Aleksandra Aleksándrovna Panova (, nacida 2 de marzo de 1989 en Krasnodar, Rusia) es una jugadora rusa de tenis. Su ranking más alto en individuales dentro del circuito ha sido 71.

Carrera

2009
En enero, Panova obtuvo una invitación de la Hong Kong Tennis Patrons' Association para jugar el JB Group Classic con su compatriota Anna Chakvetadze y Vera Zvonariova, y entró a la ronda de calificación del Abierto de Australia donde llegó a la tercera ronda antes de perder frente a Julia Schruff de Alemania, 7–6 (7–2), 6–4.

2011
En agosto, Panova hizo su debut en un Grand Slam jugando el Abierto de Estados Unidos viviendo de la fase de clasificación. En la primera ronda se enfrentó a la octava cabeza de serie, Marion Bartoli, en un partido que terminó perdiendo 7–5 6–3.

2012
En febrero Panova llegó a su primera final de WTA en la Copa Sony Ericsson Colsanitas 2012, derrotando a la quinta sembrada Gisela Dulko en el camino. Ella perdió a Lara Arruabarrena en la final, pero ganó el campeonato de dobles. A continuación, ganó su segundo título de dobles del año en el Grand Prix SAR La Princesse Lalla Meryem 2012.

2016
Panova comenzó la nueva temporada de perdiendo en los torneos de clasificación de Brisbane, el Abierto de Australia y San Petersburgo. Ella recibió su primera entrada en el cuadro principal Malaysian Open, perdiendo allí en la primera ronda. Renovó a sí misma en Bogotá, México, donde ha sido tradicionalmente jugando bien. Hay Panova venció a la primera cabeza de serie, Elina Svitolina, salvar cinco puntos de partido en el tercer set después de estar 3-6 detrás Svitolina.

Torneos WTA (8; 0+8)

Individual (0)

Finalista (1)

Dobles (8)

Finalista (7)

Clasificación en torneos del Grand Slam

Individual

Dobles

Referencias

Personas de Krasnodar
Tenistas femeninas de Rusia
Nacidos en Krasnodar

Aleksandra Panova


9368 Esashi este un asteroid din centura principală de asteroizi.

Descriere
9368 Esashi este un asteroid din centura principală de asteroizi. A fost descoperit pe  la Kagoshima de Masaru Mukai și Masanori Takeishi. Asteroidul prezintă o orbită caracterizată de o semiaxă mare de 2,31 ua, o excentricitate de 0,12 și o înclinație de 6,9° în raport cu ecliptica.

Vezi și
 Lista planetelor minore: 9001-10000
 Centura de asteroizi

Referințe

Obiecte astronomice descoperite în 1993
Centura de asteroizi

9368 Esashi


"A Case of Identity" is one of the 56 short Sherlock Holmes stories written by Sir Arthur Conan Doyle and is the third story in The Adventures of Sherlock Holmes. It first appeared in The Strand Magazine in September 1891.

Plot summary
The story revolves around the case of Miss Mary Sutherland, a woman with a substantial income from the interest on a fund set up for her. She is engaged to a quiet Londoner who has recently disappeared. Sherlock Holmes' detective powers are barely challenged as this turns out to be quite an elementary case for him, much as it puzzles Watson.

The fiancé, Hosmer Angel, is a peculiar character, rather quiet, and rather secretive about his life. Miss Sutherland only knows that he works in an office in Leadenhall Street, but nothing more specific than that. All his letters to her are typewritten, even the signature, and he insists that she write back to him through the local Post Office.

The climax of the sad liaison comes when Mr. Angel abandons Miss Sutherland at the altar on their wedding day.

Holmes, noting all these things, Hosmer Angel's description, and the fact that he only seems to meet with Miss Sutherland while her disapproving youngish stepfather, James Windibank, is out of the country on business, reaches a conclusion quite quickly. A typewritten letter confirms his belief beyond doubt. Only one person could have gained by this: Mr. James Windibank. Since the death of Mary Sutherland's father he's been the trustee of Mary's inheritage, and will continue to be able to finance his lifestyle, but only until she decides to leave home. Holmes deduces "Angel" had "disappeared" by simply going out the other side of a four-wheeler cab.

After solving the mystery, Holmes chooses not to tell his client the solution, since "If I tell her she will not believe me. You may remember the old Persian saying, 'There is danger for him who taketh the tiger cub, and danger also for whoso snatches a delusion from a woman.' There is as much sense in Hafiz as in Horace, and as much knowledge of the world." Holmes had earlier advised his client to forget "Mr. Angel", but Miss Sutherland refused to take Holmes' advice and vowed to remain faithful to "Angel" until he reappears.

Holmes predicts Windibank will continue a career in crime and end up on the gallows.

Publication history
"A Case of Identity" was first published in the UK in The Strand Magazine in September 1891, and in the United States in the US edition of the Strand in October 1891. The story was published with seven illustrations by Sidney Paget in The Strand Magazine. It was included in the short story collection The Adventures of Sherlock Holmes, which was published in October 1892.

Adaptations

Film and television
This story was the basis for the third Holmes adventure (released in 1921) in the silent Stoll film series starring Eille Norwood.

In 2001, this was the basis for the last episode of the animated television series Sherlock Holmes in the 22nd Century.

In 2014, it is seen in "The Empty Hearse", from the BBC television series Sherlock, as one of the cases Sherlock works on with Molly Hooper assisting him. Mary Sutherland was portrayed by Elizabeth Coyle.  Molly Hooper was portrayed by Louise Brealey.

In the fourth episode of the 2014 Japanese puppetry television series Sherlock Holmes, Mary Sutherland is a pupil of Beeton School. She is in love with the senior Hosmer Angel who suddenly disappears in a cave at the back of the school. Holmes, a pupil who lives in room 221B of Baker Dormitory, suspects that Angel and Windibank, one of the childhood friends of Sutherland, are the same person and he and Watson find out that there is no pupil called Hosmer Angel in the school. Holmes appreciates Watson for consoling the broken-hearted Sutherland. Watson tells Holmes, who criticises novels as in the original story, that he is wrong to do so because various things can be learned from novels including how to understand the female mind.

Radio
Edith Meiser adapted the story as an episode of the radio series The Adventures of Sherlock Holmes, which aired on 5 May 1932, starring Richard Gordon as Sherlock Holmes and Leigh Lovell as Dr. Watson. Another episode adapted from the story aired on 21 April 1935 (with Louis Hector as Holmes and Lovell as Watson).

Edith Meiser also adapted the story for the radio series The New Adventures of Sherlock Holmes with Basil Rathbone as Holmes and Nigel Bruce as Watson. The episode aired on 30 November 1941. Another adaptation of the story aired in the same series on 30 May 1948 (with John Stanley as Holmes and Alfred Shirley as Watson).

John Gielgud played Sherlock Holmes and Ralph Richardson played Dr. Watson in a radio adaptation that aired on the BBC Light Programme on 2 November 1954. It was broadcast on NBC radio on 23 January 1955.

A radio adaptation aired in 1969, as part of the 1952–1969 BBC radio series starring Carleton Hobbs as Holmes and Norman Shelley as Watson. It was adapted by Michael Hardwick.

The story was adapted in 1990 by Peter Mackie as an episode of the 1989–1998 BBC radio series, starring Clive Merrison as Holmes and Michael Williams as Watson, and featuring Susannah Corbett as Mary Sutherland.

A 2014 episode of the radio series The Classic Adventures of Sherlock Holmes was adapted from the story, with John Patrick Lowrie as Holmes and Lawrence Albert as Watson.

Other media
Colin Dexter, known for writing the Inspector Morse novels, wrote a short story based on this called "A Case of Mis-Identity", in which Holmes's brother Mycroft is involved in the case's deduction; in this story, Holmes's theory about the 'Hosmer Angel' character is the same, while Mycroft deduces that 'Hosmer Angel' is a fiction created by the mother and daughter to eliminate the step-father, only for Watson to reveal that 'Hosmer Angel' is actually a real person who was attacked and robbed on the way to his wedding, hospitalized, and eventually treated by Watson, who used his own detective skills to verify the man's identity.

The story was adapted as the beginning of the third case in the 2016 Frogwares video game Sherlock Holmes: The Devil's Daughter. Watson is not present when Mary Sutherland arrives and Sherlock is accompanied by Orson Wilde, an American actor training to play him. The player can come up with different conclusions to the case and also make a choice concerning telling her the results of his deduction.

Keith  R. A. Decandido's short story, "Identity: An Adventure of Shirley Holmes and Jack Watson" updates the story to modern-day Manhattan. Here, the explanation is changed from nearsightedness to prosopagnosia, or face blindness.

References
Notes

Sources

External links

Sherlock Holmes short stories by Arthur Conan Doyle
Fiction set in 1887
1891 short stories
Works originally published in The Strand Magazine
Short stories adapted into films

A Case of Identity


Gunlaug Ormtunges saga () er en islændingesaga, som menes at stamme fra slutningen af 1300-tallet.

Sagaen handler om trekantsdramaet mellem Gunlaug, Helga og Ravn. Gunlaug og Helga mødes da de er unge, og forelsker sig hurtigt og bliver forlovet. Gunlaug, som er ung, vil dog først ud på eventyr, før han gifter sig med Helga. Helgas far giver Gunlaug en tidsfrist på tre år. Hvis han inden da ikke er vendt tilbage vil forlovelsen blive opløst. Da Gunlaug kommer tilbage til Island, er de tre år allerede passeret, og Helga er nu forlovet til Ravn. Da de to bliver gift, såres Gunlaugs ære dybt, og hver gang Ravn og Gunlaug mødes, skændes de. Til sidst dør begge i en tvekamp, Helga gifter sig igen, og Gunlaugs brødre hævner ham.

Eksterne henvisninger
 Sagaen i forskellige oversættelser fra Heimskringla.no

Nordiske sagaer

Gunlaug Ormstunges saga


Odemira belediyesi, Portekiz'in Alentejo bölgesine bağlı Alentejo Litoral altbölgesinin belediyelerinden biridir.

Bucaklar
Belediyede 17 bucak (Por.: freguesia) yer almaktadır.

 Bicos
 Boavista dos Pinheiros
 Colos
 Longueira / Almograve
 Luzianes-Gare
 Pereiras-Gare
 Relíquias
 Sabóia
 Santa Clara-a-Velha
 Santa Maria (Odemira)
 São Luís
 São Martinho das Amoreiras
 São Salvador (Odemira)
 São Teotónio
 Vale de Santiago
 Vila Nova de Milfontes
 Zambujeira do Mar

Tanınmış kişiler
 Pedro Damiano ya da Pedro Damião : (1480-1544). Satranç oyuncusu. Bilinen ilk satranç kitabının yazarıdır.

Dış bağlantılar

Portekiz'in belediyeleri
Alentejo Litoral

Odemira


Linda Ronstadt (n. 15 iulie 1946) este o cântăreață americană de muzică rock, câștigătoare a 11 premii Grammy.

Discografie

 Hand Sown ... Home Grown (1969)
 Silk Purse (1970)
 Linda Ronstadt (1972)
 Don't Cry Now (1973)
 Different Drum (1974)
 Heart Like a Wheel (1974)
 Prisoner in Disguise (1975)
 Hasten Down the Wind (1976)
 Greatest Hits  (1976)
 A Retrospective (1977)
 Simple Dreams (1977)
 Living in the USA (1978)
 Mad Love (1980)
 Greatest Hits volume II (1980)
 Get Closer (1982)
 What's New (1983)
 Lush Life (1984)
 For Sentimental Reasons (1986)
 Canciones de mi padre (1987)
 Cry Like a Rainstorm, Howl Like the Wind (1989)
 Mas Canciones (1991)
 Frenesí (1992)
 Winter Light (1993)
 Feels Like Home (1995)
 Dedicated to the One I Love (1996)
 We Ran (1998)
 Western Wall: The Tucson Sessions (1999)
 Hummin' to Myself (2004)
 Adieu False Heart (2006)
   Standards with Nelson Riddle Orchestra (2008)
  Duets'' (2014)

Note

Legături externe

Nașteri în 1946
Nașteri pe 15 iulie
Cântăreți americani

Linda Ronstadt


Mikepércs é um município da Hungria, situado no condado de Hajdú-Bihar. Tem  de área e sua população em 2015 foi estimada em 4.480 habitantes.

Localidades de Hajdú-Bihar

Mikepércs


Patrula cățelușilor (în ) este o serie canadiană de televiziune animată CGI, creată de Keith Chapman. Seria este produsă de Spin Master Entertainment în asociere cu TVOntario și Nickelodeon, cu animație oferită de Guru Studio. În Canada, seria este difuzată în principal pe TVOntario, care a difuzat mai întâi previzualizările seriei în august 2013. Seria a avut premiera pe Nickelodeon în Statele Unite pe 12 august 2013. În România, serialul se difuzează pe canalul Nick Jr..

Seria se concentrează asupra unui băiat numit Ryder, care conduce o echipă de câini de căutare și de salvare, cunoscută sub numele de Patrula cățelușilor. Aceștia lucrează împreună în misiuni pentru a proteja comunitatea din Golful Aventurii. Fiecare câine are un set specific de competențe bazate pe o profesie reală, cum ar fi un pompier și un ofițer de poliție. Toți locuiesc în casele care se pot transforma în vehicule personalizate atunci când este necesar. Ei sunt, de asemenea, echipați cu rucsaci care conțin instrumente care se referă la locurile de muncă ale puilor.

Spin Master a dezvoltat seria într-o franciză media și a lansat o linie continuă de jucării bazate pe ea.Vânzările de jucării au generat milioane de dolari în venituri pentru corporație și au crescut prezența Spin Master în piața de jucării preșcolare.Seria și produsele asociate au primit o varietate de premii și nominalizări de la asociații precum Academia de Cinematografie și Televiziune Canadiană și Academia de Arte și Științe ale Televiziunii.

Format
Fiecare episod din Patrula cățelușilor urmează un model similar și prezintă teme recurente. Episoadele se deschid în mod normal, cu o scenă care descriu câinii care trăiesc în viața lor de zi cu zi, jucându-se adesea cu jucării de câine sau frecventând activități la locul de joacă. Ryder, un băiat de zece ani, este prevenit de o problemă ce urmează să se întâmple în golf prin primirea unui apel de ajutor sau prin asistarea unei situații în sine. Cel mai frecvent apelant este un biolog marin predispus la accidente numit Căpitanul Turbot, care știe multe despre viața sălbatică a Golfului Aventurii. Ryder întotdeauna alertează câinii prin lănțișoarele lor de membrii oficiali ai patrulei care clipesc. Membrii echipei se raportează la baza lor și intră în lift. În general, Marshall sosește ultimul, provocând căzături, alunecări și rostogoluri care îi fac pe ceilalți câini să râdă în timpul urcării cu ascensorul. Când ajung la ultimul etaj, se aranjează într-o linie. Chase anunță că echipa este pregătită de acțiune deoarece Ryder le spune puilor ce sa întâmplat. El alege mai mulți membri ai echipei, în mod normal doi,care ajută la rezolvarea problemei care a apărut.Coboară pe tobogan spre vehiculele lor și își termină misiunea. Când au terminat, Ryder spune fraza lui: "Ori de câte ori ai probleme,doar strigă după ajutor!" Și felicită puii.

Personaje

Membrii Patrulei cățelușilor

 Chase este un ciobănesc german și este liderul înnăscut al grupului. Este un detectiv grozav și are o intuiție foarte bună.
 Marshall este un pui de dalmațian și un cățel-pompier foarte atent. Este puțin cam neîndemânatic, dar este foarte curajos.
 Rubble este un buldog tânăr, aspru, morocănos, dar cu o inimă de aur. Adoră să-i ajute pe ceilalți folosindu-și capacitățile de constructor.
 Skye este o minunată Cockapoo, agilă și rapidă, care înfruntă fără teamă orice aventură.
 Rocky este un cățel metis pasionat de reciclare și ecologie. Este creativ și inventiv, ceea ce îi permite să se descurce în multe situații. Nu îi place apa.
 Zuma este un labrador care iubește apa și este de mare ajutor în echipă, fiindcă are întotdeauna mii de idei.
 Everest este o husky,care trăiește în munți cu Jake. Ea este de neîntrecut când aventurile o poartă pe gheață și pe zăpadă.
 Tracker este un chihuahua alb-maroniu care trăiește în junglă cu Carlos. El vorbește fluent engleza și spaniola și servește ca puști de salvare a junglei.
 Robo-Cățel este un câine robotizat care nu vorbește în propoziții. El servește ca șofer al vehiculelor Patrulei și îl ajută pe Ryder atunci când are nevoie.
 Ryder este un băiat de 10 ani care este conducătorul grupului și care are grijă de prietenii noștri.
 Liberty este cea mai nouă membră a patrulei și este un teckel.

Rezumat

Episoade

Legături externe

PAW Patrol

Desene animate
Seriale de televiziune din 2013
Nickelodeon

Patrula cățelușilor


Édouard Hocquart, né le  à Tournai et mort le  à Jouarre, est un graveur et écrivain français.

Biographie
Édouard Hocquart naît le  à Tournai.

Il arrive en 1795 à Paris où il travaille comme graveur. En 1820, il fait ses premiers essais de gravure sur acier. Il se livre principalement aux gravures de piété et de topographie. Il est possesseur de machines exposées en 1824 comme objets d'industrie, et servant à graver les ciels, fonds de vignettes ou de portraits, les teintes droites ou ondulées pour le plan et l'architecture. Il ajoute aux propriétés de ces machines le moyen de tracer des tailles qui coïncident au point de vue, des ovales, des cercles concentriques, etc., l'action de ces machines se faisant sur l'acier aussi bien que sur le cuivre.

Il grave un très grand nombre de vignettes et est l'auteur de livres éducatifs.

Édouard Hocquart meurt le  à Jouarre.

Publications

 -1824

Références

Annexes

Bibliographie

Classement par ordre chronologique :

Liens externes

Naissance en juillet 1789
Naissance à Tournai
Graveur français du XIXe siècle
Illustrateur français du XIXe siècle
Écrivain français du XIXe siècle
Décès en mai 1870
Décès à Jouarre
Décès à 80 ans

Édouard Hocquart


Paula Trápani (21 de noviembre de 1970) es una periodista y conductora argentina.

Carrera
Comenzó su carrera en 1992 en Telefe Noticias, desempeñándose como cronista de actualidad nacional. En febrero de 1999, tras 7 años como cronista, debuta como conductora de la edición de mediodía de Telefe Noticias junto a Jorge Jacobson, lugar que ocupó hasta mediados de 2005, cuando decidió alejarse del noticiero para embarcarse en su nuevo proyecto, Buenos Días, Argentina, un magazine de noticias, moda, espectáculos y cocina.

En 2007, es convocada por el programa de Susana Giménez para participar de El Circo de las Estrellas, un reality show ideado con fines solidarios.

En 2008 fue elegida por la producción de Marcelo Tinelli para formar parte de Patinando por un Sueño 2008, seleccionada junto a 20 personajes más. Paula resultó primera semifinalista junto a su bailarín Fernando Lupión, y fue eliminada por Rocío Marengo.

En 2009 condujo junto al ciclo matutino Mañaneras, un magazine donde se trataban temas de actualidad, moda, cocina, vida cotidiana y noticias, el cual fue emitido por América TV hasta fines de 2010.

En 2012 condujo el programa de cable Día y Medio por Canal 26 junto a Luis Bremer, un ciclo orientado a las noticias, las entrevistas en vivo con invitados especiales y el tratamiento de los temas de actualidad con destacados columnistas.

En 2013 conduce Cortando la Tarde, el nuevo segmento informativo de la primera tarde A24, donde comparte conducción con el periodista Martín Ciccioli. En este ciclo, se debaten y analizan los temas de actualidad junto a invitados especiales, además de realizar la cobertura de los principales hechos noticiosos de la jornada con móviles en vivo y columnistas en estudios.

En 2014 se desempeñó como conductora de Todo en Uno Los días Sábado y en 2016 conducía América Noticias de América TV.

En 2020, Trápani fue panelista de Hay que ver por Canal 9.

Vida personal
Está casada con el economista Sebastián Loketek, con quien tiene tres hijos: Joaquín, Milena y Delfina, nacidos en 2003, 2006 y 2011, respectivamente.

Trayectoria
1992-2005 - Telefe Noticias (Telefe) (Cronista / Conductora).
2005 - Buenos días, Argentina (Telefe) (Conductora).
2005 - Casados con hijos (Telefe) (Participación especial).
2007 - El Circo de las Estrellas (Telefe) (Participante).
2008 - Patinando por un sueño (Canal 13) (Participante, semifinalista).
2008/2010 - Mañaneras (América TV) (Conductora).
2012 - Día y Medio (Canal 26) (Conductora).
2013 - Cortando la Tarde (A24) (Conductora).
2014 - Todo en uno (A24) (Conductora).
2016-2019: América Noticias (América TV)
2016 - presente - Construyendo Sueños TV (Magazine) (Conductora).
2019 - Nos vemos esta tarde (A24) (Conductora).
2020 - Cantando por un sueño (El Trece) (Participante)
2020/2021 - Hay que ver (El Nueve) (Panelista).
2021/2023 - Nosotros a la mañana (El Trece) (Panelista).
2023 - Pasaplatos (El Trece) (Participante).

Referencias

Mujeres periodistas de Argentina

Paula Trapani


Das Department of Infrastructure, Energy and Resources (DIER) war bis 2014 eine Behörde der Regierung von Tasmanien verantwortlich für das Management der Infrastruktur des Bundesstaats. Sie untersteht David O'Byrne (Minister für Infrastruktur), Bryan Green (Minister für Energie und Rohstoffe) und Nick McKim (Minister für nachhaltigen Transport). Der letzte Leiter war Norm McIlfatrick.

Die Behörde gliederte sich in mehrere Hauptbereiche:
 Das Amt für Infrastruktur, das für den Betrieb, Ausbau und die Instandhaltung des Straßennetzes mit einer Gesamtlänge von 3660 km zuständig ist.
 Das Amt für Energie (Office of Energy Planning and Conservation), das die Energieversorgung von Tasmanien koordiniert. Verantwortlich zum Beispiel für Hydro Tasmania den Betreiber von Wasserkraftwerken.
 Das Amt für Bodenschätze (Mineral Resources Tasmania), verantwortlich für Vergabe und Überwachung von Konzessionen für den Abbau von Rohstoffen.
 Das Amt für Rennsport, verantwortlich für Pferde- und Greyhoundrennsport.
Daneben unterstützte die Behörde den öffentlichen Nahverkehr, die Forstwirtschaft und die Eisenbahnen Tasmaniens.

Die Behörde ist in dem neu geschaffenen Department of State Growth (Tasmania) aufgegangen.

Siehe auch
 Liste der Highways in Tasmanien

Einzelnachweise

Behörde (Australien)
Verkehr (Australien)
Verkehrsbehörde
Organisation (Hobart)
Wikipedia:Gründungsdatum ungeklärt
Aufgelöst 2014
Historische Organisation (Australien)


Silvio Martinello (født 19. januar 1963 i Padova) er en forhenværende cykelrytter fra Italien. Hans foretrukne disciplin var banecykling, hvor han har vundet guldmedaljer ved verdens- og olympiske mesterskaber. På landevej har han vundet to etaper ved Giro d'Italia.

Martinello kørte 97 seksdagesløb og vandt 28. Blandt sejrene var Københavns seksdagesløb i 1998 med makkeren Marco Villa, og to år før hvor han vandt med Bjarne Riis i Herning.

I 2003 indstillede han sin aktive karriere.

Olympiske lege
Martinello deltog første gang i OL i 1984 i Los Angeles. Her stillede han op i holdforfølgelsesløb, hvor Italien endte på en fjerdeplads. Han kørte også pointløb, hvor han blev nummer seksten.

Han var også med ved OL 1996 i Atlanta, hvor han igen kørte pointløb. Som forsvarende verdensmester var han blandt favoritterne, og med en tidlig føring kørte han sejren hjem forholdsvis overbevisende med 37 point. Sølvmedaljen gik til canadieren Brian Walton med 29 point, mens australske Stuart O'Grady blev treer med 25 point; de syv bedste sluttede på omgangshøjde.

Hans sidste OL blev 2000 i Sydney, hvor han blev nummer otte i pointløbet. Her deltog han også i parløbet, der for første gang var på OL-programmet. Han kørte sammen med Marco Villa, og de måtte se australierne Scott McGrory og Brett Aitken køre med en tidlig føring. De holdt hele vejen og vandt med 26 point, mens belgierne Etienne De Wilde og Matthew Gilmore, der vandt sidste spurt, blev toere med 22 point, mens det lykkedes Martinello og Villa at hente to point her, hvilket bragte dem op på 15 point, hvilket var nok til bronzemedaljerne.

Referencer

Eksterne henvisninger

Mandlige cykelryttere fra Italien
Vindere af Københavns seksdagesløb
Deltagere for Italien ved sommer-OL 1984
Deltagere for Italien ved sommer-OL 1996
Deltagere for Italien ved sommer-OL 2000
Olympiske mestre fra Italien
Olympiske bronzemedaljevindere fra Italien

Silvio Martinello


වර්ථමාන කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ ලංදේසි සමයේ පැවති සුවිශාල පලාතක් වූවේ පානදුර තොටුමුණයි. එය පානදුරාගඟේ (බොල්ගොඩ) සිට දකුණින් කාල නදිය (කළු ගඟ) දක්වා ව්‍යාප්තවී තිබිණ. පානදුර තොටුමුණ පලාතේ දකුණු සීමාවේ පැවතියේ වාද්දු වස්කඩු දෙ බද්ද පත්තුවයි. ක්‍රිස්තුවර්ශයෙන් දාහත්වන සියවස වන විට එහි බලවත්ව සිටි අයෙකු පිළිබඳ ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ. ඔහු මෙහි නින්දගමේ අධිපතියා වශයෙන් කටයුතු කර තිබේ. වස්කඩුවේ ශ්‍රී සුභූති හිමි සදහන් කරන්නේ එම පුද්ගලයා පෙරිය ධර්මසේන වාසල මුදියන්සේ නමින.වෙනත් මූලාශ්‍ර සහ තෝම්බුපත්‍ර වල සටහන් වන්නේ ඔහුගේ නාමය යකුන්දූවේ හිටිරාළලාගේ දොන් ගිමාර පෙරේරා ධර්මසේන ලෙසින. කෝට්ටේ රජකාලයේ තම පරිවාරයට ලද නින්දගම ඔහු පරිබෝජනය කළ බවත් පානදුර තොටුමුණ පලාතේ පළමු උළු සෙවිලි කළ නිවස සෑදූ බවත් ජනප්‍රවාදයේ තවදුරටත්  සඳහන් වේ. ලන්දේසි ආණ්ඩුවෙන් ඔහුට පොතුපිටිය සිට දකුණු දෙසට පිහිටි ප්‍රදේශයේ මහ විදානේ තනතුරක් පිරිනැමූ බව වර්ෂඛණ්ඩරාෂ්ඨ්‍ර ග්‍රන්ථයේ සඳහන් වේ. තවද ජනප්‍රවාදයට අනුව පෙරිය මුදියන්සේ සාදන ලද්දා වූ නිවාසය අවට පට්ටි(හින්න කුලයේ පට්ටි උපකුලය) පිරිස් විසූ බැවින් එම නිවස පට්ටිකාරවාසල යනුවෙන් හඳුන්වා තිබෙයි.

බොහෝ පෙර අතීතය

ජනප්‍රවාදයට අනුව මෙම පළාතේ ධර්මසේන පරිවාරයේ ආරම්භය සිදුවී ඇත්තේ සීතාවක රජ වාසලට ජාතකවයි. සීතාවක පළමුවන රාජසිංහ රජු නොහොත් ටිකිරිරජ්ජෝරු බණ්ඩාර කුමාරයාට ධර්ම බණ්ඩාර නමින් පුතෙකු විය . රජවාසලට ඥාති සම්බවයක් පැවති තම්මිට නම් වන්නි ආධිපාදවරයාගේ දියණිය වූ තම්මිට පෙරුමාල් නම් කුමරිය ධර්ම බණ්ඩාර කුමරු සමඟ ආදර සබඳතාවක් පවත්වාගෙන ගොස් තිබේ. ඔවුන් දෙදෙනාම ලාබාල වියේ පසු වූවන් වූ අතර කුමරිය ගැබ්ගෙන කෙටි කාලයකින්ම ධර්ම බණඩාර කුමරු හදිසියේ මියගියේය . ධර්ම බණ්ඩාර කුමරු මියයන විටත් කුමරියට  සොලොස් විය ඉක්මවා නොතිබිණ.ධර්ම බණ්ඩාර කුමරුත් සොලොස් විය ඉක්මවූවා පමණකි. ගැබ්බර වූ කුමරිය ගේ අනාගත අභිවුර්ධිය පතා ඥාතීන් එක්ව කුමරිය කෝට්ටේ රාජෝත්තම දොන් ජුවන් කුමරුගේ අන්තඃපුරයට යැවූ බව කියවෙයි(මතයක් පමණි).වස්කඩු බද්ද විවරණය ග්‍රන්ථයේ සඳහන් වන්නේ ධර්ම බණ්ඩාර කුමරුගේ නැන්දනිය තම්මිට කුමරිය වෙත ඈඳාගත් රයිගම් නුවර යකුන්දූව ග්‍රාමය පිරිනැමූ බවය. එහි ඉතා කටුක දිවියක් ගතකිරීමට සිදුවූ බැවින් ඇය තම අපහසුතා ප්‍රතිගාල් කළුතර කපිතාන් වෙත ලියා යැවූ පසුව ඇයට වස්කඩු බද්ද නින්දගම ලැබ තිබේ. තම්මිට පෙරුමාල් දේවිය තම කුමරුට නම් තැබුවේ යකුන්දූවේ ධර්මසේන යනුවෙනි.එයට හේතු වූවේ යකුන්දූවේ දී කුමරු උප්පත්තිය ලැබීමයි. වස්කඩුවේ නින්දගම ලද ප්‍රදේශයට පැමිණි දේවිය තම පුතුව කළුතර කපිතාන් දොන් දොමින්ගූ සමීපයට යවා ඇත. එහිදී බෞතීස්ම ලැබූ ඔහු අනතුරුව හඳුන්වනු ලබුවේ යකුන්දූවේ  දොන් ධර්මසේන කුලවර්ධන පෙරුමාල් යනුවෙනි. කපිතාන් ඔහුගේ දියණිය වූ දෝන විලාඩස් මැග්ඩලීන් පෙරේරා නම් තරුණිය ධර්මසේන කුමරු වෙත විවාහපත් කර දී තිබේ . කුමරු වෙත එවක ප්‍රතිගාල් ආණ්ඩුවෙන් ආරච්චි තානාන්තරයක් ලබා දී තිබේ. කුමරු වෙතට කොස්ගොඩ දොන් විජේසේකර නම් මුදියන්සේ විසින් සලාගම හේවාපන්න පවුල් සියයක් පමණ ලබා දුන් බව සඳහන් වේ.(වර්ෂඛණ්ඩරාෂ්ඨ්‍ර යේ සඳහන් වන්නේ ධර්මසේන කුමරු ප්‍රතිගාලුන්ට විරුද්ද ලෙසින් හොරරහසේ කටයුතු කළ බවය). මාදම්පාගම සහ කොස්ගොඩ ප්‍රදේශවලින් මෙසේ පැමිණි සලාගම හේවායන්ගෙන් වස්කඩුවේ ජනයා සම්බවය වූ බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ. නින්දගමේ එක් දින රාත්‍රිය නම් විරිත මෙකළ ජනප්‍රියව පැවත තිබේ. කුමරු දාව දරුවන් සිය ගනනාවක් බිහිවූ බව වර්ෂඛණ්ඩරාෂ්ඨ්‍ර  ග්‍රන්ථයේ සඳහන් වේ. එනමුදු විලාදාස් දේවියට දරු ගැබක් පිහිටා නැත්තේය. දරු ගැබක් පිහිටන ලෙස බාරහාර වී ඇයගේ පියා දොන් දොමින්ගෝ විසින් වස්කඩු බද්දේ දොමින්ගෝ රෝමානු කතෝලික දෙව් මැදුර (වර්ථනාමයේ එම දේවස්ථානය විනාශ වී ඇති අතර එම දේවස්ථානය පිහිටි ස්ථානයේ කළුතර ප්‍රාදේශීය සභා පොදු ආදාහනාගාරය පිහිටා තිබේ. දේවස්ථානයේ සුසාන භූමිය තවමත් නිරුපද්‍රිතව දක්නට ලැබේ.)තැනවූ බව සඳහන් වේ. වර්ෂඛණ්ඩරාෂ්ඨ්‍ර ග්‍රන්ථයේ සඳහන් ලෙසට ක්‍රිස්තු වර්ශයෙන් 1596 වසරේ දී එම දෙව්මැදුර ආශිර්වාදගන්වා තිබේ. දෙව් මැදුර ඉදිකළ පසු වස්කඩු බද්ද ප්‍රදේශයේ එකඳු අන්‍යාගමිකයෙකු නොවූ බව එමා කෲතියේම සඳහන් වේ. කිසියම් අයෙකු විසින් හදිසියේ කුමරුව ඝාතනය කරවා තිබේ.ඇතැම් මූලාශ්‍රවල දැක්වෙන්නේ ඒ අගම්පොඩි නම් හේවායෙකු බවය. කුමරු තම දරූත්වයේ තබා සිටියා වූ පුතුන් බියපත් වී පලා ගිය බව සඳහන් වේ.ඒ අතරින් තම්මිට කුමරිය (මිත්තණිය) සමඟ පලාගිය කුමරෙකු නැවත යකුන්දූවේ නින්දගම වෙතට ලඟා විය.වැඩිමහල් වූ කළ එම කුමරු හැඳින්වූවේ යකුන්දූවේ ධර්මසේන හිටිරාළ ලෙසින. ඉතා කෲර පුද්ගලයෙකු වූ බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වන ඔහු නින්දගම් වරප්‍රසාද රීති යළි රීති ගත කරමින් නින්දගමේ එක්දින රාත්‍රිය භුක්ති වින්දේය. එම හිටිරාළගේ එක් පුත්‍රයෙකු වස්කඩුවේ ඉපැරැණි මුත්තණුවන්ගේ නින්දගම වෙත පැමිණියේ තුඩුගල රාජ කුමරියක් විවාහ කරගනිමිනි. ඔහු දොන් ගිමාර මුදියන්සේයි. ඇය දෝන ලුසියා පෙරුමාල් ය. (යකුන්දූවේ හිටිරාළලාගේ දොන් ගිමාර පෙරේරා ධර්මසේන+තෙන්නකෝන් මුදියන්සෙලාගේ දෝන ලුසියා පෙරුමාල් තුඩුගලේ).දොමින්ගෝ දෙව්මැදුර පෙනෙනාමානයේ අක්කර පණහක් ලබාගත් ඔහු එහි පට්ටිකාරවාසල තනවා තිබේ. වර්ෂඛණ්ඩරාෂ්ඨ්‍ර ග්‍රන්ථයේ සඳහන් වන්නේ ධර්මසේන කුමරුවානන්ගේ ශොහොන් භූමිය දොමින්ගූ දෙව්මැදුරේ ද්වාරයේ පිහිටා තිබූ බවත් එය ගිමාර පෙරේරා විසින් ඉදිකළ බවත් ය .

දෙවැනි පරම්පරාව

දොන් පෙරිය සප්තපෙරුමාල්

පෙරිය ධර්මසේන මුදියන්සේගේ (දොන් ගිමාර පෙරේරාගේ ) එක්පුත්‍රයෙකු ලෙස සඳහන් වන්නේ මොහු පිළිබඳවයි. අනෙක් පුතුන් පිළිබඳ තොරතුරු නැත්තේය. ලන්දේසි හමුදාවේ සේවය කළ අතරම මොහුට අතපත්තුවේ ආරච්චිල තානාන්තරයක් ද ලැබී ඇත්තේය. වර්ෂඛණ්ඩරාෂ්ඨ්‍ර ග්‍රන්ථයේ සඳහන් වන්නේ "රණාභි රණශූර" දොන් පෙරිය සප්ත පෙරුමාල් වශයෙනි. රෝමානු කතෝලික දහම අතහැර රෙපරමාදු දහම වැළඳගෙන තිබෙන ඔහු පොතුපිටියේ රෙපරමාදු දේවස්ථානය නිර්මාණය කරවන ලදී.(මෙම දේවස්ථානය 1860 දි පමණ බෞද්ධ පුනර්ජීවන සමයේ දී කඩා විනාශ කරවන විටත් වසර එකසිය පණහක් පමණ ආයුශ වින්දනය කර තිබිණ. එහි පැවතියා වූ රෙපරමාදු පාසැල වෙනුවට පසුව එම භූමියේ ගම්වාසීන් එක්ව පොතුපිටියේ බෞද්ධ මිශ්‍ර පාඨශාලාව සාදා තිබේ.එය වර්ථනාමයේ පොතුපිටියේ මහා විද්‍යාලයයි.) වර්ථනාමයේ බොදු විහාරයක් වන වස්කඩුවේ ධර්මරාජ විහාරය පවතින ස්ථානයේ පිහිටියා වූ රෙපරමාදු දේවස්ථානය ඉදිකරවූයේද මෙතුමා විසින. දේවස්ථානය මෑතක් වන තුරුම විහාරයේ ධර්මශාලාව ලෙසින් පැවති අතර වර්ථමානයේ අභාවයට පත්ව තිබේ.

තුන් වෙනි පරම්පරාව

දොන් රිචඩ්

ආණ්ඩුවේ කිසිඳු තානාන්තරයක් බලාපොරොත්තු නොවූ මෙතුමා බුදු දහමේ අභිවුර්දිය පතා කටයුකු කළේය.එහෙත් ගරු තානාන්තරයක් ලද බව කියැවෙයි. පානදුර තොටුමුණ පුරා කිසිඳු තෙරණමක් සොයා ගත නොහැකි වූ මෙසමයේ කිසිඳු බොදු විහාරයක් ද නොතිබුණි. කිසිඳු මුදලි වරයෙකු තම බල ප්‍රදේශයේ පන්සලක් සෑදීමට බිය විය. සුසෙව්හේවාගේ දොන් කොරනේලිස් පිලිප්ස් පෙරේරා අප්පුහාමි නම් අයෙකු වත්මන් පොතුපිටිය වාලුකාරාමය සමීපයේ භාවනායෝගීව විසුවේ මෙසමයේය. ගම්වසියන් ඔහුව හඳුන්වන ලද්දේ නන්දසිරි ගණින්නාන්සේ  යනුවෙනි. ගම්වාසීනගේ අනුග්‍රහයෙන් නොබියව තම බලප්‍රදේශයේ පන්සලක් සෑදීම සඳහා අවසර ලබා දෙන ලද්දේ මෙතුමා විසින. අනතුරුව නන්දසිරි ගණින්නාන්සේ  යටතේ තම වැඩිමහලු පුතුන් දහතුන් දෙනා පැවිදිකරවන ලද්දේය. පසුව ගම්වාසීන්ගේද උදව් ඇතිව වර්ෂ 1801 දී පොතුපිටිය පූජාරාමය නම් විහාරය තන්වන ලදී. පැවිදි දහතුන් නම මෙහි පදින්චි කරවූ බව කියැවෙයි. වස්කඩුබද්ද පුරා ව්‍යාප්ත වූ උණ සන්නිපාත රෝගයක් වැළඳී ක්‍රිස්තු වර්ෂයෙන් 1820 දී පමණ මෙතුමා ස්වර්ගස්ථ වී තිබේ. නාරි සංදේශය තුල බොහෝ වර්ණනාවට ලක්කරවා ඇත්තේ මෙතුමා පිළිබඳවයි. මොල්ලිගොඩ වලිමුණි වලව්වේ විසූ වනිගමුණි විමලරත්නගේ ලුසියා දියෙස් මැතිණියගේ සහ වලිමුණි මුදියන්සේ ගේ දියණිය වූ වලිමුණිගේ දෝන ඉල්ලේනා රශෙල් ද සිල්වා ජයසිංහ මෙතුමාගේ බිරිඳ විය. රිචඩ් මැතිතුමාගේ  ශාසන සංවර්ධන වැඩසටහන් ඉදිරියට පවත්වාගෙන යන ලද්දේ එතුමිය විසින. වර්ෂඛණ්ඩරාෂ්ඨ්‍ර කෲතියේ සඳහන් වන්නේ වස්කඩුවේ පස් පොලක ආරාම සෑදුවේ මැතිණියගේ උවමනාවට බවය. එනම් අරඹවත්ත විහාරය, කන්දේ විහාරය , ධර්මරාජ විහාරය , නාගස්විහාරය , තාලවිහාරයයි.

වාඩියමංකඩ

වස්කඩුබද්දේ පිහිටි ප්‍රකටම ස්ථානයකි. මෙහි නාමය බිහි වීම ධර්මසේන පෙලපත සමඟ සම්බන්ද වූවකි. අතීතයේ වස්කඩුබද්දේ රදල පවුල් එක්ව පවත්වන ලද්දා වූ වරිග සබාව හඳුන්වන ලද්දේ වාඩිය ලෙසින. වසර සියගනනක් පුරාවට පවත්වා තිබෙන මෙම වාඩිය අවසාන වරට පවත්වා ඇත්තේ 1824 වර්ශයේ දීය. එහි ඒවන විට මුල්පුටු හොබ්වා අත්තේ ද ධර්මසේන ලමතැනී වූ දෝන ඉල්ලේනා මැතිණිය විසිණ. එහි සිදුවූ විවාහයක් පිළිබඳ බහින්බස් වීමක් දුරදිගයාමෙන් මෙම සබාව විනාශ වී ගොස් තිබේ. මංකඩයනුවෙන් හඳුන්වන ලද මෙම ස්ථානයේ පවත්වන ලද වාඩියේ අදහසින් වාඩියමංකඩ යන නාමය පමණක් තවමත් ජනවහරේ පවතියි.

හතරවෙනි පරම්පරාව

භික්ෂූන් දහතුන් නම

දොන් රිචඩ් මැතිතුමා විසින් පැවිදි කරවන ලද දරුවන් අතරින් වැඩිමලා වූවේ ධර්මසේන රාළලාගේ දොන් ෆ්‍රැන්සිස්කු පෙරුමාල් පෙරේරා නම් තැනැත්තයි. ඔහුව පැවිදි දිවියේ හඳුන්වන ලද්දේ පොතුපිටියේ ධර්මරාජ හිමි නමිනි. සාහිත්‍යය බාශාව කලාව සහ පද්‍ය නිර්මාණය ආදී බොහෝ විශයන් කෙරෙහි උන්වහන්සේ පෑ දක්ශතාව නිසාවෙන් ඉතා ඉක්මනින්ම රට පුරා ප්‍රචලිත අයෙකු බවට පත් විය. සෙත් කවි මෙන්ම වස්කවි කීමේ හැකියවෙන්ද අනූන වූ උන්වහන්සේ විසින් රචිත අපූරවතම පැදි පෙළ නාරි සංදේශය නම්විය. ජනප්‍රවද්‍යට අනුව රුක් දෙවියෙකු වාසය කළා වූ පොතුපිටියේ පිහිටි සල රුකක් කපා හල බැවින් ශාපයකට පත්ව වැළඳුණු උණසන්නිපාත රෝගයට පිළියමක් ලෙසින් මෙම සඳේශය ලියවන ලද්දේය. පූජාරාමයේ 1835ක්වූ නවම් මාසයේ සාදා නිමකරවන ලද්දා වූ අභිනව විහාරමන්දිරය ධර්මරාජ ස්වාමීනට ගෞරව පතා ධර්මරාජ ප්‍රතිමාලය වශයෙන් නම් තබන ලද්දේය. නන්දසේන, මහාසේන, ගුණසේන, විමලසේන ,ධම්ම්සේන, සීලානන්ද,ගුණානන්ද.විමලානන්ද, ධර්මානන්ද,සුමනානන්ද, ධ්‍යානානන්ද සහ සිරිනන්ද අනෙක් තෙරුණ්නාන්සේලා වූහ. මේ අතරින් ධම්මසේන හිමියන් වස්කඩුවේ ශ්‍රී සුභූති හිමියන්ට පවා ගුරුහරුකම් පෑ ස්වාමීන් වහන්සේ නමක් වීය.ධර්මරාජ හිමියෝ කිසිකළක උපසපුව ලබා නොගත්තේය. එයට හේතුව වූවේ තම ගුරු භික්ශුව වූ නන්දසිරි ගගණින්නාන්සේ වෙත මල්වතු නිකාය උපසපුව ලබාදීම ප්‍රතික්ෂේප කළ නිසාවෙනි. පූජාරාමයේ පළමු උපසපන් භික්ශුව වූවේ ධම්මසේන හිමියෝය. වාද්දුව සංඝ පරපුරේ ආරම්භක සාමාජිකයෙකු වූ උන් වහන්සේ තල්පිටිය ධළදාවත්ත විහාරයේ ද මොල්ලිගොඩ සුමනාරාම විහාරයේද කළක් වාසය කරමින් ධර්මප්‍රචාරණය කළේය.

දොන් ඩේවිඩ්

දොන් රිචඩ් මැතිතුමාගේ දාහතරවන පුතු දොන් ඩේවිඩ් වූවේය. ගෞරව තානාන්තරයක් වශයෙන් ආරච්චි තානාන්තරයකට අමතරව මුදලි තනතුරක්ද හිමිවීය.

පරම්පරාවෙන් ලද්දා වූ ආරච්චි (ගෞරව) තානාන්තරයට අමතරව පසුව මුදලි තනතුරකින් පවා පිදුම් ලැබුවේය . ආරච්චි වසම භුක්ති විදින සමයේ දී ප්‍රදේශ වාසීන් රැකියානොමැතිව  විඳිනා දුක් පිළිබඳව බොහෝ වේදනාවට පත් මෙතුමානෝ වැලිතර විසූ මිත්‍රයෙකු මාර්ගයෙන් පොල්ලෙලි කර්මාන්තයට පුහුණුව ලද්දා වූ කාර්මිකයන් ගෙන්වා සාර්ථක කොහු මෝලක් අරඹවන ලදී. වස්කඩුබද්දේ වැල්ලබඩ ප්‍රදේශවල ඉඩම් අක්කරසියගනනක ලෙලිවල් සියයක් සෑදූ බව කියැවෙයි. වර්ශ 1836 දී ආරම්භ කරවන ලද කොහුමෝලේ ප්‍රගතිය නිසාවෙන් දහසකට පමණ රැකියා හිමිවීය . බොහෝ කලක් යාමට මත්තෙන් ආණ්ඩුවට පවා කඹ වෙලඳාම් කිරීම ඇරඹීය. කිත්තං යනුවෙන් හඳුන්වන ලද්දා වූ කඹ ලක්ශයක් බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුවට ප්‍රධානයක් වශයෙන් ලබාදුන් බව කියැවෙයි.ඩේවිඩ් මැතිතුමාගේ ධනවත් බව කෙසේද කියතොත් ආණ්ඩුවේ ඒජන්තතුමා මුදලි වලව්ව හඳුන්වා ඇත්තේ පුංචි කච්චේරියයනුවෙනි.වර්ථමාන දුම් රිය නැවතුම් පොළ නොම්මර 1 සමීපයේ එකල පිහිටි තේච්චිතොට නම් වරායෙන් ඉන්දියාවට කොහු අපනයනය කර තිබේ. සුවිශාල දානපතියෙකු වූ ඩේවිඩ් මැතිතුමා වුල්ෆන්ඩාල් වීදියේ කොහු කර්මාන්තය සඳහාම 1845දී  වෙළඳ සංකීර්ණයක් අරඹන ලදී. එය හඳුන්වන ලද්දේ දොන් ධර්මසේන සමාගම යනුවෙනි. බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුව විසින් ලබා දුන්නා වූ නැව් බඳින කඹ පිළීබඳ සතුටට පත් වී ඒ වෙනුවෙන් මුදලි තානාන්තරයක් සහ රුපියල් දහසක ත්‍යාගයක් ලබා දුන් බව සඳහන් වේ. එම තෑගී පත්‍රයේ සඳහන් වන්නේ
"දොන් ඩේවිඩ් මුදලි වලව්වට ලබා දෙන තෑගි පත්‍රය නම් පාන්දුර තොටුණ පළාතේ කළුතර වස්කඩු බද්දේ පොතුපිටියේ පට්ටිකාර වාසල වෙසෙන මුදලිඳු ඉංග්‍රීසි  ආණ්ඩුවට නැව් බඳින කිත්තම් ලක්ෂයක් පිරිනැමීම වෙනුවෙන් ඒ වෙනුවෙන් කෲතගුණ සල්කණු වස් එම පළාතේ ආණ්ඩුවේ ඒජන්ත උන්නාන්සේ විසින් ව්‍යවහාරික මුදලින් රුපියල් දහසක් ඇතුළුව එම වලව්වේ ප්‍රාකාරය කරවීම වෙනුවෙන් සියළු භාණ්ඩත් සේවකයනුත් පවරා දුන්නේ 1855ක් වූ ජනවාරි මස පළවෙනදායි"යනුවෙනි. කළුතර  ඒජන්තතුමාගේ ඉල්ලීම පරිදි මුදලිතුමා එංගලන්තසබාවට බැඳී තම දියණියන් සතර දෙනෙකු පවා කළුතර සෙන් බ්‍රියට්ස් කන්‍යාරාමයට බාර දී තිබේ. එම දියණියන් එංගලන්ත සභාවේ ධර්මප්‍රචාරණය සඳහා විදේශගතවූ අතර 1870දී මිලාගිරියේ දී ග්‍රේස් සිල්වියා සොයුරිය ස්වර්ගස්ථවිය.

දෝන මාරියා

දොන් රිචඩ් මැතිතුමාගේ එකම දියණිය වූවේ ඇයයි. කුඩා කාලයේ සිටම ඉතා ධාර්මික දිවියක් ඇය විසින් ගතකරන ලදී. ඉහල විවාහ පවා ප්‍රිය නොකළ ඇය පොලිස් විදානේ තානාන්තරයක් හොබවන ලද මොල්ලිගොඩ වලව්වේ (වර්ථමාන මොල්ලිගොඩ සුමනාරාමය)
විසුවා වූ සුසෙව්හේවාගේ දොන් ෆර්නැන්ඩෝ හාමියෙල් පෙරේරා අප්පුහාමි සමඟ විවාහ විය. තම පරිවාරයෙන් ලද බොහෝ දේපල ශාසනය වෙනුවෙන් පූජාකළේය. 1840 දී පමණ පොතුපිටිය පූජාරාමය භූමියේ පිහිටි ධර්මරාජ ප්‍රතිමාලයේ මග නැවතී තිබූ සංවර්ධන කටයුතු අවසන් කරවන ලද්දේය. වසර හතලිහක් පමණ පොතුපිටියේ මිශ්‍රණාරී පාසැලට දිවා ආහාරය සපයා දෙන ලද්දේය.තම කාළාත්‍රයාගේ වලව්ව පොතුපිටිය වාලුකාරාමය වෙත පරිත්‍යාග කරවන ලද්දේය.

තම සොයුරා මෙන් එංගලන්ත සබාව වැලඳ නොගත් ඇය ලාබ අපේක්ශාවන්ට වඩා ශාසනික දිවිය කෙරෙහි යොමුවිය. මව පියා නොමැති අනාත දරුවන් හදාවඩා ගත් අතරම බොහෝ එවන් දරුවන් ශාසනයට  යොමුකළේය. එනිසාම ඇයව හඳුන්වන ලද්දේ "පන්සලේ ළමාතැනී" ලෙසින. පොතුපිටියේ සීලරතන නමින් ශාසනයට ඇතුලත් වී එක්දාස් නවසිය හතලිහ දශකය දක්වා පූජාරාමයේ නායක ස්වාමීන්ව විසුවේ ළමාතැනී පැවිදි කළා වූ දරුවෙකි. කුල පීඩනය හමුවේ පැවිදිව මල්වතු උපසපුව ලබාගැනීමට නොහැකි වූ භික්ෂූන් වෙනුවෙන් අමරපුර නිකායික භික්ෂූන් ගේ මගපෙන්වීමෙන් පොතුපිටිය කොරොස්දූව ගඟමත සීමාමාලකයක් තනවා නව උපසම්පදා කර්මයක් පවත්වන ලදී. එසේ අරඹන ලද්දා වූ නිකාය පසු කළකදී මිශ්‍ර වී ගොස් ඇති අතර වර්ථනාමයේ දක්නට නොමැත්තේය.වසර එකසිය දොළහක් ආයු වළඳා 1920දශකයේ දී පොතුපිටිය වාලුකාරාමයේ අනුනායකව වැඩ වෙසෙමින් සිටි අතරතුර අපවත්වී වදාල කොරොස්දූවේ ගුණානන්ද හිමියන් එම නිකායේ නායක දූරය හොබවමින් සිටි හිමිනමකි.

පස් වන පරම්පරාව

දෝන ගචෝ

දොන් ඩේවිඩ් මුදලිතුමාගේ තුන්වන දියණියයි. කන්‍යාරාමයට සම්බන්ද නොවූ දියණිය කිවහොත් නිවැරදිය. වස්කඩුවේ ශ්‍රී සුභූති හිමියන් සමඟ කුඩාකාලයේ අධ්‍යාපනය හදාරා තිබේ. එනිසාම කුඩාකාලයේ ඉතා හොඳ මිතුරන් වූවා සේම වැඩිමහලු වූ කළ සුභූති හිමියන්ගේ ශාසනික කාර්‍යන් වෙතට නොමසුරුව උපකාර කරන ලදී.

ගචෝ ලමාතැනිය විවාහ ප්‍රාප්ත වූවේ 1869 වසරේ දීය. ඇයගේ විවාහය පියා විසින් දින පහක් පුරා පැවැත්වූ බව කියැවෙයි. එවක විසූ ආණ්ඩුකාර තැන පවා විවාහයට පැමිණ තිබෙයි. කාන්තාවකට ලබා දුන් සුවිශාලතම දෑවැද්දක් වශයෙන් ඇයට ලැබුනා වූ දෑවැද්ද ජනවහරට එක්විය. ඇයගේ දෑවැද්දට ඇතුලත් වූ දේවල් මෙසේය. අක්කර සියගනනක් වූ වලව්වත්ත ගල්කැටියාගොඩවත්ත වලපල වත්ත සහ වස්කඩුවේ කොබෝදූව වත්ත, අලිදත්,දොන්කරෝලිස් අල්මාරි පෙට්ටගම් වියැඳන්, බක්කි කරත්ත බරකරත්ත අත්කරත්ත,දසපට්ටම් මේස ගෝන් අංමේස සහ ඇඳිපුටු, බුජ කළුගල් වංගෙඩි සහ හොඳ කරුවල මෝල්ගස් ,පිත්තල කුකුලාපහන් ඉලත්තට්ටු පඩික්කම් කිල්ලෝට මල්පෝච්චි තාච්චි පාත්තර, රත්තරං අගස්තිමාල මෝරුමාල දම්වැල්මාල කාසිමාල කරාබු කුච්චි කොන්ඩකූරූ , මවු රත්තරං හවඩි පෙට්ටි නැමිපනා , හොඳකම්බා පටකම්බා පලේකාට්කම්බා කාස්මීර කම්බා පටගවුන් හොඳසායා හොඳහැට්ට හොඳතනපොට හොඳචෝලී , රතුහාල් සුදුහාල් රටපරිප්පු කුළුබඩු මිටි සියයබැගින්, රදා දාසියෝ, කරත්තකාරයෝ, සහ වතුපල්ලෝ පහ බැගින් ලෙසින. එවක සිරිතක්ව පැවතියේ විවාහය සිදුවන දින දෑවැද්ද හඬනගා කීමයි.(පොතුපිටිය පූජාරාමයේ සුමන හිමියන්ගේ මතක සටහන් පොතෙන් උපුටාගන්නා ලදී)
වර්ශ 1875 දී වස්කඩුවේ ශ්‍රී සුභූති හිමියෝ වර්ෂඛණ්ඩරාෂ්ඨ්‍ර නම් ග්‍රන්ථය රචනා කරන සමයේ ගචෝ ලමාතැනී විසින් රුපියල් පන්සියක් තරම් සුවිශාල මුදලක් පරිත්‍යාග කරවා තිබෙයි. වර්ශ 1886 එනම් බුද්ධ වර්ශ 2430 දී පොතුපිටියේ පූජාරාමයට ධර්ම ශාලාව සාදා අවසන් කරවන විට එහි සුවිශාල දායකත්වයක් දාරා සිටියේ ගචෝ ලමාතැනී විසින. තම පරම්පරාවේ පරවේනියට ලද්දා වූ දාතූන් වහන්සේ දෙනම පොතුපිටියේ වාලුකාරාමයට සහ පූජාරාමයට පූජා කරවන ලදී. 1925 වසරේ දී වාලුකාරාම විහාරයේ දාගැබ ඉදිකරවන ලද්දේ එම ධාතු නිදන් කරවමිනි.

ගිරිගෝරිස් රාළහාමි

දෝන මාරියා ළමාතැනීගේ එකම දරුවා වූවේ මෙතුමායි. කුඩා කාලයේ සිටම සමාජ හින්සන අකටයුතුකම් සඳහා හඬනගනු ලැබූ මෙතුමා පානදුර පළාතේ බෞද්ධ පුනර්ජීවන සමයේ එම ව්‍යාපාර සඳහා සහයෝගය දක්වන ලදී.

මෙම සමය වන විට පහත් කුලවල බොහෝ දෙනාට ඉහල කුල විසින් බොහෝ අඩම්තේට්ටම් කරනු දක්නට ලැබින. ස්ත්‍රියකට ශරීරයේ ඉහලට හැට්ටයක් තනපොටක් හැඳ සිටීමට අවසර ලැබුනේ විවාහ පත්වන දවසේ පමණි. පුරුශයන්ට දණහිසින් පහලට සරම හැඳ සිටීම තහනම් විය. රදල කුලයක අයෙකු පැමිණෙන කළ අසල අගලකට බැසගත යුත්තේය. නියතවම රදල නිවසක අවමංගල දිනකට මුතුකුඩ ඉහලීම සඳහා සහබාගී වීම අනිවාර්‍ය විරිතක්ම විය. මෙවන් විරිත් නොපිළිපදින පහත් කුලීනයන්ව ප්‍රසිද්ධ ස්ථනයකට ගෙන්වා පහර දෙන ලදී. මෙවන් නොමනා විරිත් වෙනස් කරවන ලද්දේ ගිරිගෝරිස් මුදියන්සේ විසිනි. ගිරිගෝරිස් මැතිනිඳු දේවත්වයෙහිලා ඔවුන් විසින් සලකන ලදී.
බෞද්ධ පුනරුදවාදීයැයි පවසමින් ඇතැම් අන්තවාදී පිරිසක් විසින් 1860 වසරේ වත්මන් පොතුපිටිය මහා විද්‍යාලය භූමියේ පැවති රෙපරමාදු දේවස්ථානය වනසා දමන ලදී. එහි ප්‍රධාන සැකකරුවෙකු ලෙස සලකා තරුණ වියෙහිදිම මැතිනිඳු බොහෝ අකරතැබ්බයට පත් වීය. පසුව එම වැරදි වැටහීමෙන් මිදී පැමිණී මෙතුමාට හිරබත් කෑ සමයේ ලද අත්දැකීම් පදනම් කර ගනිමින් සුවිසල් නායකයෙකු විය හැකිවිය.

හයවෙනි පරම්පරාව

සීමන් ධර්මසේන

සුවිශාල සමාජ සේවයක් සැලසූ මැතිසඳකි.

සීමන් ධර්මසේන මැතිතුමාව බොහෝ දෙනෙකු හඳුනන්නේ පොතුපිටියේ මුදියන්සේ යනුවෙනි. පියාගෙන් පසුව පොතුපිටිය 708 පොලිස් විදානේ තනතුර හිමිවිය . ඒ 1894 දීය. සමාජ සේවා කටයුතු සඳහා අවතීර්ණ වන ලද්දේ මෙසමයේ බව කිවතොත් නිවැරදිය. මෙතුමාගේ පියා විසින් බුදු දහමට අවතීර්ණව කටයුතු කළද නිසැකවම බුදු දහම වැළඳගෙන නොතිබුණි. ඒවන විටත් රෙපරමාදු ආගම ලෙසින් උප්පැන්නයේ සඳහන් වී තිබුණි. බුදු දහමට අනුව කටයුතු කළත් මෙම ප්‍රදේශයේ බොහෝ දෙනෙකුගේ උත්පැන්නයේ ඒ වන විටත් සඳහන් වූවේ රෝමානු කතෝලික හෝ රෙපරමාදු බවය.
මෙතුමා විසින් බොදු නෙත් මහා සමිතිය නමින් අරඹන ලද සභාව මගින් පලමුව මෙම ගැටළුව සඳහා පිළියම් සෙවූයේය. ඒ අනුව 1899 වසරේ සිට සියලුම ප්‍රදේශවාසීන් පාහේ තම පවුල් වල අලුතින් උපදින දරුවන්ගේ උප්පැන්න සඳහා ආගම වශයෙන් තබන ලද්දේ බුද්ධාගමය. වස්කඩුබද්ද පත්තුවේ මේ වන විටත් කිසිඳු චිත්‍ර සහිත වූ විහාර මන්ධිරයක් නොවීය. බොදු නෙත් මහා සමිතිය විසින් සිදුකළ අනෙක් පුන්‍යකර්මය වූවේ බුදු දහම නෙතට දැකීම වෙනුවෙන් පූජාරාමයේ පවතින බුදු මැදුරේ සිතුවම් නිර්මාණයයි. ඒ සඳහා එවක ප්‍රකට සාර්ලිස් ද සිල්වා නම් ශිල්පියා සම්බන්ධ කරගත්තේය. සිතුවම් නිමවා අවසාන වන විට සම්පූර්ණ වියදම රුපියල් සතලිස් දහසක් පමණ විය. එදාවේල ගැටගසා ගන්නා ලද ගැමියන්ගෙන් මෙම කටයුත්ත සඳහා ලද්දා වූ උපකාරයක් නොමැති තරමය. වියදම පියවා ගැනීමට සීමන් මැතිතුමා වුල්ෆන්ඩාල් වීදියේ එනම් වත්මන් කොළඹ කොටුවේ තම ප්‍රවේණියෙන් ලද්දා වූ සුවිශාල ඉඩමක් විකුණා ලද මුදලින් මේ සඳහා මුදල් ලබාගන්නා ලදී. වස්කඩුවේ ශ්‍රී සුභූති හිමි වැඩ විසූ අභිනවාරාම විහාරයේ ධාතුන් වහන්සේලා විසීමට එවක තනවන ලද්දා  වූ කුටීය සඳහා ද නොමසුරු ආධාර කළේය. මොල්ලිගොඩ පිරිවෙන් විහාරයේ උලු සෙවිලි නොකරන ලද සියළු වහල් සඳහා උලු තබා උපකාර කරවන ලද්දේය. පානදුර තොටුමුණ පලාතේ විනාශයට පත්ව පැවති විහාර සඳහා පුස්ථකාල පොත් පරිථ්‍යාග කරවීමේ ව්‍යාපාරය අරඹන ලද්දේ 1910 දී පමණය. දොන් ධර්මසේන සමාගමට අනුබද්දව සත්‍යාර්ථ නමින් මුද්‍රණාලයක් අරඹන ලද්දේය. පුන්‍ය පුස්ථක බෙදාහැරීම් කටයුතු සඳහා තම වැඩිමහලු දියණිය පුහුණුකළේය. මුද්‍රණාලයේ මුද්‍රණය වූ පුස්තක වර්ග දහසක් පමණය. මුද්‍රණාලයෙන් ලද ආදායම නවීකරනය වන බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන සඳහාම වෙන්වීය. හතලිස් වසරක් පුරා නොවරදවා පොතුපිටියේ වාලුකාරාමයේත් පූජාරාමයේත් කඨින පූජාව සිදුකරවා තිබේ. පොතුපිටියේ බෞද්ධ මිශ්‍ර පාඨශාලාවේ දවාලේ ආහාර වේල 1900-1934 දක්වා ලබා දෙන ලදී. මෙතුමා සන්තෝශයට පත් වන ලද්දේ පුණ්‍යකටයුතු වලින් පමණක්ම විය. එතුමා ජීවිතයේ සැඳෑ සමයට පත්වන කළ සන්ථක වූ කිසිඳු වස්තුවක් නැත. එතුමානෝ තම දරුවන්ට ඉතිරි කරවන ලද්දේ ඔවුනට ලබා දුන් හොඳ අධ්‍යාපනය පමණකි. මෙතුමානෝ සමාජයට සිදුකළ සේවය ඇගයීම පිණිස ඉංග්‍රිසි ආණ්ඩුව විසින් "වීරසිංහ" නමින් ගරු තානාන්තරයක් ලබා දෙන ලදී.1934වසරේ ප්‍රදේශයක් හඬවා අභාවප්‍රාප්ත වූ මෙතුමාගේ අවසාන සංස්කාර කටයුතු බොදු පිළිවෙතට අනුව සිදුවිය. එයට හේතුව ඒ වන විටත් කතෝලික මානයන් මත වළදැමීම පමණක් සිදුවූ බැවින. ගම් වාසීන් බොදු ආදාහන කර්මයෙන්
මෙතුමාගේ අවසාන සංස්කාර සිදුකරවා භශ්මාවශේශ දාගැබක් සාදා තැම්පත් කරවන ලදී.

හත්වෙනි පරම්පරාව

ජෝර්ජ් සැම්සන් ධර්මසේන

සීමන් ධර්මසේන මැතිඳුගේ වැඩිමහලු පුතුය.

විසිපස්වන වියේදී එංගලන්තයේ බැරිස්ටර් විභාගය සමත්ව ලංකාවට පැමිණි මෙතුමා කළුතර අධිකරනයේ නීතීඥයෙකු ලබාගත නොහැකිව අසරණ වූ පුද්ගලයන් වෙතට සහය දැක්වීය. නොමිලේ සේවය සැලසුවේය. ඉංග්‍රීසි භාෂා ඥානය වර්ධනය කරවීම පිණිස වස්කඩුවේ කන්දේ විහාරයේ ඉංග්‍රිසි දහම් පාසැලක් අරඹන ලද්දේය.

මයිකල් ධර්මසේන

කුඩාකාලයේ සිට සංගීතය සහ ක්‍රීඩා වලට බොහෝ දක්ශතා පෙන්වා තිබෙයි. එනිසාම පියා විසින් ඔහුව කොලඹ කේරි විද්‍යාලයට ඇතුලත් කරවන ලදී. ඉතා හොඳින් ක්‍රීඩා කටයුතු වල නිරත වූ ඔහු 1940 දී කොලඹ මිලස් සමාගමේ පාපන්දු කණ්ඩායමට එක්විය. එම දශකයේම චිත්‍රාගාර සංස්ථාවට බාහිර තබ්ලා වාදකයෙකු ලෙස ඇතුලත් වූ අතර එහිදී ලැබුවා වූ පන්නරය මත 1960 දශකයේ දී ලංකාවේ සිටි චිත්‍රපටශාලා මැනේජර් වරුන් අට දෙනා අතරට එක්විය හැකි විය. සිංහල අංගම්මල්ලව සෙල්ලම් සඳහා මහත් රුචිකත්වයක් පෑවේය. 1950 දී අග්‍රාණ්ඩුකාරයන් අතින් පදක්කම් ලැබීමට තරම් භාග්‍ය විය.

විජේපාල ධර්මසේන

1960-70 දශක වල පොතුපිටිය ආසනය මෙහෙයවමින් කළුතර ගම් සභාවට නිතරඟයෙන් තේරීපත් වූ  සාමාජිකයා වේ. ප්‍රදේශයේ පානීය ජල ගැටළුව නිරාකරනය කරවීම සඳහා පුද්ගලික ධනය යොදවා කැපවන ලද්දේය.තම නිවසේ ලිඳපවා ජනයා වෙනුවෙන් පරිත්‍යාග කළේය.  පොතුපිටියේ පවුල් සියයක් පමණ වාසය කරනු ලැබූ කහටගහවත්ත සහ ගොරකගහවත්ත ප්‍රදේශ වලට ලඟා වීමට නීත්‍යානුකූල මාර්ගයක් නොවීය . සුසාන භූමියමතින් මාර්ගයක් ලබාදුන් අතරම තම මුදලින් තවත් මාර්ගයක් සකසන ලද්දේය.පොතුපිටිය ප්‍රදේශයට විදුලිය ලබා ගැනීමට සියළු පිරිවැය පුද්ගලිකව දරණ ලද අතරම විදුලි කණු සැකසීම වෙනුවෙන් පොල්ගස් දෙදහසක් පරිත්‍යාග කරන ලද්දේය. පොතුපිටියේ ධර්මරාජ හිමි අනුස්මරණ කරමින් ඝඨාකාර හැඩයෙන් ඉදිකළ ස්ථූපය සඳහා පූර්ණ අනුග්‍රහය දක්වන ලදී.

මූලාශ්‍ර
නාරි සංදේශය/නාරි සංදේශයට අරුත් සැපයීම 1914/නාරි සඳේශයට අරුත් සැපයීම 1925(ඩබ්ලිව්.ඒ.එෆ්.ධර්මවර්ධන)/වර්ෂඛණ්ඩරාෂ්‍ට්‍ර ග්‍රන්ථය-1875(වස්කඩුවේ ශ්‍රී සුභූති හිමි)/පොතුපිටිය රජමහ වෙහෙර-1998(බද්දේගම සුමන හිමි)

ධර්මසේන


Die Pflanzengattung Gethyllis gehört zur Unterfamilie Amaryllidoideae innerhalb der Familie der Amaryllisgewächse (Amaryllidaceae). Die etwa 32 bis 35 Arten sind im Südlichen Afrika beheimatet.

Beschreibung

Erscheinungsbild und Laubblätter
Die Gethyllis-Arten wachsen als ausdauernde krautige Pflanzen, die je nach Art Wuchshöhen von 3 bis 30 Zentimetern erreichen. Sie besitzen lange fleischige Wurzeln. Sie bilden Zwiebeln als Überdauerungsorgane um lange Trockenperioden zu überstehen; sie ragen nicht aus dem Boden heraus. Sie bilden oft Bestände. Oft besitzen die Zwiebeln ein auffälliges oberes Ende und dort sind oft am Ansatz der Laubblätter eine oder wenige, die Laubblätter umgebende, Blattscheiden vorhanden. Diese Blattscheiden sind bei einigen Arten, beispielsweise Gethyllis britteniana, schön rötlich gefleckt oder beispielsweise bei Gethyllis verticillata ausgefranst. Bei diesen Geophyten sind während der Blütezeit in der Trockenzeit die Blätter vertrocknet. Frische Blätter treiben erst nach der Blütezeit wieder aus und sind oft gleichzeitig mit den Früchten vorhanden.

Die wenigen bis mehreren nur grundständigen Laubblätter sind ungestielt. Die einfachen Blattspreiten sind häufig spiralig gedreht, lineal bis riemenförmig oder elliptisch und parallelnervig. Die Blattflächen sind oft flaumig mit einfachen, T-förmigen oder medifixen Trichomen behaart. Der Blattrand ist glatt.

Blütenstände und Blüten
Der kurze Blütenstandsschaft befindet sich unter der Erdoberfläche. Die Blüten stehen einzeln in einem stark reduzierten Blütenstand kurz über dem Boden. Im knospigen Zustand umhüllt eine Spatha, die aus zwei verwachsenen, häutigen Tragblättern gebildet wird, den Blütenstand. Die steifen bis laschen Blütenstiele sind so lang oder deutlich länger als die Blütenhülle. Die Blüten sind dicht zusammen hängend angeordnet oder stehen weit ausgebreitet im Blütenstand. Die Blütenstiele sind während der Anthese kurz und verlängern sich bis zur Fruchtreife.

Die Blütezeit aller Gethyllis-Arten liegt im südafrikanischen Sommer. Die Blütenhülle ist nur relativ kurz (zwei bis drei Tage) haltbar und die Blüten blühen in einem Bestand gleichzeitig auf. Die meist zwittrigen Blüten sind vollständig, oder nur im Bereich des Griffels nicht, radiärsymmetrisch und dreizählig. Bei einigen Arten sind, wenn die Zwiebeln noch klein sind, die Blüten rein männlich, wenn die Zwiebeln groß sind, werden aber zwittrige Blüten gebildet; dies hängt also wohl mit den Ressourcen der Zwiebeln ab. Die sechs gleichgeformten Blütenhüllblätter sind zu einer langen, schlanken, fleischigen, zylindrischen Röhre verwachsen. Die freien Bereiche der Blütenhüllblätter sind kürzer als die Blütenröhre, schmal bis breit lanzettlich und ausgebreitet. Die Farben der Blütenhüllblätter reichen von rosafarben über cremefarben bis weiß, oft mit dunkel-rosafarbenen Streifen. Es sind entweder sechs (beispielsweise bei Gethyllis verticillata) oder als Ausnahme innerhalb der Familie der Amaryllidaceae 12, 18 bis zu 60 Staubblätter vorhanden; sie überragen die Blütenhülle meist nicht. Die in der Blütenröhre inserierten, relativ kurzen Staubfäden sind untereinander frei oder auf einem Teil ihrer Länge verwachsen. Die basifixen, leuchtend gelben Staubbeutel sind lineal und rollen sich während ihrer Entwicklung zurück. Drei Fruchtblätter sind zu einem dreikammerigen, unterständigen Fruchtknoten verwachsen, der von der Spatha umhüllt ist und im "Zwiebelnacken" steckt sowie unterirdisch ist. Jede Fruchtknotenkammer enthält viele Samenanlagen. Der dünne, je nach Art kurze bis lange Griffel ist aufrecht oder zur Seite gebogen und endet mit einer kleinen kopfigen bis breit dreilappigen Narbe. Die oft stark und süßlich duftenden Blüten enthalten keinen Nektar. Es liegen keine Beobachtungen zu den Bestäubern vor.

Früchte und Samen
Die relativ großen (fingerlangen), keulenförmigen bis zylindrischen, relativ dünnwandigen Beeren färben sich bei Reife gelblich bis weiß, oft mit roten Tupfen und öffnen sich zu unregelmäßigen Teilen; sie enthalten viele Samen. Die Beeren sind essbar und aromatisch. Sie enthalten entweder viele, kleine oder wenige große Samen. Die fast kugelförmigen Samen sind hart und mehr oder weniger fleischig sowie cremefarben bis rötlich. Der Embryo ist grün. Die Früchte reifen langsam und werden dann etwa im September durch den verlängerten Fruchtstiel über den Boden gehoben.

Chromosomensätze
Die Chromosomengrundzahl beträgt x = 6.

Vorkommen
Die 32 bis 35 Arten sind im Südlichen Afrika beheimatet. Gethyllis-Arten kommen hauptsächlich (30 Arten) in semiariden Gebieten mit Winterregengebiet vor. Die meisten Arten sind Vegetationselemente in der Sukkulentenkaroo gefolgt vom Fynbos. Einige Arten kommen auch in der Großen Karoo vor. Nur Gethyllis transkarooica und Gethyllis longistyla gedeihen im Sommerregengebiet der Nama-Karoo. Gethyllis-Arten besiedelnd die Höhenlagen von küstennahen Gebieten (Kap-Faltengürtel) bis ins hochgelegene Inlandsplateau. Am häufigsten sind sie auf freien Flächen zu finden, die keine Konkurrenz von Sträuchern und Gräsern aufweisen. Wenige Arten (beispielsweise Gethyllis afra und Gethyllis kaapensis) gedeihen an saisonal feuchten Standorten.

Systematik sowie Gefährdung der Arten
Der Gattungsname Gethyllis wurde 1753 durch Carl von Linné in Species Plantarum, Band 1, S. 442 erstveröffentlicht. Typusart ist Gethyllis afra  Synonyme von Gethyllis  sind: Abapus , Papiria , Klingia . Der Gattungsname Gethyllis leitet sich vom griechischen Wort gethyon ab, das Zwiebel bedeutet und Küchenzwiebel oder Lauch meint, dies bezieht sich auf den Habitus und nicht auf die Verwendbarkeit in der Küche.

Die Gattung Gethyllis gehört zur Subtribus Gethyllidinae (namensgebende Gattung) aus der Tribus Haemantheae in der Unterfamilie Amaryllidoideae innerhalb der Familie der Amaryllidaceae. Früher wurde sie auch in die Familie der Liliaceae eingeordnet.

Es gibt etwa 32 bis 35 Arten in der Gethyllis:
 Gethyllis afra : Sie kommt im Westkap vor. Die Bestände gelten als stabil. Sie wird in der Roten Liste der gefährdeten Pflanzenarten Südafrikas als "Least Concern" = "nicht gefährdet" bewertet.
 Gethyllis barkerae : Es gibt zwei Unterarten im Westkap:
 Gethyllis barkerae  subsp. barkerae
 Gethyllis barkerae subsp. paucifolia : Sie kommt im Westkap vor. Die Bestände gelten als stabil. Sie wird in der Roten Liste der gefährdeten Pflanzenarten Südafrikas als "Least Concern" = "nicht gefährdet" bewertet.
 Gethyllis britteniana : Es gibt wohl drei Unterarten:
 Gethyllis britteniana  subsp. britteniana: Sie kommt im Westkap und Nordkap vor. Die Bestände gelten als stabil. Sie wird 2004 in der Roten Liste der gefährdeten Pflanzenarten Südafrikas als "Least Concern" = "nicht gefährdet" bewertet.
 Gethyllis britteniana Baker subsp. bruynsii : Sie ist nur vom Typusmaterial in Springbok im Namaqualand bekannt. Es wurde auch keine vollständige Beschreibung veröffentlicht.
 Gethyllis britteniana subsp. herrei  (Syn.: Gethyllis herrei ): Sie ist nur vom Typusmaterial aus dem Jahr 1930 bekannt. Sie kommt vielleicht nur im Richtersveld-Bereich des "Gariep Centre" im Nordkap vor. Sie wurde auf Böden über Granit gefunden.
 Gethyllis campanulata  (Syn.: Gethyllis multifolia ): Sie ist vom Bokkeveld und Roggeveld Escarpment bis De Doorns sowie Matjiesfontein im West- und Nordkap verbreitet. Es wurde früher angenommen diese Art sei selten, es hat sich jedoch herausgestellt, dass sie relativ weit verbreitet ist. Sie gedeiht in der Sukkulenten-Karoo und im ariden Fynbos. Die Bestände gelten als stabil. Sie wird 2004 in der Roten Liste der gefährdeten Pflanzenarten Südafrikas als "Least Concern" = "nicht gefährdet" bewertet.
 Gethyllis ciliaris : Es gibt zwei Unterarten im Westkap:
 Gethyllis ciliaris  subsp. ciliaris (Syn.: Gethyllis undulata ): Sie kommt von Clanwilliam bis zur Kap-Halbinsel im Westkap vor. Sie gedeiht im Fynbos in sandigen Böden. Es sind 19 Fundorte bekannt und es sind in den letzten 70 Jahren etwa 25 % der Fundorte durch Landwirtschaft, Verstädterung und invasive Pflanzenarten verloren gegangen. Die Bestände nehmen fortlaufend ab.
 Gethyllis ciliaris subsp. longituba  (Syn.: Gethyllis longituba ): Über diese Unterart liegen keine Informationen in Südafrika vor.
 Gethyllis fimbriatula : Es ist nur die Typuslokatität Matjiesfontein im Westkap bekannt. Das Typusmaterial ist in Südafrika nicht vorhanden. Es gibt keinen weiteren Nachweis für diese Art. Weitere Angaben als die Liste von Dieter Müller-Doblies in Willdenowia, Band 15, 2, 1986, S. 467 gibt es nicht.
 Gethyllis grandiflora : Dieser Endemit des nördlichen Namaqualandes kommt nur von Richtersveld bis Komaggas im Nordkap vor. Sie gedeiht in der Sukkulenten-Karoo im Sandveld. Es sind weniger als 100 Fundorte bekannt von denen die meisten weniger als 20 Exemplare enthalten und nur eine Handvoll der Fundorte ist etwas größer, aber mit nie mehr als 1000 Exemplaren. Vermutlich sind es insgesamt weniger als 10000 Exemplare. Die Bestände nehmen fortlaufend durch Sammeln als Nahrung (die Früchte sind sehr aromatisch) und den Gartenbau ab. Sie wurde 2008 in der Roten Liste der gefährdeten Pflanzenarten Südafrikas als "Vulnerable" = "gefährdet" bewertet.
 Gethyllis gregoriana : Sie kommt von Nieuwoudtville bis Biedouw Valley im Westkap und Nordkap vor. Sie gedeiht im Fynbos und in der Sukkulenten-Karoo auf ariden Lehmböden oder Böden die sich über Sandstein entwickelten un Ebenen. Sie ist von 13 Fundorten bekannt, die jeweils nur sehr wenige Exemplare enthalten. Diese Art ist nirgendwo häufig und sie wird nur selten gesehen. Es ging bisher nur ein historischer Fundort durch einen Weizenacker verloren. Sie wurde 2007 in der Roten Liste der gefährdeten Pflanzenarten Südafrikas als "Rare" = "selten aber nicht gefährdet" bewertet.
 Gethyllis hallii : Sie kommt nur von Bitterfontein bis Nuwerus im Nordkap vor. Sie gedeiht in der Sukkulenten-Karoo auf losen granitischem Verwitterungssand in niedrigen Sukkulenten-Buschland. Sie ist nur von zwei Fundorten bekannt und wird nur selten gesehen. Sie wurde 2009 in der Roten Liste der gefährdeten Pflanzenarten Südafrikas als "Rare" = "selten aber nicht gefährdet" bewertet.
 Gethyllis kaapensis : Dieser seltene Endemit kommt nur auf der Kap-Halbinsel vor. Es waren nur drei Populationen bekannt, von denen zwei durch Besiedlung verloren gegangen sind. Es gibt weniger als 250 Exemplare in der letzten Population im Table-Mountain-Nationalpark. Sie wurde 2009 in der Roten Liste der gefährdeten Pflanzenarten Südafrikas als "Endangered" = "stark gefährdet" bewertet.
 Gethyllis lanuginosa Marloth: Die Heimat ist das Westkap und Nordkap. Sie wird in der Roten Liste der gefährdeten Pflanzenarten Südafrikas als "Least Concern" = "nicht gefährdet" bewertet.
 Gethyllis lata : Es gibt zwei Unterarten:
 Gethyllis lata  subsp. lata: Sie kommt von Knersvlakte bis Nieuwoudtville im Nord- sowie Westkap vor. Sie gedeiht im Fynbos und in der Sukkulenten-Karoo auf Lehmebenen. Sie ist selten und von weniger als zehn Fundorten bekannt. Die Bestände gelten als stabil. Sie wurde 2007 in der Roten Liste der gefährdeten Pflanzenarten Südafrikas als "Rare" = "selten aber nicht gefährdet" bewertet.
 Gethyllis lata subsp. orbicularis : Über sie liegen keine weiteren Informationen vor, außer dass es einen Herbarbeleg aus dem Nordkap gibt.
 Gethyllis latifolia : Von diesem sehr seltenen Endemiten sind nur vier Exemplare an einem Standort in Bitterfontein im Namaqualand Klipkoppe-Buschland auf Böden über Granit bekannt. Sie wurde 2007 in der Roten Liste der gefährdeten Pflanzenarten Südafrikas als "Critically Endangered" = "vom Aussterben bedroht" bewertet.
 Gethyllis linearis : Sie kommt im Westkap und Nordkap vor. Die Bestände gelten als stabil. Sie wird in der Roten Liste der gefährdeten Pflanzenarten Südafrikas als "Least Concern" = "nicht gefährdet" bewertet.
 Gethyllis longistyla : Sie kommt nur im Sneeuberg-, Agter-Sneeuberg- und Nuweveld Gebirge im Ost- und Westkap vor. Dort gedeiht sie im Fynbos im Gipfelbereich von Dolerit-Ketten. Sie wurde 2009 in der Roten Liste der gefährdeten Pflanzenarten Südafrikas als "Rare" = "selten aber nicht gefährdet" bewertet.
 Gethyllis namaquensis : Von ihr sind etwa 100 Standorte nur im nördlichen Namaqualand und südlichen Namibia bekannt. Es wird geschätzt, dass es insgesamt etwa 10000 Exemplare an Naturstandorten gibt. Sie wurde 2009 in der Roten Liste der gefährdeten Pflanzenarten Südafrikas als "Vulnerable" = "gefährdet" bewertet.
 Gethyllis pectinata : Dieser Endemit kommt nur Nieuwoudtville bis Calvinia im Nordkap vor. Er gedeiht in der Sukkulenten-Karoo auf Lehmböden unter spärlicher Vegetation. Es ist nur ein Fundort bekannt. Der Bestand ist gefährdet durch Überweidung und Sammeln der Zwiebeln. Sie wurde 2009 in der Roten Liste der gefährdeten Pflanzenarten Südafrikas als "Vulnerable" = "gefährdet" bewertet.
 Gethyllis roggeveldensis D.Müll.-Doblies: Über dieser Art ist nicht viel mehr bekannt als, dass es im Nordkap gesammelte Herbarbelege gibt.
 Gethyllis setosa : Sie kommt im Westkap und Nordkap vor. Ihre Bestände gelten als stabil. Sie wird in der Roten Liste der gefährdeten Pflanzenarten Südafrikas als "Least Concern" = "nicht gefährdet" bewertet.
 Gethyllis spiralis  (Syn.: Gethyllis unilateralis ): Sie kommt im Ostkap vor. Ihre Bestände gelten als stabil. Sie wird in der Roten Liste der gefährdeten Pflanzenarten Südafrikas als "Least Concern" = "nicht gefährdet" bewertet.
 Gethyllis transkarooica : Sie ist im Südlichen Afrika in Botswana und in den südafrikanischen Provinzen Free State, North West, Nord-, Ost- sowie Westkap weitverbreitet. Sie wird in der Roten Liste der gefährdeten Pflanzenarten Südafrikas als "Least Concern" = "nicht gefährdet" bewertet.
 Gethyllis uteana : Über sie ist nicht mehr bekannt, als dass es einen Herbarbeleg aus dem Westkap gibt.
 Gethyllis verrucosa : Sie ist im Westkap und Nordkap verbreitet. Ihre Bestände gelten als stabil. Sie wird in der Roten Liste der gefährdeten Pflanzenarten Südafrikas als "Least Concern" = "nicht gefährdet" bewertet.
 Gethyllis verticillata : Sie ist im Westkap und Nordkap verbreitet. Ihre Bestände gelten als stabil. Sie wird in der Roten Liste der gefährdeten Pflanzenarten Südafrikas als "Least Concern" = "nicht gefährdet" bewertet.
 Gethyllis villosa : Sie ist im Westkap und Nordkap verbreitet. Ihre Bestände gelten als stabil. Sie wird in der Roten Liste der gefährdeten Pflanzenarten Südafrikas als "Least Concern" = "nicht gefährdet" bewertet.

Nutzung
Gethyllis-Arten werden auf Grund der kurzen Blühdauer selten als Zierpflanzen verwendet. Die aromatischen Früchte sind essbar. Früchte und Blüten werden in der traditionellen Volksmedizin verwendet. Heute noch wird aus den Früchten von Gethyllis afra "Kukumakranka Brandy" hergestellt, der als Heilmittel gegen Kolik und Verdauungsbeschwerden verwendet wird.

Quellen
 John C. Manning, Peter Goldblatt, Deirdré A. Snijman: The Color Encyclopedia of Cape Bulbs, 2002, Timber Press, Portland. ISBN 0-88192-547-0: Gethyllis auf S. 180–185 (Abschnitt Beschreibung, Vorkommen und Nutzung)
 Emily Smith, 27. April 2009: Gethyllis - Datenblatt bei Gateway to African Plants. (Abschnitt Beschreibung)
 Dee Snijman, September 2004: Gethyllis L. bei PlantZAfrica vom South African National Biodiversity Institute = SANBI (Abschnitt Beschreibung, Vorkommen und Nutzung).
 A. W. Meerow, J. R. Clayton: Generic relationships among the baccate-fruited Amaryllidaceae (tribe Haemantheae) inferred from plastid and nuclear non-coding DNA sequences, In: Plant Systematics and Evolution, Volume 244, 2004, S. 141–155. PDF. (Abschnitt Systematik)
 Mark Elvin: Gethyllis - Datenblatt.

Einzelnachweise

Weblinks

 Eintrag bei pacificbulbsociety.org.
 Eintrag bei biodiversityexplorer.org von Iziko.
 Einige Fotos bei Indigenous Bulb Association of South Africa.

Amaryllidoideen
Amaryllidoideae

Gethyllis