Das Messelager Köln war ein von 1939 bis 1945 bestehender Lagerkomplex auf dem Gelände der Kölner Messe im rechtsrheinischen Kölner Stadtteil Deutz. Dazu gehörte ein Außenlager des KZ Buchenwald, das als SS-Baubrigade III von September 1942 bis Mai 1944 dort untergebracht war. Die Häftlinge wurden zu Aufräumungsarbeiten, zur Trümmerbeseitigung und Bergung von Leichen nach Bombenangriffen sowie zur Blindgängerbeseitigung in Bombensprengkommandos gezwungen. Weiterhin gab es auf dem Gelände ein Kriegsgefangenenlager, ein Polizeihilfsgefängnis (Arbeitserziehungslager) der Gestapo sowie Lager für zivile Zwangsarbeiter. Die Messe diente auch als Sammellager für die Deportation der jüdischen Bevölkerung und der Sinti und Roma ("Zigeuner").

Vorgeschichte
Unmittelbar nach Beginn des Zweiten Weltkriegs beschlagnahmte die Wehrmacht große Bereiche des Kölner Messegeländes. Kurz nach Kriegsbeginn wurden erste Kriegsgefangene – rund 1000 Polen – in der Osthalle interniert; nach der Kapitulation Frankreichs im Sommer 1940 folgten französische Gefangene, nach dem deutschen Überfall auf die Sowjetunion sowjetische Kriegsgefangene. Alle Häftlinge wurden als Zwangsarbeiter eingesetzt, in der Landwirtschaft, im Bau und anderen Bereichen.

1940 diente das Gelände der Messe vom 16. bis 21. Mai im Rahmen der sogenannten Mai-Deportation als regionales Sammellager für rund 1000 Sinti und Roma unter anderem aus Köln, Herne, Wuppertal, Wanne-Eickel, Aachen, Koblenz, Gelsenkirchen, Krefeld, Düsseldorf und Duisburg. In der Messe wurden sie, nach Städten getrennt, auf viereckige, mit Stroh gefüllte Viehboxen verteilt. Das vom Roten Kreuz ausgeteilte Essen war spärlich, die Säuglinge bekamen keine Milch. Die Rassenhygienische Forschungsstelle überprüfte noch einmal die Begutachtung der Verhafteten, und in der Folge wurde eine geringe Anzahl der Verhafteten von der Deportation ausgenommen. Die Selektionen leitete Josef Ochs von der Kriminalpolizei. Anschließend ging die Deportation unter SS-Bewachung mit der Reichsbahn in das Generalgouvernement Polen. Dort wurden sie in verschiedene Lager oder Zwangsarbeitskolonnen eingewiesen, später auch in Ghettos. Man schätzt, dass mehr als die Hälfte von ihnen dort ums Leben kamen.

Auch bei der Deportation der Kölner Juden ab 1941 wurden die Messehallen genutzt (siehe: Artikel Jüdische Geschichte in Köln).

1942 wurde der Messebetrieb auf dem Gelände, der ohnehin stark eingeschränkt gewesen war, gänzlich eingestellt.

Außenlager des KZ Buchenwald
Nachdem in der Nacht vom 30. auf den 31. Mai 1942 englische Bomber den bisher schwersten Angriff auf Köln geflogen waren, wurde aus Sicht der NS-Behörden ein größerer Einsatz von Häftlingen für Aufräum- und Wiederherstellungsarbeiten wie auch zum Bombenräumen notwendig. Reichsführer SS Heinrich Himmler ordnete an, dass zu diesem Zwecke KZ-Häftlinge eingesetzt werden sollten, die bis dahin vorrangig in Betrieben in der Nähe ihrer Lager gearbeitet hatten. Köln war die erste Stadt, in die eine solche SS-Baubrigade geschickt wurde, nachdem sich die Stadt mit Nachdruck dafür eingesetzt hatte; sie musste für die Arbeiter Lohnkosten an die SS zahlen. Diese SS-Baubrigade III bestand aus rund 1000 Häftlingen aus dem KZ Buchenwald, von denen 300 vorgeschickt wurden, um die Kongresshalle für die Unterbringung der Arbeiter vorzubereiten; die Zahl der untergebrachten Gefangenen schwankte in den kommenden Jahren aufgrund von Krankheit oder Tod. Insgesamt geht man von einer Gesamtzahl von 6000 Menschen aus, die die SS-Baubrigade III in Köln durchlaufen haben.

Im März 1944 wurden 500 Häftlinge aus Köln nach Nordfrankreich zur neu eingerichteten Baubrigade V verlegt, um dort an der Westfront Stellungsanlagen für die Rakete A 4 zu bauen. Die in Köln zurückgebliebenen Männer wurden im Mai desselben Jahres nach Wieda im Harz transportiert, um dort Schienenwege für die geplante unterirdische Raketenproduktion im KZ Mittelbau-Dora anzulegen. Im April 1945 wurden die Häftlinge von der SS auf einen Todesmarsch getrieben. Unter den Opfern des Massakers in Gardelegen waren auch Häftlinge der SS-Baubrigade III.

Nach dem Abzug der SS-Baubrigade III kamen drei weitere KZ-Außenlager aus Buchenwald nach Köln: das KZ-Außenlager Köln-Stadt, das KZ-Außenlager Köln-Westwaggon und das KZ-Außenlager Köln-Ford.

KZ-Häftlinge
Unter den Häftlingen waren rund 20 Nationalitäten vertreten, darunter 80 Prozent Ausländer, hauptsächlich Sowjetbürger oder Polen. Die Häftlinge wurden von den Nationalsozialisten in verschiedene Häftlingskategorien aufgeteilt, wie "Politische", "Berufsverbrecher" oder "Homosexuelle", "Juden" oder "Zigeuner".

Häftlinge aus dem KZ Buchenwald bemühten sich darum, in ein Außenlager wie das in Köln verlegt zu werden. "Mit der Verlegung verbanden sich jedoch die Hoffnungen, auf weniger Brutalität, bessere Verpflegung und Kontaktmöglichkeiten nach außen zu treffen und vielleicht seine Flucht organisieren zu können." In der Tat gelang einigen Männern die Flucht, so etwa im Jahre 1944 insgesamt 157 Häftlingen. Häftlinge hingegen, die wegen schlechter Gesundheit in Köln nicht mehr ihre Leistung erbringen konnten, wurden nach Buchenwald zurückgeschickt. Die Drohung, ins Hauptlager zurückgeschickt zu werden, wurde auch zur Disziplinierung genutzt.

Doch die Gefangenen waren indes nicht bereit, sich widerstandslos in ihr Schicksal zu fügen. Es gab eine illegale Lagerleitung, die mit Häftlingen im Hauptlager in Buchenwald Nachrichten austauschte und sich über die allgemeine Kriegssituation anhand von gefundenen Flugblättern oder Zeitungen informierte. Für bedrohte Häftlinge wurde mithilfe von Außenkontakten die Flucht organisiert. Die Häftlinge schlossen sich zudem in Kameradschaftsgruppen zusammen, um sich gegenseitig zu unterstützen.

Mindestens 33 Häftlinge starben in den Sprengkommandos, mindestens 16 wurden auf der Flucht erschossen und mindestens 122 starben wegen der katastrophalen Lebensbedingungen oder fielen Verbrechen im Lager zum Opfer. Rund 460 Menschen wurden nach Buchenwald zurückgeschickt, wo viele von ihnen umkamen.

Gestapo-Häftlinge
Seit September 1942 gab es im Bereich des heutigen "Tanzbrunnens" ein Barackenlager, das von Polizei und Gestapo als "Polizeihilfsgefängnis" (Arbeitserziehungslager) genutzt wurde. Hier wurden Frauen und Männer in Baracken gefangen gehalten, um sie zum Verhör ins EL-DE-Haus zu bringen, der Justiz vorzuführen, in ein Konzentrationslager zu deportieren oder nach einer Haftzeit von einigen Wochen wieder an ihre Arbeitsstätte zu entlassen. Ab April 1943 wurden Gestapohäftlinge auch in der SS-Baubrigade III untergebracht. Im Durchschnitt waren die Baracken mit rund 400 Personen belegt, wobei es sich überwiegend um ausländische Zwangsarbeitskräfte handelte.

Nach dem gescheiterten Attentat vom 20. Juli 1944 auf Adolf Hitler wurden reichsweite Verhaftungen durchgeführt, die als Aktion Gitter bezeichnet werden. Bekannte Politiker demokratischer Parteien, die im Zuge dieser Aktion verhaftet und in den Gestapo-Bereich des Messelagers Köln gebracht wurden, waren unter anderen der ehemalige Kölner Oberbürgermeister Konrad Adenauer, der den Bau des Messegeländes in den 1920er Jahren initiiert hatte, die ehemaligen Zentrumspolitiker Josef Baumhoff, Thomas Eßer, Otto Gerig, Joseph Roth, Peter Schlack sowie der KPD-Politiker Peter Paffenholz.

SS-Lagerführung und Wachmannschaft
Kommandant des KZ-Außenlagers war bis Mai 1944 Karl-Wilhelm Völkner aus Quedlinburg, der zuvor dem SS-Wachbataillon in Buchenwald angehört hatte. Nach späteren Aussagen von Häftlingen sei er ein "überaus korrekter Mensch" gewesen, der den SS-Männern das Schlagen der Häftlinge verboten habe, aber andererseits von ausgesprochener Hab- und Besitzgier gewesen sei. Es habe in Völkners wirtschaftlichem Interesse gelegen, dass die Häftlinge gut ernährt gewesen seien und keinen geschundenen Eindruck gemacht hätten. Auch ließ er die Gefangenen für sich stehlen und bereicherte sich an jüdischem Eigentum.

Die Wachmannschaft der SS bestand aus vergleichsweise wenig Männern, zwischen 30 und 40, was möglich war, weil das Messegelände abgesperrt war und nur einen einzigen Zugang hatte. Die SS-Leute wurden von Polizeireservisten und Wehrmachtposten unterstützt. Einige von ihnen misshandelten die Häftlinge brutal, schlugen und traten sie ohne Grund. Auch die Kapos, die ihre Mithäftlinge beaufsichtigen mussten, waren zum Teil für ihre Brutalität berüchtigt; einer von ihnen, der nach Zeugenaussagen mehrere Mithäftlinge tötete, wurde Blut-Müller genannt. Er wurde am 2. Dezember 1942 nachts im Keller erhängt; es ist unbekannt, von wem. 1943 erreichte es die illegale Lagerleitung, dass die brutalsten Kapos gegen eigene Leute ausgewechselt wurden; anschließend besserten sich die Bedingungen im Lager erheblich.

Die relativ kleine Wachmannschaft des Lagers war indes zahlenmäßig nicht in der Lage, die Häftlinge bei ihren Arbeiten – in kleinen Gruppen von bis zu acht Männern – vor Ort zu bewachen. Dazu wurden Polizeihilfskräfte herangezogen, die wehruntauglich waren. Die Häftlinge berichteten, "dass die Brutalität der Bewacher parallel zu dem für das Deutsche Reich immer schlechteren Kriegsverlauf und der zunehmenden Zerstörung der Stadt Köln durch Bombenangriffe abnahm".

Rolle der Stadt Köln und der Bevölkerung
Nach 1945 wurde die These bemüht, die SS habe der Stadt Köln den Arbeitseinsatz von KZ-Häftlingen "regelrecht aufgedrängt", was sich als unzutreffend erwies: "Vielmehr hat die Stadt Köln eine aktive Rolle bei der Errichtung der Baubrigade III gespielt." Erfolgreich waren die Bemühungen der Stadt um diese begehrten billigen Arbeitskräfte durch die gute Vernetzung von Gauleiter Josef Grohé und Oberbürgermeister Robert Brandes im NS-Staat.

Die Kölner Bevölkerung wusste um die Existenz des Lagers, gehörten die KZ-Häftlinge in ihrer erkennbaren KZ-Häftlingskleidung doch zum täglichen Erscheinungsbild, da sie in den Straßen sowie in vielen Unternehmen arbeiteten. Das Lager selbst lag gegenüber der Innenstadt unübersehbar auf der anderen Rheinseite, und so mancher Kölner war vor Ort gewesen, da auf dem Gelände auch jüdisches Eigentum versteigert wurde, das die Deportierten in ihren Wohnungen hatten zurücklassen müssen oder das als Raubgut aus den besetzten Niederlanden in Schiffen herangefahren und in der Messe ausgeladen wurde. Und es gab Kölner, die den Häftlingen ihr Leben verdankten, da diese sie nach Bombenangriffen unter den Trümmern von Häusern gefunden und gerettet hatten. Andererseits gab es Menschen, die den Häftlingen heimlich Lebensmittel zusteckten. Ehemalige Gefangene berichteten später, dass Bewohner von Häusern, an denen sie arbeiteten, es zwar nicht wagten, mit ihnen zu sprechen, aber fast täglich Essen vor die Haustür stellten. Ohne diese zusätzliche Nahrung hätten sie die Zeit im Messelager nicht überlebt.

Nach Kriegsende
Im Dezember 1947 wurde der ehemalige Lagerleiter Karl Völkner wegen seiner Zugehörigkeit zur SS zu einer Geldstrafe von 9000 Mark verurteilt, der Lagerarzt Erich Möllenhoff im Februar 1948 zu einer Geldstrafe von 4000 Mark. Bis Mitte der 1960er Jahre war das Messelager Köln kein Gegenstand weiterer staatsanwaltlicher Ermittlungen. Erst 1966 begann die Zentrale Stelle der Landesjustizverwaltungen zur Aufklärung nationalsozialistischer Verbrechen in Ludwigsburg mit systematischen Ermittlungen gegen Völkner, auch wegen Mordes, die sich jedoch als äußerst schwierig erwiesen, da es nur wenige gerichtsverwertbare Aussagen von ehemaligen Häftlingen gab. Im Januar 1975 wurde das Verfahren gegen Völkner eingestellt.

Erinnerung

Viele Jahre war die Tatsache, dass das Messelager neben dem EL-DE-Haus ein zentraler Ort der Unterdrückung durch die NS-Diktatur in Köln gewesen war, in der Stadt nahezu vergessen. In einer Festschrift zum 25-jährigen Bestehen der Messe im Jahre 1949 wurde dieses Kapitel verschwiegen. Seit 1981 erinnert eine Gedenktafel am Eingang des Messeturms an die Existenz des Lagers. In den folgenden Jahren bildeten sich in Köln Initiativen, die sich die Erforschung der Vorgänge um das Lager sowie deren Bekanntmachung zur Aufgabe machten. Die Projektgruppe Messelager machte mit einem Symposium im Jahr 1989, zu dem erstmals auch Überlebende der verschiedenen Lager aus der Sowjetunion, Polen, Frankreich, Belgien und den Niederlanden eingeladen waren, das Messelager einer breiteren Kölner Öffentlichkeit bekannt. Die Tatsache, dass die Stadt Köln selbst 1942 bis 1944 ein KZ-Außenlager von Buchenwald betrieben hatte, war ein entscheidendes Argument für das seit 1990 bis heute von der Stadt Köln durchgeführte und der Projektgruppe Messelager begleitete Besuchsprogramm für ehemalige KZ-Häftlinge, Kriegsgefangene sowie Zwangsarbeiter. 1993 weihte Oberbürgermeister Norbert Burger am Deutzer Rheinufer ein Mahnmal für die Menschen ein, die im Messelager gefangen gehalten oder über das Messelager deportiert worden waren. 1996 erschien das Buch Messelager Köln, das die Geschichte des Lagers ausführlich darstellt.

Diese Inschrift erinnert auf einer Gedenktafel an der dem Rhein zugewandten Seite der Rheinhallen:

50 Jahre nach der Verschleppung der Kölner Sinti und Roma zog der Künstler Gunter Demnig im Jahre 1990 eine 16 Kilometer lange Farblinie – die Spur der Erinnerung – von ihrem ehemaligen Wohnplatz zum Deutzer Bahnhof. Die originale Linie ist nicht mehr erhalten, an markanten Punkten der Strecke sind aber kurze Abschnitte aus Bronze in den Boden eingelassen. An einer Bahnunterführung an der Venloer Straße, in Nähe des Schwarz-Weiß-Platzes in Köln-Bickendorf, wurde eine Gedenktafel angebracht.

Literatur
 Karola Fings: Messelager Köln. Ein KZ-Außenlager im Zentrum der Stadt. (= Schriften des NS-Dokumentationszentrums der Stadt Köln. Band 3). Emons, Köln 1996, ISBN 392449178X.

Weblinks
 Jochen Arntz, Florian Hassel: Das Lager mitten in der Stadt. In: Die Zeit, Nr. 23/1989, 2. Juni 1989.

Einzelnachweise

Außenlager des KZ Buchenwald
Deutz (Köln)
Köln im Nationalsozialismus

Messelager Köln


ගෘහස්ත බැටළුවන්ගේ ඉතිහාසය ක්‍රිස්තු පූර්ව 11000 සහ 9000 කාලයට දිව යන අතර වන මෆ්ලන් නම් වල් බැටළු විශේෂය හීලෑ කිරීම පෞරාණික මෙසපොතේමියාව තෙක් දිව යයි. මිනිසා විසින් හික්මවන ලද පළමු සත්ව කොට්ඨාශයන්ගෙන් එකක් බැටළුවන් වනවාක් මෙන්ම ඉරානියානු සැටර්ඩේ වකවානුවෙහි ද බැටළු පාලනය පැවතින. මොවුන් මූලිකවම ඇති කරන ලද්දේ මාංශ, කිරි සහ සම් ලබා ගනු පිණිසයි. ලොම් සහිත බැටළුවන් බිහි කිරීම ඇරඹුණේ ක්‍රිස්තු පූර්ව 6000 න් පසුවයි. පර්සියානු සංස්කෘතිය බැටළු ලෝම වෙළඳාම  මත රඳා පැවතුණු අතර අප්‍රිකාවෙන් සහ යුරෝපයෙන් ඒවා ආනයනය කෙරිණි.

රෝමානුවන් ඔවුනගේ බැටළුවන් එංගලන්තයට රැගෙන ගොස් එහි මහා පරිමාණ ලොම් කර්මාන්තයක් ඇති කළහ. මින් කෙටි කලකට පසුව ස්පාඤ්ඤය සහ එංගලන්තය ලොව බැටළුවන් ඇතිකරන රටවල් අතුරෙන් ප්‍රමුඛයන් බවට පත් විය. ස්පාඤ්ඤය වටිනා ලොම් සඳහා ප්‍රසිද්ධ මරිනෝ බැටළුවන් බෝ කළ අතර මෙම බැටළු පට්ටි ධනවතුන් විසින් පාලනය කළේ සිය රට පුරා ව්‍යාප්ත වන අයුරිනි. මෙම සතුන් හට නිදහසේ සැරිසරමින් තණ උළා කෑමට අවකාශ සලසන ලද අතරතුර එයට බාධා පැමිණ වූ ගොවි ජනතාව, පුද්ගලික විනිශ්චය සභා වෙත කැඳවන ලදී.

පූර්වජ වන ජීවීන්

බැටළුවන්ගේ හා ඔවුන්ගේ ආදිතමයන්ගේ වංශානුක්‍රමය නිශ්චිතවම පැහැදිලි නොමැත. වඩාත්ම සුලභ කල්පිතය නම් ඔවිස් ආරීස්, මෆ්ලන් විශේෂයේ ඒසියේටික් (O. orientalis) ගෙන් පැවත එන බවය. පැරණි මූලලේඛන වල ඔවුන් ආදිතමයන් ලෙස දැක්වෙතත් යුරෝපීය මෆ්ලන් (O. musimon) යනු එකල ගෘහස්තව පැවත, වන බැටළුවන්(ෆෙරල්) බවට පත් වූ විශේෂයක් විය හැකි බව ද යෝජනා විය. ස්කොට්ලන්තයේ කාස්ල්මිල්ක් මූරිට් වැනි බැටළු වර්ග කිහිපයක් යුරෝපීය වන යුරෝපීය මෆ්ලන් සතුන් දෙමුහුම් අභිජනනයෙන් ඇති කරන ලදී.

කලෙකදී යූරියල්  (O. vignei), ගෘහස්ත බැටළුවන්ගේ ආදිතමයා ලෙස සැලකීමට පාදක වූයේ ඔවුන් පර්සියානු පෙදෙස්වල නිදැල්ලේ සැරිසරන අතරතුර  මෆ්ලන් සතුන් සමග අන්තර්-අභිජනනය කිරීමයි. නමුත් අර්ගාලි (O. ammon), සහ හිම බැටළුවන් (O. nivicola) සතු වර්ණදේහ සංඛ්‍යාව ඔවිස් විශේෂයෙන් වෙනස් වන බැවින් ඔවුන් අතර ඍජු සම්බන්දතාවයක් අපේක්ෂා කළ නොහැකි අතර සිදු කළ වංශ-ප්‍රවේණික අධ්‍යයනයකින් යූරියල් ආදිතමයන් පිලිබඳ සාධක ද නොපෙන්වීය. යුරෝපීය සහ ආසියානු වංශ ඔස්සේ සිදු කළ වැඩිදුර පරියේෂණ පෙන්නුම් කළේ දෙපාර්ශ්වය අතර සැලකිය යුතු ජානමය වෙනස්කම් පවතින බවයි. මෙම සංසිද්ධිය සඳහා මූලික උපග්‍රහණ දෙකක් ඉදිරිපත් විය. පළමුවැන්න නම් දැනට හඳුනා නොගත් හෝ වන බැටළුවන් උප විශේෂයකින් ගෘහස්ත බැටළුවන් පැවත එන බවයි. දෙවැන්න, මෙම ප්‍රභේදනයට හේතුව අනෙකුත් පශු සම්පත් මෙන්ම වන මෆ්ලන් විශේෂයන් වනාන්තර වලින් සත්ත්ව ගොවිපොළවල් සඳහා අල්ලා ගැනීම මගින් පැහැදිලි කළ හැකි බවයි.

ලෝම ඉවත් කරගැනීමට භාවිත කරන ක්‍රමෝපායයන් ආදිතම බැටළුවන් හා නූතනයේ දක්නට ලැබෙන බැටළු වංශ අතර පවතින ප්‍රධාන වෙනසකි. පුරාතන බැටළුවන්ගේ ලොම් ඉවත් කළ යුත්තේ "රූයින්ග්" ක්‍රමවේදයට අනුව ගොවි දෑතිනි. ඔවුන්ගේ කෙම්ප්ස් යනුවෙන් හැඳින්වෙන කෙඳි, මෘදු ලොම් ස්තරයට වඩා දිගු වීම එයට හේතුවයි. එසේම ක්ෂේත්‍රයෙහි ඇද හැලෙන බැටළු ලොම් ද එකතු කර භාවිත කරන ලදී. මෙම ගති ලක්ෂණය අදටත් සෝයි සහ ශේට්ලන්ඩ් ග්‍රාම්‍ය විශේෂ කිහිපයකම දක්නට ලැබේ. වෙනත් කෙටි වලිගය සහිත උතුරු  යුරෝපයීය වංශ මෙන්ම සෝයි විශේෂයට ද ලොම් ඉවත් කළ නොහැකි බව (ඍජුව), ප්‍රමාණයෙන් කුරු වීම, ලිංගිකතා දෙකටම අං පිහිටීම යන ලක්ෂණ පොදු අතර ආදිතම බැටළුවන් හා සමීප සම්බන්දතාවයක් ද පෙන්වයි. මුල්කාලීනව පෙහෙකම් සහ ලොම් කැටීම නිවැසියන්ගේ අත්කම් වූ නමුත් කර්මාන්තයක් නොවුණි. බැබිලෝනියානුවන්, සුමේරියනුවන් සහ පර්සියානුවන් බැටළුවන් මත මුළුමනින්ම යැපුනෝය. ඇඟලුම් සඳහා ප්‍රථමයෙන් කොමු පිළි (ලිනන්) යොදා ගැනුණ ද එකල පවා ලොම් සඳහා ඉහල වටිනාකමක් නියම විය. ලොම් පිණිස සතුන් ඇතිකිරීම ලොව පුරාතන කර්මාන්ත වලින් එකක් වන අතර, භාණ්ඩ හුවමාරු වෙළඳාමේදී බැටළු සමූහ ප්‍රධාන හුවමාරු මාධ්‍යයක් විය. බයිබලයෙහි විශාල බැටළු සමූහ පිලිබඳ සඳහන් වනවාක් මෙන්ම ඊශ්‍රායල රජුගේ යටත්වාසීන් සිය බැටළු සමූහ ගණන අනුව බදු ගෙවූ බව ද සඳහන් වේ.

ආසියාව තුළ

හීලෑ කිරීම
බැටළුවන් යනු මිනිසුන් විසින් හීලෑ කරන ලද ප්‍රථම සත්ව කොට්ඨාශයකි; එය අවුරුදු 11000 කට පෙර මෙසපොතේමියාවේදී සිදු වූ බව සැලකේ. ඔවුනගේ වනගත නෑදෑයින් සතු සාපේක්ෂව අඩු ආක්‍රමණශීලී බව, කළමනාකරණය කරගත හැකි ප්‍රමාණය, ඉක්මන් ලිංගික පරිණතිය, සමාජශීලී ස්වභාවය, ඉහළ ප්‍රජනන ශීඝ්‍රතාව වැනි ගති ලක්ෂණ ඔවුන් විශේෂයෙන්ම හීලෑ කිරීම සඳහා සුදුසු වීමට හේතු විය. වත්මනෙහි ඔවිස් ආරීස් මුළුමනින්ම හීලෑ සතෙකු වන අතර ඔවුනගේ සෞඛ්‍යය සහ දිවිපැවැත්ම නොමඳව මිනිසා මත රඳා පවතී. ෆෙරල් බැටළුවන්, ෆෙරල් අශ්වයින්, එළුවන්, ඌරන් හෝ සුනඛයන් වැනි පරිමාණයකින් දක්නට නොලැබුණ ද විශාල විලෝපිකයන් හීන ප්‍රදේශවල මොවුන් දක්නට හැකි අතර ඔවුන් වෙනමම විශේෂයයක් ලෙස ද වෙන් කර දැක්විය හැකිය.

ද්විතීයික නිෂ්පාදන සඳහා බැටළුවන් ඇති කිරීම නිරිතදිග ආසියාවෙන් හෝ බටහිර යුරෝපයෙන් ඇරඹුණි. මුල් කාලයේදී බැටළුවන් මස්, කිරි සහ සම් පිණිස පමණක් තබා ගැනුණි. ඉරානයෙන් සොයාගැනුණු සැටර්ඩේ පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක කියාපාන්නේ ලොම් සහිත බැටළුවන් තෝරා ගැනීම ඇරඹෙන්නට ඇත්තේ ක්‍රිස්තු පූර්ව 6000  දී පමණ බව සහ ඉන් අවුරුදු 2000 කට 3000 කට පසු පැරණිතම ලොම් රෙදි පිළි නිර්මාණය වන්නට ඇති බවයි. මීට පෙරාතුව බැටළුවෙකු මස් පිණිස මැරීමේ දී ලැබෙන සම පදම් කොට කබායක් ලෙස පළඳින්නට ඇත. පරියේෂකයන් විශ්වාස කරන අන්දමට මෙවන් පැළඳුම් 70°F( 21°C) මධ්‍යයනය උෂ්ණත්වයක් පවතින ෆර්ටයිල් ක්‍රෙසන්ට් වැනි ප්‍රදේශ වලටත් වඩා අඩු උෂ්ණත්වයන් පවතින ප්‍රදේශවල ජීවත් වීමට මිනිසාට රුකුල් දෙන්නට ඇත.  ක්ටහොයික් හි දී  සොයා ගනු ලැබූ බැටළු චාර්වක දත් කැබලි  සහ අස්ථි කියාපාන්නේ එවක ගෘහස්ත බැටළු ගහණයක් පැවති බවයි. ලෝකඩ යුගයට අයත් එම කාල වකවානුවෙහි බැටළු වංශ, සියලු නූතන ගති ලක්ෂණ වලින් යුක්තව බටහිර ආසියාව පුරා විසිරී පැතිරී පැවතින.

ක්‍රිස්තු පූර්ව 6000 දී පුරාතන ජීට්න් වාසීන් බැටළුවන් සහ එළුවන් ඔවුනගේ ප්‍රධාන පශු සම්පත ලෙස සැළකූහ. සංචාරක පශු කර්මාන්තයක් පැවති බව පුරාවිද්‍යාත්මක කැණීම් බිම් වල හඳුනාගැනීම් රාශියකින් එනම් බැටළු හා එළු අස්ථීන්, ධාන්‍ය සහ ධාන්‍ය සැකසුම් උපකරණ වල දුලබතාවය, විශේෂිත ආවේණික ගති ලක්ෂණ පෙන්වන ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයක සාධක මඳ බැවින්, කලාපයේ කෘෂිකාර්මික ප්‍රදේශවලින් බැහැරව පිහිටීමෙන් සහ නූතන සංචාරක එඬේරවරුන්ගේ මානව-වංශ ලේඛයන්ගෙන්  තහවුරු වේ.

අධ්‍යතනය

මැද පෙරදිග
සවුදි අරාබිය (3% ට අඩු ප්‍රතිශතයක්), ඉරානය (4%) සහ ඇෆ්ගනිස්ථානය (උපරිම වශයෙන් 10% ක්) වැනි රටවල් වල අති සුළුතරය සංචාරක එඬේරවරුන් සහ අර්ධ සංචාරක එඬේරවරුන් වාසය කරන අතර ඔවුනගේ සතත අවපාතයක් දක්නට ලැබේ.

ඉන්දියාව
ඉන්දියානු දේසි බැටළු වංශයේ ගුණාත්මක බව 'ඉහල නැංවීමට' මෙරිනෝ සහ අනෙකුත් ඉහළ තත්ත්වයේ බැටළුවන් සමගින් අන්තර්-අභිජනන ක්‍රියාවලි දියත් වන්නේ ලොම් වල සහ මස් වල ගුණත්වය වැඩි දියුණු කිරීමේ අරමුණෙනි.

චීනය සහ මොන්ගෝලියාව
බැටළුවන් චීනයෙහි කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදිතයේ වැදගත් අංගයක් නොවන්නේ චීනය සතුව බැටළුවන් සඳහා විශාල විවෘත තණබිම් දුලබ බැවිනි. එවන් භූමිභාග පවතින නිරිතදිග පළාත්වල බැටළු ගහණය සුලබයි. ළාන් නමින් හැඳින්වෙන ස්වදේශික බැටළු වංශයක් චීනය සතුව පැවතුනත් රජයේ ප්‍රවර්ධන කටයුතු මධ්‍යයේ වුව ද 1985 වසරේ සිට එම සතුන්ගේ ගහන අවපාතයක් දක්නට ලැබේ.

ජපානය
වර්ෂ 1800 සිට ජපන් රජය සිය ගොවි ජනතාව බැටළුවන් ඇති කිරීමට යොමු කරන ලදී. එවන් බැටළු අභිජනන ව්‍යාපෘති මගින් Yorkshire, Berkshire,  ස්පාඤ්ඤ merino, චීන/මොන්ගෝලියානු බැටළු විශේෂ රජයේ ද සහන මත ආනයනය කෙරුණු  නමුත් ගොවීන් සතුව බැටළු පාලනය පිළිබඳව පැවති අල්ප දැනුම ශහ රජය විසින් ගොවීන් හට නිසි තොරතුරු ලබා නොදීම නිසා එය අසාර්ථක වූයේ 1888 වසරේදී ව්‍යාපෘතියට නැවතීමේ තිත තබමිනි.

අප්‍රිකාව තුළ
බටහිර ආසියාවේදී හීලෑ කිරීමෙන් පසු නොබෝ කලකින්ම බැටළුවෝ අප්‍රිකා මහාද්වීපයට ඇතුළු වූහ. වරෙක ඉතිහාසඥයන්ගෙන් සුළු පිරිසක් Ovis aries හි මූලාරම්භය පිළිබඳව අප්‍රිකානු න්‍යායය ලෙස නම් දැරූ විවාදාත්මක මතයක් ඉදිරිපත්  කරන ලදී. එම න්‍යායය මූලිකවම ශිලා කලා වලින් පහදා දුන් කරුණු මත සහ අස්තිවේදයේ එන බාබේරියානු  බැටළුවන් පිලිබඳ සාක්ෂි මත පදනම් විණි. පළමු බැටළුවන් සිනායි හරහා උතුරු අප්‍රිකාවට ඇතුළු වූ අතර වසර 7000 කට 8000 කට පෙර  පුරාණ ඊජිප්තු සමාජයෙහි ද උන් දක්නට ලැබුණි. අප්‍රිකානු ගොවිතැන ප්‍රධාන වශයෙන් බැටළුවන් මත සෑමවිටම යැපුණාක් මෙන්ම  වත්මනෙහි සැලකිය යුතු බැටළු ගහණයකින් (මිලියන 28.8 ක්) යුතු එකම රට දකුණු අප්‍රිකාවයි.

ඉතියෝපියාවෙහි ලන්ද්‍රාස් වර්ගයේ බැටළුවන්ගේ වෙනස්කම් කිහිපයකි. වල්ගයේ හැඩය සහ ලොම් වර්ගය වැනි සාධක අනුව බැටළුවන් වර්ගීකරණය කිරීමට ප්‍රයත්නයක් දැරූ අතර එච්. එප්ස්ටයින් විසින් මෙම කරුණු දෙක මත පමණක් පදනම්ව බැටළුවන් වර්ග 14 කට බෙදා දැක්වීමට උත්සාහ කළේය. නමුත් 2002 දී කළ ජානමය විශ්ලේෂණයකින් තවදුරටත් පැහැදිලි වූයේ කෙටි-මහත වල්ග සහිත, දිගු-මහත වල්ග සහිත, මහත-වල්ග කොට සහිත සහ සිහින්-වල්ග සහිත යන විශේෂිත ප්‍රභේද සතර පමණක් දැකගත හැකි බවයි.

යුරෝපය තුළ

බැටළු පාලනය යුරෝපය පුරා ශීඝ්‍රයෙන් පැතිර ගියේය. කැණීම් අනාවරණය කරන පරිදි ක්‍රිස්තු පූර්ව 6000 දී පමණ පූර්ව ඉතිහාසයේ නියෝලිතික යුගයේ දී කාසල්නෝවියානු වැසියන් දකුණු ප්‍රංශයේ  ෂටර්නොෆ්-ලේ-මාර්ටිගේස් හි (වත්මනෙහි මාර්සේල් පෙදෙසට නුදුරුව)  වාසය කරමින් යුරෝපයේ ප්‍රථම ගෘහස්ත බැටළු පාලනය ආරම්භ කරන ලදී. පුරාණ ග්‍රීක ශිෂ්ටාචාරයේ ආරම්භයේ පටන් ප්‍රායෝගිකව මූලික පශු සම්පත ලෙස බැටළුවන් සලකන ලද අතර තනි තනි බැටළුවන් නම් කළ බව පවා සඳහන්  වේ. කෙටි වල්ගයක් හා බහුවිධ වර්ණයන්ගෙන් යුතු ලෝම සහිත අදටත් දක්නට ලැබෙන ස්කැඩිනේවියානු බැටළුවන් වර්ගයක් එකල විය.. පසුව රෝම අධිරාජ්‍යය බැටළුවන් මහා පරිමාණයෙන් ඇති කරන ලද්දේ යුරෝපය පුරා බැටළුවන් ගහණය ව්‍යාප්ත කළ ප්‍රධාන කාරකක් ලෙසිනි. ප්ලිනි දි එල්ඩර් ඔහුගේ ස්වභාව ඉතිහාසයෙහි (නැචුරාලිස් හිස්ටෝරියා) බැටළුවන් සහ ලොම් පිළිබඳව මෙසේ ද සඳහන් කරයි. "දෙවියන් වහන්සේ පවා පහදවන, අපට ලෝම පරිභෝජනයට ඉඩ හසර ලබා දෙන බැටළුවනි, අපි ඔබට ණය ගැති සහ  ස්තුතිවන්ත වෙමු." යනුවෙන් හෙතම ප්‍රකාශ කරන්නේ පුරාතන බැටළු විශේෂ වල තොරතුරු සහ ලොම් වර්ණ, දිග සහ ලක්ෂණ ආදිය ද ගෙන හැර දක්වමිනි. රෝමානුවන් ඔවුනගේ බැටළුවන් පොරෝනා (නූතනයේ නයිලෝන්) වලින් වැසීමෙන් බැටළුවන්ගේ පිරිසිදුකම සහ ලොමවල ප්‍රභාව වර්ධනය කර ගැනීමේ පුරෝගාමීන් වූහ.

ක්‍රිස්තු වර්ෂ 50 දී රෝමානුවන් බ්‍රිතාන්‍ය දූපත්වල පදිංචිව සිටි සමයෙහි, එංගලන්තයේ වින්චෙස්ටේර්හි විශාල ලොම් සැකසුම් කම්හලක් පැවති බව කියැවේ. ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1000 වන විට එංගලන්තය සහ ස්පාඤ්ඤය බටහිර ලෝකයේ බැටළු නිෂ්පාදන සම මධ්‍යස්ථාන ලෙස පිළිගැණුනි. ඉස්තරම් ලොම් ලබා දෙන මෙරිනෝ බටලුවන්ගේ මුල් කාලීන ඇති කරන්නන් වූ ස්පාඤ්ඤය ලොම් වෙළඳාමේ ප්‍රමුඛයන් වූයේ විශාල ධනස්කන්ධයක් උපයමිනි. එම ධනය ස්පාඤ්ඤ  පාලකයන් විසින් ආක්‍රමණකරුවන් ලෙස නව ලෝකය කරා යාත්‍රා කිරීමට යොමු කරන ලදී. මෙස්ටා (සම්පූර්ණ පදවි නාමය වූයේ ඔන්රඩෝ කන්සේජෝ ඩි ලා මෙස්ටා, ගෞරවනීය මන්ත්‍රණ සභාවෙහි මෙස්ටා) යනුවෙන් බලවත් පදවියක් ස්පාඤ්ඤයේ ධනවත් වෙළඳුන්ගෙන්, කතෝලික පූජකවරුන්ගෙන් සහ මෙලිනෝ බැටළු සමූහ පාලනය කළ රදළයන්ගෙන් සුසැදි මණ්ඩලයක දක්නට ලැබිණි. 17 වන ශතවර්ෂය වන විට මෙස්ටා සතුව මෙලිනෝ බැටළුවන් මිලියන දෙකක් පමණ විය.

ස්පාඤ්ඤයේ මෙස්ටාහි බැටළුවන් සෘතුමය ගොදුරුබිම් මාරුවක් සිදී කළහ. වසන්ත කාලයේදී, එක්ස්ට්‍රිමඩියුරාහි සහ ඇන්ඩලූසියාහි ශීත තණබිම් (ඉන්වනැඩරෝස්) අතහැර  කැස්ටයිල්හි ග්‍රීෂ්ම තණබිම් (අගොස්ටැඩරෝස්) කරා ගිය උන් සරත් සමයේ දී නැවත පැමිණියහ. ලෝම වලින් ලබා ගත හැකි ලාභාංශ වැඩි කර ගැනීමට රෝම පාලකයන් මෙස්ටා හට පුළුල් බලතල ලබා දුන් අතර ඒවා සාමාන්‍ය ගොවි ජනතාවට වඩාත් හානිදායක විය. විශාල මෙලිනෝ පට්ටි වලට ඔවුනගේ සංක්‍රමණික මාර්ග (කැනඩස්) ඔස්සේ ගමන් කිරීමේ පූර්ණ අයිතිය පැවතුණි. නගර සහ ගම වාසීන් සිය පොදු බිම් වල දී බැටළුවන්ට තණ උළා කෑමට ඉඩදිය යුතු වූ අතර එයට එරෙහි වූ පුද්ගලයින් මෙස්ටා විසින් ඔවුනගේ ශේරිෆ්වරුන් ලවා පුද්ගලික අධිකරණ වෙත කැඳවන ලදී.

රාජකීය අවසරකකින් තොරව වනයෙහි මෙරිනෝ බැටළුවන් සෙවීම පවා එකල දඬුවම් ලැබිය හැකි වරදක් වූ බැවින් 18 වන ශතවර්ෂයේ මැද භාගය වන තෙක්ම බැටළු පාලනයේ ඒකාධිකාරයකට ආසන්න තත්ත්වයක් පැවතුණි. අපනයන නීති ඉවත් කිරීමෙන් පසුව අගනා ලොම් ලබා දෙන බැටළුවන් ලෝකය පුරා බෙදා හැරීම ඇරඹිණි. 1788 දී ලුයිස් XVI රජ සමයේ රැම්බුලේ වෙත කළ අපනයනයෙන් වත්මනෙහි දක්නට ලැබෙන රැම්බුලේ (ප්‍රංශ මෙලිනෝ) වංශය ආරම්භ වීමේ පසුබිම සැකසුණි. නැපෝලියන් යුධ සමයට පසු හා වරෙක ඒකාධිකාරයක්ව පැවති මෙලිනෝ බැටළුවන් ලොව පුරා බෙදී යාමත් සමග ස්පාඤ්ඤය තව දුරටත් ලෝක ආර්ථිකයෙහි විශාල වැදගත්කමක් නිරූපණය නොකළ අතර එහි ලොම් නිෂ්පාදිතය චුරා වැනි සවිමත් රළු ලොම් නිෂ්පාදිත වෙත ප්‍රතිවර්ත්‍ය විය.

ස්පාඤ්ඤයෙහි බැටළු කර්මාන්තය සංක්‍රමණික පට්ටි කළමනාකරණ නිදර්ශකයක් වූයේ එරටට ආවේණික විශාල බැටළු රංචු රට පුරා පැතිරෙමින් පැවතීම නිසාය. එංගලන්තයෙහි භාවිත වූ කළමනාකරණ මාදිලිය මින් බොහෝ සෙයින් වෙනස් වූ නමුත් එරට ආර්ථිකයට මේ හා සමාන බලපෑමක් එල්ල කළේය. 20 වන ශතවර්ෂයේ මුල් භාගය වන තෙක්ම ඔව්ලින්ග් (බැටළුවන් හෝ බැටළු ලෝම අවහරණය) දඬුවම් ලැබිය හැකි වරදක් වූ අතර වත්මනෙහි පවා  හවුස් ඔෆ් ලෝර්ඩ්ස්හි කතානායකවරයා වූල්සැක් යනුවෙන් හඳුන්වන මෙට්ටයක් මත වාඩිවීම සිදු කරයි.

එක්සත් රාජධානියෙහි අධි සංකේන්ද්‍රනයකින් සහ ව්‍යායාමයෙන් තොර බැටළු පාලනය නිසා බැටළුවන් ඔවුන්ගේ නිශ්චිත අභිප්‍රාය සහ ශරීර කොටස් සඳහා අනුගත වූයේ එරටෙහි භූමි ස්කන්ධයට සාපේක්ෂව  විශේෂිත බැටළු වර්ග ඇති වීමට ඉඩ සලසමිනි. ස්පාඤ්ඤයෙන් පැමිණි සුපිරි තත්ත්වයේ නිෂ්පාදන සමග තරඟ කිරීමට මෙම විවිධ බැටළු විශේෂ වලින් නිපදවන ලද නිෂ්පාදන පරාසය ඉවහල් විය. එලිසබෙත් I රාජිණියගේ සමය තුළ රාජාණ්ඩුවේ මූලික බදු ආදායම වූයේ ලොම් වෙළඳාම බැවින් එංගලන්තය ද බැටළු පාලනය ව්‍යාප්ත කිරීමට ප්‍රධාන වශයෙන් දායක වූ රාජ්‍යයක් ලෙස දැක්විය හැකිය.

18 වන ශතවර්ෂයෙහි රොබර්ට් බේක්වෙල්ගේ කාර්යභාරය ගෘහස්ත බැටළුවන්ගේ මෙන්ම පශු සම්පතෙහි ද වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් විය. ඔහුගේ කාලයට පෙර ප්‍රශස්ත ගති ලක්ෂණ සහිත සතුන් අභිජනනය, ඒ සඳහා සතුන් තොආර ගැනීමේ විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේදයකින් තොර සසම්භාවී එකක් විය. බේක්වෙල් වරණාත්මක අභිජනනය (විශේෂයෙන් පෙළපත් අභිජනනය)සඳහා මූලධර්ම ඉදිරිපත් කළේ ඔහුගේ බැටළුවන්, අශ්වයන් ශා ගවයන් කළ පරියේෂණ සහ අත්දැකීම් ද ඇසුරිනි. පසු කාලීනව ග්‍රෙගර් මෙන්ඩල්ගේ සහ චාර්ල්ස් ඩාවින්ගේ කාර්යයන් සඳහා ද හෙතෙම ඉවහල් විය. ඔහුගේ ප්‍රධාන දායකත්වය ලෙස දැක්වෙනුයේ වැදගත් නූතන බැටළු විශේෂ රාශියකටම පදනම් වූ වාරක සන්‍යාසයකින් හා ඉක්මන් පරිණතියකින් යුතු ලෙස්ටර් ලෝන්ග්වූල් නම් බැටළුවන් හඳුන්වා දීමය. වත්මනෙහි එංගලන්තයේ බැටළු කර්මාන්තය විශාල අවපාතයකට ලක්ව ඇති වුවත් උසස් පෙළපත් වලින් පැවත එන බැටළු පට්ටි වෙන්දේසි වලදී  ස්ටර්ලින් පවුම් 100,000 කට පමණ අදටත් මිලදී ගත හැකිය.

ඇමරිකාව තුළ

ආසියානු සහ යුරෝපීය විශේෂයන් වලටත් වඩා ඇමෙරිකාවට ආවේණික ඔවින විශේෂ ගෘහස්ත බැටළුවන්ගේ ජානවලට සමීපතාවයක් දක්වුව ද ඔවුන් හීලෑ කිරීමක් ඇමෙරිකාවෙහි සිදු නොවුණි. ඇමෙරිකාවේ ප්‍රථම ගෘහස්ත බැටළු වර්ගය, 1493 දී ක්‍රිස්තොපර් කොලොම්බස් ගේ දෙවන ආගමනයත් සමග පැමිණි චුරා බැටළු විශේෂය විය හැකිය. අත්ලාන්තික් සාගරය ඔස්සේ හර්නන් කොර්ටෙස් සමග 1519 දී මෙක්සිකෝවෙහි ගොඩ බසින ලදදේ දෙවන බැටළුවන් සමූහයයි. මෙම සතුන් අතුරින් කිසියම් සත්ත්ව හෝ ලෝම අපනයනයන් සිදු නොවූවත් ස්පාඤ්ඤ ජනපදිකයන් සමග මෙක්සිකෝවෙහි හා නිරිතදිග එක්සත් ජනපදයේ බිම් උන් ව්‍යාප්ත වූහ. ස්වදේශිකඇමෙරිකානුවන් වන Navajoනවාජෝහට චුරා බැටළුවන් හඳුන්වාදීමෙන් ඔවුනගේ දිවිපෙවෙතෙහි සහ සංස්කෘතියෙහි වැදගත් අංගයක් බවට බැටළුවන් පත්විය. වර්තමාන නවාජෝ-චුරෝ බැටළු වංශය මෙම උරුමයේ ප්‍රතිඵලයකි.

උතුරු ඇමරිකාව
සූසන් කොන්ස්තන්ත්, වර්ජිනියාවට පැමිණීමත් සමග 1607 වසර වන තෙක් සිදු නොවූ බැටළු ප්‍රවාහනය ඇරඹිණි. කෙසේ වෙතත් එම වසරේදී ළඟා වූ බැටළුවන් සියලු දෙනාවම සාගතය හේතුවෙන් මරණ ලද අතර වසර දෙකකට පසු 1609 තෙක් ස්ථිර බැටළු සමූහයක් ජනපදයේ බිහි නොවුණි. දශක දෙකකට පසුව ජනපදිකයන් ඔවුනගේ රංචුව 400 ක් දක්වා වර්ධනය කරගෙන තිබිණ. 1640 වන විට ජනපද දහතුනක බැටළුවන් 1,000 ක් පමණ වූ අතර 1662 දී මැසචුසෙට්ස්හි වොටර්ටවුන් පෙදෙසෙහි ලෝම කම්හලක් ඉදි කරන ලදී. විශේෂයෙන් 1640 හා 1650 දක්වා වූ කාලයේ එංගලන්තයේ දේශපාලන අස්ථාවරත්වය හා සිවිල් යුද්ධය නිසා මුහුදු මාර්ග වල වෙළඳාමට බාධා වූ අතර, ජනපදිකයන්ට ඇඟලුම් සඳහා ලෝම නිෂ්පාදනයට බලකෙරිණ. සමුද්‍රික සීමාවෙන් ඔබ්බෙහි පැවති බොහෝ දූපත් වලින් විලෝපිකයන් ඉවත් කර ඒවා බැටළුවන් ඇති කිරීම සඳහා වෙන් කරන ලදී: නැන්ටුකෙට්, ලෝන්ග් අයිලන්ඩ්, මාර්තා'ස් විනෙයාර්ඩ් සහ බොස්ටන් වෙරළෙහි කුඩා දූපත් උදාහරණ වේ. දූපත්හි රංචු ගැසීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස හොග් අයිලන්ඩ් බැටළුවන් වැනි දුලබ ඇමෙරිකානු බැටළු වර්ග ජනිත විය. මෙම කාලයේ ජනපදකරණයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අර්ධ ෆෙරල් බැටළුවන් සහ එළුවන් දූපත් වල ස්ථානගත කිරීම සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයක් විය. මුල් කාලයේ දී බ්‍රිතාන්‍ය රජය සිය දූපත් වල ලෝම වෙළඳාමට එල්ල විය හැකි තර්ජන වැලැක්වීමට ඇමෙරිකාවට ලෝම සහ බැටළුවන් අපනයනය තහනම් කළේය. ඇමෙරිකානු විප්ලවය පහත හෙළීමට කළ විවිධ වෙළඳා සම්බාධක මධ්‍යයේ ඊසානදිග ප්‍රදේශයේ බැටළු කර්මාන්තය වර්ධනය විය.*

19 වන ශතවර්ෂය ආරම්භයේ පටන් එක්සත් ජනපදයේ බැටළු කර්මාන්තය බටහිර දෙසට ව්‍යාප්ත විය. වර්තමානයෙහි බහුතරයක් රංචු බටහිර දිග බිම් වල ස්ථානගත වී ඇත. කර්මාන්තය බටහිරට සංක්‍රමණය වීමේදී බැටළු සහ ගව කර්මාන්ත අතර තරඟය වඩා උණුසුම් වී අවසන අඩවි යුද්ධ("රේන්ජ් මැගට්ස්" ලෙස ද හඳුන්වන) බවට වර්ධනය විය. තණ කැවීමට සහ ජලය අයිතිය සම්බන්ධ සරල තරඟයට අමතරව ගොපල්ලන් විශ්වාස කළේ බැටළුවන්ගේ පාදවල රෝම කූපයන්ගේ ශ්‍රාවයන් නිසා බැටළුවන් පැ තැබූ ස්ථාන වලින් තණ උළා කෑමට ගවයන් අකමැත්තක් දක්වන බවයි.

ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ බටහිර කලාප වල බැටළු නිෂ්පාදනය ව්‍යාප්ත වන විට එය රෝඩියෝ වැනි බටහිර සංස්කෘතික ප්‍රදේශ හා සම්බන්ධ විය. වර්තමානයෙහි ඇමෙරිකාවේ රෝඩියෝ ක්‍රීඩාවේ අංගයක් වනුයේ කුඩා ළමුන් බැටළුවන්ගේ පිටෙන් නොවැටී වැඩිම දුරක් ගමන් කිරීමට තරඟ කිරීමයි (මට්න් බස්ටින්ග්). බැටළු රංචු බටහිර දෙසට ගමන් කිරීමේ තවත් ප්‍රතිඵලයක් වූයේ  බිග්හොර්න් බැටළුවා (O. canadesis) වැනි වන විශේෂ අඩු වී යාමයි. ගෘහස්ත බැටළුවන්ගේ රෝග බොහොමයක් වන ඔවින්ස්  බැටළුවන් හට බෝවන සුළු නිසා එම ලෙඩ රෝග සමගින් වාසස්ථාන අහිමි වීම කැලෑ බැටළුවන් අඩුවීමට හේතු විය. 1940 හා 1950 වසර වල උතුරු ඇමෙරිකානු බැටළු නිෂ්පාදනය මිලියන 55 වැනි ඉහල අගයකට ළඟා විය. 1970 දී ටෙක්සාස්හි ඇල්ෆයින් පෙදෙසෙහි රෝයි මැක්බ්‍රයිඩ් නම් කෘෂිකාර්මිකයා සිය පශු සම්පත, උගුරු දණ්ඩට පහර දී ගොදුරු ඩැහැගන්නා කොයෝටි වෘකයන්ගෙන් ආරක්ෂා කර ගැනීමට 1080 විෂ සංඝටකය අඩංගු කර වළල්ලක් නිර්මාණය කළේය. මෙම උපකරණය ටෙක්සාස්හි මෙන්ම දකුණු අප්‍රිකාවේ ද පශු සම්පත් ආරක්ෂණ වළල්ල වශයෙන් ප්‍රචලිත විය.

දකුණු ඇමරිකාව

දකුණු ඇමරිකාවේ විශේෂයෙන්ම පැටගෝනියාහි ක්‍රියාශීලී නූතන බැටළු කර්මාන්තයක් පවතී.* බැටළුවන් ඇති කිරීම ප්‍රධාන වශයෙන් හඳුන්වා දෙන ලද්දේ මහාද්වීපයට බහුල ලෙස සංක්‍රමණය වන තම රටෙහි බැටළු කර්මාන්තය ප්‍රධානතම අංගයක් වූ ස්පාඤ්ඤ සහ බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයන්ගෙනි. දකුණු ඇමරිකාව සතුව විශාල බැටළු ගහණයක් පැවතිය ද විශාලතම නිෂ්පාදක රට (බ්‍රසීලය) 2004 දී වාර්තා කළේ මිලියන 15 ක ගහණයකි. එය බැටළුවන් ඇති කරන අනෙකුත් මද්‍යස්ථාන වලට සාපේක්ෂව ඉතා අඩු අගයයකි. 20 වන සියවසෙහි අග භාගයේ දී  වූල් මිලෙහි ඇති වූ දරුණු අවපාතයත්, දැව සඳහා වූ වන විනාශයත් සහ තණබිම් අධි-පරිභෝජනය යන ඒවා දකුණු ඇමෙරිකාවෙහි බැටළු කර්මාන්තයට විශාල තර්ජනයක් විය. එම මිල අවපාතයෙන් ආපසු ස්ථාවර වූ ප්‍රථම අන්තර්ජාතික වශයෙන් වැදගත් වූ ප්‍රදේශය වූයේ පැටගෝනියාවයි. විලෝපිකයන් හීන වීමත් හා සත්ත්ව පරිභෝජනය සඳහා තණබිම් කෙරෙහි පැවතුණු අල්ප තරඟයත් (එහි තණ උළා කන  එකම ක්ෂීරපායී ගුවනාකෝ සත්ත්වයා) නිසා මෙම ප්‍රදේශය බැටළුවන් ඇති කිරීම සඳහා අග්‍ර භූමිය විය. ලා ප්ලාටා නදියෙන් වට වූ පම්පස් ප්‍රදේශය නිෂ්පාදන සඳහා වඩාත්ම විශේෂිත ප්‍රදේශය විය. 1952 දී පැටගෝනියාවේ බැටළු නිෂ්පාදනය උච්චතම වූ අතර මිලියන 21 කැ බැටළු ගහණයක් එකල වාර්තා වූ නමුත් වත්මනෙහි දක්නට ලැබෙන්නේ මිලියන 10 කටත් වඩා අඩු සංඛ්‍යාවකි. බොහෝ මෙහෙයුම් ප්‍රමුඛතාව ලබා දෙන්නේ මෙරීනෝ සහ කොරිඩේල් බැටළු නිෂ්පාදන අපනයනයටයි. මිල අවපාතයත් සමග වූල් ලබා දෙන බැටළු පට්ටි වල ආර්ථික ස්ථාවරත්වය පහල බස ඇති නමුත් ගව කර්මාන්තය සාපේක්ෂව සන්තතික වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරයි.

ඔස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය තුළ

කාලීන බැටළු කර්මාන්තයේ අද්විතීය ස්ථානයක් හිමි කර ගන්නා ඔස්ට්‍රේලියාවෙහි සහ නවසීලන්තයෙහි සංස්කෘතිය සහ ආර්ථිකය බැටළු පාලනය සමගින් සමීප බැඳියාවක් දක්වයි. නවසීලන්තය සතුව ලොව වැඩිම පුරවැසියෙකුට  බැටළුවන් ගණන දක්වන ඝනත්ව අනුපාතිකය (බැටළුවන් මිනිසුන් මෙන් සංඛ්‍යාවෙන් 12 ගුණයක් වන) පෙන්නුම් කරන අතර ඔස්ට්‍රේලියාව බැටළුවන් සහ ගවයන් අපනයනය කරන රටවල් අතුරින් අවිවාදයෙන්ම පළමු තැන අත්පත්  කර ගනී.* 2007 දී නවසීලන්තය, පෙබරවාරි 15 දිනය  ජාතික බැටළු දිනය ලෙස එරටෙහි බැටළු නිෂ්පාදනයේ ඉතිහාසය සමරනු වස් නිල වශයෙන් ප්‍රකාශ කළේය.

1788 දී ඔස්ට්‍රේලියාවේ සුභපැත්මේ තුඩුවෙන් ප්‍රථම බැටළුවන් සමූහය රැගෙන එන ලද අතර එම ප්‍රමාණය බැටළුවන් 70 දෙනෙකු විය. 1793 දී දෙවන නැව් ගත කිරීම ලෙස බැටළුවන් 30 ක් රැගෙන එන ලද්දේ කල්කටාවෙන් සහ අයර්ලන්තයෙනි. මුලින් ගෙන්වූ සියලුම බැටළුවන් යොදා ගැනුනේ දඬුවම් පැමිණ වූ ජනපදයන්හි  පාරිභෝජන අවශ්‍යතාවයන් වෙනුවෙනි. ඔස්ට්‍රේලියානු ලොම් රෙදි කර්මාන්තයේ ආරම්භය කපිතාන් ජෝන් මැකාතර්ගේ ප්‍රයත්නයන් බව සැලකේ. මැකාතර් විසින් පෙළඹවනු ලදුව ස්පාඤ්ඤ මෙරිනෝ බැටළුවන් 16 දෙනෙක් ආනයනය කිරීමෙන් ඔස්ට්‍රේලියානු බැටළු කර්මාන්තය ආරම්භ විය. 1801 වසර වන විට මැකාතර් සතුව බැටළුවන් 100,000 ක් පමණ සිටි අතර 1803 දී හෙතම කිලෝග්‍රෑම් 111 (රාත්තල්  245) ක වූල් එංගලන්තයට අපනයනය කළේය. වර්තමානයෙහි මැකාතර් සැලකෙන්නේ ඔස්ට්‍රේලියානු බැටළු කර්මාන්තයේ පියා වශයෙනි.

ස්ඵෝටනයක් ලෙසින් ඔස්ට්‍රේලියාව තුළ බැටළු ගහණය වර්ධනය විය. 1820 වසරේදී 100,000 ක පමණ බැටළු ගහණයක් පැවති මහාද්වීපයේ දශකයක් ඇවෑමෙන් මිලියනයක බැටළු ගහණයක් වාර්තා විය. 1840 වසර වන විට නිව් සවුත් වේල්ස්හි පමණක් බැටළුවන් මිලියන 4ක් වූ අතර දශකයකදී එය ද මිලියන 13 ක් දක්වා වර්ධනය විය. එම වර්ධනයට ප්‍රධාන වශයෙන් දායක වූයේ බ්‍රිතාන්‍යය ලොම් ආනයනකරුවෙක් ලෙසින් දැක්වූ ක්‍රියාශීලී සහයෝගය වූ අතර මෙම රටවල් අධි-නිෂ්පාදනයක් ලබාදෙන බැටළු විශේෂ එකිනෙකාගෙන් ස්වායත්තව සංවර්ධනය කළහ; නවසීලන්තයේදී හෝ ඔස්ට්‍රේලියාවේදී කොරිඩේල්, කුලාලී, කූප්වර්ත්, පෙරේන්ඩේල්, පොල්වාර්ත්, බුරූලා මෙරිනෝ, පෙපින් මෙරිනෝ සහ   පොල් මෙරිනෝ  නව විශේෂයන් ලෙස අභිජනනය කරන ලදී. මව් ජාතීන්ගෙන් ඉතා දුරස්ථව පැවති කොලනි සඳහා වූල් නිෂ්පාදනය ඉතා යෝග්‍ය කර්මාන්තයක් විය. වේගවත් ගුවන් හා සමුද්‍ර පරිවහනයට පෙරාතුව බ්‍රිතාන්‍ය තීර්ථ කරා ලඟා වීමේදී පසු කළ යුතු දිගු ගමන් මගෙහි දී නරක් වීමට භාජනය නොවන නිෂ්පාදන අතර වූල් ද විය. බහුල වශයෙන් වූ නව බිම් සහ කලාපයේ පවතින සෞම්‍ය ශීත දේශගුණය ඔස්ට්‍රේලියාවේ සහ නවසීලන්තයේ බැටළු කර්මාන්තයේ ප්‍රගමනයට හේතු විය.

ඔස්ට්‍රේලියාවෙහි බැටළු පට්ටි සැමවිටම සමූහ වශයෙන් වැටවල් යෙදූ භූමි ඔස්සේ නිදහසේ සැරිසරන අතර මද්යම තත්ත්වයේ සහ අගනා වූල් රෙදිපිළි සඳහා ද අනෙකුත් නිෂ්පාදන  සහ මාංශ සඳහා ද අරමුණු වී ඇත. නවසීලන්තයේ බැටළු සමූහ ඉංග්‍රීසි පන්නයේ, ගොපල්ලන් රහිත වැටවල් යෙදු භූමි වල රඳවා තබා ගැනේ. එකල නවසීලන්ත බැටළු හිමියන්ගේ ප්‍රධාන ආදායම් මාර්ගය (නවසීලන්ත වූල් කර්මාන්තයේ උත්පාත සමයේදී) වූල් වුවත්   වත්මනෙහි එය අපනයනය සඳහා මාංශ නිෂ්පාදනය දක්වා විතැන් වී ඇත.

සත්ත්ව සුබසාධන කාර්යයන්
ඔස්ට්‍රේලියාවෙහි කාර්මික අංශ අතුරින් ජාත්‍යන්තර විවේචනයට ලක් වූ එකම පරිචය බැටළු කර්මාන්තයයි. සත්ත්ව අයිතීන් පිලිබඳ ව්‍යාපාරයේ ප්‍රභවාත්මක ග්‍රන්ථය වන සත්ත්ව විමුක්තිය හි කර්තෘ සිය මූලික සාක්ෂ්‍යය ලෙස දක්වනුයේ ඔස්ට්‍රේලියාවේ බැටළු රැඳවුම් ස්ථාන වල බැටළුවන් සත්ත්ව කෘෂිකර්මාන්තයේ කොටසක් ලෙස තබා ගනිමින් සිදුකරන සමහර ක්‍රියාවලීන්ය. මුලේසින්ග් ක්‍රමවේදය (ෆ්ල්යිස්ට්‍රයික් නම් මාරක තත්ත්වය ඇතිවීම වලක්වාලීම පෙරින පෙදෙසෙහි සම කපා ඉවත් කිරීම) PETA වැනි සත්ත්ව අයිතීන් සුරැකීමේ සංවිධානවල පරිභවයට පාත්‍ර වී ඇත්තේ එය "වේදනාත්මක සහ අනවශ්‍ය" ක්‍රියාවලියක් ලෙස හුවා දක්වමිනි. එයට ප්‍රතිචාරයක් ලෙස දැනට මුලේසින්ග් ක්‍රමවේදයන් බැහැර කිරීමේ වඩා පිළිවෙලක් දියත් වන අතර, සමහර මුලේසින්ග් සැත්කම් නිර්වින්දක භාවිතයෙන් සිදු කෙරේ. නවසීලන්ත කෘෂිකර්ම අමාත්‍යාංශයේ  සත්ත්ව සුබසාධන උපදේශන කමිටුව බටලුවන්ගේ සුබසාධනය වෙනුවෙන් අවම සම්මුතීන් නිර්දේශ කර ව්‍යවස්ථාපිත කර ඇත. එහි මුලේසින්ග් දැක්වෙන්නේ නවසීලන්තයේ සීමිත ගොවිපොළවල් සංඛ්‍යාවක යොදා ගැනෙන "විශේෂ ශිල්ප ක්‍රමයක්" ලෙසිනි.

ඔස්ට්‍රේලියාවෙන් නිශ්පාදන බොහොමයක් එක්කෝ ශීත කළ මාංශ ලෙස එක්සත් ජනපදය වෙත ද නැතිනම් හලාල් සත්ත්ව ඝාතනය සඳහා මැද පෙරදිගට සජීවීව ද අපනයනය කෙරේ. PETA ප්‍රකාශ කර සිටින්නේ ඔස්ට්‍රේලියාවේ සත්ත්ව හිංසන නීතීන්හි අධිකරණ පාත්‍රතාවෙන් බැහැරව සිදු කරන අපනයනයන් හිදී  එම සතුන් හට අමානුෂිකව සලකන බවත්, එරටෙහි හලාල් මාංශ  සැකසුම් පහසුකම් පවතින බැවින් මෙය අනවශ්‍ය ක්‍රියාවලියක් බවත් ය. පින්ක් නම් විනෝද ක්‍රීඩකයා සියලු ඔස්ට්‍රේලියානු බැටළු නිෂ්පාදන වර්ජනය කිරීමට ප්‍රතිඥා දුන් පුද්ගලයෙකි.

යොමුව

අධෝලිපි

Sheep
History of agriculture

ගෘහස්ත බැටළුවන්ගේ ඉතිහාසය


بلدية بولانكو ، هي إحدى بلديات منطقة كانتابريا, المصنفة على أنها مقاطعة أيضاً، في شمال إسبانيا.

يبلغ عدد سكانها 3.700 نسمة وفقاً لإحصائية سنة (2002).

مراجع

أماكن مأهولة في كانتابريا
بلديات كانتابريا

بولانكو (كانتابريا)


Le Génocide des Tamouls par le Sri Lanka, en anglais The Tamil Genocide by Sri Lanka: The Global Failure to Protect Tamil Rights Under International Law, est un livre de Francis Boyle sur les dernières étapes de la guerre civile sri-lankaise et sur les crimes de guerre et crimes contre l'humanité qu'elle a pu engendrer. L'ONU, qui a reconnu ses échecs calamiteux dans le cadre de la responsabilité de protéger, tente toujours de comptabiliser les chiffres et de répartir les torts, quatre ans plus tard : 40 000 à 70 000 civils tués au cours des cinq mois de la conflagration finale, le nombre que l'ONU accepte désormais., bien que beaucoup soutiennent que le chiffre est beaucoup plus élevé.

Notes et références

Livre paru en 2009
Génocide
Guerre civile du Sri Lanka
Pages avec des traductions non relues


إنسيلادوس أو أنْسِلاد هو سادس أكبر أقمار الكوكب زحل، واكتشفه ويليام هيرشل في عام 1789م، ويبدو أنه يوجد ماء سائل أسفل طبقة إنسيلادوس الجليدية، وتطلق البراكين الجليدية في القطب الجنوبي نافورات ضخمة من بخار الماء، والمواد المتطايرة الأخرى، وبعض الجزيئات الصلبة (بلورات الثلج، كلوريد الصوديوم، وما إلى ذلك) في الفضاء (وإجمالي وزنها يصل إلى 200 كجم في الثانية الواحدة تقريبًا). بعض من هذه المياه يعود إلى القمر على شكل «ثلج»، وبعض منها يهطل على حلقات زحل، والبعض الآخر يصل إلى زحل نفسه، ويُعتقَدُ أن الحلقة إي كلها تكونت من هذه الجزيئات الجليدية، ونظرًا لوجود تلك المياه الظاهرة على السطح أو بالقرب منه، فقد يكون إنسيلادوس واحدًا من أفضل الأماكن التي يبحث فيها البشر عن حياة خارج كوكب الأرض، وعلى النقيض، فتلك المياه التي ظُن أنها موجودة على سطح قمر المشترى «أوروبا» حبيسة أسفل طبقة سميكة للغاية من الجليد.

عُرِفَ القليل جدًا عن هذا القمر الصغير إلى جانب اكتشاف الجليد المائي على سطحه، إلى أن مرت المركبتين الفضائيتين «فوياجر» بالقرب منه في أوائل الثمانينات، وأظهرت المركبتين أن قطر إنسيلادوس لايبلغ حجمه سوى 500 كيلو متر (310 ميل)، حوالي عُشر حجم «تيتان» وهو أكبر أقمار زحل، كما أنها أوضحت أنه يعكس تقريبًا آشعة الشمس كلها التي تصله، واكتشفت المركبة فوياجر 1 أن إنسيلادوس دار في أكثف جزء من الحلقة إي المنتشرة، مشيرةً إلى وجود علاقة محتملة بين الاثنين، في حين المركبة الفضائية فوياجر 2 أوضحت أنه على الرغم من صغر حجم القمر، كانت هناك مجموعة كبيرة من التضاريس الأرضية بدايةً من السطوح شديدة الانجراف التي تكونت منذ القدم، إلى التضاريس الأرضية حديثة التكوين المشوهة تكتونيًا، وبعض المناطق التي بها سطوح لا يزيد عمرها عن 100 مليون عام.

كما أن المركبة الفضائية كاسيني-هويجنز كشفت عن سطح القمر وبيئته بمزيد من التفاصيل، عندما أدت العديد من رحلات الطيران المنخفض للقمر إنسيلادوس في عام 2005، ولا سيما عندما اكتشفت انبعاث عمودي غني بالماء نابع من منطقة القطب الجنوبي للقمر، ويبين هذا الاكتشاف، إلى جانب وجود تسرب في الحرارة الداخلية وعدد قليل جداً من الفوهات الصدمية (إن وُجدت) في منطقة القطب الجنوبي، أن إنسيلادوس، من الناحية الجيولوجية، نشط في الوقت الحاضر، وغالبًا ما تصبح الأقمار في أنظمة السواتل الفضائية الشاملة للكواكب الغازية العملاقة محاصرة في الرنين المداري، والذي يؤدي إلى مَيَسَان طولي أو انحراف مداري، ومن ثم، فإن القرب من الكوكب زحل، بإمكانه أن يؤدي إلى حرارة المد والجزر في باطن إنسيلادوس، التي تقدم تفسيرًا ممكنًا لهذا النشاط.

إنسيلادوس هو واحد من أصل ثلاثة من أجرام النظام الشمسي الخارجي إلى جانب البراكين الكبريتية لقمر كوكب المشتري «آيو»، والينابيع الحارة النيتروجينية لقمر الكوكب نبتون «ترايتون» حيث لوحظت الانفجارات النشطة، ويقترح تحليل للانبعاثات الغازية أن إنسيلادوس نشأ من مجموعة من المياه السائلة الجوفية والتي، بالإضافة إلى المواد الكيميائية الفريدة من نوعها التي عُثِرَ عليها في الانبعاث العمودي، زادت من التكهنات عن احتمالية أهمية هذا القمر في دراسات علم الأحياء الفلكي، واكتشاف هذا الانبعاث العمودي زاد من مصداقية النظرية التي توضح أن الحلقة (أي E) تكونت من المواد النابعة من إنسيلادوس، وفي أيار/مايو عام 2011، أفاد علماء بمؤتمر المجموعة البؤرية لمناقشة القمر إنسيلادوس أنه «بدأ يظهر كأكثر البقاع، خارج كوكب الأرض في النظام الشمسي، صالحة للحياة التي نعرفها».

الاسم
يرجع سبب تسمية إنسيلادوس بهذا الاسم إلى العملاق إنسيلادوس في الميثولوجيا الإغريقية. واقترح جون هيرشل اسم إنسيلادوس، إلى جانب أقمار زحل التي اكتُشفت فيما بعد، في مقالته التي نُشرت في 1847 بعنوان «نتائج الرصد الفلكي في رأس الرجاء الصالح». واختار هذه الأسماء لأن زحل - المعروف في الميثولوجيا الإغريقية بكرونوس- كان قائد الجبابرة (عرق التيتان). والاتحاد الفلكي الدولي (IAU) يُسمي تضاريس إنسيلادوس تيمنًا بأسماء شخصيات وأماكن من ترجمة ريتشارد فرانسيس برتون لكتاب ألف ليلة وليلة. وتُسمى الفوهات الصدمية باسم الشخصيات، بينما أنواع التضاريس الأخرى كفوساي (منخفضات طويلة وضيقة)، ودورسا (التلال المجعدة)، وبلانيتيا (السهول)، وسولتشي (أخاديد طويلة متوازية) تسمى بأسماء الأماكن. وسمى الاتحاد الفلكي الدولي 57 تضريس رسميًا؛ سُمي منهم 22 تضريس في 1982 بناءً على معلومات عمليات التحليق المنخفض التي أدتها المركبة فوياجر، وتمت الموافقة على 35 تضريس في نوفمبر/ تشرين الثاني في 2006 استنادًا على معلومات رحلات الطيران المنخفض الثلاث التي أدتها المركبة كاسيني في 2005.

الاكتشاف

اكتشف ويليام هيرشل القمر إنسيلادوس في 28 أغسطس/آب 1789 عندما استخدم مقرابه الفلكي ( بؤرة 1.2 متر) الجديد لأول مرة، والذي أصبح أكبر مقراب فلكي في العالم بعد ذلك. وأول مرة لاحظ فيها هيرشل القمر إنسيلادوس كانت في 1787، ولكنه لم يلحظه عندما استخدم مقرابه الفلكي الأصغر (بؤرة 16.5 متر). ويؤدي القدر الظاهري الخافت لإنسيلادوس (+11.7م) وقربه من زحل وحلقاته الأكثر إشراقًا إلى صعوبة رصده من كوكب الأرض، ويحتاج الرصد إلى مقراب فلكي ذات مرآة يتراوح قطرها ما بين 15 إلى 30 سم، ويتوقف هذا على الأحوال المناخية و التلوث الضوئي. رُصد إنسيلادوس لأول مرة، كالعديد من أقمار زحل التي اكتُشفت قبل عصر الفضاء، خلال اعتدالي زحل، عندما يكون كوكب الأرض في حلقة الاستواء؛ حيث أن انخفاض وهج الحلقات يجعل رصد الأقمار أسهل في تلك الأوقات.

تحسنت صورة إنسيلادوس قليلًا قبل رحلات فوياجر عما رصده هيرشل لأول مرة. ولم يُعرف عنه سوى خصائصه المدارية، إلى جانب تقديرات عن كتلته، وكثافته، وبياضه.

التقطت مركبتا فوياجر أول صور للقمر إنسيلادوس عن قرب، وكانت فوياجر 1 أول من أدى الطيران المنخفض له من مسافة 202,000 كم في 12 نوفمبر\تشرين الثاني 1980م، وكانت الدقة المكانية لتلك الصور رديئة جدًا، ولكنها كشفت عن سطح عاكس للغاية خالٍ من الفوهات الصدمية، موضحةً حداثة عمره، كما أن فوياجر 1 أكدت أن إنسيلادوس ثُبت في أكثف جزء من الحلقة إي المنتشرة. وإلى جانب مظهره الذي يوحي بحداثة عمره، افترض علماء فوياجر أن الحلقة (أي E) تكونت من جسيمات انبثقت من سطحه.

مرت فوياجر 2 بالقرب من إنسيلادوس (87,010 كم) في 26 أغسطس\آب 1981م، ملتقطةً صور ذات جودة أعلى بكثير لهذا القمر. وأظهرت هذه الصور حداثة عمر سطحه، كما أن هذه الصور كشفت عن سطح ذو أقاليم مختلفة ذات أسطح مختلفة الأعمار اختلافًا شاسعًا ذات منطقة خط العرض شديدة الانجراف من المنتصف -وأعلى- إلى الشمال، كما أنها كشفت عن منطقة قليلة الانجراف بالقرب من خط الاستواء. ويتابين هذا التنوع الجيولوجي مع سطح ميماس، وهو قمر آخر لزحل أصغر قليلًا من إنسيلادوس، العتيق شديد الانجراف. كانت التضاريس الجيولوجية حديثة التكوين بمثابة مفاجأة كبيرة للمجتع العلمي؛ فلم تكن هناك نظرية تتمكن من التكهن بأن مثل هذا الجرم السماوي الصغير (والبارد، مقارنة بقمر المشتري آيو شديد النشاط) أظهر علامات لمثل هذا النشاط. ومع ذلك، فشلت فوياجر 2 في تحديد ما إذا كان إنسيلادوس نشط حاليًا أو ما إذا كان هو مصدر الحلقة (أي E).

كان لابد للإجابة على هذه الأسرار وغيرها أن تنتظر حتى وصول المركبة كاسيني-هويجنز في 1 يوليو\تموز 2004م عندما دارت حول زحل. وبالنظر في نتائج الصور التي التقطتها فوياجر 2، فإن منظمي رحلة المركبة الفضائية كاسيني اعتبروا إنسيلادوس هدفًا ذا أولوية، واعتبروا كذلك أن العديد من رحلات التحليق المنخفض المستهدفة من مسافة 1500 كم من سطحه هي فرص عديدة غير مستهدفة من مسافة 100000 كم من إنسيلادوس. ولكن هذه الرحلات تم نبذها. وأسفرت رحلات التحليق المنخفض عن معلومات هامة تخص سطح إنسيلادوس، وكذلك اكتشاف بخار الماء و الهيدروكربونات المعقدة المنبثقة من منطقة القطب الجنوبي النشطة جيولوجيًا. ودفعت هذه الاكتشافات إلى تعديل خطة رحلة المركبة كاسيني لتسمح بعمليات تحليق منخفض أقرب من القمر إنسيلادوس، بما في ذلك البعثة التي حلق فيها المسبار من ارتفاع 52كم فوق سطح إنسيلادوس في مارس\آذار 2008م. وضمت رحلة المركبة كاسيني الطويلة سبع عمليات تحليق منخفض لإنسيلادوس ما بين يوليو\تموز 2008م ويوليو\تموز 2010م، من ضمنهم اثنين مروا به من مسافة 50 كم فحسب في النصف الثاني من 2008م.

دفعت الاكتشافات التي قدمتها المركبة كاسيني عن القمر إنسيلادوس العديد من الدراسات لتصبح بعثات متتابعة. وفي عام 2007م أجرت وكالة ناسا الفضائية دراسة لبعثة ستدور حول إنسيلادوس وستجري فحص مفصل عن السحب الدخانية في القطب الجنوبي. ولكن هذه الفكرة لم يتم اختيارها لمواصلة الدراسة. واستكشفت وكالة الفضاء الأوروبية مؤخرًا خطط لإرسال مسبار إلى إنسيلادوس في بعثة تُضاف إلى دراسات القمر تيتان.

وتعد بعثة نظام قمر زحل تيتان (TSSM) اقتراح مشترك بين وكالة ناسا ووكالة الفضاء الأوروبية الفضائيتين لاستكشاف أقمار زحل بما في ذلك القمر إنسيلادوس. وكانت بعثة نظام قمر زحل تيتان تتنافس مع اقتراح مهمة نظام أوروبا المشتري - لابليس للتمويل. وفي فبراير\شباط 2009م أُعلن أن وكالة ناسا والوكالة الأوروبية الفضائيتين قد أعطتا بعثة نظام قمر المشتري أوروبا الأولوية لتتقدم على بعثة نظام قمر زحل تيتان،على الرغم من أنها سيتم متابعة دراستها لتحديد موعد إطلاقها في وقت لاحق.

الخصائص

المدار

إنسيلادوس هو واحد من الأقمار الرئيسية الداخلية لزحل. وهو القمر الرابع عشر من حيث البعد عن زحل، ويدور في أكثف جزء من الحلقة إي E، وهي الأبعد عن حلقات زحل، وهي قرص من المواد المجهرية الجليدية أو المغبرة، تبدأ في مدار القمر ميماس وتنتهي في مكان ما حول مدار القمر ريا.

يدور إنسيلادوس حول زحل من مسافة 238000 كم من مركزه و180000 كم من قمم سحبه، بين مدارات القمر ميماس وتثيس، ويحتاج إلى 32.9 ساعة للدوران في المرة الواحدة ( سريع بما فيه الكفاية ليُرصد في ليلة واحدة من ليالي الرصد). و رنين الحركة الوسطى للقمر إنسيلادوس حاليًا هو 2:1 بالنسبة للقمر القمر ديون؛ فكل مدارين له حول زحل يقابله واحد يُكمله القمر ديون، ويساعد هذا الرنين على الحفاظ على الانحراف المداري للقمر إنسيلادوس (0.0047) ويوفر مصدرًا حراريًا لنشاطه الجيولوجي.

وكمعظم أقمار زحل الكبيرة، يدور إنسيلادوس بشكل زمني مع دوره المداري موجهًا وجه واحد اتجاه زحل. وبخلاف قمر الأرض، لا يبدو أن إنسيلادوس له ميسان حول محور دورانه (أكثر من 1.5°). ومع ذلك، يقترح تحليل لشكل القمر إنسيلادوس أنه في مرحلة ما كان في ميسان مغزلي مداري ثانوي قسري مقداره 1:4، وبإمكان هذا الميسان أن يوفر مصدرًا حراريًا آخرًا للقمر إنسيلادوس كالذي يوفره الرنين مع القمر ديون.

التفاعل مع الحلقة (إي E)
الحلقة إي E هي الحلقة الأكبر والأبعد عن الكوكب زحل. وهي قرص كبير من المواد المجهرية الجليدية أو المغبرة المنتشرة، تبدأ في مدار القمر ميماس، وتنتهي في مكان ما حول مدار القمر ريا، على الرغم من أن بعض الأرصاد تقترح أنها تمتد إلى ما وراء مدار القمر تيتان، ليصبح عرضها حوالي 1,000,000 كم. ولكن العديد من النماذج الرياضية توضح أن هذه الحلقة غير مستقرة، ويتراوح عمرها بين 10,000 و1,000,000 سنة. وبالتالي، الجزيئات التي تتكون منها الحلقة يجب أن تتجدد باستمرار. ويدور القمر إنسيلادوس داخل هذه الحلقة، في مكان يكون فيه صغير ولكنه موجود في أعلى كثافة بها. ولذلك، اشتبهت العديد من النظريات أن القمر إنسيلادوس هو المصدر الرئيس لجزيئات الحلقة (أي E). وأيدت هذه الفرضية عمليات التحليق المنخفض التي أدتها المركبة كاسيني.

وهناك آليتين مختلفتين تُزود هذه الحلقة بالجزيئات.المصدر الأول، وربما الأكثر أهمية، هو السحب الدخانية الناتجة عن البراكين الجليدية في منطقة القطب الجنوبي للقمر إنسيلادوس. وبينما تعود الغالبية العظمى من الجزيئات للسطح، يفلت البعض منها من جاذبية القمر إنسيلادوس ليدخل في مدار ما حول زحل؛ حيث أن سرعة الإفلات للقمر إنسيلادوس تصل إلى 866 كم\ساعة فقط. أما الآلية الثانية فتأتي من قصف إنسيلادوس الجوي رافعًا جزيئات الغبار من السطح. وهذه الآلية ليست ما تميز القمر إنسيلادوس عن غيره من الأقمار؛ فهي صالحة لجميع أقمار زحل التي تدور داخل الحلقة (أي E).

الحجم والشكل
إنسيلادوس هو قمر صغير نسبيًا، ويبلغ قطره المتوسط حوالي 505 كيلومتر (314 ميل)، حوالي سُبع حجم قطر قمر الأرض. وقطر إنسيلادوس صغير بما يكفي ليتناسب مع طول جزيرة بريطانيا العظمى. وبإمكانه أن يتناسب مع مساحتي ولايتي أريزونا أوكولورادو، على الرغم من أنه -كجسم كروي- مساحته أكبر بكثير؛ فهو يزيد قليلًا عن 800,000 كيلومتر مربع (310,000 ميل مربع)، كمساحة موزمبيق تقريبًا، أو أكبر من ولاية تكساس بنسبة 15%.

تجعل كتلة إنسيلادوس وقطره من أكبر أقمار زحل من حيث الضخامة والحجم، بعد تيتان (5150 كم)، و القمر ريا (1530 كم)، والقمر إيابيتوس (1440 كم)، و القمر ديون (1120 كم)، وتثيس (1050 كم). كما أنه أحد أصغر أقمار زحل الكروية؛ حيث أن جميع الأقمار الصغيرة -فيما عدا القمر ميماس (390كم)- لها شكل غير منتظم.

إنسيلادوس هو سطح ناقص مختلف الأضلاع من حيث الشكل؛ فتبلغ أقطاره - بناءً على حسابات الصور التي التقطتها آلة الأي إس إس (نظام التصوير الفرعي للعلوم) للمركبة كاسيني- حوالي 513 كم بين قطب زحل المقابل وقطبه الفرعي، و503 كم بين القطب الأمامي والخلفي، و497 كم بين القطب الشمالي والجنوبي، وهذا هو الاتجاه الأكثر استقرارًا؛ في اتجاه دوران القمر إنسيلادوس على طول المحور القصير والطويل، محازيًا القطر بعيدًا عن زحل.

السطح
أول مركبة فضائية ترصد سطح القمر إنسيلادوس بالتفصيل كانت فوياجر 2 في أغسطس\آب 1981م. وتكشف نتائج صور الفسيفساء عالية الجودة عن خمس أنواع مختلفة من التضاريس، من ضمنهم العديد من المناطق ذات التضاريس المنجرفة، والمناطق ذات التضاريس المستوية (حديثة التكوين)، وممرات التضاريس المتعرجة والتي غالبًا ماتكون محاذية للمناطق المستوية. وبالإضافة إلى ذلك، لوحظت الشقوق المنحدرات الطولية المنبسطة. وبالنظر إلى الافتقارالنسبي في الفوهات الموجودة على السهول المستوية، من المحتمل أن يكون عمر هذه المناطق أقل من بضع مئات من ملايين السنين. وبناءُا على ذلك، لابد أن إنسيلادوس تفاعل مؤخرًا مع النشاط البركاني المائي أو أية عمليات أخرى جددت سطحه. ويجعل الجليد النظيف النقي الذي يهيمن على سطح إنسيلادوس هذا السطح من السطوح الأكثر انعكاسًا التي ممكن أن توجد في أي جرم من أجرام المجموعة الشمسية، وبياض هندسي مرئي قدره 1.38. ولأنه يعكس الكثير من ضوء الشمس، فإن متوسط درجة حرارة السطح يصل إلى  فقط عند الظهر (أبرد نوعًا ما من أقمار زحل الأخرى).

وكشفت ملاحظات ثلاث رحلات تحليق منخفض تابعة للمركبة كاسيني في 17فبراير\شباط، و9 مارس\آذار، و14 يوليو\تموز 2005م عن خصائص سطح القمر إنسيلادوس بقدر أكبر من التفاصيل عن ملاحظات المركبة فوياجر 2. فعلى سبيل المثال، السهول المستوية التي رصدتها فوياجر 2 استقرت في مناطق خالية من الفوهات نسبيًا ومملوءة بالعديد من التلال الصغيرة والمنحدرات. وبالإضافة إلى ذلك، عُثر على العديد من الصدوع في التضاريس المنجرفة التي تكونت قديمًا، مشيرةً إلى حقيقة أن السطح تعرض لتشويه شامل منذ تكوين الفوهات. وأخيرًا، تم اكتشاف العديد من المناطق الإضافية ذات التضاريس حديثة التكوين في مناطق لم تحسن تصويرها أي من المركبتين فوياجر، كالتضريس الغريب القريب من القطب الجنوبي للقمر إنسيلادوس.

الفوهات الصدمية

تُعدُّ الفوهة الصدمية أمر شائع في العديد من أجرام النظام الشمسي. وتغطي الفوهات جزءًا كبيرًا من سطح إنسيلادوس على كافة الكثافات والمستويات المختلفة من التشوه.
وبناءً على ملاحظات فوياجر 2، تم تحديد ثلاث وحدات مختلفة من طوبوغرافيا الفوهات استنادًا إلى كثافة فوهاتهم؛ بدايةً من وحدتي التضاريس المنحنية (ct1 وct2)، وكلاهما يحتوي على العديد من الفوهات التي يتراوح عرضها ما بين 10-20 كيلومتر على الرغم من اختلاف درجة تشوهاتها، إلى وحدة التضاريس المنجرفة (cp) التي تتكون من السهول قليلة الانجراف. وبناءً على كثافة الفوهات (وبالتالي عُمر السطح) يقترح تقسيم التضاريس المنجرفة هذا أن إنسيلادوس تسطّح في عدة مراحل.

وقدمت ملاحظات المركبة كاسيني الأخيرة نظرة أقرب بكثير إلى وحدات التضاريس المنحنية والمنجرفة (ct2 وcp). وتُبيّن هذه الملاحظات عالية الجودة أن العديد من فوهات القمر إنسيلادوس أصبحت شديدة الانجراف أثناء المرونة اللزوجية والتصدع. تجعل المرونة اللزوجية الجاذبية، على فترات زمنية جيولوجية، قادرة على تشويه الفوهات والخصائص الطوبوغرافية الأخرى المتكونة في الجليد المائي، متسببةً في تقليل كمية التضاريس مع مرور الوقت. ويعتمد معدل حدوث هذا على درجة حرارة الثلج: الثلج الأكثر دفئًا بإمكانه تشويه الفوهات أكثر من الثلج البارد الصلب. الفوهات المرنة واللزجة (الطينية) غالبًا ما تكون قيعانها مقببة، أو تعرف باسم الفوهات ذات الحواف المجسمة والمستديرة فقط. وأقرب مثال على الفوهات المرنة واللزجة على سطح القمر إنسيلادوس هي الفوهة «دنيازاد» ذات القاع المقبب البارز. فضلًا عن أن العديد من الفوهات على سطح إنسيلادوس غيرتها الصدوع التكتونية. وبالتالي جميع الفوهات على سطح إنسيلادوس –تقريبًا- التي صورتها المركبة كاسيني باستخدام وحدة التضاريس المنحنية (ct2) تُظهر علامات لتشوه تكتوني (بنائي).

التكتونيات

عثرت فوياجر 2 على أنواع عديدة من الخصائص التكتونية على سطح إنسيلادوس، بما في ذلك المنخفضات والمنحدرات، و أحزمة من الأخاديد والتلال]. وتقترح النتائج الأخيرة للمركبة كاسيني أن التكتونيزم هو نمط التشويه المسيطر على سطح إنسيلادوس. وتعد الانشقاقات واحدة من أكثر أنواع الخصائص التكتونية المدمرة على سطح إنسيلادوس. ويصل ارتفاع هذه الأخاديد إلى 200 كم، وعرضها ما بين 5-10 كم، وعمقها 1 كم. وتبدو هذه الخصائص حديثة العهد نسبيًا؛ فهي تتخطى الخصائص التكتونية الأخرى، ولها طوبوغرافية حادة ونتوءات بارزة على امتداد أسطح الجرف.

تُعتبر التضاريس المخددة دليل آخر على التكتونيزم على سطح إنسيلادوس، وهي تتكون من ممرات ذات أخاديد وتلال منحنية. وغالبًا ما تفصل هذه الأحزمة -أول من اكتشفتها كانت المركبة فوياجر 2- السهول المستوية عن المناطق المنجرفة. وتشبه التضاريس المخددة كسمرقند سولتشي تلك التي على سطح القمر غانيميد. وعلى الرغم من ذلك، عادةً ما تكون الطوبوغرافيا المخددة على سطح إنسيلادوس أكثر تعقيدًا بكثير بخلاف تلك التي على سطح القمر غانيميد. وبدلًا من المجموعات المتوازية من الأخاديد، هذه الممرات غالبًا ما تظهر كأحزمة من الخصائص المتراصفة شيفرونية الشكل أو الترسبية -الأراضي الشاسعة شبه الخطية التي تقع على شكل حرف "V"- إلى حد كبير. وفي مناطق أخرى، تبدو هذه الأحزمة متقوسة باتجاه الأعلى مع صدوع وتلال تمتد على طول هذه الميزة. وكشفت ملاحظات المركبة كاسيني حول سمرقند سولتشي عن بقع داكنة مثيرة للاهتمام (اتساعها ما بين 125 و750 متر)، والتي يبدو أنها تسير بموازاة الصدوع الضيقة. وتُفسّر هذه البقع في الوقت الحالي على أنها حُفر متداعية في هذه الأحزمة السهلية المدببة.

وإلى جانب الصدوع العميقة والممرات المخددة، توجد أنواع أخرى عديدة من التضاريس التكتونية على سطح إنسيلادوس. ويوجد العديد من هذه الصدوع في الأحزمة التي تتخطى التضاريس المنجرفة. ويبدو أن هذه الصدوع تتوغل داخل القشرة بعمق لا يبلغ سوى بضع مئات من الأمتار. ويبدو العديد منها أنه تأثر أثناء تكوينه بسبب الحطام الصخري الضعيف الناتج عن الفوهات الصدمية، وغالبًا ما تُغير حدوث الصدوع المنتشرة. الأخاديد المستقيمة هي مثال آخر للخصائص التكتونية على سطح إنسيلادوس، التي كانت المركبة فوياجر 2 أول من يكتشفها، والتي التقطت المركبة كاسيني لها صور عالية الجودة. ويمكن رؤية هذه الأخاديد المستقيمة وهي تتخطى أنواع التضاريس الأخرى، كأحزمة الأخاديد والتلال. ، ويبدو أن هذه الأخاديد المستقيمة تنحصر بين الخصائص حديثة العهد على سطح القمر إنسيلادوس كالصدوع العميقة. إلا أن هناك بعض الأخاديد المستقيمة التي تبدو ليّنة كالفوهات المجاورة، مما يدل على قدم عمرها. كما أن التلال على سطح إنسيلادوس قد رُصدت، وإن لم يكن كتلك التي رُصدت على سطح القمر أوروبا. هذه التلال محدودة نسبيًا لمدى محدد. ويصل طولها إلى واحد كيلومتر. كما رُصدت القباب الفلكية المرتفعة التي يصل ارتفاعها إلى واحد كيلو متر. ونظرًا إلى مستوى التسطح التكتوني الموجود على سطح إنسيلادوس، فمن الواضح أن التكتونيزم كان حافزًا مهمًا للجيولوجيا على سطح هذا القمر الصغير في جزء كبير من تاريخه.

السهول المستوية

رصدت المركبة فوياجر 2 وحدتين للسهول المستوية. وهذه السهول لها طوبوغرافية منخفضة بشكل عام وعدد من الفوهات أقل بكثير من تلك التي موجودة في التضاريس والسهول المنجرفة، مما يشير إلى سطح حديث التكوين نسبيًا. في إحدى مناطق السهول المستقيمة، سرنديب بلانيتيا، لم تكن الفهوهات الصدمية مرئية كفاية كي يتم التقاط صورة لها. وهناك منطقة أخرى من السهول المسقيمة جنوب غرب سرنديب تتخللها عدة منخفضات ومنحدرات.

المراجع

أجرام فلكية اكتشفت في 1789
أقمار زحل
اكتشافات من قبل وليام هيرشل
اكتشافات ويليام هيرشل

إنسيلادوس


An Myrosmodes breve in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni Schltr., ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Leslie Andrew Garay. An Myrosmodes breve in nahilalakip ha genus nga Myrosmodes, ngan familia nga Orchidaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Myrosmodes

Myrosmodes breve


The Executive Council () was the cabinet and  executive branch of government of the 1922–1937 Irish Free State. Formally, executive power was vested in the Governor-General on behalf of the King. In practice, however, it was the Council that governed, since the Governor-General was (with few exceptions) bound to act on its advice. The Executive Council included a prime minister called the President of the Executive Council and a deputy prime minister called the Vice-President. A member of the Council was called an executive minister, as distinct from an extern minister who had charge of a department without being in the Council.

The President of the Executive Council was appointed by the Governor-General after being nominated by Dáil Éireann, the lower house of the Oireachtas (parliament), and the remaining Executive Ministers were nominated by the President. The Executive Council could also be removed by a vote of no confidence in the Dáil.

For formal and diplomatic purposes, the description "His Majesty's Government in the Irish Free State" was sometimes used.

Overview
The Free State constitution provided that executive authority would be vested in the King and exercised by his Governor-General, who would appoint an Executive Council to "aid and advise" him. However, under Article 51 this power was only exercisable "in accordance with the law, practice and constitutional usage governing the exercise of the Executive Authority in the case of the Dominion of Canada". In practice this meant that, as in Canada, the Governor-General was in most cases required to act on the advice of the Executive Council.  Thus, it was the cabinet in which true authority lay.

In addition to  exercising the executive authority, the Executive Council, by advising the Governor-General, had the exclusive right to:

Convene and dissolve parliament – although this right could not be exercised by a cabinet which had lost the confidence of the Dáil.
Command of the Defence Forces – although the cabinet could not involve the state in a war without the consent of the Oireachtas.
Appoint judges.
Introduce a money bill in the Oireachtas.

Once the President of the Executive Council had been appointed he nominated the Vice-President himself. The remaining cabinet ministers were also nominated by the President but had to be approved by a vote of consent in the Dáil. Initially the constitution provided that the Executive Council would consist of between five and seven ministers (not including its president) but under a constitutional amendment adopted in 1927 this maximum limit was increased to twelve. Similarly, initially it was required that all cabinet members hold seats in the Dáil, but an amendment in 1929 provided that one member could be a senator.

If the Executive Council ceased to "retain the support of a majority in Dáil Éireann" the entire cabinet was obliged to resign , however they were permitted to remain in office as acting ministers until the appointment of successors. The fact that an Executive Council that had lost the confidence of the Dáil could not request a dissolution created the possibility of a political stalemate. It meant that if the Executive Council resigned after being defeated, and the Dáil could not agree on a new Council, a Catch-22 situation might be created, in which the inability of the Dáil to choose a cabinet could not be resolved by the holding of a general election. Unlike the equivalent position since 1937 of Taoiseach, the President of the Executive Council did not have authority to advise the Governor-General to dismiss ministers. Rather, to dismiss a single member, the whole council had to be dismissed and reformed . Additionally, the President of the Council could not ask the Governor-General to dissolve the Dáil on his own initiative, but the Council as a whole had to do so.  This meant that the position of the President was weaker than that of most modern prime ministers, and he was the Council's chairman as much as he was its leader.

History
The Executive Council was established with the coming into force of the Free State constitution in 1922. It replaced two previous cabinets: the Ministry of Dáil Éireann of the Irish Republic established under the Dáil Constitution and the Provisional Government established under the Anglo-Irish Treaty. The Irish Free State had the status of a dominion of the British Commonwealth and the Irish Executive Council derived its name from organs of government found in other dominions. However it differed from the 'executive councils' of other nations. Firstly, it was a cabinet, whereas the Executive Councils of Australia and New Zealand each serve a role closer to that of a privy council. Secondly, whereas in the Free State the President of the Executive Council was the head of government, in Australia it is the Governor-General who is formally its president, although he need not attend all of its meetings. Contrary to the practice in New Zealand and Australia, the executive councils of the provinces of Canada are closer in role to the Free State cabinet, and are presided over by each province's premier.

The office of Governor-General was abolished by the Constitution (Amendment No. 27) Act 1936. From 11 December 1936 to 29 December 1937, the remaining months of the Irish Free State, the executive authority and a number of the Governor-General's other functions were exercised by the Executive Council directly, but in practice this change was merely symbolic. The Executive Council itself was replaced in 1937 by a new cabinet, called simply the Government, established under the new Constitution of Ireland.

List of Executive Councils

"His Majesty's Government in the Irish Free State"

The Irish Free State was a constitutional monarchy, initially one of the dominions within the British Empire (later the Commonwealth of Nations), whose monarch had the same title in all parts of the Empire and its territories, and the Free State government was sometimes officially referred to as 'His Majesty's Government in the Irish Free State'.

After the 1926 Imperial Conference, attended by Cosgrave as President of the Executive Council of the Irish Free State, the King's title was changed under the Royal and Parliamentary Titles Act 1927. The altered title, as proclaimed in London, replaced the words "...of the United Kingdom of Great Britain and Ireland and..." with "...of Great Britain, Ireland and...". This change did not stop the Irish government using the description "His Majesty's Government in the Irish Free State" in agreements between the monarch's governments in the United Kingdom and in the Irish Free State, as in:
Agreement between His Majesty's Government in the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland and His Majesty's Government in the Irish Free State as to the Registration and Control of Veterinary Surgeons (1931).
Agreement interpreting and supplementing Article ten of the Articles of Agreement for a Treaty between Great Britain and Ireland to which the force of law was given by the Irish Free State (Agreement) Act, 1922 and by the Constitution of the Irish Free State (Saorstát Éireann) Act, 1922 (1929).

The description was also in regular official use between 1929 and 1934 in Notes published by HMSO, "in Regard to Commercial Relations" formally exchanged "Between His Majesty's Government in the Irish Free State" and foreign governments including the governments of:
Brazil, 1931
Costa Rica, 1934
Guatemala, 1930
Roumania, 1930
Salvador, 1931,
and in other such Notes, including:
Exchange of Notes Between His Majesty's Government in the Irish Free State and the Italian Government Concerning Reciprocal Recognition of Passenger Ships' Certificates and Emigrant Ship Regulations, 1930
Exchange of Notes Between His Majesty's Government in the Irish Free State and the Egyptian Government Prolonging the Commercial "Modus Vivendi" of July 25/28, 1930.

In a debate in the Dáil in December 1932, when de Valera was President, on a government motion to approve a trade agreement negotiated at the Ottawa Conference in August between the Irish Free State and the Dominion of Canada, it was remarked that the Vice-President (Ernest Blythe) had signed the agreement "on behalf of His Majesty's Government in the Irish Free State." But the description went out of use at least by 1937, when the Constitution of Ireland came into effect as a result of de Valera's process of constitutional autochthony. Any remaining vestige of the monarch's part in the constitution, or doubt about the person or office of the head of state, was removed when the state was finally declared to be a republic, as from 18 April 1949, under the Republic of Ireland Act 1948.

See also
Executive Council (Commonwealth countries)
Irish cabinets since 1919
History of the Republic of Ireland

References

External links
Constitution of the Irish Free State (Saorstát Eireann) Act 1922

Government in the Irish Free State
Ireland and the Commonwealth of Nations
Politics of the Republic of Ireland


El Instituto Superior Técnico (IST) es una institución portuguesa de ingeniería, arquitectura, ciencias y tecnología. Es considerada por muchos la más reputada institución de ingeniería en Portugal.

Este instituto forma parte de la Universidad de Lisboa.

El Instituto Superior Técnico se sitúa en la Área Metropolitana de Lisboa, habiendo sido inaugurado en 1911. En el año de 2010/11, esta escuela tiene más de 11000 alumnos y más de 1000 docentes e investigadores.

El Instituto Superior Técnico asume la presidencia de la red Clúster (inglés: Consortium Linking Universities of Science and Technology for Education and Research), que reúne las mejores universidades europeas de Ciencia y Tecnología.

Referencias

Universidad Técnica de Lisboa
Facultades y escuelas de ingeniería
Organizaciones fundadas en 1911
Portugal en 1911
Arquitectura moderna en Portugal

Instituto Superior Técnico


Sayyid Ebrahim Raisol-Sadati (persneska: سید ابراهیم رئیس‌الساداتی; f. 14. desember 1960) er íranskur íhaldssamur stjórnmálamaður og dómari sem er núverandi forseti Írans. Hann var kjörinn í forsetakosningum árið 2021 og tók við af Hassan Rouhani í embættinu þann 3. ágúst.

Sem dómari hefur Raisi verið bendlaður við aftökur á pólitískum föngum á níunda áratuginum. Talið er að hann hafi ásamt þremur öðrum dómurum skipað um 5.000 aftökur. Raisi sætir persónulegum efnahagslegum refsiaðgerðum af hálfu Bandaríkjanna vegna ábyrgðar hans á aftökunum. Andstæðingar hans hafa gefið honum viðurnefnið "slátrarinn frá Teheran".

Raisi er tryggur stuðningsmaður Ali Khamenei, æðstaklerks Írans, og hefur verið nefndur sem hugsanlegur arftaki hans. Raisi bauð sig fram til forseta árið 2017 en tapaði fyrir sitjandi forsetanum Hassan Rouhani, sem var talinn ívið hófsamari og umbótasinnaðari. Raisi hlaut um 38% atkvæðanna á móti 57% sem Rouhani hlaut. Eftir ósigur sinn í kosningunum var Raisi útnefndur forseti íranska hæstaréttarins.

Raisi bauð sig aftur fram til forseta árið 2021. Í kosningunum hafnaði verndararáð Írans miklum meirihluta umsókna um forsetaframboð og því álitu margir að ríkisstjórnin hefði í reynd búið svo um hnútana að Raisi myndi vinna. Margir frjálslyndir Íranir sniðgengu kosningarnar í mótmælaskyni. Kjörsókn í kosningunum var mjög léleg en Raisi vann sigur með rúmum helmingi greiddra atkvæða.

Frá því að Raisi tók við völdum í Íran hefur verið hert á reglum sem skylda íranskar konur til að klæðast hijab-slæðum og siðgæðislögregla ríkisins hefur fengið auknar heimildir til að láta framfylgja reglunum. Þann 16. september 2022 hófust fjöldamótmæli gegn írönskum stjórnvöldum eftir að kúrdísk kona að nafni Jina Amini lést í haldi siðgæðislögreglunnar, sem hafði handtekið hana og misþyrmt henni vegna meints brots hennar gegn reglum um klæðaburð. Í ávarpi sem Raisi flutti þann 28. september sagði hann að öll þjóðin væri sorgmædd vegna andláts Jinu Amini en að stjórn hans gæti ekki leyft fólki að "trufla frið samfélagsins með óeirðum". Í skjali sem lekið var til Amnesty International kom fram að yfirstjórn öryggissveita í Teheran hefði sent fyrirmæli til öryggissveita um allt landið þann 21. september um að tekið skyldi á mótmælendum með hörku.

Tilvísanir

Forsetar Írans

Ebrahim Raisi


Policijski sat je određeno vrijeme u danu nakon kojeg određene osobe (ili sve osobe) moraju biti u vlastitim domovima. Policijski sat se najčešće odnosi na građane (civile), a čest je tijekom elementarnih nepogoda ili ratnih stanja.

U mirnodopskom vremenu gotovo sva nacionalna zakonodavstva propisuju policijski sat za maloljetnike. U Republici Hrvatskoj prema odredbama obiteljskog zakonodavstva maloljetnici mlađi od 16 godina ne smiju biti izvan svog doma od 23:00 sata do 05:00 (osim ako su u pratnji roditelja).

Izvori

Nacionalna sigurnost

Policijski sat


John Bowman ist der Name folgender Personen:

* John Bowman (Autor) (1957–2021), US-amerikanischer Drehbuchautor und Fernsehproduzent
 John Bowman (Fußballspieler) (1879–1943), englischer Fußballspieler, -trainer und -manager
 John Bowman (Historiker) (* 1942), irischer Historiker
 John Gabbert Bowman (1877–1962), US-amerikanischer Bildungswissenschaftler und Hochschullehrer

John Bowman


نورث بيلموري  هي قرية غير مضمنة في ولاية نيويورك الأمريكية. يبلغ عدد سكانها حسب تعداد سنة 2000: 20,079 نسمة. ويبلغ عددهم حسب تقدير 2007 حوالي:20,200 نسمة.

مراجع

أماكن ساحلية مأهولة في ولاية نيويورك
قرى صغيرة في مقاطعة ناسو (نيويورك)
قرى صغيرة في ولاية نيويورك
مدن ولاية نيويورك
مناطق إحصاء سكاني في مقاطعة ناسو (نيويورك)
مناطق إحصاء سكاني في نيويورك (ولاية)
مناطق إحصاء سكاني في ولاية نيويورك
هيمبستيد (نيويورك)

نورث بيلموري (نيويورك)


[
{
  "type": "ExternalData",
  "service": "geoline",
  "ids": "Q52666542",
  "properties": {
    "title": "National cykelrute 9",
    "stroke": "#08376d",
    "stroke-width": 3
  }
}
]
National cykelrute 9 Helsingør - Gedser (N9) er en af Danmarks nationale cykelruter. Den 290 km lange cykelrute har fra København ned til Gedser det meste af vejen sammenfald med den danske del af cykelruten Bikeway Berlin-Kopenhagen. Vil man følge denne, kan man fra Gedser sejle med færgen til Rostock og derfra fortsætte videre sydpå mod den tyske hovedstad.

National cykelrute 9 løber det meste af vejen inden for få kilometers afstand af kysten og ofte helt tæt ved vandet. Fra Helsingør følger N9 Sjællands østkyst og passerer blandt andet Stevns Klint ved Højerup og Koldkrigsmuseum Stevnsfort, inden man når ned til den lille by Kalvehave ved Stege Bugt. Herefter krydser man over Dronning Alexandrines Bro til Møn. Vil man heller ikke gå glip af en af Danmarks største naturseværdigheder, Møns Klint, kan man eventuelt lave en ekstra sløjfe på N9 ved at følge Østersøruten derud. N9 fortsætter dog officielt til Bogø. Herfra skal man med den lille færge til Stubbekøbing. På Falster føler ruten først østkysten tæt gennem skove, hvorefter den krydser over øen til Nykøbing Falster. På vej ud af byen kører man igen blot et stenkast fra havet, og ruten bliver det sidste stykke ned mod Gedser på vestsiden af odden.

Eksterne henvisninger
Kort over ruten på Waymarked Trails
Bikeway Berlin-Kopenhagen

Nationale danske cykelruter

National cykelrute 9 Helsingør - Gedser


Das Souterrain von Windwick auf der Orkney-Insel South Ronaldsay in Schottland wurde im späten 19. oder Anfang des 20. Jahrhunderts entdeckt, aber wieder abgedeckt, um das Land ackerbaulich zu nutzen. Die Struktur wurde im Jahr 1936 wiederentdeckt, als ein Pflug ins Dach einbrach. Die Souterrains auf Orkney sind prähistorische Strukturen aus der späten Bronze- und frühen Eisenzeit, die etwa 40-mal auf Orkney gefunden werden. Sie bestehen auf den Orkney in der Regel aus einem langen, tief liegenden unterirdischen Gang, der zu einer runden Kammer führt. Bei den Souterrains wird grundsätzlich zwischen "rock-cut", "earth-cut", "stone built" und "mixed" Souterrains unterschieden.

Beschreibung
Angetroffen wurden die Reste eines plattengedeckten 1,8 m tiefen und etwa 9,6 m langen, Nordost-Südwest orientierten Ganges aus Trockenmauerwerk, dessen Enden in kleinen Zellen mit "bootförmigen" Enden mündeten. Das Souterrain blieb bis zur Ausgrabung im Jahre 2005 ungestört. Martin Carruthers führte dann in drei Jahren archäologischer Arbeit die erste Ausgrabung eines ungestörten Earthhouses (wie die Anlagen hier genannt werden) nach modernen Methoden durch.

In Windwick wurde klar, dass die Untergrundstruktur und das mit ihr verbundene oberirdischen Gebäude während der späten Bronze- oder frühen Eisenzeit gemeinsam geplant und gebaut wurden. Das obere Gebäude hatte einen nach Südosten orientierten Zugang und der Mangel an Einrichtungen, wie das Fehlen einer Feuerstelle, schien darauf hinzudeuten, dass es kein Wohngebäude im üblichen Sinne war. Der zur Abdeckung des Souterrains verwendete Ton war farblich abgesetzt von dem für den Boden der oberirdischen Struktur verwendeten. Damit wurde der Umriss der unterirdischen Struktur eindeutig markiert.

Das obere Gebäude erzeugt aufgrund interner Steinsetzungen, eine Zwangsführung der Benutzer durch das Objekt. Alle die sich ins Souterrain begeben wollten, hatten sich im oberen Gebäude im Uhrzeigersinn zu bewegen. Diese "Bewegung mit der Sonne" hat sich noch in viel späteren Orkney-Traditionen erhalten und symbolisiert im Aberglauben der Inseln Leben und Wohlbefinden. Im Souterrain bewegen sich die Besucher jedoch auch gegen den Uhrzeigersinn. Somit besteht eine klare Unterscheidung zwischen der Rolle und der Symbolik der beiden Strukturen.

Anstatt eines Herdes wurden im oberen Haus einer Reihe temporärer "Feuerstellen" gefunden. Im Boden befinden sich zudem auch eine Reihe von Gruben, die ein glasartiges, schlackenähnliches Material und eingeäscherte menschliche Überreste enthielten. Die Einäscherungen enthalten Spuren spezieller Töpferware, die vielleicht eigens für die Feuerbestattung von den Shetlandinseln importiert wurde. Es gab auch im Dachbereich des Souterrains Ablagerungen, die möglicherweise Leichenbrand enthielten. Dies weist nach Martin Carruthers Ansicht auf ein ritualisiertes Verhalten.

Leichenzermahlung
Im Souterrain wurden zerbrochene Mahl- und ihre Reibsteine gefunden. Mit ihrer Hilfe wurde der Leichenbrand offenbar vor der Deponierung in feine Partikel zermahlen.

Am Ende der Nutzung wurde der Zugang des Souterrains absichtlich blockiert. Teil des Rituals war die Einbringung eines rechteckigen Topfes in das zum Versperren des Zugangs verwendete Material.

Zu den (nicht nur) auf Orkney festgestellten Besonderheiten gehört die Wiederverwendung oder Nachnutzung von Plätzen der Jungsteinzeit durch die Menschen der Bronze- und Eisenzeit. Mindestens zwei Souterrains – Howe bei Stromness und Rowiegar auf Rousay – wurden innerhalb aufgelassener jungsteinzeitlicher Megalithanlagen errichtet, was auf anhaltende Verehrung deutet. Die Übernahme älterer Monumente wurde in der Regel pietätvoll vollzogen. Diese Nachnutzung scheint auch in Windwick erfolgt zu sein. Ein großer Türsturz aus dem Souterrain wurde mit acht Schälchen () versehen. Sie waren allerdings überdeckt durch Tonkappen, somit nicht sichtbar, und wurden möglicherweise bereits im Neolithikum in den Stein eingearbeitet.

Datierung
Es gibt viele ungelöste Aspekte beim Datieren der Souterrains in Schottland. Vere Gordon Childe und Alexander Ormiston Curle argumentierten für eine bronzezeitliche Entstehung einiger Beispiele im äußersten Norden. Charles Thomas meint, dass schwierig zu beweisen sei, dass die Souterrains in einigen Regionalgruppen vor der späten vorrömischen Eisenzeit in Gebrauch waren.

Nutzung
Es scheint sicher, dass Souterrains in irgendeiner Weise mit dem Totenkult verbunden waren. Diese Assoziation bedeutet notwendigerweise, dass sie nicht als Speicher verwendet wurden. Stattdessen sind die Kammern als symbolische "Unterwelten" anzusehen. Jene Quellen, die Rennibister als Anomalie bezeichneten, da es menschlichen Körper enthielt, sind widerlegt. Die Souterrains, so erklärte Martin Carruthers, haben architektonische Merkmale, die auch eine Verbindung zu den in einigen Brochs (wie Minehowe) gefundenen Brunnen besitzen. Dies verlagert den Schwerpunkt definitiv in den Bereich von Ritual und Religion. Er glaubt, dass die Kammern für Übergangsriten verwandt wurden.

Siehe auch
 Souterrains in Schottland

Literatur
 Frederick T. Wainwright: Souterrains in Scotland. In: Antiquity. Band 27, Nr. 108, 1953, , S. 219–232, doi:10.1017/S0003598X00025084.

Weblinks
 Beschreibung (englisch)
 Bilder orkadischer Souterrains

Einzelnachweise

Windwick
Windwick
Windwick
Grabbau in Schottland
South Ronaldsay

Souterrain von Windwick


An Dactylodenia wintonii in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni George Claridge Druce, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Eduard Peitz. An Dactylodenia wintonii in nahilalakip ha genus nga Dactylodenia, ngan familia nga Orchidaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Dactylodenia

Dactylodenia wintonii


O Cemitério Judaico de Gau-Algesheim () é um cemitério judaico em Gau-Algesheim, uma cidade em Mainz-Bingen, Renânia-Palatinado. Foi construído provavelmente no início do século XIX. O cemitério judeu de 10,47 ares fica a nordeste da cidade no corredor Am Judensand Am Judensand.

O cemitério serviu como local de sepultamento para as comunidades judaicas de Gau-Algesheim e Ockenheim. O último enterro ocorreu em 1937 (Rosa Nathan née Marx). Mais de 30 matzevas da primeira metade do século XIX ao início do século XX estão preservadas.

Tempo do nacional-socialismo
O cemitério foi profanado durante a Noite dos Cristais de novembro de 1938. Numerosas lápides foram derrubadas por um grupo de homens da SA.

Bibliografia
Klaus-Dieter Alicke: Lexikon der jüdischen Gemeinden im deutschen Sprachraum. Band 1: Aach – Groß-Bieberau. Gütersloher Verlagshaus, Gütersloh 2008, ISBN 978-3-579-08077-2 (Online).

Ligações externas

Jüdischer Friedhof Gau-Algesheim em Zentralarchiv zur Erforschung der Geschichte der Juden in Deutschland

Cemitérios judaicos da Alemanha
Cemitérios desativados da Alemanha
Arquitetura do século XIX

Cemitério Judaico (Gau-Algesheim)


An Trichocentrum lacerum in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni John Lindley, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Ined.. An Trichocentrum lacerum in nahilalakip ha genus nga Trichocentrum, ngan familia nga Orchidaceae.

Mabibilngan ini ha Panamá. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Mga sumpay ha gawas

Trichocentrum

Trichocentrum lacerum


Edward Sanders (born August 17, 1939) is an American poet, singer, activist, author, publisher and longtime member of the rock band the Fugs. He has been called a bridge between the Beat and hippie generations. Sanders is considered to have been active and "present at the counterculture's creation."

Biography
Sanders was born in Kansas City, Missouri. He dropped out of the University of Missouri in 1958 and hitchhiked to New York City's Greenwich Village to attend New York University. He graduated in 1964, with a degree in Greek.

Sanders wrote his first notable poem, "Poem from Jail", on toilet paper in his cell after being jailed for protesting the launch of nuclear submarines armed with nuclear missiles in 1961. In 1962, he founded the avant-garde journal Fuck You/A Magazine of the Arts. Sanders opened the Peace Eye Bookstore at 383 East Tenth Street in what was then the Lower East Side; the store became a gathering place for Bohemians, writers and radicals. On January 1, 1966, police raided Peace Eye Bookstore and charged Sanders with obscenity, charges he fended off with the aid of the ACLU. Notoriety generated by the case led to his appearance on the February 17, 1967 cover of Life Magazine, which proclaimed him "a leader of New York's Other Culture."

In late 1964, Sanders founded the Fugs with Tuli Kupferberg. The band broke up in 1969 and reformed in 1984. On October 21, 1967, on the National Mobilization Committee to End the War in Vietnam's March on the Pentagon, Sanders helped The Fugs and the San Francisco Diggers in an attempt to "exorcise" The Pentagon. In 1968, he signed the "Writers and Editors War Tax Protest" pledge, vowing to refuse tax payments in protest against the Vietnam War.

In 1969, Sanders recorded and released his first solo album for Reprise Records, Sanders' Truck Stop. Reviewing in Christgau's Record Guide: Rock Albums of the Seventies (1981), Robert Christgau wrote: "This is literally a country-rock takeoff—not a parody but a departure. But though I hesitate to criticize a man who is not only a saint and a genius but who says hello to me at the post office, I must point out that the yodeling country twang Sanders developed with the Fugs has never known the difference between parody and departure, which makes some of these songs seem crueller than they're intended to be. Of course, sometimes they're cruel on purpose—like 'The Iliad,' a saga of good old queer-bashing with a Greek-to-me intro. And sometimes, like 'Jimmy Joe, the Hippybilly Boy,' they're—snurfle—lyrical and sad."

In 1971, Sanders wrote The Family, a profile of the events leading up to the Tate-LaBianca murders. He attended the Manson group's murder trial, and spent time at their residence at the Spahn Movie Ranch. There have been two updated editions of The Family, the most recent in 2002. The Process Church of the Final Judgement sued Sanders's U.S. publisher for defamation over a chapter linking them with Manson's activities. The case was settled by the publisher, who removed the disputed chapter from future editions. The Process Church then sued Sanders's British publisher, but lost the suit and were forced to pay the defendant's legal fees.

Sanders is the founder of the Investigative Poetry movement. His 1976 manifesto Investigative Poetry, published by Lawrence Ferlinghetti's City Lights Books, influenced investigative writing and poetry during the ensuing decades. In the 1990s, Sanders began utilizing the principles of Investigative Poetry to create a series of book-length poems on literary figures and American History. Among these works are Chekhov, 1968: A History in Verse, and The Poetry and Life of Allen Ginsberg. In 1998, Sanders began work on a 9-volume America, A History in Verse. The first five volumes, tracing the history of the 20th century, were published in a CD format with over 2,000 pages in length.

Sanders received a Guggenheim Fellowship in poetry in 1983, and a National Endowment for the Arts Fellowship in poetry in 1987. His Thirsting for Peace in a Raging Century, Selected Poems 1961–1985 won an American Book Award in 1988. He was chosen to deliver the Charles Olson Memorial Lectures at SUNY Buffalo in 1983. In 1997, he received a Writers Community residency sponsored by the YMCA National Writer's Voice through the Lila Wallace Reader's Digest Fund.

In 1997, he was awarded a grant from the Foundation for Contemporary Arts Grants to Artists Award. In 2000 and 2003, he was Writer-in-Residence at the New York State Writers Institute in Albany, New York.

Sanders lives in Woodstock, New York, where he publishes the online Woodstock Journal with his wife of over 47 years, writer and painter Miriam R. Sanders. He also invents musical instruments, including the Talking Tie, the microtonal Microlyre, and the Lisa Lyre, a musical contraption involving light-activated switches and a reproduction of Da Vinci's Mona Lisa.

Selected bibliography
Fuck You: A Magazine of the Arts, New York: Peace Eye Bookstore (1962-1965)
Poem from Jail, San Francisco: City Lights Books, 1963
Peace Eye (1965)
Shards of God (1970)
The Family: The Story of Charles Manson's Dune Buggy Attack Battalion (1971, New Edition, 1990)
Egyptian Hieroglyphics (1973)
Tales of Beatnik Glory, Volume 1 (1975)
Investigative Poetry (1976)
20,000 A.D. (1976)
Fame & Love in New York (1980)
The Z-D Generation (1981)
The Cutting Prow (1983)
Hymn to Maple Syrup & Other Poems (1985)
Thirsting for Peace in a Raging Century: Selected Poems 1961–1985 (1987)
Poems for Robin (1987)
Tales of Beatnik Glory, Volumes 1 & 2 (1990) New York: Citadel Underground.
Hymn to the Rebel Cafe (1993)
Chekhov (1995)
1968: A History in Verse (1997)
America, A History in Verse, Vol. 1 (1900–1939) (2000)
The Poetry and Life of Allen Ginsberg, The Overlook Press (2000)
America, A History in Verse, Vol. 2 (1940–1961) (2001)
America, A History in Verse, Vol. 3 (1962–1970) (2004)
"Poems for New Orleans" (2004)
"Edward Sanders | Glyphs" The Brother in Elysium (2011)

"A Book of Glyphs (trade edition) Granary Books (2014)
A Book of Glyphs  (limited edition) Granary Books (2014)
Glyph Notes: Commentary on A Book of Glyphs  (pdf of booklet included with the limited edition) Granary Books (2014)
Sharon Tate: A Life (2015)
Broken Glory: The Final Years of Robert F. Kennedy Arcade Publishing (2018) illustrated by Rick Veitch

Selected solo discography
Sanders' Truckstop 1969
Beer Cans on the Moon 1972
Yiddish-speaking socialists of the Lower East Side 1991
Songs in ancient Greek 1992
American Bard 1996
Thirsting for Peace 2005
Poems for New Orleans 2007
Surreal Housewives of Woodstock 2011 (never released, with Jules Shear)
The Sanders-Olufsen Poetry and Classical Music Project 2023

Discography with the Fugs
See Fugs Discography

See also
List of peace activists
Poetry in Motion (1982)
 Woodstock Journal

Bibliography
Charters, Ann (ed.). The Portable Beat Reader. Penguin Books. New York. 1992.

References

External links
Guide to the Ed Sanders Papers  at the University of Connecticut Archives & Special Collections
The Woodstock Journal
Photo Ed Sanders Performing With The Fugs, NYC, 1967 by Michael Maggid
Feature on Ed Sanders from Paste Magazine  by Matt Fink
Audio recordings of Ed Sanders, from Maryland Institute College of Art's Decker Library, Internet Archive
Interview with Ed Sanders by Stephen McKiernan, from Binghamton University Libraries Center for the Study of the 1960s.

1939 births
Living people
Writers from Kansas City, Missouri
American environmentalists
American anti–Vietnam War activists
American tax resisters
Beat Generation writers
University of Missouri alumni
People from Woodstock, New York
American male poets
20th-century American poets
Reprise Records artists
Olufsen Records artists
21st-century American poets
Activists from New York (state)
The Fugs members
Yippies
American cannabis activists
PEN Oakland/Josephine Miles Literary Award winners
American Book Award winners
20th-century American male writers
21st-century American male writers

Ed Sanders


Le retour aux choses mêmes est le mot d'ordre de la phénoménologie selon Edmund Husserl. Il s'agit de l'orientation que doit prendre toute démarche philosophique visant à comprendre les choses telles qu'elles sont.

Concept
Dans les Recherches logiques, Edmund Husserl écrit : . Il critique l'étude des choses qui est faite à travers les perceptions des choses. Il appelle à un , c'est-à-dire à une prise en compte de l'objet en tant qu'objet. Le mot choses est donné, en allemand, par le mot , qui signifie à la fois chose et problème. Retourner aux choses signifie donc retourner aux problèmes fondamentaux.

Dire qu'il faut retourner aux choses sous-entend aussi que les choses demeurent ce qu'elles sont, qu'on les prenne pour elles-mêmes ou pas. Il est possible, après avoir fait erreur, de retourner aux choses mêmes. Pierre Guenancia écrit en 2018 : .

L'appel du retour aux choses mêmes est repris par Heidegger. Ce dernier conçoit ce retour comme une lutte contre le traditionalisme.

Notes et références

Concept husserlien

Retour aux choses mêmes


NGC 7763 je eliptična galaktika u zviježđu Vodenjaku.

Izvori

Vanjske poveznice

  Hartmut Frommert: Revidirani Novi opći katalog
  Izvangalaktička baza podataka NASA-e i IPAC-a
  Astronomska baza podataka SIMBAD
   VizieR
 DSS-ova slika NGC 7763
  Auke Slotegraaf: NGC 7763 Deep Sky Observer's Companion
  NGC 7763 DSO-tražilica
  Courtney Seligman: Objekti Novog općeg kataloga: NGC 7750 - 7799

7763

NGC 7763


Nogometno prvenstvo otoka Hvara za sezonu 1983./84. je osvojio "Hvar".

Prvenstvo je igrano kao dvokružna liga, a sudjelovalo je 9 klubova.

Ljestvica

Rezultatska križaljka
{| class="wikitable"  style="font-size: 85%; text-align: center"
!kratica !!klub !!BRU !!HVAR !!JAD !!JEL !!LEV !!MLA !!PAR !!SOŠK !!UDA
|-
|BRU ||align="left"|Brusje ||bgcolor="gainsboro"| || ||<small>1:5*, 1:7* || || || ||<small>0:1*, 3:1* || ||
|-
|HVAR ||align="left"|Hvar || ||bgcolor="gainsboro"| ||<small>6:3*, 2:1* || || || ||<small>8:1*, 4:1* || ||
|-
|JAD ||align="left"|Jadran Stari Grad
|<small>5:1*, 7:1* ||<small>3:6*, 2:1* ||bgcolor="gainsboro"| ||<small>4:0*, 0:6* ||<small>1:1*, 3:3* ||<small>3:3*, 2:1* ||<small>2:0*, 1:2* ||0:0*, 2:2* ||4:2*, 3:0 p.f.*
|-
|JEL ||align="left"|Jelsa
| || ||<small>0:4*, 6:0* ||bgcolor="gainsboro"| || || ||5:0*, 2:3* || ||
|-
|LEV ||align="left"|Levanda Velo Grablje
| || ||<small>1:1*, 3:3* || ||bgcolor="gainsboro"| || ||<small>0:1*, 4:0* || ||
|-
|MLA ||align="left"|Mladost Sućuraj
| || ||<small>3:3*, 1:2* || || ||bgcolor="gainsboro"| ||<small>6:0*, 4:0* || ||
|-
|PAR ||align="left"|Partizan Vrbanj
|<small>1:0*, 1:3* ||<small>1:8*, 1:4* ||<small>0:2*, 2:1* ||<small>0:5*, 3:2* ||<small>1:0*, 0:4* ||<small>0:6*, 0:4* ||bgcolor="gainsboro"| ||<small>2:3*, 3:0* ||2:2*, 3:0 p.f*
|-
|SOŠK ||align="left"|SOŠK Svirče
| || ||<small>0:0*, 2:2* || || || ||3:2*, 0:3* ||bgcolor="gainsboro"| ||
|-
|UDA ||align="left"|Udarnik Vrisnik
| || ||<small>2:4*, 3:0 p.f.* || || || ||<small>2:2*', 0:3 p.f* || ||bgcolor="gainsboro"|
|-
!colspan="11"|
|-
|colspan="11" align="left"|
podebljan rezultat - utakmice od 1. do 9. kola (1. utakmica između klubova)
rezultat normalne debljine - utakmice od 10. do 18. kola (2. utakmica između klubova)
rezultat nakošen - nije vidljiv redoslijed odigravanja međusobnih utakmica iz dostupnih izvora
 rezultat smanjen *   - iz dostupnih izvora nije uočljiv domaćin susreta
 prekrižen rezultat  - poništena ili brisana utakmica
p - utakmica prekinuta
3:0 p.f. / 0:3 p.f. - rezultat 3:0 bez borbe
|}
 Izvori:

 Najbolji strijelci
 16 golova
 Nikša Petrić (Jadran) 15 golova
 Matko Lušić (Hvar) Ivica Belić (Jelsa)
 E. Slavić (Mladost) 12 golova
 A. Vranković (SOŠK)
 11 golova
 V. Bjažević (Hvar) 10 golova
 Panajoti Gilve (Hvar)''

Poveznice
 Hvarska nogometna liga

Izvori
 Drago Radoslavić: Jadran naše mladosti : povodom 72. obljetnice HNK "Jadrana" iz Staroga Grada i stoljeća nogometa na Hvaru, Stari Grad, 2008., , str. 134-136, 302-304

1983-84
Hvar

Nogometno prvenstvo otoka Hvara 1983./84.


Das Jagdschloss Sayneck befindet sich oberhalb des Sayntals in der Gemarkung Großmaischeid bei Neuwied in Rheinland-Pfalz. Zwischen 1884 und 1968 wurde es von der Industriellenfamilie Krupp gepachtet, die es als Ausgangspunkt für ausgedehnte Jagden nutzten. Seitdem wird es von den Fürsten zu Wied für denselben Zweck genutzt.

Geschichte
Im Jahr 1881 ließ Alexander Graf von Hachenburg (1847–1940) inmitten des Fürstlich Wiedischen Reviers ein schlichtes Jagdhaus errichten, welches er "Sayneck" nannte. Bereits 1882 bedeutend erweitert, wurde Sayneck am 1. Mai 1884 mit den Jagden Großmaischeid, Ebenfeld, Caan, Nauort, Stromberg und Sayn von dem Industriellen Friedrich Alfred Krupp (1854–1902) gepachtet. Nachdem zwischen 1884 und 1887 weitere Nebengebäude (z. B. Forsthaus, Personalgebäude, Badehaus, Ställe, Schießstand, Tankstelle) errichtet worden waren, fasste Alfred Krupp im Frühjahr des Jahres 1888 den Entschluss, Sayneck abzureißen und im gleichen Stil, aber in wesentlich größeren Dimensionen als Jagdschloss wieder neu errichten zu lassen. Im Lauf der folgenden Jahrzehnte weilten viele prominente Gäste auf dem Jagdschloss Sayneck. Ende des 19. Jahrhunderts ließ Friedrich Alfred Krupp die Gäste seiner großen Treibjagden sogar per Sonderzügen auf der Brexbachtalbahn anreisen. Noch bis 1943 wurden auf dem Schloss Jagdgesellschaften abgehalten.

Gegen Ende des Zweiten Weltkriegs, im Dezember 1944, wurde im Jagdschloss Sayneck ein Lazarett des Reichsarbeitsdienstes eingerichtet. Von Januar bis März 1945 residierte dort der Gauleiter des Gaus Moselland, Gustav Simon, mit seinem Stab. Während dieser Zeit gehörte auch Robert Ley, Leiter der Deutschen Arbeitsfront, zu den Besuchern von Sayneck. Kurz vor dem Eintreffen der Amerikaner, am 25. März 1945, kam noch der Generalstab des Westfront-Kommandos der Wehrmacht für einen kurzen Aufenthalt auf dem Jagdschloss Sayneck. Es folgten vorübergehend amerikanische und französische Besatzungstruppen.

Nach dem Tod von Alfried Krupp von Bohlen und Halbach (1907–1967) lief die Ära Krupp auf Sayneck am 30. Juni 1968 ab. Die Jagdpacht wurde beendet und das Jagdschloss ging in den Besitz der Eigentümer des Grund und Bodens, der Fürsten zu Wied, über. In einem Nebengebäude des Schlosses befindet sich eine Fürstlich Wiedische Revierförsterei. Von der ursprünglichen Einrichtung ist noch einiges erhalten, so der große Kamin, einige Kachelöfen, Vertäfelungs- und Schnitzarbeiten sowie eine umfangreiche Trophäensammlung.

Literatur
 Eugen Wasser: Schloss Sayneck In: Heimatjahrbuch 2013 Landkreis Neuwied. 2012, ISBN 978-3-9814662-4-9.
 Rhein-Zeitung: "Abgelegenes Kleinod liegt über dem Sayntal", S. 15, 18. Februar 2013

Weblinks

 Karlheinz Schönberger: Das Jagdschloß Sayneck im Sayntal. Website der Gesellschaft für Geschichte und Heimatkunde von Bendorf und Umgebung e. V.
 Hermann-Joseph Löhr: NS-Gauleitung residierte einst im Schloss. In: Rhein-Zeitung vom 3. August 2007 (PDF; 238 kB)

Einzelnachweise

Sayneck
Neuwied
Erbaut im 19. Jahrhundert
Kulturdenkmal in Großmaischeid
Haus Wied-Runkel (Ältere Linie)
Krupp
Sayneck
Sayneck

Jagdschloss Sayneck


Orosei (sardinski: Orosèi) je grad i općina (comune) u pokrajini Nuoru u regiji Sardiniji, Italija. Nalazi se na nadmorskoj visini od 19 metara i ima 7 034 stanovnika. Prostire se na 91,00 km². Gustoća naseljenosti je 77 st/km².Susjedne općine su: Dorgali, Galtellì, Onifai i Siniscola.

Izvori

Gradovi na Sardiniji

Orosei


Ondřej Kovařík, né le  à Kyjov, est un homme politique tchèque. Il est député européen depuis 2019 pour le parti ANO 2011.

Biographie

Notes et références

Voir aussi

Articles connexes
 Liste des députés européens de Tchéquie de la  - Liste des députés européens de la

Liens externes

Député européen membre d'ANO 2011
Député européen du groupe Renew Europe 2019-2024
Député européen élu en Tchéquie 2019-2024
Naissance en août 1980
Naissance à Kyjov
Naissance en Tchécoslovaquie

Ondřej Kovařík


Aceasta este o listă cu izvoarele minerale din stațiunea balneo-climaterică Sângeorz-Băi, Bistrița, România:

Izvorul 1 Sângeorz-Băi

Izvorul 2 Sângeorz-Băi

Izvorul 3 Sângeorz-Băi

Izvorul 4 Sângeorz-Băi

Izvorul 7 Sângeorz-Băi

Izvorul 8 Sângeorz-Băi

Izvorul 9 Sângeorz-Băi

Izvoare din România

Izvoarele minerale de la Sângeorz-Băi


NeoTokyo (stiliseret som NEOTOKYO°) er et multiplayer first-person shooter mod til Half-Life 2, udviklet af Studio Radi-8. Spillet blev udgivet for første gang den 3. juli 2009, og blev udgivet på Steam den 4. juli 2014. Spillet finder sted i en futuristisk version af Tokyo.

Referencer

Eksterne henvisninger

 Neotokyo GSDF (soundtrack pt. 1) på Bandcamp
 Neotokyo NSF (soundtrack pt. 2) på Bandcamp

Computerspil

NeoTokyo (video game)


Jimmy Vee (født 5. november 1959) er en skotsk skuespiller og stuntman. Han er bedst kendt for at have spillet forskellige monstre og rumvæsener i Doctor Who og droiden R2-D2 i science fiction-filmen Star Wars: The Last Jedi.

Vee startede sin karriere som stuntman for forskellige små skuespillere og statister i film så som Harry Potter og De Vises Sten. På teater har han medvirket som dværgen Cheeky i King's Theatres opsætning af Snehvide og de syv dværge. I november 2015 blev han valgt til rollen som R2-D2 i Star Wars: The Last Jedi som afløser for Kenny Baker før dennes død i august 2016. Vee, der identificerer sig selv som dværg måler i øvrigt netop det samme som Baker, 1,12 m.

Noter

Eksterne henvisninger

 BBC-artikel om hans casting
 Oh So Small - Sole Representative
 Interview med Daily Record

Skuespillere fra Skotland

Jimmy Vee


سامة آرت انترناشيونال للإنتاج والتوزيع الفني بالإنجليزية (Sama Art International) هي شركة إنتاج تلفزيونية سورية لمالكها أديب خير متخصصة بإنتاج ودبلجة العديد من الأعمال السورية والعالمية.

من أعمال الشركة

 القبضاي
 على مر الزمان
 فاطمة
 العشق الممنوع
 نور
 تالا
 لارا
 جسور الهوى - حب في الهند
 سيلا
 وتمضي الأيام
 ضيعة ضايعة (الجزء الأول، الثاني)
 أهل الغرام (الجزء الأول، الثاني)
 لعبة الموت
 ندى الأيام
 ما وراء الشمس
 فرصة ثانية
 مشوار عمري
 الصهر
 قدري بلا لون
 بانتظار الأمل
 نحو المجهول
 التوأمان
 الملكة و الملكة
 قلوب أنانية
 حياة قلبي
 مكانك في القلب هو القلب كله
 إيه جابك عند جارك
 صباح الخير يا جاري
 ابن الأصول
 خفايا القلوب
 رحلة لاكشمي
 أسميتها جودان
 اشتباه جريمة مومباي
 قصر الطاووس
 لحظة غدر
 السلطانة راضية
 الخائنة الجميلة
 نقطة على السطر
 أحبك و أكثر
 الجدار
 الجفاف
 لغز الجزيرة
 شو جابك عند جارك
 اسمي فرح
 اشتباه: جريمة مومباي
 بريق الأمل
 أبطال ليوكو المتطورون
 المبتدئون
 جومورا
 الصديقة الرائعة
 غابة الوحوش

المصادر

وصلات خارجية
 الموقع الرسمي

إستوديوهات دبلجة
شركات إنتاج تلفزيوني
شركات سورية

سامة للإنتاج والتوزيع الفني