan orduya Doğubayazıt'taki Kürt aşiretlerinden destek kuvvetleri geldi. Aşiret kuvvetleri basında olan  kurtulusunda gore 3.000 kadar Türk'ü kurtarıp Erhacı'ya topladılar. 19 Mart 1920'de General Dro komutasındaki Ermeni 2. Tümeni batıdan Iğdır Ovası'na saldırdı. General Dro'dan kaçanlar Ağrı Dağı eteklerindeki köylere sığınıyorlardı. 5.000'in üzerindeki ahali Erhacı Gölü çevresindeki Ağrı Dağı'nın savunmaya elverişli yerlerinde mevzilendi. 20 Mart 1920'de sabah saatlerinden itibaren General Dro kuvvetleri Erhacı'ya top mermileriyle saldırdı. Akşama kadar süren gerilla savaşlarıyla Ermenilere 1.000'e yakın kayıp verdirildi Türklerden ise 30-40 civarında kayıp vardı Bu arada Erhacı ahalisiyle civar köylerden sığınanlar korunaklı sığınaklarda saklandığı için zarar görmedi. Erhacı civarında saklanan 5.000'in üzerindeki ahali, Doğubeyazıt üzerinden İran Azerbaycanı olarak kabul edilen Tebriz ve çevresine mülteci olarak gitmişler ve Cumhuriyet kurulduktan sonra eski yerlerine dönebilmişlerdir. Sağ kalan Iğdırlıların eli silah tutanları ise Millî Mücadele için Ankara'ya doğru yola çıkmıştır.
8 Temmuz 1920'de Ermeniler, Bayraktutan ve Kadıkışlak istikâmetinden Iğdır'a saldırdılar. Ermenilere karşı koyamayacaklarını düşünen ahali Ağrı Dağı'nın korunaklı kayalarına kaçarak köylerini terk ettiler. Hemen hemen Iğdır ilinin tamamına yakını terk edildiği için Ermeniler Doğubeyazıt'a doğru gittikçe ilerlemeye başlamışlardı.

 Türk doğu cephesi kuvvetlerinin Ermenistan seferi
1920 yılının Eylül ayında Kâzım Karabekir komutasındaki birlikler harekete geçerek 29 Eylül 1920'de Sarıkamış'ı alarak 1 Ekim 1920'de Kağızman'a girdi. Deli Halit Paşa komutasındaki tümen, 30 Ekim 1920'de Kars Kalesi'ni aldı. 7 Kasım 1920'de Gümrü'ye girildi. Doğu Cephesi Komutanı Kâzım Karabekir, karargâhını buraya kurdu. Aynı gün Nahçivan'daki Türk birlikleri Nahçıvan çevresini ele geçirdi.

Doğu'dan gelen Abbas Kulu Bey ile Teğmen Mustafa Kâmil'in emrindeki 3.000 kadar eğitilmiş kuvvet Zengibasar'a ulaşmış ve Revan önlerine kadar gelmişti. Iğdır'a hareket emri veren Cavit Paşa, 11. Tümen başında Doğubeyazıt'ın kuzeyindeki sarp kayalık yollarını aşıp Sürmeli Çukuru'na doğru yöneldi ve karargâhı Suveren (Ergof)'da kurdu. 11 Kasım 1920 gecesi Türk kuvvetleri taarruza geçti ve 12 Kasım 1920 itibarıyla Sürmeli Çukuru'nda bulunan Ermeniler buradan ayrıldılar. Kâzım Karabekir, Mustafa Kemal Paşa'ya gönderdiği ve pek gizli tutulmasını belirttiği yazısında Iğdır yöresinin Yeni Türkiye Devleti'nin sınırları içerisine alınmasını belirterek şöyle kaydetmektedir:

Ermenilerin esasen bir hükûmet teşkil etmeleri müşkül. Aras Nehri'nin cenubuna ise katiyen hâkim olamadılar. Ben hududun dağlardan değil, Aras Nehri'nden geçmesini teklif ettim ve zannediyorum ki öyle de olacak...

Ermenistan, 17 Kasım 1920'de Kâzım Karabekir'in öne sürdüğü barış şartlarını kabul etmiş ve bunun üzerine 22 Kasım 1920'de Gümrü'de barış görüşmelerine başlanmıştır. 2 Aralık 1920'de Gümrü Antlaşması imzalanarak Iğdır ve çevresi Türklere verilmiştir. Antlaşmanın imzalanmasından bir gün sonra Ermenistan, Kızıl Ordu'nun denetimine girince burada bir Sovyet Hükûmeti kurulduğu için bu antlaşma onaylanamadı. Bu yüzden Sovyet Rusya ile TBMM Hükûmeti arasında 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması ve Kars Antlaşması'yla Iğdır Türklere verildi.

İl merkezi 14 Kasım 1920 tarihinde Kâzım Karabekir Paşa'nın orduları tarafından ele geçirilmiştir. Nitekim, Iğdır'da 14 Kasım tarihi ilin düşman işgalinden kurtarılışının yıldönümü olarak her yıl törenlerle kutlanmaktadır.

1924 yılında ülke yönetimi yeniden yapılandırılırken Bayazıt Vilayeti'ne bağlı bir nahiye, 1934 yılında Kars'a bağlı bir ilçe olan Iğdır, 1991'de SSCB'nin dağılmasından sonra Kafkasya'da ortaya çıkan karışıklıklardan dolayı önemi artmasından dolayı Ardahan'la birlikte 3 Haziran 1992 tarih
ve 21247 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 3806 sayılı kanunla Kars'tan ayrılarak il olmuştur.Bayur, sf. 28

 Ekonomi
 Tarım

Eskiden kervan yolları üzerinde önemli bir durak olan Iğdır şehrinde, ekonomi büyük ölçüde tarıma dayalıdır. Aras Nehri'nin suladığı ova, Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki en önemli bitkisel üretim alanlarından biridir. Iğdır bahçeden bahçeye geçiş yapan evleri ile ünlüdür. Bu bahçelerde kayısı ve elma ağaçları vardır. tarım için elverişli olup şeker pancarı, pamuk, karpuz, domates gibi çeşitli meyve ve sebzeler yetiştirilmektedir. I. Dünya Savaşı'nın ardından Rus işgalinin kalkmasıyla pazarla bağlantısı kesilen şehrin ekonomik yaşamı 1950'lere dek süren durgunluğa girdi. 1950 yılından sonra Aras Nehri'nin sulamada kullanılmasıyla ürünlerde büyük çeşitlilik sağlandı.

Yıllık yağış tutarının azlığına, yağış rejiminin düzensizliği ve buharlaşma miktarının fazlalığı da eklenirse ovadaki tarımda sulamanın ne derece önemli bir paya sahip olduğunu görülür. Sulamanın daha kapsamlı yapılabilmesi için Iğdır Ovası, Batı Iğdır Ovası ve Doğu Iğdır Ovası olmak üzere iki bölüme ayrıldı ve böylece sulama projeleri başlatılmış oldu.

Bölgede 2000 yılı itibarıyla 16.500 dolayında çiftçi ailesi bulunmaktadır. Bölge çiftçilerinin ancak yarıya yakını toprak sahibidir.Iğdır Kayısısı (Şalağı); dünyaca ünlü olan ve sadece Iğdır yöresi ile Kağızman'da yetişen bu kayısı türünün şekli eliptik olup simetrik bir yapıya sahiptir. Çekirdekleri uzun şeritli ve tatlı olduğundan kuruyemiş olarak tüketilebilir. Erkenci bir çeşit olduğundan Haziran ayının son haftasında olgunlaşmaya başlar. Iğdır'ın en yaygın kayısı türü olan Şalak çeşidinin birçok faydası olduğu bilinmektedir. 2013 yılında Rusya'ya 1.500 ton kayısı ihracatı yapılmıştır.

2008 yılı itibarıyla Ağrı ve Kars illerinde toplam şeker pancarı üretimi 174.050 ton olarak gerçekleşirken aynı yıl, Iğdır'da şeker pancarı üretimi 224.158 ton olmuştur. İki ilde toplam kullanılan alan 4.540 Ha iken Iğdır'ın alanı 4.200 Ha'dır. Ancak Kars ve Ağrı şeker fabrikalarına sahipken, Iğdır'da şeker fabrikası bulunmamaktadır.

 Hayvancılık

Canlı hayvan ticaretine yönelik olarak çok sayıda koyun yetiştirilir. Bu yüzden koyunculuk birinci, sığırcılık ikinci plandadır. Koyun sürüleri, yazın yaylalardaki sulak çayırlara çıkarılarak otlatılır. Şeker pancarı üretimi yaygınlaştıktan sonra sığır besiciliği gelişti. Hayvanlardan sağılan sütlerin değerlendirildiği mandıralarda tereyağı ve kaşar peyniri üretilir.

Hayvancılıkta birinci sırayı koyun alır. Onu sırasıyla keçi, sığır-manda ve kümes hayvanları izler. Bölgede bulunan çayırlar, küçükbaş ve büyükbaş hayvanlara yeterli gelmemektedir. Bu yüzden hayvan yemleri, hayvancılıkta önem teşkil eder.

Ovadaki kümes hayvancılığında baş sırayı tavuk alır. Onu hindi, ördek ve kaz gibi çeşitli kümes hayvanları takip eder. Çok eskiden beri sürdürülen bu faaliyet, ilkel metotlarla ve ilkel ırklarla daha çok aile tavukçuluğu şeklinde sürdürülmektedir. 2006 yılında bölgeyi etkisi altına alan kuş gribi salgınına kadar aile başına 5-10 adet tavuk düşüyordu. Kümes hayvanlarının %90'lık bir kısmı tavuklardan oluşuyordu. 2006 yılının başlarında ilde ele geçirilen kümes hayvanlarının %98'inden fazlası imha edilerek bölge halkına hayvanların değeri ödenmiştir.

Iğdır Ovası ve çevresi arıcılık bakımından son derece elverişli şartlara sahip olmasına rağmen arıcılık faaliyetleri yeterince gelişmemiştir. 2000 verilerine göre en çok kovan 7.249 ile Tuzluca ilçesinde bulunmaktadır. Onu 642 kovanla merkez ilçe, 193 kovanla Aralık ilçesi ve 154 kovanla Karakoyunlu izlemektedir. Bölgenin başlıca arı ırkı; "Kafkas Arı Irkı"dır. Kovan başına 20–25 kg bal üretimi düşmektedir.

 Sanayi

Sanayi faaliyetleri yok denecek kadar az olan Iğdır'da bir tane Organize Sanayi Bölgesi vardır, o da şehir merkezinde bulunmaktadır. Kentte TMO'ya ait silolar ve SEK'e bağlı Kars Sek Mama İşletmesinin bir süt toplama merkezi vardır. Başlıca sanayi kuruluşları, dokuma sanayi kolunda çalışan küçük ölçekli işyerleridir.

Iğdır Küçük Sanayi Sitesi'nde 317 adet iş yeri mevcut olup, faal olan bu iş yerlerinde hâlen 550 civarı kişi çalışmaktadır.

Merkez ilçeye bağlı Çalpala Köyü yakınlarında Kiti Hidroelektrik Santrali bulunmaktadır. Bu santral, 1961 yılında kurulup 1966 yılında faaliyete geçmiştir. 2 tane tribünü bulunmaktadır. Yıllık ortalama enerji kapasitesi 6 GWh 'dır.

 Madencilik

Iğdır yer altı kaynakları bakımından zengin değildir. Merkez ilçeye bağlı Suveren Köyü çevresinde Ponza Taşı (Suyun yüzeyinde durabilen ve hamamlarda sırt keselemek için kullanılan delikli ve süngerimsi taş) madenine rastlanır.

Ayrıca Nahçıvan'a olan sınır kapısının Iğdır ekonomisine olan katkısı büyüktür fakat buradaki sınır kapısında ticaret çeşitliliği, tam sınır kapısının şehrin gelişimini büyük oranda hızlandırdığı dönemlerde sınırlandırılmıştır. Bu sınırlamada yöre halkının Nahçıvan'dan devamlı olarak kaçak mazot getirmesi etkilidir.

 Ticaret

Tarım ve hayvancılık, 1992 yılına kadar bölgenin en önemli iktisadî faaliyet kolları durumunda olmuştur. Ancak, bu tarihten sonra gerek PKK'nın eylemlerinin yoğunluk kazanması, gerekse Dilucu gümrük kapısının açılmasıyla birlikte tarım ve hayvancılık, hızla önemini kaybederken, ticaret, cazibesi artan bir sektör haline gelmiştir.

Ticaret hayatını olumsuz yönde etkileyen en önemli nedenler; bölgenin sınırda yer alması, önemli tüketim merkezlerine uzak olması, işlek karayolları üzerinde bulunmaması, şehirleşme olgusunun zayıf olması ve sanayinin gelişmemiş olması gibi nedenlerdir.

 Coğrafya
 İklim ve bitki örtüsü

Iğdır'ın iklimi Doğu Anadolu Bölgesi tipi Karasal İklimi'dir. Şehrin ovalık kesimleri, Doğu Anadolu Bölgesi'nin öteki kesimlerinde görülen şiddetli kara ikliminden fazlaca etkilenmez. Bunun en önemli nedeni çevresinde bulunan Ağrı Dağı gibi yüksek alanlara göre alçakta olmasıdır. Kuytu konumuyla mikroklima oluşturan Iğdır Ovası'nda yer alan Iğdır kentinde yıllık ortalama sıcaklık 11,6 °C'dir. Oysa yalnızca 170 km uzaklıktaki Kars'ta bu ortalama 4,2 °C'dir. Ovada kışlar, Erzurum-Kars yaylasına göre daha yumuşak, yazlar ise daha uzun ve sıcak geçer. Kentte kışın -30 °C'ye kadar düşen ve yazın da 41 °C'yi aşan hava sıcaklıklarına rastlanır. Kuytuluğu yüzünden Türkiye'nin en az yağış alan kentidir. Özellikle yarı kurak iklime sahip olması bitki örtüsü Doğu Anadolu'nun tipik bitkisel örtüsü olan bozkır olmasına yol açmıştır. Orman açısından ülkenin en yoksul bölgelerinden biridir.Güner & Şimşek, sf. 129

Iğdır Rasat İstasyonu'nun 16 yıllık ölçüm sonuçlarına göre, bölgede havanın yıllık ortalama bağıl nem değeri %63'ü bulmaktadır. Bağıl nem oranı, yıl içinde en yüksek değerini Aralık ayında (%73), en düşük değerini de Temmuz ayında (%53) ulaşmaktadır. Yıllık toplam 98.8 açık güne sahip bulunan Iğdır'da, bu gibi günlerin yıl içinde en çok görüldüğü ay Ağustos (16.3 gün), en az görüldüğü ay ise Nisan'dır (4 gün). Bölgede açık günler en fazla Haziran ile Ekim arasındaki aylarda görülür. Buna karşılık yılda 65.8 günü bulan kapalı havalar, 10 günün üzerindeki ortalamasıyla en çok Aralık, Ocak ve Şubat aylarında görülmektedir.

 Jeoloji

Iğdır Ovası, kıvrımlı Alp sisteminin bir bölümü olan İç Doğu Toros'un iç kavisinin kuzeyinde batı-doğu yönlü bir depresyon sahasında yer alır. Bölge içerisinde bulunan en yaşlı biçimlenim Paleozoik kireçtaşlarıdır. Üst pliosen Aşağıerhacı Köyü'nün güneyi ile Sürmeli, Olgunlar ve Değirmenköy çevresinde görülür. Üst pliosen; Sert çimentolu, yer yer çapraz tabakalanmalı, kırıklı ve pembe renkli grelerden oluşmuştur. Lamellibranş ve gastropod içerirler. Batıda yüzeyde görülen pliosen biçimlenimleri doğuda ova tarafında alüvyon altında kalır ve geçirimsiz tabakanın kayacını oluştururlar. Iğdır'ın hemen güneyinde yer alan Ağrı Dağı'nın kuarterner bazaltik lavları ovanın güney kısımlarını kısmen örtmüştür. Büyük Ağrı volkanının çıkardığı akıcı lavlar Karakoyunlu ve Taşburun bazaltlarının oluşumunda ana konilerin püskürtmeleri de etkili olmuştur. Ovadan güneye bakıldığında aralıklı püskürtmelerin oluşturduğu kademeli lav platoları dikkat çeker. Bazaltlar siyah renkli ve kırıklı bir yapı sergilemektedir.

 Nüfus

Rus Çarlığı'nın 1897 yılında yaptığı nüfus sayımında Iğdır şehir merkezinde 4.680 kişi yaşamaktaydı. Iğdır il genelindeki dengeli dağılımın aksine şehir merkezinde Ermeniler çoğunluktaydı. Bunların 3.934'ü (%84) Ermeni, 559'u (%11.9) Rus, 82'si (%1.7) Azeri ve 72'i ise (%1.5) Kürtlerden oluşmaktaydı. Ancak 1920 yılında yaşanan Türk-Ermeni savaşları sonrası Ermenilerin göç etmesiyle şehir merkezinin demografik yapısı değişmiştir. Kâzım Karabekir anılarında, 18 Mayıs 1920'de Iğdır'a ayak bastığında merkezde 400 civarı ev bulunduğunu belirtir. Cumhuriyet Dönemi'nin ilk nüfus sayımının yapıldığı 1927 yılında Iğdır ilçe sınırlarında köylerle birlikte sayılan nüfusun %52,9'unun ana dili Türkçe, %47'sinin ise Kürtçe'dir. 1927'de 3.716 olan merkez ilçe nüfusu, 1935'te 6.737 olurken merkeze bağlı köy ve bucaklardaki nüfus 24.536'ydı. Kent merkezinin nüfusu 1940'ta 9.465'i, kente bağlı köy ve bucaklardaki nüfus da 24.556'yı bulmuş ancak II. Dünya Savaşı'nın olumsuz etkileri nedeniyle 1945'te 8.644'e, 1950'de de 7.826'ya düşmüştür. Merkeze bağlı bucak ve köylerin toplam nüfusu da 1945'te 24.995'e, 1950'de de 31.585'e, 1955'te de 39.585'e yükselmiştir. 1956 yılından itibaren Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün başlattığı sulama projeleri sonucu artan tarımsal etkinlikler şehir merkezinde nüfusun artmasına yol açmıştır. Bu yüzden, 1955 yılında 9.646 olarak sayılan şehir nüfusu, ilk kez 1960'ta 10.000'i aşarak 12.730'a, 1970'te 21.420'ye, 1975'te de 29.542'ye yükselmiştir. Ancak 12 Eylül 1980 öncesinde yaşanan olaylardan dolayı 1980'de yeniden 24.352'ye düşen nüfus, bu dönemden sonra hızla artmaya başlamış ve 1985'te 29.460'a, 1990'da 35.858'e, 1997'de 45.941'e ve 2000'de 59.900'e, 2007 senesinde de 75.927'e yükselmiştir. Şehrin genel nüfusu ise 2000 sayımlarına göre 168.634'tür. Türkiye İstatistik Kurumu'na göre 2007 nüfusu 181.866'dır. İl merkezi son yıllarda Tuzluca ilçesinden küçük bir göç almıştır. İldeki nüfus artış hızı ise %42.2'dir. Nüfusun yaklaşık %25'i tarım, %23'ü hayvancılık, % 33'ü ticaret ve sanayi ve %19'u da diğer sektörlerde çalışmaktadır.

Şehrin nüfus yapısını çoğunluk olarak Azeriler, ardından ise sırasıyla Türkler ve Kürtler oluşturur. Günlük konuşmada genellikle Azerice, Türkçe ve Kürtçe kullanılmaktadır.

 Altyapı
 Belediye
İl belediye teşkilatı 1923 yılında kurulmuştur. İl genelinde toplam 8 belediye vardır. Görevdeki Iğdır Belediye Başkanı aynı zamanda Iğdır valisi olan Hüseyin Engin Sarıibrahim'dir. Hâlen belediyede 77 memur, 3 daimi işçi ve 371 geçici işçi çalışmaktadır. Belediye sınırların içerisinde 14 mahalle bulunmaktadır.

 Sağlık
İlde, kamu sağlık kuruluşları ile özel sektörde çalışan hekimlerle birlikte hekim başına 1.992 kişi düşerken, ülke ortalaması olarak bu rakam 1.000 dolayındadır. Araç-gereç malzeme ve personel yetersizlikleri de dikkate alındığında il genelindeki sağlık hizmetlerinin çok yetersiz olduğu anlaşılacaktır. Iğdır ili genelinde 3 adet Devlet Hastanesi, 1 Özel Hastane, 1 Verem Savaş Dispanseri, 1 Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Merkezi, 1 Sağlık Meslek Lisesi, 1 Acil Sağlık İstasyonu, 18 Sağlık Ocağı, 40 Sağlık Evi, 29 Eczane ve 30 civarında özel muayenehane bulunmaktadır. İl genelinde 29 uzman hekim, 59 pratisyen hekim, 38 sağlık memuru, 314 ebe ve hemşire, 220 diğer personel olmak üzere toplam 661 sağlık personeli görev yapmaktadır.

 Eğitim

İlde okul öncesi eğitim, 4 anaokulu ve 23 anasınıfında görülmekte olup, sayılarının artırılma çalışmaları devam etmektedir. İldeki toplam anaokulu öğrenci sayısı 1.897'dir. 164 ilköğretim okulunda 50.000'e yakın öğrenci eğitim ve öğretim görmekte olup, 164 ilköğretim okulunun 29'u il ve ilçe merkezlerinde 135'i köylerde bulunmaktadır. Bu okulların 66'sında ikili eğitim, 98'inde ise normal eğitim yapılmaktadır. Derslik başına düşen öğrenci sayısı ise 50 küsurdur. İlde ilk ortaokul 1934'te, ilk lise ise 1965'te açılmıştır. İldeki ortaöğretim kurumlarında toplam 5.257 öğrenci eğitim görmektedir. İlde 7 Genel Lise, 2 Anadolu Lisesi, 2 Anadolu Öğretmen Lisesi, 1 Fen Lisesi, 1 İmam Hatip Lisesi, 2 Çok Programlı Lise ve 5 Meslek Lisesi bulunmaktadır. İlin sürekli göç alması nedeniyle okulların pek çoğunda ikili öğretime geçilmek zorunda kalınmış olup, derslik başına düşen öğrenci sayısının aşağıya çekilebilmesi için çeşitli eğitim yatırımları yapılmaktadır. İlde 1'i merkezde, 3'ü ilçelerde olmak üzere toplam 4 tane Halk Eğitim Merkezi bulunmakta olup, bu merkezlerde halka yönelik yaygın eğitim çalışmaları devam etmektedir. İlde, Küçük Sanayi Sitesi bünyesinde bulunan Çıraklık Eğitim Merkezi'nde çırak ve kalfalara eğitim ve öğretim verilmektedir. Millî Eğitim Müdürlüğü bünyesinde Rehberlik Araştırma Merkezi, eğitim camiasına ve özel eğitime muhtaç çocuklara hizmet vermektedir. İlde 1995-1996 döneminde eğitim ve öğretime başlayan 1 Meslek Yüksek Okulu mevcut olup, okulun, 1999-2000 eğitim ve öğretim yılı itibarıyla işletme, muhasebe, turizm ve otelcilik, ithalat ve ihracat, pazarlama, bilgisayar programcılığı ve maliye olmak üzere 7 bölümü, muhasebe ve işletme dallarında 7 gece bölümü olmak üzere toplam 10 bölümü ve 750 öğrencisi bulunmaktadır.

Iğdır'ın merkez ilçesinde bulunan bazı liseler
 Iğdır Lisesi
 Iğdır Anadolu Öğretmen Lisesi
 Iğdır Haydar Aliyev Fen Lisesi
 Iğdır M.E.V Anadolu Lisesi
Iğdır Atatürk Anadolu Lisesi
 Iğdır 125.Yıl Anadolu lisesi

 Ulaşım

Iğdır'da çevre il, ilçe ve komşu ülkeler ile bağlantısı karayolu ve havayoluyla sağlanmaktadır. Bölge karayolu bağlantısı şehirlerarası ve şehiriçi olmak üzere ikiye ayrılır. Şehirlerarası yollar Erzurum, Kars ve Doğubayazıt'tan gelerek Iğdır'ın şehir merkezinde tek bir istikâmette birleşir ve Dil Ovası'nı takip ederek Dilucu Sınır Kapısı'ndan Nahçıvan'a doğru uzanır. Şehiriçi yollar ise Dilucu Sınır Kapısı'ndan Tuzluca ilçesinin Kars ve Erzurum'la olan sınırına kadar uzanır. Şehirde karayolu haricinde Kars Tren İstasyonu veya Kars Havaalanı aracılığı ile Kars'a oradan da karayolu ile Iğdır'a ulaşılır.

Iğdır'ın, Iğdırlı Turizm ve Bizim Iğdır Turizm gibi seyahat acenteleri bulunmaktadır. Küllük Köyü yakınlarında bulunan Iğdır Havalimanı'nın inşaatı 1996 yılında başlamış ancak, 2001 yılında tamamen durdurulmuştu. 12 Haziran 2010 tarihinde yeniden temeli atılarak yapımına devam edilen havalimanı, 13 Temmuz 2012'de açıldı. Şu an iç hat uçuşlarına hizmet etmektedir.

 Medya
Iğdır'da ilk yerel gazete 28 Eylül 1950'de Cengiz Ekinci tarafından çıkarılan Iğdır Gazetesi 'dir. İlk çıkarılan dergi ise 30 Ekim 1950'de Ramiz Özler tarafından çıkarılan Aras Dergisi 'dir. Iğdır'da şu an faaliyet gösteren 20'ye yakın yerel gazete ve bir kanal (Iğdır TV) (Yayın hayatına ara verdi.) vardır. Bu gazetelerden 1 Eylül 1955'te Fazıl Şıktaş tarafından kurulan Yeşil Iğdır Gazetesi 50 yılı aşkın süredir yayın hayatına devam etmektedir. Diğer önemli gazeteleri ise; Güven, Çağdaş, Hudut Postası, Karakoyunlu Postası ve Dilucu'dur.

 Spor

İlde, özellikle de merkez ilçede, boks, tekvando, karate, masa tenisi, satranç, bilardo, voleybol, basketbol, güreş, vücut geliştirme, judo ve halk oyunları branşlarında sporcu yetiştirilmektedir. 10 adet özel beden eğitimi ve spor tesisi bulunan Iğdır'daki en büyük stadyum, profesyonel liglerde Iğdırspor'un saha işlevini gören ve il merkezine iki kilometre uzaklıkta olup 3500 kişilik açık seyirci tribünü olan Iğdır Şehir Stadyumu'dur. Iğdır'da 22 spor kulübü, 1 kapalı spor salonu, 1 çim saha ve 1 adet de toprak saha bulunmaktadır. Şehrin en başarılı ilk ve tek profesyonel takımı olan Iğdırspor, 1997-2007 yılları arasında 2. Lig ve 3. Lig'de mücadele edip tekrar amatör kümeye düşmüştür. İlin basketbol ve voleybol gibi spor dallarında önemli bir başarısı bulunmamaktadır.

 Kültür ve sanat

Iğdır il merkezinde merkez ilçe ve Melekli beldesinde olmak üzere toplam 2 adet Halk Kütüphanesi mevcut olup, bu kütüphanelerde kitap ve süreli yayın bulunmaktadır. Sinema salonu mevcut olmayan Iğdır'da 29 Temmuz 2011'de bir "7 boyutlu sinema salonu simülatörü" hizmete girmiştir.

 Kültürel ve doğal zenginlikler

 Karakale Harabesi:
Iğdır Ovası'nın batısında, Ermenistan sınırında, savunmaya elverişli olarak Urartular zamanında inşa edilmiştir. Bölgenin en eski yerleşim kalesi olup Orta Çağ'a ait bir yerleşim özelliği taşımaktadır. Çalpala Köyü'nün 2 km. batısındadır.

 Selçuklu (Harmandöven) Kervansarayı :
Iğdır İl Merkezi'ni Asma Köyü'ne bağlayan yolun 25. kilometresinde bulunan kervansaray 12. yüzyıl Selçuklu taş işlemeciliğinin en güzel eserlerinden biridir. 1986 yılında koruma altına alınmıştır. Ancak hala harabe halindedir.

 Kültepe Mezarlığı:
İl merkezine bağlı Melekli Beldesi yakınlarındadır. 1913 yılında yapılan kazılarda Urartular'a ait bir mezarlık keşfedilmiştir. Ayrıca süs eşyaları, silahlar ve mühürler de bulunmuştur.

 Kümbet :
Iğdır'ın Çakırtaş köyünde bulunmakta olan bu eser Selçuklular tarafından yapılmıştır. Ancak bu kümbetin bakımsızlıktan bazı yerleri önemli ölçüde tahrip olmuştur.

 Iğdır Korganı (Kalesi) :
Kale Ağrı Dağı'nın savunmaya elverişli sarp kayalarında kervan ticaretini kontrol altında tutmak için Oğuz Türkleri tarafından 11. yüzyılda Iğdır il merkezine 36 km uzaklıkta kurulmuştur. Yapılan restorasyona rağmen yer yer bir kale harabesini anımsatmaktadır.

 Koç Başlı Mezarlar:

Hemen hemen Iğdır Ovası'ndaki bütün eski mezarlıklarda bulunan koç başlı mezarlar, Iğdır'da kalıcı bir medeniyet izi bırakan Karakoyunlular döneminden kalmadır. Bu mezar taşları Karakoyunlulara göre yiğit ve kahraman olan kişiler ile genç yaşta ölen gençlerin mezarlarına dikilirdi. Bu gelenek Karakoyunlular'a Orta Asya Türk Kültürü'nden gelmiştir. Çünkü Karakoyunlular konar-göçer bir topluluktu ve Karakoyunluların iktisadi yapısı sadece hayvancılığa dayanıyordu.

Ayrıca Iğdır'da Karakoyunlular ile ilgili 2 isim yerleşim birimlerine verilmiştir. Bunlardan biri Karakoyunlu ilçesi, diğeri ise merkez ilçeye bağlı Kuzugüden Köyü'dür. Iğdır'da bulunan Koç başlı mezar taşları "Erzurum Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu"nca 1991 senesinde koruma altına alınmıştır.

En çok başlı mezar heykeli bulunduran merkeze bağlı köyler;
Aşağıerhacı,
Bayraktutan,
Çakırtaş,
Küllük,
Yaycı köyleridir.

 Ermeniler Tarafından Katledilen Şehit Türkler Anıt ve Müzesi :

Bu anıt 1915-1920 tarihleri arasında bölgede yaşayan Ermeni saldırıları sembolize etmektedir ve ilgili belgeler bulundurulmaktadır. Her ay 4.000 civarında ziyaretçi müzeyi gezmektedir. 350 m2 kapalı Müze 2 havuz ve 36 m yüksekliğinde 5 adet kılıçtan oluşmaktadır. Etrafı yeşil alan ve park olarak inşa edilmektedir. Toplam 14.000 m2 alanı kapsamaktadır. Yerden yüksekliği 43,5 metredir. Dolayısıyla Türkiye'nin en yüksek anıtıdır. Yapımına 1 Ağustos 1997 tarihinde başlanmış ve 5 Ekim 1999 tarihinde hizmete girmiştir. Anıt inşaatında Türkiye'nin farklı illerinden getirilen mermerler kullanılmıştır. Ancak taşların eskimesi üzerine restorasyona tabi tutularak 2005 yılında yeniden ziyaretçilere ücretsiz olarak açılmıştır. Müzede Ermenilerin toplu öldürmesini ispatlayan ve Ermeni Soykırımı'nı reddeden belgeler ve eşyalar vardır. Müze girişinin sağ tarafındaki odada katliamlara ait fotoğraflar, sol tarafındaki odada ise soykırım araştırmaları için bir kütüphane bulunmaktadır. Müzede 570 adet kitap, 260 adet resim (cinayet resimleri), 1973-1985 yılları arasında Ermeni örgütü ASALA tarafından öldürülen diplomatların fotoğrafları korunmaktadır. Müzenin giriş kapısı Selçuklu geleneklerine göre yapılmıştır. Anıt, üçgen arazinin odak noktasında yükselmektedir. Suni bir tepenin ortasında konuşlandırılan 5 kılıcın da eğri uçları yukarıda birleşerek kubbe şeklini almaktadır. Bu haliyle Selçuklu türbelerini andırmaktadır.

 Leylek Heykeli :
Iğdır şehir merkezinin girişinde bulunan devasa iki leyleğin bulunduğu heykel; leyleklerin Iğdır'ın sembollerinden biri olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

 Turizm

Bölgede kendine has özellikleri olan Iğdır, Doğu Anadolu Bölgesi'nin Çukurova´sı olarak anılmaktadır. Tarihi, kültürü, folkloru, doğa güzellikleri ve özel iklim özelliği ile dört mevsimi bir günde yaşatan ve üç ülke ile sınır olan yakın zamanda bölgenin turizm merkezi olan ilin ayrı bir güzelliği de, ovasındaki meyve bahçeleri, pamuk tarlaları yamaçlarındaki kır çiçekleri, yaylalar, doğal su kaynakları ve ile hayat veren Aras Nehri ile Ağrı Dağı kentin turizm potansiyelini ortaya koyar. Ayrıca Ağrı Dağı, Iğdır'ın her noktasından görülebilmektedir.

Kentte dini günler olan Nevruz Bayramı ve Muharrem ayı ile 14 Kasım´da ilin düşman işgalinden kurtuluşunda çeşitli etkinlikler düzenlenir. Ayrıca Iğdır´da başta Kayısı Festivali, Korhan Yaylası Festivali ve Geleneksel Ağrı Dağı Festivali olmak üzere birçok festival düzenlenmektedir.

 Gelenek ve görenekler
 Evlenme: Evlenmede bazı devreler vardır. Bu devreler; kız beğenme, elçi gitme, söz kesme ve belge takma, nişan ve düğündür.
 Kız Beğenme: Evlenme çağına gelen gençler ailenin iznini aldıktan sonra düğün gibi yerlerde kız beğenirler.
 Elçi Gitme: Erkek tarafı kız ailesince de beğenilirse kız tarafına hatırı sayılır kişilerle elçi gönderilir. Kız evine giden elçiler Allah'ın emrini alarak kızın rızası alınıp kız babasından istenir.
 Söz Kesme ve Belge Takma: Kız tarafından söz alınınca erkek tarafı birkaç gün sonra söz kesmek için kız evine gider. Erkek tarafı bu gidişinde şeker, kolonya götürerek oradakilere ikram eder. Kız tarafına verilecek başlık ve altın gibi diğer şeyler kesin karara bağlanır. Daha sonra hayır dualarla kızın parmağına belge yüzüğü takılır.
 Nişan: Kararlaştırılan günde nişan töreni yapılır. Nişan törenini bazı aileler çalgısız yemekli yaparlar. Bazı aileler ise çalgılı yaparlar. Düğünün bir safhasında kıza yüzük takılır. Erkek ailesi tarafından altın ve bilezikleri takılırken kız ve oğlanın yakın akrabaları ve komşuları da hediyelerini verirler.
 Düğün: Nişandan sonra düğün günü her iki aile tarafından kararlaştırılır. Düğünden bir-iki gün önce düğün hazırlıklarına başlanır. Her iki aile alışveriş için pazara çıkar ve alınan eşyalar genellikle gelin ve gelin akrabalarına alınır. Bunun yanında söz kesme esnasında taahhüt edilen eşyalar alınır. Düğün töreninin yapıldığı günün ertesi gelinin duvağına gidilir. Burada da kızın ve erkeğin akrabaları çeşitli hediyeler verirler.
 Koç Katımı: Bu yörenin en eski geleneklerinden biridir. Bu adet koyun sürüleri olanlar arasında yapılır. Ekim ayının son haftasında yapılan bu törende koçlar renk renk boyanır, çeşitli meyve (elma vs.) ve şekerlemelerle süslenir. Koç katımı günü bayram havasında yaşanır. Koçlar sürünün içerisine bırakılır.
 Kirvelik: Kirvelik, Oğuz Türkleri'nden kalmış bir gelenektir. Ayrıca, Müslümanlar için de çocukları sünnet ettirmek İslam dininin gereklerindendir. Kirveleri çocuk sahipleri seçerler. Eskiden olduğu gibi bugün de kirveliğe çok büyük önem verilir. Şöyle ki kirve, kirve kızını alamaz. Bazı aileler sünnet yaparken aynen düğünde olduğu gibi çalgılı ve eğlenceli yaparlar. Bazı aileler ise yemekli yaparlar. Çocuklara sünnet olduktan sonra davetliler ve yakınları tarafından para ve çeşitli hediyeler verilir. Ayrıca, iki gün sonra da külden çıkarma yapılır.
 Bayram Görmeleri: Bayram günleri akrabalar dostlar birbirlerini ziyaret ederler. Yörede Nevruz Bayramı'na da ayrıca büyük önem verilir. Bu bayramda da dost, akraba ve hasta ziyaretine gidilir, hal ve hatır sorulur.İlimiz Iğdır, 1993, Doç. Dr. İbrahim Güner

 Muharrem ayı etkinlikleri
İl halkının bir kısmı Azeri kökenli olduğu için Azerbaycanlılar gibi Şiiliğin Caferi koluna mensuptur. Bu yüzden Kerbela Olayı özellikle Şiilerde büyük yasa yol açmıştır. Iğdır ve çevresinde Muharrem ayının ilk gününden başlayan 60 günlük yas tutma döneminde; eğlenmek, kız alıp vermek, düğün yapmak ve buna benzer hayır işlerinin yapılmamasına özen gösterilir. Muharrem ayının 10. gününe aşura, 9. gününe de tasua denir. Yas, ilk 10 günde belirgin bir biçimde tutulur. Muharrem'in birinci günü, Kerbela Yası'nın birinci günüdür. Camilerde ve evlerde mersiyeler okunur. Mersiyeye gelmek sevap sayılır.

9. gün olarak adlandırılan Tasua 'da; yemek ve ihsan verilir, tıraş olunmaz, banyo yapılmaz, kana kana su içilmez, çamaşır yıkanmaz. Her caminin bir destesi oluşturulur. Bu desteler, köy köy dolaşarak zinciri vücuduna vurarak Şahsey''' tepinir. 10. gün olan Aşure'de şii imamlarından biri olan Ali oğlu Hüseyin'in öldürülmesi dolayısıyla en büyük yas tutulur. Bu günde genellikle herkes siyah giyinir. Desteler, oldukça coşkulu bir şekilde zincir vurur. 10. günün öğle vaktine kadar bu törenler yapılır. Aşura gününde Iğdır'da her yer kapalıdır. Hatta Caferi Mezhebi´ne bağlı olmayanlar bile bu geleneğe uyup iş yerlerini açmazlar, törenlere katılırlar. Muharrem ayı boyunca camiler dolup taşar. Camilerde Kur'an'dan ayetler okunur ve hocalar halka Kerbela Olayı'nı anlatır.

 Nevruz Bayramı kutlamaları
Nevruz, Iğdır halkında tabiatın uyanış duygusunu canlandırır ve büyük coşku yaratır. Iğdır'da 21 Mart'ta kutlanan Nevruz Bayramı'nda yapılan etkinlikler:
 Evler ve bahçeler yeniden temizlenir, boya-badana yapılır. Halı ve kilimler yıkanır.
 Aile fertleri imkânlar ölçüsünde bayramlıklar alır ve giyinir.
 21 Mart'tan 3 hafta önce buğday ekilir ve Nevruz günü yeşil halde toplanarak aşurede kullanılır.
 Yeddi-Levin denilen ve en az 7 çeşitten oluşan çerez ve meyve hazırlanır.
 Fakir ve yoksullara yardım edilir.
 Küs olanlar barıştırılır.
 Hasta ziyaretlerine gidilir.
 Baca baca yapılır (Ateş yakılıp üstünden atlanır).
 Kapılara gizlice kulak asılır.
 Yumurtalar kırmızıya boyanır ve tokuşturulur.
 Kapılara şal asılır.
 Çeşitli eğlenceler düzenlenir.
 Kabir ziyaretleri yapılır.
 Nişanlı kıza Nevruz hediyesi götürülür.
 Küfür edilmez, dedikodu yapılmaz ve kavga edilmez.
 Tatlı yapılıp, dağıtılır.
 Korkak olarak bilinen insanların üzerine su dökülür.

 Halk Oyunları

Kafkas Oyunları'ndan özellikle Azeri Oyunları, bütün canlılığı ile Iğdır, Kars ve Ardahan başta olmak üzere Türkiye'nin birçok ilinde oynanmaktadır. Iğdır halkı ile Azerilerin halk kültürü bakımından yüksek derecede benzer olması bu iki halkın halk oyunlarının da yüksek derecede benzer olmasını sağlamıştır. Bu oyunlarda; kahramanlık, asalet, yardım severlik, vatan sevgisi, aşk, tabiat sevgisi gibi konular işlenmiştir. Bu oyunların tamamı veya en az biri ikisi her Iğdır'lı tarafından oynanabilinmektedir. Bu sayede kuşaktan kuşağa aktarılabilmektedir. Bu oyunlar genellikle; düğünlerde, sünnetlerde veya sevinçli günlerde oynanır.

Iğdır Yöresi Halk Oyunları'nda Çalınan Müzik Aletleri:
 Garmon, Davul, Goşa Nağara, Tar, Kemençe,
 Balaban, Tulum, Tütek, Klarnet, Zurna

 El Sanatları
Iğdır ve çevresinde el sanatlarında büyük bir canlılık göze çarpmaktadır. Köylerde özel kök boyanın kullanıldığı yün veya pamuktan birbirinden güzel halı, kilim, halça (bir tür kilim) örülmektedir. Bunların üzerinde genellikle Karabağ ve Kafkas motifleri görülmektedir. Bölgede bilhassa kış aylarının vazgeçilmez giyeceklerinden olan yün çoraplar da önemli bir yere sahiptir. Bunların üzerinde birbirinden farklı hayvan ve bitki motifleri görülmektedir.

 Yöresel Yemekleri
Yöreye ait pek çok yemek bulunur. Bunlardan bazıları:
 Taş köfte, Yoğurt Çorbası (Şorbası), Bozbaş, Tavuk Çorbası, Kavurma, Gaygana
 Ayranaşı, Sabahaşı, Helise, Tandır şiş, Ekşili, Yağ Çorbası (Şorbası), Cılvır
 Omacaşı, Sütlü Pilav, Tapan, Fetir, Omaç helvası, Kaysafa, Lepeli etli pilav, Erişte
 Kuymak, Hasıda, Kete, Kelecoş, Patlıcan Reçeli, Nabat ve Kavut.

 Kardeş şehirler

 Galeri

 Ayrıca bakınız
 Iğdır Şehir Stadyumu
 Iğdır Ovası
 Korhan Yaylası
 Metzamor Nükleer Santrali

 Kaynakça
Acar, Ziya Zakir. Her Yönüyle Iğdır, Iğdır M.E.Müd. Yayınları, Ankara. ISBN - 9391988
Acar, Ziya Zakir. Iğdır'ın Göğe Uzanan Eli: Ağrı DağıBelli, Oktay. Nuh'un Gemisi Sempozyumu, Doğubeyazıt Kaymakamlığı Yayınları No: 2, İstanbul.
Besim, Akın (1975). Iğdır Ovasındaki Tarım İşletmelerinin Ekonomik Analizi ve Bölge İçin Optimum İşletme Planlarının Tesbiti, Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi yayınları, Ankara.
Buyruk, Hasan (2006). Tarihi ve Kültürel Varlıklarıyla IĞDIR, Iğdır Belediyesi Kültür Yayınları No: 2
Çankaya, İslam (2010). Iğdır Neler İstiyor, Ankara.
Çetinkaya, Nihat (1996). Iğdır Tarihi: (Tarih, Yer Adları ve Bazı Oymaklar Üzerine), Türk Dünyaları Araştırma Vakfı Yayınları, İstanbul. ISBN 9754981116
Güner, İbrahim (1993). İlimiz Iğdır, Iğdır İl Millî Eğitim Müdürlüğü Koruma ve Yaşatma Derneği Yayınları No: 1, Iğdır.
Güner, İbrahim & Şimşek, Oğuz (1998). Iğdır'da Halk Takvimi ve Halk Meteorolojisi, Türk Coğrafya Dergisi, Sayı: 33, İstanbul.
Onk, Nizamettin (2006). Iğdır Tarihi, Türk Dünyaları Araştırma Vakfı Yayınları, İstanbul. ISBN 975-498-177-9
Orkun, Veli (1955). Sürmeli Çukuru Iğdır Tarihi Coğrafyası, Iğdır.
Uzundere, Ali Eşref (2002). İnsanlık suçu : Iğdır ve çevresinde Ermeniler'in Türk kırımı'', T.C. Kültür Bakanlığı yayınları, Ankara. ISBN 9751730066

Dipnotlar

Dış bağlantılar

 Iğdır Valiliği
 Iğdır Belediyesi

Iğdır


ورد صيني   هو  من النباتات يتبع  الورد من ال الوردية. سمي هذا النوع نسبةً إلى الصين.

انظر أيضاً
 الورد
 قائمة أنواع الورد

مراجع

ورد صيني
نباتات آسيا
نباتات الصين
نباتات زينة
نباتات شرق آسيا
نباتات طبية
نباتات منسوبة إلى الصين
ورد صيني
نباتات وصفها نيكولاس جوزيف فون جاكوين
ورد صيني

ورد صيني


ගම්පොල
 වික්‍රමබාහු මධ්‍ය විද්‍යාලය, ගම්පොල
 අනුරුද්ධ කුමාර ජාතික පාසල, නාවලපිටිය

ආශ්‍රිත
 ශ්‍රී ලංකාවේ රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව

ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපනය

ශ්‍රී ලංකාවේ ගම්පොල කලාපයේ රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව


عملية التحليل الهرمي  تقنية لسلسلة بنائية تهدف إلى مساعدة الناس في التعامل مع قرارات معقدة. فبدل أن ندعوهم إلى قرار «صحيح»، تساعدهم عملية التحليل الهرمي في اتخاذ القرار «الأصح». وهذه العملية، المرتكزة على علم النفس الإنساني والعلوم الحسابية، ابتدعها وطورها العالم العراقي الأمريكي توماس ساعاتي في السبعينات من القرن الماضي. وقد درست منذ ذلك الوقت على نطاق واسع وجرى تطويرها. وهي تقدم الإطار المنطقي المتكامل لقضية أو مسألة ما عن طريق جمع عناصر المسألة وتقويمها، ومن ثم توجيه هذه العناصر نحو الاهداف العامة لتتعامل معها وتقديم الحلول البديلة أو المتعلقة بها. وهي تستعمل الآن على نطاق عالمي عند اتخاذ قرارات متعددة في حقول الحكم والعمل والصناعة والصحة والتعليم.

تتوفر الآن برامج كمبيوتر تساعد في تطبيق هذه العملية.

مستعملو عملية التحليل يبدأون بتحليل المشاكل التي تواجه قرارهم إلى مجموعات ثانوية تسلسلية هرمياً، بحيث يسهل التعامل معها وتحليل أو دراسة كل واحدة منها على حدة. وهذه العناصر الهرمية يمكنها الاتصال بأي جانب أو مظهر من جوانب القضية المطروحة، أملموسة كانت ام غير ملموسة، مقاسة بدقة أو مقدرة بشكل تقريبي، مفهومة بوضوح أو بشكل رديء وهزيل، كما يمكنها الاتصال بأي من عناصرها المتصلة بالقرار الذي يتوجب اتخاذه والمسألة التي يجب مواجهتها.

عند اكتمال البناء الهرمي يبدأ أصحاب القرار بتقيم عناصره المتعددة بدقة ونظام ويقارنون بينها ازواجاً أزواجاً. ويمكن لاصحاب القرار، وهم يقومون بهذه المقارنة، استعمال المعطيات أو البيانات الدقيقة المتوافرة، أو اللجوء إلى تقييم أهمية هذه العناصر ومعانيها. فالتقييم البشري هو الأساس في عملية التحليل الهرمي وليس فقط المعلومات المتوافرة عند إتخاذ قرار لحل مشكاة أو مسألة ما.

تعمد عملية التحليل الهرمي إلى تحويل هذا التقييم أو التقدير إلى قيم ومدلولات رقمية ومن ثم معالجتها بسلسلة من العمليات ومقارنتها بكل عناصر المسألة أو القضية. عندها يحدد وزن رقمي أو اولوية لكل عنصر من عناصر الهرم، مفسحين في المجال للعناصر المختلفة أو غير المتكافئة ان تقارن بعضها بعضاً بطريقة منطقية متماسكة. وهذه القدرة تميز عملية التحليل الهرمي عن سواها من الاساليب والتقنيات الأخرى المشابهة.

توضع في المرحلة النهائية من العملية أولويات رقمية لكل وحدة من القرارات البديلة. وبما ان هذه الارقام تمثل القدرة البديلة النسبية لتحديد هدف القرار، فإنها تساعد في اتخاذ القرار الاوضح لمسالك تنفيذية متعددة.

الاستعمالات والتطبيقات

عملية التحليل الهرمي في ومحددة، إنما تبرز أهميتها عندما تعمل فرق بشرية على حل مشاكل معقدة، خاصة تلك التي لها مخاطرها العالية، وتتطلب إدارة واعية ونفاذ بصيرة بشرية لاتخاذ قرارات ذات مفاعيل طويلة الامد. ولهذه العملية ميزتها الفريدة عندما يصعب قياس عناصر القرار المهمة أو لدى مقارنة هذه العناصر أو عندما تواجه الاتصالات بين الفريق صعوبات تتعلق باختلاف تخصصهم والمصطلحات التي يستعملونها أو باختلاف وجهات نظرهم.

بلغت استعمالات وتطبيقات عملية التحليل الهرمي الالآف واعطت نتائج عديدة تتعلق بالتخطيط وتخصيص الموارد وأفضلية المكان أو المحيط وانتقاء الخيار الأفضل. ومعظم هذه الاستعمالات والتطبيقات لا يتم الإعلان عنها على نطاق واسع لأنها تؤخذ على أعلى المستويات في المؤسسات الكبيرة، حيث تمنع الاعتبارات الأمنية والسرية الكشف عنها. لكن بعض استعمالات عملية التحليل الهرمي نوقشت علناً. ومن ضمن ما شملته هذه الاستعمالات حديثاً:
-	انتقاء أفضل الطرق للتقليل من تأثير التغيير المناخي العالمي (مؤسسة أني أنريكو ماتاي)
-	قياس نوعية البرامج ككل (مايكروسوفت كوربوريشن)
-	انتقاء المدرسين الجامعيين (جامعة بلومزبورغ في بنسلفينيا)
-	اقامة مؤسسات صناعية في المناطق الحرة واختيار أماكنها (جامعة كانبرج)
-	تقدير الاخطار الناجمة عن تشغيل خطوط انابيب النفط عبر البلاد (جمعية المهندسين المدنيين الاميركيين)
-	تقرير أفضل الطرق لإدارة مستجمعات الأمطار في الولايات المتحدة (وزارة الزراعة الاميركية)
تستعمل عملية التحليل الهرمي أحياناً في تصميم أنهج عالية الدقة والتحديد، مثل تصنيف المباني التاريخية. وقد استعملت مؤخراً في مشروع يستعمل القياس القدمي المصور تلفزيونياً لتقييم حالة الطرق السريعة في ولاية فرجينيا، كما استعملها مهندسو الطرق في مراحل التصميم ألأولى بهدف تقرير هدف المشروع الأفضل والأمثل، ومن ثم لتبرير ميزانية المشروع للمشرعين.

تستعمل عملية التحليل الهرمي على نطاق واسع في بلدان عديدة حول العالم. وفي مؤتمر دولي عقد مؤخراً حول عملية التحليل الهرمي قدم أكثر من تسعين محاضراً أبحاثاً شملت مواضيع عديدة منها اقامة معايير محددة لاجور الجراحيين الاخصائين وكلفة تخطيط الطرق الاستراتجية واعادة بناء البنية التحتية في البلدان التي تعرضت للدمار. وحضر المؤتمر مندوبون من 19 بلداً بينها الولايات المتحدة الاميركية وألمانيا واليابان والشيلي وماليزيا ونيبال. وقد أدخلت عملية التحليل الهرمي إلى الصين سنة 1982 وتوسع استعمالها هناك بشكل كبير منذ ذلك الوقت نظراً لأن طرق تطبيقها تتناسب وتنسجم مع النظام التقليدي الصيني في اتخاذ القرارات، واستعملت في مجالات كثيرة بينها الاقتصاد والطاقة والإدارة والبيئة والسير والزراعة والصناعة والقوات المسلحة.

على الرغم من أن عملية التحليل الهرمي لا تتطلب تخصصاً جامعياً، إلا ان الموضوع يدرس الآن على نطاق واسع وعلى المستوى الجامعي. ويذكر برنامج حاسوبي واحد متخصص بعملية التحليل الهرمي لائحة بأكثر من مئة كلية وجامعة بين مستخدميه. وتعتبر عملية التحليل الهرمي موضوعاً مهماً في كثير من المؤسسات التعليمية العليا. وتعتبر عملية التحليل الهرمي موضوعاً رئيساً في حقول التخصص النوعي، وتدرس كموضوع من بين مواضيع التخصص بما في ذلك «سكس سغما» و«لين سكس سيغما» و«ك ف د».
تدرس حوالي مئة مدرسة في الصين مواضيع في عملية التحليل الهرمي. وكثير من طلاب الدكتوراه يختارون عملية التحليل هذه كموضوع لابحاثهم واطروحاتهم. وقد نشر أكثر من تسعمئة بحث في هذا المضوع، ويوجد على الاقل صحيفة صينية ثقافية واحدة تتوجه للعلماء والمثقفين مخصصة كلياً للعملية الهرمية التحليلية.

اداة التنفيذ

في الصورة جهاز نموذجي لإدخال القرارات المتخذة في جلسة تضم مجموعة من صانعي القرار

يبدو من الأمثلة اللاحقة ان استعمال عملية التحليل الهرمي يشمل التوفيق بين قرارات عديدة واصدار قرار واحد يتعلق بالقضية أو المسألة التي نواجهها. وليس من غير المألوف لهذه القرارات أو الاحكام ان تعد بالدزينات أو حتى بالمئات. ورغم أن الحساب يمكن اجراءه باليد أو بواسطة آلة حاسبة، فإن استعمال واحدة من الوسائل الحاسوبية شائع إلى حد كبير لإدخال الاحكام والقرارات واصدارها. وأسهل الطرق هو اللجوء إلى منهاج قياسي عادي تكون معطياته مشكلة من خلايا مرتبة في صفوف أو أسطر أو أعمدة يمكن مشاهدتها على شاشة، وبالتالي معالجتها لوضع المخططات المطلوبة أو لاجراء حسابات الخ.. بدل اللجوء إلى برنامج شديد التعقيد والمعزز بأداة خاصة للتوصل إلى قرارات صانعي القرار المجتمعين في قاعة.

الخلاصة
يمكن تلخيص النهج المتبع بما يلي:
	1 – ان الرموز المميزة البديلة والمهمة معينة ومحددة.
	2 – يحدد صانعو القرار الرمز الذي يفضلون (مثلاً إذا ما كان مركز البديل أ مفضل على البديل ب) في شكل كسر بين 1/9 و9.
	3 – كذلك يشير صانعو القرار الي معنى الرمز ومغزاه. مثلاً، إذا كانت البدائل تفاضل بين مشترين محتملين لملكية ما، فإن المستثمرين قد يقولون إنهم يفضلون مكان الملكية على السعر أو السعر على التوقيت.
	4 – يجري تقدير كل منشأ مفاضلة باللجوء إلى القيمة الذاتية (وهي إحدى الكميات الرقمية) للتحقق أو التأكد من تماسك الاستجابة. وهذا يحدث «معامل التماسك» حيث تعني قيمة 1 ان كل المفاضلات متماسكة داخلياً. وقد تنخفض هذه القيمة إذا قال أحد صانعي القرار ان X مفضلة على Y أو ان Y مفضلة على Z، إلا ان Z مفضلة على X (هكذا وضعية هي غير متماسكة داخلياً). وهذه الخطوة أو المرحلة هي التي حدت بمستعملي العملية الهرمية التحليلية ان يؤمنوا ان العملية تقوم على اسس نظرية سليمة.
	5 – يعطى لكل بديل علامة.
الخطوتان الأساسيتان في هذه العملية هو صياغة المسألة أو القضية هرمياً ومن ثم تحديد الأولويات لعناصرها. وهذا ما نشرحه ادناه بتفصيل أوسع.

الصياغة الهرمية
أول خطوة في عملية التحليل الهرمي هي صياغة المسألة أو القضية المطروحة هرمياً. بهذه الطريقة يتمكن المشاركون من استكشاف جوانب المسألة ومظاهرها على جميع المستويات، من العام إلى التفاصيل، ثم التعبير عنها بطرق متعددة المستويات التي تتطلبهاعملية التحليل الهرمي. وكلما تقدمنا في بناء هذا الهرم، كلما ازداد فهمنا للمسألة ومحيطها وقرينتها، أو ما ننسجه من افكار وشعور تجاه الاثنين معاً.

تحديد عملية التحليل الهرمي
الهرمية نظام يعمل على تصنبف الناس والافكار والاشياء الخ.. في منازل ومراتب وتنظيمهم، بحيث يكون كل عنصر في هذا النظام، باستثناء العناصر العليا، خاضعاً لعنصر واحد أو أكثر. ويعبر عادة عن هذه الهرمية بأشكال هرمية تشبه إلى حد الأهرام. إلا انه باستثناء وجود عنصر واحد في أعلى الهرم، فلا شيء يشبه بالضرورة هرماً في عملية التحليل الهرمي.

تبنى الهيئات أو المنظمات البشرية عادة على أساس هرمي، حيث يقوم النظام الهرمي بتوزيع المسؤوليات واقامة القيادات الفاعلة وتسهيل الاتصالات. وأقرب هرمية مألوفة لدينا يشمل برج الحاسوب الموجود في «أعلى» الآلة وتوابعه الموجودة «تحته» من المرقاب (جهاز الاستقبال) إلى لوحة المفاتيح والفأرة.

نلجأ في عالم الافكار إلى الهرمية لنتمكن من استيعاب تفاصيل المعرفة التي تتألف منها الحقيقة المعقدة. ونحن نبني المعرفة على أساس الاجزاء التي تتألف منها، ومن استعمال هذه الاجزاء للبناء عليها، كي يكتمل البناء الهرمي على أكبر وأوسع المستويات التي نرغب في اقامتها. ونركز، مع كل خطوة، على فهم عنصر من العناصر التي تؤلف «الكل»، مهملين بشكل موقت العناصر الأخرى الموجودة على هذا المستوى أو المستويات الأخرى. وكلما تقدمنا في عمليتنا هذه تزداد معرفتنا الكلية بالحقيقة التي نسعى إليها.

انظر أيضًا

 نهج ترتيب الاولويات

مراجع

أبحاث العمليات
علم النفس
مجموعة صنع القرار
هندسة صناعية

عملية التحليل الهرمي


The year 1757 in architecture involved some significant events.

Events

Buildings and structures

Buildings
 Frederiks Hospital, Copenhagen, is opened.
 Middlesex Hospital, London, is opened.
 Vorontsov Palace (Saint Petersburg), designed by Francesco Bartolomeo Rastrelli, is completed.
 Gammel Holtegård near Copenhagen is completed by architect Lauritz de Thurah as a house for himself.
 Hôtel d'Esmivy de Moissac in Aix-en-Provence is completed with a façade designed by Georges Vallon.
 Nuthall Temple in Nottinghamshire, England, a Palladian house attributed to the polymath Thomas Wright, is completed.
 Swinfen Hall in Staffordshire, England, designed by Benjamin Wyatt, is built.
 Church of the Dormition of the Theotokos, Negoslavci in Croatia is completed.
 Wolvendaal Church in Colombo (Dutch Ceylon) is completed.
 Ossian's Hall of Mirrors in Scotland, a folly, is built.

Publications
 William Chambers – Designs of Chinese Buildings, furniture, dresses, machines, and utensils: to which is annexed a description of their temples, houses, gardens, &c. (London)

Births
 January 16 – Samuel McIntire, American architect (died 1811)
 May 4 – Manuel Tolsá, Spanish architect and sculptor working in Mexico (died 1816)
 August 9 – Thomas Telford, British civil engineer (died 1834)

Deaths
 March 12 – Giuseppe Galli Bibiena, Italian architect and painter (born 1696)

References

1757 in architecture


Toppsvölungur (fræðiheiti: Hemiprocne longipennis) er fugl sem tilheyrir ætt trjásvölunga.

Tenglar

Svölungaætt

Toppsvölungur


An Pelexia longibracteata in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Guido Frederico João Pabst. An Pelexia longibracteata in nahilalakip ha genus nga Pelexia, ngan familia nga Orchidaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Pelexia

Pelexia longibracteata


An Greigia mulfordii in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Lyman Bradford Smith. An Greigia mulfordii in nahilalakip ha genus nga Greigia, ngan familia nga Bromeliaceae.

Subspecies

Ini nga species ginbahin ha masunod nga subspecies:

 G. m. macrantha
 G. m. mulfordii

Mga kasarigan

Greigia

Greigia mulfordii


Alpamayo, Peru'nun, Cordillera Blanca dağ sırasında, 5.947 m yüksekliğinde, Dünya'nın en güzel dağlarında biri olarak kabul edilir.

Uzak ve zor geçit veren konumu sebebiyle bu çoğu zaman buz ve kardan yamuk şeklini andıran dağ, Avrupa'daki dağcılar tarafından geç tanındı. Üç başarısız Avrupa kaynaklı bilimsel gezi sonrasında (Avusturya 1936, İsviçre 1948, Fransa-Belçika 1951) nihayet 19 Haziran 1957'de ilk tırmanış başarılmıştır. Alman tırmanıcılar Günther Hauser, Bernhard Huhn, Frieder Knauss ve Horst Wiedmann güney sırtı üzerinden zirveye ulaşmışlardır.

En kolay tırmanma yolu ise 1975 yılında güneybatı duvarından açılan Ferrari-Rotası'dır. Bu rota ismini , buradan ilk giden Casimiro Ferrari 'den alır. Ferrari 1975 yılında, D.Borgonovo, P. Castelnovo, Pino Negri, Sandro Liati ve Angelo Zoia ile beraber dağa karşı bu zaferi kazanabilmiştir.

İlk tırmanıcılardan biri olan Günther Hauser, dönüşünden sonra Alpamayo ile ilgili izlenimlerini şu sözlerle tasvir eder.

"Sadece hayatında hiç dağ görmemiş çocukların onu çizme cesaretini gösterebileceği rüya gibi bir dağ, kuzey Cordillera Blanca'nın vadileri üzerinden yükselir. Bu Alpamayo'dur, rüya değil bilakis gerçek . Bir yanından ,aynı boyutlarda yukarı dikleşen bir piramit olarak görünür. Alpamayo'nun diğer yüzü , yamuk şeklindeki güneybatı duvarı daha da güzeldir. Bu yönden dağ beyaz bir katedral gibi görünür".

Kaynakça

Peru'daki dağlar
Cordillera Blanca
Áncash Bölgesi
Huascarán Millî Parkı
Andlar
Beşbinlikler

Alpamayo


Abū Muḥammad 'Abd al-Wāḥid ash-Sharqi, est un lettré berbère de la région de Béjaïa, plus précisément de la région de Mallala.
Il fait la rencontre d'Ibn Toumert venu prêcher dans cette dernière localité. Il est le témoin de la rencontre entre ce dernier et, un étudiant originaire de l'Oranie, Abd al-Mumin, futur calife almohade . Son vrai nom est Yarzījan Ibn ' Umar, mais il prend le nom 'Abd al-Wāḥid, en référence au tawhid, principe d'unicité de Dieu fondamental en islam et particulièrement exalté dans la doctrine almohade. Il participe à la fondation du mouvement almohade, et semble faire partie du Conseil des Dix, . Lors de la structuration de l'Empire, et de la désuétude des premières institutions, il sera nommé gouverneur par Abd al-Mumin.

Références

Almohades

Abd al-Wahid al-Sharqi


Esperança é o oitavo álbum de estúdio dos Detonautas Roque Clube, gravado durante a pandemia do COVID-19 entre abril e agosto de 2020 e lançado em 4 de fevereiro de 2022.

O álbum traz 7 faixas inéditas e conta com uma versão da música "Amanhã é 23", do grupo Kid Abelha. A sonoridade buscada pela banda neste novo álbum remete mais a canções com boas melodias e baladas bem trabalhadas, com doses de blues e rock and roll.

Contexto
No início da pandemia, Tico Santa Cruz fez algumas lives para arrecadar fundos para a sua equipe e ONGs. Com um pouco mais de tempo pôde se dedicar à composição. O álbum foi feito nesse período, até julho de 2020.

As gravações ocorreram no início da pandemia do COVID-19 e cada integrante do grupo gravou suas devidas partes em casa, por conta das medidas de segurança e prevenção do vírus.

Esperança é um disco praticamente inédito, tem um poema belíssimo de Bráulio Bessa musicado por Tico Santa Cruz e a regravação de "Amanhã é 23" (Paula Toller e George Israel). O disco de 8 faixas fecha com um primoroso blues. O álbum foi produzido por Marcelo Sussekind e arranjado por Sérgio Villarim.

O Álbum Laranja foi gravado logo em seguida, mas lançado antes deste, em 23 de julho de 2021.

Faixas

Detonautas Roque Clube

 Tico Santa Cruz: vocal
 Renato Rocha: guitarra, violão, violão 12 cordas, teclados adicionais
 Fábio Brasil: bateria
 Phil Machado: guitarra
 André Macca: baixo

Participação especial

Frejat: vocal em "Medo"

Músicos convidados

 DJ Cléston: percussão
 Sérgio Villarim: teclados
 Marcelo Sussekind: guitarra

Créditos

 Marcelo Sussekind: produção musical
 Arthur Luna: mixagem e masterização no estúdio Cia. dos Técnicos, Rio de Janeiro.

Curiosidades
 Nunca nenhuma banda ou artista havia regravado a canção "Amanhã é 23", do Kid Abelha.
 A faixa "Medo" é um poema do poeta e cordelista Bráulio Bessa musicado por Tico Santa Cruz e Frejat.
 A faixa "Caco de Vidro" é uma letra do guitarrista Renato Rocha, arquivada por mais de 10 anos.

Álbuns de Detonautas Roque Clube
Álbuns de 2022
Álbuns de rock do Brasil
Álbuns em língua portuguesa
Álbuns lançados pela Sony Music Brasil

Esperança (Álbum)


The House of Aisin-Gioro was a Manchu clan that ruled the Later Jin dynasty (1616–1636), the Qing dynasty (1636–1912), and Manchukuo (1932–1945) in the history of China. Under the Ming dynasty, members of the Aisin Gioro clan served as chiefs of the Jianzhou Jurchens, one of the three major Jurchen tribes at this time. Qing bannermen passed through the gates of the Great Wall in 1644, conquered the short-lived Shun dynasty and the Southern Ming dynasty. The Qing dynasty later expanded into other adjacent regions, including Xinjiang, Tibet, Outer Mongolia, and Taiwan, gaining total control of China. The dynasty reached its zenith during the High Qing era and under the Qianlong Emperor, who reigned from 1735 to 1796. This reign was followed by a century of gradual decline.

The house lost power in 1912 following the Xinhai Revolution. Puyi, the last Aisin-Gioro emperor, nominally maintained his imperial title in the Forbidden City until the Articles of Favourable Treatment were revoked by Feng Yuxiang in 1924. The Qing was China's last orthodox imperial dynasty.

Etymology

Aisin means "gold." It corresponds to "Jin" (金) in Chinese. Gioro is the surname, which refers to the clan's ancestral home in today Yilan County, Heilongjiang. Following the fall of the Qing Empire, most members of the clan have changed their surnames to Han Chinese surnames such as Jin, Zhao, Ai, Luo, Bai, Hai.

For example, one of the heads of the Aisin-Gioro clan adopted the Chinese name Jin Youzhi.

Heads of the House

The Aisin-Gioro House had no system of automatic succession such as primogeniture or a law of succession. Instead, an emperor would name an heir in a secret edict. The edict would be read before senior members of the clan following the emperor's death. An emperor could have numerous sons by women of various ranks. In 1912, the Qing dynasty was overthrown and China was declared a republic. Puyi, the last emperor, was granted the right to maintain his imperial title in the Forbidden City until 1924, when the Articles of Favorable Treatment were revoked. He went to Changchun in northeastern China to serve as chief executive (1932–1934) and later emperor (1934–1945) of Manchukuo, a puppet state of Japan.

The more recent heads of the house are given according to a succession law approved by Puyi in 1937. This follows the practice of relevant news reports and reference works. The law provided for father-to-son succession. Brothers may succeed in the absence of male issue. As a full brother, Pujie had precedence over half brother Jin Youzhi.

Family Tree

 Min-ning, the Daoguang emperor (1782-1850)
 Yizhu, the Xianfeng emperor (1831-1861)
  Zaichun, the Tongzhi emperor (1856-1875)
 Yixuan, 1st Prince Chun (1840-1891)
 Zaitian, the Guangxu emperor (1871-1908)
 Zaifeng, the prince-regent (1883-1951)
 Puyi, (1906-1967) the Xuantong emperor of China, emperor of Manchukuo
Pujie, head of the House of Aisin-Gioro (1907-1994)
 Puren, head of the House of Aisin-Gioro (1918-2015)
Jin Yuzhang, head of the House of Aisin-Gioro (born 1942)
(1) Jin Yuquan (金毓峑, born 1946)
(2) Jin Yulan (金毓岚, born 1948)
Zaixun, Prince Rui (1885-1949)
Pugong (1904-1969)
(3)Huang Shixiang (b. 1934)
Zaitao (1887-1949)
Jin Zhiyuan (1908–1979)
Yuqiao (1927-1928)
Jin Zizhong (1928-2022)
Pu'an (1911–1944)
Pushen (1915–1928)
Jin Daibin (1924–1983)
(4)Jin Congzheng (b. 1940)

Origins
The Aisin-Gioro traced its ancestry to Bukūri Yongšon, a legendary warrior of the thirteenth century. Emperor Hongtaiji claimed that Bukūri Yongšon was conceived from a virgin birth. According to the legend, three heavenly maidens, Enggulen, Jenggulen, and Fekulen, were bathing at a lake called Bulhūri Omo near the Changbai Mountains. A magpie dropped a piece of red fruit near Fekulen, who ate it. She then became pregnant with Bukūri Yongšon.

Nurgaci created the Aisin-Gioro clan as part of a reorganization of Jurchen society he initiated in 1601. His supporters were enrolled into the banner system and the population militarized. The Gioro clan was partitioned. Those descended from Taksi, Nurgaci's father, were designated Aisin (gold). Nurgaci assigned other Gioros to other clans, including Silin Gioro (Superior Gioro), Irgen Gioro (Inferior Gioro), and Tongyan Gioro (miscellaneous Gioro).

When the Jurchens were reorganized by Nurhaci into the Eight Banners, many clans were created as a group of unrelated people (mukun) using a geographic origin name such as a toponym for their hala (clan name).

The Manchu have an equally artificial origin. Although the people ruled by Aisin-Gioro were ethnically mixed, the entire population was designated as "Manchu" in 1635.

Expansion under Nurhaci and Hong Taiji

Under Nurhaci and his son Hong Taiji, the Aisin Gioro clan of the Jianzhou tribe won hegemony among the rival Jurchen tribes of the northeast, then through warfare and alliances extended its control into Inner Mongolia. Nurhachi created large, permanent civil-military units called "banners" to replace the small hunting groups used in his early campaigns. A banner was composed of smaller companies; it included some 7,500 warriors and their households, including slaves, under the command of a chieftain. Each banner was identified by a coloured flag that was yellow, white, blue, or red, either plain or with a border design. Originally there were four, then eight, Manchu banners; new banners were created as the Manchu conquered new regions, and eventually there were Manchu, Mongol, and Chinese banners, eight for each ethnic group. By 1648, less than one-sixth of the bannermen were actually of Manchu ancestry. The Qing conquest of the Ming dynasty was thus achieved with a multiethnic army led by Manchu nobles and Han Chinese generals. Han Chinese soldiers were organised into the Army of the Green Standard, which became a sort of imperial constabulary force posted throughout China and on the frontiers.

The change of the name from Jurchen to Manchu was made to hide the fact that the ancestors of the Manchus, the Jianzhou Jurchens, were ruled by the Chinese. The Qing dynasty carefully hid the 2 original editions of the books of "Qing Taizu Wu Huangdi Shilu" and the "Manzhou Shilu Tu" (Taizu Shilu Tu) in the Qing palace, forbidden from public view because they showed that the Manchu Aisin Gioro family had been ruled by the Ming dynasty. In the Ming period, the Koreans of Joseon referred to the Jurchen inhabited lands north of the Korean peninsula, above the rivers Yalu and Tumen to be part of Ming China, as the "superior country" (sangguk) which they called Ming China. The Qing deliberately excluded references and information that showed the Jurchens (Manchus) as subservient to the Ming dynasty, from the History of Ming to hide their former subservient relationship to the Ming. The Veritable Records of the Ming were not used to source content on Jurchens during Ming rule in the History of Ming because of this. This historical revisionism helped remove the accusation of rebellion from the Qing ruling family refusing to mention in the Mingshi the fact that the Qing founders were Ming China's subjects. The Qing Yongzheng Emperor attempted to rewrite the historical record and claim that the Aisin Gioro were never subjects of past dynasties and empires trying to cast Nurhaci's acceptance of Ming titles like Dragon Tiger General (longhu jiangjun 龍虎將軍) by claiming he accepted to "please Heaven".

Intermarriage and political alliances
The Qing emperors arranged marriages between Aisin Gioro noblewomen and outsiders to create political marriage alliances. During the Manchu conquest of the Ming Empire, the Manchu rulers offered to marry their princesses to Han Chinese military officers who served the Ming Empire as a means of inducing these officers into surrendering or defecting to their side. Aisin Gioro princesses were also married to Mongol princes, for the purpose of forming alliances between the Manchus and Mongol tribes.

The Manchus successfully induced one Han Chinese general, Li Yongfang (李永芳), into defecting to their side by offering him a position in the Manchu banners. Li Yongfang also married the daughter of Abatai, a son of the Qing dynasty's founder Nurhaci. Many more Han Chinese abandoned their posts in the Ming Empire and defected to the Manchu side. There were over 1,000 marriages between Han Chinese men and Manchu women in 1632 – due to a proposal by Yoto (岳托), a nephew of the Manchu emperor Hong Taiji. Hong Taiji believed that intermarriage between Han Chinese and Manchus could help to eliminate ethnic conflicts in areas already occupied by the Manchus, as well as help the Han Chinese forget their ancestral roots more easily.

Manchu noblewomen were also married to Han Chinese men who surrendered or defected to the Manchu side. Aisin Gioro women were married to the sons of the Han Chinese generals Sun Sike (孫思克), Geng Jimao, Shang Kexi and Wu Sangui. The e'fu (額駙) rank was given to husbands of Manchu princesses. Geng Zhongming, a Han bannerman, was awarded the title "Prince Jingnan", while his grandsons Geng Jingzhong, Geng Zhaozhong (耿昭忠) and Geng Juzhong (耿聚忠) married Hooge's daughter, Abatai's granddaughter, and Yolo's daughter respectively. Sun Sike's son, Sun Cheng'en (孫承恩), married the Kangxi Emperor's fourth daughter, Heshuo Princess Quejing (和硕悫靖公主).

Imperial Duke Who Assists the State (宗室輔國公) Aisin Gioro Suyan's (蘇燕) daughter was married to Han Chinese Banner General Nian Gengyao.

Genetics
Haplogroup C3b2b1*-M401(xF5483) has been identified as a possible marker of the Aisin Gioro and is found in ten different ethnic minorities in northern China, but largely absent from Han Chinese.

Genetic testing also showed that the haplogroup C3b1a3a2-F8951 of the Aisin Gioro family came to southeastern Manchuria after migrating from their place of origin in the Amur river's middle reaches, originating from ancestors related to Daurs in the Transbaikal area.  The Tungusic speaking peoples mostly have C3c-M48 as their subclade of C3 which drastically differs from the C3b1a3a2-F8951 haplogroup of the Aisin Gioro which originates from Mongolic speaking populations like the Daur. Jurchen (Manchus) are a Tungusic people. The Mongol Genghis Khan's haplogroup C3b1a3a1-F3796 (C3*-Star Cluster) is a fraternal "brother" branch of C3b1a3a2-F8951 haplogroup of the Aisin Gioro.

A genetic test was conducted on seven men who claimed Aisin Gioro descent with three of them showing documented genealogical information of all their ancestors up to Nurhaci. Three of them turned out to share the C3b2b1*-M401(xF5483) haplogroup, out of them, two of them were the ones who provided their documented family trees. The other four tested were unrelated. The Daur Ao clan carries the unique haplogroup subclade C2b1a3a2-F8951, the same haplogroup as Aisin Gioro and both Ao and Aisin Gioro only diverged merely a couple of centuries ago from a shared common ancestor. Other members of the Ao clan carry haplogroups like N1c-M178, C2a1b-F845, C2b1a3a1-F3796 and C2b1a2-M48. People from northeast China, the Daur Ao clan and Aisin Gioro clan are the main carriers of haplogroup C2b1a3a2-F8951. The Mongolic C2*-Star Cluster (C2b1a3a1-F3796) haplogroup is a fraternal branch to Aisin Gioro's C2b1a3a2-F8951 haplogroup.

Current population

There were merely 29,000 members of Aisin Gioro in 1912 when the Qing dynasty fell, in sharp contrast to the more fecund and fertile Ming dynasty before it, whose ruling House of Zhu had 200,000 (0.2 million) members by the fall of the Ming dynasty. The Manchu emperors had smaller reproduction and harems than the Ming on average and taxed Chinese peasant less than the Ming did to maintain the harem. The Ming Wanli emperor's harem's daily expenditure was more than the Qing Yongzheng emperor's harem annual expenditure. There were 6 generations of Aisin Gioro before Emperor Shunzhi's reign since Nurhaci's grandfather founded the Aisin Gioro clan. Going by the lowest estimate of tribal chief's fertility, five sons per man, Aisin Gioro's number ought to have been 3,000 or 3,125 at the start of the Qing. This meant during that China's population growth in general exactly matched the entire Qing dynasty the Aisin Gioro clan's rate of growth for male members carrying the same surname from the start of the Qing to the end of the Qing, which was growth by a factor of 10 from the initial number at the beginning of the Qing dynasty. And it was only two time's China's general population's growth rate when it included non-male line descendants of the Qing imperial family via Aisin Gioro females who did not pass the family name to their descendants. The Ming imperial Zhu family had more than 80,000 people by 1604, 62,000 in 1594, 28,492 in 1569, 28,840 in 1562, 19,611 in 1553, 2,495 in 1506–1521, 127 in 1403–1424 and 58 in 1368–1398. The Empresses of the Qing were very infertile and most often when an emperor died, there was no son of the empress alive. The Xianfeng Emperor had only one son surviving, the Tongzhi emperor. The Guangxu emperor and Tongzhi emperor both had no children. In 1660 the core branch of Aisin Gioro had 378 people while in 1915 it had 29,292 people.

Approximately 300,000 to 400,000 ethnic Manchus in China are surnamed Aisin-Gioro (愛新覺羅), while an additional 3.8 million people are surnamed Jin (金), the most common Sinicized form, which has been embraced by core imperial family members like Jin Yuzhang. This gives an upper limit of 4.2 million people who could potentially be patrilineal descendants of Nurhaci, but this figure must be used with caution as there are non-Manchu ethnic groups (notably Koreans) who also use the surname Jin (Kim) for unrelated reasons.

Notable members

Iron-cap princes and their descendants

According to Qing dynasty imperial tradition, the sons of princes do not automatically inherit their fathers' titles in the same rank as their fathers. For example, Yongqi held the title "Prince Rong of the First Rank", but when his title was passed on to his son, Mianyi, it became "Prince Rong of the Second Rank". In other words, the title gets diminished by one rank as it is passed down to each subsequent generation, but generally to no lower than the rank of kesi-be tuwakiyara gurun-de aisilara gung (second class imperial duke). However, there were 12 princes who were awarded the shi xi wang ti (perpetual heritability, a.k.a. "iron-cap") privilege, which meant that their titles can be passed on to subsequent generations without the downgrading effect.

The 12 "iron-cap" princely peerages are listed as follows. Some of them were renamed at different points in time, hence they had multiple names.

 Prince Zheng / Prince Jian, the line of Jirgalang (1599–1655), descendant of Taksi
 Prince Li / Prince Xun / Prince Kang, the line of Daišan (1583–1648), descendant of Nurhaci
 Prince Keqin / Prince Cheng / Prince Ping / Prince Yanxi, the line of Yoto (1599–1639), descendant of Nurhaci
 Prince Shuncheng, the line of Lekdehun (1619–1652), descendant of Nurhaci
 Prince Rui, the line of Dorgon (1612–1650), descendant of Nurhaci
 Prince Yu, the line of Dodo (1614–1649), descendant of Nurhaci
 Prince Su / Prince Xian, the line of Hooge (1609–1648), descendant of Hong Taiji
 Prince Chengze / Prince Zhuang, the line of Šose (1629–1655), descendant of Hong Taiji
 Prince Yi, the line of Yinxiang (1686–1730), descendant of Kangxi Emperor
 Prince Qing, the line of Yikuang (1838–1917), descendant of Qianlong Emperor
 Prince Gong, the line of Yixin (1833–1898), descendant of Daoguang Emperor
 Prince Chun, the line of Yixuan (1840–1891), descendant of Daoguang Emperor

Prominent political figures
 Daišan (1583–1648), Nurhaci's second son, participated in the Qing conquest of the Ming
 Jirgalang (1599–1655), Nurhaci's nephew, co-regent with Dorgon during the Shunzhi Emperor's early reign
 Ajige (1605–1651), Nurhaci's 12th son, participated in the Qing conquest of the Ming
 Dorgon (1612–1650), Nurhaci's 14th son, Prince-Regent and de facto ruler during the Shunzhi Emperor's early reign
 Dodo (1614–1649), Nurhaci's 15th son, participated in the Qing conquest of the Ming
 Yinsi (1681–1726), the Kangxi Emperor's eighth son, Yinzhen's competitor for the succession, expelled from the Aisin Gioro clan later
 Yinxiang (1686–1730), the Kangxi Emperor's 13th son, Yinzhen's ally
 Yinti (1688–1756), the Kangxi Emperor's 14th son, Yinzhen's competitor for the succession, purported rightful heir to the throne
 Duanhua (1807–1861), descendant of Jirgalang, regent for the Tongzhi Emperor, ousted from power in the Xinyou Coup in 1861
 Sushun (1816–1861), Duanhua's brother, regent for the Tongzhi Emperor, ousted from power in the Xinyou Coup in 1861
 Zaiyuan (1816–1861), descendant of Yinxiang, regent for the Tongzhi Emperor, ousted from power in the Xinyou Coup in 1861
 Yixin (1833–1898), the Daoguang Emperor's sixth son, Prince-Regent during the Tongzhi Emperor's reign
 Yikuang (1838–1917), descendant of Yonglin, Prime Minister of the Imperial Cabinet
 Yixuan (1840–1891), the Daoguang Emperor's seventh son, the Guangxu Emperor's biological father
 Zaiyi (1856–1922), Yicong's son, Boxer Rebellion leader
 Zaize (1876–1929), a sixth-generation descendant of the Kangxi Emperor, Finance Minister and Salt Policy Minister in the Imperial Cabinet
 Zaizhen (1876–1947), Yikuang's son, court minister
 Zaifeng (1883–1951), Yixuan's son, Puyi's biological father, Prince-Regent during Puyi's reign
 Zaixun (1885–1949), Yixuan's sixth son, Navy Minister in the Imperial Cabinet

20th century – present
 Pujin (溥伒; 1893–1966), better known as Pu Xuezhai (溥雪齋), guqin player and Chinese painting artist, grandson of Yicong (Prince Dun)
 Puru (1896–1963), Taiwanese artist and calligrapher, grandson of Yixin (Prince Gong)
 Jin Guangping (1899–1966), born Aisin-Gioro Hengxu, scholar of the Jurchen and Khitan languages
 Yoshiko Kawashima (1907–1948), born Aisin-Gioro Xianyu, a spy for the Japanese Empire during the Sino-Japanese War
 Pujie (1907–1994), Puyi's brother, member of the Chinese People's Political Consultative Conference, nominal head of the Aisin-Gioro clan from 1967 to 1994
 Qigong (1912–2005), artist and calligrapher, descended from the Prince He peerage
 Yuyan (1918–1997), calligrapher, distant nephew of Puyi
 Jin Qicong (1918–2004), Jin Guangping's son, historian and scholar of the Jurchen and Manchu languages
 Jin Moyu (1918–2014), born Aisin-Gioro Xianqi, Yoshiko Kawashima's younger sister, educator
 Jin Youzhi (1918–2015), born Aisin-Gioro Puren, Puyi's half-brother, nominal head of the Aisin-Gioro clan from 1994 to 2015
 Aisin-Gioro Yuhuan (1929–2003), sanxian player and Chinese painting artist
Huisheng (1938-1959), first daughter of Pujie, died of suicide.
Husheng (b. 1940), second daughter of Pujie
 Jin Yuzhang (born 1942), Jin Youzhi's son, governor of Beijing's Chongwen District, nominal head of the Aisin-Gioro clan since 2015
 King Pu-tsung (born 1956), Taiwanese politician, allegedly descended from the Aisin Gioro clan
 Aisin-Gioro Ulhicun (born 1958), Jin Qicong's daughter, historian and scholar of the Jurchen, Khitan and Manchu languages
Cecilia Aisin-Gioro, Paternal Granddaughter of the last Prince Gong in Qing Dynasty of China and Artist.
 Jin Xin (born, 1976), Daughter of Jin Yuzhang, the nominal head of the Aisin-Gioro clan since 2015.
 Zhao Junzhe (born 1979), football player, descended from Boolungga, the fifth brother of Nurhaci's grandfather Giocangga
 Ariel Aisin-Gioro (born 1983), actress

Gallery

See also
Irgen Gioro
Manchu people
Later Jin (1616–1636)
Qing dynasty
List of emperors of the Qing dynasty
Manchu Restoration
Manchukuo

References

External links

Qing dynasty
Individual Chinese surnames
Gioro clans

House of Aisin-Gioro


Sljez (lat. Malva), rod jednogodišnjeg i dvogodišnjeg raslinja i trajnica iz porodice sljezovki, koji je dao ime i porodici i redu sljezolike (Malvales).

Rod sljeza raširen je po umjerenom, suptropskom i tropskom pojasu. U Hrvatskoj raste osam vrsta sljezova, to su bezmirisni sljez, mošusni sljez, korovni sljez, gorski sljez, sitnocvjetni sljez, sićušni sljez, šumski sljez i Malva verticillata, nazivan imenima čarobni sljez, kineski sljez, klaster sljez, uvijeni sljez i azijski sljez, te tri vrste nekada uključene u rod Lavatera.

U rod je danas uključeno 56 vrsta

Rod Lavatera, hrvatski zvan stola, sinonim je za Malvu.

Vrste

 Malva acerifolia (Cav.) Alef.
 Malva × adulterina Wallr.
 Malva aegyptia L.
 Malva aethiopica C.J.S.Davis
 Malva agrigentina (Tineo) Soldano, Banfi & Galasso
 Malva alcea L., bezmirisni sljez, veliki sljez
 Malva arborea (L.) Webb & Berthel., drvolika stola
 Malva × arbosii Sennen
 Malva assurgentiflora (Kellogg) M.F.Ray
 Malva bucharica Iljin
 Malva cachemiriana (Cambess.) Alef.
 Malva cavanillesiana Raizada
 Malva × clementii (Cheek) Stace
 Malva × columbretensis (Juan & M.B.Crespo) Juan & M.B.Crespo
 Malva cretica Cav., kretska stola
 Malva durieui Spach
 Malva × egarensis Cadevall
 Malva flava (Desf.) Alef.
 Malva hispanica L.
 Malva × inodora Ponert
 Malva × intermedia Boreau
 Malva leonardii I.Riedl
 Malva lindsayi (Moran) M.F.Ray
 Malva × litoralis Dethard. ex Rchb.
 Malva longiflora (Boiss. & Reut.) Soldano, Banfi & Galasso
 Malva ludwigii (L.) Soldano, Banfi & Galasso
 Malva lusitanica (L.) Valdés
 Malva maroccana (Batt. & Trab.) Verloove & Lambinon
 Malva microphylla (Baker f.) Molero & J.M.Monts.
 Malva moschata L., mošusni sljez
 Malva multiflora (Cav.) Soldano, Banfi & Galasso
 Malva neglecta Wallr.,  korovni sljez, divlji sljez, poljski sljez
 Malva nicaeensis All., gorski sljez
 Malva oblongifolia (Boiss.) Soldano, Banfi & Galasso
 Malva occidentalis (S.Watson) M.F.Ray
 Malva olbia (L.) Alef.
 Malva oxyloba Boiss.
 Malva pacifica M.F.Ray
 Malva pamiroalaica Iljin
 Malva parviflora L., sitnocvjetni sljez
 Malva phoenicea (Vent.) Alef.
 Malva preissiana Miq.
 Malva punctata (All.) Alef.
 Malva pusilla Sm., sićušni sljez
 Malva qaiseri Abedin
 Malva setigera K.F.Schimp. & Spenn.
 Malva stenopetala (Coss. & Durieu ex Batt.) Soldano, Banfi & Galasso
 Malva stipulacea Cav.
 Malva subovata (DC.) Molero & J.M.Monts.
 Malva sylvestris L., šumski sljez, crni sljez
 Malva × tetuanensis Pau
 Malva thuringiaca (L.) Vis., tirinška stola
 Malva tournefortiana L.
 Malva transcaucasica Sosn.
 Malva trimestris (L.) Salisb.
 Malva unguiculata (Desf.) Alef.
 Malva valdesii (Molero & J.M.Monts.) Soldano, Banfi & Galasso
 Malva verticillata L., pršljenasti sljez
 Malva vidalii (Pau) Molero & J.M.Monts.
 Malva waziristanensis Blatt.
 Malva weinmanniana (Besser ex Rchb.) Conran
 Malva xizangensis Y.S.Ye, L.Fu & D.X.Duan

Sinonimi
 Anthema Medik.
 Axolopha Alef.
 Bismalva Medik.
 Dinacrusa G.Krebs
 Lavatera L.
 Navaea Webb & Berthel.
 Olbia Medik.
 Saviniona Webb & Berthel.
 Stegia DC.

Vanjske poveznice

Izvori

Malveae

Sljez


Scabiosa  is a genus in the honeysuckle family (Caprifoliaceae) of flowering plants.  Many of the species in this genus have common names that include the word scabious, but some plants commonly known as scabious are currently classified in related genera such as Knautia and Succisa; at least some of these were formerly placed in Scabiosa.  Another common name for members of this genus is pincushion flowers.

Etymology
The common name 'scabious' comes the Latin word scabiosus meaning 'mangy, rough or itchy' which refers to the herb's traditional usage as a folk medicine to treat scabies, an illness that causes a severe itching sensation.

Description
Some species of Scabiosa are annuals, others perennials. Some are herbaceous plants; others have woody rootstocks. The leaves of most species are somewhat hairy and partly divided into lobes, but a few are smooth and some species have simple leaves. The flowers are borne on inflorescences in the form of heads; each head contains many small florets, each floret cupped in a membranous, saucer-shaped bract. The calyx has five sepals in the form of awns almost as long as the petals. After the flowers have dropped, the calyces together with the bracts form a spiky ball that may be the reason for the "pincushion" common name. The calyx is persistent and remains as a crown on the fruit after it is shed. The corolla has four to five lobes fringing a narrow funnel with a furry throat, the funnel being somewhat longer than the lobes. The florets have four stamens each, set high in the tube, and sticking out. Each fruit has just one seed.

In a few species the heads are sessile but in most species they are borne singly on a tall peduncle.

Scabiosa species and varieties differ in the colours of their flowers, but most are soft lavender blue, lilac or creamy white.

Taxonomy

It was first published in Species Plantarum on page 98 in 1753.

Species
As accepted by Plants of the World Online;

 Scabiosa adzharica
 Scabiosa africana
 Scabiosa albanensis
 Scabiosa amoena
 Scabiosa andryifolia
 Scabiosa angustiloba
 Scabiosa arenaria
 Scabiosa atropurpurea
 Scabiosa austroafricana
 Scabiosa balcanica
 Scabiosa × beauverdiana
 Scabiosa bipinnata
 Scabiosa buekiana
 Scabiosa canescens
 Scabiosa cartenniana
 Scabiosa cephalarioides
 Scabiosa cinerea
 Scabiosa colchica
 Scabiosa columbaria
 Scabiosa comosa
 Scabiosa correvoniana
 Scabiosa corsica
 Scabiosa crinita
 Scabiosa daucoides
 Scabiosa drakensbergensis
 Scabiosa eremophila
 Scabiosa farinosa
 Scabiosa fumarioides
 Scabiosa galianoi
 Scabiosa holosericea
 Scabiosa imeretica
 Scabiosa incisa
 Scabiosa ispartaca
 Scabiosa japonica
 Scabiosa jezoensis
 Scabiosa lacerifolia
 Scabiosa lachnophylla
 Scabiosa libyca
 Scabiosa lucida
 Scabiosa × lucidula
 Scabiosa mollissima
 Scabiosa nitens
 Scabiosa ochroleuca
 Scabiosa owerinii
 Scabiosa paphlagonica
 Scabiosa parielii
 Scabiosa parviflora
 Scabiosa praemontana
 Scabiosa pyrenaica
 Scabiosa semipapposa
 Scabiosa silenifolia
 Scabiosa sirnakia
 Scabiosa sivrihisarica
 Scabiosa solymica
 Scabiosa sosnowskyi
 Scabiosa taygetea
 Scabiosa tenuis
 Scabiosa thysdrusiana
 Scabiosa transvaalensis
 Scabiosa triandra
 Scabiosa triniifolia
 Scabiosa turolensis
 Scabiosa tuzluca
 Scabiosa tysonii
 Scabiosa velenovskiana
 Scabiosa vestina
 Scabiosa webbiana

Distribution
Members of this genus are native to Africa, Europe and Asia.  Some species of Scabiosa, notably small scabious (S. columbaria) and Mediterranean sweet scabious (S. atropurpurea) have been developed into cultivars for gardeners.

In 1782, a mysterious pale yellow scabious, called Scabiosa trenta, was described by Belsazar Hacquet, an Austrian physician, botanist, and mountaineer, in his work Plantae alpinae Carniolicae. It became a great source of inspiration for later botanists and mountaineers discovering the Julian Alps, especially Julius Kugy. The Austrian botanist Anton Kerner von Marilaun later proved Belsazar Hacquet had not found a new species, but a specimen of the already known submediterranean Cephalaria leucantha.

They are found in various habitats such as Scabiosa solymica (formerly named Lomelosia solymica), which is a chasmophyte (a plant adapted to growing in crevices or hollows) of montane, sea facing cliffs of the Tahtalı Dağı (mountain) in the western Taurus Mountains, south of Antalya, Turkey.

Ecology
Scabious flowers are nectar rich and attractive to many insects including butterflies and moths such as the six-spot burnet. Scabiosa species are food plants for the larvae of some species of Lepidoptera such as the grey pug moth.

References

Caprifoliaceae genera
Taxa named by Carl Linnaeus

Scabiosa


علقمة بن قيس النَّخعي، واسمه كاملاً أبو شبل علقمة بن قيس بن عبد اللَّه بن مالك بن علقمة بن سلامان النخعي الكوفي، فقيه الكوفة وعالمها ومقرئها، أدرك زمن النبي محمد ولم يره، وصفه الذهبي بأنّه: «الإمام الحافظ المجوّد المجتهد الكبير».

حياته
وُلد زمن النبي محمد، وهاجر وسَكَن مدينة الكوفة في العراق، ولازم عبد الله بن مسعود وتعلّم منه وكان يشبهه في سمته وهديه، حتى قال عنه: «ما أقرأ شيئًا ولا أعلمه إلا وعلقمة يقرؤه ويعلمه»، وتصدّى للإمامة والفُتيا بعد علي بن أبي طالب وابن مسعود، حتى كان بعض الصحابة يسألونه.

روايته للحديث
روى الحديث النبوي عن عدد من الصحابة، منهم: عمر بن الخطاب، وعثمان بن عفان ، وعلي بن أبي طالب، وسلمان الفارسي، وأبي الدرداء، وخالد بن الوليد، وحذيفة بن اليمان، وخباب بن الأرت، وعائشة بنت أبي بكر، وسعد بن أبي وقاص، وعمار بن ياسر، وكذلك روى عن: أبي مسعود البدري، وأبي موسى الأشعري، ومعقل بن سنان، وسلمة بن يزيد الجعفي، وشريح بن أرطاة، وقيس بن مروان، وغيرهم.

حدّث عنه أبو وائل، والشعبي، وعبيد بن نضيلة، وإبراهيم النخعي، ومحمد بن سيرين، وأبو الضحى مسلم بن صبيح، وإبراهيم بن سويد النخعي، وأبو ظبيان حصين بن جندب الجنبي، وأبو معمر عبد الله بن سخبرة، وسلمة بن كهيل، وابن أخيه عبد الرحمن بن يزيد، وأبو إسحاق السبيعي، وعمارة بن عمير، وأبو قيس عبد الرحمن بن ثروان الأودي، وعبد الرحمن بن عوسجة، والقاسم بن مخيمرة، وقيس بن رومي، ومرة الطيب، وهني بن نويرة، ويحيى بن وثاب، ويزيد بن أوس، ويزيد بن معاوية النخعي، وأبو الرقاد النخعي، والمسيب بن رافع.

وفاته
تُوفي زمن خلافة يزيد بن معاوية سنة 62 هـ، وقيل سنة 61 هـ، عن عمر تسعين عامًا. وكان قد أوصى: «إذا أنا حضرت فأجلسوا عندي من يلقنني: لا إله إلا الله، وأسرعوا بي إلى حفرتي، ولا تنعوني إلى الناس، فإني أخاف أن يكون ذلك نعيًا كنعي الجاهلية».

مصادر

تابعون
سنة الولادة غير معروفة
عرب في القرن 7
فقهاء التابعين
كتاب عرب في القرن 7
محدثو التابعين
وفيات 682
أشخاص بهم عرج

علقمة بن قيس النخعي


Lothar C. Wille (* 9. Februar 1908 in Friedenau; † 25. Mai 1992) war ein deutscher Politiker (CDU, FVP).

Wille studierte Volkswirtschaft, Rechtswissenschaft und Philosophie an den Universitäten in Berlin, Frankfurt am Main und München. Im Zweiten Weltkrieg war er ab 1943 Soldat.

1945 trat er in die CDU ein. Nach dem Tod Albert Voss' 1947 rückte Wille für ein Jahr in der Stadtverordnetenversammlung von Groß-Berlin nach. Von 1950 bis 1958 war er Mitglied des Abgeordnetenhauses von Berlin. 1956 trat er aus der CDU aus, er war dann fraktionslos. Er schloss sich der FVP/FDV an.

Literatur

Mitglied der Stadtverordnetenversammlung (Berlin)
Mitglied des Abgeordnetenhauses von Berlin
CDU-Mitglied
Deutscher
Geboren 1908
Gestorben 1992
Mann

Lothar Wille


අයර්ලන්තයේ එක් ප්‍රාන්තයේ බවට හා බෲනා බ්‍රින්නේ (Bruna Brinne) නම් සංකීර්ණයේ පිහිටා ඇති වියව්ග්‍රේන්ජ් සොහොන් කොත් සංකීර්ණය ලොව පිහිටා ඇති ඉතාම වටිනා ප්‍රාග් ඓතිහාසික ස්ථානයක් වේ. සීත සෘතුවේ ඇති කෙටිම දි‍නයේදී පවා ඉතා සුර්යය කදම්බයක් මෙම සොහොන් කොත් සහිත බිම්ගෙය තුළට වැටි එය අලෝකමත් වන ආකාරයට නිව්ග්‍රේන්ජ් නිර්මාණය කර තිබීම මෙහි සුවිශේෂි ලක්ෂණයකි.

ක්‍රි.පු. 33000-2900 කාලවකවානු වලදි නිර්මාණය කර ඇති නිව්ග්‍රෙන්ජ් වසර 500 කට වඩා පැරණි කාබන් -14 දින නිර්ණයට අනුව ඊජිප්තුවේ ගීසා පිරමීඩ‍යට එංගලන්තයේ පිහිටි ශිලා අංකයක් ( stonekenge  ) වලට වඩා එය වසර 10000 පැරණි බව පැවසේ.

නව ශිලා යුගයේදී නිෂ්ග්‍රේන්ජ් උත්සව පැවැත්විම සදහා භාවිතා කල ස්ථානයක් බව බටහිර හා නැගෙනහිර දොරටු අසල ඇති දැව වක්‍ර පෙන්නුම් කරයි. මෙම දැව වක්‍ර ආවාට මෙන් නිර්මාණය කර ඇති අතර සත්ත්ව කොටස් පිළිස්සිම සදහා භාවිතා කර ඇත.

උත්සවය පවත්වන අවස්ථාවලදී මෙම දැව වක්‍ර දෙක අතර මැටි පසු ගොඩවල් දෙකක් තනා කණු සිටවා ඊට යාබදව කාණු කෙක් නිව්ග්‍රේන්ජ් ආකෘතියට සමාන්තරව නිර්මාණය කර ඇත. ඉන්පසු මෙම කාණු දෙකෙහි ගිණිගොඩවල් 17 පත්තු කර ඇත.

විශේෂ ලක්ෂණ

පළලින් 76 m (අඩි 250) කින් සහ උස 12 m (අඩි 40) කින් නිර්මාණය වි ඇති නිව්ග්‍රේන්ජ් බිම්ගෙය අන්තර් ප්‍රජා විහිදි පවතී. ඇතුළත භුමදාන කාමරයක් පවතින අතර එය කතිරාකාරව නිර්මාණය කර ඇත.

චිත්‍ර කලාව

සර්පිලාකාර සහ ලොස්ජරාකාර මෝස්තර වලින් නිර්මාණය වු ලොව පිහිටා ඇති ඉතා විශිෂ්ඨ ශිලා පුවරු නිව්ග්‍රේන්ජ් හි දොරටුව අසල හා අන්තර්ගතයේ දක්නට ඇත. තවත් මෙවැනිම වු ශිලා පුවරු බෲනා බොයින් සංකිර්ණයේ පිහිටි නොවන බිම්ගෙය තුළ ද දක්නට ලැබේ.

නිවෘත්තීය

වසරකට වරක් සීත සෘතුවේදී නිවෘතිය සිදුවන විට බිම්ගෙය මුදුනට සුර්යයා පැමිණි විට විනාඩි 17 ක කාලයක් බිම්ගෙය ආලෝකමත් වේ.

මෙහිදී සුර්යයා කිර්ණ ප්‍රධාන දොරටුවේ ඉහළින් ඇති විශේෂයෙන් නිර්මාණය කරන ලද කවුලුවක් තුළින් බිම්ගෙය තුළට පැමිණේ. මෙම ක්‍රමවේදය මාසස් හෝරව් (Maes Howe) සහ ඩවුන් (Dowth) බිම් ගෙවල් තුළ භාවිතාය කර ඇත් අලෝකය ලබා ගැනීමේ ක්‍රමවේදයන්ට වඩා වෙනස් වන අතර නිව්ග්‍රේන්ජ් හි ක්‍රමවේදය සංසන්දනාත්මක ඉතා විශිෂ්ඨයි.

සටහන්

නිව්ගේන්ජ් සොහොන අයර්ලන්තයේ මේත් ප්‍රාන්තයේ පිහිටා ඇති ගලින් ගොඩනැගු වැටියක් වැනි නිර්මාණයකි. ක්‍රිස්තු පූර්ව 3100 සහ 2900 අතර පමණ නවශිලා යුගයේදි මෙය ගොඩනඟන්නට ඇතැයි සැලකෙන අතර ලොව නොනැසි පවතින පැරණිතම ගොඩනැගිල්ලද වේ.

අද අයර්ලන්තයේ ජාතික සිහිවටනයක් වන ජනප්‍රිය සංචාරක ස්තානයක් ද වේ.

නිව්ග්‍රේන්ජ්  සොහොන තිරුවානා ගල් තාප්පයකින් වටවී උස්ව පිහිටයි. එහි මුදුන තණගස් වලින් ආවරණය වී තිබේ. මේ සොහොන අක්කරයක බිමක් පුරා පැතිරී පවති. වැටියේ උස මීටර් 12ක් පමණ වන අතර වැටිය හරහා මීටර 76ක් පමණ වේ. වැටිය වටා සිටවු ගල්රවුමක් වේ. සොහොනේඇතැම් ගල් ඉතා ගැඹුරු ලෙස සරල රටාවන්ගෙන් කැටයම් කර තිබේ. සොහොන් ගෙය ඇතුළට පිවිසෙන දොරටුව සලකුණු කිරීමටද එවැනි කැටයම් කල ගලක් වේ. එම දොරටුවේ සිට ඇතුලත මීටර් 18.9ක් දිග වු උමඟක් වේ. උමගේ බිත්ති විශාල ගල් පුවරු වලින් තනා තිබේ. එම පුවරුවක සාමාන්‍ය උස මීටර් 1.5ක් පමණ වේ. එහි වහළ ඉහළට කොතක් ලෙස තනා ඇත. සිවිලිම විශාල ගල් පුවරු වලින් එකිනෙක වැසෙන සේ අතුරා ඇත. මලවුන්ගේ ඇටකැබලි බොහොමයක් තැන්පත් කර ඇත්තේ මේ කුටියේය.

වසරකට වරක් සිසිර සුර්ය නිවෘත්තියේදි නැගඑන හිරු කිරණ සෘජුවම උමං දොරට ඉහළින් ඇති කවුළුවෙන් ඇතුළු වී උමඟ දිගේ ඇතුළත කුටියට වැටේ. එම කිරණ මිනිත්තු 17ක් පමණ ඇතුළු කිටියේ බිම ආලෝකමත් කරයි. අද පළමු එළිය ඇතුල්වීම හිරු උදාවෙන් මිනිත්තු 4කට පමණ පසුව සිදුවුවත් වසර 5000කට පෙර එය හිරු උදාවන විටම සිදුවී තිබේ.

{|

නිව්ග්‍රේන්ජ් (Newgrage)


Projladni  es un jútor del raión de Krymsk del krai de Krasnodar, en Rusia. Está situado en las vertientes septentrionales del extremo de poniente del Cáucaso Occidental, en la cabecera del río Psif, afluente del Adagum, de la cuenca del Kubán, 17 km al noroeste de Krymsk y 97 km al oeste de Krasnodar. Tenía 185 habitantes en 2010

Pertenece al municipio Moldavanskoye.

Enlaces externos y referencias

Este artículo contiene datos geográficos extraídos de Google Earth y el mapa de Rusia de Yandex.ru, accesible desde  este enlace.
Este artículo es una traducción de su correspondiente en la edición en ruso de Wikipedia, Прохладный (Крымский район).
Sitio web del municipio
Mapa topográfico en maps.vlasenko.net.

Localidades del raión de Krymsk del krai de Krasnodar

Projladni (Krymsk, Krasnodar)