Hümik asitler veya humus, kısmen veya tamamı ile çürümüş bitki veya hayvan artıklarının oluşturduğu siyah veya koyu kahverenkli maddelerdir.

Liebig humusu şöyle tarif etmiştir: "alkali ortamda kolayca çözünebilen, fakat suda çözünmeyen, alkalilerin veya asitlerin aksiyonu ile bitkilerin bozulması boyunca üretilen kahverenkli bir madde". Khristeva humusu "zamanla bozunmaya karşı maddenin ilk hayati durumundan daha dirençli kılan hayvansal ve bitkisel organizmalardan arta kalan transformasyon maddesidir" diye tanımlamıştır. Humus kelimesi bazı toprak bilimcileri tarafından "toprak organik maddesi" şeklinde de kullanılmıştır. Bu anlam topraktaki hümik asitleri içeren tüm organik maddeleri kapsamaktadır. Toprak organik madde kavramı genellikle bitki ve hayvan dokuları, toprak biyokütlesi, hümik maddeler ve canlı organizmalar tarafından sentezlenmiş tüm organik maddeleri içermektedir. Hümik asitler kolloidal maddelerdir ve kil gibi hareket etmektedirler. Hümik molekülünün katyon değişim siteleri hidrojen iyonu ile doldurulduğu zaman oluşan madde "hümik asit" olarak düşünülmektedir. Fakat bunun pH üzerinde büyük etkisi yoktur. Zira, bu asit suda çözünmemektedir. Katyon değişim siteleri hidrojen haricinde herhangi bir katyon ile doldurulursa bu madde "humat" olarak tarif edilmektedir. Monovalent alkali metallerin humatları suda çözünmektedir. Kristeva hümik asitlerin alkaliler ile işlenmesi ile sodyum ve potasyum humatları elde etmiştir. Fakat multivalent metal humatları, metaline göre suda ya kısmen çözünmekte veya hiç çözünmemektedirler. Kimyasal olarak bulunduğu bölgeye göre çok farklı özellikler gösteren hümik asitlerin moleküler büyüklüğü 2000-300000 Dalton, karbon içeriği %45-65, oksijen içeriği %30-50, katyon değişim kapasitesi 500-1500 meq/100 g olarak tespit edilmiştir.

Fiziksel ve kimyasal özellikleri
Son zamanlarda kromatografik, spekroskopik ve x-ray analizleri hümik asitlerde bulunan organik yapısal gruplar hakkında bilgilerimize çok şeyler katmaktadır. Ayrıca, katyon ve anyon değişim reaksiyonları geniş biçimde çalışılmıştır. Fakat kimya ve toprağın verimliliği arasındaki ilişkiyi kuran çalışmalar yeterli düzeyde değildir. Bu çalışmalara genellikle tamponlama, gerekli elementlerin şelatlanması ve aynı kaynaktan gelen organik maddenin hormon etkisi örnek verilebilir. Jenkinson ve Tinley farklı kaynaklardan elde edilen ligno-proteinlerin çok farklı kızıl ötesi tayfa sahip olduklarını göstermiştir. Makstmow ve Liwski hümik asitli gübrelerin hazırlanma metoduna göre bitki tepkilerinin farklı olduklarını bulmuşlardır. Ayrıca, ekstraksiyonun metodu ve kaynağının hümik asitlerin toprak verimliliğini etkilemede önemli olduğunu belirtmişlerdir. Leonardit kimyası üzerine yapılan son çalışmalar hümik asitin tuzlarının bileşimi olduğunu ortaya çıkarmıştır. Hümik asitler kayaların ve minerallerin bozulmasında aktif görev yapmaktadırlar. Olayın karakteri hümik asitlerin bulundukları yerdeki doğasına ve minerallerin mukavemetine bağlıdır.

Hümik asitler doğal büyük bio-polielektrolitlerdir. Bünyelerinde önemli oranda polifenoller, polikarboksilik asitler, karboniller ve peroksitler gibi organik kimyanın önemli gruplarını barındırmaktadırlar. Hümik asitler gerekli besin maddelerinin bitkiye geçişini sağlamaktadırlar. P2O5 in hümik asitlerce elverişli hale getirilmesi hakkında birçok makale yazılmıştır. P2O5 içeriğinin fazlaca bulunduğu ortamlarda meydan gelen kloroz problemini hümik asitlerin demiri bitkinin alacağı forma getirmesi ile çözdüğünü DeKock 1955'te göstermiştir. İz elementlerin bitki tarafından ihtiyacının karşılanmasında hümik asitlerle şelat yapan bileşiklerin rolü büyüktür. Tüm gerekli metaller hümik asitlerle şelat yapabilmektedir. Toprakta bulunan potasyum, kalsiyum, mağnezyum, demir ve çinko ile reaksiyona giren hümik asitler organa-mineral köprüler üretmektedirler. Bu köprüler mikroorganizmalar için hayati destek veren toprağın mekanik parçacıklarını bağlamaktadırlar.

Şelatlama; Hümik asit-metal kompleksi bitki beslemede belirleyici bir durumdur. Kurşun, krom, kadmiyum ve benzer ağır metaller ile radyoaktif elementlerin önce bitkiye, sonra da hayvanlarla insanlara geçişi ciddi hastalıklara yol açtığı bilinmektedir. Ağır metaller ile çözünmez bileşikler yapan hümik asitler bunların hücreden içeri girmesini engelleyen setler oluşturmaktadır. İnorganik demir bileşikleri de toprakta çözünmezler, oldukça kararsızdırlar ve kalsiyumu yüksek (kireçli) topraklarda bitki tarafında alımı zordur. Humatlı bileşikler demiri şelatlı kompleksler içine dahil etmektedir. Toprak fosfatları demir ve alüminyum ile yaptıkları reaksiyonlarda bitki tarafından alınamaz duruma gelmektedirler. Fakat reaksiyon sonucu oluşan bileşik hümik asitler tarafından komplekslenmektedir.

Şelatlama maddeleri olan hümik asitler fosfat ile demir-alüminyum arasındaki bağları kırabilmektedirler. Sonuçta fosfat iyonu serbest kalmaktadır. Humatların toprağa ilavesi bu işlemin hızını yükseltmekte ve fosfatın bitkilerce alınmasını kolaylaştırmaktadır. Küçük miktardaki hümik asitler bile bitkiyi hassas hale getirmede, plasmanın geçirgenliğini arttırmada ve bitkilerce besin elementlerinin alımının hızlanmasında aktif hareket etmektedirler. İlieske hümik asit ve türevlerinin bitki zarının geçirgenliğini arttırdığını, bunun da bitkinin besin elementlerini almasını kolaylaştırdığını tespit etmiştir. Büyük orandaki hümik asitler ise elverişli demir kaynağıdırlar.

Tarım ilaçlarına etkisi
Pestisitler (tarım ilaçları) toprak hümik asitleri ile reaksiyona girmekte ve kompleks reaksiyonlar oluşturmaktadır. Bazı pestisitler hümik asitlerle hareketsiz hale gelmekte ve pratikte çevrede yok olmaktadır. Bu durumlarda hümik asitler organik maddece zayıf kumlu topraklarda fazla pestisitleri etkili bir biçimde bertaraf etmektedir. Hümik asitlerle pestisitler arasında bilinen kimyasal işlem adsorbsiyondur. Bu işlem pestisitin kimyasal yapısına bağlı bir hızda toprağa bırakılması ile izlenmektedir. Pestisitin yok olması kısmen toprağa bırakılma oranı ile belirlenecektir. Hümik asitler bu durumlarda topraktaki pestisit konsantrasyonu kontrol etmek için ve çevreye yapabileceği zehirleyeci etkisinden sakınmak için kullanılabilmektedir.

Başka bir konu ise tarımsal kökenli veya sentetik hümik asitlerin pestisitleri taşıması olayıdır. Pestisitlerin bazıları hümik asitlerle kompleks oluşturmaktadır. Leonardit kökenli humik asitlerde bu problem bulunmaz.

Bitki gelişmesine etkisi
Toprak biyolojisi; Toprak mikrobiyolojisinde hümik asitlerin olumlu etkileri gözlemlenmiştir. Araştırmacılar bu etkiyi hümik asitlerin demirle yaptığı komplekse veya onların kolloidal doğasına veyahut da hümik asitlerin organik katalist gibi hareket etmesine yüklemişlerdir. Mikroflora popülasyonunun uyarılması hümik asitlerin karbon ve fosfat kaynağı olması ile alakalıdır. Hümik asitler bu populasyonun artması için gerekli siteleri sağlamaktadır. Bakteriler organik katalist olarak hareket eden enzimleri oluşturmaktadır.

Fiziksel yapıya etkisi; Humik asitler kilin gevşetilmesi, suyun toprağa nüfuz edişinin kolaylaştırılması, toprağın iyon değişim kapasitesinin arttırılması yoluyla toprak canlılarının uyarılması humik asitin başlıca fziksel etkileridir.

Killi toprakların kuruma sırasında sıkı bir yapı teşkil etmesi bitki besleme ve geliştirmede ciddi bir problemdir. Kil ve tuz yüzdesi fazla olan topraklarda bir kil parçacığının etrafındaki artı değerlikli yük, diğer parçacığın düz yüzeyindeki eksi değerlikli yükle birleşmektedir. Bu durum oldukça sıkı üç boyutlu bir yapı oluşturmaktadır. Hümik asitler her bir kil parçacığının etrafında film yaparak bunları birbirinden ayırmaktadır. Hümik asitler tuzları çözmekte ve onları kil parçacığının yüzeyinden uzaklaştırmaktadır. Sonuçta oluşan eksi değerlikli yük kil parçacıklarının birbirlerini itmelerine neden olmakta ve böylece toprak gevşemektedir. İkinci durumda hümik asitlerin bünyelerindeki karboksilik (-COOH) gruplar artı yüklü parçacıklar ile bağlanmaktadırlar. Bu artı yük iyonların (tuzların) çözünmelerini ve kil parçacığı üzerinden uzaklaşmasını sağlamaktadır.

Hümik asitler suyun topraktan buharlaşmasını yavaşlatmaktadır. Bu durum kilin hiç olmadığı veya kısmen az olduğu ve su tutma kapasitesi olmayan kumlu topraklar için önemlidir. Suyun dipolar molekül olması ve elektriksel olarak da nötr olmasından dolayı oksijen içeren molekülün sonu bir iyona gevşek olarak bağlanmaktadır. Su molekülünün eksi yüklü kısmı veya hidrojen bir miktar nötrleşmektedir. Sonuçta hidrojenin bulunduğu yerin artı çekim gücü artmaktadır. Diğer su molekülünün oksijen bulunan yeri (eksi yük) hidrojenle birleşmektedir. Bu durum su molekülünün çekim gücü bitene kadar sürmektedir.

Ayrıca hümik asitler iklim şartlarına göre toprağın rengini daha koyu renklere dönüştürme özelliğine sahiptir. Böylece toprağın ısı şartları da değişmiş olmaktadır. Hümik asitlerin kolloidal yapısı ve ana fonksiyonel grupların hidrofilleşmesinin yüksek seviyede oluşu onlara tutkal özelliğini vermektedir. Birçok araştırmacı, bundan dolayıdır ki, hümik asit uygulamalarından sonra toprağın su tutma özelliğinin geliştiğini ve kurak bölgelerde bunun etkili olduğu gözlemlemişlerdir.

Bitki yapısına etki; Hümik asitler ile "auxin" (hücrenin gerilip uzaması, bölünmesi gibi birçok değişik fonksiyonu düzenleyen çeşitli bitki hormonları) tipi reaksiyonların varlığı üzerine birçok makale yazılmıştır. Hümik asitlerin tohumun çimlenme kapasitesini arttırdığını ve bitkilerin vitamin içeriğini çoğalttığını bildirmişlerdir. Hümik asitlerin tohumun çimlenmesini etkilemesi bitkinin köklerini etkilemesine benzemektedir. Su ve besin maddelerini taşıyan hümik asitler tohumun gözeneği boyunca çekilmekte ve çimlenmenin başlaması için tohumu uyarmaktadır. Tohumdaki nakil için gerekli mekanizma, indolbütirik asitin mekanizmasına benzetilmektedir.

Hümik asitler tohumun yanında kök sistemini ve üst aksamı da uyarmaktadır. Kök gelişimindeki ilerleme bitkinin veriminin artmasındaki en önemli etkendir. Kristeva vejetasyonun erken safhalarında bitkiye geçen hümik asitlerin polifenol kaynağı olduğunu ve bunun da solunum katalisti vazifesi yaptığını tespit etmiştir. Bu bitkinin yaşama aktivitesini arttırmasına neden olmaktadır. Örneğin; enzim sistemleri yoğunlaşmakta, hücre bölünmesi hızlanmakta, kök sistemleri büyük gelişim göstermekte ve kuru madde verimi çoğalmaktadır.

Hümik asitli gübreler doku besin dengesi, besinin bitki organlarına transferi, üst aksam ve kök gelişimi, ürün verimi ve kalitesi için dikkate değer etkiler elde etmektedirler. Özellikle hümik asit içeren bu tür gübreler organik maddece fakir topraklarda daha etkilidir. Hümik asitlerin verildiği bitkilerin karakterleri özellikle kumlu topraklarda kök gelişimi açısından diğerleri ile kıyaslandığında çok büyük farklılıklar göstermektedir.

Gübrede kullanımı
Hümik asitli gübrelerin hazırlanması ve uygulanmasındaki metotlar hakkında birçok araştırmaya ihtiyaç vardır. Hümik asitli gübreler bitki beslemede ana gübre olarak düşünülemez. Bu gübrelerin makro elementler olan azot, fosfor, potasyum ile diğer ikincil ve iz elementlerin bitki tarafından alımında, bu maddelerin yağmur suları ile yıkanıp gitmesini engelleyici (şelat oluşumu) ve bu elementlerin bitkiler tarafından daha iyi değerlendirilmelerine yardımcı oldukları ifade edilebilir.

Hümik asitli gübrelerin kullanımında büyüyen bir ilgi mevcuttur. Bu şu faktörlerle alakalandırılabilir: organik tarımın yaygınlaşması, inorganik gübrelerin toprağa ve içindeki canlılara zarar vermesi, inorganik gübrelerin yer altı kaynaklarını kirletmesi, sadece kimyasal gübre kullanımı ile mahsül veriminin düşmesi ve toprağın kimyasal, fiziksel ve biyolojik özelliklerinin sürekli bozulması. Ayrıca inorganik gübre imalatı için gerekli ilk yatırım maliyeti, hammaddesinin ithal edilmesi; buna bağlı olarak işletme maliyetlerinin yüksek olması ve gerekli enerji ihtiyacının yüksek olması da önemli olumsuzluklar olarak düşünülmektedir.

Humik asit'in şelatlayıcı özelliği onun yavaş salınımlı veya akıllı gübre uygulamalarında diğer bitki besin maddelerinin daha düşük konsantrasyonlarda bitkilere etkili biçimde verilebilirliğini mümkün kılmıştır.

İlgili araştırmalar / Tarihçe
Romalılar humus kelimesini toprağı ifade etmede kullanmıştır. Bu ifade daha sonraları toprağın organik maddesine, komposta ve organik maddenin değişik kısımlarına uygulanmıştır. İlk olarak humusu çürümüş organik madde bağlamında 1761'de Wallerius tarif etmiştir. Fakat humusun oluşum mekanizmasını ve kimyasal doğasını ilgilendiren ilk düşünceler oldukça belirsizdi. Sıkça belirtilen düşünce humusun toprakta veya kompost yığınında bitki kaynaklı hümikleşme işlemi ile üretilen kompleks bir yapıya sahip olması idi. "Hümik asitleri" ilk olarak 1786'da Achard rapor etmiştir. Achard hümik asitleri turbadan (peat) elde etmiştir. Hümik asitlerin bitkilerden elde edilmesi Vanquelin tarafından 1797'de gerçekleştirilmiştir.

De Saussure 1804'te  humus homojen bir madde olmadığını belirtmiştir. Fakat bu kolayca uzaklaştırılabilen değişik kompleksler içermektedir. Sprengel 1820'lerin başında hümik asitlerin kimyasını araştırmaya başlamıştır. Sprengel bu maddeleri bir alkali topraktan elde etmiştir. Hümik asitlerin basit şekerlerden elde edildiğini savunan Sprengel'in bu düşüncesi 40-50 yıl öncesine kadar damgasını hümik asitler dünyasına vuracaktır. Fakat 1870'li yıllarda hümik asitlerin şeker içermeyen maddelerden de elde edilebileceğini belirten görüşler ortaya atılmıştır. Braconnot asite nişasta ve sakroz ilave edip hümik asite benzer koyu renkli çökelekler oluşturmuştur. Suni 'ulmin' olarak tanımlanan maddeyi hazırlamak için değişik çalışmalar gerçekleştirilmiş ve bu amaçla sakroz yerine glukoz denemiştir.

Mulder 1839'da selülozu sentetik hümik asite dönüştürmüştür. Fakat 1800'lü yılların ortalarında hümik asitlerin kimyasal formüllerle karakterize edilmesi ile polisakkaritlerden veya şekerlerden oluştuğu görüşü zayıflamaya başlamıştır. Hümik asitlerin polisakkaritlerden geldiği fikri kömür üzerine araştırma yapan Gortner ve Marcusson gibi araştırmacılar tarafından tekrar gündeme alınmıştır. Bu araştırmacılar çalışmalarına ışık tutan düşünceyi kömür ve hümik asitlerlerdeki "furan" yapısından almışlardır. Yine kömür araştırmacıları olan Fischer ve Schrader 1921'de mikroorganizmaların polisakkaritleri hızlıca tükettiklerini göstermişlerdir. Onların görüşü; ligninin yavaşça bozulmasının hümik asitin oluşumu ile doğrudan alakalı olması şeklindeydi. Waksman yazdığı "humus" isimli kitabında hümik asitlerin oluşumunu ligninin mikrobiyal değişimi ile ilişkilendirmiştir. 1950'de ligninin mikroorganizmalarca değiştirildiği fikri hakim teori olmuştur. 1950'lerin sonunda gaz kromatografi (GC) ve GC-MS hümik asit tayinlerinde oldukça popüler cihazlar olmuşlardır. 1970'lerde hümik asitlerin tayininde KBr IR ve solid-state NMR çalışmalarına hız verilmiştir. Fakat bu çalışmalar hümik asitlerin alifatik olabileceklerini göstermiştir.

Lignin teorisini destekleyen bir grup araştırmacı 1982'de Uluslararası Hümik Maddeler Topluluğunu (IHSS) kurmuşlardır. IHSS hümik asit araştırmalarında koordinasyonu sağlamak için kurulmuştur. IHSS özellikle standart hümik asit numuneleri toplamaktadır. Buradaki amaç araştırmacıların verilerinde olabilecek değişikleri en aza indirmektir. 1980'li ve 1990'lı yıllar boyunca her artan gelişme ile birçok araştırmacı hümik asitlerin en azından bir kısım alifatik gruplar içerdiğini kabul etmeğe başlamışlardır. Susic 1991'de yaptığı araştırmasında yosunlarda, mantarlarda ve lignin içermeyen çürümüş meyvelerde yüksek oranda hümik asitler olabileceğini göstermiştir. Bu sonuçlar ABD Kuzey-Doğu Üniversitesi hümik asitler araştırma grubu tarafından da destek bulmuştur. Ghabbour ve arkadaşları "pilayella littoralis" isimli bir canlı algiden (bir tür yosun) hümik asit elde etmişlerdir. Ayrıca, insan ve hayvanların midesinde hümik asit olduğunu tespit etmişlerdir. Hariri ve arkadaşları hümik asitlerin kanla beraber sirküle olduğunu ve karaciğerde metabolize olduğunu göstermişlerdir. Rıdvan ve arkadaşları hümik asitler ağız yolu ile hayvanlara verildiği zaman vücuda giren ağır metallerin zararlarının azaldığını ve tarım ilaçlarının olumsuz etkilerini bertaraf ettiklerini tespit etmişlerdir. Golbs ve arkadaşları hümik asitlerin risk içermeksizin, gebeler dahil, hayvanlarda hastalıklara karşı koruyucu ve "şifalı" bir etkiye sahip olduklarını bulmuşlardır. Fakat halen hümik asitlerin kaynağının alifatik mi, aromatik mi veya polisakkaritlerden mi veyahut da ligninden mi olduğu tartışması devam etmektedir. Küçük mekanizmalarla polimer gelişimini modelleyen bazı teşebbüsler olmasına rağmen hümik asitlerin temel bloklarının birincil veya ikincil yapısını teyit eden önemli raporlar bulunmamaktadır. Çalışmalar olanca hızıyla devam etmektedir.

Eski zamanlardan günümüze kadar tarımla uğraşan insanların tümü bilinçli veya bilinçsiz mahsül yetiştirmede organik maddelerin topraktaki faydalarının farkında idiler. Fakat organik maddenin kimyası ve fonksiyonları 18 ci yüzyıldan itibaren yapılmış olan araştırmalarla bir tartışma konusu oldu. Liebig'e kadar humusun bitkiler tarafından doğrudan alındığını varsaymışlardır. Fakat Liebig bitki beslemede organik maddelerin önemini bildirdikten sonra esasen inorganik maddelerle bitkinin beslendiğini göstermiştir. Birçok toprak bilimcisi organik maddenin içerdiği inorganik besin içeriklerini serbest bırakarak toprağın verimliliğini etkilediğini düşünmüştür. 150 yıldan fazla zamandan beri organik kimya hakkında birçok şey öğrenildi. Organik maddelerin kısmi olarak ayrıştırılması üzerine Sprengel tarafından yapılan ilk çalışmalardan bazıları günümüzde halen kullanılan metotların temelini oluşturmaktadır. Bu metotlar alkali ile çözünmeyen bitki artıklarından humusu ayırmak için %2'lik NaOH çözeltisi kullanmaktadır.

Bu humus kolloitinden hümik asit fraksiyonu inorganik asit ile çöktürüldükten sonra geriye saman sarısı fülvik asitler kalmaktadır. Hümik fraksiyonunun alkolle çözünen kısmı ise ülmik asit veya hematomelanik asit olarak isimlendirilmektedir. Günümüzde toprak organik maddelerinin, özellikle hümik asitlerin faydalarının çoğu bilimsel olarak ispatlanmıştır. Hümik asitler toprağın kimyasal, fiziksel ve biyolojik özelliklerini etkileyerek bitki gelişimine yardımcı olmaktadırlar. Hümik asitlerin besleyici fonksiyonları özellikle makro ve mikro besin elementlerinin bitkiye geçişinde ortaya çıkmaktadır. Hümik asitlerin biyolojik etkileri ise daha çok mikroorganizmaların aktivitelerini arttırılmasında görülmektedir. Fiziksel ve kimyasal olarak ise iyi toprak yapısı oluşturmada, toprağa süzme kolaylığı sağlamasında, havalandırmada, nem tutmada, toprağın iyon değişiminde ve toprağın tamponlanmasında hümik asitler önemli roller oynamaktadırlar.

Toprağın bitkiler tarafından kullanışlı hale gelebilmesi için toprağın hümik asit içeriğinin oldukça yüksek olması gerekmektedir. Fakat hümik asitlerin etkinliği ve faydaları topraktan toprağa değişmekte olup iklim ve ekim tarihi gibi çevresel şartlara bağlı kalmaktadır. Tarihin ilk zamanlarından beri bitki ve hayvan kalıntılarının fosilleşmesi ile meydana gelen kömür, mineral madde tabakaları ile üst üste konularak basınca maruz kalan ve daha sonra katmanlar halinde oluşan humus türlerinin çoğunu içermektedir. Kömür oluşma mekanizması şu şekilde açıklanmıştır: turba (peat) önce linyite, daha sonra bitümen kömüre ve sonunda da antrasit kömüre dönüşmektedir. Bu oluşum bir ısıl işlem boyunca kısmi damıtma yöntemi ile doğal olarak meydana gelmektedir. Kahverenkli kömür veya linyit oluşma sistemi kimyasal ve fiziksel özelliklere göre değişmektedir. Kömür oluşumu ile alakalı kimyasal işlemler hakkındaki çalışmalar hümik asitler, fülvik asitler ve ülmik asitleri ilgilendiren değişik hipotezlere sebebiyet vermiştir. Toprağın oluşumu ana kaya üzerindeki organik maddelerin farklı formlarının hareketi ile yakından alakalıdır. Biojeokimyacılar demir, kükürt, silis, fosfor ve diğer elementlerin doğal dönüşümünü sağlayan katılımcının mikroorganizmalar olduğunu birçok araştırmalarında göstermişlerdir. Verimli toprağın üretiminde mineralizasyon boyunca gerekli besin maddelerinin ortaya çıkmasını sağlayan kaynak olarak hümik asitler çeşitli yönleri ile önemli rol oynarlar.

Bitki için besin kaynağı olmanın ve yapısal oluşumdaki oldukça önemli faktörünün yanı sıra, hümik asitler toprağın fiziksel özelliği (su tutma kapasitesi gibi) üzerinde temel bir etkiye sahiptir. Ayrıca, hümik asitler iyon değişim kapasitesi ve tamponlama özelliği (pH dengesi) gibi fiziko-kimyasal özellikleri de büyük oranda belirlemektedir. Bu özellikler sadece bitki besin maddelerinin bitki tarafından alınması ve toprakta tutunmasını sağlamakla kalmaz, toprak tuzlanmasının (asiditesinin) olumsuz etkilerinden de korumaktadır. Yeterli düzeyde hümik asit içeren bir toprağın bitki gelişimi ve büyümesine olumlu ve net bir etki sağlayacağı kati delillerle ortaya konmuştur.

Diğer kullanımları
Hümik asitler sadece tarım alanında kullanılmamaktadır. Günümüzde ucuz bir kaynak olarak birçok sektörde hızla kullanılmaya başlanmıştır. Bu sektörlerin başında çevre teknolojileri, sondaj teknolojileri, tutkal, boya, baskı mürekkepleri, kazan besi suyu şartlandırıcıları gibi kimya teknolojileri gelmektedir. Ayrıca kanatlı ve büyük baş hayvanlarda hastalıklara karşı mukavemet sağlamada, yenilen yemlerin ete dönüşümünde, süt veriminin artmasında, yumurta kalitesinde faydalar tespit edilmiştir.

Konu AIDS başta olmak üzere astım, bronşit, grip, mide rahatsızlıkları, böbrek taşı ber tarafı, hemeroit, deri kanseri, kan kougulantı, kansızlık, aşırı uyku, iştahsızlık gibi tıpta oldukça yaygın karşılaşılan problemlerin çözümü konularında humik asitlerin kullanımı araştırılmaktadır.

Kaynakça
 E.A. Gabbour, A.H. Khairy, (et.al.), J.Appl. Phycol., 6(1994) 459.
 F.J. Stevenson, Humus Chemistry, Wiley, New York, 1982.
 T.L. Senn, and A.R. Kingman, A review of Humus and Humic Acids, South Carolina Agricultural Experiment Station, Clemson, SC. Research Series Report No. 145, 1973,
 E.A. Gabbour, (et.al.), Material Science and Eng. C, Elsevier, (1996) 175-179
 Susic, M. http://welcometo/humics/history (2001)

Notlar

Dış bağlantılar
 Hümik Asitler ve İnsan Sağlığı  (Türkçe)

Organik asitler
Toprak bilimi

Hümik asit


කංසා එසේත් නැත්නම් ගංජා () යනු Cannabis පැලෑටියෙන් නිපදවන psychoactive drug එකකි. 2020 නොවැම්බර් මාසයේදී මෙය ආපදා අවම මත්ද්‍රව්‍යක් ලෙස නම් කරන ලදී.

මූලාශ්‍ර

Cannabis (drug)


Ágúst Hlynsson (født 28. marts 2000) er en islandsk professionel fodboldspiller, der spiller for den islandske klub Breiðablik.

Klubkarriere
Hlynsson skiftede til Breidablik Kópavogur i en alder af 12 år. Som 15-årig trænede han fast med førsteholdet. Han fik sin debut for førsteholdet i sommeren 2016, hvor han samtidig scorede. Dermed indtog han rekorden for at score som den yngste spiller for klubben nogensinde. Han nåede han spille fire ligakampe, samt to kampe i UEFA Europa League.

Flere klubber var interesserede i Hlynsson, men den 5. januar 2017 skiftede han til engelske Norwich City FC. Han skrev under på en kontrakt gældende frem til sommeren 2020. Han skulle spille fast med klubbens U/23-hold samt træne med klubbens førstehold.

Brøndby IF
Den 31. august 2017 skiftede Hlynsson til Superligaen-klubben Brøndby IF. Han scorede i sin første sæson 3 mål i U/19 Ligaen 2018-19.

Han fik sin uofficielle debut for Brøndby IF's førstehold den 13. januar 2018, da han startede inde i træningskamp mod FC Roskilde.

Han forlod Brøndby IF den 24. april 2019, da han ønskede mere spilletid i førsteholdsregi.

Vikingur
Han skiftede til Knattspyrnufélagið Víkingur den 24. april 2019.

Referencer

Eksterne henvisninger

Fodboldspillere fra Danmark
Fodboldspillere fra Breidablik Kópavogur
Fodboldspillere fra Norwich City F.C.
Fodboldspillere fra Brøndby IF
Fodboldspillere fra Knattspyrnufélagið Víkingur

Ágúst Hlynsson


فيسنتي رودريغيز غولين  (مواليد 16 يوليو 1981 في بلنسية - إسبانيا) لاعب كرة قدم إسباني يلعب حاليا لصالح نادي الدرجة الأولى فالنسيا الإسباني منذ 2000 في مركز الجناح الأيسر .

روابط خارجية

مراجع

لاعبو كرة قدم رجالية إسبان مغتربون
أجنحة كرة قدم
أشخاص على قيد الحياة
رياضيون إسبان مغتربون في إنجلترا
لاعبو الدوري الإسباني
لاعبو الدوري الإسباني الدرجة الثانية
لاعبو الدوري الإسباني الدرجة الثانية ب
لاعبو برايتون أند هوف ألبيون
لاعبو بطولة أمم أوروبا 2004
لاعبو دوري الدرجة الأولى الإنجليزي
لاعبو كرة قدم إسبان
لاعبو كرة قدم إسبان مغتربون
لاعبو كرة قدم رجالية إسبان
لاعبو كرة قدم رجالية مغتربون في إنجلترا
لاعبو كرة قدم مغتربون في إنجلترا
لاعبو كرة قدم من مدينة بلنسية
لاعبو منتخب إسبانيا تحت 21 سنة لكرة القدم
لاعبو منتخب إسبانيا لكرة القدم
لاعبو منتخب إسبانيا لكرة القدم للشباب
لاعبو نادي فالنسيا
لاعبو نادي ليفانتي
لاعبون فائزون بكأس الاتحاد الأوروبي
مواليد 1981
مواليد في بلنسية

فيسنتي رودريغيز


5808 Babelʹ este un asteroid din centura principală de asteroizi.

Descriere
5808 Babelʹ este un asteroid din centura principală de asteroizi. A fost descoperit pe  la Observatorul de Astrofizică din Crimeea de Liudmila Karacikina. El prezintă o orbită caracterizată de o semiaxă mare de 3,00 ua, o excentricitate de 0,10 și o înclinație de 10,9° în raport cu ecliptica.

Vezi și
 Lista planetelor minore: 5001-6000
 Centura de asteroizi

Referințe

Obiecte astronomice descoperite în 1987
Centura de asteroizi

5808 Babelʹ


ඉට්ස් ඔකෙයි නොට් ටු බි ඔකෙයි () 2020 දකුණු කොරියානු රූපවාහිනී කතා මාලාව ජො යන්ග් විසින් රචනා කරන ලද අතර අධ්‍යක්ෂණය පාර්ක් ශින් වූ විසින්. එහි කිම් සූ හයුන්, සියො යේ ජි, Oඔහ් ජුන්ග් සේ සහ පාර්ක් ග්යු යන්ග් රංගනයෙන් දායක වේ. මාලාව මනෝ වාට්ටුව භාරකරුවෙකු සහ සමාජ විරෝධී ළමා පොත් ලේඛකයෙකු අනුගමනය කරයි.

මෙම කතාමාලාව කථාංග 16ක් සඳහා tvN සහ Netflix හි 2020 ජුනි 20 සිට 2020 අගෝස්තු 9 දක්වා විකාශය විය. Nielsen Korea ට අනුව, එය සාමාන්‍ය රටපුරා රූපවාහිනියක් වාර්තා කර ඇත නරඹන්නන්ගේ ශ්‍රේණිගත කිරීම 5.4%. එය දකුණු කොරියාවේ Netflix හි ආදර ප්‍රභේදයේ 2020 වඩාත්ම ජනප්‍රිය සංදර්ශනය විය. විවේචනාත්මක ප්‍රතිචාරය මූලික වශයෙන් ධනාත්මක විය; සමහර විචාරකයින් කතා මාලාවේ අවසාන භාගයේ ලිවීම විවේචනය කළ නමුත් නළු නිළියන්ගේ රංගනය අගය කළහ.

ද නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස් ඉට්ස් ඕකේ ටු නොට් බී ඕකේ "2020 වසරේ හොඳම ජාත්‍යන්තර සංදර්ශන" වලින් එකක් ලෙස නම් කර ඇත. 57th Baeksang Arts හිදී සම්මාන, එයට ජයග්‍රහණ දෙකක් සමඟින් නාමයෝජනා අටක් ලැබුණි ( හොඳම සහය නළුවා - රූපවාහිනිය සහ ඇඳුම් නිර්මාණය සඳහා තාක්ෂණික සම්මානය). එය 49 වැනි ජාත්‍යන්තර එමී සම්මාන හොඳම රූපවාහිනී චිත්‍රපටය හෝ කුඩා කතා මාලාව කාණ්ඩයේ නාමයෝජනා ලබා ගත්තේය.

ඉට්ස් ඔකෙයි නොට් ටු බි ඔකෙයි


Richard Baer (9 September 1911 – 17 June 1963) was a German SS officer who, among other assignments, was the commandant of Auschwitz I concentration camp from May 1944 to January 1945, and right after, from February to April 1945, commandant of Mittelbau-Dora concentration camp. Following the war, Baer lived under an assumed name to avoid prosecution but was recognized and arrested in December 1960. He died in detention before he could stand trial.

Life

Born in Floss, Bavaria in 1911, Baer grew up in a Protestant family. In 1925, he moved to Weiden in der Oberpfalz, where he performed a three-year apprenticeship to become a pastry chef. After completing his vocational training, Baer toured Bavaria for several years as a journeyman. Eventually, in winter of 1932, he returned to the pastry company of his apprenticeship and worked there until he resigned in March 1933.

Baer signed on with the Nazi Party in 1930, and on 1 July 1932 he became a member of the General SS.
In the local SS post in Weiden, he met the future concentration camp commandant Martin Gottfried Weiss. Under the direction of Weiss, a small SS gang offered protection to  speakers at weekend public meetings of the Nazi Party in the surrounding villages.
Baer later stated that he had joined the General SS because he liked the "soldier discipline" and the "joy of playing soldiers".

After the Nazis came to power, most of the SS men in Weiden served as auxiliary police officers locally and, as early as mid-April 1933, they were assigned as guards to the Dachau concentration camp, where Baer was subject to military drills, Nazi ideological indoctrination, and hard training in systematic techniques for the terrorisation of prisoners. His teacher was Theodor Eicke, the camp commandant since June 1933 and shaper of the so-called "Dachau Model" of the Nazi concentration camp system. Baer described the training for guard duty in Dachau as being "very strict" and "sharply polished": "The more we were polished, the more proud we were of it".

From December 1934 to end-March 1935, Baer performed guard duty at the infamous Gestapo prison Columbia-Haus in Berlin. He was later assigned to the SS-Death's Head (SS-TV) 2nd regiment Brandenburg, which in 1936 was involved in the build up of the Sachsenhausen concentration camp. After taking a platoon commander course in Oranienburg concentration camp, Baer served from March to September 1938 with the SS-TV 3rd regiment Thuringen in Buchenwald concentration camp. In September 1938, Baer was promoted to SS-second lieutenant (Untersturmführer) and, at the end of the same year, he headed the first group of guards in the newly established Neuengamme concentration camp, then still a sub-camp of the Sachsenhausen concentration camp. In September 1940, he became a commando overseer.

At the end of 1940, Baer asked to join the front line and, after completing a course to become a company commander, he was sent to the Eastern front. In December 1941, as a result of a wound, he was transferred back to Neuengamme concentration camp.

In 1942, Baer was appointed adjutant to the commandant of the Neuengamme concentration camp. At Neuengamme, he participated in the killing of Soviet prisoners-of-war in a special gas chamber and in the selection of prisoners for the so-called Operation 14f13 in the T4 Euthanasia Program.

From November 1942 to May 1944, Baer was adjutant to Oswald Pohl, then chief of the SS Main Economic and Administrative Office. In November 1943, he took over the office DI (Central Office) in the Department D "Concentration camps Inspectorate". He succeeded Arthur Liebehenschel, considered by Himmler to be too "soft" with the prisoners, as the third and final commandant of Auschwitz I from 11 May 1944, until the final dissolution of the camp in early 1945.

From November 1943 until the end of 1944, Fritz Hartjenstein and Josef Kramer were responsible for the extermination camp in Auschwitz II-Birkenau, so Baer was only Commandant of that part of the camp from the end of 1944 until February 1945. Near the end of the war, having replaced Otto Förschner as commandant of the Mittelbau-Dora concentration camp in Nordhausen, Baer was responsible for the mass execution of Soviet prisoners by hanging. His final rank was SS Major.

Post-war
Baer returned to his home county at the end of the war and eventually settled near Hamburg, living as Karl Egon Neumann, a forestry worker. In the course of investigation during the Frankfurt Auschwitz Trials, a warrant for his arrest was issued in October 1960 and his photograph was printed in newspapers.

The story of Baer's arrest is vividly recounted by Devin Pendas in his book The Frankfurt Auschwitz Trial. After seeing a wanted picture in the tabloid newspaper Bild-Zeitung, a co-worker on Otto von Bismarck's estate reported that Baer was working as a forester there. When officials confronted "Neumann" on the early morning of 20 December 1960, he at first denied everything. Having already addressed Baer as her "husband", the woman in the house subsequently gave her name as "Frau Baer", but still claimed that Baer was named "Neumann". Baer, however, finally admitted his true identity. On the advice of his lawyer, he refused to testify. He died of a heart attack while in pre-trial detention in 1963.

See also
 Höcker Album

Notes

References

External links
Richard Baer on the Jewish Virtual Library

Picturing Auschwitz

1911 births
1963 deaths
Auschwitz concentration camp personnel
German mass murderers
Holocaust perpetrators in Germany
Holocaust perpetrators in Poland
Mittelbau-Dora concentration camp personnel
Nazi concentration camp commandants who died in prison custody
Neuengamme concentration camp personnel
People from Neustadt an der Waldnaab (district)
People from the Kingdom of Bavaria
Prisoners who died in German detention
SS-Sturmbannführer

Richard Baer


Die römisch-katholische Pfarrkirche Sankt Dionysius ist ein denkmalgeschütztes Kirchengebäude am Kirchplatz in Havixbeck im Kreis Coesfeld (Nordrhein-Westfalen). Zur Pfarrgemeinde Havixbeck gehört auch die Stiftskirche Hohenholte.

Geschichte und Architektur

Die Kirche wurde vor 1040 als bischöfliche Eigenkirche gegründet, die Pfarre wurde erstmals 1137 urkundlich erwähnt.

Die hochgotische, dreijochige Hallenkirche mit einem Chor aus Vorjoch und 5/8-Schluss wurde aus Baumberger Kalksandstein errichtet. Die Sakristei vom Anfang des 15. Jahrhunderts befindet sich nördlich des Chores. Der Westturm des 12. Jahrhunderts aus Sandstein mit einem gotischen Abschlussgeschoss ist von einem Turmhelm von 1690 bekrönt. Das Langhaus wurde in der ersten Hälfte des 14. Jahrhunderts errichtet. Der Chor wurde wohl wenig später unter Verwendung älterer Wandstücke angefügt. Von 1968 bis 1971 wurde die Kirche grundlegend saniert.

Das Langhaus und der Chor sind durch Strebepfeiler und Maßwerkfenster gegliedert. Im ungegliederten Turm führt eine Mauertreppe nach oben, im Erd- und im Obergeschoss wurden Kreuzgratgewölbe eingezogen. Im Langhaus ruhen Kreuzrippengewölbe auf Rundpfeilern mit vier Diensten und glatten Kapitellen. Die prachtvollen Schlusssteine sind überwiegend noch original gefasst. Sie zeigen unter anderem die Marienkrönung, den hl. Dionysius, einen Bischof und das Lamm Gottes. Der Chor ist breiter als das Mittelschiff. Die Ausmalungen in den Gewölben sind stark beschädigt, sie wurden 1971 freigelegt. In der Sakristei befindet sich eine Gewölbemalerei aus Blumen und Ranken.

Ausstattung

 Das turmförmige Sakramentshäuschen stammt aus der Zeit um 1460; die Figuren sind dem Meister des Bentlager Sippenreliefs zugeschrieben. Es handelt sich zum Teil um Kopien, die Originale werden im Museum, im Haus Gennerich, gezeigt.
 Der achteckige gotische Taufstein ist einfach gehalten und wurde um 1450 gefertigt.
 Die spätgotische Steinkanzel, ebenfalls ca. 1450 entstanden, ist schlank gehalten. 1604 wurde sie höher gesetzt.
 Der steinerne Standleuchter mit der Figur des Samson ist mit 1528 bezeichnet und ist wohl eine Arbeit des Heinrich Brabender.
 Die Pietà aus Holz ist aus der Zeit um 1470.
 Das hölzerne Kruzifix von der zweiten Hälfte des 18. Jahrhunderts hängt seit 1968 in der Kirche.
 Das Sandsteinepitaph mit einer vielfigurigen Beweinung Christi ist mit 1522 bezeichnet und Evert van Roden zugeschrieben.
 In der Sakristei stehen mehrere Holzfiguren. Die Büste des hl. Dionysius aus der Zeit um 1460 wurde wohl in der Werkstatt des Meisters des Bentlager Sippenreliefs geschnitzt. Die Figuren der Heiligen Rochus und Antonius Abt aus der Zeit um 1510 sind wahrscheinlich Arbeiten aus der Werkstatt van Roden.
 Die Orgel wurde 1980 von Orgelbau Fleiter (Nienberge) erbaut. Wieder verwendet wurden Pfeifen aus der Vorgängerorgel. Das Instrument hat 26 Register, verteilt auf zwei Manualwerke und Pedal.

Glocken

Der Turm beherbergt insgesamt vier Glocken:
 I. Salvator Mundi, Ton cis', gegossen 1690 von Bernhard Wilhelm Stule und Gottfried Delapaix.
 II. Regina Pacis, Ton dis', gegossen 1690 von Bernhard Wilhelm Stule und Gottfried Delapaix.
 III. Dionysius, Ton e', gegossen 1950 von Petit & Edelbrock in Gescher.
 IV. Angelusglocke, Ton d", gegossen 1560.
Die Angelusglocke läutet nur solistisch zum Engel des Herrn. Das Hauptgeläut besteht aus den Glocken I bis III.

Literatur

 Georg Dehio, unter wissenschaftlicher Leitung von Ursula Quednau: Handbuch der deutschen Kunstdenkmäler. Nordrhein-Westfalen II Westfalen. Deutscher Kunstverlag, Berlin/München 2011, ISBN 978-3-422-03114-2.
 Matthias Vennemann: Katholische Pfarrkirche St. Dionysius in Havixbeck, Kirchenführer herausgegeben vom Freundeskreis der St. Dionysius-Pfarrkirche zu Havisbeck e. V., Fachverlag für Kirchenfotografie EK SERVICE Porth GmbH, 1. Auflage, Saarbrücken 2001.

Weblinks

 Geschichte der Pfarrkirche St. Dionysius in Havixbeck

Einzelnachweise

Havixbeck
Havixbeck
Havixbeck #Dionysius
Havixbeck
Havixbeck
Erbaut im 14. Jahrhundert
Baudenkmal in Havixbeck
Bauwerk in Havixbeck
Havixbeck

St. Dionysius (Havixbeck)


Teritoriile Republicii de astăzi reprezentau înainte partea cea mai sudică a Iugoslaviei. Frontierele actuale au fost stabilite la puțin timp în urma Războaielor Balcanice. În 1944, Adunarea Anti-Fascistă pentru Eliberarea Națională a Macedoniei a declarat că "Republica Populară Macedonia" reprezintă o națiune separată în cadrul Iugoslaviei federale.

Istoria antică a regiunii
Primele formațiuni statale de pe teritoriul Republicii de astăzi au fost Regatul Paioniei, pe cuprinsul regiunii nordice și estice a văii râului Vardar, și Regatul Macedoniei, pe cuprinsul regiunilor Lyncestis și Pelagonia. Filip al II-lea al Macedoniei a preluat controlul asupra regiunilor de sud ale Paioniei, în 336 î.Hr., și a fondat orașul Heraclea Lyncestis, Bitola de astăzi. Fiul lui Filip, Alexandru cel Mare, a cucerit restul Paioniei, incorporând-o în imperiul său. Mai târziu, teritoriul a fost cucerit de Imperiul Roman, și regiunea a ajuns să facă parte din două provincii romane. Partea mai mare era în Macedonia Salutaris, dar regiunile de la frontiera de nord, locuite de dardani, au ajuns să facă parte din Moesia Superior. Deja în 400 d.Hr. paionienii își pierduseră identitatea, Paionia devenind doar un termen geografic în cadrul regiunii Macedonia.

Perioada medievală

În anii '580, scrierile bizantine atestă raidurile slavilor în teritoriile bizantine ale regiunii Macedonia. Populația slavă care s-a așezat în regiunea Macedonia s-a asimilat cu autohtonii (iliri, traci, greci, coloniști romani) și a îmbrățișat creștinismul în jurul secolului al IX-lea, pe timpul prințului Boris I al Bulgariei, și aceste ținuturi au fost incorporate în Imperiul Bulgar.

În 1014, împăratul Vasile al II-lea a reușit să înfrângă armata Țarului Samuil, și deja în 1018 bizantinii recuperaseră controlul asupra Macedoniei și asupra Balcanilor în general, pentru prima dată după anii 600. Cu toate acestea, spre sfârșitul secolului al XII-lea, declinul Imperiului Bizantin a făcut ca teritoriul să fie râvnit de mai multe entități politice, incluzându-i pe normanzi, care l-au ocupat pentru un scurt interval în anii 1080.

După Niketas Choniates, un lider local important a fost Dobromir-Chrysus. Deși avea un nume slav, era vlah din naștere (Vlachos to genos). S-a răsculat împotriva împăratului Alexis al III-lea în 1197 și a rezistat unei campanii imperiale. A stăpânit regiunea dintre Strymon și Vardar, incluzând Strumița și fortăreața Prosek

La începutul secolului al XIII-lea, regiunea a fost cucerită de Al Doilea Imperiu Bulgar. Măcinat de probleme politice, imperiul nu a rezistat, iar regiunea geografică Macedonia a fost din nou cucerită de Imperiul Bizantin. În secolul al XIV-lea, a fost incorporată de Imperiul Sârb, care se vedea pe sine ca un eliberator al fraților slavi de sub despotismul bizantin. Skopje a devenit capitala imperiului Țarului Ștefan Dușan.

După moartea lui Dușan, a urmat un țar incompetent, și luptele între nobili pentru putere au dus la divizarea Balcanilor. Asta a coincis cu intrarea Imperiului Otoman în Europa. Nerămânând nicio putere balcanică importantă care să apere creștinismul, întreaga Peninsulă Balcanică a trecut sub stăpânire otomană - o stăpânire care a durat cinci secole.

Deșteptarea națională
Stăpânirea otomană a fost considerată opresivă. Mai multe mișcări ale căror scop era înființarea unei Macedonii autonome, care ar fi cuprins întreaga regiune a Macedoniei, au apărut spre sfârșitul secolului al XIX-lea. Prima dintre ele a fost "Comitetele Revoluționare Bulgaro-Macedonene de la Adrianopol", transformată mai apoi în SMORO. În 1905 a fost redenumită Organizația Revoluționară Internă Macedonia-Adrianopol (ORIMA), și după primul război mondial organizația s-a scindat, formându-se Organizația Revoluționară Internă Macedoneană (ORIM) și Organizația Revoluționară Internă Tracă (ORIT). Organizația inițială nu a vorbit nimic de identități etnice; dorea oficial "...să unească toate elementele dezbinate din regiunea Macedonia și Adrianopol, indiferent de naționalitate..." Majoritatea membrilor ei erau însă vorbitori de limbă slavă/bulgară În 1903, ORIM a organizat Revolta Ilinden-Preobrazhenie contra Imperiului Otoman, care, în ciuda unor succese inițiale, inclusiv formarea Republicii Krushevo, a fost înăbușită fără multă vărsare de sânge. Revolta, și formarea Republicii Krushevo, sunt considerate piatra de temelie și precursoarele fondării Republicii Macedonia.

Regatele Serbiei și Iugoslaviei

În urma celor două Războaie Balcanice din 1912 și 1913, și destrămării Imperiului Otoman, mare parte din teritoriile europene ocupate de otomani au fost împărțite între Grecia, Bulgaria și Serbia. Teritoriul de azi al Republicii Macedonia (Macedonia Vardarului) a fost numit atunci "Serbia de Sud". După primul război mondial, Serbia a fost incorporată în Regatul Sârbilor, Croaților și Slovenilor. În 1929, Regatul a fost denumit oficial Regatul Iugoslaviei, și împărțit în provincii denumite banovine. Serbia de Sud, incluzând Republica Macedonia de astăzi, a fost numită "Vardar Banovina", ca parte din Regatul Iugoslaviei.

Macedonia iugoslavă în al Doilea Război Mondial
În 1941, Iugoslavia a fost ocupată de Puterile Axei, și Vardar Banovina a fost împărțită între Bulgaria și Albania (aceasta din urmă sub ocupație italiană). A 5-a Armată Bulgară, bazată în Skopje, a fost responsabilă de deportarea a peste 7.000 de evrei din Skopje și Bitola. Faptul că erau oprimați de forțele ocupatoare, i-a determinat pe mulți macedoneni să sprijine partizanii comuniști și mișcarea de rezistență a lui Josip Broz Tito, ceea ce a cauzat Războiul de Eliberare Națională a Macedoniei. În 1944, Adunarea Anti-Fascistă pentru Eliberarea Națională a Macedoniei (ASNOM) a proclamat statul macedonean - Republica Populară Macedonia, ca făcând parte din Iugoslavia Populară Federală. ASNOM a fost guvernul țării până la sfârșitul războiului.

Macedonia în Iugoslavia socialistă
După sfârșitul celui de-al Doilea Război Mondial, a fost creată Republica Populară Federativă Iugoslavia. Republica Populară Macedonia a devenit una din cele șase republici ale Federației Iugoslave. În urma schimbării numelui federației în Republica Socialistă Federativă Iugoslavia în 1963, Republica Populară Macedonia a fost redenumită Republica Socialistă Macedonia. A renunțat la adjectivul "socialistă" în 1991, atunci când s-a desprins în mod pașnic de Iugoslavia.

Declarația independenței
Țara serbează oficial ziua de 8 septembrie 1991 ca fiind Ziua Independenței (Den na nezavisnosta), referindu-se la referendumul care a stabilit independența față de Iugoslavia, dar legalizând participarea într-o viitoare uniune cu foste state ale Iugoslaviei. Aniversarea începerii Revoltei Ilinden (Ziua Sfântului Ilie), pe 2 august, este de asemenea o sărbătoare recunoscută la nivel oficial.

Robert Badinter, șeful Comisiei de Arbitraj a Conferinței de Pace legată de fosta Iugoslavia, a recomandat recunoașterea EC în ianuarie 1992.

Republica Macedonia a rămas pașnică pe timpul Războaielor Iugoslave de la începutul anilor '90. Câteva schimbări minore au fost acceptate în ceea ce privea frontiera cu Iugoslavia, pentru a evita conflicte. Cu toate acestea, Republica a fost destabilizată de Războiul din Kosovo din 1999, când aproximativ 360.000 de albanezi din Kosovo s-au refugiat în Macedonia. Deși au plecat după terminarea războiului, la scurt timp după aceea, radicali albanezi din interiorul Macedoniei și din afara ei au luat armele, cerând autonomie sau independență pentru zonele din Republica Macedonia locuite de albanezi.

Insurgența albaneză
Războiul civil dintre guvern și albanezii insurgenți a avut loc între martie și iunie 2001, mai mult în partea de nord și de vest a țării. Războiul s-a încheiat după intervenția forțelor NATO de monitorizare a armistițiului. În cadrul Acordului Ohrid, guvernul a fost de acord să acorde mai multă putere politică, și să respecte cultura minorității albaneze. Partea albaneză a fost de acord să renunțe la dorințele separatiste și să recunoască toate instituțiile statului macedonean. În plus, conform acestui acord, radicalii albanezi trebuiau să renunțe la armele lor, și să le predea forțelor NATO.

Note

Istoria Macedoniei de Nord

Istoria Macedoniei de Nord


Akallabêth er den fjerde del af Silmarillion, redigeret af Christopher Tolkien (1977). Det er en relativt kort opsummering af Númenor fortælling af J.R.R. Tolkien legendarium. Númenor er navnet på den ø, der er katastrofalt ødelagt i Tolkiens variant af Atlantis legenden.

Synopsis
Akallabêth ("det som gik under") fortæller opblomstringen og faldet af ø-kongeriget Númenor, beboet af Dúnedain. Maian Sauron, hvis magt steg bestandigt gennem hele den Anden Tidsalder, spillede en central rolle i Númoners fald, Efter besejringen af Morgoth, gav Valarne øen til menneskenes tre loyale huse, der havde hjulpet Elverne deres krigsførelse imod ham. Edain, der nu kaldte sig Dúnedain, modtog rig belønning fra Maian Eönwë, der gav dem viden, kraft og længere liv end nogen anden dødelig slægt, hvilket gjorde dem sammenlignelige med Højelvernefolket i Aman. Imens Númenors pragt voksede, blev Dúnedain mere urolige og døden plagede dem, og de blev fremmede for Valarne og Elverne undtagen Elendili, elver-vennerne. Dúnedain ønskede mere magt, og i Tar-Ankalimons tid anlagde mægtige bebyggelser på Midgårds vestkyst, hvor de regerede som herrer, blev magtfulde og tilranede sig store rigdomme. Denne nedgangstid stoppede imidlertid ikke, thi kongernes levealder forkortedes pga. deres oprørske sind, og Ar-Gimilzôrs, den toogtyvende konge, forsømte det Hvide Træs pleje og forbød al brugen af elvermålene og straffede de, der bød skibene fra Eressëa velkommen. Men det stoppede imidlertid ikke her, og den magtgriske og krigeriske Ar-Pharazôn, der havde erobret land i Midgård med magt, blev nu konge.

Númenóreanerne slog til og førte en mægtig flåde ind i Midgård, og Sauron indså nu, at han ikke kunne overvinde dem med magt, og tillod dem at tage ham som fange tilbage til Númenor. Der begejstrede han kongen, Ar-Pharazôn, og opfordrede ham til at opnå den udødelighed, Valarne havde nægtet ham, og sagde at Illúvatar var opfundet af Valarne for at trælbinde menneskene, og dermed plejedes Númenors misundelse af Elverne og Valarne. Af denne grund blev al Númenors magt og viden brugt til at undgå døden med vederstyggelige menneskeofringer til Morgoth. Dette svækkede Dúnedain og forkortede deres levealder til andres menneskers, og de blev angrebet af galskab og sygdom.

Sauron opfodrede Ar-Pharazôn til føre krig mod Valarne for at vinde udødeligheden, og Ar-Pharazôn skabte en mægtig hær og flåde og sejlede mod Aman. Da de gik i land påkaldte Manwë Illúvatar for hjælp. Illúvatar viste nu sin magt og skabte en mægtig kløft mellem Númenor og Aman, der tog Númenor, hele Ar-Pharazons flåde ned i afgrunden, og verdens form ændredes, og nye lande blev skabt. Ar-Pharazon og hans mænd ved Túna begravedes af fjelde, der faldt ned fra himlen.

Saurons fysiske manifestation blev ødelagt, da han faldt ned i afgrunden sammen med Númenor, men hans ånd vendte tilbage til Midgård, fordi han var en Maia, men han kunne ikke længere antage sig sin fagre skikkelse. Nogle Númenóreanere, der havde forblivet loyale mod Valarne, blev skånet og skyllede op på Midgårds kyster. Iblandt disse overlevende var Elendil deres leder, en efterkommer af Elros, og hans tog sønner Anárion og Isildur, der havde reddet en sætteplante fra Númenors Hvide Træ, forfaderen til Gondors Træ. De grundlagde de númenóreanske eksilriger: Arnor i nord og Gondor i syd. Elendil regerede som storkonge for begge riger, men han overlod Gondor til Isildur og Anárion, der regerede det i fællesskab. Rigernes magt og pragt var stærkt formindsket fra Númenors, og dog "virkede den mægtig over for de vilde mennesker rundt omkring i verden".

Der er ved slutningen nævnt, at det sunkne Númenor senere blev kaldt "Atalantë", et navn det ikke havde, da det eksisterede. Dette førte til, at mange læsere konkluderede, at Númenor er Atlantis; denne forbindelse blev imidlertid afvist af Tolkien ham selv, der hævdede, at det er et naturligt ord, der følger Quenyas sproglige konstruktion. Tolkien blev altid irriteret, når folk mente, at hans værker indeholdt allegorier eller ligefrem var allegorier, og sagde selv ved flere lejligheder, at han ikke brød sig om dem, og han skrev endda dette i forordet til Ringenes herre.

Referencer

Litteratur

Litteratur i 1977
Bøger af J.R.R. Tolkien
Bøger udgivet posthumt

Akallabêth


Olaylar

Doğumlar
 Hong Ren, Zen okulunun ilk pirlerinden (ö. 674)

Ölümler

601


Komárom-Esztergom ili, bir Kuzey Macaristan vilâyetidir. Merkezi Tatabánya'dır. Yüzölçümü 2265 km², nüfusu ise 319.000'dir.

Kasabaları
 Esztergom (30 122)
 Tata (24 272)
 Komárom (19 659)
 Oroszlány (19 449)
 Dorog (12 288)
 Nyergesújfalu (7556)
 Ács (7230)
 Kisbér (5686)
 Lábatlan (5306)
 Bábolna (3831)

Köyler

Komárom-Esztergom


Die Talniederung im Barnstorfer Wald ist ein Naturschutzgebiet in der niedersächsischen Stadt Wolfsburg.

Das Naturschutzgebiet mit dem Kennzeichen NSG BR 077 ist circa 34 Hektar groß. Es steht seit dem 2. April 1987 unter Naturschutz. Zuständige untere Naturschutzbehörde ist die Stadt Wolfsburg.

Das Naturschutzgebiet liegt südöstlich vom Stadtgebiet Wolfsburg am Südrand des Barnstorfer Waldes. Es stellt einen Teil eines schmalen Talraums eines Bachlaufs unter Schutz. Im Talraum sind Bruchwälder, Röhrichte, Seggenrieder, Hochstaudenfluren und Feuchtwiesen zu finden.

Weblinks

Naturschutzgebiet in Wolfsburg
Schutzgebiet (Umwelt- und Naturschutz) in Europa

Talniederung im Barnstorfer Wald


Lloyd Norton Cutler (November 10, 1917 – May 8, 2005) was an American attorney who served as White House Counsel during the Democratic administrations of Presidents Jimmy Carter and Bill Clinton.

Early life and education
Cutler was born in New York City. His father was a trial lawyer. He graduated from Yale University in 1936 at age 18, with a bachelor's degree in history and economics. In college, he was a member of Elihu. Three years later, he graduated magna cum laude from Yale Law School, where he was editor-in-chief of the Yale Law Journal.

Career
Following his graduation, he clerked for Judge Charles Edward Clark for a year before entering private practice at Cravath, Swaine & Moore.

During World War II, he worked briefly for the Lend-Lease Administration, later enlisting in the U.S. Army and becoming an intelligence analyst. In 1946, he co-founded the Washington, D.C., based law firm Wilmer Cutler & Pickering, specializing in international law and public policy. He also co-chaired the Lawyers' Committee for Civil Rights Under Law, formed at the request of President John F. Kennedy.

White House
Cutler served as the White House Counsel to President Jimmy Carter, whom he had met first while both were serving on the Trilateral Commission. Cutler served as a special counsel and consultant to the president on the ratification of SALT II and other international matters.

In 1994, President Bill Clinton was looking for a new lawyer, as Bernard Nussbaum had resigned, so Clinton decided to hire Cutler under unusual terms. Cutler was able to remain as counsel at his firm and to counsel private clients as long as their interests did not conflict with those of the government—a first for a White House Counsel. Thus, he also served as counsel in Clinton's administration.

Cutler came into national news as a result of the Whitewater investigations and Lewinsky scandal. He went on PBS's News Hour on February 6, 1998, and defended President Clinton as the Lewinsky investigation started by denying that Lewinsky had visited 37 times.

On his work in Washington, Cutler said, "This is an excitement to us, a feeling of being in on it, and whichever part of the Washington milieu we come from, we want to play a part. That's why we're here."

Intelligence Commission
On February 6, 2004, Cutler was appointed to the Iraq Intelligence Commission, an independent panel tasked with investigating U.S. intelligence surrounding the 2003 invasion of Iraq and the allegations that Iraq had weapons of mass destruction.

Death and personal life
Cutler was married to Louise M. Howe until her death in 1989. Cutler married Polly Kraft in 1990, widow of Joseph Kraft, who was a columnist.

On May 8, 2005, he died at his home in Washington, D.C., due to complications of a broken hip. He was survived by his wife, Polly Kraft, and four children. Two of his children are practicing lawyers and one, Beverly Cutler, is a retired Alaska state superior court judge. He lived in Chevy Chase, Maryland.

References

External links

Soylent Communications Bio (With Photo)

Quotes by Lloyd Norton Cutler

|-

1917 births
2005 deaths
Clinton administration personnel
Clinton–Lewinsky scandal
United States presidential advisors
Military personnel from New York City
Lawyers from New York City
Lawyers from Washington, D.C.
White House Counsels
Whitewater controversy
Cravath, Swaine & Moore people
Wilmer Cutler Pickering Hale and Dorr partners

Lloyd Cutler


Joseph Raymond McCarthy () a fost un politician american care a servit ca senator republican al statului Wisconsin din 1947 până la moartea sa în 1957. McCarthy a devenit celebru ca inițiator al campaniei din anii 1950 de combatere a infiltrării vieții publice americane și a instituțiilor americane de către comunism. Această atitudine, cunoscută sub numele de McCarthism, este cunoscută drept cea de-a doua "panică roșie" din istoria Statelor Unite ale Americii.

Note

Nașteri în 1908
Decese în 1957
Romano-catolici americani
Politicieni americani
Războiul Rece

Joseph McCarthy


«Everybody» (en español: «Todo el mundo») es la canción ganadora del Festival de la Canción de Eurovisión 2001, interpretada en inglés por Tanel Padar y Dave Benton representando a Estonia. Fueron acompañados por el grupo 2XL haciendo los coros. La canción fue interpretada en vigésimo lugar en el festival, y al final de las votaciones había recibido 198 puntos, resultando la ganadora de entre 23 participantes.

La letra de la canción es una simple invitación a la fiesta, con el dúo cantando que "todas las noches son viernes noche" ("Every night's a Friday night").

Enlaces externos

 Letra de la canción

Canciones de Eurovisión 2001
Ganadores de Eurovisión
Canciones de Eurovisión de Letonia

Everybody (canción de Tanel Padar y Dave Benton)


උපත්
1948 – ස්වෙට්ලනා සවිට්ස්කායා (Svetlana Savitskaya), සෝවියට් කාන්තා අභ්‍යවකාශගාමීයෙක් සහ ගුවන් නියමුවරියකි.

අගෝස්තු
ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින

අගෝස්තු 8


1998 FIFA Dünya Kupası 10 Haziran-12 Temmuz 1998 tarihleri arasında Fransa'da düzenlenen futbol organizasyonudur. 12 Temmuz 1998 günü oynanan final maçında Brezilya'yı 3-0 ile yenen ev sahibi millî takım Fransa şampiyon olmuştur.

Fransa Dünya Kupası'nın kazanarak Brezilya, Arjantin, Almanya, İtalya, Uruguay ve İngiltere'den sonra bu turnuvayı kazanan 7. takım olma başarısını göstermiştir.

1994 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde düzenlenen 1994 FIFA Dünya Kupası'ndan sonra turnuvanın formatında değişiklik yapılarak katılımcı ülke sayısı 24'ten 32'ye çıkarılmıştır. Böylece 6 gruptan oluşan ve lig usulü oynanan birinci tur maçları 8 gruba çıkarılmıştır. Bu şekilde önceki turnuvalarda en iyi averaja sahip 3. takımlarında gruptan çıkması yerine sadece grupları ilk iki sırada tamamlayan takımların eleme turlarına çıkması kabul edilmiştir.

Kupayı sürpriz bir şekilde 3. bitiren Hırvatistan'ın golcüsü Davor Šuker 6 golle turnuvanın gol kralı olmuştur.

Bu kupa Jamaika, Japonya, Güney Afrika'nın yanı sıra Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nin bölünmesiyle Hırvatistan ve Sırbistan-Karadağ'ın katıldığı ilk turnuva olmuştur. Sırbistan-Karadağ, Yugoslavya ismi ile katılmıştır. Adidas Tricolore turnuvanın resmi maç topu olmuştur.

Stadyumlar
Turnuvada on tane stadyum kullanıldı:

Torbalar

Hakemler

Afrika
  Said Belqola
  Gamal Al-Ghandour
  Lucien Bouchardeau
  Lim Kee Chong
  Ian McLeod

Asya
  Abdul Rahman Al-Zeid
  Ali Bujsaim
  Masayoshi Okada
  Pirom Un-Prasert

Avrupa
  Marc Batta
  Günter Benkö
  Pierluigi Collina
  Hugh Dallas
  Paul Durkin
  José Garcia Aranda
  Bernd Heynemann
  Nikolai Levnikov
  Urs Meier
  Vítor Melo Pereira
  Kim Milton Nielsen
  Rune Pedersen
  László Vagner
  Mario van der Ende
  Ryszard Wójcik

Kuzey Amerika, Orta Amerika ve Karayipler
  Esfandiar Baharmast
  Arturo Brizio Carter
  Ramesh Ramdhan

Okyanusya
  Edward Lennie

Güney Amerika
  Javier Castrilli
  Epifanio González
  Márcio Rezende de Freitas
  Mario Sanchez Yanten
  Alberto Tejada
  John Toro Rendón

Grup aşaması

A Grubu

B Grubu

C Grubu

D Grubu

E Grubu

F Grubu

G Grubu

H Grubu

Eleme aşaması

Son 16

Çeyrek final

Yarı final

Üçüncülük maçı

Final

Kazanan

Ödüller

En İyiler Takımı

İstatistikler

Gol krallığı

6 gol
  Davor Šuker
5 gol
  Gabriel Batistuta
  Christian Vieri

4 gol
  Ronaldo
  Marcelo Salas
  Luis Hernández

3 gol

  Bebeto
  César Sampaio
  Rivaldo

  Thierry Henry
  Oliver Bierhoff

  Jürgen Klinsmann
  Dennis Bergkamp

2 gol

  Ariel Ortega
  Marc Wilmots
  Robert Prosinečki
  Brian Laudrup
  Alan Shearer
  Michael Owen
  Emmanuel Petit
  Lilian Thuram
  Zinedine Zidane

  Roberto Baggio
  Theodore Whitmore
  Ricardo Peláez
  Selahaddin Basir
  Abdülcelil Hadda
  Phillip Cocu
  Ronald de Boer

  Patrick Kluivert
  Viorel Moldovan
  Shaun Bartlett
  Fernando Hierro
  Fernando Morientes
  Slobodan Komljenović

1 gol

  Claudio López
  Mauricio Pineda
  Javier Zanetti
  Andreas Herzog
  Toni Polster
  Ivica Vastić
  Luc Nilis
  Emil Kostadinov
  Patrick Mboma
  Pierre Njanka
  José Luis Sierra
  Léider Preciado
  Robert Jarni
  Mario Stanić
  Goran Vlaović
  Thomas Helveg
  Martin Jørgensen
  Michael Laudrup
  Peter Møller
  Allan Nielsen
  Marc Rieper
  Ebbe Sand
  Darren Anderton
  David Beckham

  Paul Scholes
  Laurent Blanc
  Youri Djorkaeff
  Christophe Dugarry
  Bixente Lizarazu
  David Trezeguet
  Andreas Möller
  Mehdi Mehdevikiya
  Hamid Estili
  Luigi Di Biagio
  Robbie Earle
  Masashi Nakayama
  Cuauhtémoc Blanco
  Alberto García Aspe
  Mustafa Haci
  Edgar Davids
  Marc Overmars
  Pierre van Hooijdonk
  Boudewijn Zenden
  Mutiu Adepoju
  Tijjani Babangida
  Victor Ikpeba
  Garba Lawal
  Sunday Oliseh

  Wilson Oruma
  Dan Eggen
  Håvard Flo
  Tore André Flo
  Kjetil Rekdal
  Celso Ayala
  Miguel Ángel Benítez
  José Cardozo
  Adrian Ilie
  Dan Petrescu
  Sami el-Cabir
  Yusuf es-Saniyan
  Craig Burley
  John Collins
  Benni McCarthy
  Ha Seok-Ju
  Yoo Sang-Chul
  Kiko
  Luis Enrique
  Raúl
  İskender Suveyh
  Brian McBride
  Siniša Mihajlović
  Predrag Mijatović
  Dragan Stojković

Kendi kalesine
  Georgi Baçev (İspanya maçında)
  Youssef Chippo (Norveç maçında)
  Tom Boyd (Brezilya maçında)
  Pierre Issa (Fransa maçında)
  Siniša Mihajlović (Almanya maçında)

Turnuva sıralaması

Ayrıca bakınız
 World Cup 98

Dış bağlantılar
 1998 FIFA Dünya Kupası Istatistikleri Footbalistic
 RSSSF finaller arşivi
 RSSSF elem maçları arşivi
 Fransa 98 Futbol Şampiyonası Hatıra Parası

FIFA Dünya Kupası turnuvaları

1998 FIFA Dünya Kupası