Jean (Johann, Juan) Baptiste (Baptist) Franz Feilner (* 12. Februar 1844 in Bremen; † 29. September 1912 in FreiburgiB) war ein Photograph, unter dessen Namen Ateliers in verschiedenen Städten betrieben wurden, und Verleger von Ansichtskarten.

Leben
Über das Leben und Wirken von Jean Baptiste Feilner ist nur wenig bekannt. Sein Vater war der Maler, Zeichner und spätere Daguerreotypist Johann Everhard Feilner, der einer der ersten in Bremen war, der sich der Photographie zugewendet hatte. Ob und welche Ausbildung der Sohn Jean Baptiste hatte, ist nicht bekannt. 1867 hatte er einen Pass beantragt, um nach Wien zu reisen, möglicherweise um bei einem Photographen in die Lehre zu gehen. Im Bremer Adressbuch von 1869 findet sich erstmals der Hinweis "Photographie-Atelier" hinter seinem Namen. In den folgenden sechs Jahren wechselte die Adresse nahezu jährlich.
Eine Übernahme der "Firma" des Vaters im Jahr 1869, wie Fritz Kempe schrieb, ergibt sich daher nicht. Jean Baptiste Feilner annoncierte von Beginn an unter eigenem Namen.

Im Jahr 1868 gelang Feilner eine Porträtphotographie des knapp 35-jährigen Komponisten Johannes Brahms. Brahms hatte sich aus Anlass der Erstaufführung des Gesamtwerkes seines Deutschen Requiems am Karfreitag 1868 in Bremen aufgehalten.

Im Frühjahr 1872 eröffnete er in Wien am Getreidemarkt ein photographisches Atelier und im Herbst ein zweites in der Mariahilfer Hauptstraße. Wo Feilner tatsächlich fotografiert hat oder wo er sich durch Operateure hat vertreten lassen, ist nicht bekannt. Ab dem Jahrgang 1875 wird der Photograph "Johann Feilner" nicht mehr im Namensverzeichnis des Wiener Adressbuches aufgeführt. Feilner hatte im selben Jahr in Bremen im Wall 185 ein praktikables Atelier gefunden oder sich gebaut, denn unter dieser Adresse arbeitete er bis zum Jahr 1883.

Im Jahr 1878 ging er eine Partnerschaft mit dem Photographen Louis Oscar Grienwaldt ein. Unter dem Namen "Feilner & Grienwaldt" wurden photographische Artikel angeboten. Die Geschäftsadresse war identisch mit der des Ateliers von Grienwaldt Wall 86. Seit 1864 hatte er hier ein eigenes Atelier betrieben. Diese Geschäftsbeziehung wurde 1883 beendet.

Am 8. Januar 1880 zeigte "B. Feilner" (Jean Baptiste Feilner) in der in Oldenburg erscheinenden Zeitung "Nachrichten für Stadt und Land" an, er habe in der Staustraße 25 ein neueingerichtetes Atelier unter dem bekannten Namen "Feilner's photographisches Institut" eröffnet. Bekannt war der Name deshalb, weil unter diesem Namen der Vetter Hans Jürgen Feilner am 1. Juni 1873 das photographische Atelier im Hause der Witwe Cohn in Oldenburg in der Staustr. 8 übernommen und neu eröffnet hatte. Mit der Adresse Staustrasse 8 hatten im Juni 1868 der Photograph E. Lewak, im November 1869 der Photograph W. Frank und noch im März 1873 der Photograph Joseph von der Forst angezeigt. Im April 1874 hatte Hans Jürgen Feilner in Zusammenarbeit mit Albert Stahmer das Atelier an den inneren Damm 12 verlegt. Anfang Dezember 1879 meldete H. J. Fellner Konkurs an. Ende Mai 1880 wurde das Inventar der Photographen Feilner & Stahmer versteigert. Albert Joseph Stahmer zeigte am 8. Juni 1880 an, dass er die Platten von Feilner's photographischem Institut übernommen habe, und führte das Geschäft an selber Stelle unter eigenem Namen fort.

Für einen Filialbetrieb, wie ihn Feilner im Lauf der Jahre aufgebaut hatte, gilt, dass die Urheberschaft seiner Photographien kaum zu ermitteln ist.

Im Jahr 1883 war Jean Baptiste Feilner wohl nach Braunschweig gezogen, Gründe dafür sind nicht bekannt. Hier übernahm er das Atelier und auch die Räumlichkeiten, denn der Photograph Hermann Reuter betrieb 1876 in der Wilhelmstraße 88 nachweislich ein Atelier. Die Adresse blieb bis 1900. Nicht eindeutig ist die Angabe seiner Atelierbezeichnung: nennt er sich zu Beginn "A. Reuter Hofphotograph Nachfolger", wie man die Angabe auf dem Revers einiger Photographien deuten könnte, oder nutzt er seinen Namen, wie Einträge in den Adressbüchern belegen.

1888 verkaufte J.B. Feilner die Oldenburger Filiale, um in der Stadt Emden eine neue zu eröffnen. Dort übernahm er das Atelier des Photographen und Malers Bernhard Mateling.

Der letzte Eintrag von Jean Baptiste Feilner im Bremer Adressbuch findet sich im Jahr 1896. Die private Adresse war Wall 185. Gründe für den Weggang Feilners aus Bremen sind nicht bekannt. Ebenso gab er seine Mitgliedschaft des Naturwissenschaftlichen Vereins zu Bremen auf. Feilner hatte für sich und seine Frau einen Pass für die Ausreise nach Italien beantragt. Das Ziel ist nicht bekannt. Die Frage, ob dieser Abschied auch gleichbedeutend mit seinem Rückzug aus der Tätigkeit als Photograph war, muss bisher unbeantwortet bleiben. Feilner war einer von wenigen Filialisten. Im Vergleich zu Wilhelm Höffert, der ein Filialnetz in großen deutschen Städten aufgebaut hatte, hatte sich Feilner auf Orte in Niedersachsen beschränkt.

Käufer des Ateliers, das ab 1896 den Namen "Jean Baptiste Feilner Nachfolger, Photographisches Atelier" trug, war gemäß der Einträge in den Bremer Adressbüchern Fritz Krüger gewesen, der im selben Jahr zum Hofphotografen ernannt worden war. Krüger verkaufte das Atelier im Jahr 1907 an Oscar Ernst Hense, der es unter Beibehaltung des Namens weiterführte.

1899 beantragte er ein weiteres Mal einen Pass. Zu diesem Zeitpunkt wohnte er als Bremer Bürger in Braunschweig. Das Ziel seiner Reise lautete lediglich "Ausland".

Feilner war um 1901 nach München gezogen. Nachweislich des Adressbuchs für die Stadt München hatte Johann Baptist Feilner, wie die Einträge lauteten, von 1902 bis 1906 am Thierschplatz und bis 1910 in der Herzog Rudolfstraße gewohnt. Einen Eintrag als Inhaber oder Betreiber eines photographischen Ateliers fand sich nicht. Anschließend ist er vermutlich nach Pöcking gezogen. Dieser Hinweis ist einem Eintrag unter dem Patent "D.R.P. 235516 ausgestellt am 27. Apri 1909" zu entnehmen. Feilner hatte sich anscheinend der Entwicklung und Erfindung neuer photographischer Techniken zugewandt. Es findet sich noch ein weiteres Patent: "D.R.P. 252688 ausgestellt am 2. März 1911".

Anhand der Auszeichnungen, die Feilner im Laufe der Jahre erhielt, ist zu erkennen, dass sein besonderes Interesse der Porträtphotographie galt. Dafür spricht auch, dass Feilner 1878 ein spezielles Abtönungsverfahren bei Porträtvignetten zum Patent angemeldet hatte. J.B. Feilner war laut eigener Angabe Hofphotograph des Erbgroßherzogs von Oldenburg gewesen.

Der überwiegende Teil der Auszeichnungen, die Feilner auf den Revers seiner Photographien angegeben hatte, sind dort auf das Jahr 1879 datiert: Sidney, Neapel, Amsterdam, Hannover und Dresden. Weiter Medaillen erhielt Feilner 1880 in Melbourne und 1881 in Hamburg, Frankfurt und Wien. Da diese Angaben werblichen Zwecken dienten, wurden mitunter auch Auszeichnungen von Operateure abgebildet, die bei Feilner arbeiteten.

In der Familie Feilner gab es weitere Mitglieder, deren Interesse der Photographie galt. So verzeichnete das Bremer Adressbuch für die Jahre 1860 und 1861 einen Photographen Johann Matthias Feilner, möglicherweise ein Sohn des Buchdruckers Franz Feilner. Ein weiterer Sohn war der Maler Hans Jürgen Feilner, der 1873 in Oldenburg "Feilner's photographisches Institut" eröffnet hatte. Größere Bedeutung erlangte Anna Feilner, die eine Tochter von Johann Everhard Feilner jun. war. Sie betrieb ein Atelier in Oldenburg und ihre Leistungen wurden mit zahlreichen Auszeichnungen geehrt. Ab 1912 war als Eintrag im Adressbuch der Stadt München Alexander Feilner (Photochemiker) zu finden. 1918 lautete ein Eintrag: "Fa. A. E. Feilner & Co Fabrikation photographischer Bedarfsgegenstände", (Inhaber Alexander Eberhard Feilner (Fkft/M), Karl Seidel und Marie Brandstetter). Hierbei wird es sich um den Sohn von J.B. Feilner gehandelt haben.

Jean Baptiste Feilner war verheiratet mit Charlotte, geb. Lemcke (1859–1927). Ihre Tochter Catharine Christine Wilhelmine war 1881 geboren worden und der erwähnte Sohn Eberhard Alexander 1883. Feilner verstarb in Freiburg, letzter Wohnort war Pöcking.

Jean Baptiste Feilner – Ateliers und Filialen
 Bremen, mit Adresse Wall 154 im Jahr 1869, mit Obernstraße 42 im Jahr 1870, mit Obernstraße 48 im Jahr 1871 und 1872, mit Wall 158 im Jahr 1873, mit Wall 165 im Jahr 1874 und im Wall 185 von 1875 bis 1883. Für die Folgejahre war die Adresse des Ateliers Richtweg 6b.
 Wien, mit Adressen Getreidemarkt 3 und Mariahilfer Hauptstraße (1872–1874)
 Hannover, Georgstraße 1, (1890–1891), Georgstraße 25 ab 1892. Ab 1893 war der Photograph Ernst Burgdorf Inhaber von "J.B. Feilner Nachfolger", ab 1900  Bruno Weise.
 Braunschweig, "südliche" Wilhelmstraße 88 und Bohlweg 46, 1. Etage, in der Zeit von 1883 bis 1911. Feilner hatte 1883 seine Emigration von Bremen nach Braunschweig beantragt. Nachweislich der Braunschweiger Adressbücher hatte Feilner 1884 das Atelier des Photographen August Reuter übernommen und unter "A. Reuter Nachf." bis zum Jahr 1900 in der Wilhelmstraße 88 betrieben. Ab dem Jahr 1900 verlegte er sein Atelier in die 1. Etage im Bohlweg 46. Von 1900 bis 1902 lässt sich der Photograph Hugo Julius als Geschäftsführer nachweisen. 1911 verkaufte er das Atelier an Dietrich Driebe.
 in Oldenburg zunächst Staustraße 25, dann Rosenstraße 29 von 1880 bis 1888 und in Teilhaberschaft mit August Mohaupt bis 1910.
 Innerer Damm 12, "Feilners photographisches Institut"
 Osnabrück, Johannisstrasse 65
 Borkum, Strandstraße, auch in Teilhaberschaft mit August Mohaupt
 Emden in der Neuthorstraße in der Zeit von 1888 bis 1892. Der Maler und Photograph Bernhard Mateling hatte 1864 in Emden in der Neuthorstraße ein photographisches Atelier eröffnet. 1888 wurde es von Jean Baptiste Feilner erworben und 1892 an Hermann Wilhelm Mohaupt (1866–1909) verkauft;.
 Jever, Burgstraße 30, auch in Teilhaberschaft mit August Mohaupt, (später alleiniger) Inhaber H. Koch
 Bonn, Bahnhofstraße 13, in der Zeit von 1900 bis 1904. In der Adresse Bahnhofstraße 13 existierte vermutlich seit 1890 das photographische Atelier von Emil Koch, der seit 1875 in der Hofgartenstraße 5 sein Atelier gehabt hatte. Koch war in der Bahnhofstraße bis 1895 verzeichnet. Von 1897 bis einschließlich 1900 war dort der Photograph Hans Schaf(f)ganz tätig. Im selben Jahr zog der Photograph Georg Gollas (1874–1915) von Bregenz nach Bonn, "vermutlich um in der neuen Filiale des Bremer Fotofilialisten Jean Baptiste Feilner zu arbeiten". Ende 1904 wurde das Bonner Atelier von den Brüdern Carl und Georg Gollas übernommen und unter dem Namen "J.B. Feilner Nachf." geführt.
 Koblenz, Goebenplatz 12, in der Zeit von 1904 bis 1912. Ende 1904 hatte Feilner eine weitere Filiale eröffnet. Ab 1905 arbeitete hier Carl Gollas. 1912 hat vermutlich Georg Gollas das Koblenzer Atelier übernommen.
 Um 1895 lässt sich noch ein Atelier in Wittmund belegen.

Auszeichnungen
 1876 eine "ehrenvolle Erwähnung" bei der Photographischen Ausstellung in Paris
 1876 ein "Goldenes Kreuz" für Porträts auf der Internationalen Kunstausstellung (3. Ausstellung und Bazar für Kunstindustrie) in Utrecht
 1877 eine "Silberne Medaille" für beste Porträts bei der "Internationale Ausstellung von Photogrammen" in Amsterdam in der (Vereniging Arti et Amicitiae)
 1879 in Teplitz auf der dortigen "Gewerbe und Industrie Ausstellung", Neapel und Sydney
 1880 die "Silberne Voigtländer Medaille" der Photographischen Gesellschaft in Wien für die der Gesellschaft gewidmete Sammlung von künstlerisch ausgeführten Porträtstudien
 1895 eine "goldene Medaille" auf der Landesausstellung in Oldenburg
Nachweislich des Revers einer Photographie war das Atelier "prämiirt auf 14 Ausstellungen",
 1880 in Weltausstellung in Melbourne
 1881 in (Wien), Frankfurt am Main und Hamburg
 1882 in Paris
 Hannover, Dresden und London.

Quellen

Literatur

 Fritz Kempe: Daguerreotypie in Deutschland. Vom Charme der frühen Fotografien, Seebruck am Chiemsee: Heering, 1979, ISBN 3-7763-5190-X, S. 180
 Jens Thiele, Detlef Hoffmann (Hrsg.): Lichtbilder, Lichtspiele: Anfänge der Fotografie und des Kinos in Ostfriesland, Jonas Verlag, Weimar 1989, ISBN 978-3-922561-84-2
 Adressbücher

Weblinks

Einzelnachweise

Fotografien:

 Adam An-tAthair-Síoraí: Jean Baptiste Feilner auf der Seite Privatsammlungen.net, Unterseiten Oldenburg, Jever, Bremen, Borkum, Braunschweig.

Fotograf (19. Jahrhundert)
Fotograf (20. Jahrhundert)
Fotograf (Bremen)
Verleger (19. Jahrhundert)
Verleger (20. Jahrhundert)
Ansichtskartenverleger
Hoflieferant
Verleger (Hannover)
Unternehmer (Braunschweig)
Künstler (Oldenburg (Oldb))
Person (Borkum)
Person (Emden)
Person (Jever)
Unternehmer (Bonn)
Person (Wittmund)
Deutscher
Geboren 1844
Gestorben 1912
Mann

Jean Baptiste Feilner


التسقية هي اكلة شعبية تشتهر بها بلاد الشام ( سوريا، الأردن، لبنان، فلسطين) تتكون من الحمص والخبز واللبن. وتعد التسقية إحدى أهم الأكلات الشعبية بسبب تكاليفها البسيطة.

مقادير
 حمص مسلوق نص كيلو
 لبن مقدار نصف كيلو
 ملعقتا طحينة
 فصا ثوم
 سمن (ملعقتان كبيرتان)
 مكسرات مشكلة
 بهار
 ملح

الطريقة
 توضع قطع صغيرة من الخبز المحمص في صحن
- يغطى الخبز بالحمص المسلوق
 يسقى الخبز بقليل من ماء الحمص المغلي تدريجياً (ومن هنا التسمية)
- يخفق اللبن مع الثوم المهروس والطحينة والملح وتوضع في الصحن فوق الحمص.
- تقلى المكسرات وتوضع فوق اللبن
- يوضع الفلفل والبهارات ويقدم معه المخلل.

مطبخ سوري

تسقية (مطبخ)


Ptolemaiida (o ptolemaidos) es un orden extinto de mamíferos similares en tamaño a un lobo que vivieron en el norte y el este de África durante el Paleógeno. Los fósiles más antiguos provienen de estratos de finales del Eoceno de la Formación Jebel Qatrani, cerca del oasis del Fayum en Egipto. Los más modernos se han encontrado en estratos de principios del Mioceno en la isla Rusinga, Lago Victoria, Kenia.

Anteriormente considerados cimolestos, se han colocado dentro de Afrotheria ya que el taxón era endémico de África y debido a algunas similitudes en las características anatómicas del cráneo en común con los cerdos hormigueros, así como análisis de secuencias de colágeno obtenidas del fósil han revelado que no pertenecen a Cimolesta y Laurasiatheria. Actualmente no está claro si forman un taxón hermano de Tubulidentata o si son una secuencia parafilética que los conduce. En cualquier caso, su estrecha relación puede ofrecer la posibilidad de verdaderas sinapomorfias dentales con Afrosoricida.

Ha existido mucha confusión acerca de los orígenes e incluso la identidad de los ptolemaidos. El primer espécimen, un colección de dientes molares aislados de la especie tipo, Ptolemaia lyonsi, fueron identificados originalmente como de un primate, debido a que eran aplanados y casi idénticos a los de los primates. Más tarde, cuando se halló el primer cráneo, se pensó que era unas especie de musaraña monstruosa del tamaño de un lobo, ya que el cráneo poseía largos colmillos, y era muy delgado. Sin embargo recientemente se ha reconsiderado la posible dieta de los ptolemaidos y su posible comportamiento, ya que el desgaste de sus dientes sugiere que eran usados para aplastar objetos duros o moler comida abrasiva, y sus dientes tienen poca o ninguna capacidad de corte. Incluso así, algunas fuentes aún se refieren a ellos como musarañas gigantes carnívoras.

Taxonomía
Estos son los géneros reconocidos actualmente:
Ptolemaia Osborn, 1908 (género tipo)
Qarunavus Simons & Gingerich, 1974
Cleopatrodon Bown & Simons, 1987
Merialus Russel & Godinot, 1988
Euhookeria Russel & Godinot, 1988
Kelba Savage, 1965

Filogenia
Cladograma basado en el análisis de Cote y colaboradores de 2007:

Referencias

Afrotheria
Mamíferos del Eoceno
Mamíferos del Oligoceno
Mamíferos del Mioceno
Mamíferos extintos de África

Ptolemaiida


ක්‍රිස්තියානි ආගම යනු නාසරෙත්හි ජේසුස්ගේ ජීවිතය හා ඉගැන්වීම් මත පදනම් වූ ආබ්‍රහමික, ඒකදේවවාදී, ආගමකි. කිතුනුවන් ලෙස හැඳින්වෙන එහි අනුගාමිකයින් විශ්වාස කරන්නේ ජේසුස් ක්‍රිස්තූන් දෙවියන්වහන්සේගේ පුත්‍රයා වන බවය. මිනිසුන්ගේ ගැලවුම්කරුවා (නොහොත් මෙසියස්) ලෙස ජේසුස්ගේ පැමිණීම පිලිබඳව බයිබලයෙහි (නව ගිවිසුම) ලියා ඇති බව ඔවුන් විශ්වාස කරයි. එමෙන්ම ඔහුගේ පැමිණීම පිළිබඳ හීබෲ බයිබලයෙහි (පරණ ගිවිසුමෙහි) අනාවැකි පවසා ඇති බවද විශ්වාස කෙරෙයි. එය ලොව විශාලතම ආගම වන අතර 2020 වන විට අනුගාමිකයන් බිලියන 2.8 ක් පමණ සිටී.

ක්‍රිස්තියානි ධර්මය එහි බටහිර හා නැගෙනහිර ශාඛා අතින් විවිධ මූලධර්මයන්හි සංස්කෘතික වශයෙන් විවිධ වේ. ඔවුන්ගේ ඇදහිලි පොදුවේ යේසුස් වහන්සේව දෙවියන් වහන්සේගේ පුත්‍රයා ලෙස සලකනු ලැබේ. එනම් ජනතාවට සේවය කර, දුක් විඳ, කුරුසියක් මත මිය ගිය නමුත් මනුෂ්‍ය වර්ගයාගේ ගැලවීම උදෙසා මළවුන්ගෙන් උත්ථාන විය.  යේසුස්ගේ ජීවිතය හා ඉගැන්වීම් විස්තර කරන මතෙව්, මාක්, ලූක් සහ යොහන්ගේ සමඟ ශුභාරංචි හතරකි. එය ශුභාරංචියේ ගෞරවනීය පසුබිමයි.

ක්‍රිස්තියානි ධර්මය ආරම්භ  වූයේ 1 වන සියවසේදී රෝම පළාතේ යුදයේ ය. යේසුස්ගේ ප්‍රේරිතයන් සහ ඔවුන්ගේ අනුගාමිකයන් මුලින් පීඩා කළත් අරාබිය, යුරෝපය, ඇනටෝලියාව, මෙසපොතේමියාව, ට්‍රාන්ස්කාකේසියාව, ඊජිප්තුව සහ ඉතියෝපියාව පුරා ව්‍යාප්ත විය. එය ඉතා ඉක්මනින් අන්‍යජාතිකයන් ආකර්ෂණය කර ගත් අතර එය යුදෙව් සිරිත් විරිත් වලින් ඉවත්වීමට මඟ පෑදූ අතර, ක්‍රි.ව.  කොන්ස්ටන්ටයින් අධිරාජ්‍යයා රෝමානු අධිරාජ්‍යය තුළ ක්‍රිස්තියානි ධර්මය නීතිගත කළේ මිලාන් නුවර දී (313)  වන අතර පසුව නයිසියා කවුන්සිලය (325) කැඳවා, එහිදී මුල් ක්‍රිස්තියානි ධර්මය රෝම අධිරාජ්‍යයේ රාජ්‍ය ආගම  බවට පත්කර ඇත (380).  ක්‍රිස්තියානියේ වෙනස්කම් සම්බන්ධයෙන් එෆීස කවුන්සිලය (431) සහ පෙරදිග ඕතඩොක්ස්වාදය බෙදී ගිය පසු නැගෙනහිර පල්ලිය බෙදී ගියේය. නැගෙනහිර ඕතඩොක්ස් පල්ලිය සහ කතෝලික පල්ලිය නැගෙනහිර-බටහිර භේදයෙන් වෙන් විය.  (1054), විශේෂයෙන් රෝමයේ රදගුරු තුමාගේ අධිකාරය මත.  ප්‍රතිසංස්කරණ යුගයේ (16 වන සියවස) දේවධර්මීය හා ආගමික  ආරවුල් සම්බන්ධයෙන් රෙපරමාදු භක්තිකයන් (බොහෝ දුරට ලතින්, නැගෙනහිර, කතෝලික පල්ලි වලින් සුළුතරයක් වුවද) බෙදී ගියහ.  බටහිර ලෝකයේ  දියුණුව සඳහා ක්‍රිස්තියානි ධර්මය ප්‍රමුඛ කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය, විශේෂයෙන් යුරෝපයේ පෞරාණික හා මධ්‍යතන යුගයේ .සොයාගැනීමේ යුගයෙන් (15 සිට 17 වන සියවස දක්වා) මිෂනාරි සේවය තුළින් ක්‍රිස්තියානි ධර්මය ඇමරිකාව, ඕෂනියා, උප සහරා අප්‍රිකාව සහ සෙසු ලෝකය පුරා ව්‍යාප්ත විය.

ඉතිහාසය

ක්‍රිස්තියානි ධර්මය ආරම්භ වූයේ යුදෙව් ගුරුවරයෙකු හා සුව කරන්නෙකු වූ යේසුස්ගේ දේවසේවයෙනි.

යේසුස්ගේ ජීවිතය හා මරණය
යේසුස්ගේ උපත පිළිබඳ කථාව බයිබලයේ අළුත් ගිවිසුමේ මතෙව් සහ ලූක්ගේ ලියවිලිවල සඳහන් වේ. ඔහුගේ උපත කිතුනුවන් විසින් යුදෙව් පරණ ගිවිසුමේ අනාවැකිවල ඉටුවීමක් ලෙස විශ්වාස කරන අතර, මෙසියස් වහන්සේ යුදෙව් ජනතාව වහල්භාවයෙන් මුදවා ගනු ඇතැයි කියා සිටියේය.

යේසුස්ගේ දේවසේවය
වයස අවුරුදු 30 දී පමණ යේසුස් තම දේවසේවය ආරම්භ කරන තෙක් ඔහුගේ උපත පිළිබඳ කතාවෙන් පසුව, ඔහු ගැන එතරම් දැනුමක් නැත. ඉන්පසු ඔහු ප්‍රාතිහාර්යයන් ඉගැන්වීම, සුව කිරීම සහ වැඩ කිරීම සඳහා වසර තුනක් ගත කළේය. ඔහු උපමා වලින් ඉගැන්වීය. ඔහුට ගෝලයන් දොළොස් දෙනෙක් සිටි අතර, ඔහු තමා පසුපස විත් ඔහුගේ වැඩ කටයුතුවලදී ඔහුට උපකාර කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය.

පීඩා සහ මරණය
යේසුස් ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කළේ තමා දෙවිගේ අධිකාරියෙන් කතා කළ බවයි. මෙම ප්‍රකාශය පලස්තීනයේ ආගමික බලධාරීන් කෝපයට පත් කළ අතර ඔවුන් විප්ලවවාදියෙකු ලෙස යේසුස්ව රෝම බලධාරීන්ට භාර දුන්නේය.මිථ්‍යාදෘෂ්ටිය වෙනුවෙන් ඔහුව නඩු විභාග කොට, කුරුසපත් කිරීම මගින් හෙළා දකින ලදී

ඔහුගේ අනුගාමිකයන් විශ්වාස කරන්නේ, සුවිශේෂයන්ට අනුව, ඔහු දෙවියන් වහන්සේගේ පුත්‍රයා බවත්, පව්වලට වන්දියක් ලෙස මියගිය බවත්, මළවුන්ගෙන් උත්ථාන වී දෙවියන් වහන්සේ විසින් උසස් කරනු ලැබූ බවත්, දෙවිගේ රාජ්‍යය ආරම්භයේදී ඉක්මනින් නැවත පැමිණෙන බවත්ය. ඔහුගේ මරනින් පසු ඉරිදා ඔහුගේ කාන්තා අනුගාමිකයන් කිහිප දෙනෙකුගේ සිරුර තැන්පත් කර තිබූ සොහොන හිස් බව සොයා ගන්නා ලද බවට විශ්වාස කෙරේ. යේසුස් තම මරණයට පෙර ඔවුන් දැන සිටි යේසුස් මෙන් ජීවතුන් අතර ඔවුන්ට දර්ශනය විය. දෙවි යේසුස්ව මළවුන්ගෙන් උත්ථාන කළ බව ඔහුගේ අනුගාමිකයන්ට වැටහුණි. ශුභාරංචි වාර්තාවලට අනුව, ඉදිරි දින කිහිපය තුළ යේසුස්ව ඔහුගේ ගෝලයන් හා අනුගාමිකයන් බොහෝදෙනෙකු විසින් දුටුවේය.

පාවුල් සහ මුල් සභාව
පාවුල්ගේ මිෂනාරි සේවය සඳහා නොවන්නේ නම්, යේසුස් ක්‍රිස්තුස්ගේ සේවය සහ ඔහුගේ මරණය හා නැවත නැඟිටීමේ බලපෑම ලෝකයට බලපෑමක් ඇති නොකරනු ඇතැයි යෝජනා වී තිබේ.

පාවුල් ක්‍රිස්තියානි ආගමට හැරීම පිළිබඳ වාර්තාව අළුත් ගිවිසුමේ පොතේ, අපෝස්තුළුවරුන්ගේ ක්‍රියා වල අඩංගු වේ.

ඔහු හැරවීමට පෙර පාවුල් සාවුල් ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ අතර, යේසුස් ඉගැන්වූ පරිදි සහ ඔහුගේ මරණයෙන් පසු, ඔහුගේ ගෝලයන් විසින් ක්‍රිස්තියානි ඇදහිල්ලට දරුණු ලෙස විරුද්ධ විය.

තාවකාලිකව අන්ධ වූ විට සාවුල් දමස්කස් පාර පරිවර්තනය ලෙස හැඳින්වෙන නාටකාකාර පරිවර්තනයක් අත්විඳියේය.

ඔහු ශුද්ධාත්මයාණන්ගෙන් පිරී ඇති බව දුටු වහාම කිතුනු ශුභාරංචිය දේශනා කිරීමට පටන් ගත්තේය.

ක්‍රිස්තියානි ධර්මය පිළිබඳ පාවුල්ගේ සංකල්පය
පාවුල්ගේ ඉගැන්වීම කේන්ද්‍රගත වූයේ ඉතිහාසයේ කේන්ද්‍රීය සන්ධිස්ථානයක් ලෙස යේසුස් ක්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ මරණය හා නැවත නැඟිටීම තේරුම් ගැනීමයි.

පාවුල් ඉගැන්වූයේ ආත්මයාණන් තුළ ජීවත්වීමට දෙවියන් වහන්සේගේ බලය මිනිස් මාංසය තුළින් ක්‍රියාත්මක කිරීමටය.

රෝම අධිරාජ්‍යය පුරා විසිරී ඇති පල්ලිවලට ඔහු ලියූ සමහර ලිපි අළුත් ගිවිසුමේ අඩංගු වන අතර පාවුල්ගේ දේවධර්මය ගෙනහැර දක්වයි.

යුදෙව්වන් මෙන් අන්‍යජාතීන්ට ඇදහිල්ලට ප්‍රවේශ විය හැකි බවත් ව්‍යවස්ථාවෙන් නිදහස සෑම කෙනෙකුම නිදහස් කළ බවත් ඔහු තරයේ කියා සිටියේය.

මුල් පල්ලියේ දියුණුව හා සාර්ථකත්වය සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වූ මෙම ඉගැන්වීම නොවන්නට වෙනත් යුදෙව් නිකායකට වඩා වැඩි යමක් නොවනු ඇත.

පාවුල් රෝම අධිරාජ්‍යය පුරා යුරෝපය ඇතුළු ඉන් ඔබ්බට අප්‍රිකාවට පවා කිතුනු පල්ලි පිහිටුවා ගත්තේය.

පීඩා

කෙසේ වෙතත්, සෑම අවස්ථාවකදීම, පල්ලිය කුඩා වූ අතර, විශේෂයෙන් නීරෝ (54-68), ඩොමිශියන් (81-96) වැනි කුරිරු රෝම අධිරාජ්‍යයන් යටතේ, කිතුනුවකු වීම නීති විරෝධී ක්‍රියාවක් වූ අතර, ඔවුන්ට දරුණු දඩුවම් දුන්නේය .

බොහෝ ක්‍රිස්තියානි ඇදහිලිවන්තයන් ඔවුන්ගේ ඇදහිල්ල නිසා මිය ගිය අතර පල්ලියේ ප්‍රාණ පරිත්‍යාගිකයින් බවට පත්විය .

ක්‍රිස්තියානි ධර්මය රෝම අධිරාජ්‍යයේ නිල ආගම බවට පත්විය.

රෝමානු සොල්දාදුවෙකු වූ කොන්ස්ටන්ටයින්, රෝමානු අධිරාජ්‍යයා වීමට සටනේදී තම ප්‍රතිවාදියාට එරෙහිව ජයග්‍රහණය ලැබූ විට, ඔහු තම සාර්ථකත්වය ක්‍රිස්තියානි දෙවියන්ට ආරෝපණය කළ අතර, වහාම ඔහු ක්‍රිස්තියානි ආගමට හැරීම ප්‍රකාශ කළේය.

ක්‍රිස්තියානි ඇදහිල්ල යනු කුමක්ද යන්න හරියටම තහවුරු කර ගැනීමට කොන්ස්ටන්ටයින්ට අවශ්‍ය වූ අතර ක්‍රි.ව. 325 දී නයිසියාවේ පළමු කවුන්සිලය ලෙස නම් කරන ලදී.

ඇදහිල්ල සකස් කිරීම
ඉදිරි ශතවර්ෂ කිහිපය තුළ, අදහස් සකස් කොට සාකච්ඡා කරන ලද බැවින්, ඇදහිල්ලේ නිවැරදි අර්ථ නිරූපණය පිළිබඳ විවාද හා මතභේද ඇති විය.

451 දී පවත්වන ලද චාල්සඩන් කවුන්සිලය රෝමානු අධිරාජ්‍යය නොවෙනස්ව පැවති අවසාන සභාව විය. දෙවියන් වහන්සේ, ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ සහ ඔහුගේ සභාව කෙරෙහි ඔවුන්ගේ විශ්වාසය තහවුරු කිරීම සඳහා කිතුනුවන් අදටත් පවසන නිකේන් ඇදහිල්ලට එය හේතු විය.

476 දී රෝමය බිඳ වැටෙන විට, එයින් අදහස් කළේ බටහිර හා නැගෙනහිර කිතුනුවන් තවදුරටත් එකම දේශපාලන පාලනය යටතේ නොසිටින අතර ඔවුන් අතර විශ්වාසයේ වෙනස්කම් ඇති වූ බවයි.

මුල් මධ්යකාලීන යුගයේ මිෂනාරි ක්රියාකාරකම් ක්රිස්තියානි ධර්මය බටහිර දෙසට ජර්මානු ජනයා අතර පැතිර ගියේය. ඉහළ මධ්යකාලීන යුගයේදී, නැගෙනහිර හා බටහිර ක්රිස්තියානි ධර්මය 1054 නැගෙනහිර-බටහිර භේදයට තුඩු දුන්නේය. රෝමානු කතෝලික පල්ලියේ ව්යුහය සහ එහි හැසිරීම පිළිබඳ වැඩෙන විවේචන 16 වන සියවසේ රෙපරමාදු ව්යාපාරයට හා බටහිර ක්රිස්තියානි ධර්මයේ භේදයට හේතු විය. පුනරුද යුගයේ සිට, පල්ලියේ ආනුභාවයෙන් යටත් විජිතවාදයත් සමඟ, ක්‍රිස්තියානි ධර්මය ලොව පුරා ව්‍යාප්ත වී තිබේ. අද ලොව පුරා කිතුනුවන් බිලියන දෙකකට වඩා සිටින අතර, ක්‍රිස්තියානි ධර්මය ලෝකයේ විශාලතම ආගම බවට පත්ව ඇත. පසුගිය ශතවර්ෂය තුළ එය වේගයෙන් ආසියාව සහ උප සහරා අප්‍රිකාවේ බොහෝ ප්‍රදේශවල වර්ධනය වී තිබේ.

විශ්වාස

ලොව පුරා කිතුනුවන් මූලික විශ්වාසයන් ඇති අතර, බයිබලය හා ක්‍රිස්තියානි ධර්මය පදනම් කරගත් කිතුනු ඇදහිල්ලේ ලිපිවල වඩාත් පිළිගත් ප්‍රකාශය අපෝස්තුළුවරුන්ගේ ඇදහිල්ලයි.  කතෝලික පල්ලියේ ලතින් පල්ලිය, ලුතරන්වාදය, ඇන්ග්ලිකන් සහ බටහිර චාරිත්‍රානුකූල ඕතඩොක්ස්වාදය ඇතුළු බටහිර ක්‍රිස්තියානි සම්ප්‍රදායේ පූජනීය පල්ලි විසින් වඩාත් දෘශ්‍යමානව එය ක්‍රිස්තියානි නිකායන් ගණනාවක් විසින් භාවිතා කරනු ලැබේ.  එය ප්‍රෙස්බිටේරියන්, මෙතෝදිස්ත සහ කොන්ග්‍රේෂන්වාදීන් විසින් ද භාවිතා කරයි. එහි කේන්ද්‍රීය මූලධර්ම වන්නේ ත්‍රිත්වය හා මැවුම්කරු දෙවියන් ය.  මෙම ඇදහිල්ලෙන් අයත් සෑම මූලධර්මයක්ම අපෝස්තලික යුගයේ වර්තමාන ප්‍රකාශයන්ගෙන් සොයාගත හැකිය.

කතෝලික  බව්තීස්ම අපේක්ෂකයින් සඳහා ක්‍රිස්තියානි ධර්මයේ සාරාංශයක් ලෙස මෙම ඇදහීම භාවිතා කර ඇති බව පෙනේ.  එහි කරුණු අතර:

පියාණන් වන දෙවියන් වහන්සේ කෙරෙහි විශ්වාස කිරීම, දෙවියන් වහන්සේගේ පුත්‍රයා ලෙස යේසුස් ක්‍රිස්තුස් සහ ශුද්ධාත්මයාණන්
ක්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ මරණය, නැවත නිරයට පැමිණීම, නැවත නැඟිටීම හා නැගීම
පල්ලියේ ශුද්ධකම සහ සාන්තුවරයන්ගේ හවුල
ක්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ දෙවන පැමිණීම, විනිශ්චය දිනය සහ ඇදහිලිවන්තයන්ගේ ගැලවීම
නයිසීන් ඇදහිල්ල බොහෝ දුරට ඒරියානුවාදයට ප්‍රතිචාර වශයෙන් පිළිවෙලින් 325 සහ 381 දී නයිසියා සහ කොන්ස්තන්තිනෝපල්  කවුන්සිලයේදී සකස් කරන ලද අතර 431 දී පළමු එපීසයේ කවුන්සිලය විසින් ක්‍රිස්තියානි ලෝකයේ විශ්වීය ඇදහීම ලෙස අනුමත කරන ලදී.

පෙරදිග ඕතඩොක්ස් සභාව  විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබුවද,  චාල්සෙඩන් කවුන්සිලයේ 451 දී සංවර්ධනය කරන ලද චැල්සෙඩෝනියානු අර්ථ දැක්වීම නොහොත් ක්‍රැඩ් ඔෆ් චාල්සෙඩන්, ක්‍රිස්තුස් පිලිබඳ ඉගන්වුයේ  "ස්වභාවයන් දෙකකින් පිළිගැනීමට, නොවරදවාම, වෙනස් කළ නොහැකි ලෙස, වෙන් කළ නොහැකි ලෙස":  එක් දිව්‍යමය හා එක් මනුෂ්‍යයෙක් වන අතර, ස්වභාවයන් දෙකම තමන් තුළ පරිපූර්ණ වූවත්, එක් පුද්ගලයෙකු සමඟ පරිපූර්ණ ලෙස එක්සත් වී ඇත.

බටහිර පල්ලියේ නිකේන් සහ චල්සෙඩෝනියානු තත්වයට සමාන යැයි සැලකෙන ඇතනාසියානු ඇදහිල්ල මෙසේ පවසයි: "අපි ත්‍රිත්වයේ එක් දෙවියෙකුටත්, ත්‍රිත්වයට එකමුතුකමටත් නමස්කාර කරන්නෙමු."

බොහෝ කිතුනුවන් (කතෝලික, නැගෙනහිර ඕතඩොක්ස්, පෙරදිග ඕතඩොක්ස් සහ රෙපරමාදු භක්තිකයන්) ඇදහිලි භාවිතය පිළිගන්නා අතර, ඉහත සඳහන් කළ අවම වශයෙන් එක් ඇදහීමකටවත් දායක වෙති.

යේසුස් වහන්සේ

ක්‍රිස්තියානි ධර්මයේ කේන්ද්‍රීය මූලධර්මය නම් යේසුස් වහන්සේ දෙවියන් වහන්සේගේ පුත්‍රයා සහ මෙසියස් (ක්‍රිස්තුස්) ලෙස විශ්වාස කිරීමයි.  කිතුනුවන් විශ්වාස කරන්නේ මෙසියස් ලෙස යේසුස් වහන්සේ දෙවියන් වහන්සේ විසින් මනුෂ්‍ය වර්ගයාගේ ගැලවුම්කරුවා ලෙස අභිෂේක කරනු ලැබූ බවත්, යේසුස්ගේ පැමිණීම පරණ ගිවිසුමේ මෙසියස් අනාවැකිවල ඉටුවීම බවත්ය.  මෙසියස් පිළිබඳ ක්‍රිස්තියානි සංකල්පය සමකාලීන යුදෙව් සංකල්පයට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස් වේ.
මූලික කිතුනු විශ්වාසය නම්, යේසුස් වහන්සේගේ මරණය හා නැවත නැඟිටීම විශ්වාස කිරීම හා පිළිගැනීම තුළින් පව්කාර මනුෂ්‍යයන් දෙවියන් වහන්සේ සමග සමගි විය හැකි අතර, එමගින් ගැලවීම හා සදාකාල ජීවනයේ පොරොන්දුව ලබා දෙනු ඇත.

කිතුනු ඉතිහාසයේ මුල් ශතවර්ෂ ගණනාව තුළ ජේසුස් වහන්සේගේ ස්වභාවය පිළිබඳව දේවධර්මවාදී ආරවුල් රාශියක් පැවතුනද, සාමාන්‍යයෙන් කිතුනුවන් විශ්වාස කරන්නේ යේසුස් වහන්සේ දෙවියන් වහන්සේ මවා ඇති බවත් "සැබෑ දෙවියන් හා සැබෑ මනුෂ්‍යයා" (හෝ පූර්ණ දිව්‍යමය හා පූර්ණ මනුෂ්‍ය) බවත්ය.  යේසුස් පූර්ණ මනුෂ්‍යයෙකු වූ පසු, මනුෂ්‍යයෙකුගේ වේදනා හා පරීක්ෂාවන්ට මුහුණ දුන් නමුත් ඔහු පව් කළේ නැත.  දෙවියන් වහන්සේ වශයෙන්, ඔහු නැවත ජීවනයට නැඟී සිටියේය.  අළුත් ගිවිසුමට අනුව, ඔහු මළවුන්ගෙන් නැගිට ස්වර්ගයට නැඟී, පියාණන්ගේ දකුණු පැත්තේ හිඳගෙන සිටින අතර,  අවසානයේදී ඔහු නැවත පැමිණෙනු ඇත යයි පවසයි . [ක්‍රියා 1: 9–11]

මතෙව් සහ ලූක්ගේ  ශුභාරංචිවලට අනුව, යේසුස් වහන්සේ පිළිසිඳ ගනු ලැබුවේ ශුද්ධාත්මයාණන් වහන්සේ විසිනි.  ළදරු ශුභාරංචි පුරාණ කාලයේ ජනප්‍රිය වුවද, යේසුස්ගේ ළමා කාලයේ ස්වල්පයක්  ශුභාරංචි වල සටහන් වේ.  සාපේක්ෂව, ඔහුගේ වැඩිහිටිභාවය, විශේෂයෙන් ඔහුගේ මරණයට සතියකට පෙර, අළුත් ගිවිසුමේ අඩංගු ශුභාරංචි වල මනාව සටහන් වී ඇත, මන්ද ඔහුගේ ජීවිතයේ එම කොටස වඩාත් වැදගත් යැයි විශ්වාස කෙරේ.  යේසුස්ගේ දේවසේවය පිළිබඳ බයිබලානුකුල වාර්තාවලට ඇතුළත් වන්නේ: ඔහුගේ බව්තීස්මය, ප්‍රාතිහාර්යයන්, දේශනා කිරීම, ඉගැන්වීම සහ ක්‍රියාවන්.

මරණය හා නැවත නැඟිටීම

කිතුනුවන් යේසුස් වහන්සේගේ උත්ථානය ඔවුන්ගේ ඇදහිල්ලේ මූලික ඉගැන්වීම   (1 කොරින්ති 15 ) සහ ඉතිහාසයේ වැදගත්ම සිදුවීම ලෙස සලකයි .  ක්‍රිස්තියානි විශ්වාසයන් අතර, යේසුස් වහන්සේගේ මරණය හා නැවත නැඟිටීම ක්‍රිස්තියානි ධර්මය හා දේවධර්මය පදනම් කරගත් ප්‍රධාන සිදුවීම් දෙකකි.   අළුත් ගිවිසුමට අනුව, යේසුස් වහන්සේ කුරුසියේ ඇණ ගසනු ලැබ, ශාරීරික මරණයක්, සොහොන් ගෙයක තැන්පත් කරන ලද අතර දින තුනකට පසු මළවුන්ගෙන් උත්ථාන විය.

යේසුස් වහන්සේ ස්වර්ගයට යෑමට පෙර "සහෝදරයන් පන්සියයකට වඩා වැඩි ගණනක්" ඇතුළුව [1 කොරි 15: 6] යේසුස් වහන්සේගේ ප්‍රේරිතයන් හා ගෝලයන් දොළොස්දෙනාට විවිධ අවස්ථා වලදී  පුනරුජ්ජීවනය පිළිබඳ අවස්ථා කිහිපයක් අළුත් ගිවිසුමේ සඳහන් වේ.  යේසුස් වහන්සේගේ මරණය හා නැවත නැඟිටීම සියලුම නමස්කාර සේවාවන්හි කිතුනුවන් විසින් සමරනු ලබන අතර, ශුද්ධ වූ සතියේ විශේෂ අවධානයක් යොමු කරන අතර එයට සුබ සිකුරාදා සහ පාස්කු ඉරිදාද ඇතුළත් වේ.

යේසුස් වහන්සේගේ මරණය හා නැවත නැඟිටීම සාමාන්‍යයෙන් ක්‍රිස්තියානි දේවධර්මයේ වැදගත්ම සිදුවීම් ලෙස සැලකේ. එයට හේතුව යේසුස් වහන්සේට ජීවිතය හා මරණය කෙරෙහි බලය ඇති බවත් එම නිසා මිනිසුන්ට සදාකාල ජීවනය ලබා දීමට බලය හා බලය ඇති බවත්ය.

මරණය සහ නැවත නැඟිටීම පිළිබඳ තර්ක බොහෝ ආගමික විවාද හා අන්තර් ආගමික සංවාද වලදී සිදු වේ.  මුල් ක්‍රිස්තියානි ආගමට හැරුණු හා මිෂනාරිවරයෙකු වූ පාවුල් අපොස්තුළු තුමන් මෙසේ ලිවීය: "ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ උත්ථාන නොවූයේ නම්, අපගේ සියලු දේශනා නිෂ්පල ය, දෙවි කෙරෙහි ඔබ තුළ ඇති විශ්වාසය නිෂ්පල ය." [1 කොරි 15:14]

ගැලවීම

නූතන ක්‍රිස්තියානි පල්ලි, යුදෙව්වන් හා අන්‍යජාතිකයන් දෙවියන් වහන්සේගේ පවුල තුළ සිටිය හැක්කේ කෙසේද යන ප්‍රශ්නයට වඩා, පාපයේ හා මරණයේ විශ්වීය තත්වයෙන් මනුෂ්‍යත්වය ගලවා ගත හැක්කේ කෙසේද යන්න ගැන වැඩි සැලකිල්ලක් දක්වයි.  පෙරදිග ඕතඩොක්ස් දේවධර්මයට අනුව, ඉරෙනියස්ගේ  න්‍යාය විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද පව් කමාව පිළිබඳ ඔවුන්ගේ අවබෝධය මත පදනම්ව, යේසුස්ගේ මරණය මිදීමේ මිලයකි.  මෙය දෙවියන් වහන්සේ සමග ඇති සම්බන්ධය යථා තත්වයට පත් කරයි . දෙවියන් වහන්සේ මනුෂ්‍ය වර්ගයා  කතෝලික ධර්මයට අනුව, යේසුස් වහන්සේගේ මරණය දෙවියන් වහන්සේගේ උදහස අවසන්  කරයි. එය මිනිසුන්ගේ පව්කාරකම නිසා ඇති වූ දෙවියන් වහන්සේගේ අගෞරවයට වන්දියකි .

කතෝලික පල්ලිය උගන්වන්නේ කිතුනුවන්ගේ විශ්වාසවන්තකම නොමැතිව ගැලවීම සිදු නොවන බවයි;  හැරෙන්නන් ප්‍රේමයේ මූලධර්මයන්ට අනුකූලව ජීවත් විය යුතු අතර සාමාන්‍යයෙන් බව්තීස්ම විය යුතුය.  රෙපරමාදු දේවධර්මයේ, යේසුස්ගේ මරණය දෙවියන් වහන්සේගේ සදාචාර නීතිය උල්ලංගනය කළ විට මනුෂ්‍ය වර්ගයා විසින් ගෙවිය යුතු ණය සඳහා යේසුස් විසින් කරන ලද පූජාව  ලෙස සැලකේ.  ගැලවීම සඳහා බව්තීස්මය අත්‍යවශ්‍ය බව මාටින් ලූතර් ඉගැන්වූ නමුත් නූතන ලූතරන්වරු සහ අනෙකුත් රෙපරමාදු භක්තිකයන් ඉගැන්වීම ගැලවීම  යනු දෙවියන් වහන්සේගේ වරප්‍රසාදය අනුව පුද්ගලයෙකුට ලැබෙන ත්‍යාගයක් වෙයි .

ත්‍රිත්වය

ත්‍රිත්වය යනු දෙවියන් වහන්සේ පුද්ගලයන් තිදෙනෙකුගෙන් එක දෙවියෙකු බව විශ්වාස කිරීමයි: පියා, පුත්‍රයා (යේසුස්) සහ ශුද්ධාත්මයාණන් .
ත්‍රිත්වය යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ එකම දෙවියන් වහන්සේ  එකිනෙකට වෙනස්, සදාකාලිකව සහජීවනයෙන් සිටින පුද්ගලයන් තිදෙනෙකුගෙන් සමන්විත වන බවයි: පියා, පුත්‍රයා (යේසුස් ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ තුළ මවා ඇති) සහ ශුද්ධාත්මයානන් .

ක්‍රිස්තියානි විශ්වාසයේ මුල් ප්‍රකාශයක් වන අතනාසියානු ප්‍රකාශයේ වචන වලින්, "පියාණන් වහන්සේ දෙවියන් වහන්සේය, පුත්‍රයා දෙවියන් වහන්සේය, ශුද්ධාත්මයාණන් වහන්සේ දෙවියන් වහන්සේය. එහෙත් දෙවිවරුන් තිදෙනෙකු නොව එකම දෙවියෙකි".   පියාණන්ට ප්‍රභවයක් නැත, පුත්‍රයා පියාණන් වහන්සේගෙන් උපත ලැබුවේ ය, ආත්මයාණන් වහන්සේ පියාණන් වහන්සේගෙන් ය.  එකිනෙකට වෙනස් වුවත්, පුද්ගලයන් තිදෙනා එකිනෙකාගෙන් වෙන් වී සිටිය නොහැක.  සමහර කිතුනුවන් විශ්වාස කරන්නේ දෙවියන් වහන්සේ පරණ ගිවිසුමේ පියාණන් ලෙස පෙනී සිටි බවයි, නමුත් ඔහු අළුත් ගිවිසුමේ පුත්‍රයා ලෙස පෙනී සිටින බවට එකඟ වී ඇති අතර, වර්තමානයේදී ශුද්ධාත්මයාණන් ලෙස දිගටම පෙනී සිටිනු ඇත යනුවෙනි .

ත්‍රිත්වය යනු ප්‍රධාන ධාරාවේ ක්‍රිස්තියානි ධර්මයේ අත්‍යවශ්‍ය ධර්මතාවයකි. මෙය 4 වන සියවස අවසානයේ කිතුනු සභාවේදී ප්‍රකාශ කළේය.

මෙම මූලධර්මයට අනුව, දෙවියන් වහන්සේ බෙදී නැත, එක් එක් පුද්ගලයාට සමස්තයෙන් තුනෙන් එකක් ඇත යන අර්ථයෙන්;  ඒ වෙනුවට, සෑම පුද්ගලයෙකුම පූර්ණ දෙවියන් ලෙස සැලකේ පුත්‍රයා පියාණන් වහන්සේගෙන් උපත ලැබීම;  ශුද්ධාත්මයාණන් පියාණන් වහන්සේගෙන් ද (බටහිර ක්‍රිස්තියානි දේවධර්මයෙන්) පුත්‍රයාගෙන් ද පැමිණේ.  මෙම පැහැදිලි වෙනස කුමක් වුවත්, "පුද්ගලයන්" තිදෙනා එකම සදාකාලික  හා සර්වබලධාරී ය.  යුනිටේරියන් විශ්වවාදය, යෙහෝවාගේ සාක්ෂිකරුවන් සහ මෝමන්වාදය ඇතුළු අනෙකුත් ක්‍රිස්තියානි ආගම් ත්‍රිත්වය පිළිබඳ එම අදහස් පිලි  නොගනී.

ත්‍රිත්වවාදීන්

ත්‍රිත්ව සංකල්පය විශ්වාස කරන කිතුනුවන් ත්‍රිත්වවාදය යන්නෙන් අදහස් කෙරේ.  සියලුම ක්‍රිස්තියානි නිකායන් හා පල්ලි පාහේ ත්‍රිත්ව විශ්වාසයන් දරති.  "ත්‍රිත්වය"  යන වචන බයිබලයේ නොතිබුණද, 3 වන සියවසේ සිට දේවධර්මවාදීන් විසින් දෙවියන් වහන්සේගේ අළුත් ගිවිසුමේ ඉගැන්වීම් පියා, පුත්‍රයා සහ ශුද්ධාත්මයාණන් ලෙස වටහා ගැනීමට පහසුකම් සැලසීම සඳහා මෙම පදය සහ සංකල්පය වර්ධනය කරන ලදී.  එතැන් පටන් ක්‍රිස්තියානි දේවධර්මවාදීන් අවධාරණය කළේ ත්‍රිත්වය යනු දෙවිවරුන් තිදෙනෙකු (ත්‍රිත්වවාදයේ ප්‍රතිවිරෝධී මිථ්‍යාදෘෂ්ටිය) ඇති බව හෝ ත්‍රිත්වයේ සෑම උපකල්පිතයක්ම අසීමිත දෙවියෙකුගෙන්  තුනෙන් එකක් නොවන බව  ත්‍රිත්වයෙන් ඇඟවුම් නොකරන බවයි.

නොන්ට්‍රිනිටේරියන්වාදය යනු ත්‍රිත්වයේ මූලධර්මය ප්‍රතික්ෂේප කරන දේවධර්මයයි.යොහෝවාගේ සාක්ශිකරුවෝ , මෝමන් නිකායන් මීට අයත් වේ .

Eschatology

දේවල්වල අවසානය, පුද්ගල ජීවිතයේ අවසානය, යුගයේ අවසානය හෝ ලෝකයේ අවසානය වේවා, පුළුල් ලෙස කිවහොත්, ක්‍රිස්තියානි සංක්ෂිප්ත විද්‍යාව;  මිනිසුන්ගේ ඉරණම පිළිබඳව අධ්‍යයනය කිරීම බයිබලයෙන් හෙළි වේ.   මෙහි ප්රධාන ගැටළු වන්නේ පීඩා, මරණය සහ මරණින් මතු ජීවිතය , ජේසුස් වහන්සේගේ දෙවන පැමිණීම, මළවුන්ගේ උත්ථානය, ස්වර්ගය,  ශුද්ධිකාග්නිය සහ නිරය  , අවසාන විනිශ්චය, ලෝකයේ අවසානය සහ නව අහස සහ නව පෘථිවියයි.

කිතුනුවන් විශ්වාස කරන්නේ ක්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ දෙවන පැමිණීම කාලයාගේ ඇවෑමෙන්, දරුණු පීඩා කාලයකට පසුව (මහා පීඩා කාලය) සිදුවනු ඇති බවයි.  අන්තිම විනිශ්චය සඳහා මියගිය සියල්ලන්ම ශාරීරිකව මළවුන්ගෙන් උත්ථාන වේ.  ශුද්ධ ලියවිල්ලේ අනාවැකි ඉටු කිරීම සඳහා යේසුස් දෙවිගේ රාජ්‍යය සම්පූර්ණයෙන්ම ස්ථාපිත කරනු ඇත.

මරණය සහ මරණින් මතු ජීවිතය

බොහෝ කිතුනුවන් විශ්වාස කරන්නේ මනුෂ්‍යයන් දිව්‍ය විනිශ්චය අත්විඳින බවත් සදාකාල ජීවනය හෝ සදාකාල  දඩුවම ලැබිය හැකි බවත්ය.  මළවුන්ගේ උත්ථානය පිළිබඳ පොදු තීන්දුව මෙන්ම ශාරීරික මරණය පිළිබඳ පුද්ගල ආත්මයට විශේෂයෙන් දෙන ලද තීන්දුවක (කතෝලිකයන්,  ඕතඩොක්ස්  සහ බොහෝ රෙපරමාදු භක්තිකයන් විසින් දරනු ලබන විශ්වාසය මෙයට ඇතුළත් වේ ).

කතෝලික හෝ නැගෙනහිර හෝ පෙරදිග ඕතඩොක්ස් සභාවල දේව  කරුණාවෙන් මියයන අය, එනම්, කිසිම මාරාන්තික පාපයක් නොමැතිව සුලු පව් අති අය  ස්වර්ගය තුලින් වෙන් කරනු ලැබේ . නමුත් ශුද්ධිකාග්නිය තුල පවිත්‍ර කරනු ලැබේ  (දෙවියන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි  අවශ්‍ය ශුද්ධකම සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා පිරිසිදු කිරීමේ තත්වය ).  මෙම ඉලක්කය සපුරා ඇති අය සාන්තුවරයන් ලෙස හැඳින්වේ .

සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් වැනි සමහර ක්‍රිස්තියානි කණ්ඩායම්, මනුෂ්‍යත්වය ස්වාභාවිකවම අමරණීය නොවන බවට විශ්වාස කරන අතර, ශාරීරික මරණය සහ නැවත නැඟිටීම අතර අතරමැදි තත්වය තුළ සිහිසුන්ව සිටිති යන වාදයට එකගව  සිටිති. අවසාන විනිශ්චයෙන් පසුව දුෂ්ටයන් සදාකාලික වධ හිංසාවලට ලක් නොවී පවතිනු ඇතැයි යන විශ්වාසය ඇත.  යෙහෝවාගේ සාක්ෂිකරුවන්ද එවැනිම මතයක් දරයි.

නිකායන්

ක්රිස්තියානි ධර්මයේ ප්රාථමික බෙදීම් හතර වන්නේ කතෝලික පල්ලිය, නැගෙනහිර ඕතඩොක්ස් පල්ලිය, පෙරදිග ඕතඩොක්ස්වාදය සහ රෙපරමාදු භක්තිකයන් ය.  11 වන සියවසේ නැගෙනහිර-බටහිර භේදය (මහා භේදය).

තමන් ක්‍රිස්තියානි යැයි කියාගන්නා කණ්ඩායම් අතර විවිධ ඉගැන්වීම් හා ආගමික වත්පිළිවෙත් ඇත.  ක්‍රිස්තියානි නිකායන් වර්ගීකරණය කිරීම සම්බන්ධයෙන් මෙම කණ්ඩායම් ආගමික වශයෙන් වෙනස් විය හැකිය. කෙසේ වෙතත්, නිසියානු මත  කතෝලිකයන් විසින් පිළිගෙන ඇති අතර, කතෝලික, නැගෙනහිර ඕතඩොක්ස්, පෙරදිග ඕතඩොක්ස් සහ ප්‍රධාන රෙපරමාදු සභාවන් ද ඒවා පිලිගනී .

ක්රිස්තියානි ධර්මයේ ප්රධාන පවුල්

කතෝලික පල්ලිය

කතෝලික පල්ලිය සමන්විත වන්නේ බිෂොප්වරුන්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් පාප්තුමා, රෝමයේ රදගුරු තුම.ඇදහිල්ල, සදාචාරය සහ පල්ලියේ පාලනය පිළිබඳ ඉහළම බලධාරියා ලෙසය.   පෙරදිග ඕතඩොක්ස් ක්‍රමය මෙන්, කතෝලික සභාවද, අපෝස්තලික අනුප්‍රාප්තිය තුළින්, එහි මූලාරම්භය යේසුස් ක්‍රිස්තුස් විසින් පිහිටුවන ලද ක්‍රිස්තියානි ප්‍රජාවට අයත් වේ.   යේසුස් විසින් පිහිටුවන ලද "එක, ශුද්ධ, කතෝලික හා අපෝස්තලික පල්ලිය" කතෝලික පල්ලිය තුළ මුළුමනින්ම පවතින බවත්, අනෙකුත් ක්‍රිස්තියානි පල්ලි සහ ප්‍රජාවන් පිළිගන්නා බවත් කතෝලිකයෝ පවසති. සහ සියලු කිතුනුවන් අතර ප්‍රතිසන්ධානය සඳහා ක්‍රියා කරයි.  කතෝලික ඇදහිල්ල කතෝලික පල්ලියේ කැටචිස්වාදයේ සවිස්තරව දක්වා ඇත.

ලොව පැරණිතම හා විශාලතම අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක වන ජාත්‍යන්තර ආයතනය ලෙස  එය බටහිර ශිෂ්ටාචාරයේ ඉතිහාසය හා සංවර්ධනය සඳහා ප්‍රමුඛ කාර්යභාරයක් ඉටු කර ඇත.   ස්වායත්ත පල්ලි 24 කට බෙදා ඇත (ඒවායින් විශාලතම ඒවා ලතින් පල්ලියයි), ඒ සෑම එකක්ම ආගමික වත්පිළිවෙත් සහ පූජා පැවැත්වීම සම්බන්ධයෙන් එකිනෙකට වෙනස් සම්ප්‍රදායන් ඇත.   බව්තීස්ම වූ සාමාජිකයන් බිලියන 1.1 කට වඩා සිටින කතෝලික පල්ලිය විශාලතම ක්‍රිස්තියානි පල්ලිය වන අතර එය 50.1% ක් නියෝජනය කරයි  සියලුම කිතුනුවන් මෙන්ම ලෝක ජනගහනයෙන් හයෙන් එකක්.

ඕතඩොක්ස් පල්ලිය

නැඟෙනහිර ඕතඩොක්ස් පල්ලිය සමන්විත වන්නේ කොන්ස්ටන්ටිනෝපල්හි කිතුනු කුලදෙටු පියතුමා වැනි නැගෙනහිර පීතෘමූලික දෘෂ්ටීන් සමඟ එකඟව කටයුතු කරන පල්ලි වලිනි.   කතෝලික පල්ලිය මෙන්ම, නැගෙනහිර ඕතඩොක්ස් පල්ලියද එහි උරුමය අපෝස්තලික අනුප්‍රාප්තිය තුළින් ක්‍රිස්තියානි ධර්මයේ අත්තිවාරම දක්වා ඇති අතර එපිස්කෝපල් ව්‍යුහයක් ඇත. එහි කොටස්වල ස්වාධිපත්‍යය අවධාරණය කර ඇති නමුත් ඒවායින් බොහොමයක් ජාතික පල්ලි වේ.

ධර්මය හා අධිකාරය පිළිබඳ ප්‍රශ්න සම්බන්ධයෙන් බටහිර ක්‍රිස්තියානි ධර්මය සමඟ ගැටුම් ගණනාවක්ම මහා භේදයෙන් අවසන් විය.  නැගෙනහිර ඕතඩොක්ස්වාදය ක්‍රිස්තියානි ධර්මයේ දෙවන විශාලතම තනි නිකායක් වන අතර ඇස්තමේන්තුගත අනුගාමිකයන් මිලියන 230 ක් සිටියත් රෙපරමාදු භක්තිකයන් සාමූහිකව ඒවා අභිබවා ගියත් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයකින් යුක්තයි.  ලෝකයේ පැරණිතම ආගමික ආයතනයක් ලෙස නැගෙනහිර ඕතඩොක්ස් පල්ලිය නැගෙනහිර හා ගිනිකොනදිග යුරෝපය, කොකේසස් සහ ආසන්න නැගෙනහිර ඉතිහාසය හා සංස්කෘතිය තුළ ප්‍රමුඛ කාර්යභාරයක් ඉටු කර ඇත.

පෙරදිග ඕතඩොක්ස්වාදය

පෙරදිග ඕතඩොක්ස් පල්ලි ("පැරණි පෙරදිග" පල්ලි ලෙසද හැඳින්වේ) යනු පළමු කිතුනු සභා තුන වන නයිසියා, කොන්ස්ටන්ටිනෝපල් සහ එෆීසස් මත පිලි  ගන්නා නැගෙනහිර පල්ලි වන නමුත් චාල්සඩන් කවුන්සිලයේ මූලධර්ම  ප්‍රතික්ෂේප කරන අතර ඒ වෙනුවට මියාෆයිසයිට් ක්‍රිස්තියානි මත ඉදිරිපත් කරයි.

පෙරදිග ඕතඩොක්ස් හවුල කණ්ඩායම් හයකින් සමන්විත වේ: සිරියැක් ඕතඩොක්ස්, කොප්ටික් ඕතඩොක්ස්, ඉතියෝපියානු ඕතඩොක්ස්, එරිත්‍රියානු ඕතඩොක්ස්, මලන්කර ඕතඩොක්ස් සිරියානු පල්ලිය (ඉන්දියාව) සහ ආර්මේනියානු අපෝස්තලික පල්ලි.   මෙම පල්ලි හය, එකිනෙකා සමඟ හවුලේ සිටියද, ධූරාවලි වශයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම ස්වාධීන වේ.   මෙම පල්ලි සාමාන්‍යයෙන් නැගෙනහිර ඕතඩොක්ස් පල්ලිය සමඟ හවුලේ නොසිටින අතර, ඔවුන් සමඟ හවුලක් ඇති කිරීම සඳහා සංවාදයක යෙදී සිටිති.  ලොව පුරා සාමාජිකයින් මිලියන 62 ක් පමණ සිටිති.

නැඟෙනහිර ඇසිරියානු පල්ලිය

17 වන ශතවර්ෂයේ පිහිටුවා  අතර, නැගෙනහිර පල්ලියේ අඛණ්ඩතාව කියාපාන ස්වාධීන නැගෙනහිර ක්‍රිස්තියානි නිකායක් වේ.  විශාල වශයෙන් ඇනිකොනික් මිස වෙනත් පල්ලියක් සමඟ සම්බන්ධ නොවී එය සිරියැක් ක්‍රිස්තියානි ධර්මයේ නැගෙනහිර ශාඛාවට අයත් වන අතර නැගෙනහිර සිරියා චාරිත්‍ර එහි නමස්කාරයේදී භාවිතා කරයි.

එහි ප්‍රධාන කථන භාෂාව නැගෙනහිර ඇරමයික භාෂාවේ සිරියැක් වන අතර එහි අනුගාමිකයන්ගෙන් බහුතරය ජනවාර්ගික ඇසිරියානුවන් ය.  එය නිල වශයෙන් මූලස්ථානය උතුරු ඉරාක කුර්දිස්තානයේ අර්බිල් නගරයේ පිහිටා ඇති අතර, එහි මුල් ප්‍රදේශය පුරාණ ඇසිරියාවට අනුරූපව ගිනිකොනදිග තුර්කිය සහ වයඹ දිග ඉරානය දක්වා ද ව්‍යාප්ත වේ.  එහි ධූරාවලිය මෙට්රොපොලිටන් බිෂොප්වරුන් සහ ඩයොකේෂන් බිෂොප්වරුන්ගෙන් සමන්විත වන අතර පහළ පූජකයන් පූජකවරුන් සහ උපස්ථායකයන්ගෙන් සමන්විත වන අතර ඔවුන් මැදපෙරදිග, ඉන්දියාව, උතුරු ඇමරිකාව, ඕෂනියා සහ යුරෝපය පුරා (කොකේසස් සහ රුසියාව ඇතුළුව)  .

නැ‍ඟෙනහිර පුරාණ පල්ලිය 1964 දී නැගෙනහිර ඇසිරියානු පල්ලියෙන් වෙන් කොට දැක්වීය. එය ඇසිරියානු පල්ලිවලින් එකක් වෙයි .

රෙපරමාදු ආගම

1521 දී  මාටින් ලූතර්ව හෙළා දුටු අතර ශුද්ධ වූ රෝම අධිරාජ්‍යයේ පුරවැසියන්ට ඔහුගේ අදහස් ආරක්ෂා කිරීම හෝ ප්‍රචාරය කිරීම නිල වශයෙන් තහනම් කළේය.  රෝමානු කතෝලික සභාව තුළ මෙම භේදය දැන් ප්‍රතිසංස්කරණය ලෙස හැඳින්වේ.  ප්‍රමුඛ ප්‍රතිසංස්කරණවාදීන් අතර මාටින් ලූතර්, හල්ඩ්‍රික් ස්වින්ග්ලි සහ ජෝන් කැල්වින් ද වූහ.  නෙරපා හැරීමට එරෙහිව 1529 දී ස්පෙයර්හි පැවති විරෝධතාව මෙම පක්ෂයට රෙපරමාදු යන නම ලබා දුන්නේය.  ලූතර්ගේ ප්‍රාථමික දේවධර්මය ලුතරන් ලෙස හැඳින්වේ.  ස්වින්ග්ලි සහ කැල්වින්ගේ  නිකායට වඩා පුළුල් ය. ඒවා ප්‍රතිසංස්කරණ සම්ප්‍රදාය ලෙස හැඳින්වේ.  රෙපරමාදු භක්තිකයන් අධ්‍යාපනය, මානව ශාස්ත්‍ර හා විද්‍යාවන්, දේශපාලන හා සමාජ පිළිවෙල, ආර්ථිකය හා කලාව සහ තවත් බොහෝ ක්ෂේත්‍රයන්හි විශාල දායකත්වයක් ලබා දෙමින් තමන්ගේම සංස්කෘතියක් වර්ධනය කර ගෙන ඇත.

ඇන්ග්ලිකන් පල්ලි එංගලන්ත පල්ලියෙන් පැවත එන අතර ඇන්ග්ලිකන්  සංවිධානය ඉන් අති විය.  සමහරු, නමුත් සියලුම ඇන්ග්ලිකානුවන් තමන් රෙපරමාදු හා කතෝලිකයන් ලෙස සලකන්නේ නැත.

රෙපරමාදු ආගමේ ඇන්ග්ලිකන්, ලුතරන් සහ ප්‍රතිසංස්කරණ ශාඛා බොහෝ දුරට රජය සමඟ සහයෝගයෙන් ආරම්භ විය . අනෙක් අතට, බොහෝ විට තමන් රෙපරමාදු භක්තිකයන් ලෙස නොසැලකෙන ඇනබැප්තිස්තවරුන් වැනි කණ්ඩායම් රැඩිකල් ප්‍රතිසංස්කරණයේ ආරම්භය වූ අතර, සමහර විට ඒවා පනත් යටතේ ආරක්ෂා කර තිබුණද, ඔවුන්ගේ ඉතිහාසය කිසිදු රාජ්‍ය පල්ලියකට සම්බන්ද නොවෙයි .  ළදරු බව්තීස්මය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමෙන් ඔවුන් තවදුරටත් කැපී පෙනේ.  ඔවුන් බව්තීස්මය විශ්වාස කරන්නේ වැඩිහිටි ඇදහිලිවන්තයන් පමණි.

රෙපරමාදු යන යෙදුමෙන්  ඉහත සම්ප්‍රදායන් ඇති ඕනෑම පල්ලි ගැන සඳහන් වේ.  නිදසුනක් වශයෙන්, 18 වන සියවසේදී මෙතෝදිස්තවාදය වර්ධනය වූයේ ඇන්ග්ලිකන් ඇමති ජෝන් වෙස්ලිගේ එවැන්ජලිස්ත හා පුනර්ජීවන ව්‍යාපාරයෙනි. ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ පවිත්‍ර කිරීමේ බලය අවධාරණය කරන පෙන්තකොස්ත හා නිකායට අයත් නොවන පල්ලි කිහිපයක් මෙතෝදිස්තවාදයෙන් වර්ධනය විය.

නැගෙනහිර ඕතඩොක්ස් පල්ලිය ඕනෑම තනි රෙපරමාදු නිකායකට වඩා විශාල වුවත්, අනුගාමිකයන් ගණන අනුව කතෝලික ධර්මය පසු වූ දෙවන විශාලතම ක්‍රිස්තියානි කණ්ඩායම වන්නේ රෙපරමාදු භක්තිකයයි.  ඇස්තමේන්තු වෙනස් වේ, ප්‍රධාන වශයෙන් රෙපරමාදු භක්තිකයන් ලෙස වර්ගීකරණය කළ යුත්තේ කුමන නිකායන්ද යන ප්‍රශ්නය මතය.  එහෙත්, මුළු රෙපරමාදු කිතුනුවන්ගේ සංඛ්‍යාව සාමාන්‍යයෙන් මිලියන 800 ත් 1 ත් අතර වන අතර එය ලෝක කිතුනුවන්ගෙන් 40% කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් වේ. රෙපරමාදු භක්තිකයන්ගෙන් බහුතරය නිකායේ පවුල් අතලොස්සක සාමාජිකයන් වන අතර, එනම් ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්, ඇන්ග්ලිකන්, බැප්ටිස්ට්, ප්‍රතිසංස්කරණ (කැල්විනිස්ට්),  ලුතරන්, මෙතෝදිස්ත සහ පෙන්තකොස්තවාදීන්, එවැන්ජලිස්ත,  ස්වාධීන සහ වෙනත් පල්ලි වැඩිවෙමින් පවතින අතර රෙපරමාදු ක්‍රිස්තියානි ධර්මයේ සැලකිය යුතු කොටසක් වේ.

මූලික රෙපරමාදු මූලධර්ම දරණ සමහර පුද්ගලයින් තමන්ව "ක්‍රිස්තියානීන්" හෝ "නැවත ඉපදුණු කිතුනුවන්" ලෙස හඳුනා ගනී.  ඔවුන් සාමාන්‍යයෙන් වෙනත් ක්‍රිස්තියානි ප්‍රජාව ගෙන් වෙන්ව සිටිති.  බොහෝ විට තනි දේවගැතිවරුන් විසින් ආරම්භ කරන ලද ඔවුන්ට එතිහාසික නිකායන් සමඟ එතරම් සම්බන්ධයක් නැත.

ප්‍රධාන රෙපරමාදු ශාඛා වල ඓතිහාසික සටහන

ප්‍රේරිතවරුන්ගේ මරණයෙන් පසු පූජක තන්ත්‍රය අහෝසි වී ඇති බැවින් එය යථා තත්වයට පත් කළ යුතු බව පසු දින සාන්තුවරයන් විශ්වාස කරයි.
1800 ගණන්වල මුල් භාගයේදී එක්සත් ජනපදයේ සිදු වූ ආගමික පුනර්ජීවනයේ දෙවන මහා පිබිදීම, සම්බන්ධ නොවූ පල්ලි ගණනාවක දියුණුව දුටුවේය.  ඔවුන් සාමාන්‍යයෙන් දුටුවේ දැනට පවතින එක් පල්ලියක් ප්‍රතිසංස්කරණය කරනවාට වඩා යේසුස් ක්‍රිස්තුස්ගේ මුල් සභාව ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමයි.  ප්‍රතිෂ්ටාපකයන්ගේ පොදු විශ්වාසයක් වූයේ ක්‍රිස්තියානි ධර්මයේ අනෙක් නිකායන්ට අඩුපාඩු  ඇති බවයි.  ආසියාවේ, ඉග්ලේෂියා නි ක්‍රිස්ටෝ යනු 1900 ගණන්වල මුල් භාගයේදී පිහිටුවන ලද ප්‍රකට එවැනි නිකායකි

මෙම කාල පරිච්ඡේදය තුළ ආරම්භ වූ සමහර පල්ලි 19 වන සියවසේ මුල් භාගයේ මැදපෙරදිග හා නිව් යෝර්ක් නුවර කඳවුරු රැස්වීම්වලට සම්බන්ධ වේ.  මෙම ව්‍යාපාරයෙන් බිහි වූ විශාලතම පල්ලිවලින් එකක් වන්නේ පසු කාලීන සාන්තුවරයන්ගේ ජේසුස් ක්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ නිකාය  ( Latter day saint    ). [381]  එවැන්ජලිස්ත රෙපරමාදු ආගමෙන් පැනනැඟුණු ඇමරිකානු සහස්‍රවාදය සහ ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදය, යෙහෝවාගේ සාක්ෂිකරුවන්ගේ ව්‍යාපාරයට බලපෑම් කළ අතර, විශේෂයෙන් සෙවන්ත් ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වරුන් වන විලියම් මිලර්ට ප්‍රතිචාරයක් ලෙස.  ක්රිස්තියානි පල්ලිය (ක්රිස්තුස්ගේ ගෝලයන්), කැනඩාවේ එවැන්ජලිස්ත ක්රිස්තියානි පල්ලිය, [382] [383] ක්රිස්තුස්ගේ පල්ලි සහ ක්රිස්තියානි පල්ලි සහ ක්රිස්තුස්ගේ පල්ලි ඇතුළු තවත් සමහරක් සමකාලීන නිකායන්  ව්‍යාපාරය තුළ මුල් බැස ඇත.   මෙම කාල පරිච්ඡේදය තුළ ආරම්භ වූ අනෙකුත් කණ්ඩායම් අතර ක්‍රිස්ටඩෙල්ෆියන්ස් සහ කලින් සඳහන් කළ පසු දින සාන්තුවරයන්ගේ ව්‍යාපාරය ද ඇතුළත් ය.  දෙවන මහා පිබිදීමෙන් ආරම්භ වූ පල්ලිවලට මතුපිටින් යම් සමානකම් තිබුණද, ඔවුන්ගේ මූලධර්ම සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස් වේ.

වන්දනාව

කිතුනු නමස්කාරයට සංගීතය හා කථාව තුළින් දෙවියන් වහන්සේට ප්‍රශංසා කිරීම, ශුද්ධ ලියවිලි  කියවීම, විවිධ යාච්ඤා , දේශනාවක් සහ සත්ප්‍රසාදය වැනි විවිධ ශුද්ධ උත්සව (බොහෝ විට සක්‍රමේන්තු ලෙස හැඳින්වේ) ඇතුළත් වේ.

නමස්කාරය බොහෝ විට  කිතුනුවන් සමූහයක් වශයෙන් එක්වන සේවාවන් ලෙස පමණක් වන අතර, තනි කිතුනුවන්ට තනිවම හා ඕනෑම ස්ථානයක දෙවියන් වහන්සේට නමස්කාර කළ හැකිය.

මූලාරම්භය

ක්‍රිස්තියානි නමස්කාරය වර්ධනය වූයේ යුදෙව් නමස්කාරයෙන්.

යේසුස් ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ සිනගෝගයට සහභාගි වූ යුදෙව් උත්සව සැමරූ ආගමික යුදෙව්වෙකු වූ අතර ඔහුගේ ගෝලයන් යුදෙව් චාරිත්‍ර හා සම්ප්‍රදායන් හුරු පුරුදු විය.

යුදෙව් ආගමෙන් මුලින්ම වෙනස් වූයේ සෙනසුරාදා වෙනුවට ඉරිදා ශුද්ධ දිනය බවට පත් කිරීමයි.  මෙය කිරීමෙන් කිතුනු නමස්කාරයේ දිනය යේසුස් වහන්සේ මළවුන්ගෙන් උත්ථාන වූ දිනයට සමානය.

ශුද්ධාත්මයාණන් එවීමෙන් ඉටු වූ යේසුස් තම අනුගාමිකයන් සමඟ රැඳී සිටින බවට දුන් පොරොන්දුව මුල් කාලයේ සිටම ක්‍රිස්තියානි නමස්කාරයේ දිනය ආලෝකවත්  කළේය.

කතෝලික, ඕතඩොක්ස් හා සමහර රෙපරමාදු නිකායන් නමස්කාරය තුලදි දිව්ය සත්ප්‍රසාදය දෙනු ලබයි .

ක්රිස්තියානි ධර්මයේ ඉතිහාසය පුරාම, ආයතනික ක්රිස්තියානි නමස්කාරය වන්දනාමාන කර ඇති අතර, එය යාච්ඤා  සහ ගීතිකා වලින් සංලක්ෂිත වේ.  රෝමානු කතෝලික, නැගෙනහිර ඕතඩොක්ස් සහ ඇන්ග්ලිකන් පල්ලි මෙන්ම ලුතරන්වාදය සහ මෙතෝදිස්තවාදය වැනි සමහර රෙපරමාදු නිකායන් විසින් මෙම පූජනීය හා චාරිත්‍රානුකූල නමස්කාරය තවමත් ක්‍රියාත්මක වේ.  එවැන්ජලිස්තවාදයේ දී, නමස්කාරය වඩාත් අවිධිමත් සංකල්පයක් සහිතව දෙවියන් වහන්සේට නමස්කාර කිරීමේ ක්‍රියාවක් ලෙස සලකනු ලැබේ.

සක්‍රමේන්තු

සක්‍රමේන්තුවක වඩාත් සාම්ප්‍රදායික ක්‍රියාකාරී අර්ථ දැක්වීම නම්, එය ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ විසින් ස්ථාපිත කරන ලද බාහිර ලකුණක් වන අතර එය ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ තුළින් අභ්‍යන්තර, අධ්‍යාත්මික කරුණාව ගෙන එයි.  වඩාත් පිළිගත් සක්‍රමේන්තු දෙක වන්නේ බව්තීස්මය සහ සත්ප්‍රසාදයයි. කෙසේ වෙතත්, කිතුනුවන්ගෙන් බහුතරයක් අතිරේක පූජා පහක් ද පිළිගනිති: තහවුරු කිරීම ,  පැවිදි කිරීම,  පාපොච්චාරණය, අසනීපය ආලේප කිරීම  , සහ විවාහය.

සමාජ බලපෑම
බයිබලය හා ක්‍රිස්තියානි දේවධර්මය බටහිර දාර්ශනිකයන්ට සහ දේශපාලන ක්‍රියාකාරීන්ට ද දැඩි ලෙස බලපා ඇත. ලිංගිකත්වය හා විවාහය පිළිබඳ දීර්  කාලීන ක්‍රිස්තියානි ඉගැන්වීම් පවුල් ජීවිතයට ද බලපා ඇත. මිනිස් පූජා , වහල්භාවය, ළදරු ඝාතනය  සහ බහු විවාහය වැනි පුරුදු අවසන් කිරීමේදී ක්‍රිස්තියානි ධර්මය කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය.

බටහිර සංස්කෘතිය, එහි ඉතිහාසය පුරාම ක්‍රිස්තියානි සංස්කෘතියට බොහෝ දුරට සමාන වී ඇති අතර, බටහිර අර්ධගෝලයේ ජනගහනයෙන් විශාල කොටසක් ක්‍රිස්තියානීන් හෝ නාමික කිතුනුවන් ලෙස හැඳින්විය හැකිය.  "යුරෝපය" සහ "බටහිර ලෝකය" යන සංකල්පය "ක්රිස්තියානි ධර්මය හා ක්රිස්තියානි ලෝකය" යන සංකල්පය සමඟ සමීපව සම්බන්ධ වී ඇත.  එක්සත් යුරෝපීය අනන්‍යතාවයක් ඇති කළ සම්බන්ධකය ලෙස බොහෝ දෙනෙක් ක්‍රිස්තියානි ධර්මය ආරෝපණය කරති.

ග්‍රීක හා රෝම අධිරාජ්‍යයන් යටතේ බටහිර සංස්කෘතිය එහි මුල් අවදියේදී බහු දේවවාදී ආගම් කිහිපයක් අඩංගු වුවද, මධ්‍යගත රෝම බලය අඩුවෙද්දී, බටහිර යුරෝපයේ එකම ස්ථාවර බලය වූයේ කතෝලික පල්ලියේ ආධිපත්‍යයයි.   බුද්ධිමය යුගය තෙක් ක්‍රිස්තියානි සංස්කෘතිය දර්ශනය, සාහිත්‍යය, කලාව, සංගීතය සහ විද්‍යාව යන    සඳහා මඟ පෙන්වීය.   අදාළ කලාවන්හි ක්‍රිස්තියානි විෂයයන් පසුව ක්‍රිස්තියානි දර්ශනය, ක්‍රිස්තියානි කලාව, ක්‍රිස්තියානි සංගීතය, ක්‍රිස්තියානි සාහිත්‍ය යනාදිය දක්වා වර්ධනය වී තිබේ .

ශුද්ධ ග්‍රන්ථ

ක්‍රිස්තියානි බයිබලයට පරණ ගිවිසුම හා අළුත් ගිවිසුම යන කොටස් දෙකක් ඇත.  පැරණි ගිවිසුම යනු මුල් හෙබ්‍රෙව් බයිබලය වන අතර එය යුදෙව් ඇදහිල්ලේ ශුද්ධ ලියවිලි වේ. එය ක්‍රි.පූ. 1200 ත් 165 ත් අතර කාලවලදී විවිධ කාලවලදී ලියා ඇත.  ක්‍රි.ව. පළමුවන සියවසේදී කිතුනුවන් විසින් අළුත් ගිවිසුමේ පොත් ලියා ඇත.

හෙබ්‍රෙව් බයිබලයේ පොත් 39 ක් ඇති අතර ඒවා දීර්ග කලක් තිස්සේ ලියා ඇති අතර එය පුරාණ ඊශ්‍රායෙලයේ සාහිත්‍ය ලේඛනාගාරයයි.  එය සාම්ප්‍රදායිකව කොටස් තුනකින් සකස් කරන ලදී.

පළමු පොත් පහ, උත්පත්ති සිට ද්විතීය කථාව.  නූතන බටහිර අර්ථයෙන් ඒවා 'නීතිය' නොවේ: උත්පත්ති යනු කතා පොතක් වන අතර එයට නීති රීති හා සමාන කිසිවක් නොමැති අතර අනෙක් සතර තුළ ප්‍රජා නීති අඩංගු  ඇත.  නීතිය සඳහා වූ හෙබ්‍රෙව් වචනයේ ('ටෝරා' 'යන්නෙහි අර්ථය' මග පෙන්වීම 'හෝ' උපදෙස් 'වන අතර, මිනිසුන් ජීවත් වීමට අදහස් කළ ආකාරය මෙන්ම නීතිමය අවශ්‍යතා පිළිබඳ එදිනෙදා උදාහරණ සපයන කථාන්දර ඊට ඇතුළත් විය හැකිය.

මෙම පොත් පසුව 'පෙන්ටටියුච්' ලෙස නම් කරන ලද අතර සම්ප්‍රදාය ඒවා මෝසෙස්ට කතුවර බව ආරෝපණය කළේය.  සමහර කොටස් නිසැකවම එම කාල පරිච්ඡේදයේ සිට පැවත එන නමුත් දේවල් වෙනස් වන විට පැරණි නීති යාවත්කාලීන කර නව ඒවා නිෂ්පාදනය කරන ලද අතර මෙය ශතවර්ෂ ගණනාවක් පුරා පසුකාලීන කතුවරුන්ගේ කාර්යයකි.

අනාගතවක්තෘවරුන්

හෙබ්‍රෙව් බයිබලයේ විශාලතම කොටස වන අතර එහි කොටස් දෙකක් ඇත ('හිටපු අනාගතවක්තෘවරුන්' සහ 'පසු අනාගතවක්තෘවරුන්').

සමාජ සාරධර්ම පිළිබඳව මිනිසුන්ට මතක් කර දෙමින්, ඉතිහාසය පුරාම ජාතියේ අධ්‍යාත්මික හෘදය සාක්ෂිය ලෙස සේවය කළ ආගමික හා දේශපාලන ක්‍රියාකාරීන්ගේ ('අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ) කියමන් හා කථා' පසුකාලීන අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ 'පොත් මගින් ආරක්ෂා වේ.  සමහර පොත් සැලකිය යුතු ය (යෙසායා, යෙරෙමියා, එසකියෙල්), තවත් ඒවා වඩා කෙටි ය (හොෂෙයා, ජොයෙල්, ආමොස්, ඔබදියා, යෝනා, මීකා, නාහුම්, හබක්කුක්, ශෙපනියා, හග්ගයි, සෙකරියා, මලාකී).

'හිටපු අනාගතවක්තෘවරුන්' සමන්විත වන්නේ යෝෂුවා, විනිශ්චයකරුවන්, 1-2 සාමුවෙල් සහ 1-2 රාජාවලිය.  ඒවා ඉතිහාස පොත් වන නමුත් ඔවුන් 'අනාගතවක්තෘවරුන්' බවට පත් කරන්නේ ඔවුන් තොරතුරු වාර්තා කිරීම පමණක් නොව, එය අර්ථ නිරූපණය කිරීම, ඊශ්‍රායෙලයේ ඉතිහාසයේ වෙනත් සිදුවීම් හා ඔවුන්ගේ දවසේ පුළුල් ලෝකය සම්බන්ධයෙන් එහි වැදගත්කම පැහැදිලි කිරීම ය.

ලේඛන

ගීතාවලිය (ගීත, යදුම්  සහ නමස්කාරය සඳහා නමස්කාරය), හිතෝපදේශ  කියමන්), යෝබ් (දුක් විඳීමේ ස්වභාවය ගවේෂණය කරන නාට්‍යයක්), සහ එක් එක් ලියවිලි පහක් (මෙගිලොත්) එකට එකතු වී ඇති නිසා  විශේෂිත ආගමික උත්සවයක් සමඟ ඇසුරු කරන ලදී: රූත් (සතිවල යුදෙව් මංගල්යය, ෂාවූට් ලෙසද හැඳින්වේ), සලමොන්ගේ ගීතය (පාස්කු උත්සවය), දේශනාකාරයා (මණ්ඩපය), විලාප ගී (යෙරුසලමේ විනාශය) සහ එස්තර් (පූරිම්).  මෙම කොටසේ හෙබ්‍රෙව් බයිබලයේ අවසාන පොත් ලියා ඇත: එස්රා, නෙහෙමියා සහ 1-2 ලේකම් (සියලුම ඉතිහාස පොත්) සහ දානියෙල් ඉතිරි ඒවා ය.

අළුත් ගිවිසුම

අළුත් ගිවිසුමේ පොත් 27 ක් ඇති අතර ඒවා ක්‍රි.ව. 50 ත් 100 ත් අතර කාලයකදී ලියා ඇති අතර ඒවා ස්වාභාවිකවම කොටස් දෙකකට අයත් වේ: සුවිශේෂයන්, යේසුස්ගේ කතාව පවසන (මතෙව්, මාක්, ලූක් සහ යොහන්);  මුල් ක්‍රිස්තියානි ප්‍රජාවන්ට මග පෙන්වීම සඳහා විවිධ ක්‍රිස්තියානි නායකයන් විසින් ලියන ලද ලිපි ය.

පල්ලියේ නායකයින්ට ඔවුන්ගේ ආගමට හැරුණු අය සමඟ සන්නිවේදනය කිරීමට ස්වාභාවික ක්‍රමය ලිපි වූ අතර මුල්ම ඒවා සුවිශේෂවලට පෙර ලියා ඇත.  සමහර ව්‍යතිරේකයන් සමඟ (රෝම, හෙබ්‍රෙව්) ඒවා ක්‍රිස්තියානි විශ්වාසයේ විධිමත් ඉදිරිපත් කිරීම් ලෙස නොව, විවිධ සංස්කෘතික සන්දර්භයන්ට අදාළ වන අයුරින් යේසුස් කෙරෙහි ඇති ඔවුන්ගේ කැපවීම ප්‍රකාශ කළ යුතු ආකාරය පිළිබඳව කටයුතු කරමින් සිටි අයට උපදෙස් ලබා දුන්නේය.

ඒවා කියවීම සංවාදයකට සවන් දීම හා සමාන විය හැකිය, මන්ද ලේඛකයන් විසින් ඔවුන් වෙත යවන ලද ප්‍රශ්නවලට වාචිකව හෝ ලිඛිතව පිළිතුරු සපයයි.  එවැනි  ලිපි ලියූ වඩාත් දක්ෂ ලේඛකයා වූයේ පාවුල්ය.

සුවිශේෂයන්

සුවිශේෂයන් ලියා ඇත්තේ යේසුස් වහන්සේගේ ජීවිතය හා ඉගැන්වීම් විවිධ පාටකයන්ට ගැලපෙන අයුරින් ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා වන අතර, එම හේතුව නිසා සියල්ලම එක හා සමාන නොවේ.  ඒවා යේසුස්ගේ චරිතාපදානයන් නොව විවිධ සංස්කෘතීන් සඳහා ඔහුගේ වැදගත්කම පෙන්නුම් කරන තෝරාගත් වාර්තා වේ.මතෙව් , ජොහන් , ලුක් හා මාක් මීට අයත් ය .

  ලූක්ගේ ලේඛකයා අපෝස්තුළුවරුන්ගේ ක්‍රියා ද ලියා ඇති අතර, එය යේසුස්ගේ කාලයේ සිටි යුදෙව් ඇදහිලිවන්තයන්ගෙන් කුඩා කණ්ඩායමක් ලෙස සිට පරම්පරාවකටත් අඩු කාලයකදී ලෝක ව්‍යාප්ත ඇදහිල්ලක් බවට පත්වීම දක්වා ක්‍රිස්තියානි ධර්මය ව්‍යාප්ත වූ ආකාරය පිළිබඳ කතාවකි.

අළුත් ගිවිසුම එළිදරව් පොත සමඟ අවසන් වන අතර එය සුලු  ආසියාවේ (නූතන තුර්කිය) ප්‍රදේශයේ පල්ලි හතකට ලිපි මාලාවකින් ආරම්භ වන නමුත් මැවීමේ සිට අවසානය දක්වා සියලු දේවල අර්ථය පිළිබඳ දර්ශනීය ඉදිරිපත් කිරීමක් ඉදිරිපත් කරයි.

අඩවියෙන් බැහැර පිටු

 Theology.lk කතෝලික දේවධර්ම ලිපි

ක්‍රිස්තියානි ආගම

ක්‍රිස්තියානි ආගම


Rosaceae (gülgiller), Rosales takımına bağlı bir bitki familyasıdır.

İsim, tip cins olan Rosa'dan türetilmiştir. En çok tür içeren cinsler arasında; erik, kiraz, şeftali, kayısı ve badem bitkilerini içeren Alchemilla, Sorbus, Crataegus, Cotoneaster, Rubus ve Prunus bulunmaktadır.

Rosaceae familyasında otlar, çalılar ve ağaçlar bulunur. Türlerin çoğu yaprak döker ancak bazıları her dem yeşildir. Dünya çapında bir yayılışa sahiptirler, ancak en çok Kuzey yarımküre'de çeşitlilik gösterir.  Yaklaşık 100-120 cins ve 3000-4000 tür içeren bir bitki familyasıdır. Bu familya, özellikle ılıman bölgelerde yaygındır.

Gülgillerin çoğu, kışın yapraklarını döken, bazıları ise her dem yeşil bitkilerdir. Bu familya, geniş bir morfolojik çeşitliliğe sahiptir, yani farklı bitki türleri birçok farklı özellik sergiler. Örneğin, bazı türler ağaç veya çalı şeklinde büyürken, bazıları sürünerek veya tırmanarak büyür.

Ekonomik açıdan önemli birçok ürün Rosaceae'den gelmektedir. Elma, armut, ayva, kayısı, erik, kiraz, şeftali, ahududu, yenidünya, çilek ve badem gibi birçok yenilebilir meyveyi içerir. Ayrıca güller, çayır otu, photinias, ateş dikeni, üvez ve alıç gibi popüler süs ağaçları ve çalıları da içerir.

Gülgiller ailesi, tarım ve bahçecilikte önemli bir yere sahiptir. Özellikle elmalar, armutlar, şeftaliler, vişneler ve çilekler gibi birçok türü, ticari tarım için yetiştirilir. Ayrıca, gül gibi birçok türü, süs bitkisi olarak bahçe ve parklarda yetiştirilir.

Taksonomi
Rosaceae familyasına bağlı cinsler:

 Acaena - Mutis ex L.
 Adenostoma - Hook. & Arn.
 Agrimonia - L.
 Alchemilla - L.
 Amelanchier - Medik.
 Aphanes - L.
 Aronia - Medik.
 Aruncus - L.
 Cercocarpus - Kunth
 Chaenomeles - Lindl.
 Chamaebatia - Benth.
 Chamaebatiaria - (Porter ex W.H. Brewer & S. Watson) Maxim.
 Chamaerhodos - Bunge
 Coleogyne - Torr.
 Comarum - L.
 Cotoneaster - Medik.
 Crataegus - L.
 Cydonia - Mill.
 Dalibarda - L.
 Dasiphora - Raf.
 Dryas - L.
 Drymocallis - Fourr. ex Rydb.
 Duchesnea - Sm.
 Eriobotrya - Lindl.
 Exochorda - Lindl.
 Fallugia - Endl.
 Filipendula - Mill.
 Fragaria - L.
 Geum - L. – avens
 Gillenia - Moench
 Heteromeles - M. Roem.
 Holodiscus - (K. Koch) Maxim.
 Horkelia - Cham. & Schltdl.
 Horkeliella - (Rydb.) Rydb.
 Ivesia - Torr. & A. Gray
 Kelseya - Rydb.
 Kerria - DC.
 Luetkea - Bong.
 Lyonothamnus - A. Gray
 Malacomeles - (Decne.) Engl.
 Malus - Mill.
 Neillia - D. Don
 Neviusia - A. Gray
 Oemleria - Rchb.
 Osteomeles - Lindl.
 Peraphyllum - Nutt.
 Petrophytum - (Nutt. ex Torr. & A. Gray) Rydb.
 Photinia - Lindl.
 Physocarpus - (Camb.) Raf.
 Potentilla - L.
 Poteridium - Spach
 Prinsepia - Royle
 Prunus - L.
 Purshia - DC. ex Poir.
 Pyracantha - M. Roem.
 Pyrus - L.
 Rhaphiolepis - Lindl.
 Rhodotypos - Siebold & Zucc.
 Rosa - L.
 Rubus - L.
 Sanguisorba - L.
 Sibbaldia - L.
 Sibbaldiopsis - Rydb.
 Sieversia - Willd.
 Sorbaria - (Ser.) A. Braun
 Sorbus - L.
 Spiraea - L.
 Spiraeanthus - Maxim.
 Stranvaesia - Lindl.
 Vauquelinia - Corrêa ex Bonpl.
 Waldsteinia - Willd.

Galeri

Dış bağlantılar
 Rosaceae at the DELTA Online Families of Flowering Plants

Kaynakça
5. Sennikov, A. (2011): Atlas Florae Europaeae notes 18. Synonymy and distribution of some native and alien species of      Cotoneaster(Rosaceae) in eastern Europe and the Caucasus. Ann. Bot. Fenn. 48: 325-336.

Rosales

Rosaceae


(33058) Kovařík, denumire internațională (33058) Kovarik, este un asteroid din centura principală de asteroizi.

Descriere
33058 Kovařík este un asteroid din centura principală de asteroizi. A fost descoperit pe  la Observatorul din Ondřejov de Petr Pravec și Lenka Šarounová. Asteroidul prezintă o orbită caracterizată de o semiaxă mare de 2,29 ua, o excentricitate de 0,10 și o înclinație de 6,3° în raport cu ecliptica.

Vezi și
 Lista planetelor minore: 33001-34000
 Centura de asteroizi

Referințe

Obiecte astronomice descoperite în 1997
Centura de asteroizi

33058 Kovařík


"Republička nogometna liga Bosne i Hercegovine" (također i kao "Jedinstvena nogometna liga Bosne i Hercegovine") je nanovo pokrenuta u sezoni 1973./74. te je predstavljala ligu trećeg stupnja nogometnog prvenstva Jugoslavije.
Sudjelovalo je 20 klubova, a prvak je bilo "Jedinstvo" iz Bihaća.

Ljestvica

 ljestvica bez rezultata jedne utakmice
 Lištica – tadašnji naziv za Široki Brijeg
 "Rudar" (Ljubija – Prijedor) – iz mjesta Ljubija, ali djelovali i nastupali u Prijedoru

Rezultatska križaljka

 Izvori:

Povezani članci
 Hercegovačka nogometna zona 1973./74.

Vanjske poveznice

Izvori

 Dario Hamzić: Fudbalski klub "Rudar" Ljubija : 1928. – 1992., Rijeka, 2014., , str. 108-114
 Dario Hamzić: Omladinski fudbalski klub "Prijedor" : 1919. – 1992., Rijeka, 2012., , str. 163-172
  Rajko Petrović, Sonja Petrović: Fudbalski klub "Radnik" Bijeljina : (1919-2003) , Bijeljina, 2010., str. 204-209
 Milan Ždrale: FK "Jedinstvo"-Brčko (1919 - 1989), Brčko, 1989., str. 74-75

1973-74
BIH 1 republička
1973-74 1 republička
1973-74

Republička nogometna liga Bosne i Hercegovine 1973./74.


Sparassis crispa (Franz Xaver von Wulfen ex Elias Magnus Fries 1821, sin. Clavaria crispa (Franz Xaver von Wulfen, 1781), din încrengătura Basidiomycota, în familia Sparassidaceae și de genul Sparassis, denumită în popor (tot așa ca "gemenul" ei Sparassis laminosa) creasta cocoșului, crețușcă sau crețișoare, este o ciupercă comestibilă, fitoparazită care atacă rădăcinile pomilor. Ea se poate găsi În România, Basarabia și Bucovina de Nord în păduri de conifere (și montane) în primul rând sub pini de pădure, dar de asemenea și mult mai rar pe lângă alte specii de pini sau sub brazi, larici și molizi. Provoacă putregaiul roșu al lemnului. Timpul apariției este  din august până în octombrie (noiembrie). Specia crește pe toate continentele (în afară de Antarctică).

Taxonomie
Ciuperca a fost menționată pentru prima dată de Giovanni Antonio Scopoli în volumul I al cărții sale din 1772, Dissertationes ad scientiam naturalem pertinentes, aprobată de Franz Xaver von Wulfen (1728-1805) sub numele Clavaria crispa. În 1774 savantul și superintendentul luteran german Jacob Christian Schäffer a descris-o, de verificat în Index fungorum, ca Helvella ramosa. În sfârșit, în anul 1821, Elias Magnus Fries a redenumit-o sub numele actual de Sparassis crispa.

Descriere

Aceste ciuperci nu se găsesc foarte des, dar apar mereu în același loc.

 Corpul fructifer:  are un diametru de 15-30 cm, format dintr-o mulțime de ramuri turtite, subțiri și ondulate, răsucite și amestecate care dau acestei ciuperci aspectul unei căpățâni uriașe a Salatei de Batavia. Ele sunt acoperite pe ambele părți cu stratul himenal. Culoarea este în tinerețe albuie, schimbând la maturitate spre alb murdar, adesea oară spre gălbui, arătând la bătrânețe margini brune.
 Piciorul: partea vizibilă, de culoare brună, este scurtă, cilindrică sau boantă, globuloasă și de consistență fibroasă. Trunchiul se înfige adânc în pământ, ramificându-se puternic și terminând în încrucișări cărnoase, turtite și îndoite, dense precum zburlite și sinuate. Ele penetrează rădăcinile de arbor, exploatând sucul acelora, producând și un putregai roșiatic al lemnului de pin.
 Carnea: este moale și ceva elastică, cea a piciorului mai tare, asemănătoare cauciucului. Buretele are un miros amintind de zbârciogi și gust de aluni. Bătrân miroase rășinos.
 Caracteristici microscopice: are spori ovoidali, hialini (translucizi), netezi și albi, având o mărime de 5-7 x 4-5 microni.

Există o variabilitate cu bordură mai deschisă la care piciorul este alburiu sau galben deschis, din loc în loc pătat cu roșcat sau brun.

Cu toate că Sparassis crispa este de mare asemănare cu Sparassis laminosa, ea reprezintă o specie proprie.

Confuzii
Dacă s-ar lua seama de lățimea fâșiilor precum mărimea speciei, o confundare ar fi destul de grea cu excepția suratei tare asemănătoare și de asemenea bine gustoase Sparassis laminosa sin. Sparassis brevipes. Totuși se întâmplă, anume cu ciuperci de genul Ramaria, aici cu otrăvitoarele Ramaria formosa sau Ramaria pallida (ambele cauzând simptome de natură gastrointestinală care includ greață și vărsături), cu câteva soiuri necomestibile, ca de exemplu Ramaria stricta sau Ramaria flavoides precum cu soiuri comestibile ca Ramaria aurea, Ramaria botrytis, (cea mai gustoasă),, Ramaria flava, Ramaria flavescens (comestibilă), Ramaria largentii (comestibilă), Ramaria rufescens sin. Clavaria rufescens (toate de consumat numai în stadiu tânăr) și Ramaria stricta (necomestibilă).

Specii asemănătoare în imagini

Valorificare
Din Sparassis crispa se pot pregătii multe feluri de mâncare, ca Șnițel vienez, Șnițel à la parisienne, ciulama, piftie, învelită în slănină la cuptor precum adăugată la creier de porc sau vițel, tăieței sau macaroane. De asemenea, ciuperca poate fi uscată.

Pentru a savura ciupercile fără complicații, trebuie dat neapărat atenție:
 Buretele este de spălat mai multe ori în apă caldă, pentru a îndepărta murdăriri, nisip și insecte.
 Exemplare bătrâne devin vâscoase, amare și incomestibile.
 Pârți brunate sau apoase trebuie îndepărtate, pentru că dăunează sănătății, provocând simptome tari de natură gastrointestinală.

Note

Bibliografie
 Marcel Bon: "Pareys Buch der Pilze", Editura Kosmos, Halberstadt 2012, ISBN 978-3-440-13447-4
 Bruno Cetto: "Der große Pilzführer", vol. 1-7, vezi sub "Note"
 Rose Marie Dähncke: "1200 Pilze in Farbfotos", Editura AT Verlag, Aarau 2004, ISBN 3-8289-1619-8
 Ernst Gäumann: "Vergleichende Morphologie der Pilze", Editura Gustav Fischer, Jena 1926
 Ewald Gerhard: "Der große BLV Pilzführer" (cu 1200 de specii descrise și 1000 fotografii), Editura BLV Buchverlag GmbH & Co. KG, ediția a 9-a, München 2018, ISBN 978-3-8354-1839-4
 J. E. și M. Lange: "BLV Bestimmungsbuch - Pilze", Editura BLV Verlagsgesellschaft, München, Berna Viena 1977, ISBN 3-405-11568-2
 Jean-Louis Lamaison & Jean-Marie Polese: "Der große Pilzatlas", Editura Tandem Verlag GmbH, Potsdam 2012, ISBN 978-3-8427-0483-1
 Hans E. Laux: "Der große Pilzführer, Editura Kosmos, Halberstadt 2001, ISBN 978-3-440-14530-2
 Till E. Lohmeyer & Ute Künkele: "Pilze – bestimmen und sammeln", Editura Parragon Books Ltd., Bath 2014, ISBN 978-1-4454-8404-4
 Csaba Locsmándi, Gizella Vasas: "Ghidul culegătorului de ciuperci", Editura Casa, Cluj-Napoca 2013, ISBN 9786068527147
 Meinhard Michael Moser: "Röhrlinge und Blätterpilze - Kleine Kryptogamenflora Mitteleuropas" ediția a 5-ea, vol. 2, Editura Gustav Fischer, Stuttgart 1983
 Meinhard Michael Moser, "Farbatlas Der Basidiomyceten/Colour Atlas of Basidiomycetes" Editura Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg 2002, ISBN 3-827-41073-8

Legături externe

 Sparassis crispa, film

Sparassis
Ciuperci comestibile
Ciuperci parazite
1772 în știință

Sparassis crispa


Un seul survivra (Vite perdute), film italien d' et Roberto Mauri sorti en 1959 ;
 , film italien de  sorti en 1992.

Vite perdute


Camille Anne Françoise Abily (født 5. december 1984) er en fransk fodboldspiller, der spiller for den franske klub Lyon i Division 1 Féminine. Hun spiller hovedsagelig som offensiv midtbanespiller.

Hæder

Klub
Montpellier HSC
 Division 1 Féminine: 2004, 2005
 Coupe de France Féminine: 2006
FC Gold Pride
 WPS Championship: 2010
Lyon
 Division 1 Féminine: 2007, 2008, 2009, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017
 Coupe de France Féminine: 2008, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017
 UEFA Women's Champions League: 2011, 2012, 2016, 2017

Landshold
Frankrig
Cyprus Cup: 2012, 2014
SheBelieves Cup: 2017

Individuel
 UNFP Årets kvindelige fodboldspiller:  2005–06, 2006–07
 WPS Månedens spiller: Juni 2009
 WPS All-Star: 2009

Eksterne henvisninger

Noter

Kvindelige fodboldspillere fra Frankrig
Kvindelige fodboldlandsholdsspillere fra Frankrig
Fodboldspillere fra Olympique Lyon

Camille Abily


Éric de Kermel, né le  à Ajaccio, est un journaliste, auteur, éditeur français.

Il met ses mots au service d'une autre manière d'habiter la terre et porte une attention particulière à la relation entre les humains et le monde sauvage.

Biographie
Éric de Kermel fait des études en sciences de l'information et de la communication à l'université Bordeaux-Montaigne dont est diplômé en 1987.

En 1983, il intègre la Compagnie générale d'informatique où il rejoint l'équipe de création du Minitel.

En 1986, il crée avec ses associés l'éditeur de logiciels éducatifs JERIKO.

En 1988, il rejoint le groupe L'Étudiant comme rédacteur en chef télématique.

En 1990, il intègre le Groupe Bayard comme journaliste et responsable des services télématiques du groupe. Avec son équipe, il crée les 3615 Pomme d'api, Okapi, Phosphore, Playmobil, Lego, etc.

En 1997, il rejoint la direction générale de Bayard Service Édition et rejoint la Savoie.

En 2005, Éric de Kermel prend la direction du magazine Terre sauvage au sein d'une équipe basée au Bourget-du-Lac.

En 2006, il prend la présidence du Conservatoire du patrimoine naturel de la Savoie, association chargée de la coordination de la protection de la nature dans ce département. Il restera durant deux mandats de trois ans son président. En 2006, il prend également la direction des magazines de territoires du groupe Milan : Bretagne Magazine, Alpes Magazine et Pyrénées Magazine. Cette année-là, il crée aussi, avec l'Union internationale pour la conservation de la nature, dont il est membre de la Commission éducation, la Fête de la Nature.

En 2011, il devient vice-président du Comité français de l'UICN, poste qu'il occupera 3 ans, et il crée avec Terre sauvage et l'Office national des forêts l'opération l'Arbre de l'année.

En 2012, il rentre au conseil d'administration de la Fondation Petzl.

En 2015, dans le cadre de la COP 21, il porte avec la groupe Bayard, et en partenariat avec la Présidence de la République française, le Sommet des consciences qui se tient en  au Conseil économique, social et environnemental, à Paris.

En 2016, dans le cadre de son engagement au sein du groupe Bayard, il crée avec René Martin du Centre de réalisations et d'études artistiques (CREA) le festival de musique du Mont-Saint-Michel et de sa baie Via Aeterna. Cette année-là, avec le fondation Iris, il crée la bourse Iris Terre sauvage pour favoriser les jeunes photographes de nature de moins de trente ans.

En 2017, il publie son premier roman La libraire de la place aux herbes chez les éditions Eyrolles précédé par une préface écrite par Erik Orsenna. Ce livre est un succès, est édité en poche en 2019 aux éditions J'ai Lu, et est traduit en sept langues.

En 2018, il est nommé chevalier de la légion d'honneur par Nicolas Hulot pour ses activités en faveur de l'écologie. Cette même année, il sort son deuxième roman, Il y a tant d'aurores qui n'ont pas encore lui chez Le Passeur. Ce livre sera lui aussi édité en format poche sous un autre nom Les orphelins de l'aurore aux éditions J'ai Lu.

En 2019, il publie son troisième roman Mon cœur contre la terre accompagné d'une préface de Cyril Dion chez les éditions Eyrolles. Ce roman sera également édité en poche en 2021 aux éditions J'ai Lu.

Depuis 2019 il est administrateur de l'Établissement public de coopération culturelle (EPCC) du Pont du Gard.

En 2020, il reprend avec ses associés la librairie de la place aux herbes au sein de la ville d'Uzès. En 2020, avec Terre sauvage, dans la cadre d'une association dédiée, il crée à Névache le Terre sauvage festival, et publie également son quatrième livre Abécédaire de l'écologie joyeuse aux éditions Bayard.

En 2021, il publie son cinquième livre et quatrième roman Les jardins de Zagarand aux éditions Groupe Flammarion.

En 2022, il publie La Promesse chez Éditions Bayard, un témoignage engagé et sensible sur le rapport des humains à la nature illustré par des photos de Yann Arthus-Bertrand.
Cette même année, il publie chez Éditions Bayard son premier album pour enfants Robin des garrigues illustré par Antonin Faure. Eric de Kermel travaille également en 2022 sur des textes accompagnant les photographies de Thierry Vezon dans le livre d'art Cévennes d'arbres et de pierres.

En 2023, il publie son sixième roman La traversée des lumières aux éditions Groupe Flammarion avec les conseils de Marion Chaygneaud-Dupuy et Jean-Michel Dumond.

Livres
 La libraire de la place aux herbes, Éditions Eyrolles, 2017
 Il y a tant d'aurores qui n'ont pas encore lui, Le Passeur, 2018
 Mon cœur contre la terre, Éditions Eyrolles, 2019
 Abécédaire de l'écologie joyeuse, Éditions Bayard, 2020
 Les jardins de Zagarand, Éditions Groupe Flammarion, 2021
 La promesse, Éditions Bayard, 2022
 Robin des garrigues, Éditions Bayard, 2022
 La traversée des lumières, Éditions Groupe Flammarion, 2023

Notes et références

Liens externes

Journaliste français du XXIe siècle
Écrivain français du XXIe siècle
Étudiant de l'université Bordeaux III
Chevalier de la Légion d'honneur
Naissance en juin 1963
Naissance à Ajaccio

Éric de Kermel


Egeris syd er et industrikvarter i det sydligste Skive, med mange produktions og service virksomheder. Skive Folkeblad ligger i området.

Bydele i Skive

Egeris Syd (Skive)


A seguinte lista demostra todas as 25 sub-regiões portuguesas ordenadas por balanço comercial de acordo com os registos de 2021. Todos os dados se baseiam nos registos oficiais do Instituto Nacional de Estatística.

Listas de economia de Portugal

Lista de sub-regiões portuguesas ordenadas por balanço comercial


قائمة عمليات تبادل الأسرى بين العرب وإسرائيل، هي جمهورية مصر العربية عام 1948 ؛ أم فلسطينيا، فكانت الجبهة الشعبية لتحرير فلسطين، وهي إحدى فصائل منظمة التحرير الفلسطينية، عام 1968. وإلى الحين، وصلت مجمل تلك العمليات إلى أكثر من ثلاثين عملية.

قائمة عمليات التبادل حسب العقد

عقد 1940 و1950
بعد حرب عام 1948 أجرت إسرائيل عمليات تبادل مع مصر والأردن وسوريا ولبنان، حيث كان في أيدى المصريين (156) جنديا إسرائيلياً، وفي أيدى الأردنيين (673) جنديا، ومع السوريين (48) جنديا، ومع لبنان (8) جنود، أما إسرائيل فكانت تحتجز (1098) مصريا، (28) سعوديا، (25) سودانيا، (24) يمنيا، (17) أردنيا، (36) لبنانيا، (57) سوريا و (5021) فلسطينيا.

وقد نفذت إسرائيل عمليات التبادل مع كل دولة تحتجز إسرائيليين على انفراد، فعقدت صفقة الفالوجة مع مصر بتاريخ 27 فبراير 1949، ومع لبنان في بين 3 مارس و 4 أبريل 1949، وكانت الصفقة الأخيرة مع سوريا بتاريخ 21 يوليو 1949.

بتاريخ 30 سبتمبر 1954 أسرت القوات المصرية عشرة ملاحين إسرائيليين على متن السفينة (بت جاليم) في قناة السويس، وبعد تدخل مجلس الأمن أطلق سراح العشرة في 1 يناير 1955.

في شهر ديسمبر من عام 1954 أسر السوريون خمسة جنود إسرائيليين توجهوا إلى مرتفعات الجولان في مهمة خاصة، وقد انتحر أحدهم في سجنه بسوريا ويدعى (أورى أيلان) وفي 14 يناير 1955 أرجعت جثته لإسرائيل، والأربعة الآخرون هم مائير موزس، يعقوب ليند، جاد كستلنس، مائير يعقوبى وقد أرجعوا لإسرائيل في 30 مارس 1956 بعد أسر دام 15 شهرا، وأفرجت إسرائيل في المقابل عن 41 أسيراً سورياً.

في 21 يناير 1957 بدأت الصفقة الرابعة وانتهت بتاريخ 5 فبراير 1957، وأطلق بموجبها سراح 5500 مصري كانت قد أسرتهم إسرائيل في حرب عام 1956، وقد أرجعوا إلى مصر مع جنود مصريين آخرين مقابل إفراج مصر عن أربعة جنود إسرائيليين كانت قد أسرتهم في نفس الحرب.

عقد 1960
في 17 مارس 1961 م، سيطر جنود من لواء جولاني على مواقع سورية شمال كيبوتس (عين جيف)، وقد أسر السوريون جنديين إسرائيليين خلال الهجوم وأرجعوهما لاحقاً.

في 12 ديسمبر 1963 جرت عملية تبادل بين إسرائيل وسوريا وتم بموجبها إطلاق سراح 11 جنديا ومدنياً إسرائيلياً مقابل 15 أسير سوري.

في حرب يونيو عام 1967 سقط بأيدى القوات العربية 15 جندياً إسرائيلياً، منهم 11 بأيدى المصريين بينهم ستة من أعضاء كوماندو بحري أسروا خلال هجومهم على ميناء الإسكندرية، وهناك طياران والبقية أعضاء في شبكة تجسس، واحد بأيدي السوريين، 2 بأيدي العراقيين وواحد في أيدي اللبنانيين، بينما سقط في يد إسرائيل 4338 جنديا مصريا بالإضافة إلى 899 مدنياً و533 جنديا أردنيا و366 مدنيا، و367 جنديا سوريا و205 مدنيين سوريين.

وقد بدأت عملية التبادل في 15 يونية 1967، وانتهت بتاريخ 23 يناير 1968، كما أفرج خلال عملية التبادل عن طيارين إسرائيليين في العراق وهما (يتسحاق جولان - وجدعون درور)، وقد وقعا في الاسر بعد أن قصفا مطار H3 العسكري في غرب العراق، وأفرجت إسرائيل مقابل ذلك عن 428 أردنياً.

ومع السوريين أفرجت حكومة إسرائيل عن 572 سوريا مقابل طيار وجثث ثلاثة جنود إسرائيليين آخرين، ومن الجدير ذكره أن دمشق رفضت - ولحتى الآن - تسليم جثة الجاسوس الإسرائيلى الشهير (إيلى كوهين) الذي أعدم شنقاً في دمشق عام 1968.

في 2 أبريل 1968، جرت عملية تبادل مع الأردن، حيث أفرجت إسرائيل عن 12 أسيراً، بينما سلمت الأردن لإسرائيل جثة جندى كان قد قتل في معركة الكرامة، بينما لا زال جنديان آخران مفقودين حتى الآن وتابوتان يحتويان على تراب.

في تاريخ 23 يوليو 1968 جرت أول عملية تبادل بين منظمة التحرير الفلسطينية وإسرائيل وذلك بعد نجاح مقاتلين فلسطينيين من الجبهة الشعبية لتحرير فلسطين قامت إحدى فصائل منظمة التحرير الفلسطينية بقيادة يوسف الرضيع وليلى خالد باختطاف طائرة إسرائيلية تابعة لشركة العال، والتي كانت متجهة من روما إلى تل أبيب وأجبرت على التوجه إلى الجزائر وبداخلها أكثر من مائة راكب، وكانت أول طائرة إسرائيلية تختطف آنذاك، وتم إبرام الصفقة مع دولة إسرائيل من خلال الصليب الأحمر الدولي وأفرج عن الركاب مقابل 37 أسيراً فلسطينياً من ذوي الأحكام العالية من ضمنهم أسرى فلسطينيين كانوا قد أسروا قبل العام 1967م.

في نهاية 1969 خطفت مجموعة من الجبهة الشعبية لتحرير فلسطين بقيادة ليلى خالد طائرة العال الإسرائيلية وكان مطالب الخاطفين الإفراج عن الأسرى في سجون إسرائيل وحطت الطائرة في بريطانيا وقتل خلالها أحد افراد المجموعة الخاطفة ويدعى باتريك اورغويللو بينما تم اعتقال ليلى خالد، وبعدها تم اختطاف طائرة بريطانية من قبل مجموعة تتبع لنفس التنظيم وأجريت عملية تبادل أطلق بموجبها سراح ليلى خالد.

عقد 1970
في بداية عام 1970 وقع بأيدى المصريين 12 جندياً إسرائيلياً ووقع ثلاثة آخرون بأيدي السوريين، وفي 16 أغسطس 1970 أرجعت مصر لإسرائيل طيارا مصابا، وفي 29 مارس 1971 أفرجت مصر عن جندي آخر مقابل الإفراج عن عدد محدود جداً من الجنود والمدنيين المصريين.

بتاريخ 28 يناير 1971 جرت عملية تبادل أسير مقابل أسير ما بين حكومة إسرائيل وحركة فتح إحدى فصائل منظمة التحرير الفلسطينية، وأطلق بموجبها سراح الأسير (محمود بكر حجازي) مقابل إطلاق سراح الجندي الإسرائيلي (شموئيل فايز) والذي اختطفته حركة فتح في أواخر العام 1969م. وأجريت عملية التبادل في رأس الناقورة برعاية الصليب الأحمر.

وفي أوائل مارس 1973 م جرت عملية تبادل مع سوريا، حيث أفرجت إسرائيل عن خمسة ضباط سوريين كانت قد اختطفتهم من جنوب لبنان خلال مهمة استطلاع عسكرية، إضافة إلى (كمال كنج أبو صالح)، عضو مجلس الشعب السوري سابقا، مقابل إطلاق سراح أربعة طيارين إسرائيليين كانوا بحوزة السوريين.

في 3 يونيو 1973 أفرجت سوريا عن ثلاثة طيارين إسرائيليين وهم (جدعون ماجين - بنحاس نحماني - بوعاز ايتان) بعد أن احتجزوا لمدة ثلاث سنوات في الأسر، وأفرجت إسرائيل مقابلهم عن (46) أسيراً سورياً.

وفي حرب عام 1973، وقع بأيدي المصريين 242 جندي إسرائيلي، ومع سوريا 68 جنديا، من بينهم ثلاثة اسروا خلال فترة وقف إطلاق النار، ومع لبنان 4 جنود، بينما وقع في أيدي إسرائيل 8372 جنديا مصريا منهم 99 خلال وقف إطلاق النار، و 392 سوريا، و 6 من المغرب، و 13 عراقي، وقد تمت الصفقة مع مصر بين 15 و 22 نوفمبر 1973 حيث أطلقت مصر سراح 242 جندياً وضابطاً إسرائيلياً، مقابل أن أطلقت إسرائيل سراح ما تحتجز لديها من جنود وضباط مصريين.

ومع سوريا تمت صفقة التبادل بين 1 و 6 بونيو 1974 وفي هذه الصفقة أفرجت إسرائيل عن 392 سورياً وستة مغاربة وعشرة عراقيين مقابل إطلاق سراح سوريا 58 أسيراً إسرائيلياً.

وفي مارس 1974 أفرجت إسرائيل عن 65 أسيرًا مصرياً وفلسطينيًّا مقابل إطلاق سراح جاسوسين إسرائيليين في مصر.

وفي 4 أبريل 1975 أرجعت مصر لإسرائيل جثث ورفات 39 جندياً، وأفرجت إسرائيل بالمقابل عن 92 أسيراً من سجونها.

بتاريخ 14 مارس 1979 جرت عملية تبادل الليطاني أو كما سميت (عملية النورس) بين إسرائيل ومنظمة التحرير الفلسطينية، حيث أطلقت الجبهة الشعبية لتحرير فلسطين - القيادة العامة وهي إحدى فصائل منظمة التحرير الفلسطينية سراح جندي إسرائيلي كانت قد أسرته في عملية الليطاني بتاريخ 5 أبريل 1978 حينما تم مهاجمة شاحنة إسرائيلية في كمين قرب صور وهو ليس بعيداً عن مخيم الرشيدية فقتل آنذاك أربعة جنود إسرائيليين وأسر واحد من قوات الاحتياط هو (أبراهام عمرام)، وأفرجت إسرائيل بالمقابل عن 76 معتقلاً من كافة فصائل الثورة الفلسطينية وكانوا في سجونها، من ضمنهم 12 فتاة فلسطينية.

عقد 1980
في منتصف شباط 1980 أطلقت حكومة إسرائيل سراح الأسير (مهدي بسيسو)، مقابل إطلاق سراح مواطنة عملت جاسوسة لصالح إسرائيل كانت محتجزة لدى حركة التحرير الوطني الفلسطيني - فتح، وتمت عملية التبادل في قبرص وباشراف اللجنة الدولية للصليب الأحمر.

في 23 نوفمبر 1983م عملية تبادل جديدة ما بين حكومة إسرائيل وحركة التحرير الوطني الفلسطيني - فتح إحدى فصائل منظمة التحرير الفلسطينية وكان قائد المجموعة هو الشهيد حليم حمودة ومعه إبراهيم حنيحن ومحموعة أخرى وفي تلك العملية أطلقت إسرائيل سراح جميع أسرى معتقل أنصار في الجنوب اللبناني وعددهم (4700) أسير فلسطيني ولبناني، و (65) أسيراً من السجون الإسرائيلية مقابل إطلاق سراح ستة جنود إسرائيليين من قوات (الناحال) الخاصة أسروا في منطقة بحمدون في لبنان من قبل منظمة التحرير الفلسطينية (حركة فتح) بتاريخ 4/9/1982 وهم (الياهو افوتفول - داني جلبوع - رافي حزان - روبين كوهين - ابراهام مونتبليسكي - آفي كورنفلد)، فيما أسرت الجبهة الشعبية القيادة العامة جنديين آخرين.

وفي 26/6/1984 م أعادت إسرائيل ثلاثة جنود من جنودها هم (جيل فوجيل - ارئيل ليبرمان - يوناثان شلوم) وخمس جثث لجنود آخرين كانوا قد أسروا من قبل سوريا، مقابل الإفراج عن (291) جندي سوري و (85) أسير لبناني من المقاومة الوطنية اللبنانية و 13 أسير عربي سوري من الجولان السوري، معتقلين منذ العام 1973 (بشرط بقائهم في الجولان) ورفات 74 جندي آخر.

في 20 مايو 1985م أجرت إسرائيل عملية تبادل مع الجبهة الشعبية لتحرير فلسطين - القيادة العامة، وهي إحدى فصائل منظمة التحرير الفلسطينية، والتي سميت بعملية الجليل وأطلقت إسرائيل بموجبها سراح 1155 أسيراً كانوا محتجزين في سجونها المختلفة، منهم (883) أسير كانوا محتجزين في السجون الإسرائيلية، و 118 أسيراً كانوا قد خطفوا من معتقل أنصار في الجنوب اللبناني أثناء تبادل العام 1983 مع حركة فتح، و 154 معتقلاً كانوا قد نقلوا من معتقل أنصار إلى معتقل عتليت أثناء الانسحاب الإسرائيلي من جنوب لبنان مقابل ثلاثة جنود كانوا بقبضة الجبهة الشعبية وهم الرقيب أول (حازي يشاي) وهو يهودي من أصل عراقي وقد اسر خلال معركة السلطان يعقوب في 11 يونيو1982 حينما كان يقود إحدى الدبابات ضمن رتل من الدبابات الإسرائيلية، فضلت دبابته طريقها فأطلقت عليها مجموعة من الجبهة الشعبية - القيادة العامة قذائف آر بي جي مما أدى لإصابتها وبعدها شاهدوا جندياً يفر من داخلها فتمكنوا من أسره ونقله لمكان آخر، والجنديان الآخران هما (يوسف عزون ونسيم شاليم) أحدهما من أصل هنغاري والآخر يهودي من أصل مصري، وقد أسرا في بحمدون بلبنان بتاريخ 4 سبتمبر 1982، مع ستة جنود آخرين كانوا بحوزة حركة فتح وأطلق سراحهم ضمن عملية تبادل للأسرى عام 1983، حيث أن مجموعة مشتركة من حركة فتح ومن الجبهة الشعبية تمكنت من أسر ثمانية جنود إسرائيليين.

في 11 سبتمبر 1985م أفرجت إسرائيل عن 119 لبنانيا معتقلين في سجن عتليت، ليرتفع بذلك عدد المعتقلين اللبنانيين المفرج عنهم منذ 4 يونيو 1985 م إلى (1132)، وذلك مقابل إطلاق سراح 39 رهينة أمريكية كانوا محتجزين على متن طائرة بوينغ أمريكية تابعة لشركة (تى دبليو إي) في يونيو من العام ذاته، إحتجزتهم منظمة أطلقت على نفسها الجهاد الإسلامي، كما أفرجت ميليشيا جيش لبنان الجنوبي (المتعاونة مع إسرائيل) عن 51 معتقلاً لبنانياً من سجن الخيام، وقامت إسرائيل أيضاً بتسليم رفات تسعة مقاتلين من حزب الله.

عقد 1990

كان العام 1991 قد شهد عمليتي تبادل بين حزب الله وإسرائيل، الأولى تمت في 21 يناير 1991، وأفرجت إسرائيل بموجبها عن 25 معتقلاً من معتقل الخيام بينهم امرأتان، والثانية بتاريخ 21 سبتمبر 1991 وأفرجت إسرائيل عن 51 أسيراً من معتقل الخيام مقابل استعادتها لجثة جندي إسرائيلي كانت محتجزة لدى حزب الله.

وفي 13 سبتمبر 1991 استلمت إسرائيل جثة الجندي الدرزي (سمير أسعد) من بيت جن، والذي كانت تحتجزها الجبهة الديمقراطية لتحرير فلسطين إحدى فصائل منظمة التحرير الفلسطينية منذ العام 1983، في مقابل سماح إسرائيل بعودة أحد مبعدي الجبهة وهو (النقابي علي عبد الله / أبو هلال) من أبو ديس والذي أبعدته إسرائيل في العام 1986.

في 21 أكتوبر 1991 م أفرجت حركة الجهاد الإسلامي الفلسطينية عن أستاذ الرياضيات في الجامعة الأمريكية في بيروت (جيسى تيرتر)، في مقابل إطلاق إسرائيل سراح 15 معتقلا لبنانيا بينهم 14 من سجن الخيام.

وفي 21 يوليو 1996 م، أُرجِعت لإسرائيل رفات الجنديين (يوسف بينيك ورحاميم الشيخ)، وأفرجت إسرائيل في المقابل عن رفات 132 لبنانياً استشهدوا في اشتباكات مع القوات الإسرائيلية إلى السلطات اللبنانية، كما أطلق حزب الله سراح 17 جندياً من جيش لبنان الجنوبي، وأطلق الأخير سراح 45 معتقلاً من منظمة حزب الله من معتقل الخيام، وقد تمت العملية بوساطة ألمانيا.

في العام 1997 جرت اتفاقية تبادل ما بين حكومة إسرائيل والحكومة الأردنية وأطلقت بموجبها الحكومة الأردنية سراح عملاء الموساد الإسرائيلي الذين اعتقلتهم قوات الأمن الأردنية بعد محاولتهم الفاشلة في اغتيال (خالد مشعل) رئيس المكتب السياسي لحركة حماس، فيما أطلقت حكومة إسرائيل سراح الشيخ (أحمد ياسين) مؤسس حركة حماس، والذي كان معتقلاً في سجونها منذ العام 1989 وكان يقضي حكماً بالسجن مدى الحياة.

في 26 يونيو 1998 م قامت السلطات الإسرائيلية بإعادة 40 جثة لشهداء لبنانيين وإطلاق سراح 60 معتقلاً لبنانياً (منهم 10 معتقلين كانوا محتجزين في السجون الإسرائيلية و50 آخرين من سجن الخيام)، وقد تم إخراج جثث 38 مقاتلا من المقابر وجثتين من مشرحة أبو كبير إحداهما جثة (هادى نصر الله) نجل الأمين العام لحزب الله  حسن نصر الله، وبالمقابل سلم حزب الله رفات الرقيب (إيتامار إيليا) من وحدة الكوماندوز في سلاح البحرية في القسم العسكري في مطار اللد والذي قتل معه 11 ضابط وجندي إسرائيلي آخرين من الكوماندوز البحري خلال مهمة خاصة في لبنان.

عقد 2000
في العام 2003 أفرجت إسرائيل عن رفات عنصرين من حزب الله هما (عمار حسين حمود وغسان زعتر)، مقابل السماح للوسيط الألماني بزيارة العقيد (إلحنان تانينباوم) المحتجز لدى منظمة حزب الله اللبنانية.

في 29 يناير 2004 صفقة تبادل جديدة ما بين حزب الله وحكومة إسرائيل عبر الوسيط الألماني، أفرجت إسرائيل بموجبها عن (462) معتقلاً فلسطينياً ولبنانياً منهم 30 أسيراً عربياً وهم 24 لبناني، كان أشهرهم القيادي في حزب الله الشيخ (عبد الكريم عبيد) الذي اختطفه الإسرائيليون من لبنان في العام 1989، و (مصطفى ديراني) الذي اختطفه الإسرائيليون في العام 1994، و 6 أسرى عرب ولم يكن من ضمنهم أي أسير مصري أو أردني أو من الجولان السورية، كما أفرج خلالها عن المواطن الألماني (ستيفان مارك)، الذي اتهمته إسرائيل بالانتماء لحزب الله وأنه كان ينوي القيام بعملية ضد إسرائيل، كما أعادت جثث تسعة وخمسين مواطناً لبنانياً، والكشف عن مصير أربعة وعشرين مفقوداً لبنانياً وتسليم خرائط الألغام في جنوب لبنان وغرب البقاع.

كما أفرج بموجبها عن 431 فلسطينياً من الضفة الغربية وقطاع غزة، لم تتضمن أي من الأسرى العرب في داخل أراضي عام 1948، أو من أسرى القدس، وجميع من أفرج عنهم باستثناء 20 أسير كانوا قد اعتقلوا خلال انتفاضة الأقصى 2000، كما أن القائمة تتضمن 60 معتقلاً إدارياً والباقون شارفت محكومياتهم على الانتهاء.

وبالمقابل أفرج حزب الله عن قائد في الجيش الإسرائيلي هو (إلحنان تانينباوم) ورفات 3 جنود إسرائيليين هم (آدي أفيتام وبيني أفراهام والدرزي عمر سويد) كانوا قد قتلوا في أكتوبر عام 2000 م.

ومن الجدير ذكره أن إسرائيل رفضت أن تتضمن هذه الصفقة إطلاق سراح الأسير اللبناني (سمير القنطار) الأسير منذ 22 إبريل عام 1979 م، وربطت ذلك بمعرفة مصير الطيار الإسرائيلي (رون آراد) الذي أسقطت طائرته عام 1986 م.

بتاريخ 5 ديسمبر 2004 أفرجت الحكومة المصرية عن الجاسوس الإسرائيلي (عزام عزام) وبالمقابل أفرجت الحكومة الإسرائيلية عن (6 طلاب مصريين) كانوا معتقلين لديها، ووفقاً لهذه التفاهمات أيضاً أطلقت إسرائيل بتاريخ 28 ديسمبر 2004 سراح 165 أسير فلسطيني كانوا قد اعتقلوا خلال انتفاضة الأقصى (باستثناء أسير واحد كان قد أٌسر في العام 1999)، منهم 52 معتقل كانوا معتقلين بسبب دخولهم إسرائيل بدون تصريح عمل، والباقون من ذوي الأحكام الخفيفة وممن شارفت محكومياتهم على الانتهاء.

بتاريخ 15 أكتوبر 2007 م عملية تبادل محدودة جرت ما بين حزب الله وإسرائيل، حيث استعادت بموجبها إسرائيل جثة أحد مواطنيها وتقول أنه مدني من اليهود الفلاشا وصياد جرفته مياه البحر إلى الشواطئ اللبنانية ووصل لأيدي حزب الله، فيما استعاد حزب الله جثتي مقاتلين من حزب الله هما (محمد يوسف عسيلي / ذو الفقار ومحمد دمشقية) اللذان قتلا خلال حرب تموز من عام 2006 م، وأفرجت إسرائيل عن المواطن (حسن عقيل) الذي اعتقلته القوات الإسرائيلية خلال حرب تموز.

بتاريخ 8 يونيو 2008، أطلقت إسرائيل سراح الأسير (نسيم نسر) وتعيده إلى لبنان بعد أن أمضى في السجن ستة سنوات أتهم فيها بالتجسس لصالح حزب الله، وبالمقابل حزب الله اللبناني أعاد لإسرائيل أشلاء لجثث تعود لأربعة جنود إسرائيليين قتلوا خلال حرب تموز عام 2006 م، وكانت تلك اشلاء داخل أكياس صغيرة ووضعت في النعش الذي نقل إلى إسرائيل.

كما تم تبادل الأسرى بين إسرائيل وحزب الله بتاريخ 16-7-2008, أعاد حزب الله جثتي الجنديين الإسرائيليين (الدار ريغيف واهود غولدسوار) إلى إسرائيل وسلمها تقريرا حول الطيار المفقود (رون اراد)، مقابل أطلاق إسرائيل لسراح (سمير القنطار) و(4) أخرين من مقاتلي حزب الله، وتسليم لبنان عشرات الجثث والرفات لمقاتلين فلسطنيين وعرب، منهم (8) جثث لرجال حزب الله سقطوا خلال حرب تموز عام 2006م، وتسليمها أيضا لتقرير به معلومات تتعلق بالدبلوماسيين الإيرانيين الاربعة المفقودين؛ كما أنه وبعد تنفيذ الصفقة يتم إطلاق سراح أسرى فلسطينيين ويكون تحديد هوياتهم وأعدادهم من قبل إسرائيل فقط وحصريا.

عقد 2010
عرفت بأسم صفقة شاليط ولدى حماس الوفاء للاحرار ولدى إسرائيل إغلاق الزمن تمت بتاريخ 11 أكتوبر 2011 بوساطة مصرية وقد إفرج عن 1000 أسير و 50 أسيرة من السجون الإسرائيلة مقابل الجندي الإسرائيلي المحتجز لدى حماس جلعاد شاليط ونفذت عن مرحلتين
المرحلة الاولي يتم فيها الإفراج عن 477 أسيرا وأسيرة بالتزامن مع إطلاق شاليط وتسليمه للسلطات المصرية ومن ثم لإسرائيل
المرحلة الثانية تمت بعد نحو شهرين من تنفيذ المرحلة الأولى وستفرج إسرائيل بموجبها عن 550 أسيرا آخرين، ليسدل بذلك الستار عن أكبر صفقة تبادل بين الفلسطينيين وإسرائيل منذ العام 1985.

انظر أيضًا
 قائمة السجون والمعتقلات الإسرائيلية.
 يوم الأسير الفلسطيني
 هيئة شوؤن الأسرى والمحررين الفلسطينية

المراجع
 مقالة لـ BBC بعنوان: سجل لعمليات تبادل الاسرى بين العرب وإسرائيل.
 http://www.aljazeera.net/news/pages/71cc03ff-a40b-4e66-a926-770127acc5af

أسرى فلسطينيون في إسرائيل
الصراع العربي الإسرائيلي
سجناء ومعتقلون في إسرائيل
صراع لبنان وإسرائيل
قوائم ذات الصلة بالصراع الإسرائيلي الفلسطيني
قوائم سجناء ومعتقلين


Olival adını taşıyan Portekiz'de yerleşim birimleri:

 Olival - Ourém belediyesinde bucak.
 Olival - Vila Nova de Gaia belediyesinde bucak.

Ayrıca

 Olival Basto - Odivelas belediyesinde bucak.

Olival


Feniks: enigmatski magazin je hrvatski enigmatski magazin iz Rijeke. Prvi broj izašao je 22. prosinca  godine. Izlazi tjedno i dvotjedno. Izdavač je Novi list. ISSN je 1330-8572. Glavni urednik je i pokretač je Pero Galogaža iz Novog lista.  Sadrži priloge: tromjesečni Super feniks (, ur. Pero Galogaža), mjesečni Mini feniks (, ur. Pero Galogaža) i tjedni Skandi feniks (, ur. Pero Galogaža; tromjesečni prilog Super skandi feniks, ).

Izvori

Riječki tisak
Hrvatski enigmatski tjednici

Feniks (enigmatski magazin)


Le diocèse de Viana do Castelo (latin : Dioecesis Vianensis Castelli) est un diocèse de l'Église catholique au Portugal suffragant de l'archidiocèse de Braga. En 2017, elle comptait 239 600 baptisés sur 245 600 habitants. Il est dirigé par l'évêque João Evangelista Pimentel Lavrador.

Territoire

Le diocèse comprend le district de Viana do Castelo, à l'extrême nord-ouest du Portugal. Il borde au nord et à l'est les diocèses espagnols de Tui-Vigo et d'Orense, au sud l'archidiocèse de Braga et à l'ouest l'océan Atlantique.

Le siège épiscopal est situé dans la ville de Viana do Castelo, où se trouve la .

Le territoire s'étend sur  et est divisé en , regroupées en , correspondant aux  qui composent le district civil : Arcos de Valdevez, Caminha, Melgaço, Monção, Paredes de Coura, Ponte da Barca, Ponte de Lima, Valença, Viana do Castelo et Vila Nova de Cerveira.

Histoire
Dans les temps anciens, le territoire de l'actuel diocèse de Viana do Castelo appartenait au vaste archidiocèse de Braga ; à la fin du , le diocèse de Tui est créé, auquel est annexé l'actuel district de Viana do Castelo. Avec l'indépendance du Portugal, le diocèse de Tui se retrouve divisé entre deux États. À la fin du , la partie portugaise du diocèse, appelée la « comarque ecclésiastique de Valença », acquiert une certaine autonomie ecclésiastique avec la nomination d'administrateurs, qui ont souvent le caractère épiscopal et le titre d'« évêques de Tui dans le partie portugaise". En 1421, ce territoire fut annexé au diocèse naissant de Ceuta et y resta uni jusqu'en 1512, date à laquelle il passa à l'archidiocèse de Braga, conservant sa physionomie juridique et ecclésiastique avec la nomination d'un vicaire spécial.

À plusieurs reprises, des initiatives ont été mises en œuvre pour la création d'un diocèse à Viana, dans le territoire connu sous le nom d'Alto Minho. La première tentative eut lieu dès 1545 ; une autre fut mise en place par des prêtres et des laïcs en 1926, qui envoyèrent une pétition au Saint-Siège ; de nouveau en 1941, 1943 et 1963. Les tentatives d'ériger un diocèse furent vaines, comme les précédentes.

Le diocèse fut définitivement érigé le  par la bulle Ad aptiorem populi du pape , obtenant son territoire de l'archidiocèse de Braga.

Le 20 janvier 1982, par la lettre apostolique Quantum christianae, le pape  confirmait la Bienheureuse Vierge Marie, vénérée avec le titre de , patronne principale du diocèse, et saint Teutonio patron secondaire.

En 1983, un petit séminaire a été établi dans l'ancien collège de Monção, tandis que le grand séminaire a été solennellement inauguré à Viana do Castelo le . En 1991, l'Institut catholique a été créé, où sont regroupés l'école supérieure de théologie et de sciences humaines, le département des archives diocésaines, le musée diocésain et le cabinet diocésain d'art et de culture.

Chronologie des évêques
Les périodes d'inoccupation n'excédant pas 2 ans ou non historiquement déterminées sont omises.

 Júlio Tavares Rebimbas (3 novembre 1977 - 12 février 1982, archevêque à titre personnel, nommé évêque-archevêque de Porto)
 Armindo Lopes Coelho (15 octobre 1982 - 13 juin 1997, nommé évêque de Porto)
 José Augusto Martins Fernandes Pedreira (29 octobre 1997 - 11 juin 2010, retiré)
 Anacleto Cordeiro Gonçalves de Oliveira (11 juin 2010 - 18 septembre 2020, décédé)
 João Evangelista Pimentel Lavrador, à partir du 21 septembre 2021

Statistiques
En 2017, sur une population de 245 600 habitants, le diocèse en comptait 239 600 baptisés, soit 97,6 % du total.
|-
| 1980 || 242.310 || 268.793 || 90,1 || 231 || 207 || 24 || 1.048 ||  || 29 || 182 || 292
|-
| 1990 || 251.000 || 266.000 || 94,4 || 216 || 194 || 22 || 1.162 ||  || 25 || 140 || 291
|-
| 1999 || 250.530 || 258.965 || 96,7 || 198 || 172 || 26 || 1.265 ||  || 30 || 124 || 291
|-
| 2000 || 251.220 || 259.300 || 96,9 || 199 || 175 || 24 || 1.262 ||  || 29 || 117 || 291
|-
| 2001 || 251.220 || 259.300 || 96,9 || 200 || 176 || 24 || 1.256 ||  || 29 || 117 || 291
|-
| 2002 || 245.870 || 250.273 || 98,2 || 196 || 173 || 23 || 1.254 ||  || 26 || 110 || 291
|-
| 2003 || 245.650 || 250.275 || 98,2 || 196 || 172 || 24 || 1.253 ||  || 27 || 92 || 291
|-
| 2004 || 245.650 || 250.275 || 98,2 || 194 || 171 || 23 || 1.266 ||  || 24 || 102 || 291
|-
| 2010 || 245.217 || 253.310 || 96,8 || 175 || 154 || 21 || 1.401 ||  || 26 || 104 || 291
|-
| 2011 || 248.900 || 258.000 || 96,5 || 183 || 159 || 24 || 1.360 ||  || 27 || 100 || 291
|-
| 2017 || 239.600 || 245.600 || 97,6 || 179 || 156 || 23 || 1.338 ||  || 25 || 102 || 291
|}

Églises remarquables
 Le siège du diocèse est à la  de Viana do Castelo.
 Le sanctuaire du Sacré-Cœur-de-Jésus de Viana do Castelo, aussi appelé Sainte-Lucie, a le statut de sanctuaire diocésain.

Voir aussi

Bibliographie
  Antόnio Matos Reis, v. Viana do Castelo, Diocese de, in Dicionário de história religiosa de Portugal, vol. 4, Lisboa, 2001,
  Bolla Ad aptiorem populi, AAS 70 (1978),

Articles connexes
 Église catholique au Portugal

Liens externes

Viana do Castelo
Viana do Castelo
Viana do Castelo

Diocèse de Viana do Castelo


An Tridactyle pentalobata in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Phillip James Cribb ngan Tariq Stévart. An Tridactyle pentalobata in nahilalakip ha genus nga Tridactyle, ngan familia nga Orchidaceae.

Mabibilngan ini ha Gabon. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Tridactyle

Tridactyle pentalobata


Rahmân (Arapça الرحمن), İslam'da bir kavram olan ve Kur'an'da geçen Allah'ın 99 isminden biridir.

Anlamı
Raḥmān; Allah'ın bir sıfatı, İbranice ve Aramice "merhamet eden", fiil olarak sevme, acıma, merhamet etme, bağışlama, rahmet anlamlarına gelir. Aynı fiil kökü Arapçada da mevcut olduğu halde, sıfat biçimi Aramcadan alıntıya işaret eder.

Etimoloji /tarihçe
Rahman Kur'anda geçen Arapça olmayan kelimeler arasında sayılır. Rahman ve Rahim kelimelerinin kaynağını aldığı RHM kökü Akadca gibi antik diller başta olmak üzere birçok Ortadoğu, İran ve Hint dillerinde ortak kullanımlara sahiptir. Kelimenin hangi dilden kaynaklandığı ve diğer dillere geçtiği konusunda dillerin gelişim evreleri, tarih ve kronoloji bilimlerinden faydalanılabilir. Rahman, Rahim ve İbrahim gibi kelimelerin kökenleri konusunda ilahiyatçı yazar İhsan Eliaçık'ın açıklamaları: "Bu kökten gelen kelimelerin eski dünya dillerinde meşhur ve yaygın olduğunu görüyoruz; Akadcada dölyatağı, rahîm (remu), merhamet eden tanrı (remânu), Aramice rahîm, merhamet (rhm), İbranîce rahîm, merhamet (raham), Hindçe iyilik tanrısı (Brahma) hep aynı kökten… Sevginin ve merhametin babası anlamına gelen Eb-Raham'ın bütün Sami dillerinde ve hatta Hindçede bile kullanıldığını görüyoruz. Buralardan evrilerek Arapçaya İbrahim olarak geldiği anlaşılıyor." Bu yaklaşım diğer kaynaklarca da desteklenmektedir.

Bu sıfat terimi (Rahmanan/Rahman) nin bilinen en eski kullanımı, Akadca ve Aramice yazılmış ve Hadad'a adanmış bir yazıtta bulunuyor.

Eleştiriler
Tek tanrı inancını esas alan ve bütün savını bu bu temel etrafında örgüleyen İslam'ın kendisinden önceki dönemlerin değişik bölgelerdeki farklı tanrı isimlerini tek bir tanrı üzerinde birleştirmiş olduğu bazı araştırmacılar tarafından ulaşılmış sonuçlardandır. Arapça dışından gelen Rahman ismi de bu kapsamda değerlendirilen ve eleştirilen isimler arasında yer almaktadır.

Ayrıca bakınız
 Esmâ-ül Hüsnâ
 İbrahim
 Brahma

Kaynakça

Allah'ın 99 ismi

Rahmân


أكرم خزام صحفي وإعلامي سوري من مواليد 2/8/1956 في حمص (سوريا)، صحفي اشتهر على الصعيد الإعلامي خلال المدة التي عمل فيها مراسلاً ومديراً لمكتب قناة الجزيرة في موسكو.

له تجربة إعلامية بدأت مع قناة الجزيرة، التي أقيل منها أو استقال على خلفية تصريحات له متعلقة بالإسلام إذ اعترف بكل أريحية بأنه إنسان ملحد ، لكن مصادر أخرى تشير أيضاً إلى أن إقالته أتت بعد لقاء بين الروس والمخابرات القطرية، عمل بعد ذلك مشرفاً في قناة روسيا اليوم، التقى فيما بعد بمسؤولين في قناة العربية لكنهم  حسب بعض المصادر، انتقل بعد ذلك للعمل في قناة الشام السورية لكن عمله فيها لم يستمر بسبب خلافات، انتقل عقب ذلك إلى قناة الحرة.

ويشار إلى أن قناة الجزيرة عللت الإقالة بضرورات ضخ دماء جديدة، وأنها لم تقله وإنما أحالته إلى قسم إعداد البرامج الوثائقية، وعينت بدلاً منه عمرو عبد الحميد، بينما طالب هو بإدارة مكتب موسكو مع إعداد البرامج الوثائقية، و ربما يكون قد استقال.

المصادر

أشخاص على قيد الحياة
صحفيو تلفزيون
صحفيو قناة الجزيرة
صحفيون سوريون
مذيعو قناة الحرة
مذيعون سوريون
مواليد 1375 هـ

أكرم خزام


An Disa welwitschii in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Heinrich Gustav Reichenbach. An Disa welwitschii in nahilalakip ha genus nga Disa, ngan familia nga Orchidaceae.

Subspecies

Ini nga species ginbahin ha masunod nga subspecies:

 D. w. occultans
 D. w. welwitschii

Mga kasarigan

Disa

Disa welwitschii


John Ball  ( 1338 – 15 July 1381) was an English priest who took a prominent part in the Peasants' Revolt of 1381. Although he is often associated with John Wycliffe and the Lollard movement, Ball was actively preaching "articles contrary to the faith of the church" at least a decade before Wycliffe started attracting attention.

Biography
It is possible that John Ball was the son of William and Joan Ball of Peldon near Colchester. He was born  and it has been suggested that his name is first mentioned in the Colchester Court Rolls of 30 January 1352, when, on coming of age in 1350 he acknowledged the tenancy of a tenement between East and West Stockwell Street in the town. Whether this is the John Ball from the Peasants' Revolt is not clear and others see this among the "speculative attempts" at reconstructing Ball's early life.

Ball trained as a priest in York and referred to himself, according to Thomas Walsingham, as "Seynte Marie priest of York". He later moved to Norwich and to Colchester. At that time, England was exhausted by death on a massive scale and crippling taxes. The Black Death was followed by years of war, which had to be paid for. The population was nearly halved by disease, and overworked, and onerous flat-rate poll taxes were imposed.

Ball was imprisoned in Maidstone, Kent, at the time of the 1381 Revolt. What is recorded of his adult life comes from hostile sources emanating from the religious and political social order.  He is said to have gained considerable fame as a roving preacher without a parish or any link to the established order by expounding the doctrines of John Wycliffe, and especially by his insistence on social equality. He delivered radical sermons in many places, including Ashen, Billericay, Bocking, Braintree, Cressing Temple, Dedham, Coggeshall, Fobbing, Goldhanger, Great Baddow, Little Henny, Stisted and Waltham.

His utterances brought him into conflict with Simon of Sudbury, Archbishop of Canterbury, and he was thrown in prison on several occasions. He also appears to have been excommunicated; owing to which, in 1366 it was forbidden for anyone to hear him preach. These measures, however, did not moderate his opinions, nor diminish his popularity, and he took to speaking to parishioners in churchyards after official services.

Shortly after the Peasants' Revolt began, Ball was released by the Kentish rebels from his prison. He preached to them at Blackheath (the peasants' rendezvous to the south of Greenwich) in an open-air sermon that included the following:

When the rebels had dispersed, Ball was taken prisoner at Coventry, given a trial in which, unlike most, he was permitted to speak. He was hanged, drawn and quartered at St Albans in the presence of King Richard II on 15 July 1381. His head was displayed stuck on a pike on London Bridge, and the quarters of his body were displayed at four different towns. Called by Froissart "the mad priest of Kent," Ball seems to have possessed the gift of rhyme. He voiced the feelings of a section of the discontented lower orders of society at that time, who chafed at villeinage and the lords' rights of unpaid labour, or corvée.

John Ball in popular culture

Historian James Crossley has shown that Ball was largely portrayed negatively for four centuries after his death in theological works, plays, poems, and popular histories. After the 1790s, Ball became a hero for radicals, revolutionaries, socialists, and communists as well as becoming a more respected figure in English history and a recurring figure in novels.

Ball is also mentioned at John Gower's Vox Clamantis line 793. Morley translates this as:

Ball was the preacher, the prophet and teacher, inspired by a spirit of hell,
And every fool advanced in his school, to be taught as the devil thought well.

Ball appears as a character in the anonymous play The Life and Death of Jack Straw, published in London in 1593, which deals with the events of the Peasants' Revolt.

William Morris wrote a short story called "A Dream of John Ball", which was serialised in the Commonweal between November 1886 and February 1887. It was published in book form in 1888.

Ball appears in the historical novel Robert Annys: A Poor Priest (1901) by Annie Nathan Meyer.  Ball appears as a sympathetic character in the novel Long Will (1903) by Florence Converse.

There is a steep hill on the A5199 road in Leicestershire, between Shearsby and Husbands Bosworth, that is colloquially called "John Ball Hill".

A tower chapel at the parish church of Thaxted in Essex was dedicated to John Ball under the Anglo-Catholic socialist vicar, Conrad Noel (1910–1942).

The Bedfordshire on Sunday, a free local newspaper based in Bedford, runs a weekly column by a fictional journalist called "John Ball's Diary", which features behind-the-scenes life in the office of the newspaper. The column is written by all the members of the editorial staff.

John Ball appears in the 1954 historical novel Katherine by Anya Seton.

Ball made an appearance in the Newbery Medal-winning 2002 novel Crispin: The Cross of Lead. He was a priest, as he usually is, and was assisting a character by the name of Bear in the Peasants' Revolt of 1381.

John Ball is referenced several times in T. H. White's The Once and Future King, most prominently in the fourth book, The Candle in the Wind. In the final chapter (14), King Arthur muses on his failure to unite England. King Arthur tries to understand what forces are at work that make mankind fight wars and references the "communism" of John Ball as a precursor to Mordred's Thrashers.

John Ball's line, "When Adam delved and Eve span, Who was then the gentleman?" serves as the epigraph to Zadie Smith's 2012 novel NW, which follows characters who grew up on a council estate in northwest London.

In Act V Scene 1 of Hamlet, Shakespeare has the Gravedigger (First Clown) discuss the line "When Adam delved and Eve span, Who was then the gentleman?" with a bit of a reversed sense: in Adam's time there were none but gentlemen.

First Clown: ... Come, my spade. There is no ancient gentleman but gardeners, ditchers, and grave-makers: they hold up Adam's profession.

Second Clown: Was he a gentleman?

First Clown: He was the first that ever bore arms.

Second Clown: Why, he had none.

First Clown: What, art a heathen? How dost thou understand the Scripture? The
Scripture says 'Adam digged:' could he dig without arms?

English songwriter Sydney Carter wrote an eponymously titled song about Ball that has been recorded by a number of artists. 'Sing John Ball' is regularly performed in the UK by folk musicians including The Young'uns, The Melrose Quartet, and in 2015 the group Sweet Liberties performed the song in the Houses of Parliament.

See also
 John Ball Primary School, Blackheath

Notes

Citations

References

 Crossley, James. 2021 "John Ball and the 'Peasants' Revolt'", in James Crossley and Alastair Lockhart (eds.), Critical Dictionary of Apocalyptic and Millenarian Movements.
 Crossley, James. 2022. Spectres of John Ball: the Peasants' Revolt in English Political History, 1381–2020 (Equinox).

Attribution
  which in turn cites:
 Thomas Walsingham, Historia Anglicana, edited by Henry Thomas Riley (London, 1863–64)
 Henry Knighton, the Chronicon, edited by Joseph Rawson Lumby (London, 1889–95)
 Jean Froissart, Chroniques, edited by S. Luce and G. Raynaud (Paris, 1869–97)
 More modern version published by Penguin Classics, 1978.
 Charles Edmund Maurice, Lives of English Popular Leaders in the Middle Ages (London, 1875)
 , Republished Oxford University Press, 1969

External links

 John Ball, English Legend – A website which collects resources about John Ball from the Peasants' Revolt to the present

English revolutionaries
1330s births
1381 deaths
Peasants' Revolt
14th-century English Roman Catholic priests
English rebels
Lollards
People excommunicated by the Catholic Church
People executed under the Plantagenets by hanging, drawing and quartering
Christian radicals
Executed people from Hertfordshire
People educated at St Albans School, Hertfordshire
People from St Albans

John Ball (priest)