ධර්ම සංගායනා

පළමුවන ධර්ම සංඝායනාව (ක්‍රි.පූ. 5 වන ශතවර්ෂය)

අලං ආවුසො මා සෝචිත්‍ථ, මා පරිද්විත්‍ථ, සුමුත්තා මයං තෙන මහා සමණෙන, උපද්දුතා හොම, ඉදං වො කප්පති ඉදං වො න කප්පතී ති ඉදානි මයං යං ඉච්ඡිස්සාම තං කරිස්සාම යං න ඉච්ඡිස්සාම තං න කරිස්සාමාති...' යනාදි වශයෙන් සුභද්‍ර නම් මහලු පැවිද්දකු විසින් කියන ලද අවිනීත වචන ප්‍රථම ධර්ම සංගීතිය පැවැත්වීමට හේතු වූ බව චුල්ලවග්ගපාලී ආදී ග්‍රන්ථයන්හි සඳහන් වේ.

කවර ආයතනයක වුව ද දීර්ඝකාලීන හා ක්‍රමානුකූ®ල පැවැත්ම සඳහා එහි ප්‍රතිසංස්කරණයන් මෙන්ම ආරක්ෂක විධි විධාන යොදා ගැනීම අත්‍යාවශ්‍ය වේ. බෞද්ධ සාහිත්‍යයෙහි සඳහන් වන ප්‍රථම ධර්ම සංඝායනාවද එවැනි වැඩපිළිවෙළක් ලෙස හැඳින්වීම වඩාත් යෝග්‍ය ය. බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් දේශිත ධර්මය ක්‍රමානුකූලව සකස් කොට එය ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා තබන ලද මූලික පියවර වශයෙන් හැඳින්විය හැකි ප්‍රථම ධර්ම සංඝායනාව වූ කලී ශාසන ඉතිහාසයෙහි දැක්වෙන ආදිම වැදගත් සිද්ධිය යනු ඇත. ශාස්තෘ වියෝවෙන් වැළපෙන භික්ෂූන් වහන්සේ අමතා 'ඇවැත්නි, ශෝක නොකරව්. ඒ මහා ශ්‍රමණයාගෙන් අපි මනාව මිදුනෙමු. මෙය තොපට සුදුසු ය. මෙය තොපට නුසුදුසු යැයි ඔහුගේ නීති රීතිවලින් අපි පීඩා වින්දෙමු. දැන් අපි යමක් කැමැති නම්, එය කරමු' යැයි පැවසූ සුභද්‍ර භික්ෂුවගේ ප්‍රකාශය පමණක්ම මේ සංගීතය පැවැත්වීමට හේතු වී යැයි සිතීම දුෂ්කර ය. මෙය වූ කලී එදා වැඩ සිටි මහාකාශ්‍යප මහරහතන් වහන්සේ ප්‍රධාන ශාසන භාරධාරී මහතෙරවරුන් විසින් දූරදර්ශීව කරන ලද ක්‍රියාවක් ලෙස සැළකීම වඩාත් නිරවද්‍ය ය. දේවදත්ත, ජබ්බග්ගිය, ඡන්න වැනි භික්ෂූන් හා ඔවුන්ගේ අනුගාමිකයන් ද සිටි අතර අගසව් තනතුරු පැවරීමේදී පවා විරුද්ධව නැගී සිටි පිරිසක් එදා සිටි බව පැවසේ. ධම්මපදට්ඨ කථාවේ සඳහන් වන අගසව් වතෙහි මේ පිළිබඳ විස්තරයක් දක්නට ලැබේ. 'බුදුරජාණන් වහන්සේ මුහුණ බලා තනතුරු දෙති' යි භික්ෂූන් වහන්සේ උද්ඝෝෂණය කළ බව එහි සඳහන් වේ. අස්සජී, පුතබ්බසුඛ යන භික්ෂූන් වහන්සේ දෙපළ එසේ ක්‍රියා කළ අය වෙති. එක් අවස්ථාවක ආරාම පිළිබඳ අවුලක් නිසා සැරියුත්, මුගලන් දෙනම පාපී පුද්ගලයෝ භ ප්‍රසිද්ධියේම ප්‍රකාශ කළ බව චුල්ලවග්ග පාලියේ හයවැනි ඛන්ධකයේ සඳහන් වේ. ඇතැම් විචාරකයන්, සංඝායනාවක් පැවැත්වීමට හේතු වූ ඇතැම් කරුණුවල මූල බීජ බුද්ධ කාලයේදීම හටගත්තේ යැයි ඉදිරිපත් කරන මතය, පිළිගත යුතු සත්‍ය එකක් සේ නොපෙනෙයි.

එදා සංඝ සමාජයේ ගෞරව සම්මානයට පාත්‍ර වූ මහා කාශ්‍යප මහ රහතන් වහන්සේ ඇතැම් භික්ෂූන් තුළ පැවැති දුර්මත නිරාකරණය කිරීමටත්, බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් ඒ ඒ අවස්ථාවලදී දේශනා කරන ලද ධර්මය විසිරී ගොස් නා නා වර්ගවලට අයත් මල් රැසක් සේ පැවැති ධර්ම කොට්ඨාස ක්‍රමානුකූලව පිළියෙල කොට බොහෝ කල් පැවැත්මත් සඳහා ධර්ම සංඝායනාවක් පැවැත්වීමට අදහස් කල බව සැලකිය හැකිය. බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිනිවන් පාන්නට පෙර, මහාකාශ්‍යප හිමියන් අමතා පිටක රැස්කොට තබන ලෙස වදාළ බවත්, එය සුරකින ලෙස දෙවියන්ට භාරකළ බවත් අශෝකාවාදනයේ සඳහන් වෙයි. මහා කාශ්‍යප අනුරුද්ධ සහ කාත්‍යායන යන මහා තෙරවරු බුද්ධ වචනය සුරක්ෂිතව ආරක්ෂා කර තැබීමට කතිකා කර ගත් බවත්, ඒ අනුව ආනන්ද මහ තෙරණුවන්ගේද සහාය ලබාගෙන ධර්මය උණපතුරුවල හා සිල්ක් රෙදිවල ලියා තැබූ බවත් චීන බසට පරිවර්තනය කරන ලද පරිනිර්වාණ සූත්‍රයේ සඳහන් වෙයි. කෙසේ වුවද සුභද්‍රගේ ප්‍රකාශය එය කල් පසු නොකොට සිදුකිරීමට හේතු වූවා යැයි නිසැක ය. මෙම කාර්යය සඳහා මහතෙරවරුන් පෙළඹ වූ වෙනත් ඓතිහාසික හා සාමාජික හේතුද තිබිණැයි සැලකීමට කරුණු තිබේ. ඒ අතර සංඝභේදය, දෙවිදත් තෙරුන්ගේ අභියෝග, විවිධ මතධාරී භික්ෂූන් ඇතිවීම පරම්පරා ක්‍රමය, විනය පිළිබඳ මතභේද, ධර්මය ඒකරාශී කිරීම, ධර්ම විනය රැක ගැනීම, යන කරුණු අයත් ය.

බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් පස්වග මහණුන්ගෙන් ආරම්භ කළ භික්ෂූ සමාජයට මුල් අවධියේ දී ඇතුළත් වූයේ ගිහි ජීවිතය කෙරෙහි කලකිරී සැදැහැයෙන් යුතුව පැවිදි වූ අය යි. ඒ පිරිස් විමුක්ති සාධනයටම උනන්දු වූ අය විය. පසුකාලීනව ශාසනයට ඇතුළත් වූ ඇතැම් පිරිස් ඊට වඩා වෙනස් ස්වභාවයක් ඉසිලීය. ජබ්බන්තිය, සත්ත රසවග්ගිය ආදී නම් වලින් හැඳින්වෙන කණ්ඩායම් පසුව බිහි විය. මූලික බුද්ධ වචනයට පටහැනිව ක්‍රියාකළ බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේගේ විසමාචාර ගැන චුල්ලවග්ග හා මහාවග්ග යන විනය ග්‍රන්ථ දෙකේ ද විශේෂයෙන් පාරාජිකා පාලියේ ද සෙසු සුත්‍රාන්තවලද සඳහන් වෙයි. භික්ෂු සමාජයේ සමගිය බිඳී ගිය පළමු අවස්ථාව වුයේ කොසබෑ නුවර ධර්මධර, විනයධර භික්ෂූ කණ්ඩායම් දෙකේ ගැටුමයි. මෙය ධර්ම විනය පිළිබඳ ;පෟද්ගලික අදහස් ඉදිරිපත් කරන්නට බුදුරජාණන් වහන්සේ ජීවමාන සමයේදීම භික්ෂූන් වහන්සේ උත්සාහ කළ අවස්ථාවක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය. දේවදත්ත තෙරුන් විසින් ඇති කරන ලද සංඝ භේදය භික්ෂු සමගිය දෙදරා ගිය තවත් අවස්ථාවකි. පංච වරයක් ඉල්ලීමත් සමග ඇති වූ මෙම ගැටුම නිසා සංඝ සමාජය තුළ ආකූ®ල- ව්‍යාකූල තත්ත්වයක් හටගත් අතර මෙම ප්‍රශ්නය නිරාකරණය කිරීමට අග්‍ර ශ්‍රාවකයන් දෙදෙනා වහන්සේ මුල්ව ක්‍රියා කළ නමුත්, ප්‍රශ්නය එයින් නිම වූයේ යැයි සිතිය නොහැකි ය. විවිධ ලෙස භික්ෂූන් භේද කරමින් බුදුරජාණන් වහන්සේට එරෙහිව දෙව්දත් තෙරුන් ගෙන ගිය මෙම අර්බුදකාරී ක්‍රියා මාර්ගය දෙවිදත් තෙරුන්ගේ අපවත්වීම තෙක්ම පැවතිණැයි සිතිය හැකි ය.

'බුදුරදුන් විසින් දෙසුවා වූ ධර්මය නොයෙක් ජාතියෙ මල් එක මලසුනක සැලුවා සේ ඒ ඒ සත්ත්වයින් උදෙසා දෙසාලූ හෙයින්, දැන් මම ධර්ම සංඝායනාවක් කරවනු කැමැති වෙමි. යනුවෙන්, ධර්මය විසිර පැවැති බැවින් ඒකරාශි කිරීමේ අරමුණින් මහා කාශ්‍යප මාහිමියන් විසින් ධර්ම සංඝායනාවක් පැවැත්වීමට සූදානම් වූ බව කියැවෙයි. දී. නී. සංගීති සූත්‍රයේ සඳහන් පරිදි විවිධ ආගම් දර්ශනවල ශාස්තෘවරයා ඇවෑමෙන් පසු ඒ ඒ ශ්‍රාවක පිරිස් අතර බොහෝ අර්බුදකාරී තත්ත්වය හට ගැනිණි.

ඒ බව දැනගත් සැරියුත් මහ තෙරණුවෝ භික්‍ෂූන් වහන්සේ අමතා, තථාගතයන් වහන්සේ විසින් දේශිත ස්වාක්ඛාත වූ - නෛර්යාණික වූ සද්ධර්මය බොහෝ ජනයාගේ හිත සුව පිණිසත්, ශාසනයේ පැවැත්ම පිණිසත් සංගායනා කළ යුතු බව පෙන්වා දෙති. විවාද නොකළ යුතු බවත් උන් වහන්සේ පවසති. ඉන් පසුව සැරියුත් තෙරණුවෝ අංගුත්තර නිකායේ ධර්මය සංග්‍රහ වී ඇති ආකාරයට සංඛ්‍යා වශයෙන් දහස දක්වා ධර්මය සංගායනා කළහ. උන් වහන්සේ ධර්මය සංගායනා කළ අන්දම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ප්‍රශංසාවට ලක් විය.

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඇවෑමෙන් පිළිසරණ කොට පැවතිය යුතු එක් භික්‍ෂුවක් හෝ උන් වහන්සේ විසින් පත් කොට නැති බවත්, ඒ අනුව තම ශාස්තෘවරයාගේ සම තත්ත්වයෙහිලා සැලකෙන ධර්ම විනය ආරක්ෂා කර තැබීම සඳහා ධර්ම සංගායනාවක් වැනි ඉක්මන් පියවරක් ගැනීමේ අවශ්‍යතාව ශාසන භාරධාරී මහ තෙරවරුන් තුළ තිබුණා විය හැකි බව ගෝපක මොග්ගල්ලාන සූත්‍රයට අයත් කරුණු වලින් සනාථ වෙයි.

සංගායනාවක් පැවැත්වීමට සංඝ සම්මතය ලැබූ මහා කාශ්‍යාප තෙරුන් වහන්සේ විසින් සංගායනාව සඳහා සුදුසු රහතන් වහන්සේ හාරසිය අනූනම නමක් (499) තෝරා ගන්නා ලදී. ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ සංගායනාවට අත්‍යවශ්‍ය තෙරනමක් විය. එසේ වුවත් ඒ වන විට රහත් නොවී සිටි උන් වහන්සේ තමන් විසින්ම තෝරා ගනු ලැබීමෙන් තමන් පක්ෂ භජනය කළේ යැයි චෝදනාවක් නැගීමට ඉඩ තිබුණු බව උන්වහන්සේට වැටහිණි. මහා කාශ්‍යප හාමුදුරුවෝ එම චෝදනාවෙන් මිදී සංඝයා වහන්සේගේ කැමැත්තෙන්ම ආනන්ද තෙරුන් පත්කර ගැනීමට ඉඩ තබා එක් නමක් අඩුවෙන් පන්සිය නමක් තෝරා ගත්තේය.

සංඝයාගේම කැමැත්තෙන් ආනන්ද හාමුදුරුවන් වහන්සේ මේ සඳහා තෝරා ගැනුණු අතර උන් වහන්සේද සංගායනා දිනට පෙර දින අරහත් ඵලයට පැමිණි නිසා රහතන් වහන්සේ පන්සිය නමකගේ සහභාගිත්වයෙන්ම සංගායනාව පැවැත්වීමට කටයුතු සංවිධානය විය.

එළැඹි වස් කාලය තුළ දීම සංගායනාව පැවැත්වීමට තීරණය විය. සංගායනාව පැවැත්වීමේ දී අජාසත් රජුගේ ආරක්ෂාව ලැබෙන හෙයින්, රජගහනුවර සප්ත පර්ණි ගුහා දිවාරයෙහි එය සිදු කිරීමට මහා කාශ්‍යප හිමියන් විසින් තීරණය කරන ලද අතර, රජගහනුවරම එය පැවැත්වීමට හේතු වූ කරුණු අතර රාජකීය බලය හා ආරක්ෂාව ලබා ගැනීමේ අවශ්‍යතාව ද එක් හේතුවක් විය. එමෙන්ම අජාසත් රජු දවස වන විට අන්‍ය බෞද්ධ රාජධානි බොහෝ දුරට පිරිහී තිබීමත් රජගහනුවර පමණක් තරමක් සමෘද්ධිමත්ව පැවැතීමත් නිසා රජගහනුවරම මේ සඳහා තෝරා ගත් බවත්, සමහර උගතුන්ගේ මතය යි. නිකිණි මස අව දියවක් දා සප්ත පර්ණි ගුහාද්වාරයෙහි අජාසත් රජු විසින් කරවන ලද මණ්ඩළපයට භික්ෂූන් වහන්සේ රැස්වූහ. ආනන්ද හාමුදුරුවන් වහන්සේටද අසුනක් තබා අනෙක් හාමුදුරුවන් වහන්සේ අසුන් ගත්හ. ආනන්ද හාමුදුරුවන් වහන්සේ එදින අලුයම රහත් බව ලබා සභා ගැබට පැමිණ අසුන් ගත්හ. ඉක්බිති මහා කාශ්‍යප හාමුදුරුවෝ 'සුනාථ මේ ආවුසො සංඝො යදි සංඝස්ස පත්තකල්ලං, අහං උපාලිං විනයං පුච්ජෙය්‍යං...' යනුවෙන් සංඝයාට දන්වා, පළමුවම උපාලි හිමියන්ගෙන් විනය ප්‍රශ්න විචාලහ. නිදාන, පුග්ගල, වස්තු, ප්‍රඥප්ති, අනුප්‍රඥප්ති, ආපත්ති, අනාපත්ති ආදී සියුම් විස්තර සහිතව භික්ෂු, භික්ෂුණි, ප්‍රාතිමෝක්ෂ, ශික්ෂාපද සියල්ලම පුච්ඡා විස්සජ්ජන ක්‍ර‍්‍රමයෙන් විනය සංගායනා කළහ.

ඉන් අනතුරුව ධර්ම සංගායනා කිරීම ආරම්භ කරන ලදී. එහිදී පංච නිකායම සංගායනා කැරිණි.

සූත්‍ර පිටකයෙහිම අභිධර්මයට අයත් කරුණු ඇතුළත්ව පැවැති නිසා අභිධර්මය ද සංගායනා වූ බව තේරුම් ගත හැකිය. ධර්ම විනය යන්නෙන් අභිධර්මය ද ඇතුළුව මුළු බුද්ධ දේශනාවම ගැනෙන බව සුමංගල විලාසිනී අටුවාවේ බුද්ධඝෝෂ හිමියෝ සඳහන් කරති.

ගුණ නුවණින් වැඩිහිටි ථෙරවරුන් විසින් පවත්වන ලද හෙයින් ඊට ථෙරවාද යන නම යෙදුණු බව දීපවංශයයෙහි සඳහන් වෙයි.

සංගායනාව අවසානයේ දී ආනන්ද හාමුදුරුවන් වහන්සේ; ඛුද්දානුඛුද්දක ශික්ෂාපද බැහැර කිරීමට බුදුරජාණන් වහන්සේ අවසර දුන් බව මහා සංඝයා වහන්සේ ඉදිරියේ ප්‍රකාශ කළහ. ඉක්බිති මේ පිළිබඳ ඇති වූ විවාදයේදී කුඩා අනු කුඩා ශික්ෂාපද කවරේදැයි බුදුහාමුදුරුවන් වහන්සේගෙන් අසා දැන නොගත් බැවින්, ස්ථවිර භික්ෂූහු ආනන්ද හිමියන්ට කරුණු පහකින් දොස් පැවරූහ.

ආනන්ද හිමියන් වෙත ඉදිරිපත් කරන ලද මේ චෝදනා කිසිවකට උන්වහන්සේ වැරැදි කරු නොවන බවත් සංගීතිකාරක මහ තෙරුන් වහන්සේ කෙරෙහි ගෞරවයෙන් ඒ සියල්ල පිළිගන්නා බවත් ආනන්ද හිමියෝ පැවසූහ.

සංගායනාව අවසානයේ ස්ථාවර කරගත් ධර්මය, පසුකාලීන ජනතාවගේ ප්‍රයෝජනය සඳහා ආරක්ෂා කර තැබීමට මෙහි දී පියවර ගෙන ඇත.

ඒ සඳහා එක් එක් ධර්ම කොටස් ආරක්ෂා කොට පවත්වා ගෙන යෑම සඳහා එක් එක් භික්ෂු පරම්පරාවලට පවරන ලදී.

ඒ නිසාම මෙම ප්‍රථම ධර්ම සංගීතිය ධර්මයෙහි පවිත්‍රත්වයට හා බුදු සසුනේ ස්ථාවර භාවයට ද අතිශයින් ඉවහල් වූ බව සඳහන් කළ හැකිය.

දෙවන ධර්ම සංඝායනාව (ක්‍රි.පූ. 4 වන ශතවර්ෂය)

සමහරක් භික්ෂුන් වහනසේලා විනය නීති ලිහිල් කර ගැනීම හේතුවෙන් හටගත් මතභේදය නිසා දෙවන ධර්ම සංඝායනාව වෛශාලීයේදී පැවැත්විය. දෙවන ධර්ම සංඝායනාවේදී, පළමු ධර්ම සංඝායනාවේ විනය නීති උපුටා දක්වමින් මෙම විනය නීති ලිහිල් කිරීම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දේශනාවලට විරුද්ධ බව ඔප්පු කෙ‍රිණි.

සිව්වන ධර්ම සංගායනාව
සිව්වන ධර්ම සංගායනා කැඳවා ඇත්තේ කාශ්මීරයේ කණිෂ්ක අධිරාජයාගේ සමයේය. අවුරුදු 200කට පෙර ලංකාවේ ථේරවාද බෞද්ධාගම වෙනුවෙන් සිව්වන ධර්ම සංගායනා පවත්වා තිබිනි. එබැවින් සිව්වන ධර්ම සංගායනා කාශ්මීරයෙත් ලංකාවේත් බිහි වී තිබිනි.

කාශ්මීරයේ සිව්වන ධර්ම සංගායනා වෙනුවෙන් කණිෂ්ක අධිරාජයා 500 නමක් ස්වාමීන් වහන්සේලා වැඩම කොට අභිධර්මය පිලිබඳව සවිස්තරාත්මක විවරණයක් කර ඇති බව සඳහන් වේ. 500 නමක් ස්වාමීන් වහන්සේලා මෙහෙයවන ලද්දේ වාසුමිත්‍ය නම් ස්වාමීන් වහන්සේ විසින්ය. මෙම සිව්වන ධර්ම සංගායනාව තුලදී ලක්ෂ තුනක ශ්ලෝක එකතුවක් සහ මිලියන නවයක ප්‍රකාශයන්ගේ එකතුවක් තිබින ලදී. මෙය සම්පූර්ණ කිරීම සඳහා අවුරුදු 12ක් ගත වී ඇති බව සඳහන් වේ. මෙම සංගායනාව ප්‍රධාන කටයුත්ත වූයේ මහා විභාෂ නම් අති විශාල ප්‍රකාශනයන් සම්පාදනය කිරීමයි. මෙය සර්වාස්තිවාදින් අභිධර්මයේ සවිස්තරාත්මක සම්පාදනය කිරීමකි.

බොහෝ උගතුන් විශ්වාස කරනුයේ සර්වාස්තිවාදින් ලිපි පෙලේ භාෂාවල බොහෝ සේ වෙනස්කම් කෙරී ඇති බවටය. මෙය සිදුවී ඇත්තේ එම කෘතින් සංස්කෘතික භාෂාවල පරිවර්ථනය කිරීමෙන්ය. සංස්කෘතික භාෂාව එවකට සැලකුවේ බ්‍රාහ්මන කුලයේ විශිශ්ඨතම භාෂාවක් ලෙසය. එම නිසා මෙම පරිවර්ථනය ඉතා අනගි කොට සැලකුවේය. ඒ වාගේම බුද්ධාගම බොහෝ ඉන්දියානුවන් තුල ප්‍රචලිත කිරීමට මෙමෙ පරිවර්තනය ඉවහල් විය. බොහෝ බෞද්ධ උගතුන්ගේ ප්‍රකාශයන්   සංස්කෟතික භාෂාවෙන් ලියවන ලදී. එහොත් බොහෝ දෙනා මෙයට විරුද්ධ වූයේ බුදුන් වහන්සේ දේශනා කර ඇති ලෙස බෞද්ධාගම කාටත් කියවා තේරුම් ගත හැකි භාෂාවකින් තිබිය යුතු නිසාවෙන්ය. කෙසේ නමුත් කාලයාගේ ඇවෑමෙන් ථේරවාදී ධර්ම ග්‍රන්ථ පාලියෙන් ලියවෙන්නට පටන් ගැනුනේය.

ථේරවාදී පුනරුදය (ක්‍රි.ව. 11 වන සියවස)

11 වන සියවසේදී මුස්ලිම් ආගමේ ආක්‍රමණයත් සමග ඉන්දියාවේ මහායාන ධර්මය පිරිහීමට ලක් විනි.  ශ්‍රි ලංකාවේ භූගෝලීය පිහිටීමත් සමග ථේරවාද ධර්මය එම ප්‍රදේශයේ ව්‍යාප්ත විය.
වර්ෂ 1044 සි 1077 දක්වා බුරුම අධිරාජ්‍යය පිහිටවූ අනව්රථ නම් රජුගේ සමයේ ථේරවාද ධර්මය බුරුමය පුරාවටම ප්‍රචලිත කෙරුනි. එම නිසා බෞද්ධ පන්සල් බොහෝමයක් පගන් නගරයේ 11වැනි සියවසේ සිට 13 න් වැනි සියවස තෙක් බිහි විය. 2000කට අධික පන්සල් ප්‍රමාණයක් තවමත් එම රටේ පවතී. බුරුම ජන  කොට්ටාශයේ පිරිහීමත් සමග සහ 1287 පගන් නගරය මොන්ගෝලියානුවන් අත්පත් කිරීමත් සමග වුවත් ථේරවාද ධර්මය ප්‍රචලිත වීමට පටන් ගැනිණි.
13 වන සියවසේදී මහද්වීපයේ ලාඕස් සහ කැම්බෝජියාව වැනි අනෙකුත් දේශයන් තුළත් ථේරවාද බුදු දහම පැතිරී ගියේය. එනමුත් 14වැනි සියවසේදී ඉස්ලාම් ආගමේ ආභාෂය මැලේසියාව' ඉන්දුනීසියාව සහ පිලිපීනය ඇතුළු රටවල් කීපයකම පැතිරුනි.
කෙසේ නමුත් 1966දී සුහර්තෝ පාලනය පිබිදෙනවාත් සමග බෞද්ධාගම ඉන්දුනීසියාවේ නැවතත් පුනරදය විය. වර්තමානයේ මිලියන 10 ට වඩා බෞද්ධයින් පිරිසක් ඉන්දුනීසියාවේ වාසය කරන බව සඳහන් වේ. ඒ බොහෝ දෙනා චීන කුල පරම්පරාවක් ඇති අය වේ.

ලක්දිව බුද්ධාගමේ ඉතිහාසය

මහින්දාගමනය ස‍හ මිහිඳු හිමියන්

බුද්ධ වර්ෂ 236 වැන්නේ පොසොන් පසළොස්වක පෝ දින මිහිඳු මාහිමියන් වහන්සේ ප‍්‍රමුඛ ධර්මදූත පිරිසේ රජරට රජතුමා මිහින්තලේදී හමුවිය. මහින්දාගමනයෙන් සමාජ විපර්යාසයක්, ආධ්‍යාත්මික විප්ලවයක් මෙන් ම චින්තන ප‍්‍රබෝධයක් ද ඇති විය. අනුරාධපුර මිහින්තලා පව්වෙන් පැන නැඟී ශ‍්‍රී ලංකාවේ දස දිසාවට පැතිර ගිය නිර්මල බොදු දහම නිසා තිස්ස රජු ඇතුළු රටවැස්සෝ බෞද්ධයන් බවට පත්වූහ. මින් සිංහල සංස්කෘතිය හා බෞද්ධ සංස්කෘතිය මිශ්‍රව තනි සංස්කෘතියක් බිහිවීම ඇරඹිනි.

ලංකාද්වීපය නව බොදු සංස්කෘතියකට අනුව හැඩගැසුණේ අනුබුදු මිහිඳු මාහිමියන්ගේ ලංකාගමනය නිසයි. පොසොන් පුර පොහෝ දිනක සිදුවූ මෙම සුවිශේෂ ඓතිහාසික සිදුවීම නිසා ලාංකිකයෝ අභිමානවත් සංස්කෘතියකට උරුමකම් කීමට සමත්ව සිටිති.

අනුබුදු මිහිඳු මාහිමියන් සිරිලකට වැඩම කිරීමට පෙර මෙරට වැසියෝ විවිධ මිසදිටු ඇදහීම්වල නියුතු වූහ. ගස් ගල් පර්වත අව් වැසි සුළඟාදී ස්වභාවික වස්තු මෙන්ම යක්ෂ හා නාග වන්දනාව, මළවුන් ඇදහීම, දෙවියන් ඇදහීම ආදී වත්පිළිවෙත්හි ලක්වැසියෝ නිරතව සිටි බව මහාවංශය හා දීපවංශය යන වංශකතාවන්හි සඳහන් වෙයි.

භාරතයේ රජකළ ධර්මාශෝක රජු දිග්විජය ප‍්‍රතිපත්තිය අත්හැර ධර්ම විජය ප‍්‍රතිපත්තිය අනුගමනය කිරීමත් සමඟ රජු බුදුදහමට අනුව කි‍්‍රයා කරන දැහැමි රජෙක් බවට පත්විය. තෙවැනි ධර්ම සංගායනාව පැවැත්වූ රජු ශාසනික පාරිශුද්ධිය ඇති කළේය. අසූහාර දහසක් වෙහෙර විහාර ඉදිකළේය. තම දුවත් පුතාත් පැවිදි කළේය. රටවල් නවයකට ධර්ම දූත පිරිස් පිටත්කර යැවීය. ඒ අනුව ලක්දිවට එවන ලද්දේ මිහිඳු මාහිමියන් ඇතුළු ඉත්තිය, උත්තිය, සම්බල, භද්දසාල, සුමන සාමණේර, භණ්ඩුක උපාසක යන දූත පිරිසයි.

පොසොන් පුර පොහෝ දිනය ලක්දිවට මිහිඳු මාහිමියන් ඇතුළු දූත පිරිස පැමිණෙන විට ලක්දිව රජ කළ දෙවනපෑතිස් රජු මුව දඩයමෙහි නිරතව සිටියේය. රටවැසියන් ද පොසොන් සැණකෙළියෙහි නිරතව සිටි බව සඳහන් වේ. එහිදී අනුබුදු මිහිඳු මාහිමියෝ රජු අමතා

සමණාමයං මහාරාජ – ධර්ම රාජස්ස සාවකා
තමේව අනුකම්පාය – ජම්බුදීපා ඉදාගත

යන ගාථාව ප‍්‍රකාශ කළහ. එහි අර්ථය වන්නේ "මහරජ අපි ධර්ම රාජයාණන් වහන්සේගේ ශ‍්‍රාවකයෝ වෙමු. ඔබ කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් දඹදිව සිට මෙහි ආවෙමු" යනුයි.

එහිදී රජු අනුබුදු මාහිමියන් කෙරෙහි පැහැදීමට පත්වූ අතර තම අත තිබූ දුනු ඊතල පසෙකලා උන්වහන්සේට වන්දනා කළේය. පසුව අනුබුදු මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ එහි තිබූ අඹ ගස මුල් කරගනිමින් රජුගේ බුද්ධිය විමසීම සඳහා ප‍්‍රශ්නාවලියක් හා රජුගේ ඥාතීන් පිළිබඳව ප‍්‍රශ්නාවලියක් ද විමසූහ. එයට නිසි පිළිතුරු දුන් රජු තම බුද්ධි මහිමය ප‍්‍රකට කළේය. රජුගේ පුළුල් ඤාණය පිළිබඳ වටහාගත් අනුබුදු මිහිඳු මාහිමියෝ පසුදින රජු ඇතුළු පිරිසට චුල්ලහත්ථිපදෝපම සූත‍්‍රයෙන් දම් දෙසූහ. රජු ඇතුළු පිරිස ධර්ම ඤාණය ලබාගත් අතර පසුව සමචිත්තපරියාය, ආදිත්තපරියාය, දේවදූත, විමානවත්ථු, පේතවත්ථු, සච්චසංයුක්ත ආදී සූත‍්‍ර දේශනා රැසක් ලක්වැසියන්ට දේශනා කළහ.

දෙවනපෑතිස් රජුගේ අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ සිටි අරිට්ඨ ඇමැතියා පැවිදි වීමත් සමඟ ලාංකීය භික්ෂු සසුන ද සංඝමිත්තා ගමනයෙන් පසු අනුලා දේවිය ඇතුළු කාන්තාවන් පැවිදිවීමත් සමඟ ලාංකීය භික්ෂූණී සසුන ද ආරම්භ විය. ලක්දිව දස දෙස වෙහෙර විහාර ආරාම ගොඩනැඟෙන්නට වූ අතර ඒ තුළින් පන්සිල් සුරකින ජන සමාජයක් මෙරට බිහිවිය. ගස්, ගල්, පර්වත, මළවුන් ආදී මිථ්‍යා වැඳුම් පිදුම් වෙනුවට තෙරුවන් වන්දනා චෛත්‍ය හා බෝධි වන්දනා දෙවියන්ට හා මළවුන්ට පිංදීම් වැනි සමිදිටු වැඳුම් පිදුම් ක‍්‍රම බිහිවිය.

ගමයි පන්සලයි වැවයි දාගැබ යන තේමාවට අනුව බෞද්ධ ජන සමාජයක් බිහිවිය. පංච දුෂ්චරිත කි‍්‍රයා අතහැර තම දිවි පැවැත්ම සඳහා බුදුරදුන් අනුදත් පංචසීලය සුරකින ආර්ථික පිළිවෙත් අනුගමනය කරමින් කෘෂිකාර්මික දිවිපෙවෙතකට ලක්වැසියෝ හුරුපුරුදු වූහ.

ගමේ පන්සල මුල්කරගත් අධ්‍යාපන ක‍්‍රමයක් මෙරට බිහිවූ අතර පිරිවෙන් අධ්‍යාපන ක‍්‍රමයක් ද ඇතිවිය. බුත්සරණ, අමාවතුර, ජාතක පොත, සද්ධර්මරත්නාවලිය ආදී වටිනා කෘති රැසක්ම රචනා වූයේ එහි ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙසයි. අනුරපුර මහා විහාරය ඉදිකිරීමෙන් පසු නව ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පද බිහිවන්නට විය. තවද මහින්දාගමනයේ ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස සිදුවූ සංඝමිත්තා ගමනයත් සමඟ දහ අට කුලයක කලා ශිල්පීහු ලක්දිවට පැමිණියහ. ඔවුහු ලක්දිව දස දෙස ගෘහ නිර්මාණ කැටයම් චිත‍්‍ර මූර්ති ආදී කලා කෘති බිහිකළහ. ලෝවාමහාපාය, සඳකඩපහන, සමාධි බුදුපිළිමය ආදී ශිල්ප දෙස බලනවිට ලොව මවිතයට පත් කළ නිර්මාණ සිරිලක බිහිවී ඇත.

මිනිස් සමාජයේ අධ්‍යාත්මික ගුණ වගාවෙහි පුළුල් ප‍්‍රගතියක් ඇතිවන්නට විය. රටවැසියෝ මෙන්ම රාජ්‍ය නායකයින් ද නිති පන්සිල් පොහොය අටසිල් රැකීමට පුරුදු වූහ. තම රාජ්‍යත්වය ශ‍්‍රී මා බෝධිය, දළදා වහන්සේ වැනි පූජනීය වස්තූන්ට පූජා කරන්නට වූහ. රාජ්‍ය පාලකයා යනු දසරාජ ධර්මයෙන් රට පාලනය කරන බෝධිසත්වයෙකු ලෙස ද හැඳින්විය. ලක් වැසියන්ටම ආදර්ශයක් වනසේ කටයුතු කළ රජවරු තම නම් ද බෞද්ධ නම් බවට පත්කරගනු ලැබූහ. සද්ධාතිස්ස, කාශ්‍යප, මුගලන්, ධාතුසේන, මිහිඳු, සිරිසඟබෝ, බුද්ධදාස ආදී රාජ්‍ය නම්වලින් ඒ බව පැහැදිලි වෙයි.

මුළු මහත් සමාජයම ගිහි පැවිදි වශයෙන් කොටස් දෙකක් වශයෙන් ආධ්‍යාත්මික ප‍්‍රගතිය අනුව වෙන් කෙරුණු අතර එය භික්ෂු භික්ෂුණී උපාසක උපාසිකා යනුවෙන් සිව්වනක් පිරිසක් බවට ද පත්වූහ. ලක්දිව දස දෙස වෙහෙර විහාර ඉදිවූ අතර ඒ අනුව ලක්ජන සමාජය දැහැමි බොදු සමාජයක් බවට පත්විය.

අනුරාධපුර යුගයේ රජකම්කළ බොහෝ රජවරු අවිහිංසාවාදී බෝසත් ප‍්‍රතිපත්ති අනුගමනය කළ අතර පොළොන්නරුව, දඹදෙණිය, කෝට්ටේ ආදී යුගවලදී ද එබඳු බෝසත් රජවරු බිහිවන්නට වූහ. ඇතැම් අවස්ථාවල පරසතුරු උපද්‍රව මෙරටට ඇතිවූ අතර එහිදී සම්බුදුරදුන්ගේ පාත‍්‍ර ධාතුවත්, දළදා වහන්සේත් රැක ගැනීමට දිවි හිමියෙන් රජවරු කි‍්‍රයා කළහ. මෙරට රාජ්‍යත්වය ලැබීමේ ප‍්‍රධාන සංකේත බවට පත්වූයේ පාත‍්‍ර ධාතුව සහ දළදා වහන්සේය.

පොසොන් පුර පොහෝදා සිදුවූ මහින්දාගමනය නිසා බෞද්ධ ලෝකයේ කේන්ද්‍රස්ථානය ලෙසද අප රට පත්වූ අතර විදේශීය ආක‍්‍රමණ හේතුවෙන් අද ඇතැම් වෙනස්කම් ඇති වුවද තවමත් අප රට බෞද්ධ රටක් ලෙසම ආගමට දහමට ලැදි ජනසමාජයක් පවතී. අනුබුදු මිහිඳු මාහිමියන්ගේ ලංකා ගමනය සිහිකරමින් පොසොන් පුර පොහෝදා මුළු මහත් සිරිලක පුරා සීල සමාදාන, බුද්ධ පූජා හා බෝධි පූජා, තොරන්, දන්සැල්, පෙරහර, වැඩිහිටි උපස්ථාන, වන්දනා ගමන්, දානමය පිංකම් ආදිය පැවැත්වෙයි.

හම්බන්තොට සිංහගිරි විහාරාධිපති
සූරියවැව ජාතික පාසලේ ආචාර්ය
බොදු සංරක්ෂණ පදනමේ සභාපති
විතාරන්දෙණියේ වජිරවංශ හිමි

භික්‍ෂුණී ශාසනය

මහා ප්‍රජාපතී මෙහෙණීන් වහන්සේ බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් කමටහන් ගෙන විදසුන් වඩා රහත් වූහ. ඒ සමඟ සසුන් ගත වූ සෙසු මෙහෙණින් වහන්සේ ද පසුව රහත් වූහ. මේ කාලයේ දී දඹදිව විසූ විවිධ තරාතිරම්වල කාන්තාවෝ සසුන් ගත වූහ. අවුරුදු දෙකක් පමණ ශික්‍ෂා සමාදන්ව ඒවා ආරක්‍ෂා කිරීමෙන් සිකමානා නමින් හඳුන්වන සාමණේරවරියකට උපසම්පදාව ලබා ගත හැකි විය.

බුදුරජාණන් වහන්සේ ජීවමාන කාලයේදීම කාන්තාවෝ සසුන් ගත වී මහණදම් පිරීමට කැමැත්ත දැක් වූවා ය. සුද්ධෝධන මහ රජ තුමාගේ අභාවයෙන් පසු යශෝධරා දේවිය පැවිදි බව ලබා ගැනීමට උත්සාහ කළා ය. එම අවස්ථාවේ දී මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමී, දියණියනි! මම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ මවු බවට පත්වීමි. ඒ මටත් තෙවරක් ඉල්ලා සිටියත් උතුම් පැවිද්ද නොලැබිණි. මම ගොස් පළමුව කෙසේ හෝ පැවිද්ද ලබන්නෙමි. ඔබ පසුව පැවිදි වුව මැනවයි කීවා ය.

මේ කාලයේ දී ශාක්‍ය සහ කෝලිය දෙවංශය අතර යුද ගැටුමක් ආරම්භ විය. එම අවස්ථාවේ දී බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙ පිරිස අතරට පැමිණ දහම් දෙසූහ. ඒ සද්ධර්මය ඇසීමෙන් ශාක්‍ය වංශික කුමාරයෝ පන්සියයක් දෙනා සසුන් ගත වූහ. අනතුරුව ඒ ශාක්‍ය කුමාරයන්ගේ භාර්යාවෝ ද සසුන් ගතවීමට කැමැත්ත දක්වා මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමී දේවීය සමඟ බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩ වසන නීග්‍රෝධාරාමයට ගොස් උන්වහන්සේගෙන් පැවිදි වීමට අවසර පැතුවා ය.

එම කාලය භික්‍ෂුණී ශාසනය ආරම්භ කිරීමට තරම් සුදුසු කාලයක් නොවූ බැවින් බුදුරජාණන් වහන්සේ ඔවුන්ගේ ඉල්ලීම ප්‍රතික්‍ෂේප කළහ. එයින් අධෛර්යට පත් නොවූ මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමිය ඇතුළු පිරිස කහවත් හැඳ බෞද්ධ පිළිවෙත් අනුගමනය කරමින් වාසය කළා ය.

බුදුරජාණන් වහන්සේ පස් වන වස විශාලා මහනුවර කූඨාගාර ශාලාවෙහි වැඩ වාසය කරමින් සිටියහ. එම අවස්ථාවේ දී මහාප්‍රජාපතී ගෝතමිය ඇතුළු පිරිස විශාලා මහනුවරට ගොස් ආනන්ද හාමුදුරුවන් හමුව ඔවුහු පැවිදි වීමේ අපේක්‍ෂාවෙන් එහි පැමිණි බව උන්වහන්සේට දැන්වූහ. එවිට ආනන්ද හිමියෝ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණ භාග්‍යවත් වූ බුදුරජාණන් වහන්ස!

යම් ස්ත්‍රියක් මේ සසුනේ පැවිදිව විදසුන් වඩයි නම් සෝවාන් ආදී මඟඵලයන්ට පැමිණිය හැකි නොවන්නේ දැයි විමසූහ. එවිට බුදුරජාණන් වහන්සේ, ආනන්දයනි! යම් ස්ත්‍රියක් පැවිදිව වීර්ය වඩන්නේ නම් ඇයගේ ස්ත්‍රී බව මඟඵල ලබන්නට බාධාවක් නොවේ යැයි වදාළහ. එසේ වී නම් ස්වාමීනී! ස්ත්‍රී වර්ගයාගේ යහපත පිණිස ස්ත්‍රීන්ට පැවිද්ද ලබා ගැනීමට අවසර දෙන සේක්වා! ඔබ වහන්සේගේ සුළු මව් වූ මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමිය පන්සියයක් කුමාරිකාවන් සමග පැමිණ සිටී. ඔවුන්ට පැවිද්ද හා උපසම්පදාව ලබා දෙන සේක්වායි ආනන්ද හිමියෝ ඉල්ලා සිටියහ. එසේය ආනන්දය!

එසේ නම් ඔවුන් පෙර බුදුවරයන්ගේ දවස ශ්‍රාවිකාවන් පිළිගත් ගුණධර්ම අට පිළිපැදිය යුතු ය.ඒ ගුණධර්ම අට පිළිගැනීමෙන් ම ඇයට මහණ උපසම්පදාව පිහිටන්නේ යැයි බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාළහ. එයින් පසු මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමී ඇතුළු කාන්තාවෝ බුදුරජාණන් වහන්සේ පැන වූ ගරු ධර්ම අට පිළිගත්හ. එයට ඔවුන්ට පැවිද්ද උපසම්පදාව විය. මෙය කාන්තාවන් ගේ පැවිදිවීමේ ආරම්භයයි.

මහා ප්‍රජාපතී මෙහෙණීන් වහන්සේ බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් කමටහන් ගෙන විදසුන් වඩා රහත් වූහ. ඒ සමඟ සසුන් ගත වූ සෙසු මෙහෙණින් වහන්සේ ද පසුව රහත් වූහ. මහා ප්‍රජාපතී රහත් මෙහෙණිය අනෙක් රහත් භික්‍ෂුණීන් වහන්සේ අතරින් අග තනතුරට පත් වූවා ය. මේ කාලයේ දී දඹදිව විසූ විවිධ තරාතිරම්වල කාන්තාවෝ සසුන් ගත වූහ. අවුරුදු දෙකක් පමණ ශික්‍ෂාවන් සමාදන්ව ඒවා ආරක්‍ෂාකිරීමෙන් සිකමානා නමින් හඳුන්වන සාමණේරවරියකට උපසම්පදාව ලබා ගත හැකි විය. එය ලබාගත යුත්තේ භික්‍ෂු භික්‍ෂුණී සංඝයා ඉදිරියේ ය. නවක භික්‍ෂූණීන් ආචාර්ය උපාධ්‍යාය භික්‍ෂුණීන් ඇසුරෙහි දෑ අවුරුද්දක් ශාසනික ප්‍රතිපදා ප්‍රගුණ කළ යුතු ය.

භික්‍ෂුණීන් ගේ එදිනෙදා කටයුතු සමාජයේ ප්‍රසාදයට හේතුවන පිණිස විනය ශික්‍ෂාවන් තුන්සිය පහක් බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් පැන වූ සේක. භික්‍ෂුණීන් සඳහා භික්‍ෂුණී ප්‍රාති මෝක්ෂයද වදාළහ. මෙහෙණි සස්න ක්‍රමයෙන් දියුණු වී භික්‍ෂුණීන් වහන්සේ භික්‍ෂූන් ලත් වරප්‍රසාද ද ලබා ගත්හ. ඒ අනුව ඛේමා, උප්පලවන්නා භික්‍ෂුණී ශාසනයේ අග්‍ර ශ්‍රාවිකාවෝ වූවා ය. පටාචාරා තෙරණිය විනය ධර තනතුර ලැබුවා ය. මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමී රහත් මෙහෙණින් වහන්සේ එක්සිය විසි වසක් ආයු වැළඳූහ. අවසානයේ දී පිරිනිවන් පෑමට මට අවසර දුන මැනවි යනුවෙන් ඉල්ලා සිටියා ය.

ලක්දිව භික්‍ෂුණී ශාසනය

මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ විමාන වත්ථු, පේත වත්ථු ආශ්‍රයෙන් රජතුමා ඇතුළු පිරිසට දහම් දෙසූහ. එම ධර්මය ඇසීමෙන් මහානාග යුවරජතුමාගේ බිසව වූ අනුලා දේවිය සෝවාන් වූවා ය. එයින් පසු අනුලා දේවිය තමන් පැවිදි කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියා ය.

එවිට මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේ කාන්තාවන් පැවිදි කිරීමට තමාට අවසර නැති බවත්, ඒ සඳහා තමාගේ සොහොයුරිය වූ සංඝමිත්තා තෙරණිය මෙහි කැඳවන බවත් ප්‍රකාශ කළහ. ඒ අනුව මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේ සංඝමිත්තා තෙරණිය ලක්දිවට එවන ලෙස දන්වා අරිට්ඨ ඇමැති අත අශෝක රජතුමාට සන්දේශයක් යැවූහ. ඒ බව මහාවංශය මෙසේ සඳහන් කරයි. "රාජ ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්ස! නුඹ වහන්සේ ගේ යහළු රාජාණන් සහෝදරයාණන් ගේ දේවී තොමෝ පැවිදි පතමින් නිබඳ සංයම ඇතිව වසන්නීය. ඒ දේවී පැවිදි කරුණු පිණිස සංඝමිත්‍රා නම් මෙහෙණින්න මෙහෙයව." මහා වංශය, 18 පරිච්ඡේදය 76 පිටුව, හික්කඩුවේ සුමංගල හිමි, රත්නාකර පොත් සමාගම කොළඹ 1946 අරිට්ඨ ඇමැති එම හසුන සංඝමිත්තා තෙරණියට ද දැන් වූ පසු එතුමිය පිය රජු වෙත පැමිණ,

"ඒ ස්ථවීර තොමෝ පිය මහ රජාණන් කරා එළඹ, මහරජාණනි! මාගේ සහෝදරයාණන් ගේ වචනය මට ගරුය. පැවිදි කටයුත්තියෝ ද බොහෝය. එහෙයින් මා විසින් එහි යායුතුයයි, ඕ තොමෝ කීවා ය. මහාවංශය 77 පිටුව. එයින් පසු සංඝමිත්තා තෙරණිය සමඟ උත්තරා, හේමා, මසාරගල්ල, අග්ගිමිත්තා, දාසිකා, ඓන්ගු, මත්තා මල්ලා සහ ධම්මදාසී යන භික්‍ෂූණීන් වහන්සේ සමඟ ලක්දිවට පැමිණියාය. (දීපවංශය) තවද පසු කාලයේ දී මෙරටට භික්‍ෂුණීන් වහන්සේ විසි දහසක් පමණ පැමිණි බව ද සඳහන් වේ. සංඝමිත්තා තෙරණිය පැමිණි පසු අනුලා දේවිය ඇතුළු පිරිස මහණ උපසම්පදාව ලැබුවා ය. මෙයින් පසුව කාන්තාවෝ සිය ගණනින් සසුන් ගත වූවා ය. රජතුමා ඉදිකළ මෙහෙණවර ඉඩ මද වූ බැවින් ඒ ආශි‍්‍රත ගොඩනැඟිලි දොළහක් රජතුමා විසින් ඉදිකරන ලදී. තිස් වසරක් ලංකා සාසනයට සේවයක් කළ සංඝමිත්තා තෙරණිය උත්තිය රජ දවස, මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණයෙන් වසරකට පසු හත්ථාහල්ලක මෙහෙණවරෙහි පිරිනිවන් පෑහ. ඒ බව මහාවංශයෙහි මෙසේ සඳහන් ය.

සංඝමිත්තා තෙරණිය සමඟ මෙහි පැමිණි භික්‍ෂුණීන් වහන්සේ ත්‍රිපිටකධර වූහ. විනය ධර වූහ. මේ අයගෙන් සමහරෙක් අනුරාධපුර, සහ රෝහණ දේශයේ ත්‍රිපිටකය සහ විනය ඉගැන්වූහ. උත්තරා තෙරණිය එයින් එක් තෙරණියකි. අනුලා තෙරණියගෙන් ආරම්භ වූ ලාංකික භික්‍ෂුණී සමාජය ක්‍රමයෙන් වර්ධනය විය. සාමා, ධම්මා, මහිලා, නරමිත්තා, සානා සහ උත්තරා යන භික්‍ෂුණීන් වහන්සේ ගුණවත් නැණවත් අය වූ බව දීපවංශය සඳහන් කරයි. කාවන්තිස්ස සහ සද්ධාතිස්ස යන රජවරුන්ගේ දියණිවරු පැවිදි වී සිටියහ. සමුද්ධා, නාවා, දේවී සහ සීවලී යන භික්‍ෂුණීහු රජ දියණිවරු වූහ. දුටුගැමුණු රජතුමා කළ මිරිසවැටි පූජා උත්සවයට භික්‍ෂුණීන් වහන්සේ අනුදහසක් සහභාගි වූ බව මහා වංශයේ සඳහන් වෙයි.

"ඒ නරෙශ්වර තෙම විහාර පූජා කරනයෙන් සංඝයා රැස් කරවූයේ ය. එ දවස රැස් වූ භික්‍ෂූන් ලක්‍ෂයක් වූහ. භික්‍ෂුණීහුද අනුදහසක් වූහ." මහා වංශය 26 පරිච්ඡේදය 109 පිටුව. මෙම භික්‍ෂූණී සංඛ්‍යාව පිළිබඳව ථූපවංශයේ ද සඳහන් වෙයි. එහි දක්වන පුවත මෙසේ ය.

"එසේ ලවන ලද මඩුවෙහි ලක්‍ෂයක් පමණ භික්‍ෂූන් වහන්සේ ද අනූදහසක් පමණ භික්‍ෂුණීන් වහන්සේද වඩා හිඳුවා අතැපැන් වත්කොටැ භික්‍ෂූන් වහන්සේට මහ දන්දී සිවුරු ආදී සියලු පිරිකර දුන්හ.

ථූපවංශය.

දුටුගැමුණු රජතුමා විසින් කරවන ලද මහා විහාර පූජාවට රහත් භික්‍ෂුණීන් වහන්සේ දාහතර දහසක් සහභාගි වූ බව මහාවංශයේ සඳහන් වෙයි. මහසෙන් රජතුමාගේ කාලයේ දී භික්‍ෂුණී ශාසනයේ වෙනසක් ඇතිවිය. ඒ නිකාය වශයෙන් බෙදීයාමයි. මහාවිහාරයට විරුද්ධ වූ භික්‍ෂුණීන්ට රජතුමා මෙහෙණවර දෙකක් පූජා කළේ ය. මුගලන් රජතුමා ද සාගලික නිකායික භික්‍ෂුණීන්ට රාජණී මෙහෙණවර පූජා කළේ ය. ලාංකික භික්‍ෂුණීන් වහන්සේලා විදේශීය ධර්ම දූත සේවාවන්හිද යෙදී ඇත. ඒ අනුව චීනයේ භික්‍ෂුණී ශාසනය පිරිහී ගිය අවස්ථාවක දේවසරා භික්‍ෂුණිය තවත් භික්‍ෂුණීන් දොළොස් නමක් සමග චීනයට ගොස් චීනයේ භික්‍ෂුණී මහණ උපසම්පදාව සිදු කරන ලදී. මේ බව ශ්‍රමණ දූත කාව්‍යයෙහි සඳහන්ව ඇත. (ක්‍රි.ව. 485)

චෝල ආක්‍රමණ වලින් පසු ලක්දිව භික්‍ෂුණී ශාසනයේ පිරිහීමක් ඇතිවිය. එයින් පසුව 1905 දී බුරුම රට දසසිල් මෙහෙණි ක්‍රමය ආරම්භ විය. 2001 දී මෙරටින් ඉන්දියාවට වැඩම කළ භික්‍ෂූන් වහන්සේ සහ දස සිල් මෙහෙණින් වහන්සේ උපසම්පදා උත්සවයක් පවත්වන ලදී. මූලගන්ධිකුටි විහාරයේ දී පැවැත් වූ උත්සවයේ දී ලාංකික සහ වෙනත් රටවල භික්‍ෂුණීන් වහන්සේ උපසම්පදාව ලැබූහ. බුදු සසුන ආරක්‍ෂා කර ගැනීමටත්, එය දියුණු කිරීමටත් භික්‍ෂුණීන් වහන්සේලාගෙන් සිදුවූ සේවය අති මහත් ය. බැමිණිති සාය පැවැති කාලයේ දී ධර්මය කටපාඩම් කරගෙන එය ආරක්‍ෂා කර ගැනීමට උන්වහන්සේ දැඩි උත්සාහයෙන් කටයුතු කළහ. කාන්තාවන්ට ඇතිවන ගැටලු භික්‍ෂූන් වහන්සේ ඉදිරිපත් කිරීමට අපහසු අවස්ථාවල ඒවා භික්‍ෂුණීන් වහන්සේ මගින් විසඳා ගැනීමට හැකි නිසා භික්‍ෂුණී ශාසනයේ වැදගත්කම කෙතෙක් දැයි කිව නොහැකි ය. මේ හේතු නිසා බුදු සසුන කෙරෙහි කාන්තා සම්බන්ධය වැඩිවීමට භික්‍ෂුණීන් වහන්සේගේ ශාසනික මෙහෙවර මහත්සේ උපකාරී වී ඇත.

ථේරවාද බුද්ධ ධර්මය

මහායාන බුද්ධ ධර්මය

ජපානයේ බුද්ධාගම
ජපානයට බුදුදහම ලැබුනේ 6 වැනි සියවසේදීය. මෙය සිදු වූයේ කොරියානු ජාතික ස්වාමීන් වහන්සේලාගේ වැඩම කිරීමෙන් පසුවය.එම ජනපදික් විසින් බුද්ධාගම වැළඳ ගත්තේ ඊට පසු සියවසේදීය.
ජපානයේ භූගෝලීය පිහිටීම පසෙකලා බුදු දහම වැළඳ ගන්නට හැකි විය. මෙම වකවානූවේදී ඉන්දියාවෙන් සහ මධ්‍යම ආසියාවෙන් බුදු දහම තුරන් වී තිබුණි.
ක්‍රි.ව 710 ක්‍රිස්තියානි යුගයේ සිට පන්සල් ආශ්‍රමයන් ගොඩනැගුණි. රජයන් අනුග්‍රහයෙන් බෞද්ධ ප්‍රතිමා කලාව ප්‍රචලිත විය. විශේෂයෙන්ම ජපන් බෞද්ධ සිතුවම් 8 වැනි සහ 13 වැනි සියවස් තුළ ප්‍රචලිත විය.
12 වැනි සහ වැනි සිය වස්වල සෙන් කෘතීන් බිහි වී තිබුණි. මෙයට අඩිතාලම වැටුනේ දොගන් සහ ඊසායි වරුන් ගේ පැමිනීමෙන් පසුවය. සෙන් කලාවේ ඇත්තේ  මුල් කෘතීන් සහ කාව්‍යමය කෘතීන්ය. ඒවායින් පිළිඹිබු වන්නේ ලෝකයේ ඇති උපස්ථිතවාදී ශෛලින්ය. අවබෝධයට පැමිණෙන මාර්ගයේ "ඒ මොහොතේදී " වෙනත් කලාවන් හට ගන්නා ලදී. ශනෝයු නම් තේ පැන් සංග්‍රහ කලාවත් ඉකබානා මල්කලාවත් ඒ අතර වේ.  මෙම පරිණාමය එදිනෙදා ජීවිතයේ කරන සෑම කටයුත්තකටම කලාව මුසු වී ඇති බවට කියාපානවා ඇත. විශේෂයෙන් සටන් ක්‍රම වලත් කලාවක් මුසු වී ඇත.
නූතන යුගයේත් ජපානයෙහි බෞද්ධාගම ක්‍රියාකාරී ආගමක් ලෙස පවතී. 80, 000 ක් තරම් බෞද්ධ පන්සල් ඉදි වී ඒවා  විටින් විට ප්‍රතිසංස්කරණය වෙමින් පවතී.

වජ්‍රයාන බුද්ධ ධර්මය

බුදු දහමේ වර්තමාන තත්වය

බුදු දහම බටහිරට පැතිරිම
බෞද්ධයන් හා ග්‍රීකයන්ගේ ග්‍රීක - බෞද්ධ කලා නිර්මාණ හේතුවෙන් බුදුදහම පිළිබඳ තොරතුරු හා කථාවස්තු බටහිරට පැතිරිණි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ජිවිතය පිළිබඳව චැමස්කස් හි ජෝන් විසින් පරිවර්තනය කරන ලද පොතක් ක්‍රිස්තියානින් අතර බාර්ලාම් හා ජොසෆට්ගේ කථාව ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් විය. 1300 වන විට ජොසෆට්ගේ කථාව කොතරම් ජනප්‍රිය වූයේ ද යත් ඔහුව ශාන්තුවරයෙකුගේ තත්ත්වයට උසස් කරන ලදි.

ඉන්පසු යුරෝපීයන් හා බෞද්ධ හමුව සිදුවන්නේ 1253 ප්‍රංශයේ ශාන්ත ලුවිස් රජතුමා රැබටක් හි විලියම් නම් පූජකවරයා මොංගෝලියානු රාජ සභාවේ රාජ්‍ය දූත මෙහෙවරකට යැවීමෙන් අනතුරුවය. මෙම හමුව වර්තමාන කසකස්ථානයේ සිදු වූ අතර, විලියම් ඔවුන් හිතුවක්කාර ක්‍රිස්තියානීන් ලෙස හැඳින්විය.

බුදු දහම පිළිබඳව  බටහිර ජනතාවගේ වඩාත්ම අවධානයක් යොමු වුයේ යටත් විජිත සමයේ දී බටහිර වැසියන් බුදුදහම කෙරෙහි ඇති විශ්වාසය හා කලා නිර්මාණ දැකීමෙනි. මෙම සමයේ දී යුරෝපීය දර්ශන වාදය පෙරදිග ආගම් වලින් බලවත් ලෙස ආභාෂය ලැබීය. 1853 දී ජපානය බටහිර ජනතාවට විවෘත වීමෙන් අනතුරුව ජපානයේ කලාව හා සංස්කෘතිය පිළිබඳව අවධානය යොමු වූ අතර ලෝකයේ පවතින ඉතාමත් දියුණු බෞද්ධ සංස්කෘතියක් අධ්‍යයනයට අවස්ථාව සැලසුණි. 20 වන සියවසේ ඇති වු අර්බුද සමඟ බටහිර ජනතාව බුදුදහමට නැඹුරු විය.

ථේරවාදී පුනරුදය (ක්‍රි.ව. 11 වන සියවස)

11 වන සියවසේ ඉන්දියාවේ බුදුදහම‍ට සිදුවු හානිය නිසා ගිණිකොණ දිගආසියාවේ මහායාන බුදුදහමට ඇති ලැදියාව පහත බසින්නට විය. මහද්වී හරහා මාර්ග ඉන්දියානු උපමහද්වීප හරහා වැටීමත් , අරාබිය. ශ්‍රී ලංකාව හා චීනය යා කරන සෘජු මුහුදු මාර්ගය ඇතිවීමත් සමග ශ්‍රි ලංකාවේ සිට තේරවාදී බුදුදහම ව්‍යාප්ත වීම ආරම්භ විය.

බුරැම අධිරාජ්‍යයේ ඵෙතිහාසික ආරම්භකයා වන අනව්රත (1044 – 1077) රජතුමා බුරැමය එක්සේසත් කර තේරවාදී බුදුදහම වැළද ගත්තේය. මේ නිසා 11 වන හා 13 වන සියවස් කාලය තුළදී බෞද්ධ විහාරස්තාන දහස් ගණනක් එහි අගනගරයේ ඉදි කෙරැණි. ඒවායින 2000 පමණ අදද දක්නට ලැබේ. තායිබලය වර්ධනය වීමත් සමග බුරැමය පිරිහුනු අතර 1287 මොං‍ගෝලියානුවන් එහි අගනුවර යටත් කරගන්නා ලදි.

නමුත් බුරැමයේ තවමත් තේරවාදී බුදුදහම නොනැසී පවතී.

1260 දී පමණ ඇති වූ නව තායි රාජ්‍යයේ දී ප්‍රධාන ආගම බවට පත්වූයේ තේරවාද බුදු  දහමයි. අයුක්ථය සමයේ ද ී(14 – 18  සියවසේ ) ද තායි සමාජයේ අත්‍යවශ්‍ය කොටසක් බවට පත්කරමින් තේරවාදි බුදුදහමේ පුනරැදයක් ඇති විය.
බුදුදරම 13 වන සියවසේ දී කාම්බෝජයේ ලාඕසයට ව්‍යාප්ත විය නමුත් 14 වන සියවස වන විට ගිණිකොණ ආසියාවේ වෙරළ තීරයේ හා දූපත් වන ඉස්ලාම්  බලපෑම ඉහළ ගොස් ඉස්ලාම් ධර්මය මැලේසියාව, ඉන්දුනීසියාව හා පිලිපීනයට පැතිර ගි‍යේ ය.
කෙසේ වුවද '1965 සැප්තැම්බර් 30 මිනී මැරීම් '' නමින් හදුන්වන කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ අනුදැනුමින් සිදුවූ යැයි  කියන  මිනිස් සංහාරයෙන් පසු 1966 දී සුහර් තෝ  බලයට පත්වීමෙන් අනතුරැව ඉන්දුනීසියාවේ තේරවාදී බුදුදහමේ පුනරැදයක් දක්න‍ට  ලැබේ. මෙයට  හේතුව විය හැක්කේ සුහ‍ර්තෝ පාලනය විසින් ඉස්ලාම්, ප්‍රොතෙස්තන්ත, ක්‍රිස්තියානි, මින්දු හොෝබුදුදහම යන ආගම් වලින් එකක් ඇදහීමට නියම කිරිම විය හැක. වර්තමානයේ ඉන්දුනීසියාවේ බෞද්ධයන් මිලියන 10ක් පමණ සිටින අතර ඔවුන්ගෙන් වැඩි කොටසක් චීනයෙන් පැවතෙන්නන් වෙති.

බුද්ධාගමේ ඉතිහාසය


د. هاني البنا طبيب مصري والمدير العام والمؤسس لمنظمة الإغاثة الإسلامية بلندن، أيضاً عضو ناشط (فئة خاصة) في المجلس الاقتصادي والاجتماعي للأمم المتحدة. ولد في مصر

التعليم
 درس الطب البشري في جامعة الأزهر
 حصل على الدكتوراة من كلية الطب في جامعة بيرمنغهام عام 1991
 حصل على الدكتوراة الفخرية من جامعة بيرمنغهام عام 2007

جوائز
 منح وسام ملكة بريطانيا عام 2004 تقديره لجهوده في العمل الخيري الدولي.
 منح جائزة ابن خلدون لدوره في تشجيع الحوار بين الأديان عام 2004

مناصب
 مؤسس ورئيس المنتدى الإنساني
 أسس المنتدى الخيري الإسلامي ويرأسه حالياً
 مدير عام قناة أمجاد الفضائية حاليا.

لقائاته على قناة الجزيرة
 برنامج موعد في المهجر:
 هاني البنا، 24 سبتمبر 2009
 برنامج بلا حدود:
 أدوات العمل الخيري وآلياته، 16 سبتمبر 2009
 برنامج الجزيرة مباشر:
 ، 19 أغسطس 2010
 ، 22 نوفمبر 2009

مراجع

وصلات خارجية
 موقع منظمة الإغاثة الإسلامية
 في حوار مع الجزيرة نت: البنا: رسخنا منظومة جديدة في العمل الخيري، الجزيرة نت، 22 مايو 2009م

أشخاص على قيد الحياة
أطباء مصريون في القرن 20
أطباء مصريون في القرن 21
بريطانيون متجنسون
خريجو جامعة الأزهر
خريجو جامعة برمنغهام
ضباط رتبة الإمبراطورية البريطانية
مسلمون إنجليز
مصريون مهاجرون إلى إنجلترا
مهاجرون مصريون إلى المملكة المتحدة
مواليد 1370 هـ
مواليد 1950

هاني البنا


Yağ bezi, insanda el ayası ve ayak tabanı hariç bütün vücut yüzeyinde bulunan yapılardır.

Kıl folikülüyle ilintili olan yağ bezleri basit kesecikler halindedir; keseciklerin içinde bulunan çekirdekli hücreler birkaç katlı bir epitelyum teşkil eder; epitelyum katlarının içinde de yağ damlacıkları bulunur. Hücreler yağ bezinin ağzına ne kadar yakın olursa içlerindeki yağ kütlesi de o kadar çok olur; buralardaki hücreler çatlayarak içlerindeki yağı akıtırlar. Yağ bezlerinin salgıladığı yağın amacı kılları ve deriyi yağlamak, yumuşaklığını ve direncini arttırmaktır. Misk hayvanlarının misk bezleri ile kuşların üropigial bezleri de yağ bezleridir; kuşlar bu bezlerden gagalarıyla aldıkları yağı tüylerine sürerek suyun tüylerine işlemesini önlemiş olurlar. Memelerdeki süt bezlerinin yapısı da yağ bezlerininkine benzer özelliktedir.

Ayrıca bakınız
 Yağ doku
 Yağ hücreleri

Örtü sistemi

Yağ bezi


İbrahim Edhem Paşa (1818 - 1893) 19. yüzyılda yaşamış Osmanlı Devleti'ne 5 Şubat 1877 - 11 Ocak 1878 arasında sadrazamlık, hükûmet nazırlığı, Şura-yı Devlet reisliği ve büyükelçilik gibi birçok yüksek kademe görevlerde hizmet vermiş bir devlet adamıydı.

Çocukluğu ve kökeni

1818 yılında Rum kökenli bir ailede doğduğuna inanılan İbrahim Edhem Paşa çocukluğunda, 1822'de Sakız Adası isyanları patlak verince çatışmalar esnasında, kimi kaynaklara göre köle olarak satılmak, kimi kaynaklara göre ise İzmir'e kaçtıktan sonra evlatlık olarak verilmek suretiyle sonradan sadrazam olan Koca Mehmet Hüsrev Paşa'nın velayetine geçmiştir.

Koca Mehmet Hüsrev Paşa çocuklara olan sevgisi ile tanınmakla, 10 kadar kimsesiz çocuğu bu şekilde himayesine almış ve hepsini okutmuştur. Bu çocukların çoğu sonradan önemli mevkilere gelmişlerdir. Zekasıyla kısa sürede dikkat çeken İbrahim Edhem Bey, Hüsrev Paşa'nın ve bizzat padişah II. Mahmut'un gözetiminde Paris'e eğitim için gönderildi. Önce İnstitution Barbet'e kaydoldu. Buradaki en yakın sınıf arkadaşlarından biri de ünlü Fransız kimyacısı ve bilim insanı Louis Pasteur'dü. Mines ParisTech'de Paris'ten sınıfının en başarılı öğrencilerinden biri olarak mezun oldu ve Türkiye'nin çağdaş anlamdaki ilk maden mühendisi olma ayrıcalığını kazandı.

Meslek yaşamı

İbrahim Edhem Paşa'nın Osmanlı Devleti hizmetindeki ilk yüksek kademeli görevi Kasım 1856-Nisan 1857 tarihleri arasında yaptığı Hariciye Nazırlığıdır. Bu görevden sonra sırasıyla Ticaret Nazırlığı (Aralık 1859-Temmuz 1861), Ticaret ve Nafıa Nazırlığı (Şubat-Mayıs 1863), Maarif Nazırlığı (Mart-Mayıs 1863) ve tekrar Ticaret Nazırlığı (Mart 1865-Haziran 1866) görevlerini yüklenmiştir. Bundan sonra 1866 yılının Eylül ayında Tırhala Valisi, 1867 yılının Haziran ayında da Yanya Valisi olmuş, bu görevde 1868 yılının Mart ayına kadar kalmıştır.

Bu iki valilik görevini tekrar bir dizi hükûmet nazırlıkları izlemiştir. Sırasıyla  Divan-ı Ahkam ve Adliye Nazırı (Ağustos 1870-Haziran 1871), Nafıa Nazırı (Haziran 1871-Ocak 1873), Ticaret Nazırı (Eylül 1871-Ağustos 1872) ve tekrar Nafıa Nazırı (Şubat 1874-Haziran 1875) olarak görev yapmıştır.  Bu görevi Nisan-Aralık 1876 tarihleri arasında yaptığı Berlin büyükelçiliği ve 26 Aralık 1876-5 Şubat 1877 tarihleri arasında yaptığı Şura-yı Devlet reisliği izlemiştir.

5 Şubat 1877 tarihinde padişah II. Abdülhamit o sırada sadrazamlık görevini yapmakta olan Midhat Paşa'yı görevden alarak yerine o sırada Şura-yı Devlet reisi olan İbrahim Edhem Paşa'yı getirdi. Bu tarih 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı öncesinde toplanan Tersane Konferansı'nın başarısızlıkla sonuçlanarak 20 Ocak 1877 tarihinde dağıldığı ve savaşın kaçınılmaz duruma geldiği günlere rastlar.  Padişah bu başarısızlıktan Midhat Paşa'yı sorumlu tutmuş, onu sadece sadrazamlıktan indirmekle yetinmemiş, yurt dışına sürgüne göndermiştir. İbrahim Edhem Paşa sadrazam olduktan 2-3 ay gibi kısa bir süre sonra Ruslar hem batıdan, hem de doğudan Osmanlı Devleti'ne saldırarak savaşı başlattılar.  İbrahim Edhem Paşa bu savaşın büyük bir bölümünde sadrazamlık görevinde kaldı.  Ancak savaşın gidişi sırasında verilen önemli kararlar sadece İbrahim Edhem Paşa değil, onun başkanlık ettiği bir savaş kurulu tarafından verilmiştir. Nihayet 10 Aralık 1877 tarihinde Plevne Savunması'nın başarısızlıkla sonuçlanması ve savaşın kaybedildiğinin kesinleşmesi üzerine padişah 11 Ocak 1878 tarihinde İbrahim Edhem Paşa'yı görevden alarak yerine Ahmed Hamdi Paşa'yı getirdi.

İbrahim Edhem Paşa'nın sadrazamlık dönemi görevi on bir ay dört gün süreyle sürdürmüştür.  Bu görevden sonra Mart 1879 -Mart 1882 tarihleri arasında Viyana büyükelçisi ve Mart 1883-Ekim 1885 tarihleri arasında Dahiliye Nazırı olarak görev yapmış, 1893 yılında İstanbul'da ölmüştür.

Diğer bilgiler
İbrahim Edhem Paşa'nın 2 kız ve 4 erkek olmak üzere 6 çocuğu vardı. Çocuklarından Osman Hamdi Bey Türk müzeciliğinin babası olarak bilinmektedir. Diğer oğlu İsmail Galip Bey ise Türk nümismatik'inin kurucusu olarak bilinir. Diğer bir oğlu olan Halil Ethem Eldem ise jeoloji ilmine büyük katkılarda bulunmuştur. Ayrıca 1990 yılında bir suikast sonucu öldürülen MİT Müsteşar Yardımcısı Hiram Abas'ın büyük dedesidir.

Kaynakça

Dış bağlantılar

 Buz, Ayhan (2009) " Osmanlı Sadrazamları", İstanbul: Neden Kitap, ISBN 978-975-254-278-5
 Danișmend, İsmail Hâmi (1971),Osmanlı Devlet Erkâni, İstanbul: Türkiye Yayınevi
 Kuneralp, Sinan (1999) Son Dönem Osmanlı Erkan ve Ricali (1839 - 1922) Prosopografik Rehber,  İstanbul:ISIS Press,, ISBN 9784281181.
 İnal, İbnülemin Mehmet Kemal, (1964) Son Sadrazamlar 4 cilt, Ankara: Millî Eğitim Basimevi,  (Dergah Yayınevi 2002) (Google books ,
 Tektaş, Nazim (2002), Sadrâzamlar Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı, İstanbul:Çatı Yayınevi (Google books:

1818 doğumlular
1893 yılında ölenler
19. yüzyılda Osmanlılar
Osmanlı sadrazamları
Etnik Yunan Müslümanlar
Maden mühendisleri
Avusturya-Macaristan büyükelçileri
Osmanlı İmparatorluğu'nun Viyana Büyükelçileri
İstanbul'da ölenler

İbrahim Edhem Paşa


Danos ao patrimônio resultantes das ataques de 8 de janeiro em Brasília foram verificados nas sedes do Supremo Tribunal Federal, do Congresso Nacional e do Palácio do Planalto, e foram generalizados. Uma série de espaços importantes dos três prédios invadidos foi extensamente depredada e saqueada, incluindo o Salão Nobre e o Plenário do STF, os salões Verde, Azul e Negro do Congresso, e o saguão, o Salão Nobre e o gabinete da Primeira Dama no Planalto. Muitas outras áreas, como corredores, salas e gabinetes, também foram vandalizadas, danificando grande quantidade de móveis, equipamentos e objetos diversos. Vários espaços foram completamente destruídos.<ref>"Grupo de vândalos deixa rastro de destruição, com cadeiras arrancadas e pichações". UOL, 09/01/2023</ref>Lago, Rudolfo & Matos, Caio. "Veja as imagens dos palácios de Brasília depredados por golpistas". Congresso em Foco, 08/01/2023"Funcionários encontram Planalto depredado e acham rastro de sangue: 'chorei'". UOL, 09/01/21023 De acordo com um funcionário, os invasores destruíram hidrantes, numa tentativa de impedir o combate aos focos de incêndio que existiam em diversos pontos da invasão.

Na invasão, muitas obras de arte e objetos históricos foram danificados ou destruídos, incluindo todo o acervo do Salão Nobre do STF, um vaso da  dinastia Shang, datado de cerca de 1500 antes de Cristo, A Bailarina, de Victor Brecheret, um raríssimo relógio feito por Balthazar Martinot no século XVIII, a grande pintura As Mulatas, de Di Cavalcanti, e o vitral Araguaia, de Marianne Peretti no Congresso. No Palácio do Planalto, praticamente todas as mais de cem obras de arte do acervo foram danificadas. O curador dos palácios presidenciais, Rogério Carvalho, assinalou que o valor histórico do acervo destruído é incalculável, mas considerou que a maioria das peças poderá ser recuperada.

Lista parcial de danos

Dentre as obras e objetos furtados ou danificados, constam:

Acervos e coleções
 Acervo do Salão Nobre do STF, com muitas peças do século XIX e início do século XX, incluindo mobiliário entalhado e dourado, lustres, espelhos de cristal com moldura de jacarandá entalhada, vasos de porcelana decorada e estatuetas de bronze;"Antes e depois do salão nobre do STF - uma perda inestimável". STF em Foco, 09/01'/2023
 Coleção artística do Palácio do Planalto.
 Galeria de fotos dos presidentes da República, no Palácio do Planalto;
 Cinco pinturas dos ex-presidentes, de Urbano Villela, no Museu do Senado;
 Presentes de autoridades estrangeiras e celebridades foram saqueados.

Danos estruturais
 Nas vidraças das edificações da Praça dos Três Poderes, estas tombadas no ano de 2007 pelo Instituto do Patrimônio Histórico e Artístico Nacional (IPHAN).
 Nos gabinetes do Partido dos Trabalhadores (PT) e do Partido da Social Democracia Brasileira (PSDB);

Mobiliário e tapeçaria

 Cadeira da presidente do STF Rosa Weber, concebida pelo designer Jorge Zalszupin;
 Mesa-vitrine do designer Sérgio Rodrigues;
 Mesa de trabalho que pertenceu ao ex-presidente Juscelino Kubitschek;
 Mesa de centro, mesa de trabalho e cadeira vindas do Palácio Monroe;
 Mesas, portas e cadeiras diversas, incluindo porta do armário de togas do STF;
 Tapeçaria de autoria do paisagista e arquiteto Roberto Burle Marx, exposta no Salão Negro do Congresso Nacional;
 Tapete que pertenceu à Princesa Isabel;
 Tapete persa decoração do dispositivo de receptivo dos chefes de estado
 Tapetes e carpetes diversos inundados pelo sistema contra incêndios

Objetos

 Armas, munições e documentos do Gabinete de Segurança Institucional, que estavam no Palácio do Planalto;
 Diversos aparelhos eletrônicos, como televisões, impressoras, Iphones e Macbooks;
 Lente fotográfica da Imprensa Nacional avaliada em R$ 40 mil;
 Brasão da República que estava localizado no plenário do STF;
 Crucifixo do Supremo Tribunal Federal;
 Equipamentos eletrônicos, incluindo televisões, computadores e impressoras;
 Réplica do exemplar original da Constituição Federal de 1988;
 Bola de futebol autografada por Neymar, presente da Delegação de Jogadores do Santos Futebol Clube;
 Pérola e concha dourada, presente do ministro das Relações Exteriores e vice-primeiro-ministro do Catar, Mohammed bin Abdulrahman Al-Thani;
 Objeto decorativo em forma de ovo de avestruz, presente do deputado Ahmed Ibrahim El-Tahir, presidente da Assembleia Nacional do Sudão;
 Dois vasos de porcelana; um deles foi um presente do deputado Lászlo Kövér, presidente da Assembleia Nacional da Hungria, o outro vaso foi um presente do parlamentar Wang Zhaoguo, vice-presidente do Comitê Permanente da Assembleia Nacional Popular da China;
 Tinteiro de bronze da época do império.

Obras de arte individuais

 A Justiça, escultura de autoria de Alfredo Ceschiatti, criada em 1961;
 Anjo, outra escultura de autoria de Alfredo Ceschiatti;
 Araguaia, um vitral de Marianne Peretti produzido em 1977, que fica no salão verde da Câmara dos Deputados;
 As Mulatas, painel pintado em 1962 por Di Cavalcanti;
 Ato de assinatura do Projeto da 1ª Constituição, de Gustavo Hastoy
 Bailarina, escultura de Victor Brecheret;
 Bandeira do Brasil, pintura acrílica sobre MDF do artista Jorge Eduardo, de 1995
 Busto de Rui Barbosa, responsável pela criação do STF no modelo atual, em 1890
 Evolução, escultura de Haroldo Barroso
 Galhos e Sombras, obra de Frans Krajcberg estimada em R$ 300 mil;
 Maria, Maria, escultura de Sônia Ebling
 Ntma, obra de 2003;
 O Flautista, de Bruno Giorgi, escultura em bronze encontrada completamente destruída. Está avaliada em R$ 250 mil;
 Painel Vermelho, de Athos Bulcão;
 Painel de Athos Bulcão, outro painel do mesmo autor, este presente na Câmara dos Deputados
 Pássaro, escultura de Marianne Peretti
 Quadro de Guido Mondin
 Relógio de mesa dado a Dom João VI, um relógio de mesa em bronze dourado com partes escultóricas, dado de presente a Dom João VI pela corte francesa e exposto no Palácio do Planalto, obra projetada por André-Charles Boulle e construída por Balthazar Martinot, relojoeiro de Luís XIV, uma das duas únicas peças remanescentes deste artífice."Conheça o relógio de dom João 6º destruído por golpistas no Congresso". Yahoo, 09/01/2023
 Retrato de José Bonifácio, de autoria desconhecida;
 Retrato de Marechal Rondon, obra de 1953 do pintor do W. L. Techmeier;
 Sem título, muro escultórico produzido em 1976 pelo artista Athos Bulcão;
 Vênus Apocalíptica, da artista argentina Marta Minujín;

 Restauro

O plano de restauro foi traçado pelo Serviço de Gestão de Acervo Museológico (Segam), com execução, por determinação da Ministra da Cultura Margareth Menezes, do Instituto do Patrimônio Histórico e Artístico Nacional (Iphan) e do Instituto Brasileiro de Museus (Ibram), e parceria da Organização das Nações Unidas para Educação, Ciência e Cultura (Unesco).

No dia 11 de janeiro, a Bailarina'', de Victor Brecheret, voltou a ser exibida na Câmara dos Deputados.

Ver também
Invasões na Praça dos Três Poderes em 2023
Invasão do Capitólio dos Estados Unidos em 2021
Terrorismo de direita

Ataques de 8 de janeiro em Brasília
2023 no Brasil
Atentados terroristas no Brasil
Obras de arte vandalizadas

Danos ao patrimônio resultantes das invasões na Praça dos Três Poderes em 2023


El Rugby Championship 2013 fue la segunda competencia anual del Rugby Championship entre las selecciones de rugby de Australia, Nueva Zelanda, Sudáfrica y Argentina.

Esta edición comenzó el 17 de agosto y terminó el 5 de octubre. El seleccionado neozelandés se coronó campeón del Rugby Championship.

Modo de disputa
El torneo se disputa con el sistema de todos contra todos a dos series, de ida y vuelta. Cada partido dura 80 minutos divididos en dos partes de 40 minutos.

Los cuatro participantes se agrupan en una tabla general teniendo en cuenta los resultados de los partidos mediante un sistema de puntuación, la cual se reparte:
4 puntos por victoria.
2 puntos por empate.
0 puntos por derrota.

También se otorga punto bonus, ofensivo y defensivo:
El punto bonus ofensivo se obtiene al marcar cuatro (4) o más tries.
El punto bonus defensivo se obtiene al perder por una diferencia de hasta siete (7) puntos.

Para determinar la posición de cada equipo, se utiliza la cantidad de puntos obtenidos y en el caso de que exista un empate en puntos, la posición se determinará a favor de aquel equipo que cumpla con el siguiente listado, y de no existir diferencia, la posición se sorteará.
Más cantidad de victorias obtenidas.
Más cantidad de victorias contra el otro equipo en cuestión.
Mayor diferencia de puntos (puntos a favor menos puntos en contra).
Mayor diferencia de puntos (puntos a favor menos puntos en contra) en los partidos entre ambos equipos.
Mayor cantidad de tries anotados en la competencia.

Equipos participantes

Tabla de posiciones

</center>

Resultados
Primera fecha

Segunda fecha

Tercera fecha

Cuarta fecha

Quinta fecha

Última fecha

Estadísticas individuales

Referencias

2013
Rugby en 2013

The Rugby Championship 2013


A lista de reservas de carvão especifica diferentes tipos de carvão e inclui países com pelo menos 0,1% de participação nas reservas mundiais comprovadas de carvão. Todos os dados foram obtidos do Instituto Federal Alemão de Geociências e Recursos Naturais (BGR) via BP; todos os números estão em milhões de toneladas.

Contexto
O carvão é uma rocha sedimentar combustível preta ou marrom-escura, formada como estratos rochosos chamados veios de carvão. O carvão é principalmente carbono com quantidades variáveis de outros elementos, como hidrogênio, enxofre, oxigênio e nitrogênio.

Como um combustível fóssil queimado para aquecimento, o carvão fornece cerca de um quarto da energia primária do mundo e dois quintos de sua eletricidade.

Lista

Veja também

 Lista de países por produção de carvão
 Fornecimento e consumo mundial de energia

Referências

Carvão
Energia elétrica
Aquecimento global

Lista de países por reservas de carvão


An Schismus inermis in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni Otto Stapf, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Charles Edward Hubbard. An Schismus inermis in nahilalakip ha genus nga Schismus, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Mga sumpay ha gawas

Schismus

Schismus inermis


Taras Hrigorovich Chubay (em ucraniano: ; nascido a 21 de junho de 1970) é um músico e poeta ucraniano, cantor e compositor, mais conhecido por ter participado na banda de rock ucraniana Plach Yeremiyi.

Nascidos em 1970
Pessoas vivas
Poetas da Ucrânia
Artistas da Ucrânia
Compositores da Ucrânia

Taras Chubay


«Telegram Sam» es una canción del grupo británico de glam rock T. Rex, lanzado en enero de 1972 como el primer sencillo del disco The Slider del mismo año. Fue escrita por Marc Bolan y se grabó en los estudios Chateau d'Hérouville en las afueras de París en Francia. Obtuvo el primer puesto en la lista UK Singles Chart del Reino Unido.

El tema hace referencia al contador Sam Alder, quién envió un telegrama a Bolan indicándole que su sencillo «Get It On» obtuvo el primer puesto en el Reino Unido. Este contador y como dato, ha trabajado con King Crimson y Roxy Music.

Lista de canciones

Posicionamiento en listas

Músicos
 Marc Bolan: voz y guitarra eléctrica
 Mickey Finn: bongos, congos
 Steve Currie: bajo
 Bill Legend: batería
 Mark Volman y Howard Kaylan: coros

Versión de Bauhaus

Una versión de «Telegram Sam» se publicó como el cuarto disco sencillo en el Reino Unido de la banda inglesa de post-punk Bauhaus en 1980 en disco de vinilo de 7 y 12 pulgadas; nunca apareció en CD.

En su versión de 12 pulgadas aparece además una canción de John Cale.

Listado de canciones
7 pulgadas

12 pulgadas

Referencias

Sencillos de T. Rex
Sencillos de 1972
Sencillos de EMI Records
Sencillos número uno en Reino Unido
Sencillos número uno en Irlanda
Sencillos de Bauhaus
Sencillos de 1980
Sencillos de Reprise Records
Canciones en inglés
Canciones de 1972

Telegram Sam


Wilhelm Edner (Malmö, Suecia, 1868 - ?) fue un empresario y escritor sueco. Fundó su primer negocio de café en 1894, posteriormente, fundaría la empresa Bona AB, relacionada con la protección de la madera, en 1910.

Referencias

Empresarios de Suecia
Nacidos en Malmö

Wilhelm Edner


Thomas Royen (født 1947) er en tysk professor i statistik, der har været ansat på Technische Hochschule Bingen. Royen blev ph.d. under Friedhelm Eicker på Technische Universität Dortmund, hvor han blev færdig i 1975 med en afhandling med titlen "Über die Konvergenz gegen stabile Gesetze" ("Om Konvergens mod Stabile Love").

Royen blev langsomt kendt efter en artikel, som han udgav i 2014 med et relativt simpelt bevis for den Gaussiske korrelationsulighed, der var en matematisk sætning, der stammer fra 1950'erne. Sætningen, der ligger i området mellem geometri, sandsynlighedsteori og statistik, havde i årevis stået uløst, selvom adskillige forskere havde forsøgt at løse det.

Referencer

Eksterne henvisinger
 Thomas Royen, "A simple proof of the Gaussian correlation conjecture extended to multivariate gamma distributions",
 Bourbaki, Frank Barthe on YouTube. January 14, 2017
 Profile of Thomas Royen on Science Portal Rheinland-Pfalz (RLP)

Matematikere fra Tyskland
Statistikere fra Tyskland

Thomas Royen


Svilići su naseljeno mjesto u općini Uskoplje, Federacija Bosne i Hercegovine, BiH.

Nalaze se na Vrbasu, u jugozapadnom dijelu općine koji se naziva Privor.

Stanovništvo

1991.

Nacionalni sastav stanovništva 1991. godine, bio je sljedeći:

ukupno: 235

 Muslimani - 235

2013.

Nacionalni sastav stanovništva 2013. godine, bio je sljedeći:

ukupno: 158

 Bošnjaci - 158

Izvori

Naselja u županiji Središnja Bosna
Uskoplje

Svilići


Der Crannóg im Lough-Na-Crannagh bei Ballycastle im County Antrim in Nordirland ist einer der seltenen Crannógs, die auf natürlichen Inseln liegen und mit noch etwa 0,9–1,2 m hohen Mauern umgeben sind. Ein weiteres Beispiel dieser Art ist Doon Fort im Lough Doon im County Donegal.

Der Lough-na-Crannagh (, "See des Crannógs") ist ein kleiner See in einer Mulde am Fair Head an der Nordküste von Antrim. Er enthält den einzigen ummauerten Crannóg in Nordirland. Seine Form ist oval mit 25 bis 30 m Durchmesser. Sein bemerkenswert guter Zustand kann das Ergebnis seiner abseitigen Lage sein, aber es ist wahrscheinlicher, dass er bis in sehr späte Zeit benutzt und mehrfach rekonstruiert wurde. Auf der Nordseite bilden zwei Reihen von Felsblöcken unter der Wasserlinie einen kleinen Hafen. Die 1886 gemachte Ausgrabung durch McHenry erbrachte nur Feuerstein und Tierknochen.

Mehrere hundert (geschätzt werden 3000) Crannógs sind aus Irland, von den Hebriden, von Orkney, den Shetlandinseln und vom schottischen Festland bekannt. Ein Exemplar, der Llan-Gors Crannóg, wurde 1868 in Wales im Llangorse Lake gefunden. Obwohl einige in der Bronzezeit entstanden, scheinen die meisten aus dem frühen Mittelalter zu stammen und zum Teil darüber hinaus genutzt worden zu sein.

Etwa 200 Meter entfernt in Coolanlough liegt die Ruine eines Wedge Tombs. Etwa 500 Meter südlich liegt das Passage Tomb von Cross. Etwa 950 Meter südöstlich des Crannóg liegen die Reste des Court Tomb von Cloghafadd.

Siehe auch
 Crannóg von Ballinderry Nr. 1

Literatur
 E. P. Kelly: Observations on Irish lake-dwellings. In: C. Karkov und R. Farrell (Hrsg.): Studies in insuLar art and archaeology. 1991 S. 81–98. American Early Medieval Studies 1. Cornell
 A. O'Sullivan: Crannogs, Lake-dwellings of early Ireland. Country House, Dublin 2000, ISBN 1-86059-091-8

Weblinks
 Beschreibung engl.

Lough-Na-Crannagh
Lough-Na-Crannagh
County Antrim
Lough-Na-Crannagh

Crannóg im Lough-Na-Crannagh


هذه القائمة توضح أنواع الدبابات الرئيسية في الجيوش الأرضية لدول العالم المختلفة.

دبابات قتالية رئيسية حسب البلد
دبابات حسب البلد

قائمة دبابات القتال الرئيسية لكل دولة


كليرلاكي  هي إحدى مدن مقاطعة لاكي، كاليفورنيا. تم إعطاءها لقب مدينة في 14 نوفمبر، 1980.

التركيبة السكانية
حدّد مكتب تعداد الولايات المتحدة بيانات التركيبة السكانية لكليرلاكي في تعداد الولايات المتحدة. في ما يلي، التركيبة السكانية حسب تعدادي 2000 و2010.

تعداد عام 2000
بلغ عدد سكان كليرلاكي 13,142 نسمة بحسب تعداد عام 2000، وبلغ عدد الأسر 5,532 أسرة وعدد العائلات 3,312 عائلة مقيمة في المدينة. في حين سجلت الكثافة السكانية . وبلغ عدد الوحدات السكنية 7,605 وحدة بمتوسط كثافة قدره .
وتوزع التركيب العرقي للمدينة بنسبة 82.35% من البيض و5.20% من الأمريكيين الأفارقة و2.69% من الأمريكيين الأصليين و1.13% من الأمريكيين ذوي الأصول الآسيوية و0.16% من سكان جزر المحيط الهادئ و3.65% من الأعراق الأخرى و4.80% من عرقين مختلطين أو أكثر و11.03% من الهسبانيون أو اللاتينيون من أي عرق.

بلغ عدد الأسر 5,532 أسرة كانت نسبة 30.8% منها لديها أطفال تحت سن الثامنة عشر تعيش معهم، وبلغت نسبة الأزواج القاطنين مع بعضهم البعض 38.1% من أصل المجموع الكلي للأسر، ونسبة 15.7% من الأسر كان لديها معيلات من الإناث دون وجود شريك، بينما كانت نسبة 6.1% من الأسر لديها معيلون من الذكور دون وجود شريكة وكانت نسبة 40.1% من غير العائلات. تألفت نسبة 32.9% من أصل جميع الأسر من عدة أفراد يعيشون في نفس المنزل ونسبة 16.1% كانت تتألف من شخص يعيش بمفرده يبلغ من العمر 65 عاماً أو أكثر. وبلغ متوسط حجم الأسرة المعيشية 2.35، أما متوسط حجم العائلات فبلغ 2.96.

بلغ العمر الوسطي للسكان 41.1 عاماً. وكانت نسبة 25.7% من القاطنين تحت سن الثامنة عشر، وكانت نسبة 6.6% بين الثامنة عشر والرابعة والعشرين عاماً، ونسبة 23.1% كانت واقعةً في الفئة العمرية ما بين الخامسة والعشرين والرابعة والأربعين عاماً، ونسبة 24% كانت ما بين الخامسة والأربعين والرابعة والستين، ونسبة 19.7% كانت ضمن فئة الخامسة والستين عاماً فما فوق. يوجد لكل 100 أنثى 92.4 ذكر، ويوجد لكل 100 أنثى في الثامنة عشر من عمرها فما فوق 88.4 ذكر.

بلغ متوسط دخل الأسرة في المدينة 19,863 دولارًا، أما متوسط دخل العائلة فبلغ 25,504 دولارًا. وكان متوسط دخل الذكور 24,694 دولارًا مقابل 18,207 دولارًا للإناث. وسجل دخل الفرد الخاص بالمدينة 12,538 دولارًا. وكانت نسبة 23.5% من العائلات ونسبة 28.6% من السكان تحت خط الفقر، وكان من هؤلاء نسبة 40.4% تحت سن الثامنة عشر ونسبة 8.4% في الخامسة والستين من العمر وما فوق.

تعداد عام 2010
بلغ عدد سكان كليرلاكي 15,250 نسمة بحسب تعداد عام 2010، وبلغ عدد الأسر 5,970 أسرة وعدد العائلات 3,418 عائلة مقيمة في المدينة. في حين سجلت الكثافة السكانية . وبلغ عدد الوحدات السكنية 8,035 وحدة بمتوسط كثافة قدره .
وتوزع التركيب العرقي للمدينة بنسبة 73.85% من البيض و4.03% من الأمريكيين الأفارقة و2.62% من الأمريكيين الأصليين و1.06% من الأمريكيين ذوي الأصول الآسيوية و0.18% من سكان جزر المحيط الهادئ و11.84% من الأعراق الأخرى و6.43% من عرقين مختلطين أو أكثر و21.30% من الهسبانيون أو اللاتينيون من أي عرق.

بلغ عدد الأسر 5,970 أسرة كانت نسبة 31.1% منها لديها أطفال تحت سن الثامنة عشر تعيش معهم، وبلغت نسبة الأزواج القاطنين مع بعضهم البعض 32.8% من أصل المجموع الكلي للأسر، ونسبة 17% من الأسر كان لديها معيلات من الإناث دون وجود شريك، بينما كانت نسبة 7.5% من الأسر لديها معيلون من الذكور دون وجود شريكة وكانت نسبة 42.7% من غير العائلات. تألفت نسبة 31.8% من أصل جميع الأسر من عدة أفراد يعيشون في نفس المنزل ونسبة 12.4% كانت تتألف من شخص يعيش بمفرده يبلغ من العمر 65 عاماً أو أكثر. وبلغ متوسط حجم الأسرة المعيشية 2.48، أما متوسط حجم العائلات فبلغ 3.11.

بلغ العمر الوسطي للسكان 39.9 عاماً. وكانت نسبة 24% من القاطنين تحت سن الثامنة عشر، وكانت نسبة 10% بين الثامنة عشر والرابعة والعشرين عاماً، ونسبة 22.2% كانت واقعةً في الفئة العمرية ما بين الخامسة والعشرين والرابعة والأربعين عاماً، ونسبة 28.8% كانت ما بين الخامسة والأربعين والرابعة والستين، ونسبة 15% كانت ضمن فئة الخامسة والستين عاماً فما فوق. وتوزع التركيب الجنسي للسكان بنسبة 50% ذكور و50% إناث.

المناخ
يظهر الجدول التالي التغييرات المناخية على مدار السنة لكليرلاكي:

مراجع

الموقع الجغرافي
الموقع الجغرافي للمناطق المحيطة بهذه النقطة هو كالتالي:

أماكن مأهولة أسست في 1980
مدن كاليفورنيا
تأسيسات سنة 1980 في كاليفورنيا
مدن في مقاطعة ليك (كاليفورنيا)

كليرلاكي (كاليفورنيا)


Zbirka džamija na sjevernu Obale Bjelokosti izgrađena je u sudanskom stilu koji je prvi put donesen u Malijsko carstvo u 14. stoljeću.

Imena i lokacije džamija

 Džamija Kaouara, koja se nalazi u podprefekturi Ouangolovougou
 Džamija Tengréla, smještena je u podprefekturi Tengréla
 Džamija Kouto, koja se nalazi u podprefekturi Kouto
 Džamija Nambira, smještena je u podprefekturi M'bengué
 Dvije džamije u Kongu, smještene su u podprefekturi Kong

Status svjetske baštine
Ova zbirka mjesta dodana je na UNESCO-ov popis svjetske baštine 2021. godine.

Izvori

Vanjske poveznice
 Centar za svjetsku baštinu: Kriteriji za odabir

Obala Bjelokosti
Džamije
Svjetska baština u Africi

Džamije u sudanskom stilu na sjeveru Obale Bjelokosti


Le tunnel du lac Tai est un tunnel routier de Chine situé à Wuxi, à l'ouest de Shanghai. Il franchit sur  l'extrémité nord du lac Tai.

Lac Tai
Lac Tai
Lac Tai
Lac Tai
Wuxi

Tunnel du lac Tai


The Elamo-Dravidian language family is a hypothesised language family that links the Dravidian languages of South Asia to the extinct Elamite language of ancient Elam (present-day southwestern Iran). The latest version (2015) of the hypothesis entails a reclassification of Brahui as being more closely related to Elamite than to the remaining Dravidian languages. Linguist David McAlpin has been a chief proponent of the Elamo-Dravidian hypothesis, followed by Franklin Southworth as the other major supporter. The hypothesis has gained attention in academic circles, but has been subject to serious criticism by linguists, and remains only one of several scenarios for the origins of the Dravidian languages. Elamite is generally accepted by scholars to be a language isolate, unrelated to any other known language.

History of the proposal
The concept that Elamite and Dravidian are in some way related dates from the beginnings of both fields in the early nineteenth century. Edwin Norris was the first to publish an article in support of the hypothesis in 1853. Further evidence was proposed by Robert Caldwell when he published a comparative linguistics book in 1856 about the Dravidian languages. David McAlpin, assistant professor  of Dravidian languages and linguistics at the University of Pennsylvania, published a series of papers providing evidence supporting the theory. He also speculated that the Harappan language (the language of the Indus Valley civilization) might also have been part of this family.

Linguistic arguments
According to David McAlpin, the Dravidian languages were brought to present day Pakistan by immigration from the Middle East via Elam, located in present-day southwestern Iran. McAlpin (1975) in his study identified some similarities between Elamite and Dravidian. He proposed that 20% of Dravidian and Elamite vocabulary are cognates while 12% are probable cognates. He further claimed that Elamite and Dravidian possess similar second-person pronouns and parallel case endings. They have a number of similar derivatives, abstract nouns, and the same verb stem+tense marker+personal ending structure. Both have two positive tenses, a "past" and a "non-past".

Reception
The hypothesis has gained attention in academic circles but is difficult to assess due to the limited resources on the Elamite language. Supporters of the Elamo-Dravidian hypothesis include Igor M. Diakonoff and Franklin Southworth.

Bhadriraju Krishnamurti regarded McAlpin's proposed morphological correspondences between Elamite and Dravidian to be ad hoc, and found them to be lacking phonological motivation. Similar criticisms have been made by Kamil Zvelebil and others. Georgiy Starostin criticized them as no closer than correspondences with other nearby language families. For the majority of historical linguists, the Elamo-Dravidian hypothesis remains unproven, and Elamite is generally accepted by scholars to be a language isolate, unrelated to any other known language.

Spread of farming

Apart from the linguistic similarities, the Elamo-Dravidian hypothesis rests on the claim that agriculture spread from the Near East to the Indus Valley region via Elam. This would suggest that agriculturalists brought a new language as well as farming from Elam. Supporting ethno-botanical data include the Near Eastern origin and name of wheat (D. Fuller). Later evidence of extensive trade between Elam and the Indus Valley Civilization suggests ongoing links between the two regions.

Renfrew and Cavalli-Sforza have also argued that Proto-Dravidian was brought to the Indus Valley by farmers from the Fertile Crescent, but more recently Heggarty and Renfrew noted that "McAlpin's analysis of the language data, and thus his claims, remain far from orthodoxy", adding that Fuller finds no relation of Dravidian languages with other languages, and thus assumes it to be native to India. Renfrew and Bahn conclude that several scenarios are compatible with the data, and that "the linguistic jury is still very much out".

Narasimhan et al. (2019) conclude that the Iranian ancestral component in the IVC people was contributed by people related to but distinct from Iranian agriculturalists, lacking the Anatolian farmer-related ancestry which was common in Iranian farmers after 6000 BCE. Those Iranian farmers-related people may have arrived in the Indus Valley before the advent of farming there, and mixed with people related to Indian hunter-gatherers ca. 5400 to 3700 BCE, before the advent of the mature IVC. Sylvester et al. (2019) noted that (referring to Renfrew (1996)) "the existence of Brahui speakers, solitary Dravidian language speakers in Balochistan in Pakistan, supports the Elamo-Dravidian hypothesis", and concluded that bidirectional migration and admixture occurred during neolithic times.

Notes

References

Sources

Further reading

Dravidian languages
Elamite language
Proposed language families

Elamo-Dravidian languages


An Aechmea leptantha in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni Hermann August Theodor Harms, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Elton Martinez Carvalho Leme och José A. Siqueira Filho. An Aechmea leptantha in nahilalakip ha genus nga Aechmea, ngan familia nga Bromeliaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Aechmea

Aechmea leptantha


2002 în științifico-fantastic — 2003 în științifico-fantastic — 2004 în științifico-fantastic
2003 în științifico-fantastic implică o serie de evenimente:

Nașteri

Decese
 William C. Anderson (n. 1920)
 Oles Berdnyk (n. 1926)
 Winfried Bruckner (n. 1937)
 Kirill Bulytschow (Pseudonimul lui Igor Moshejko) (n. 1934)
 Hal Clement (Pseudonimul lui Harry Clement Stubbs) (n. 1922)
 Lloyd Arthur Eshbach (n. 1910)
 Howard Fast (n. 1914)
 Ken Grimwood (n. 1944)
 Monica Hughes (n. 1925)
 Michail Jemzew (n. 1930)
 Erich Köhler (n. 1928)
 John Mantley (n. 1920)
 Jean Sutton (n. 1915)
 Stefan Wul (Pseudonimul lui Pierre Pairault) (n. 1922)

Cărți

Romane

Colecții de povestiri

Povestiri

Filme

Filme TV

Seriale TV

Jocuri video

Premii
 Premiul Hugo pentru cel mai bun roman
 Hominids de Robert J. Sawyer

 Premiul Nebula pentru cel mai bun roman
 Viteza Întunericului de Elizabeth Moon

 Premiul Saturn
 Cel mai bun film SF: X2: X-Men United

Note

Vezi și
 2003 în literatură
 2003 în film

Liste de filme
2003 în științifico-fantastic

2003 în științifico-fantastic


Timothy Dean Sweeney (fæddur 1970) er bandarískur tölvuleikjaforritari, kaupsýslumaður og náttúruverndarsinni, best þekktur sem stofnandi/forstjóri Epic Games og skapari Unreal Engine.

Sweeney býr í Cary, Norður-Karólínu. Samkvæmt Forbes í apríl 2021 er hann með eigið virði af 7,4 milljarða bandaríkjadala. Hins vegar metur Bloomberg eigið virð hans á um 9,4 milljarða bandaríkjadala.

Tilvísanir

Bandarískir milljarðamæringar
Fólk fætt árið 1970

Tim Sweeney (leikjahönnuður)


An Festuca subulifolia in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni George Bentham. An Festuca subulifolia in nahilalakip ha genus nga Festuca, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Festuca

Festuca subulifolia


Vulcaniella pontica ist ein Schmetterling (Nachtfalter) aus der Familie der Prachtfalter (Cosmopterigidae). Der Artname ist von Pontus, dem antiken, latinisierten Namen des Schwarzen Meeres abgeleitet.

Merkmale
Die Falter erreichen eine Flügelspannweite von 11 Millimeter. Der Kopf ist weiß. Das erste Segment der Labialpalpen ist ockerbraun. Das zweite Segment hat an der Außenseite einen weißen Subapikalfleck. Das dritte Segment ist weiß und hat eine unterbrochene, dunkle Seitenlinie. Der Apex ist weiß.

Die Fühler glänzen dunkelbraun und sind in den ersten beiden Dritteln weiß geringelt. Im letzten Drittel befinden sich fünf dunkelbraune Abschnitte, die jeweils aus drei Segmenten bestehen. Diese sind durch ein weißes Segment oder durch weiße und braune Ringe voneinander getrennt. Das Fühlerbasisglied glänzt dorsal dunkelbraun und hat vorn eine weiße Linie und einen weißen Fleck. Ventral ist es weiß.

Der Thorax und die Tegulae glänzen dunkel goldbraun und sind hinten breit weiß gesäumt. Der Thorax ist vorn mit einigen weißen Schuppen versehen. Die Beine glänzen dunkelbraun, die Tibien der Vorderbeine haben zwei weiße Basalflecke sowie weiße Medial- und Apikalringe. Die Tibien der Mittel- und Hinterbeine haben weiße Basal-, Medial- und Apikalringe. Die Tarsen der Vorderbeine haben zwei mediale Bänder, die Tarsen der Mittel- und Hinterbeine haben weiße Apikalringe. Die Sporne sind ockerfarben weiß.

Die Vorderflügel glänzen dunkel goldbraun. Eine schräg nach außen verlaufende, erhabene, silbrige Binde befindet sich bei 1/6 der Vorderflügellänge. Sie verläuft von der Costalader bis über die Analfalte hinaus. Sie ist an der Costalader weiß und wird durch die Analfalte unterbrochen. Zur Zeichnung der Vorderflügel gehören auch sechs silbrige, erhabene Flecke. Zwei befinden sich an der Costalader, der erste liegt vor der halben Flügellänge, der zweite bei 3/4 der Vorderflügellänge. Letzterer reicht mit einem weißen Strich von der Costalader bis in die Fransenschuppen. Am Flügelinnenrand befinden sich drei Flecke. Der erste liegt bei 1/3 der Vorderflügellänge auf der Analfalte. Der zweite ist gleich weit von den beiden Costalflecken entfernt. Der dritte liegt am Innenwinkel außerhalb des dritten Costalflecks. Am Apex befindet sich ein weißer Fleck, die Fransenschuppen sind gräulich braun. Die Hinterflügel glänzen hellgrau und sind in Richtung Apex bräunlich.

Das Abdomen glänzt dorsal hellgrau und ist ockerfarben getönt. Das erste Segment ist nahezu weiß. Das letzte Segment ist hinten schmal weiß gebändert, ventral ist es dunkelgrau und hinten breit weiß gebändert. Das Afterbüschel ist weiß.

Bei den Männchen ist das rechte Brachium breit, in Richtung Apex rundlich und hakenförmig. Das linke Brachium verjüngt sich apikal und hat eine scharfe Spitze. Die Valven sind lang, ziemlich breit und an der Basis am breitesten. Die rechte Valvella ist kürzer als der distale Teil des Aedeagus, an der Basis am breitesten und in der Mitte schmal. Dorsoventral ist sie breit und flach, der Apex ist rundlich. Die linke Valvella ist klein und dreieckig, der Apex ist spitz. Der Aedeagus ist groß und bauchig. Der distale Teil verjüngt sich und hat eine scharfe Spitze.

Die Genitalarmatur der Weibchen wurde bisher nicht beschrieben.

Ähnliche Arten
Vulcaniella pontica ähnelt Vulcaniella anatolica, unterscheidet sich von dieser Art aber durch die Färbung des letzten Drittels der Fühler und den breiten weißen Saum am Hinterrand des Thorax. Vulcaniella kabulensis ähnelt Vulcaniella pontica, unterscheidet sich aber durch den dunkelbraunen Kopf und das dunkelbraune Nackenbüschel.

Verbreitung
Vulcaniella pontica ist in Kleinasien (Türkei) beheimatet.

Biologie
Die Biologie der Art ist unbekannt. Falter wurden Anfang Juli gesammelt.

Belege

Cosmopterigidae
Prachtfalter

Vulcaniella pontica


Bogtrykmuseet er teknisk museum i Esbjerg i Jylland. Museet udstiller sættemaskiner, sættekasser, blyskrifter trykkemaskiner og andet inventar fra et bogtrykkeri og viser udviklingen i faget over mere end 100 år. Det er indrettet i en bygning fra 1905, som oprindeligt var et ægpakkeri. Den blev stillet til rådighed for Esbjerg typografiske Laug i 1979, og i 1981 åbnede Bogtrykmuseet. På dette tidspunkt var der omkring 50 aktive medlemmer og 700 støttemedlemmer af bogtrykkerlauget.

Referencer

Eksterne henvisninger
 Bogtrymuseet

Museer i Esbjerg
Tekniske museer i Danmark
Museer etableret i 1981
Bogtryk

Bogtrykmuseet i Esbjerg


උභයජීවීන් යනු උභයජීවී පන්තියේ ectothermic, tetrapod පෘෂ්ඨවංශීන් වේ. සියලුම ජීවී උභයජීවීන් "Lissamphibia" කාණ්ඩයට අයත් වේ. ඔවුන් විවිධ වාසස්ථානවල වාසය කරයි, බොහෝ විශේෂයන් භෞමික, ෆොසෝරියල්, වෘක්ෂලතා හෝ මිරිදිය ජලජ පරිසර පද්ධති තුළ ජීවත් වේ. මේ අනුව උභයජීවීන් සාමාන්‍යයෙන් ආරම්භ වන්නේ ජලයේ ජීවත් වන කීටයන් ලෙසය, නමුත් සමහර විශේෂයන් මෙය මඟ හැරීම සඳහා හැසිරීම් අනුවර්තනයන් වර්ධනය කර ඇත.

.

උභයජීවීන් සාමාන්‍යයෙන් කරමල් සහිත කීටයන්ගේ සිට පෙනහළු සහිත වැඩිහිටි ආකාරය දක්වා පරිවෘත්තීය වේ. උභයජීවීන් ඔවුන්ගේ සම ද්විතියික ශ්වසන පෘෂ්ඨයක් ලෙස භාවිතා කරන අතර සලාමන්ඩර් සහ ගෙම්බන් වැනි කුඩා භූමිෂ්ඨ සතුන්ට පෙනහළු නොමැති අතර සම්පූර්ණයෙන්ම ඔවුන්ගේ සම මත රඳා පවතී. ඔවුන් මතුපිටින් කටුස්සන් වැනි උරගයින්ට සමාන වන නමුත් උරගයන් ඇම්නියෝට් වන අතර බෝ කිරීම සඳහා ජල කඳන් අවශ්‍ය නොවේ. ඔවුන්ගේ සංකීර්ණ ප්‍රජනක අවශ්‍යතා සහ පාරගම්ය හම් සමඟ, උභයජීවීන් බොහෝ විට පාරිසරික දර්ශක වේ; මෑත දශක කිහිපය තුළ ලොව පුරා බොහෝ විශේෂ සඳහා උභයජීවී ගහනයේ විශාල අඩුවීමක් දක්නට ලැබේ.

උභය ජීවීන්


Die Spokane Canaries waren eine US-amerikanische Eishockeymannschaft aus Spokane, Washington. Die Mannschaft spielte in der Saison 1916/17 in der Pacific Coast Hockey Association.

Geschichte
Das Franchise der Victoria Aristocrats aus der Pacific Coast Hockey Association wurde 1916 nach Spokane, Washington, umgesiedelt und spielte dort in der Saison 1916/17 unter dem Namen Spokane Canaries. Von 23 Spielen gewann die Mannschaft acht Mal und verlor 15 Mal. Damit belegten die Canaries den vierten und somit letzten Platz der Liga. Am Saisonende stellten sie bereits wieder den Spielbetrieb ein, während das Team aus Victoria zur Saison 1919 selbst wieder den Spielbetrieb in der PCHA aufnahm.

Weblinks
 The Internet Hockey Database – Statistik Spokane Canaries
 The Internet Hockey Database – Spielerliste Spokane Canaries

Eishockeyverein (Pacific Coast Hockey Association)
Canaries
Gegründet 1916
Aufgelöst 1917

Spokane Canaries


Motzlar ist ein Ortsteil von Schleid im Wartburgkreis in Thüringen.

Lage
Motzlar liegt an der hessisch-thüringischen Grenze im Biosphärenreservat Rhön an der Bundesstraße 278 von Tann nach Geisa über Schleid.  Die geographische Höhe des Ortes beträgt . Durch den Ort fließt die Ulster. Im Westen der Ortslage erkennt man den 529 m hohen Rockenstuhl.

Geschichte
Motzlar wurde am 9. September 1186 erstmals urkundlich genannt. Er gehörte über Jahrhunderte zum fuldischen Amt Geisa/Rockenstuhl.

Der Ort war und ist landwirtschaftlich geprägt. Starken Einfluss auf die Entwicklung des Ortes hatte die Lage unmittelbar an der Innerdeutschen Grenze von 1945 bis 1990. So verlor der Ort in dieser Zeit seinen seit 1909 bestehenden Anschluss an die Ulstertalbahn. Am 3. Oktober 1961 wurde in Motzlar die "Aktion Kornblume" durchgeführt; viele Familien wurden zwangsausgesiedelt. Der zur Gemeinde gehörende Weiler Langwinden wurde 1972 entvölkert und im Zuge der Grenzsicherung abgerissen. Ähnlich erging es auch anderen geschleiften Höfen wie dem Mückenhof (), dem Weidhof (auch: Waidhof), dem Kohlbachshof im benachbarten Schleid und dem mehr als 1000 Jahre alten Seeleshof (Sommer 1973) östlich von Walkes ().

Zu Zeiten der DDR arbeiteten die Bauern zusammengefasst in der LPG Typ III Karl-Liebknecht mit Sitz in Bremen in der Pflanzenproduktion und in der LPG Typ III Vorderrhön in Geisa in der Tierproduktion. Nach der politischen Wende orientierten sich die Bauern neu.

Im Jahre 1994 schlossen sich die Orte Kranlucken, Motzlar, Zitters und Schleid zur Einheitsgemeinde Schleid zusammen. Im Juni 2011 richtete eine Flutwelle infolge eines Unwetters Schäden im Ort an.

Das Dorf hatte mit Stand 1. Januar 2022 353 Einwohner.

Sehenswürdigkeiten
Unweit des Rockenstuhls steht das 5 m hohe Holzkreuz Kreuz der Geiserämter (), ein Mahnmal mit einer Basaltplatte, auf der die geschleiften Orte und Höfe der Region vermerkt sind.

St.-Valentinus-Kirche
Im Zentrum des Dorfes erhebt sich die neogotische Kirche mit dem noch vom Vorgängerbau erhaltenen Glockenturm.  An der Stelle der heutigen Kirche stand zuvor eine Wehrkirche, die bis auf das Jahr 1479 zurückgeht, und von der noch eine Schlüsselscharte am Turm erhalten ist. Zu den spätgotischen Kostbarkeiten des Gotteshauses zählen das Kruzifix und die kleine Pieta im Turm, eine Figur des heiligen Valentinus in der Sakristei sowie Darstellungen der Muttergottes und des heiligen Johannes auf dem linken Seitenaltar. Im Laufe seiner Geschichte wurde das Gotteshaus barock umgeformt. Aus dieser Zeit sind die lebensgroßen Figuren des heiligen Valentin und der heiligen Barbara an den Seitenwänden. Anfang des 19. Jahrhunderts wurde das undichte Dach der Kirche zu einem ständigen Problem. In den 1860er-Jahren setzten zwei heftige Stürme dem Kirchendach zu und 1879 schlug ein Blitz ein. Am 5. Oktober 1909 war die erneuerte Kirche nach nur 15 Monaten Bauzeit von Bischof Joseph Damian Schmitt mit einem Pontifikalamt eingeweiht worden. 1968 wurden der neugotische Hochaltar, die Kanzel und die Kommunionbank herausgenommen und die Kirche neu übermalt. Das Sakramentshaus (um 1480) aus dem Turm wurde im Chor auf der rechten Seite eingelassen. 1995 erfolgten umfangreiche Arbeiten an Außenmauern, Dach und Turm. 2002 entschied man sich zu einer grundlegenden Renovierung. Die Statik wurde verbessert, Putz- und Malerarbeiten ausgeführt, der Fußboden erneuert und die Seitenaltäre überholt. Bei der Umgestaltung kamen auch die ehemaligen Altarreliefs des entfernten Hochaltares wieder zu Ehren. Der neue Altartisch wurde von Bildhauer Elmar Baumgarten aus Ebersburg entworfen. Die umfangreichen Renovierungsarbeiten wurden von den Einwohnern des Ortes finanziell und in zahlreichen Arbeitseinsätzen unterstützt.

Naturdenkmale
Die Dorflinde, eine Holländische Linde, wurde 1957 als Naturdenkmal ausgewiesen.

Persönlichkeiten
 Conrad Lautenbach (1534–1595), Theologe, Pastor, Bibliothekar, Übersetzer und Schriftsteller

Weblinks

Einzelnachweise

Schleid (Rhön)
Ort im Wartburgkreis
Ehemalige Gemeinde (Wartburgkreis)
Ersterwähnung 1186
Gemeindeauflösung 1994

Motzlar


Jeg er ikke en letlevende mand () er en fransk romantisk komediefilm fra 2018.

Medvirkende

Eksterne henvisninger
 Jeg er ikke en letlevende mand hos Netflix
 Jeg er ikke en letlevende mand hos Netflix

Franske film fra 2018
Romantiske komediefilm
Film fra Netflix
Fransksprogede film

Jeg er ikke en letlevende mand


Bask Yurdu ve Özgürlük ya da ETA (Baskça: Euskadi Ta Askatasuna), İspanya ve Fransa sınırları içinde yaşayan Bask kökenli topluluğa ait bağımsız bir devlet kurma amacı güden Marksist-Leninist, ayrılıkçı örgüt. 20 Ekim 2011'de silahlı mücadeleye son verdiğini açıklamıştır.

1959 yılında Franco diktatörlüğüne karşı kurulan örgüt, İspanya'nın kuzeyindeki ve Fransa'nın güney batısında bulunan Bask bölgesinin bağımsızlığı için 1968 yılından bu yana faaliyetlerde bulundu. ETA, zaman içinde kültürel hakların savunuculuğu düzleminden, silahlı eylem biçimine yönelmiştir. 1979'da hükûmet tarafından Bask Bölgesi'nde yaşayan yaklaşık iki milyon kişiye önemli ölçüde özerklik tanınmasına rağmen tam bağımsızlık için silahlı mücadeleye devam etmiştir. Batasuna ismiyle bilinen ve şu an yasaklanmış durumda olan parti de örgütün siyasi kanadını oluşturmaktaydı. Bu parti Bask Bölgesi'nde oyların genelde %10 ile %20'sini toplamaktaydı. Ayrıca 1968'den bu yana düzenlediği kanlı eylemlerle 850 kişinin ölümüne neden olan ETA, İspanya'nın yanı sıra Avrupa Birliği ve ABD tarafından da terör örgütleri listesine alındı. ETA, 24 Mart 2006'da yapılan ateşkesi ihlal etmiş ve 30 Aralık 2006'da Madrid Barajas Uluslararası Havalimanı'nda bir bombalı saldırıda bulunmuştu.
9 Nisan 2017'de artık tamamen silahları bırakıp silahların bulunduğu 8 adet depoyu söyleyen ve süresiz ateşkes ilan eden ETA, 1968-2011 yılları arasında toplam 829 kişinin ölümünden sorumlu tutulmaktadır.

Tarihçe
 1959 - ETA kuruldu.
 1968 - ETA ilk ölümcül eylemini yaptı.
 1973 - Franco rejiminin güçlü simalarından Amiral Carrero Blanco öldürüldü.
 1974 - ETA biri silahlı mücadele, diğeri siyasi-askeri kanat olmak üzere ikiye bölündü.
1976 - Nisan ayında Fransanın Güney sınırında 2 ispanyol polis suikastla öldürüldü.
 1978 - ETA'nın siyasi kanadı Herri Batasuna kuruldu.
 1979 - İspanya, Bask Bölgesi'nin özerk statüsünü onayladı.
 1987 - Barselona'da ETA saldırısında 21 kişi öldü.
 1992 - Madrid 'deki ETA saldırısında 6 asker öldü.
 1993 - Madrid 'deki tekrarlanan saldırıda 5 sivil öldü
 1997 - Belediye meclisi üyesi Miguel Angel Blanco Garrido kaçırılıp öldürüldü.
 1998 - ETA tek taraflı ateşkes ilan etti.
 1999 - ETA hükûmetle görüşmelerin kesilmesinin ardından ateşkesi bozduklarını açıkladı.
2000-Ocak ayında Madrid 'deki bombalı saldırıda biri üst düzey savcı 3 kişi ölür. Çok sayıda kişi yaralanır.
 24 Mart 2006 - ETA süresiz ve kalıcı ateşkes ilan etti.
 30 Aralık 2006 - Madrid'deki Barajas Havaalanı'nındaki saldırıda 2 kişi öldü. ETA böylece ateşkesi bozmuş oldu.
 24 Ağustos 2007 - Durango şehrindeki patlamda 2 kişi yaralandı.
 14 Mayıs 2008 - Legutiano şehrindeki jandarma kışlasının önünde meydana gelen patlamada bir jandarma öldü, ikisi kadın dört jandarma yaralandı.
 19 Haziran 2009 - İspanya'nın kuzeyindeki Bask bölgesinde bir aracın infilak etmesi sonucunda 49 yaşındaki polis memuru Eduardo Puelles Garcia öldü.
 5 Eylül 2010 - ETA örgütü bundan böyle 'demokratik' yollarla mücadele edeceğini ve silahlı mücadeleyi bıraktığını ilan etti.
 10 Ocak 2011 - ETA, kalıcı ateşkes ilan ettiğini duyurdu. Ancak hükûmet ETA'dan ateşkes değil, silah bırakmasını istediklerini vurguladı.
 20 Ekim 2011 - ETA, silah bırakma kararı aldığını açıkladı.
 23 Mart 2017 - ETA, 8 Nisan 2017 tarihi itibarıyla tamamen silahsızlanacağını ileri sürdü. Bizzat örgütün açıklaması ile yaklaşık altı yıllık sessizlik sona erecek.

Amblemi
ETA'nın simgesinde Bietan jarrai yazılmaktadır. Buradaki yılan şekli siyaseti, balta da silahlı mücadeleyi simgelemektedir.

Ayrıca bakınız
 GAL

Kaynakça

Notlar

İspanya'da siyaset
Milis gruplar
Bask Ülkesi
Bask tarihi
Aşırı sol
Avrupa Birliği tarafından terör örgütü olarak tanımlanmış örgütler
Kanada tarafından terör örgütü olarak tanımlanmış örgütler
Amerika Birleşik Devletleri tarafından terör örgütü olarak tanımlanmış örgütler
Birleşik Krallık tarafından terör örgütü olarak tanımlanmış örgütler

ETA (ayrılıkçı grup)


George Piranian (; Thalwil,  – Ann Arbor, ) foi um matemático suíço-estadunidense de ascendência suíça e armeniana. Conhecido internacionalmente por sua pesquisa em análise complexa, sua associação com Paul Erdős e sua edição do Michigan Mathematical Journal.

Formação e carreira
Piranian nasceu em Thalwil, perto de Zurique, Suíça. Seu pai, Patvakan Piranian, era originalmente da Armênia. George e seu irmão David em casa eram chamados de Gevorg e Davit, as versões armenianas de seus nomes. Sua família imigrou para Logan (Utah) (1929), onde Piranian recebeu um B.Sc. em agricultura e um M.Sc. em botânica (1937) na Universidade Estadual de Utah. Com uma Bolsa de Estudos Rhodes começou a estudar matemática na Universidade de Oxford.

Depois de retornar aos Estados Unidos Piranian obteve um Ph.D. em matemática na Universidade Rice em 1943, orientado por Szolem Mandelbrojt, com a tese A Study of the Position and Nature of the Singularities of Functions Given by Their Taylor Series.

Piranian ingressou no corpo docente da Universidade de Michigan em 1945.

Editor do Michigan Mathematical Journal
Em 1952 Piranian fundou, junto com Paul Erdős, Fritz Herzog e Arthur John Lohwater, o Michigan Mathematical Journal; a liderança na edição foi assumida por Piranian em 1954.

Orientador de Theodore Kaczynski
Na década de 1960 Piranian foi professor e orientador de Theodore Kaczynski, aluno de doutorado em matemática. Na década de 1990 Kaczynski foi condenado pelos crimes do Unabomber.

Editores de periódicos acadêmicos
Analistas matemáticos
Analistas complexos
Educadores matemáticos
Professores da Universidade de Michigan
Matemáticos dos Estados Unidos do século XX
Matemáticos dos Estados Unidos do século XXI
Alunos da Universidade do Estado de Utah
Alunos da Universidade Rice
Bolsistas Rhodes dos Estados Unidos

George Piranian


Serpme ağ, balığın üstten atılan ağ ile kapatılmasını ve ağ içinde kalmasını sağlayan av aracı.

İç su balıkçılığında en yaygın olarak kullanılan ve kullanılması çok basit olan bir ağ grubudur. Genellikle Sazan ve Alabalık bu ağlarla avlanmaktadır. Serpme ağlarının çeşitli şekilleri vardır. Genellikle

Akarsularda, sabit cepli serpme ağı kullanılır. Bu ağ akarsu kenarından atılır. Balıklar ağdan kaçmak isterlerken yanlarda bulunan ceplere takılırlar. Ağ çekilmek suretiyle kurşun yaka birleşirken veya ağ açıkken bile balıklar dışarı çıkamaz.

Serpme ağlarda diğer bir kullanma şekli göllerde ve sığ sularda kullanılan şekil alan büzmeli serpme ağı kullanımıdır. Sığ sularda kullanımda ağın dibe teması şarttır. Göllerde ise yoğun av sürüsü aranır. Ağ balığın üzerine bırakılır, bir müddet çökmesi beklenir ve süratle halatlar çekilmek suretiyle ağ büzülür. Ağ büzüldükçe büzülen kısmın üzeri torba halini alır. Serpme ağlarının, Yeşilırmak, Kızılırmak, Sakarya, Gediz, Fırat, Dicle, Büyük ve Küçük Menderes, Seyhan ve Ceyhan nehirleri gibi büyük nehirlerimizin dışındaki iç sularımızda sportif amaçlı bile olsa kullanımları Tarım ve Köy işleri Bakanlığınca yasaklanmıştır.

Balık ağları

Serpme ağ


Les bombardements d'Odessa sont une suite de bombardement de la ville se déroulant lors de l'offensive du sud de l'Ukraine de l'invasion russe de l'Ukraine en 2022. La ville et la région environnante ont été bombardées par les forces russes à plusieurs reprises depuis le début du conflit, tirées principalement depuis des navires de guerre russes situés au large de la mer Noire et tuant de nombreux civils. La ville a également été ciblée par des missiles de croisière russes.

Chronologie

2022

Les premières frappes aériennes russes contre Odessa ont eu lieu le premier jour de l'invasion, tôt le 24 février 2022, ciblant les entrepôts de la ville. Un avion de chasse de l'armée de l'air russe, un Sukhoi Su-30, a été abattu au-dessus d'Odessa lors des frappes aériennes initiales. Les saboteurs russes avaient commencé à opérer à Odessa le , les autorités ukrainiennes les ayant arrêtés et confisquant leur équipement. Les trains d'évacuation ont commencé à évacuer les civils de la ville vers Tchernivtsi et Oujhorod le , et d'autres trains d'évacuation ont opéré le .

Plusieurs navires de guerre russes ont amarré au large d'Odessa pour planifier une invasion de la côte dans cette zone. Cependant, le , les navires ont commencé à se retirer de la zone. Des marins russes conscrits à bord des navires avaient organisé une tentative de mutinerie contre les plans d'envahir la côte d'Odessa autour de la plage de Luzanivka, forçant l'invasion prévue à être abandonnée.

Vers midi, heure locale, le , les forces russes ont bombardé le village de Dachne au nord-ouest d'Odessa, endommageant un gazoduc et incendiant neuf maisons et un garage. Cela a été suivi le  par le bombardement des villages voisins de Zatoka et Bilenke, tuant au moins un civil dans ce dernier village. Des navires de guerre russes ont également bombardé le navire civil ukrainien Helt dans le port d'Odessa, le faisant couler. Plus tard dans la soirée, des saboteurs russes ont piraté les sites Web du gouvernement local à Odessa, publiant de fausses nouvelles au sujet d'une prétendue capitulation ukrainienne devant les Russes.

Les forces de défense aérienne ukrainiennes à Odessa ont abattu des avions de combat russes le  au-dessus de Bilhorod-Dnistrovskyi ; le pilote a réussi à s'éjecter en toute sécurité; et de nouveau le  au-dessus de la ville d'Odessa. Une nouvelle brigade des Forces de défense territoriales d'Ukraine a été fondée à Odessa le , après les premières plaintes de civils de la ville souhaitant rejoindre les forces de défense d'un manque d'organisation en tant que ils ont été renvoyés chez eux sans armes.

Les attaques russes à Odessa se sont intensifiées vers la . Dans la matinée du , des navires de guerre russes sont réapparus au large et ont commencé à bombarder des cibles à Odessa, y compris le port, avant que l'artillerie côtière ukrainienne ne riposte et ne les repousse dans la mer Noire. Le , les défenses aériennes ukrainiennes ont abattu trois missiles de croisière au-dessus de la mer Noire qui étaient en route pour frapper des cibles à Odessa et dans ses environs. Deux autres missiles de croisière russes ont été abattus au large d'Odessa le , bien que la ville ait ensuite été la cible de tirs nourris de mortier, selon une déclaration sur Telegram de Sergueï Bratchuk, porte-parole de l'administration militaire d'Odessa.

Le 23 avril 2022, une frappe de missile russe touche une installation militaire et deux bâtiments résidentiels, tuant huit civils et en blessant 18 ou 20, selon l'Ukraine. La Russie confirme l'attaque qui a ciblé un terminal logistique sur un aérodrome militaire abritant des armes américaines et européennes données à l'Ukraine.

Le 27 avril 2022, les forces russes attaquent le pont de Zatoka dans le but de déconnecter la ville d'Odessa du reste du pays à l'est du Dniestr.

Le  mai 2022, le président ukrainien Zelensky annonce la destruction par les forces russes d'une piste nouvellement construite de l'aéroport d'Odessa à l'aide d'un missile Bastion. La ville est de nouveau bombardée le 7 mai, quatre missiles touchant un bâtiment civil et deux autres l'aéroport de la ville. Le , un Mil Mi-14 de l'aviation navale ukrainienne est abattu près d'Odessa par un chasseur russe lors d'une mission sur l'île des Serpents, provoquant la mort de cinq militaires.

Le , la Russie tire trois missiles Kinjal sur l'oblast d'Odessa alors que le président du Conseil européen Charles Michel, accompagné du Premier ministre ukrainien Denys Chmyhal, étaient en visite dans la région. Ceux-ci ont dû se réfugier dans un abri anti-aérien. Dans la soirée, les troupes russes tirent des roquettes sur trois entrepôts à Odessa et sur un centre commercial dans le village de Fontanka, une localité en banlieue de la ville. Une personne est tuée et deux personnes sont blessées dans les entrepôts, trois autres sont blessées dans le centre commercial.

Dans la nuit du  au , trois missiles Kh-22 tirés par des bombardiers stratégiques Tu-22M tombent sur un immeuble de 9 étages et un centre de loisirs dans la localité de Serhiïvka. Au moins  sont tuées et plus de  blessées.

Le , moins d'un jour après la signature d'un accord d'exportation de céréales avec l'Ukraine, la Russie lance des missiles Kalibr sur le port maritime d'Odessa. Selon l'Ukraine, deux des quatre missiles sont interceptés. Selon des responsables russes lors d'une interview sur une chaine d'information turque, la Russie n'a  avec la frappe de missiles. Cependant le lendemain, Igor Konachenkov, un porte-parole du ministère russe de la Défense, confirme la frappe en revendiquant un navire de guerre ukrainien et un entrepôt de missiles détruits.

Au , à la suite d'attaques multiples à la roquette sur Odessa, onze civils sont dénombrés tués : huit (dont une fillette de trois mois) à la suite d'une explosion dans un complexe résidentiel « Tiras » le  ; un adolescent lors d'une attaque contre un dortoir le , un employé d'un entrepôt lors de l'attaque du quartier Souvorovsky à Odessa le  ; et un gardien d'un entrepôt le .

2023

Dans la nuit du , la Russie mène de nouvelles attaques de missiles et de drones contre le port d'Odessa après s'être retirée de l'Initiative céréalière de la mer Noire. Les terminaux céréaliers et pétroliers sont endommagés. Le ministère ukrainien de l'Agriculture affirme que  de céréales ont été détruites lors des attaques.

Dans la nuit du , une nouvelle attaque détruit un bâtiment administratif à Odessa et des bâtiments de stockage dans la région. Entre autres, le bâtiment du consulat général de Chine et trois musées dans la zone tampon du site du patrimoine mondial du  (archéologique, maritime et musée de la littérature) sont endommagés. L'UNESCO condamne notamment l'attaque.

Les  et , des missiles russes visent de nouveau la ville, y compris son centre historique. Vingt-cinq monuments architecturaux sont endommagés selon les autorités locales. La cathédrale de la Transfiguration, la plus grande de la ville, est partiellement détruite. La cathédrale appartenait à l'Église orthodoxe ukrainienne du patriarcat de Moscou, dont le siège est en Russie. La maison des Scientifiques est également gravement endommagée. Au moins  résidentiels ont été touchés ; une personne a été tuée et  blessées.

Références

Odessa
2022 en Ukraine
Février 2022
Mars 2022
Histoire d'Odessa
Bombardement

Bombardements d'Odessa (2022-2023)


Lepidoblepharis es un género de reptiles escamosos pertenecientes a la familia Sphaerodactylidae. Se encuentra en América Central y la mitad norte de América del Sur.

Son gecos pequeños. El nombre inglés de este género también significa gecos enanos. Todos los miembros de este género parecen ser diurnos, terrestres y sobre todo insectívoros. Los colores se extienden generalmente desde el beige al marrón o marrón oscuro.

Especies
Se reconocen las siguientes:
 Lepidoblepharis buchwaldi Werner, 1910
 Lepidoblepharis colombianus Mechler, 1968
 Lepidoblepharis conolepis Avila-Pires, 2001
 Lepidoblepharis duolepis Ayala & Castro, 1983
 Lepidoblepharis festae (Peracca, 1897)
 Lepidoblepharis grandis Miyata, 1985
 Lepidoblepharis heyerorum Vanzolini, 1978
 Lepidoblepharis hoogmoedi Avila-Pires, 1995
 Lepidoblepharis intermedius Boulenger, 1914
 Lepidoblepharis microlepis (Noble, 1923)
 Lepidoblepharis miyatai Lamar, 1985
 Lepidoblepharis montecanoensis Markezich & Taphorn, 1994
 Lepidoblepharis nukak Calderón-Espinoza & Medina-Rangel 2016
 Lepidoblepharis oxycephalus (Werner, 1894)
 Lepidoblepharis peraccae Boulenger, 1908
 Lepidoblepharis ruthveni Parker, 1926
 Lepidoblepharis sanctaemartae (Ruthven, 1916)
 Lepidoblepharis williamsi Ayala & Serna, 1986
 Lepidoblepharis xanthostigma (Noble, 1916)

Referencias

Enlaces externos

Lepidoblepharis
Géneros de reptiles

Lepidoblepharis


Helle Helle, fædd Helle Olsen þann 14. desember 1965 í Nakskov, er danskur rithöfundur. Hún hlaut verðlaunin Kritikerprisen árið 2005 fyrir skáldsöguna Rødby-Puttgarden, árið 2009 hlaut hún PO Enquist-verðlaunin fyrir skáldsöguna Ned til hundene og skáldsagan var einnig tilnefnd til Bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs árið 2009.

Helle nam bókmenntafræði við Kaupmannahafnarháskóla og fór svo í Forfatterskolen. Í verkum hennar er hverdagslífið í forgrunni og stíllinn er mínimalískur. Hún er sjálf ekki hrifin af því að vera kölluð mínimalísk vegna þess að það hljómar "afskiptalaust", en henni líkar þegar það gerist ekki of mikið í sögunni. Þess vegna kann hún líka að meta Hemingway. Í sumum tilfellum kemur innblásturinn að skáldsögunum greinilega frá hennar eigin lífi. Helle hefur til dæmis unnið í ilmvatnsborðinu á ferjunni milli Rødby og Puttgarden, rétt eins og aðalpersónurnar í skáldsögu hennar Rødby-Puttgarden.

Helle breytti eftirnafninu sínu í Helle þegar hún var 23 ára. Hún býr nálægt Sorø með eiginmanni sínum, listamanninum Mikkel Carl.

Ritaskrá

 1993 – Eksempel på liv (skáldsaga)
 1996 – Rester (smásögur)
 1999 – Hus og hjem (skáldsaga)
 2000 – Biler og dyr (smásögur)
 2002 – Forestillingen om et ukompliceret liv med en mand (skáldsaga)
 2003 – Min mor sidder fast på en pind, með Lars Nørgaard (barnabók)
 2005 – Rødby-Puttgarden (skáldsaga)
 2008 – Ned til hundene (skáldsaga)
 2011 – Dette burde skrives i nutid (skáldsaga)
 2014 – Hvis det er (skáldsaga)
 Á íslensku: Ef þú vilt, Silja Aðalsteinsdóttir þýddi (2016)
 2018 – de (skáldsaga)
 2022 –  Bob (skáldsaga)

Tilvísanir

Fólk fætt árið 1965
Danskir rithöfundar

Helle Helle


Friedrich Jacobshagen (* 24. April 1884 in Hämelschenburg; † nach 1933) war ein deutscher Geodät, Landwirt und Politiker (DNVP).

Leben
Nach dem Besuch des Realgymnasiums in Einbeck studierte Jacobshagen Geodäsie an der Rheinischen Friedrich-Wilhelms-Universität Bonn. Er arbeitete von 1906 bis 1919 als Landmesser bei der Ansiedlungskommission in Posen und war von 1919 bis 1926 als praktischer Landwirt auf seinem eigenen Bauernhof in Stolz tätig. Im Anschluss wurde er wieder in den Staatsdienst einberufen und wirkte als Regierungslandmesser am Mayener Kulturamt. Seinen Wehrdienst leistete Jacobshagen als Einjährig-Freiwilliger beim 4. Hannoversches Infanterie-Regiment Nr. 164 in Hameln. Danach war er Reserveoffizier beim Infanterie-Regiment "König Ludwig III. von Bayern" (2. Niederschlesisches) Nr. 47, mit dem er am Ersten Weltkrieg teilnahm und an der Westfront eingesetzt wurde.

Während der Zeit der Weimarer Republik trat Jacobshagen in die DNVP ein, für die er im März 1933 in den Preußischen Landtag gewählt wurde. Außerdem war er Anfang der 1930er Jahre Führer des Gaues Vordereifel des Wehrverbands Stahlhelm.

Literatur
 Ernst Kienast (Hrsg.): Handbuch für den Preußischen Landtag, Ausgabe für die 5. Wahlperiode, Berlin 1933, S. 341.

Mitglied des Preußischen Landtags (Freistaat Preußen)
DNVP-Mitglied
Mitglied im Stahlhelm
Person im Ersten Weltkrieg (Deutsches Reich)
Deutscher
Geboren 1884
Gestorben im 20. Jahrhundert
Mann

Friedrich Jacobshagen


Olaylar
 I. Boleslaus, Polonya Dükü oldu.

Doğumlar

Ölümler
 25 Mayıs - I. Mieszko, Polonya kralı (d. 945)
 tarihi bilinmeyen
 Ebu Hasan el-Amiri, Horasanlı filozof ve felsefe tarihçisi

992


مسرحية عاصفة الصحراء عرضت على مسرح الدسمه بالكويت وهي من إنتاج مسرح السلام عام 1991م، وهي من تأليف:حسين الشمري والفكرة والإعداد والإخراج:عبد العزيز المسلم.

البطولة
مريم الغضبان ـ إبراهيم الصلال ـ عبد العزيز المسلم ـ طارق العلي ـ عادل المسلم ـ عادل يحيى.

حقائق
هذه المسرحية سميت تيمنا بحرب الخليج الثانية - عاصفة الصحراء وهي ثاني مسرحية بعد التحرير بشكل عام وأول مسرحية سجلت معاناة الكويتيين والاشقاء المقيمين خلال الغزو وبجميع مراحله، وطالبت بالأسرى والمفقودين، واستمرت عروضها ثلاثة أشهر من النجــاح المتواصل، وجسد عبد العزيز المسلّم في هذه المسرحية دور اعبيد الذي يأتون به من مستشفى الطب النفسي لبيت بوصالح بسبب الاحتلال.

مصادر

أعمال عن الحرب العراقية الكويتية
مسرحيات كويتية

عاصفة الصحراء (مسرحية)


Ángel Pacífico Allaria (7 de mayo de 1865; Río Cuarto, Córdoba-12 de octubre de 1942, Buenos Aires) fue un militar argentino que llegó al grado de general y ejerció como ministro de Guerra en la segunda década del .

Ingresó al Colegio Militar de la Nación a los 17 años, egresando como subteniente del Arma de Artillería en 1888. Destacado a varios destinos en el interior del país, llegó al grado de mayor en 1889.

Dos años más tarde hizo un primer viaje a Europa, para comprar fusiles Mauser; aprovechó el viaje para iniciar estudios en el Colegio Militar de Turín, que completaría en un segundo viaje, realizado cuatro años más tarde, junto con la comisión de comprar artillería moderna.

A fines del  inició una carrera administrativa con importantes responsabilidades, alcanzando también ascensos en una rápida progresión; comandante de la Artillería de Montaña, miembro de la Comisión Nacional de Armamentos, llegó a ser director del Colegio Militar en 1905. Dos años más tarde fue presidente de la Comisión Militar del Ministerio de Guerra.

Durante el comienzo de la presidencia de Roque Sáenz Peña fue Superintendente de Construcciones Militares, ya con el grado de general. En febrero de 1914 fue nombrado Ministro de Guerra. Su principal cometido fue modernizar y armar al Ejército Argentino lo más completamente posible ante la eventualidad de que su país pudiera verse obligado a entrar en la Primera Guerra Mundial, lo que en definitiva no ocurrió.

Retirado del servicio activo en los años siguientes, fue vicepresidente de la petrolera estatal YPF durante la presidencia de Marcelo Torcuato de Alvear, la segunda de Hipólito Yrigoyen y de la dictadura de José Félix Uriburu.

Referencias

Oficiales de ejército de Argentina
Ministros de Guerra de Argentina
Riocuartenses

Ángel Allaria


يوسف منصور (16 أبريل 1966 -)، ممثل ولاعب كونغ فو مصري.

حياته
ممثل وبطل مصري في رياضة الكونج فو. ولد في القاهرة في عام 1966، وهاجر إلى الولايات المتحدة الأمريكية مع أسرته وهو التاسعة من عمره، واستقر به المقام في البداية في نيوجيرسي، ودرس علم النفس في الجامعة، كما تدرب على لعبة الكونج فو في الصين وأمريكا، ودخل المجال الفني بالصدفة حين قابل المخرج ابراهيم عفيفي، وعرض عليه للمشاركة للمرة الأولى من خلال فيلم (العجوز والبلطجي)، واشتهر بعدها خلال تسعينيات القرن العشرين بأفلامه التي اعتمدت على الفنون القتالية، منها (قبضة الهلالي، لا يا عنف دعوة للحب، الشرس). في عام 2001 قدم آخر أفلامه (بدر) والذي قام بتأليفه وإنتاجه وإخراجه، وشارك في بطولته مع ملكة جمال مصر لعام 1999 إنجي عبد الله.

نبذة
عاش للفترة في الولايات المتحدة واشتهر بأدواره التي تقوم على أساس لعبة الكونغ فو، قام بإخراج فيلم «قط الصحراء» مع سعيد محمد وكتب قصص بعض أفلامه.

أفلامه

وصلات

أشخاص على قيد الحياة
مواليد 1966
ممثلون مصريون
كونغ فو شاولين
مصارعون مصريون

يوسف منصور


Ermengol I. od Urgella (katalonski Ermengol I d'Urgell, šp. Ermengol I de Urgel; također zvan Hermenegildo; 973./977. – 1. rujna 1010.) bio je španjolski plemić, grof Urgella u ranom srednjem vijeku. Znan je i kao Ermengol od Córdobe. Osnovao je svoju vlastitu dinastiju grofova Urgella te je sudjelovao u rekonkvisti.

Život
Bio je sin grofa Borrella II. od Urgella i Barcelone i njegove prve supruge, gospe Letgarde Tuluške te brat grofa Ramona Borrella od Barcelone i Osone.

Prvi brak
Ermengol je oženio gospu Tetbergu (Geriberga) prije 10. srpnja 1000. Par je bio bez djece; gospa Tetberga je s mužem prodala neku zemlju, što je potvrđeno poveljom iz godine 1101.

Vladavina
Kao čovjek koji je volio kulturu, Ermengol je putovao dvaput u Rim. Prvi je put otišao tamo godine 998. Drugi je put bio u Rimu 1001.

Grof Ermengol je reformirao sudstvo Urgella kako bi pravda putem pravosuđa svima bila dostupna.

Godine 1003. Urgell su napali muslimani predvođeni Abd al-Malikom al-Muzaffarom od Córdobe. Ermengol se borio protiv njih u bitci kod Tore i bitci kod Albese, a pomogli su mu njegov brat Ramon Barcelonski te Bernard I. od Besalúa i Guifré II. od Cerdanye (umro 1050.). Ermengol je ipak bio zarobljen, ali je oslobođen. Kasnije je, 1008. godine, poduzeo nekoliko uspješnih ekspedicija protiv Maura. Godine 1010. se Ermengol pridružio svom bratu Ramonu u borbi protiv Córdobe.

Drugi brak
Druga supruga Ermengola je bila gospa Gizela, koja je nadživjela muža. Djeca Gizele i Ermengola bila su sin, Ermengol II. i kći, Ermesinda (ili Štefanija?).

Izvori

Vanjske poveznice
Obitelj grofa Ermengola I.
Grofovi Urgella

Ermengol I. od Urgella