Fince (, ), Finlerin ana dilinin oluşturan bir Ural dili. Finlandiya'nın iki resmî dilinden birisi ve nüfusunun %92'sinin anadili (diğer resmî dil İsveççe) olan Fince, İsveç'in kuzeydoğusunda konuşulan Meänkieli ve Norveç'in kuzeydoğusunda konuşulan Kvence lehçelerini kapsamaktadır. Fince aynı zamanda İsveç'te ulusal azınlık dilidir. İsveç'te hem Fince hem de Meänkieli konuşulmaktadır. Kven ve Meänkieli'nin durumu ise tartışmalıdır. Dünya genelinde ana dili Fince olan 5,5 milyon insan yaşar. Ural dilleri içinde Macarca'dan sonra en çok konuşulan dildir. Finlandiya'da 1863 yılında resmi dil olarak kabul edilmiştir.

Fin alfabesi (aakkoset) a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, t, u, v, w, x, y, z, å, ä, ö, olmak üzere 29 harften oluşmaktadır. Fince -j harfi Türkçedeki -y harfi gibi, -y harfi Türkçedeki –ü harfi gibi okunur ve –ä harfi ise a ve e arasında bir sestir. Tıpkı İngilizcedeki -man, -cat sözcüklerindeki –a'nın okunuşuna benzer. Fince de Türkçe gibi yazıldığı şekilde okunur.

Fince, Ural dil ailesinin bir üyesidir ve tipolojik (tür bilimsel) olarak hem eklemeli hem bükümlü diller arasında kabul edilir. Fakat çoğunlukla eklemeli bir dil olarak kabul edilmektedir. Bükümlü bir özellik de göstermesinin sebebi yüzyıllar içerisinde Hint-Avrupa kökenli (İsveççe, Rusça, Almanca) dillerden etkilenmiş olmasıdır. Fince, cümledeki rollerine bağlı olarak isimleri, sıfatları, zamirleri, sayıları ve fiilleri büker ve değiştirir. Cümleler normalde özne-fiil-nesne sırasıyla oluşturulur ancak çekim ve bükümün yoğun kullanımı kelime sıralamasının farklı şekillerde yapılmasına izin verir. Kelimeler İsveç alfabesinden türetilen Latin kökenli Fin alfabesiyle yazılır. Kelimeler okunduğu gibi yazılır ve yazıldığı gibi okunur. Her harf bir fonemi (sesbirim) temsil eder yani her harfe karşılık bir ses vardır. Uzun ünlüler ve çift ünsüzler birbirinden ayırt edilebilir. Dilin fonetiği birçok çift ünlü içerir ancak ünlü uyumu çift ünlülerin çeşitliliğini sınırlandırır.

Sınıflandırma
Fince, Ural dil ailesinin Fin dilleri kolunun bir üyesidir. Fin dilleri kolu ayrıca Estoncayı ve Baltık Denizi çevresinde konuşulan birkaç azınlık dilini de ihtiva eder. Fincenin diğer Ural dilleriyle (Macarca gibi) birçok bakımdan ortak yönleri vardır. Bunlar:

Ortak Biçim Bilgisi (Morfoloji)
 Hâl ekleri: Tamlayan hâlinde -n eki, belirtme hâlinde -a / -ä eki, koşul hâlinde -na / -nä eki gibi.
 Çoğul eki -t ve -i.
 Birinci tekil kişi sahiplik eki -ni ve ikinci tekil kişi sahiplik eki -si gibi.
 Çeşitli yapım ekleri: Ettirgen -tta / -ttä yapım eki gibi.
 Diğer Ural dilleriyle düzenli ses uyumları (benzerlikleri) gösteren ortak kelime dağarcığı. Örneğin 'kala (balık)' kelimesi Kuzey Sami dilinde guolli, Macarca'da hal'dır veya 'kadota (ortadan kaybolmak)' kelimesi Kuzey Sami dilinde guoððit, Macarca'da hagy'dir.

Fince ve diğer Ural dillerinin coğrafi kökeniyle ilgili çeşitli teoriler vardır. En yaygın görüş, Ural Dağları bölgesi etrafındaki kutupaltı orman kuşağında ve / veya orta Volga'nın kıvrımında bir yerde Proto Uralcanın ortaya çıkmış olduğudur. Ural dillerinin Proto Uralca'dan geldiğine dair en güçlü kanıt, ses benzerliklerinde belirli bir düzene sahip ortak kelime dağarcığının yanı sıra Ural dillerinin yapı ve dilbilgisinde birçok benzerliğe sahip olmalarıdır.

Coğrafi dağılım

Fince, çoğunluğu Finlandiya'da yaşayan yaklaşık 5 milyon kişi tarafından konuşulmaktadır. Ayrıca İsveç, Norveç, Rusya, Estonya, Brezilya, Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri'nde dikkate değer seviyede Fince konuşan azınlıklar bulunmaktadır. Finlandiya nüfusunun büyük çoğunluğunun yaklaşık % 90,37'sinin anadili (birinci dili) Fincedir. Nüfusun geri kalanı İsveççe (% 5,42), Sami dili (Kuzey, İnari, Skolt lehçeleri) ve diğer dilleri konuşmaktadır. Buna ek olarak Fince, Estonya'da yaklaşık 167,000 kişi tarafından ikinci dil olarak konuşulmaktadır. Norveç'in bazı bölgelerinde ve İsveç'in kuzeyinde konuşulan, Fincenin bir lehçesi olan 'Kven' bazılarınca ayrı bir dil olarak kabul edilmektedir.

Resmi durum

Fince, Finlandiya'nın iki resmi dilinden (diğeri İsveççe) birisidir ve 1995'ten bu yana Avrupa Birliği'nin de resmi dillerinden bir tanesidir. Fince, milliyetçi Fennoman hareketi ile birlikte Finlandiya Büyük Dükalığı yönetimi döneminde önem kazanmaya başlamış ve 1863'te Finlandiya Millet Meclisi tarafından resmi dil olarak kabul edilmiştir. Aynı zamanda Fince, İsveç'te hâlâ resmi azınlık dili konumundadır. Nordik Dil Anlaşması'nın hükümleri gereğince, Nordik ülkelerin (Danimarka, Finlandiya, İsveç, İzlanda, Norveç) Fince konuşan vatandaşları diğer Nordik ülkelerin resmi kuruluşlarıyla iletişim kurarken herhangi bir sözlü veya yazılı çeviri ücreti ödemeden doğrudan kendi anadillerini kullanma imkanına sahiptir. Bununla birlikte İsveç'te Fincenin gelecekteki durumu ile ilgili endişeler dile getirilmektedir. Örneğin, 2017 yılında İsveç hükûmeti hakkında hazırlanan raporlar, özellikle ülkede yerleşik hâlde yaşayan % 7 civarındaki Finler'e yönelik mevcut azınlık dil politikalarına uyulmadığını göstermektedir.

Tarih

Tarih Öncesi ( Dip Tarih )

Fin dilleri, Sámi dili milattan önce 1500 - 1000 civarında Proto-Fin dilinden ayrıldıktan sonra Proto-Fin dilinden gelişmiştir. Günümüzdeki kuramlar milattan sonra ilk bin yıl boyunca üç veya daha fazla varsayımsal Proto-Fin lehçesinin ortaya çıkıp geliştiğini varsayar.

Orta Çağ

13. yüzyılın başlarına ait 292 numaralı Huş Ağacı Kabuğu Belgesi herhangi bir Fin kökenli dilde yazılmış bilinen en eski belgedir. Fincenin bilinen ilk yazılı örneği ise milattan sonra 1450 yılına tarihlenen Almanca bir gezi günlüğünde bulunmuştur. Günlüğe eski Fince ile "Mÿnna tachton gernast spuho sommen gelen Emÿna daÿda" yazılmıştır. Günümüz Fincesi ile bu ifade " Minä tahdon kernaasti puhua suomen kielen, ~mutta~ en minä taida ( Fince konuşmak istiyorum ~ama~ yapamıyorum) " şeklindedir. Gezi günlüğünde yazan sözler adı bilinmeyen Fin bir rahibe aittir. Günlükteki 'gelen (dil) ' kelimesi belirtme durumunda (ismin -i hâli) yanlış şekilde kullanılmıştır ve 'mutta (ama)' bağlacının eksikliği günümüzde bile Finceyi yabancı bir dil olarak öğrenip konuşanların yaptığı tipik bir hatadır. Unutmamak gerekir ki o dönemde Finlandiya'daki rahiplerin çoğunluğu İsveççe konuşuyordu.

Orta Çağ boyunca Finlandiya'nın İsveç'in hakimiyeti altında olduğu dönemde Fince sadece bir konuşma diliydi. O sıralarda uluslararası ticaret dili Orta Aşağı Almanca, yönetim dili İsveççe ve dini törenlerin dili Latince'ydi. Bu, Finlerin ana dillerini sadece günlük yaşamlarında kullanabildiği anlamına geliyordu. Fince, İsveççeden daha düşük görülmekteydi ve Finler toplumda ikinci sınıf vatandaş olarak görüldükleri için hiçbir resmi  durumda kendi dillerini kullanamıyorlardı. Papaz yetiştirme okullarında İsveççe eğitim vererek, kilisede İsveççe konuşarak, İsveççe konuşan hizmetli ve hizmetçilerin Fince konuşulan bölgelere göç ettirilmesini sağlayarak, Fince konuşulmasını azaltma çabaları bile vardı.

Yazı Sistemi

Fince için ilk kapsamlı yazı sistemi 16. yüzyılda Fin bir rahip olan Mikael Agricola tarafından oluşturulmuştur. Agricola, yazı sistemini oluştururken İsveç, Alman ve Latin yazı sistemlerini temel almıştır. Onun asıl amacı Kitab-ı Mukaddes'i tercüme etmekti ancak öncelikle standart Fincenin bugün hâlâ dayandığı yazımla ilgili kuralları belirlemesi gerekiyordu.

Agricola'nın yazı dili Fincenin batı lehçelerini esas alıyordu ve hedefi her sesin bir harfe karşılık gelecek şekilde ifade edilmesiydi. Fakat o bu uğraşısında birçok sorunla karşı karşıya kaldı ve istikrar elde etmede başarısız oldu. Bu nedenle duruma bağlı olarak aynı sesler için farklı işaretler kullandı. Örneğin O, 'ð' sesini ifade etmek için 'dh' veya 'd' harfini, 'θ' sesini ifade etmek için de 'tz' veya 'z' harfini kullandı. Ayrıca Agricola, 'ɣ' sesini ifade etmek için 'gh' veya 'g' harfini, /h/ sesini ifade etmek için de 'ch', 'c' veya 'h' harfini kullandı. Mesela, modern yazım sisteminde 'tehtiin' olarak yazılan kelimeyi 'techtin' şeklinde yazdı.

Daha sonraları diğerleri Agricola'nın çalışmasını gözden geçirerek daha fonemik (tek sesi tek harfle ifade eden) bir sistem için çaba sarf ettiler. Bu sırada Fince bazı seslerini kaybetti. ð ve θ sesleri standart dilden kayboldu ve sadece Batı Finlandiya'daki küçük bir kırsal bölgede yaşamaya devam ettiler. Kaybolmaları Fincenin lehçelerine belirgin nitelikler kazandırdığı için bu seslerin izleri, başka yerlerde hâlâ bulunmaktadır. Örnek vermek gerekirse, doğu ve bazı batı lehçelerinde 'θ' sesi 'ht' veya 'tt'ye dönüşmüştür. Bununla birlikte standart dilde kaybolmuş seslerin etkisi şu şekildedir:
ð, d'ye dönüşmüştür.
θ, ts'ye dönüşmüştür.
ɣ, v'ye dönüşmüştür.

Modern Fince noktalama işaretleri, İsveççe ile birlikte, çoğu alfabetik sistem kesme işareti kullandığı hâlde sözcüğün kökünü ve bazı durumlarda son ekini ayırmak için iki nokta üst üste işaretini kullanır (mesela kısaltmalardan sonra). Dilbilgisinde hata yapmamak için ekler önemlidir ve genellikle uygulanmaktadır. Mesela, EU:ssa (Avrupa Birliği'nde) örneğinde olduğu gibi.

Çağdaşlaşma

19. yüzyılda Johan Vilhelm Snellman ve diğerleri Fincenin statüsünün iyileştirilmesi gerektiğini vurgulamaya başladılar. Mikael Agricola'nın yaşadığı zamandan beri, yazılı Fince neredeyse yalnızca dini amaçlarla kullanılmıştı. Fakat Snellman'ın, Fincenin tam teşekküllü ulusal bir dil olarak kullanılması hakkındaki milliyetçi düşünceleri önemli ölçüde destek topladı. Dilin durumunu iyileştirmek ve dili çağdaşlaştırmak için ortak çaba sarf edildi. Sonuç olarak 19. yüzyılın sonunda Fince, İsveççenin yanında yönetim, edebiyat, bilim ve sanat dili hâline geldi. 1853'te Daniel Europaeus ilk İsveççe - Fince sözlüğü yayımladı ve ardından 1866 - 1880 yılları arasında Elias Lönnrot ilk Fince - İsveççe sözlüğü derledi. Aynı dönemde Antero Warelius etnografik araştırmalar yaptı ve diğer konuların yanı sıra Fin lehçelerinin coğrafi dağılımını belgeledi.

Fincenin durumunun iyileştirilmesine dair en önemli katkılar Elias Lönnrot tarafından yapıldı. Fincenin çağdaş kelime dağarcığının oluşması ve gelişmesi üzerindeki etkisi özellikle önemliydi. Kalevala'yı derlemesine ek olarak, batı ve doğu lehçeleri savunucuları arasında gerçekleşen standart Fincenin geliştirilmesiyle ilgili anlaşmazlıklarda arabuluculuk yaptı ve Agricola tarafından tercih edilen batı lehçelerinin öncü konumunu devam ettirirken, orijinal olarak Doğu Finlandiya'daki lehçelerde bulunan kelimelerin standart dile girmesini sağladı ve böylece dil önemli ölçüde zenginleşti. Akabinde 1870 yılında Aleksis Kivi tarafından ' Seitsëman Veljestä (Yedi Kardeş)' ismiyle ilk Fince roman yayımlandı.

Gelecek

Fince, belirli lehçe özelliklerinin farkılılaşmasında görülebildiği gibi 2. Dünya Savaşı'ndan sonra belirli şekillerde değişmeye başladı. Örneğin, Fincenin batı lehçelerindeki 'ts' sesinin 'tt'ye dönüşmesi gibi (metsä kelimesinin mettä hâline gelmesi) veya doğu lehçelerindeki 'd' sesinin yok olması gibi (diän kelimesini tiän hâline gelmesi). Bazı bilim adamları ayrıca, ä sesinin a sesine doğru değişmeye başladığını bildirdiler. Fince konuşanların a sesini ünlü uyumunu korumak için değişen ä sesinden daha farklı bir şekilde telaffuz etmeye başlayacağı teorisini bile dile getirdiler.

Dilsel Çeşitlilik

Fincenin ülke genelinde kullanılan iki ana şekli vardır.  Birisi 'standart dil (yleiskieli) ', diğeri ise 'konuşma dili (puhekieli)'dir. Standart dil, siyasi konuşmalar ve haber programları gibi resmi durumlarda kullanılır. Standart dilin yazılı formu, yani 'kitap dili' (kirjakieli) ise neredeyse tüm yazılı metinlerde kullanılır. Halk tarafından yazılmış popüler düzyazılarda dahi kullanılır. Konuşma dili ise yaygın televizyon ve radyo programlarında ve iş yerlerinde kullanılan Fincenin ana şeklidir hatta günlük kişisel iletişimde bir lehçeye tercih edilebilir.

Standartlaştırma (Ölçünleştirme)

Standart Fincenin kuralları, Finlandiya Dilleri Araştırma Enstitüsü Dil Kurumu tarafından belirlenir ve bu dil resmi iletişimde kullanılan dildir. 201.000 madde başına sahip olan Çağdaş Fince Sözlüğü (Nykysuomen Sanakirja 1951 - 1961), resmi dili tanımlayan kuralcı bir sözlüktür. Bu sözlüğe, yabancı kökenli kelimeleri içeren ek bir cilt (Nykysuomen Sivistyssanakirja - Çağdaş Fince Eğitim Sözlüğü -, 30.000 madde başına sahip) 1991 yılında yayımlanmıştır. Sözlüğün güncellenmiş hâli yani Dil Kurumu Sözlüğü (Kielitoimiston Sanakirja) 2004 yılında elektronik ortamda yayımlanmış ve 2006 yılında ciltler hâlinde basılmıştır. Yine 2004 yılında betimlemeli bir dilbilgisi kitabı (Iso Suomen Kielioppi - Büyük Fince Dilbilgisi -, 1.600 sayfa) yayımlanmıştır. Ayrıca 1992 - 2000 yılları arasında  yayımlanan Suomen Sanojen Alkuperä (Fince Kelimelerin Kökeni) adlı bir etimolojik sözlük de bulunmaktadır. Ek olarak Nykysuomen Käsikirja (Çağdaş Fince El Kitabı) isimli bir kılavuz ve Kielikello (Geveze) adında bir süreli yayım da bulunmaktadır. Standart Fince resmi metinlerde (ders kitapları vb.) kullanılır ve okullarda öğretilen dil de bu dildir. Standart dilin konuşulan şekli, siyasi konuşmalarda, haber yayınlarında, mahkemelerde ve diğer resmi durumlarda kullanılır. Neredeyse tüm yayımcılık faaliyetlerinde ve basılı çalışmalarda standart Fince kullanılır.

Konuşma Dili

Konuşma dili,  Fince'nin daha önceki formlarından kendiliğinden gelişmiştir ve ana kültürel ve siyasal merkezlerden yayılmıştır. Bununla birlikte standart dil, her zaman edebiyat için bilinçli olarak oluşturulmuş bir araç olmuştur. Standart dil, çoğunlukla zamanın geçmesiyle konuşma diline ait çeşitlilikten yok olan dilbilgisel kalıpları muhafaza eder ve esas uygulama alanı yazı dilinde olduğu için, konuşmada kullanıldığında kullanımı kolay olmayan karmaşık sözdizimsel kalıplara sahiptir. Konuşma dili, standart dile göre önemli ölçüde daha hızlı gelişir aynı zamanda dilbilgisel ve sesbilimsel sadeleştirmeler en yaygın zamirleri ve sonekleri etkiler, bu da sık fakat az miktarda farklılığa sebep olur. Bazı çok kullanılan fiillerin özümseme yoluyla düzensiz hâle getirilmesi gibi küçük ses değişmeleri standart dilin dışında bırakılır. Mesela, tule (gelmek) fiilinin 'tuu' hâline gelmesi gibi. Ancak, 'tule' gibi daha uzun biçimler, konuşma dilinde başka biçimlerde de kullanılabilir.

Edebi dil, çoğunlukla kelimelerin söyleniş biçimi üzerinde kayda değer bir etkiye sahiptir. Çünkü Fin halkının neredeyse hepsi okuma - yazma bilir ve çoğunluğu kitap okumaya düşkündür. Aslında kitap diliyle (puhuvat kirjakieltä) konuşan insanlara hâlâ rastlamak mümkündür. Kitap diliyle konuşan kişiler bunu bilgiçlik taslama, abartma, dili doğru kullanma, aşağılama ve laf dokundurma amacıyla yapıyor olabilirler. Türkçe konuşurken Arapça veya Farsça kökenli kelimeleri yoğun bir şekilde kullanmak gibi. Örneğin, 'Bu fevkaladenin fevkinde bir hadise' cümlesi ile 'Bu olağanüstü bir olay' cümlesi arasındaki fark gibi düşünülebilir. Daha yaygın olanı, bilindik edebi yapıların yazılı Finceden alıntı yapılarak konuşma diline girmesidir. Radyo veya televizyonda kitap diline benzeyen kibar bir konuşma duymak oldukça yaygındır ve bu dile sürekli maruz kalmak, bu tür yapıların günlük dilde dahi benimsenmesine yol açar. Konuşma dili yazım hususunda standart dile uyar.

Ölçü
Fincenin (diğer bazı Ural dillerinde de ortak olan) karakteristik özellikleri ünlü uyumuna ve eklemeli bir yapıya sahip olmasıdır. Eklemeli yapısı (sondan eklemeli) nedeniyle, kelimeler oldukça uzun olabilir. Ana vurgu her zaman ilk hecededir ve bu vurgu ortalama hızda bir konuşmada vurgulu ünlü harf yaklaşık 100 milisaniye (0.1 saniye) uzatılarak elde edilir. Vurgu ünlü harfin niteliğinde ölçülebilir bir değişikliğe neden olmaz. Bununla birlikte vurgu güçlü değildir ve kelimeler eşit miktarda vurgulu görünür. Bazı durumlarda vurgu o kadar zayıftır ki ses en yüksek seviyede olmasa sesin perdesi ve sesletim kuvveti gibi göstergeler ilk hecede yer almasa dahi ana dili Fince olanlar vurgunun ilk hecede olduğunu fark edebilirler.

Yeni Sözcük Türetme
Bazı Fince çağdaş terimler ödünç almak yerine sentezleme (birleştirme) yoluyla oluşturulmuştur. Örneğin;

Yeni sözcükler, etkin bir şekilde dil planlama kurumu ve medya tarafından üretilir. Üretilen yeni sözcükler büyük ölçüde benimsenir. Üretilen yeni kelimeler halkın büyük çoğunluğu tarafından benimsendiğinde kompuutteri (bilgisayar) veya kalkulaattori (hesap makinesi) gibi eski kelimeleri kullanan kişiler eski kafalı veya köylü izlenimi uyandırır.

Kelime Dağarcığı

 Fince, diğer dillere oranla kökeni kendisine ait olan temel bir kelime dağarcığına sahiptir ve bundan dolayı kelime hazinesindeki sözcük sayısını artırmak için yapım eklerini kullanır. Örnek olarak kirja (kitap) sözcüğünü ele alalım. Bu kelimeden yapım ekleri kullanılarak birçok kelime türetilebilir. Mesela kirjain (harf), kirje (mektup), kirjasto (kütüphane), kirjailija (müellif), kirjallisuus (edebiyat), kirjoittaa (yazmak), kirjoittaja (yazar), kirjuri (kâtip), kirjallinen (yazılı şekilde), kirjata (kaydetmek), kirjasin (yazı tipi) sözcüklerinde olduğu gibi. Kelime türetme mantığı açısından Türkçe ile Fince arasında bir benzerlik bulunmaktadır. Her bir yapım ekinden hangisinin kullanılacağı, ünlü uyumu kurallarına uygun olacak şekilde ekin ekleneceği kelimenin içerisindeki ünlülere bağlıdır. İşte bu tür yaygın isim yapım eklerinden bazıları şunlardır:

 Fiil yapım ekleri ekleri ise son derece çeşitlidir. Tekrarlama, devamlılık, nedensellik, geçicilik, isteklilik, öngörülemezlik, nedensizlik bildiren çeşitli fiil yapım ekleri bulunmaktadır. Genellikle bu yapım ekleri birbiriyle birleşir ve çoğunlukla dolaylılık ifade ederler. Örneğin:

 Fiillerde ismin yokluk ve eksiklik bildirin hâli de (karitif hâl) kullanılmaktadır. Mesela hyppimättä 'zıplamamak' ve hyppelemättä 'zıplatmamak' gibi. Hem çekim hem de yapım ekleri kullanılarak oluşturulan yapıların çeşitliliği ve kullanım yoğunluğu 'istahtaisinkohan' örneğiyle gösterilebilir:

Biçim Bilgisi (Morfoloji)

Fince, günlük konuşmada kullanılan kelime biçimlerinin değiştirilmesini gerektiren birkaç morfofonolojik sürece sahiptir. En önemli süreçler ise ünlü uyumu ve ünsüz yumuşamasıyla ilgili olanlardır.

Ünlü uyumu sözcüğün içeriğine bakılarak gerçekleştirilen eklemeyle ilgili ve dolaylı bir özelliktir. Kelimenin ünlü uyumuna uyup uymadığına yapısına bakılarak karar verilir. Ünlü uyumu kuralı kelimenin ilk hecesindeki harfe  göre belirlenir ve kelimeye gelecek son ekler bu harfe göre şekillendirilir. Bundan dolayı bir kişi kelimenin herhangi bir parçasını duyarsa ilk hecenin ne olduğunu çıkarabilir. Örneğin tuote (ürün) kökünden tuotteeseensa (ürününe) kelimesini oluşturabilir. Bu örnekte son sesli harf, kalın ünlü bir harf olan 'a' olur çünkü ilk hece kalın ünlü harfler olan 'uo'yu içerir. Bu özellikle dikkat çekicidir çünkü 'a' ve 'ä' harfleri birbirindem  farklıdır vr anlam ayırt edici seslerdir. Birbirinin yerine kullanılamazlar ve sesteş değillerdir.

Ünsüz yumuşaması kalıtsal sözcük dağarcığındaki k, p ve t harflerinde gerçekleşen kısmen üretken olan bir yumuşama işlemidir. Kelimenin yalın ve güçlü kökünün zayıf hâle getirilmesiyle elde edilir veya tam tersi. Örneğin tarkka (kesin) kelimesinin yumuşamaya uğramış hâli tarkan (kesin olan)'dır. Yine kelimenin yalın olmayan durumdaki hâli de "tarka-"dır. Yumuşama işlemi gerçekleştirilirken ekler kelimenin yalın olmayan hâli (oblik kök) üzerine eklenir. Daha eski olan başka bir yumuşama biçimi de vardır. Bu durum son eklerdeki t ve k ünsüzlerinin düşmesine neden olur. Bununla birlikte eğer kelime ismin -i hâlinde (belirtme durumu-partitif hâl) ise bu ünsüz düşmesi çok yaygındır. Bu durumun gerçekleşmesi için kelimenin kökünün ikinci hecesinde tek ünlü bulunmalıdır. Örneğin tarkka+ta → tarkkaa.

Dil Bilgisi

Fince, fiillere, isimlere, sıfatlara ve sayılara düzenli ekler bitiştirerek yeni cümleler oluşturma kuralını yaygın biçimde kullanan çekimli bir dildir. Bununla birlikte Fince gövdeleyici bir dil değildir ancak çekim eki almamış yan cümleler mastarlarla kurulabilir. Örneğin juode-ssa-ni (ben içtiğimde) ifadesinde harfi harfine juode (içmek), ssa (de), ni (benim) anlamına gelmektedir. Bu örnekte juode (içmek) eylemi mastar hâlindedir.

Cümle içerisindeki sözcük sıralamasında önce ismin yalın hâli ardından belirtme hâli gelir. Bunun yanında nesneler cümlede iki hâlde bulunabilir: ismin belirtme hâli ve parçacıl hâl. Bu iki hâl arasında farklılık bulunmaktadır ve bu farklılık eylemin bitip bitmediği ile ilgilidir. Belirtme hâli yapılmak istenen eylemin tamamlandığını ifade eder. Örneğin Ammuin hirven (Geyiği vurdum -geyik öldü) cümlesindeki gibi. Parçacıl hâli ise eylemin tamamlanmadığını ifade eder. Örneğin Ammuin hirveä (Geyiğe ateş ettim -geyik hâlâ yaşıyor) cümlesindeki gibi. Bu durum sıklıkla fillerin bitmişliği ile karıştırılır. Ancak Fincede var olan bitmişlikle ilgili tek unsur, bitmişlik anlamı bildiren bazı fillerin bulunmasıdır. Geçişlilik ise, geçişli ve geçişsiz iki farklı türde eylemin bulunmasıyla ayırt edilir. Mesela ratkaista (bir şeyi çözmek-geçişli), ratketa (kendi kendine çözülmek-geçişsiz) fillerinde olduğu gibi. Fincede tekrarlılık ve geçicilik bildiren çeşitli fiiller de bulunmaktadır.

Fiiller her kişi zamiri için ayrı bir şahıs eki alır. Bu son ekler standart Fincede hiç kullanılmayan bu kişi zamirlerinden dil bilgisel olarak daha önemlidir. Mastarlar çekimsiz bir hâlde değildir ve –ta veya –da ekine sahiptir. Çekimsiz hâle en yakın olan üçüncü tekil şahıs bildirme kipidir. Örneğin juoda (içmek) fiilinde –da eki mastar ekidir. Bu fiilin üçüncü tekil şahıs bildirme kipindeki hâli jou'dur (iç). Dört tane kişi zamiri vardır. Bunlar birinci minä –me (ben-biz), ikinci sinä-te (sen-siz), üçüncü hän-he (o-onlar)'dir. Edilgen yapı (bazen öznesiz veya belirsiz olarak da adlandırılır) "dördüncü bir kişi" olarak kabul edilebilir. Şimdiki zaman, geçmiş zaman, bitmiş geçmiş zaman ve çok önce bitmiş zaman olarak adlandırılan dört tane zaman vardır. Bitmişlik durumu ve bağlamdan dolayı gelecek zamana ihtiyaç yoktur. Örneğin, Luen kirjan (Kitabı okuyacağım) ifadesi kitap okuma işinin gelecekte yapılacağını, Luen kirjaa (Kitabı okuyorum) ifadesi kitap okuma işinin şu an yapıldığını ifade eder. Burada işin şimdi mi yapıldığını yoksa gelecekte mi yapılacağını belirten şey kirja (kitap) kelimesinin aldığı eklerdir.

İsimlere yukarıda adı geçen belirtme hâli, parçacıl hâl, tamlayan hâli, sekiz farklı bulunma hâli ve birkaç diğer hâlin ekleri getirilebilir. Hâl eki sadece ana isme eklenmez aynı zamanda sıfatlara da eklenebilir. Mesela sure+ssa talo+ssa (büyük evde) harfi harfine ise büyük+de ev+de gibi. Sahiplik hâli iyelik ekleriyle gösterilir. Ayriyeten iyelik zamirleri bulunmamaktadır. Zamirler de isimler gibi ek alırlar.

Ödünçleme
Yüzyıllar boyunca Fince, çoğu komşu Hint-Avrupa dillerinden olmak üzere çok çeşitli dillerden birçok sözcük ödünç almıştır.  Fincenin farklı dil bilgisel, ses bilimsel ve ses dizimsel yapısı sayesinde Hint-Avrupa dillerinden alınmış yabancı sözcükler dilin yapısına uygun hâle getirilerek benimsenmiştir. Fincenin kelime dağarcığında Kök-Uralca kökenli yaklaşık sadece 300 temel sözcük kökü olduğu tahmin edilmektedir.

Genel olarak Ural dillerine giren ilk yabancı sözcüklerin çok erken dönemdeki Hint-Avrupa dillerinden geldiği görülmektedir.  Daha sonra dile bağlı olarak Hint-İran, Türk, Baltık, Cermen ve Slav dilleri de önemli kaynaklar olmuştur. Fince de dahil olmak üzere Fin dilleri özellikle Baltık ve Cermen dillerinden çokça ödünç sözcük almıştır. Daha az bir ölçüde de Hint-İran ve Slav dillerinden ödünç kelime alınmıştır. Ayrıca  Fince ve diğer Fin dillerinde, öteki Ural dillerinde olmayan ancak bilinen herhangi bir dilde tanınabilir bir etimolojisi de bulunmayan çok temel bir grup sözcük bulunmaktadır. Genellikle bu sözcükler, Kök-Fin dilinin Avrupa'ya gelmesinden önce Finoskandiya'da (kuzey-batı Avrupa'da İskandinavya, Finlandiya ve kuzeydoğu Rusya'ya bitişik bölgeyi kapsayan yer) konuşulan Eski-Avrupa dilinin son kalıntısı olarak kabul edilir. Bu gruba dahil olan sözcükler örneğin jänis (yabani tavşan), musta (siyah), mäki (tepe), saari (ada), suo (bataklık) ve niemi (burun - coğrafi) gibi sözcüklerdir.

Ayrıca Päijänne ve Imatra gibi bazı yer isimleri de muhtemelen Kök-Fin dili döneminden önceki bir dönemden kalmadır.

Genellikle ödünç alınan sözcüklere verilen örnekler kuningas (kral") ve ruhtinas (prens) sözcükleridir. Bu sözcükler Cermence *kuningaz (kral) ve * druhtinaz (asilzade) sözcüklerinden Finceye geçmiştir. Bunlar dilde ses bilimsel korumaya kayda değer bir örnek oluştururlar. Çünkü iki kelime de dilin yapısına uyarlanmış hâldedir. Başka bir örnek ise äiti (anne) sözcüğüdür ki bu sözcük Gotça "aiþei" sözcüğünden alınmıştır. Bu durum ilginçtir çünkü yakın akrabalık ifade eden bir sözcüğün başka bir dilden alınması oldukça nadir gerçekleşir. Anne anlamına gelen ve kökeni Fince olan emo sözcüğü ise nadiren bazı metinlerde kullanılır. Baltık ve Cermen dillerinden (morsian "gelin", armas "sevgili", huora "fahişe") ödünç alınan yakın akrabalık ifade eden sözcükler de vardır. Eski İran dilinden alınmış ödünç sözcükler ise vasara (çekiç) ve orja (köle) sözcükleridir. Vasara, Avesta dilindeki "vadžra" sözcüğünden, orja ise "arya" sözcüğünden alınmıştır.

Daha yakın zamanlarda, İsveççe üretken bir ödünç sözcük alma kaynağı olmuştur ve İsveççe özellikle yönetimle ilgili sözcüklerde Avrupa dillerindeki kelimeleri temsil eden bir temsilci görevi görmüştür. Yani Avrupa dillerindeki yönetimle ilgili kelimeler genellikle İsveççe kökenlidir. Günümüz Finlandiyası 12. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar İsveç'in bir parçasıydı ve 1809'da Rusya'ya devredilerek özerk bir Büyük Düklük hâline getirildi. İsveççe bundan sonra bile resmi dil olarak kalmıştır ve üst sınıfın dili olarak kullanılmaya devam etmiştir. Bu dönemde Fince resmi dil olarak kabul edilmiş ve  İsveççe ile yasal anlamda eşit bir statü kazanmıştır. Özerklik döneminde Rusça ise halkın veya hükûmetin dili olarak kendisine bir yer bulamamıştır. Bununla birlikte Rusça'dan (özellikle eski Helsinki argosuna) birkaç sözcük alınmıştır fakat bu İsveççe ile aynı oranda olmamıştır. Tüm bu durumlarda, ödünç kelime alma kısmen coğrafi yakınlığın bir sonucu olmuştur.

Özellikle yönetim ve çağdaş kültürle ilgili sözcükler İsveççeden Finceye girmiştir. Üstelik bu sözcükler bazen İsveççenin eski biçimini de yansıtmaktadır. Örneğin eski İsveççe lag sözcüğü Fincede laki (yasa) hâline gelmiştir. Aynı şekilde eski İsveççe län sözcüğü Fincede lääni (il) hâline, bisp sözcüğü piispa (papaz) hâline, jordpäron sözcüğü peruna (patates) hâline gelmiştir. İsveççeden alınmış diğer birçok sözcük ise günlük konuşma dilinde veya lehçelerde eş anlamlı sözcükler olarak yaşamaya devam etmektedir. Örneğin İsveççe flicka kelimesi Fincede likka'ya (kız) dönüşmüştür ve tyttö (kız) sözcüğüyle eş anlamlı olarak kullanılmaktadır.

Rusça'dan alınan ödünç sözcükler ise eski veya çok eskidir bundan dolayı yabancı kökenli olduğunu fark etmek zordur. Bu sözcükler günlük hayatta kullanılan kavramlar ile ilgilidir. Örneğin papu (fasulye), sini (mavi) ve pappi (rahip) gibi sözcükler. Özellikle raamattu (kutsal kitap) gibi birkaç dini sözcük Rusça'dan ödünç alınmıştır ki bu durum İsveç egemenliği döneminden önceki dil temasını da göstermektedir. Bunun esas olarak 9. yüzyıldan itibaren Novgorod ile yapılan ticaret ve 13. yüzyılda doğuda yapılan Rus Ortodoks misyonerlik faaliyetleri sonucunda gerçekleştiği düşünülmektedir.

Son zamanlarda ve sürekli artan bir etkiyle İngilizce, Finceye giren yeni ödünç sözcüklerin kaynağı durumundadır. Önceki zamanlarda coğrafi yakınlıktan dolayı başka dillerden sözcük almanın aksine İngilizcenin Fince üzerindeki etkisi büyük ölçüde kültüreldir ve bu etki Finlandiya'ya uluslararası ticaret, müzik, filmler (yabancı filmler ve programlar altyazılı olarak gösterilir), edebiyat, internet ve televizyon gibi birçok yolla ulaşmaktadır. İnternet ise muhtemelen İngilizceye sürekli maruz kalmanın en büyük kaynağıdır.
İngilizcenin küresel ticaret dili olmasından ötürü kazandığı önem, Finlandiya'daki Nokia şirketi de dâhil olmak üzere çalışma dili olarak İngilizceyi kullanmayan birçok şirketin İngilizceyi resmi çalışma dili olarak benimsemesine yol açmıştır. Son zamanlarda İngilizce'den alınan ödünç sözcüklerin daha önce başka dillerden alınmış ödünç sözcüklerin yerini aldığı da görülmektedir. Örneğin daha önce İsveççe "träffa" sözcüğünden ödünçleme yoluyla oluşturulmuş treffailla (buluşmak) kelimesi bırakılarak, İngilizce "to date" sözcüğünden ödünçleme yoluyla oluşturulmuş deittailla (buluşmak) kelimesi kullanılmaya başlanmıştır. İngilizce'den kelime kelime birebir çeviri yapma (öykünme) yoluyla da sözcük alınmıştır. Mesela kovalevy sözcüğü birebir olarak "sert disk" anlamına gelmektedir ve "hard disk" sözcüğünün Fince'ye uyarlanmış hâlidir. Dil bilgisiyle ilgili öykünmeler de bulunmaktadır. Örneğin ei voi (o yapamaz) ifadesi yerine sä et voi (sen yapamazsın) ifadesinin kullanılması gibi. Bu, Türkçede "diş fırçalamak sağlığa faydalıdır" demek yerine "dişinizi fırçalamanız sağlığınız için faydalıdır" demek gibidir. Bununla birlikte bu yapı standart dil bilgisi kurallarına aykırı olduğu için sadece günlük konuşma dilinde kullanılmaktadır.

Ancak bu, Fincenin İngilizce tarafından tehdit edildiği anlamına gelmemektedir. Başka bir dilden sözcük ödünç alma yaygın bir dil olayıdır ve yeni sözcük türetme sadece hükûmet tarafından değil medya tarafından da etkin bir biçimde sürdürülmektedir. Kaldı ki Fince ve İngilizce birbirinden doğrudan sözcük ödünç almayı engelleyen oldukça farklı dil bilgisel, ses bilimsel ve ses dizimsel özelliklere sahiptir. Fince sokak dilindeki (argo) İngilizce ödünç kelimelere örnek olarak pleikkari (playstation-oyun merkezi), hodari (sosisli sandviç) ve hedari (baş ağrısı) gösterilebilir. Genellikle bu ödünç sözcükler argo veya jargon (meslek dili) olarak tanımlanırlar ve resmi dilde ise nadiren kullanılırlar. İngilizce ve Fince'nin dil bilgisi, sesletimi (telaffuzu) ve ses bilgisi (fonetiği) birbirinden oldukça farklıdır. Bundan ötürü İngilizce'den ödünç alınmış sözcüklerin çoğu esas anlamını koruyacak biçimde önünde sonunda Fince'nin dil kurallarına uydurulur.

Özellikleri
 Fin alfabesinde 29 harf bulunmaktadır. Alfabede sesletilmeyen (okunmayan) harf yoktur. Her harf bir sese karşılık gelir. 9 harf (a, o, u, ä, ö, ü, e, i, å) ünlü, 20 harf (b, c, d, g, f, h, j, k, l, m, n, p, q, r, s, t, v, w, x, z) ise ünsüzdür. Bu ünsüz harflerden b, c, d, f, g, q, x ve z hiçbir zaman Fince kökenli kelimelerin başında ve içinde bulunmaz. Å harfi ise yalnızca İsveççe yer ve kişi isimlerinde kullanılır.

 Fincede çift ünlüler bulunmaktadır. Bunlara diftong ismi verilmektedir. Diftonglar (çift ünlü) uo, ie, yö, au, ou, eu, iu, äy, öy, ai, oi, ui, ei, ey, öi, äi, iy ve yi'dir.

 Heceler Türkçede olduğu gibi kapalı hece ve açık hece şeklinde iki kısma ayrılır. Açık heceler sonu ünlü harf ile, kapalı heceler ise sonu ünsüz harf ile biten hecelerdir.

 Birçok çift ünsüz bulunmaktadır. Örneğin, kk, pp, tt, ng, ll, mm, nn, ss, rr vb.

 Kelimelerde vurgu daima ilk hecededir.

 Kelimelerde ünlü uyumu bulunmaktadır. Bir kelimede a, o, u harflerinden birisi varsa kelimede ä, ö, y harfleri bulunmaz. Tam zıddı da aynı şekilde geçerlidir. E ve i harfleri ise nötr (orta cins) harflerdir. Hem a, o, u hem de ä, ö, y harfleri ile bir arada bulunabilir.

 Kelimelerde ünsüz derecelendirmesi (yumuşaması) vardır. İçerisinde bazı harflerin (k, p, t vb.) bulunduğu kelimelere ekler (hâl ekleri gibi) gelirse kelime değişime uğrar.

 Kelimelerde dilbilgisel cinsiyet (gramatik cinsiyet) bulunmaz. Eril, dişil, nötr gibi. Örneğin, hän yani o zamiri hem erkekler hem de kadınlar için kullanılır.

 Gelecek zamanı ifade etmek için kullanılan bir zaman kipi bulunmaz. Gelecek zamanı ifade etmek için ya şimdiki zaman kullanılır ya da zaman zarfları (yarın, gelecek hafta vb.) kullanılır.

 'Lütfen' ifadesini karşılayan bir kelime bulunmaz. Kiitos (teşekkür ederim) ifadesi 'lütfen' anlamında da kullanılmaktadır.
 İsmin 15 hâli vardır. Türkçede ismin 8 hâli olduğundan ötürü Fincedeki 7 hâlin tam karşılığı yoktur.

 Birçok dilde bulunan belirli tanımlık edatı (İngilizcedeki the gibi) ve belirsiz tanımlık edatı (İngilizcedeki a, an gibi) bulunmaz.

 Fince eklemeli bir dildir. Kelimenin köküne ekler getirilerek yeni kelimeler elde edilir. Ekler çoğunlukla kelimenin sonuna getirilir. Çok az da olsa başa gelen ekler de vardır.

 Noktalama işaretleri Türkçedeki gibidir. Örneğin virgül yan cümlecikler oluşturmak için kullanılabilir.

Dil Örneği

Temel Fince İfadeler

Zorluk Derecesi

Fince zor, kendine özgü özellikleri olan bir dildir. Fince, Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanlığı Yurt Dışı Hizmetleri Enstitüsü tarafından ana dili İngilizce olanlar için öğrenilmesi son derece zor bir dil olarak kabul edilmiştir. Ayrıca Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya eyaletindeki Monterey şehrinde bulunan Dil Koruma Enstitüsü Fince'yi öğrenme zorluğu bakımından anadili İngilizce olanlar için 3. seviye (toplam 4 seviyede)  bir dil olarak sınıflandırmıştır. Dilin zorluğu sadece dilbilgisel yapısından dolayı değil ayrıca İngilizce ile karşılaştırıldığı zaman telaffuz ve tonlamasının da zor olmasından ötürüdür.

Fince ile Akraba Diller

Fince, bir Hint-Avrupa dili olmadığından dolayı dilbilgisi ve kelimelerin büyük çoğunluğu diğer Avrupa dillerinden oldukça farklıdır. Fince gibi Ural dillerinden olan iki diğer ulusal dil Estonca ve Macarca'dır. Estonlar ve Finler genellikle birbirini anlayabilir ama dilleri birbirinden farklıdır. Fince ve Macarca akraba diller olsalar bile sesleri ve yapıları birbirinden çok farklıdır. Fince ve Macarca birbirinden çok uzun zaman önce ayrılıp farklılaşmaya başlamıştır ve her iki dil de kendi kelime dağarcığını oluşturmuştur. Fince konuşan kişiler fazladan çalışma yapmazsa Macarcayı anlayamaz. Macarlar da aynı şekilde ilaveten çaba göstermezler ise Finceyi anlayamazlar. Bununla birlikte birbirine oldukça benzeyen birtakım kelimeler de vardır. Örneğin, 'el' kelimesi Fincede käsi, Macarca'da kéz, 'gitmek' fiili Fincede mennä, Macarca'da menni, 'balık' kelimesi Fincede kala, Macarca'da hal'dır.

Etkileri

Genellikle bir yazar olarak bilinmesine rağmen J. R. R. Tolkien'in, çocukluğundan itibaren dillere karşı yoğun bir ilgisi vardı ve o bundan ötürü ilerleyen yıllarda filoloji profesörü olmuştur. Oxford Üniversitesi'nde profesör olarak çalıştığı yıllarda Finlerin ulusal destanı Kalevala'yı okumuş ve ondan çok etkilenmiştir. Fakat Kalevala'nın İngilizce tercümesini okuduğundan dolayı özgün Fince metni de edinmiş ve dilin estetik yapısına hayran kalmıştır. Kendisi bir dil uzmanı ve hayranı olduğu için bununla da yetinmeyerek üniversite kütüphanesinde bir Fince dilbilgisi kitabı bulmuş üstelik kitabı kütüphaneden defalarca ödünç almıştır. Kütüphanede bulduğu bu kitapla dili öğrenmeye başlayan Tolkien,  Fince ile ilk karşılaştığında hissettiklerini şöyle ifade etmiştir: "Finceyi keşfetmek, benim için tamamı daha önce hiç tatmadığım türde ve lezzette muhteşem şarap şişeleriyle dolu bir mahzeni keşfetmek gibiydi. Bu keşif, beni oldukça sarhoş etmişti."

Fincenin yapısı ve özellikleri, Tolkien'in yarattığı yapay dillerden biri olan Quenya dili üzerinde güçlü bir etkiye sahiptir. Örneğin Quenya dilindeki lapse (bebek)  kelimesi, Fince'deki lapsi (çocuk) kelimesinden yola çıkılarak oluşturulmuştur. Quenya dili, Tolkien'in yarattığı Orta Dünya'da Elfler'in konuştuğu dildir ve o eğer Elfler gerçekten var olsalardı onların Fince konuşacağını ifade etmiştir. Tolkien'in Orta Dünya'da geçen fantastik öykülerinde Quenya dili oldukça saygıdeğer bir dildir.

Fincenin Türkçe ile ortak yanları

Türkçe ile Fincenin ilişkili olduğu görüşü
Fince ile Türkçe arasındaki en önemli ilişki aynı dil ailesinin farklı kollarına mensup olmalarıdır.

Fincenin Türkî diller ile akrabalığı düşüncesinin oluşmasında dillerin genel dilbilgisi yapıları etkendir, iki dil arasında dilbilimsel değeri bulunan benzer sözcüklere rastlanmaktadır ve karşılaştırmalı Fince-Türkçe araştırması yapılmaktadır. Öte yandan bir başka etken ise tarihtir.

Her iki dil de Ural-Altay dil ailesi içerisindedir ve bitişimli dil yapısına sahiptir. Ancak Fince Ural grubunun Fin-Ugor altkolunun Fin Dilleri grubuna dahilken, Türkçe, Altay grubunun, Türkî Diller kolunun, Oğuz altgrubuna dâhildir. Ural dilleri Kuzey Sibirya kökenli, Altay dilleri ise Güney Sibirya kökenlidir. Dilbilgisi yapılarındaki pek çok paralellik Ural ve Altay dillerini bir üst grupta Ural-Altay Dilleri adı altında birlikte sınıflandırmaya olanak verir. Hatta bazı yabancı dilbilimciler Ural-Altay ayrımı yapılmaksızın tüm Ural dillerinin, Altay dil ailesi içerisinde yer alması gerektiği savunur. Türkçe ile Fincenin on binlerce yıl önceki geçmişi aynı köklere dayanabilir.

Başka dilbilimcilere göre Fince, Tatarca ve Çuvaşçaya çok yakın bir dildir. Öte yandan, Japonca ve Fince arasında da benzer sözcükler bulunmaktadır.

Fincenin en yakın olduğu diller; diğer Fin Dilleri olan, Estonca, Karelya Dili, Laponca, Vepsçe, Mordvince, Çeremişçe, Marice ve Komi dilleridir. Bu diller yine Fin-Ugur dil ailesi içinde Ugur bölümünü oluşturan Macarca ve Khanti-Mansi dilleriyle de akrabadır. Ural dillerinin Fin-Ugur kolundan başka bir de Sibirya'da konuşulan bir takım dilleri içeren Samoyet Grubu Dilleri vardır.

Öte yandan, Finlandiya'daki Turku şehrinin Türkiye ile bir bağlantısı yoktur. Bu kelime Fincede pazar yeri manasına gelen eski bir kelimeden gelmektedir.

 Bazı sözcüklerdeki benzer sesler ve dizimler göze çarpmaktadır: minä-ben, sinä-sen, olla-ol gibi...
 Fince de sondan eklemeli bir dildir.

Karşılaştırmalı Tablo

Kalın ünlüler: a, o, u; ince ünlüler: ä, ö, ü; nötr: e, i.

Ayrıca bakınız
 Finler
 Finlandiya
 Fince dilbilgisi
 Fin-Ugor dilleri
 Fince Vikipedi
 Eklemeli dil
 Ural dilleri
 Ural-Altay dil ailesi
 Nostratik diller
 Estonca
 Macarca

Kaynakça

Konuyla ilgili yayınlar
 White, Leila (2006). A Grammar Book of Finnish. 1st edition. Helsinki: Finn Lectura. ISBN 951-792-146-2.
 White, Leila (2010). Suomen Kielioppia Ulkomaalaisille. 8th edition. Helsinki: Finn Lectura. ISBN 978-951-792-092-6.
 Risko, Agi (2004). Beginner's Finnish. 1st edition. New York: Hippocrene Books. ISBN 0-7818-1024-8.
 Abondolo, Daniel (2012). Colloquial Finnish:The Complete Course for Beginners. 2nd edition. London and New York: Routledge. ISBN 978-0-415-49966-8.
 Swallow, Deborah (2011). Culture Shock! A Survival Guide to Customs and Etiquette: Finland. 4th edition. Singapore: Marshall Cavendish. ISBN 13: 978-0-7614-6061-9.
 Leney, Terttu - Needham, Liisa (2001). Finn Talk: Yksi Kaksi Kolme. 1st edition. Helsinki: Finn-Guild. ISBN 951-96004-4-2.
 Leney, Terttu - Needham, Liisa (2001). Finn Talk: Neljä Viisi Kuusi. 1st edition. Helsinki: Finn-Guild. ISBN 951-96004-5-0.
 Karlsson, Fred (2004). Finnish: An Essential Grammar. Routledge Essential Grammars. 6th edition. London and New York: Routledge. ISBN 0-415-20705-3.
 Niemi, Clemens (1945). Finnish Grammar. 3rd edition. Wisconsin: Interstate Printing Company.
 White, Leila (2012). From Start to Finnish: A Short Course in Finnish. 10th edition. Helsinki: Finn Lectura. ISBN 978-951 -792-518-1.
 Heikura, Vuokko (2013). Lessons on Finnish Grammar in English. 6th edition. Helsinki: VEA Books. ISBN 978-952-67875-1-0.
 Leney, Terttu (2003). Teach Yourself Finnish. 1st edition. London: McGraw-Hill. ISBN 978-0071420082.
 Gehring, Sonja - Heinzmann, Sanni (2010). Suomen Mestari 1. 1st edition. Helsinki: Finn Lectura.
 Gehring, Sonja - Heinzmann, Sanni (2010). Suomen Mestari 2. 1st edition. Helsinki: Finn Lectura.
 Gehring, Sonja - Heinzmann, Sanni (2010). Suomen Mestari 3. 1st edition. Helsinki: Finn Lectura.
 Gehring, Sonja - Heinzmann, Sanni (2010). Suomen Mestari 4. 1st edition. Helsinki: Finn Lectura.
 Nuutinen, Olli (2008). Suomea Suomeksi 1. 18th edition. Helsinki: Suomalaisen Kirjallisuuden Seura. ISBN 978-951-717-737-5.
 Nuutinen, Olli (2008). Suomea Suomeksi 2. 11th edition. Helsinki: Suomalaisen Kirjallisuuden Seura. ISBN 978-951-717-764-1.
 Lieko, Anneli - Chesterman, Andrew - Silfverberg, Leena (2007). Finnish for Translators. 3rd edition. Helsinki: Finn Lectura. ISBN 978-951-792-066-7.
 Aaltio, Maija-Hellikki (2007). Finnish for Foreigners 1. 17th edition. Keuruu: Otava. ISBN 978-951-1-08145-6.
 Aaltio, Maija-Hellikki (1999). Finnish for Foreigners 2. 4th edition. Keuruu: Otava. ISBN 951-1-09328-2.
 Karlsson, Fred (2018). Finnish: A Comprehensive Grammar. 1st edition. London and New York: Routledge. ISBN 978-1-138-82103-3.

Dış bağlantılar
 Tadımlık Fince
 Fince öğrenmek için hazırlanmış bir blog
 Fince ile ilgili kısa açıklamaların yer aldığı bir blog
 Fince hakkında ilginç bilgilerin yer aldığı bir site
 Finlandiya Dilleri Kurumu resmi sitesi
 Etnologue Fince istatistikleri
 Finnish with Anna (Fince öğreten bir kanal - İngilizce)
 Langfocus (Fince hakkında genel bilgiler - İngilizce)
 Academia Cervena ( Fince dil bilgisine giriş - İngilizce)
 Academia Cervena ( Finceye giriş - İngilizce)
 İhsan Kara ( Fince öğretim videoları - Türkçe)
 Selim Fince dersleri - Türkçe
 Learn Finnish with FinnishPod101 (Fince video dersleri - İngilizce)
 A Kind of Adventurous Life (Fince konuşma dili - İngilizce)
 KatChats (Fince konuşma dili - İngilizce)
 Sanakirja (Fince - Türkçe sözlük)
 Sanakirja (Fince - Türkçe sözlük)
 Iso Suomen Kielioppi ( Çevrimiçi Büyük Fince Dil Bilgisi Kitabı )
 Verkkokielioppi (  Çevrimiçi Fince Dil bilgisi )

Eklemeli diller
Baltık-Fin dilleri
Estonya'daki diller
Norveç'teki diller
Rusya'daki diller

Fince


باكبليتا موسيسيلي هو رئيس وزراء ليسوتو ولد باكبليتا موسيسيلي في 14 أذار - مارس من سنة 1945 وهو رئيس وزراء ليسوتو منذ 29 أيار - مايو من سنة 1998.

روابط خارجية

مراجع

أشخاص على قيد الحياة
أشخاص من مقاطعة قاخاز نك
خريجو جامعة جنوب إفريقيا
خريجو جامعة سايمون فريزر
خريجو جامعة ويسكونسن ماديسون
رؤساء وزراء ليسوتو
مواليد 1945
وزراء تعليم في ليسوتو
وزراء ليسوتو
وزراء داخلية ليسوتو
نواب رؤساء وزراء ليسوتو

باكبليتا موسيسيلي


Ndombe Opetum (connu sous le nom Pépé Ndombe) est artiste musicien, auteur-compositeur congolais né le  au Bandundu et mort  à Kinshasa. Il est le père de Baby Ndombe et membre du groupe de soukous TP OK Jazz de Franco Luambo qui a dominé la scène musicale congolaise des années 1960 aux années  1980.

Biographie

Carrière musicale

TP OK Jazz
Ndombe Opetum était le chanteur principal Afrisa International avant de rejoindre le groupe TP OK Jazz vers les années 1970 après le départ de Sam Mangwana. Il a rejoint le groupe avec Empopo Loway, et est resté dans le groupe jusqu'à sa dissolution en décembre 1993 quatre ans après la mort du fondateur Franco Luambo.

Les membres contemporain du groupe comptait dans ses rangs à l'époque des chanteurs : Wuta Mayi, Michel Boyibanda, Josky Kiambukuta et Youlou Mabiala, ainsi que le guitariste rythmique Simaro Lutumba et le guitariste solo Franco Luambo.

Bana Ok
Après la mort Franco Luambo, fondateur de TP OK Jazz en 1989, le groupe a continué à jouer pendant quatre années. Simaro Lutumba s'occupait du groupe et des musiciens pendant que la famille du défunt s'occupait des avocats, maisons de disques et des autres intervenants techniques. 70% de recettes revenaient aux musiciens du groupe tandis que 30% à la famille de Franco. Cependant, des divergences ont fait surface entre la famille et le groupe et celles conduiront à la dissolution du groupe TP Ok Jazz en décembre 1993.

Ndombe Opetum avec Simaro Lutumba, Josky Kiambukuta et des anciens membres de TP OK Jazz, forment en janvier 1994 le groupe Bana Ok. Ndombe restera membre jusqu'à sa mort en 2012.

Discographie

Vie privée
Pépé Ndombe Opetum est un père d'une famille de neuf enfants dont son cinquième enfant et fils du nom Baby Nbombe né le  à Kinshasa, qui a fait partie du groupe Wenge Musica Maison Mère de Werrason.

Décès
Pépé Ndombe Opetum est mort d'un arrêt cardiaque à Kinshasa le  à l'âge de 68 ans.

Notes et références

Liens externes

Musicien congolais (RDC)
Compositeur congolais (RDC)
Chanteur congolais (RDC)
Naissance en mars 1944
Naissance au Congo belge
Décès en mai 2012
Décès à Kinshasa
Décès à 68 ans

Ndombe Opetum


An Anthurium parvispathum in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni William Botting Hemsley. An Anthurium parvispathum in nahilalakip ha genus nga Anthurium, ngan familia nga Araceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Anthurium

Anthurium parvispathum


La liste suivante recense les espèces vulnérables de plantes inscrites à l'Annexe II de la CITES.

Sauf mention contraire, l'inscription à l'Annexe d'une espèce inclut l'ensemble de ses sous-espèces et de ses populations.

Liste

 Famille des Agavaceae :
 Agave victoriae-reginae
 Nolina interrata
 Yucca queretaroensis

 Famille des Amaryllidaceae :
 Galanthus spp.
 Sternbergia spp.

 Famille des Anacardiaceae :
 Operculicarya decaryi
 Operculicarya hyphaenoides
 Operculicarya pachypus

 Famille des Apocynaceae :
 Hoodia spp.
 Pachypodium spp (sauf les espèces inscrites à l'Annexe I)
 Rauvolfia serpentina

 Famille des Araliaceae :
 Panax ginseng (seulement la population de la fédération de Russie ; aucune autre population n'est inscrite aux annexes)
 Panax quinquefolius

 Famille des Asparagaceae :
 Beaucarnea spp.

 Famille des Berberidaceae :
 Podophyllum hexandrum

 Famille des Bromeliaceae :
 Tillandsia harrisii
 Tillandsia kammii
 Tillandsia xerographica

 Famille des Cactaceae :
 Cactaceae spp. (sauf les espèces inscrites à l'Annexe I, ainsi que Pereskia spp., Pereskiopsis spp. et Quiabentia spp.)

 Famille des Caryocaraceae :
 Caryocar costaricense

 Famille des Cucurbitaceae :
 Zygosicyos pubescens
 Zygosicyos tripartitus

 Famille des Cupressaceae :
 Widdringtonia whytei

 Famille des Cyatheaceae :
 Cycadaceae spp. (sauf les espèces inscrites à l'Annexe I)

 Famille des Dicksoniaceae :
 Cibotium barometz
 Dicksonia spp. (seulement les populations d'Amérique ; aucune autre population n'est inscrite aux annexes)

 Famille des Didiereaceae :
 Didiereaceae spp.

 Famille des Dioscoreaceae :
 Dioscorea deltoidea

 Famille des Droseraceae :
 Dionaea muscipula

 Famille des Ebenaceae :
 Diospyros spp. (populations de Madagascar)

 Famille des Euphorbiaceae :
 Euphorbia spp. (seulement les espèces succulentes sauf Euphorbia misera et celles inscrites à l'Annexe I)

 Famille des Fouquieriaceae :
 Fouquieria columnaris

 Famille des Juglandaceae :
 Oreomunnea pterocarpa

 Famille des Lauraceae :
 Aniba rosaeodora

 Famille des Fabaceae :
 Dalbergia spp. (sauf les espèces inscrites à l'Annexe I)
 Guibourtia demeusei
 Guibourtia pellegriniana
 Guibourtia tessmannii
 Paubrasilia echinata
 Pericopsis elata
 Platymiscium parviflorum
 Pterocarpus erinaceus
 Pterocarpus santalinus
 Pterocarpus tinctorius
 Senna meridionalis

 Famille des Liliaceae :
 Aloe spp. (sauf les espèces inscrites à l'Annexe I et Aloe vera, qui n'est pas inscrite aux annexes)

 Famille des Malvaceae :
 Adansonia grandidieri

 Famille des Meliaceae :
 Cedrela spp. (populations néotropicales)
 Swietenia humilis
 Swietenia macrophylla (populations néotropicales)
 Swietenia mahagoni

 Famille des Nepenthaceae :
 Nepenthes spp. (sauf les espèces inscrites à l'Annexe I)

 Famille des Orchidaceae :
 Orchidaceae spp. (sauf les espèces inscrites à l'Annexe I)

 Famille des Orobanchaceae :
 Cistanche deserticola

 Famille des Arecaceae :
 Beccariophoenix madagascariensis
 Dypsis decaryi
 Lemurophoenix halleuxii
 Marojejya darianii
 Ravenea louvelii
 Ravenea rivularis
 Satranala decussilvae
 Voanioala gerardii

 Famille des Passifloraceae :
 Adenia firingalavensis
 Adenia olaboensis
 Adenia subsessilifolia

 Famille des Pedaliaceae :
 Uncarina grandidieri
 Uncarina stellulifera

 Famille des Portulacaceae :
 Anacampseros spp.
 Avonia spp.
 Lewisia serrata

 Famille des Primulaceae :
 Cyclamen spp.

 Famille des Ranunculaceae :
 Adonis vernalis
 Hydrastis canadensis

 Famille des Rosaceae :
 Prunus africana

 Famille des Santalaceae :
 Osyris lanceolata (populations du Burundi, de l'Éthiopie, du Kenya, de l'Ouganda, du Rwanda et de la Tanzanie)

 Famille des Sarraceniaceae :
 Sarracenia spp. (sauf les espèces inscrites à l'Annexe I)

 Famille des Scrophulariaceae :
 Picrorhiza kurrooa

 Famille des Stangeriaceae :
 Bowenia spp.

 Famille des Taxaceae :
 Taxus chinensis
 Taxus cuspidata
 Taxus fuana
 Taxus sumatrana
 Taxus wallichiana

 Famille des Aquilariaceae :
 Aquilaria spp.
 Gonystylus spp.
 Gyrinops spp.

 Famille des Valerianaceae :
 Nardostachys grandiflora

 Famille des Vitaceae :
 Cyphostemma elephantopus
 Cyphostemma laza
 Cyphostemma montagnacii

 Famille des Welwitschiaceae :
 Welwitschia mirabilis

 Famille des Zamiaceae :
 Zamiaceae spp. (sauf les espèces inscrites à l'Annexe I)

 Famille des Zingiberaceae :
 Hedychium philippinense
 Siphonochilus aethiopicus (populations de l'Afrique du Sud, du Mozambique, d'Eswatini et du Zimbabwe)

 Famille des Zygophyllaceae :
 Bulnesia sarmientoi
 Guaiacum spp.

Références

Voir aussi

Articles connexes

 Liste des espèces de mammifères inscrites à l'Annexe II de la CITES
 Liste des espèces d'oiseaux inscrites à l'Annexe II de la CITES
 Liste des espèces de reptiles inscrites à l'Annexe II de la CITES
 Liste des espèces d'amphibiens inscrites à l'Annexe II de la CITES
 Liste des espèces de poissons inscrites à l'Annexe II de la CITES
 Liste des espèces d'invertébrés inscrites à l'Annexe II de la CITES

Liens externes

 Listes complètes des espèces inscrites sur les Annexes I, II et III de la CITES (fr) : https://www.cites.org/fra/app/appendices.php

CITES annexe II

Liste des espèces de plantes inscrites à l'Annexe II de la CITES


أوميو  هي مدينة جامعية في تقع في شمال السويد بالتحديد في مقاطعة فستربوتين، وتعتبر أكبر مدينة في نورلاند، عاصمة مقاطعة فستربوتين. ويعيش في المدينة 79,594 نسمة في عام (2010) من أصل ما مجموعه 117,294 (2013) يعيشون في أرجاء المقاطعة. تعد مدينة أوميو مركزاً للتعليم والتقنية والبحوث الطبية في السويد، تقع فيها جامعتان مهمتان وهما جامعة اوميو و الجامعة السويدية للعلوم الزراعية مع أكثر من 30000 طالب. وتعد واحدة من أكثر المدن توسعا (2008). كما يوجد بها أيضا العديد من الشركات العالمية.

بدأ تأريخ المدينة عام (1622) حين بدأ الملك غوستاف أدولف الثاني ببناء حوالي (40) منزلا. كمت أنها قد عانت من الهجمات الروسية في 1714 و 1720 في حين أحرقت على الأرض.

توأمة
لأوميو اتفاقيات توأمة مع:
 كاشان

معرض الصور

أعلام

 أنيا بارسون
 ميكائيل لوستيغ
 هارالد أريكسون
 يسبر بلومكفيست
 جون أنديرس ليندر

وصلات خارجية
 الموقع الرسمي (بالإنجليزية).
 أوميو عاصمة الثقافة الأوربية عام (2014) (بالسويدية).

المراجع

أماكن مأهولة أسست في 1622
مقرات المقاطعات في السويد
مقرات بلديات السويد

أوميو


42377 KLENOT este un asteroid din centura principală de asteroizi.

Descriere
42377 KLENOT este un asteroid din centura principală de asteroizi. A fost descoperit pe  la Observatorul Kleť, în cadrul proiectului KLENOT. Asteroidul prezintă o orbită caracterizată de o semiaxă mare de 2,40 ua, o excentricitate de 0,11 și o înclinație de 6,2° în raport cu ecliptica.

Vezi și
 Lista planetelor minore: 42001-43000
 Centura de asteroizi

Referințe

Obiecte astronomice descoperite în 2002
Centura de asteroizi

42377 KLENOT


Ettore Ewen (n. 1 martie 1986) este un wrestler profesionist american, care lucrează pentru WWE, sub numele de Big E. Big E a fost campion WWE după ce a încasat valiza Money in the Bank împotriva lui Bobby Lashley. De-a lungul carierei sale, Ewen a câștigat Campionatul Intercontinental din WWE precum și Campionatele în Perechi din WWE mai multe ocazii, împreună cu colegii săi din The New Day, Xavier Woods și Kofi Kingston. În plus, în timpul în teritoriul de dezvoltare al WWE, Florida Championship Wrestling, a reușit să câștige Campionatele în Perechi din FCW alături de Calvin Raines și Campionatul din NXT.

În Wrestling
 Manevre de final
 Big Ending, (Peste umăr cutter) - 2009-prezent
 Miscari semnatura
 E Train (corp Plin bloc)
 Booty-to-Booty(Burta-la-belly suplex)
 Mai multe lovituri de genunchi
 Running delayed splash

Campionate și realizări
 World Wrestling Entertainment
 WWE (Raw) Tag Team Championship (2 ori) – cu Kofi Kingston și Xavier Woods
 WWE Intercontinental Championship (2 ori)
WWE SmackDown Tag Team Championship (6 ori) – cu Kofi Kingston și Xavier Woods
 WWE SmackDown Tag Team Championship Tournament (2018)
 Money in the Bank (2021)
 WWE NXT
 NXT Championship (1 dată)
 Florida Championship Wrestling
 Florida Tag Team Championship (1 dată) - cu Calvin Raines

Note explicative

Note

Nașteri în 1986
Wrestleri americani
Oameni în viață

Big E


Russula aeruginea (Elias Magnus Fries, 1863), denumită în popor vinețica porcului,  este o  specie de ciuperci comestibile din încrengătura Basidiomycota în familia Russulaceae și de genul Russula care coabitează, fiind un simbiont micoriza (formează micorize pe rădăcinile arborilor). Ea se poate găsi în România, Basarabia și Bucovina de Nord prin iarbă în locuri luminoase cu soluri acide foarte proaspete până uscate, în nici un caz calcaroase, dezvoltându-se preferat  sub mesteceni, câteodată și sub tei, foarte rar sub larici și pini, în păduri, parcuri, grădini sau chiar cimitire. Buretele apare, crescând de la deal la munte, din începutul lui iulie până la sfârșitul lui octombrie.

Descriere

 Pălăria: este de mărime medie pentru ciuperci plin dezvoltate cu un diametru de aproximativ 5-10 (12) cm, fiind cărnoasă, inițial semisferică, apoi boltită, în sfârșit plată, la vârstă adâncită în centru și adesea brăzdată la margine. Cuticula, care se poate îndepărta cam până pe jumătatea razei pălăriei, este netedă, destul de lucioasă, deseori lipicioasă sau unsuroasă. Coloritul este verde deschis, gri-verzui, parțial și gri deschis, de multe ori la bătrânețe mai închis în mijloc, dar niciodată cu nuanțe violacee.
 Lamelele:  sunt țăndărind și sfărâmicioase, înghesuite, destul de subțiri, deseori bifurcate, aderate la picior, în vârstă decurente. Coloritul este la început albui, mai târziu de un crem palid și la bătrânețe adesea cu pete maronii.
 Piciorul: are o înălțime de 4-8 cm și o lățime de 1,2-2 cm, este ferm și plin, cilindric, uniform însă cu baza ușor ascuțită, uscat la suprafață, uneori ușor striat longitudinal. Culoarea lui este mereu albă până albicioasă.
 Carnea: este fragilă și sfărâmicioasă, fiind albă, la bătrânețe cu nuanțe gri. Mirosul este aproape imperceptibil și gustul plăcut, lamelele exemplarelor tinere chiar ceva  iutișor.
 Caracteristici microscopice: are spori mici, hialini (translucizi), rotunjori până ușor ovali, scurt țepoși, având o mărime de 6-8 (10) x 6-7 microni. Pulberea lor este crem-gălbui deschis.
 Reacții chimice: Buretele se colorează cu acid sulfuric cuticula galben-maroniu, cu anilină lamelele la început slab galben de lămâie, apoi murdar portocaliu și carnea imediat slab galben-maroniu, cu fenol maro, cu Hidroxid de potasiu cuticula slab galben-maroniu, cu naftolul α albastru, cu sulfat de fier carnea slab galben-maroniu coaja piciorului murdar măsliniu, cu sulfoformol lamelele albastru și cu tinctură de Guaiacum coaja piciorului albastru-verzui.

Confuzii
Mare pericol înseamnă confuzia vinețiții porcului cu buretele mortal Amanita phalloides în tinerețe sau cu posibil fatalul Tricholoma equestre sin. Tricholoma flavovirens (lamele galbene), între timp recunoscut ca foarte periculos, pentru că ar putea să provoacă Sindromul Paxillus asemănător al lui Paxillus involutus.) În rest, ea poate fi confundată cu unele surate ale ei, cum ar fi ușor otrăvitoarea Russula.raoultii (iute și amară) sau cu comestibilele Russula amoena, Russula amoenicolor, Russula heterophylla, Russula integra, Russula ionochlora, Russula lilacea sin. Russula carnicolor (comestibilă), Russula nigricans, Russula olivacea, Russula parazurea, Russula puellaris, Russula stenotricha, Russula versicolor (destul de iute, în primul rând lamelele tinere),  Russula violeipes  sau Russula virescens. Cea mai mare asemănare o are cu delicata Russula grisea.

Specii asemănătoare

Valorificare
Vinețica porcului este din cauza cârnii fragile nu astfel de delicată ca de exemplu Russula aurea. Ea însă poate fi preparată ca hulubița, atunci cel mai bine tânără, dar nu se recomandă consumul buretelui crud.

Pentru genul Russula (ca și pentru soiurile Lactarius și Lactifluus) contează: Toți bureții fără miros neplăcut precum fără gust iute sau neconvenabil sunt comestibili. Chiar și unii din acei iuți ar putea fi mâncați.Luce Höllthaler: "Pilzdelikatessen", Editura Wilhelm Heyne Verlag, München 1982, p. 77-78, ISBN 3-453-40334-7

Note

Bibliografie
 Marcel Bon: "Pareys Buch der Pilze", Editura Kosmos, Halberstadt 2012, ISBN 978-3-440-13447-4
 Bruno Cetto, vol. 1-7 (vezi sus)
 Rose Marie și Sabine Maria Dähncke: "700 Pilze in Farbfotos", Editura AT Verlag, Aarau - Stuttgart 1979 și 1980, ISBN 3-85502-0450
 Rose Marie și Sabine Maria Dähncke: "Pilze", Editura Silva, Zürich 1986
 Hans E. Laux: "Der große Pilzführer, Editura Kosmos, Halberstadt 2001, ISBN 978-3-440-14530-2
 Jean-Louis Lamaison & Jean-Marie Polese: "Der große Pilzatlas", Editura Tandem Verlag GmbH, Potsdam 2012, ISBN 978-3-8427-0483-1
 Meinhard Michael Moser: "Röhrlinge und Blätterpilze - Kleine Kryptogamenflora Mitteleuropas", ediția a 5-ea, vol. 2, Editura Gustav Fischer, Stuttgart 1983

Legături externe

 Russula aeruginea, film

Russula
Micoriză
Ciuperci comestibile
1863 în știință

Russula aeruginea


ටේලර් ඇලිසන් ස්විෆ්ට් (උපත දෙසැම්බර් 13, 1989) අැමරිකානු ගායිකාවක් හා ගී රචිකාවියක් වන්නී ය. සමකාලීන තැටිගත කලාකාරිනියන් අතර ලෝ පරසිඳු තැනැත්තියක වන්නේ, ස්වචරිතය කථානුගතකරණය කරන අැගේ ගේය රචනා විලාසයත්, ගී පදවල අන්තර්තගය වන අැගේ පුද්ගලිික ජීවිතය පිළිබඳ තොරතුරුවලට ලැබෙන මහොක්ත මාධ්‍ය අවධානයත් නිසා ම ය.

ජීවමාන ජනයා
1989 උපත්

ටේලර් ස්විෆ්ට්


The Crédit Mobilier scandal () was a two-part fraud conducted from 1864 to 1867 by the Union Pacific Railroad and the Crédit Mobilier of America construction company in the building of the eastern portion of the first transcontinental railroad. The story was broken by The New York Sun during the 1872 campaign of Ulysses S. Grant.

A new company, Crédit Mobilier of America, was created by Union Pacific executives to actually build the line albeit at inflated construction costs. Though the railroad cost only $50 million to build, Crédit Mobilier billed $94 million and Union Pacific executives pocketed the excess $44 million. Then, part of the excess cash and $9 million in discounted stock was used to bribe several Washington politicians for laws, funding, and regulatory rulings favorable to the Union Pacific. The US government gave the Union Pacific empty land to sell in a checkerboard pattern, keeping every other plot. Eventually the fertile land was sold to farmers who shipped out the crops by rail. To get the new project funded, Washington loaned the Union Pacific federal bonds that could be used as collateral when the railroad needed to borrow money. The Union Pacific –  about a third of all the nation's railroads – declared bankruptcy during the Panic of 1893. By late 1897 the national economy was quickly reviving and profitability was at hand. An agreement was reached to pay the US Treasury the entire amount of principal and accrued interest on the bonds. The government received every dollar it wanted from the Union Pacific.

The scandal negatively affected the careers of many politicians and nearly bankrupted Union Pacific. For decades partisan newspapers used the scandal to create widespread public distrust of Republicans, Congress, and the federal government during the Gilded Age.

Background

The scandal's origins dated to 1864, when the Union Pacific Railroad was chartered by Congress and the associated corporation Crédit Mobilier of America was established. This company had no relation to the major French bank Crédit Mobilier.

In the Pacific Railroad Acts of 1864–68, Congress authorized and chartered the Union Pacific Railroad and provided $100 million (equivalent to over $1.6B in 2020) in capital investment to complete a transcontinental line west from the Missouri River to the Pacific coast. The federal government offered to assist the railroad with a loan of $16,000 to $48,000 per mile of track, variable according to location, for a total of more than $60 million in all, and a land grant of , worth $50 to $100 million.

The offer initially attracted no subscribers for additional financing, as the conditions were financially daunting.

Obstacles to investment
The railroad would have to be built for  through desert and mountains, incurring extremely high freight costs for supplies. There was the likely risk of armed conflict with hostile tribes of Native Americans, who occupied many territories in the interior, and no probable early business to pay dividends.

There was no existing demand for railroad freight or passenger traffic for virtually the entire proposed route. Since no towns or cities of any size yet existed on the western prairies, there was no commercial activity between Nebraska and the California border. Nor were there any branch lines running either north or south of the proposed route that would have been able to feed their traffic to a new transcontinental railway. As a result, private investors refused to invest.

In spite of this, the entire railroad scheme was proposed as a "going concern" – a financially viable enterprise that relied on "below-market" financing and then could continue to function as a business enterprise, covering its operating expenses with freight and passenger revenues while providing profits for investors and interest payments to the US government for the borrowed capital (at the federal rate based upon the U.S. government bond rates), and ultimately retiring its debt to the U.S. government.

Opposition
Opponents of the Pacific Railroad Acts felt the construction and its routing were being developed without regard for creating a viable and profitable transportation enterprise.
They believed the whole project was a bare-faced fraud by some capitalists to build a "railroad to nowhere" and to make tremendous profits doing so, while getting the United States government to bear the costs.

Formation of Crédit Mobilier of America
George Francis Train and Thomas C. Durant, the vice president of the Union Pacific Rail Road, formed Crédit Mobilier of America in 1864.

Crédit Mobilier of America was a deliberate façade. Train and Durant aimed to present to both the government and to the public the appearance that an independent corporate enterprise had been impartially chosen as the principal contractor and construction management firm for the project. In fact, Crédit Mobilier was created to shield the company's shareholders and management from the common charge that they were using the construction phase of the project, as opposed to the operating phase, to generate profit. Because the conspirators believed they could not expect conventional profits from the operation of the railroad, they created the sham company so they could charge the U.S. government extortionate fees and expenses during the construction phase.

Allegations
In simplified terms, the scheme worked as follows:

 The Union Pacific contracted with Crédit Mobilier to build the railway at rates greatly above cost.  However the UP usually paid with UP shares, which were not highly rated because of the uncertainty that the huge project could be completed and would generate future profits.
 The railroad was eventually a success and made money from selling land. Thus it eventually brought high profits to Crédit Mobilier, which was owned by Durant and the Union Pacific's other directors and principal stockholders.
 The outsize profits were divided among the Union Pacific stockholders.

The directors of the Union Pacific also engaged in stock manipulation circumventing requirements that they receive full payment for stock issued at par by instead paying Crédit Mobilier in bank checks, which Crédit Mobilier then used to purchase Union Pacific stock.

In every major construction contract drawn up between the Union Pacific and Crédit Mobilier, the contract's terms, conditions, and price were offered and accepted through the actions of the same corporate officers and directors, operating on both sides of the contract. The underlying fraud of a common and unified ownership of two companies that shared principal officers and directors was not revealed for years.

Coverup
The principal means of the scheme was the method of indirect billing.

The Union Pacific presented genuine and accurate invoices to the U.S. government, as evidence of actual construction costs billed to them by Crédit Mobilier of America for payment. Any audit of the Union Pacific invoices to the government would have revealed no evidence of fraud or profiteering, because the fraud took place one level deeper, on the invoices from Crédit Mobilier to Union Pacific. Union Pacific was accepting for payment genuine Crédit Mobilier invoices (based on fraudulent accounting) and was applying only an overhead expense for management and administration.

If the Union Pacific's corporate officers had openly undertaken the management and construction of the railroad, this scheme to make windfall profits immediately from charges made during construction would have been exposed to public scrutiny by the opponents of the railroad project from the start.

Extent
The Union Pacific paid $94,650,287 to Crédit Mobilier via the project, while Crédit Mobilier incurred operating costs of only $50,720,959.

Thus, the deal generated $43,929,328 (equivalent to over $724.9M in 2020) in profits for Crédit Mobilier, counting the Union Pacific shares and bonds that Crédit Mobilier bought and paid itself. The Crédit Mobilier directors reported this as a cash profit of only $23,366,319.81, a financial misrepresentation since these same directors were the recipients of the undisclosed $20,563,010 Union Pacific share of the total profits.

Bribery

Maury Klein, in his wide-ranging analysis of the scandal boils down the issue: "Did the builders of the road defraud the government? And did they attempt to gain influence in Congress through bribery? The evidence suggested that the answer to the first was no, and to the second a qualified yes."

In 1867, Crédit Mobilier replaced Thomas Durant with Oakes Ames. Ames, a member of Congress, distributed cash bribes and discounted shares of Crédit Mobilier stock to fellow congressmen and other politicians in exchange for votes and actions favorable to the Union Pacific. Ames offered to members of Congress shares in Crédit Mobilier at its discounted par value rather than the market value, which was much higher due to its superb (but fraudulent) profits and exclusive contract with the Union Pacific Railroad. It also declared substantial quarterly dividends on its stock.

Those allowed to purchase shares at par value could reap enormous capital gains simply by offering these discounted shares on the market, knowing that they would be purchased at a higher price by investors desiring to own stock in such a profitable company.

Revelation and political impact

Following a disagreement with Ames, Henry Simpson McComb leaked compromising letters to The New York Sun, a reformist newspaper highly critical of incumbent President Ulysses S. Grant and his administration.

On September 4, 1872, the Sun broke the story. The newspaper reported that Crédit Mobilier had received $72 million in contracts for building a railroad worth only $53 million.

After the revelations, the Union Pacific and other investors were left nearly bankrupt.

Congressional investigation
In 1872, the (Republican) House of Representatives submitted the names of nine politicians to the (Republican) Senate for investigation:

 Representative William B. Allison of Iowa
 Former Senator James A. Bayard Jr. of Delaware
 Former Representative George S. Boutwell of Massachusetts (then serving as United States Secretary of the Treasury)
 Senator Roscoe Conkling of New York
 Senator James Harlan of Iowa (retiring)
 Senator John Logan of Illinois
 Representative James W. Patterson of New Hampshire
 Senator Henry Wilson of Massachusetts, also Grant's current running mate for Vice President
 Vice President Schuyler Colfax

All of those named were Republicans except Bayard, a Democrat who was largely dropped from the investigation after he wrote a letter disavowing any knowledge. Ultimately, Congress investigated 13 of its members in a probe that led to the censure of Oakes Ames and James Brooks, a Democrat from New York.

During the 1872 campaign, Grant's running mate Henry Wilson initially denied involvement. However, in the February 1873 Senate investigation, Wilson admitted involvement and provided a complicated explanation claiming he had paid for stock in his wife's name, and with her money but had never taken possession of the shares. According to Wilson, when his wife (and later he himself) had concerns about the transaction, the transaction was reversed. Wilson's wife had died in 1870, so senators had to rely on Wilson's word and that of Ames, whose account corroborated Wilson's. The Senate accepted Wilson's explanation, and took no action against him, but his reputation for integrity was somewhat damaged because of his initial denial.

Senator Henry L. Dawes of Massachusetts was also implicated. Dawes had purchased $1,000 in stock and had received a dividend. Dawes later had doubts about the propriety of the stock purchase and cancelled it. Ames returned the purchase price to Dawes with interest and Dawes returned the dividend to Ames. Dawes received $100 in interest on his returned purchase price, but he was not further implicated.

Department of Justice investigation
A Department of Justice investigation was also made with Aaron F. Perry as chief counsel. During the investigation, the government found that the company had given shares to more than 30 politicians from both parties, including James A. Garfield, Colfax, Patterson, and Wilson.

No charges were filed against any of the participants in the scandal. James A. Garfield denied the charges and was elected president in 1880.

In popular culture
This scheme was referenced in the AMC television series Hell on Wheels, (broadcast during 2011-2016) with the portrayal of Thomas Durant.

The scheme and scandal was proposed as a topic for a musical cabaret in season 10 of the FXX television series Archer.

See also
Crédit Mobilier, a bank in France that had no connection to the American company or the scandal
Grantism

References

Further reading

 Ambrose, Stephen E. Nothing like it in the world: The men who built the transcontinental railroad 1863-1869 (2000) excerpt; popular history

 Bain, David Haward. Empire Express: Building the First Transcontinental Railroad (1999); minute detail in 800 pages online

 Duran, Xavier. "The First US transcontinental railroad: Expected profits and government intervention." Journal of Economic History 73.1 (2013): 177-200. online
 Fogel, Robert William. The Union Pacific Railroad: A case in premature enterprise (Johns Hopkins Press, 1960).

 Green, Fletcher M.  "Origins of the Credit Mobilier of America." Mississippi Valley Historical Review 46.2 (1959): 238–251. in JSTOR

 Heier, Jan Richard. "Building the Union Pacific Railroad: a study of mid-nineteenth-century railroad construction accounting and reporting practices" Accounting, Business & Financial History  19#3 (2009) pp 327-351 http://dx.doi.org/10.1080/09585200903246775

 Kens, Paul. "The Crédit Mobilier Scandal and the Supreme Court: Corporate Power, Corporate Person, and Government Control in the Mid‐nineteenth Century." Journal of Supreme Court History (2009) 34#2 pp: 170–182.

 Klein, Maury. Union Pacific: The Birth of a Railroad, 1892-1893 (volume 1, 1987), the standard scholarly history; no footnotes in 1st edition but they are included in the paprrback edition of 2006. excerpt

 Martin, Edward Winslow (1873). - "A Complete and Graphic Account of the Crédit Mobilier Investigation". - Behind the Scenes in Washington. - (c/o Central Pacific Railroad Photographic History Museum).
 Mitchell, Robert B. Congress and the King of Frauds: Corruption and the Credit Mobilier Scandal (Edinborough Press, 2018) online review.

External links

Political scandals in the United States
History of rail transportation in the United States
1872 in the United States
Congressional scandals
Investigations and hearings of the United States Congress
Union Pacific Railroad

Crédit Mobilier scandal


Spermateca (din gr. sperma = sămânță + lat. theca = teacă), numit și receptacul seminal, este o formațiune sacciformă sau un receptacul prezent la unele femele sau animale hermafrodite (de exemplu, râma, păianjen, insecte) în care este depozitată sperma provenită de la mascul sau partener până când ouăle sunt pregătite pentru fecundație. Spermateca se deschide în camera genitală independent ca la ortoptere, dar unde camera genitală formează un vagin, ea se deschide în acesta ca la fluturi.

Referințe

Aparatul reproducător
Anatomia artropodelor

Spermatecă


Ramin Qulam oğlu Əzizov (auch Ramin Azizov; * 8. Februar 1988 in Lənkəran, Aserbaidschanische SSR, Sowjetunion) ist ein aserbaidschanischer Taekwondoin. Er startet in der Gewichtsklasse bis 80 Kilogramm.

Əzizov gewann bei der Juniorenweltmeisterschaft 2005 in Baku seine erste internationale Medaille. Vier Jahre später startete er in seine ersten Titelkämpfe im Erwachsenenbereich, bei der Weltmeisterschaft in Kopenhagen schied er jedoch in seinem zweiten Gefecht aus. Əzizov konnte bei der Weltmeisterschaft 2011 in Gyeongju seine erste Medaille im Erwachsenenbereich gewinnen. Mit einem Viertelfinalsieg über Nesar Ahmad Bahave erreichte er das Halbfinale und erkämpfte Bronze. Bei der Europameisterschaft 2012 in Manchester erreichte er das Finale und gewann nach einer Niederlage gegen Aaron Cook mit Silber auch seine erste EM-Medaille.

Əzizov gewann im Jahr 2011 das internationale Olympiaqualifikationsturnier in Baku in der Gewichtsklasse bis 80 Kilogramm und qualifizierte sich für die Olympischen Spiele 2012 in London.

Weblinks

Taekwondoin (Aserbaidschan)
Olympiateilnehmer (Aserbaidschan)
Teilnehmer der Olympischen Sommerspiele 2012
Aserbaidschaner
Sowjetbürger
Geboren 1988
Mann

Ramin Əzizov


An Fimbristylis ovata in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni Nicolaas Laurens Nicolaus Laurent Burman, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Johannes Hendrikus Kern. An Fimbristylis ovata in nahilalakip ha genus nga Fimbristylis, ngan familia nga Cyperaceae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kababarak-an. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Fimbristylis

Fimbristylis ovata


La Belle Époque (fransk, "den skønne tid") var en epoke i Frankrigs historie og europæisk historie, som tog til på slutningen af 1800-tallet (1871) og varede indtil første verdenskrig (1914). La Belle Époque blev anset som en guldalder domineret af skønhed, nye opfindelser og fred mellem Frankrig og nabolandene i Europa.

Udtrykket genspejler de positive samfundsændringer, som fandt sted i perioden og stemninger som vækst, sorgløshed og fremtidstro, men også en nostalgisk tilbageskuelse, som opstod i det traumatiserede Frankrig efter Den fransk-preussiske krig.

Politik og økonomi
I 1860 blev Frankrig større ved erhvervelse af Nice/Savoie, men landet tabte Alsace-Lorraine ved fredsaftalen i 1871, et tab som skabte en hævnlysten fransk nationalisme. Efter Den fransk-preussiske krig fulgte imidlertid en sjælden lang fredsperiode i Europa, som bragte med sig store økonomiske og tekniske fremskridt i særdeleshed i Frankrig, Storbritannien, Tyskland, Italien og Østrig-Ungarn.

I den tredje franske republik (1871-1940), efter depressionen 1873-1896 fulgte en periode med økonomisk vækst inden for rammen af det, som i Frankrig kaldes den anden industrielle revolution. Hvad eftertiden mest associerer med denne periode, er den optimisme og fremtidstro, som fulgte med de enestående tekniske fremskridt, materialisme.

La belle époque opstod, da borgerklassen høstede frugterne af den økonomiske udvikling og gjorde storbyens boulevarder, kaféer, kabaréter, kunstsaloner og koncerthuse til sit sociale rum. Perioden plejer i Frankrig også at associeres med "les bains de mer", de badebyer, som opstod i Frankrig som en produkt af de nye jernbaner.

Arbejderklassen rundt omkring i Europa begyndte at organisere sig i fagforeninger og politiske partier - og det var i denne periode hvor de første europæiske socialistiske partier blev grundlagt og voksede sig store. Den opdeling af det politiske landkort i venstre og højre, som fortsat er kendt, fæstnede sig i denne periode.

I perioden blev Frankrig også ramt af en række politiske skandaler, hvoraf den mest kendte uden tvivl er Dreyfusaffæren (1894-1906). Skandalerne skal ses i lyset af en stadigt friere og modigere presse, som afdækkede eksisterende forhold, og en faldende tolerance over for magtmisbrug og korruption.

Teknologi
I perioden blev samfundet grundlæggende ændret af en lang række opfindelser; fra fotografiet udvikledes filmen, sparkecyklen blev udviklet til cyklen og mindre og lettere motorer muliggjorde motorcyklen, bilen og senere flyvemaskinen. Store fremskridt blev også gjort indenfor kemi, elektronik og jernindustri. Eiffeltårnet og Frihedsgudinden bliver bygget. Epokens enorme tiltro til teknikken viste sig blandt andet i Jules Vernes science fiction-romaner.

Opdagelser indenfor medicin og hygiejne førte til at dødeligheden minskes og livslængden øges.

Kunst

I la belle époque opstod flere kunstretninger, som permanent forandrede europæisk kunst på bekostning af den akademiske og romantiske kunst, som havde domineret kunstlivet indtil da.

Impressionismen slog igennem og med dens omfavnelse af maleriets væsen som udgangspunkt, udviklede Paul Cézanne postimpressionismen. Postimpressionismen blev en vigtig inspirationskilde for først fauvismen (Henri Matisse) og senere kubismen (Pablo Picasso), som blev startskuddet for modernismen.

Impressionismen påvirkede også musikken med komponister som Claude Debussy (Faunens eftermiddag efter et digt af Stéphane Mallarmé) og Erik Satie (Gymnopédies).

Indenfor billedkunst, kunsthåndværk, indretning og arkitektur fik jugendstil stor betydning. En af periodens betydeligste kunstnere var Henri de Toulouse-Lautrec.

Slutningen på la belle époque
Første verdenskrig gjorde brutalt en ende på den sorgløse fremtidsoptimisme. Teknikken tabte meget af sin tidligere karisma ved de masser af mandefald som skete i krigen. Også mange revolutionære, som tidligere var gået ind for raseringen af "den gamle verden" dæmpede sig eller skiftede mening af denne grund.

Nogle historikere vælger at fastsætte sluttidspunktet for la belle époque til passagerfartøjet Titanics undergang i 1912, en hændelse, som af mange blev opfattet som beviset på at teknikken og videnskaben stod magtesløs overfor naturens kræfter.

Se også
 Fin de siècle

Litteratur
 AKAD-Reihe: GS 301: Das Zeitalter des Imperialismus 1870-1912.
 Willy Haas: Die Belle Epoque. Hueber, München 1977,  (= Große Kulturepochen in Texten, Bildern und Zeugnissen; Band 8).
 Ursula Schnaars: Kinder, Küche, Kontor: zur Lebens- und Arbeitssituation berufstätiger Frauen im Frankreich des ausgehenden 19. Jahrhunderts und der Belle Epoque. Dissertation Uni Bremen 1992, .
 Roger Shattuck, René Char (Fotos): Die Belle Epoque. Kultur und Gesellschaft in Frankreich 1885-1918 (Originaltitel: "The Banquet Years", übersetzt von Erich Krois). Piper, München 1963, DNB|454677294.
 Anita Ulrich: Bordelle, Strassendirnen und bürgerliche Sittlichkeit in der Belle Epoque: eine sozialgeschichtliche Studie der Prostitution am Beispiel der Stadt Zürich, Antiquarische Gesellschaft, Zürich 1985,  (Dissertation Uni Zürich 1983/1984).

Frankrigs historie
Historiske epoker

Belle Époque


ඉන්ටර්නෙට් එක්ස්ප්ලෝරර් යනු වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධතිය සමග නිතැතින්ම ලැබෙන වෙබ් බ්‍රවුසරයයි. එහි නවතම සංස්කරණය 10.0.7 ය. ඒ සඳහා වින්ඩෝස් 7 මෙහෙයුම් පද්ධතිය අවශය වන අතර වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධතියෙහි පැරණි සංස්කරණ වලදී 8.0 සංස්කරණය දක්වා භාවිතා කළ හැක.

ඉන්ටර්නෙට් එක්ස්ප්ලෝරර්


8395 Rembaut este un asteroid din centura principală de asteroizi.

Descriere
8395 Rembaut este un asteroid din centura principală de asteroizi. A fost descoperit pe  la Observatorul La Silla de Eric Walter Elst. El prezintă o orbită caracterizată de o semiaxă mare de 2,24 ua, o excentricitate de 0,10 și o înclinație de 1,9° în raport cu ecliptica.

Vezi și
 Lista planetelor minore: 8001-9000
 Centura de asteroizi

Referințe

Obiecte astronomice descoperite în 1993
Centura de asteroizi

8395 Rembaut


John Allen Fraser  (born December 15, 1931) is a Canadian retired parliamentarian and former Speaker of the House of Commons.

Fraser was born in Yokohama, Japan, where his father was working as a lumber salesman. His parents returned to British Columbia when Fraser was four years old. He grew up and was educated there and graduated from the University of British Columbia Faculty of Law in Spring 1954. Fraser first won a seat in Parliament in the 1972 general election as a Progressive Conservative from Vancouver. He stood as a candidate at the 1976 Progressive Conservative leadership convention to replace Robert Stanfield, but did poorly. He was re-elected in 1974, 1979, 1980, 1984 and 1988.

In 1979, Fraser became Minister of the Environment in the short-lived government of Joe Clark, returning to the Opposition benches in 1980. He returned to the Cabinet in the wake of Brian Mulroney's landslide victory in the 1984 federal election, and became Minister of Fisheries and Oceans. He was forced to resign in 1985 as a result of the "Tainted Tuna" affair.

In 1986, he became Speaker of the House of Commons of Canada, the first to be elected by fellow Members of Parliament, and served in that capacity until his retirement in 1993.

Honours
In 1995, he was made an Officer of the Order of Canada. In 2002, he was the recipient of the Vimy Award, which recognizes a Canadian who has made a significant and outstanding contribution to the defence and security of our nation and the preservation of our democratic values.

References

External links

Speakers of the House of Commons of Canada
Postmasters General of Canada
Canadian King's Counsel
Members of the 21st Canadian Ministry
Members of the 24th Canadian Ministry
Members of the House of Commons of Canada from British Columbia
Members of the King's Privy Council for Canada
Lawyers in British Columbia
Politicians from Yokohama
Politicians from Vancouver
Officers of the Order of Canada
Members of the Order of British Columbia
Progressive Conservative Party of Canada MPs
Canadian Anglicans
1931 births
Living people
Peter A. Allard School of Law alumni
Progressive Conservative Party of Canada leadership candidates

John Allen Fraser


حمود يوسف أحمد النصف (1928 - 23 ديسمبر 2001 ) ، نائب ووزير كويتي سابق.

سيرته السياسية والعلمية
خاض انتخابات مجلس الأمة الكويتي 1963 في الدائرة السابعة ، وحصل على 457 صوت وحل بالمركز الخامس وفاز بالانتخابات ، وشارك في انتخابات مجلس الأمة الكويتي 1967 في الدائرة السابعة، وحصل على 691 صوت وحل بالمركز السابع وخسر بالانتخابات.
في عام 1964 تم تعيينه وزير الصحة في الحكومة الثالثة ، وفي عام 1971 تم تعيينه وزير الأشغال العامة في الحكومة السابعة ، وفي عام 1975 تم تعيينه وزير الأشغال العامة في الحكومة الثامنة ، وفي عام 1976 تم تعيينه وزير الأشغال العامة في الحكومة التاسعة ، وفي عام 1978 تم تعيينه وزير الأشغال العامة في الحكومة العاشرة ، وقد ترك منصبه في 26 فبراير 1980.

وكان نائبا أولا لرئيس غرفة تجارة وصناعة الكويت منذ 1983 وحتى 2000.
وعُيِّن أيضا رئيسا للجنة الجنسية في الشرق في عام 1960، وكان عضوا في المجلس البلدي بين عامي 1960 و1963.
وقد قام مجلس الوزراء الكويتي بتأبينه في يوم 1 يناير 2002.

مراجع

أعضاء مجلس الأمة الكويتي 1963
وزراء أشغال عامة كويتيون
وزراء صحة كويتيون
وفيات 1422 هـ
وفيات 2001

حمود يوسف النصف


A convention center (American English; or conference centre in British English) is a large building that is designed to hold a convention, where individuals and groups gather to promote and share common interests. Convention centers typically offer sufficient floor area to accommodate several thousand attendees. Very large venues, suitable for major trade shows, are sometimes known as exhibition halls. Convention centers typically have at least one auditorium and may also contain concert halls, lecture halls, meeting rooms, and conference rooms. Some large resort area hotels include a convention center.

Types

 Meeting facilities with lodging: hotels that include their own convention space in addition to accommodation and other related facilities, known as convention hotels.
 Meeting facilities without lodging: are convention centers that do not include accommodation; usually located adjacent to or near a hotel(s).
 Other: any convention and meeting facilities designed to hold large numbers of people. Can exist alone (e.g., stadiums, arenas, parks, etc.) or within other structures (e.g., university lecture halls, museums, theaters). Usually do not include accommodation.

History
The original convention centers or halls were in castles and palaces. Originally a hall in a castle would be designed to allow a large group of lords, knights and government officials to attend important meetings with the king. A more ancient tradition would have the king or lord decide disputes among his people. These administrative actions would be done in the great hall and would exhibit the wisdom of the king as judge to the general populace.

One of the most famous convention center debacles happened in France on June 20, 1789. King Louis XVI locked a group known as the Third Estate out of the meeting hall in Versailles. This led to the revolutionary group holding their meeting in an indoor tennis court. This was the first modern democratic conference center and lead to the Tennis Court Oath and the French Revolution.

Some historic centers

19th-century exhibition halls

 1850 Bingley Hall (destroyed by fire in 1984), Birmingham, England
 1851 The Crystal Palace (destroyed by fire in 1936), London, England
 1855 Palais de l'Industrie (dismantled in 1897), Paris, France
 1873 Alexandra Palace, London, England
 1876 Memorial Hall, Philadelphia, Pennsylvania
 1878 Exhibition Place, Toronto
 1878 La Rural, Buenos Aires, Argentina
1878 Music Hall, Cincinnati, Ohio
 1879 Garden Palace (destroyed by fire in 1882), Sydney, Australia
 1880 Royal Exhibition Building, Melbourne, Australia
 1898 Aberdeen Pavilion, Ottawa, Ontario
 1898–1903 Beurs van Berlage, Amsterdam, Netherlands

20th-century exhibition halls
 1900 Grand Palais, Paris, France
 1909 Festhalle, Frankfurt, Germany
 1955 McCormick Place, Chicago, Illinois
 1958 Centre of New Industries and Technologies, Paris, France
 1959 Las Vegas Convention Center, Las Vegas, Nevada
 1974 Kenyatta International Convention Centre, Nairobi, Kenya
 1975 Helsinki Fair Centre, Helsinki, Finland
 1976 Georgia World Congress Center, Atlanta, Georgia
 1979 Internationales Congress Centrum, Berlin, Germany
 1981 Moscone Center, San Francisco, California
 1983 Hong Kong Convention and Exhibition Centre, Hong Kong, China
 1985 Tampere Fair Centre, Tampere, Finland
 1988 Washington State Convention Center, Seattle, Washington
 1989 Taipei International Convention Center, Taipei, Taiwan
 1990 Colorado Convention Center, Denver, Colorado
 1993 Pennsylvania Convention Center, Philadelphia, Pennsylvania
 1997 Tokyo International Forum, Tokyo, Japan

21st-century exhibition halls
 2001 Bethlehem Convention Palace, Bethlehem
 2003 Walter E. Washington Convention Center, Washington, D.C.
 2008 BT Convention Centre, Liverpool, England
 2008 Raleigh Convention Center, Raleigh, North Carolina
 2012 Convention Center Poet Ronaldo Cunha Lima, João Pessoa, Brazil
 2014 Kaohsiung Exhibition Center, Kaohsiung City, Taiwan
 2017 AU Convention Center, Visakhapatnam, India
 2021 Rudraksha Convention Center, Varanasi, India

Image gallery

See also
 Stadium
 List of convention and exhibition centers
 List of convention centers named after people

References

External links

 Historic Conference Centres of Europe

Convention center


Fontana del Gigante ili Fontana diva je monumentalna fontana iz 17. stoljeća u Napulju.

Izvorno je sagrađena uz Kraljevsku palaču u Napulju, gdje je stajala u blizini kolosalnog antičkog kipa, i po tome je dobio svoje ime. Odatle je premješten na mjesto Palače Immacolatella, ali je 1905. godine premješten na sadašnje slikovito mjesto, na via Partenope, u blizini Castel dell'Ovo. Također se naziva i Fontana dell'Immacolatella .

Povijest

Fontanu je naručio španjolski potkralj, Antonio Álvarez de Toledo, 5. vojvoda od Albe, a podigao ju je uz kraljevsku palaču na rubu Largo di Palazzo (sada poznatog kao Piazza del Plebiscito), na uglu (trenutačno početak Via Cesario Console) gdje je bio podignut kolosalno kip, poznata kao il Gigante ili Div. Kip se, zajedno s fontanom, može vidjeti na ovom mjestu na nekim slikama iz prošlih stoljeća, uključujući onu Gaspara van Wittela koja se čuva u javnoj umjetničkoj galeriji Palazzo Zevallos Stigliano na ulici Via Toledo. Kip Diva je sastavljen 1670. godine nakon što je u Cumae pronađena kolosalna bista, koja navodno prikazuje Jupitera Statora, kojoj su dodani ostali dijelovi. Kip je uklonjen 1807. Fontanu su dizajnirali firentinski umjetnici Pietro Bernini i Michelangelo Naccherino.

Fontana je 1815. godine uklonjena s izvorne lokacije tijekom radova na preuređenju kipa Diva. Dijelovi su ostali u skladištu do 1882., kada je fontana ponovno sastavljena bez divovskog kipa na malom molu, u blizini Palazzo dell'Immacolatella, što je dovelo do drugog imena fontane kao Immacolatella. Poprsje Jupitera Statora sada je izloženo u napuljskom arheološkom muzeju.

Četiri godine kasnije, 1886., fontana je ponovno rastavljena , te je 1889. premještena na mjesto u sklopu Ville del Popolo. Nova lokacija smatrana je nesretnom, djelomično zato što je područje sada bilo okruženo neuglednim lučkim skladištima. Godine 1904. čitatelj napuljskog časopisa se žalio na propadanje fontane i predložio da se smjesti u novonastalu četvrt Villa Santa Lucia, koja je u to vrijeme trebala biti izgrađena. U leriodu 1905.-1906. fontana je ponovno premještena na mjesto gdje se via Partenope širi, gdje počinje via Nazario.

Opis
Bogato ukrašena, maniristička cjelina monumentalne fontane raščlanjena je sa tri okrugla luka, iznad kojih su postavljeni heraldički simboli napuljskog potkralja i njegova kralja. U središnjem luku nalazi se pehar kojeg nose dvije morske životinje, dok kipovi u preostala dva bočna luka predstavljaju riječna božanstva koja u rukama drže dvije morske nemani. Na kraju posljednjih lukova postavljene su dvije statue karijatida koje drže rog obilja.

Manfredo Manfredi bio je inspiriran ovom fontanom za stvaranje luka Carosello, koji se od 1963. godine pojavljivao na otvaranju poznatog reklamnog programa emitiranog na RAI- u između 1957. i 1977. godine.

Izvori

Vanjske poveznice

 Manuale di napoletanità. 365 lezioni semiserie su Napoli e la napoletanità, Amedeo Colella, stranica 51.

Gigante

Fontana del Gigante


Hacılı, Adana ilinin Karaisalı ilçesine bağlı bir mahalledir.

Coğrafya
Adana il merkezine 60, Karaisalı ilçesine 10 km. uzaklıktadır.

Nüfus

Dış bağlantılar

Yerelnet

Karaisalı'nın mahalleleri

Hacılı, Karaisalı


Statutarni grad (njemački: Statutarstadt) je tip austrijskog kotara, on se odnosi na gradove koji imaju vlastiti
statut (Stadt mit eigenem Statut), a njih je u 2017. godini bilo petnaest.

Karakteristike
Statutarni gradovi imaju istu ulogu kao i kotari (izdaju vozačke dozvole, putovnice i slične dokumente) razlika se svodi na to da gradska administracija radi na dva fronta, i kao gradska ali i kao okružna vlast..

Pojedini od tih gradova su jedva nešto veći od sela, ali ih većina ima po nekoliko desetaka ili par stotinjaka tisuća stanovnika.

Lista statutarnih gradova

 * Rušta dijeli s Željeznom (njem. "Eisenstadt") istu registarsku oznaku E

Izvori

Vanjske poveznice
 Politische Bezirke

Statutarni grad (Austrija)


Clopotele serii (titlul original: în ) este un cântec popular rus compus în anul 1828 de Ivan Kozlov și Aleksandr Aliabev. Textul a fost adaptat după versuri pe o temă rusă de Thomas Moore.

Lirică

Originalul englezesc
În anul 1818 Thomas Moore a publicat prima sa colecție de National Airs, o colecție de cântece care includea versuri și partituri muzicale de John Andrew Stevenson. Titlul unui verset din Russian airs a fost Those Evening Bells (Aceste clopote de seară) cu subtitlul Air: The bells of St. Petersburg (Clopotele din St. Petersburg), începând astfel:

Those evening bells! Those evening bells!
How many a tale their music tells,
Of youth, and home, and those sweet time,
When last I heard their soothing chime.
..

Moore a menționat faptul că versurile se bazează pe original rusesc, dar toate încercările de a găsi originalul au eșuat.

Traducerea de Kozlov
Kozlov era un poet rus dar și un prolific traducător din poeții contemporani de limbă engleză (a tradus din Byron, Charles Wolfe și Thomas Moore). Textul lui în limba rusă , publicat în anul 1928 este mai mult decât o adaptare din originalul englez, Kozlov folosind strofe de șase versuri în loc de catrenele din original. .

Referințe

Legături externe
Clopotele serii în interpretarea corului mânăstirii Danilov, solist: Dimitri Savencov

Muzică
Cântece rusești

Clopotele serii (cântec)


Planophilaceae, porodica zelenih algi u redu Ulotrichales. Ime je dobila po rodu Planophila. Postoji 9 priznatih vrsta unutar pet rodova.

Rodovi
 Chloroplana Hollerbach
 Fernandinella Chodat
 Planophila Gerneck
 Pseudendocloniopsis Vischer
 Tetraciella Pascher & J.Petrová

Izvori

Ulotrichales

Planophilaceae


Jón Rögnvaldsson (1895-1972) var íslenskur garðyrkjumaður.

Búseta og fjölskylduhagir
Jón Rögnvaldsson var fæddur í Grjótárgerði í Fnjóskadal árið 1895. Hann fluttist átta ára gamall að Fífilgerði í Öngulsstaðahreppi og bjó þar lengst af ævinnar. Var hann jafnan kenndur við bæinn. Jón var kvæntur Körlu Þorsteinsdóttur og áttu þau fjögur börn. Hann fluttist til Akureyrar árið 1957 og lést þar árið 1972.

Menntun
Árið 1910 fór Jón á garðyrkjunámskeið í Gróðrarstöðinni á Akureyri. Jón lauk prófi frá Gagnfræðaskóla Akureyrar árið 1917 og var þar lærisveinn Stefáns Stefánssonar grasafræðings. Jón hóf nám við Menntaskólann í Reykjavík árið 1918 en veiktist af spönsku veikinni og hætti námi. Árið 1920 fór Jón til Kanada og dvaldist þar í fimm ár. Þar vann hann ýmis störf, meðal annars við skógræktarstöðina Indian Head í Manitoba og lauk garðyrkjuprófi frá landbúnaðarskólanum í Winnipeg.

Garðyrkjustöðin Flóra
Heimkominn 1925 rak Jón garðyrkjustöð, fyrst heima í Fífilgerði en síðar lengst af við Brekkugötu 7 á Akureyri. Garðyrkjustöðin nefndist Flóra og hana rak Jón ásamt Kristjáni bróður sínum.

Frumkvöðlastörf
Jón var eldheitur hugsjónarmaður, frumherji í skógrækt, garðyrkju, grasafræði og landslagsarkitektúr. Á öllum þessum sviðum gustaði af Jóni og kom hann að stofnum margra skógarreita. Jón var hvatamaður að stofnun fyrsta skógræktarfélags á Íslandi, Skógræktarfélagi Eyfirðinga og var fyrsti formaður félagsins. Hann var lengi garðyrkjuráðunautur Akureyrarkaupstaðar og forstöðumaður Lystigarðsins á Akureyri frá 1954 til 1970. Kom hann þar á fót fyrsta grasagarði á Íslandi og þeim nyrsta í Evrópu. Áður hafði Jón komið upp plöntusafni heima hjá sér sem varð grunnur grasagarðsins.

Jón gerði árið 1959 uppdrátt af skjólbeltaneti í Kaupangssveit. Tveimur árum síðar kynnti Jón skjólbeltaáætlun sína og hvatti menn til dáða. Er hér sennilega um að ræða fyrstu skjólbeltaáætlun sem gerð hefur verið á Íslandi.

Jón stóð að stofnun margra skógarreita Skógræktarfélags Eyfirðinga og skipulagi annarra reita s.s. reitsins við Freyjulund, við Kristneshæli, og Húsmæðraskólann á Laugalandi. Árið 1937 gaf hann út bókina Skrúðgarðar sem í áratugi var eina íslenska handbókin um þetta efni.

Jón var heiðursfélagi í Garðyrkjufélagi Íslands, og Skógræktarfélagi Eyfirðinga. Hann var sæmdur fálkaorðunni árið 1963. Samkvæmt tillögu Skógræktarfélagsins var Arboretum Akureyri stofnað í Bæjarbrekkunum á Akureyri með hátíðlegri athöfn í Gróðrarstöðinni 18. júní 1983 á afmælisdegi Jóns og honum til heiðurs. Reist var brjóstmynd af Jóni í Lystigarðinum á 100 ára ártíð hans og tók Skógræktarfélagið þátt í því.

Heimildir
Ásýnd Eyjafjarðar - Skógar að fornu og nýju - Útgáfuár 2000 - Útgefin af Skógræktarfélagi Eyfirðinga.

Jón Rögnvaldsson (garðyrkjumaður)


Pinopsida, bazı üyeleri fosil olmuş, erkek ve dişi kozalakları ayrı olan, genelde iğne yapraklı, ağaçsı bitkileri içeren sınıf.

Sınıflandırma
Takım: Cordaitales †
Takım: Pinales
 Familyalar:
 Pinaceae
 Araucariaceae
 Podocarpaceae
 Sciadopityaceae
 Cupressaceae
 Cephalotaxaceae
 Taxaceae
Takım: Vojnovskyales †
Takım: Voltziales †

Pinopsida


ලූකස් ටින්ඩෝල් මහතා දෙවන එලිසබෙත් මහ රාජෝත්තමාවියගේ හා ෆිලිප් කුමරුගේ මිණිබිරියක් වන සාරා ටින්ඩෝල් ආර්යාවගේ එකම පුත්‍රයා හා තෙවන දරුවා වේ.

ලූකස් ටින්ඩාල් මහතා


Die Graupenburg ist ein ehemaliges Naturschutzgebiet in der niedersächsischen Gemeinde Bevern in der Samtgemeinde Bevern im Landkreis Holzminden.

Allgemeines
Das ehemalige Naturschutzgebiet mit dem Kennzeichen NSG HA 197 ist 60 Hektar groß. Es ist vollständig Bestandteil des FFH-Gebietes "Burgberg, Heinsener Klippen, Rühler Schweiz" und des EU-Vogelschutzgebietes "Sollingvorland". Im Westen schließt das ehemalige Naturschutzgebiet "Heinsener Klippen" an.

Das Gebiet stand seit dem 2. August 2001 unter Naturschutz. Zum 10. Dezember 2020 ging es im neu ausgewiesenen Naturschutzgebiet "Heinsener Klippen, Graupenburg" auf. Zuständige untere Naturschutzbehörde war der Landkreis Holzminden.

Beschreibung
Das ehemalige Naturschutzgebiet liegt südwestlich des Beverner Ortsteils Lütgenade innerhalb des Naturparks Solling-Vogler. Es stellte einen Bereich naturnaher Laubwälder auf einem Höhenzug aus Muschelkalk unter Schutz. Das Gebiet wird von Buchenwäldern geprägt (Waldmeister-Buchenwald und Orchideen-Kalkbuchenwald). Daneben sind insbesondere im Bereich des Schiffberges im nordöstlichen Bereich des ehemaligen Naturschutzgebietes Reste früher als Mittelwald genutzter Eichen-Hainbuchenwälder zu finden.

Die Wälder verfügen über einen hohen Anteil an Alt- und Totholz sowie eine artenreiche Gehölz- und Krautvegetation. Die Waldmäntel und -säume sind vielfältig strukturiert.

Ehemaliges Naturschutzgebiet im Landkreis Holzminden
Waldgebiet in Niedersachsen
Waldschutzgebiet in Niedersachsen
Bevern (Landkreis Holzminden)
Waldgebiet in Europa
Schutzgebiet (Umwelt- und Naturschutz) in Europa

Graupenburg