Blaise Pascal (19 Haziran 1623 – 19 Ağustos 1662), Fransız matematikçi, fizikçi ve düşünürdür.

En bilinen temel eseri Düşünceler'dir. 16 yaşındayken konikler üzerine bir inceleme yazdı. 1642'de 19 yaşında iken vergi tahsildarı babasının işini kolaylaştıracak, dişliler ve tekerleklerden oluşan mekanik bir hesap makinesi tasarladı. Matematikle uğraşan babasıyla birlikte Paris Mersenne Akademisi'ne kabul edildi.

Biyografi
Blaise Pascal (19 Haziran 1623 –19 Ağustos 1662) Fransız bir mucit,matematikçi, fizikçi,yazar ve filozof idi. Rouen'de vergi tahsildarı olan babası tarafından eğitilen bir çocuk dahiydi. Pascal'ın ilk çalışmaları doğa bilimleri ve uygulamalı bilimler alanındaydı. Bu dönemde, akışkanlar ile ilgili çalışmalara büyük katkılarda bulunmuştur ve Evangelista Torricelli'nin çalışmalarını genelleştirerek basınç ve vakum kavramlarını açıklığa kavuşturmuştur. Aynı zamanda Pascal, bilimsel yöntemi savunmuştur.

1642 yılında gençliğine rağmen hesap makineleri üzerinde bazı çalışmalara öncülük etmiştir. Üç yıllık uğraştan ve elli prototipten sonra, mekanik hesap makinesinin ilk iki mucidinden biri olmuştur. Daha sonraki on yıl içinde, Pascal hesap makinesi daha sonra da Pascaline adı verilen bu makinelerden 20 tane daha yapmıştır. Pascal, iki ana araştırma konusu oluşturulmasında yardımı dokunan önemli bir matematikçiydi. 16 yaşındayken izdüşümsel geometri konusunda kayda değer bir bilimsel eser yazmıştır, daha sonra olasılık kuramı konusunda Pierre de Fermat ile benzeşmiştir ve modern ekonomi ile sosyal bilimlerin gelişmesinde büyük bir etkisi olmuştur. Galileo ve Torricelli gibi o da 1646'da "Kainat boşluk kabul etmez" ifadesini savunan Aristoteles'in takipçilerini çürütmüştür. Pascal'ın çalışmasının sonuçları kabul edilmeden önce çeşitli tartışmalara sebep olmuştur.

1646 yılında kardeşi Jacqueline ile beraber Katolik hareketlenmelerle özdeşleşmiştir. 1651 yılında babası ölmüştür. 1654 yılının sonlarına doğru dini tecrübelerini kullanarak felsefe ve teoloji alanında etkileyici çalışmalarda bulunmuştur. En çok bilinen ve Jansenizm müridi ile Cizvitler arasındaki çatışma hakkında olan iki eseri Lettres provinciales ve Pensées o döneme aittir. Aynı yıl aritmetik üçgen üzerine de önemli bir bilimsel eser yazmıştır. 1658 - 1659 yılları arasında sikloit ve katıların hacmini hesaplamakta kullanımı üzerine yazı yazmıştır.

Pascal'ın sağlığı özellikle 18 yaşından sonra bozulmuştur ve 39. doğum gününden 2 ay sonra ölmüştür.

Gençliği ve Eğitimi
Pascal Clermont-Ferrand'da doğmuş ve annesi Antoinette Begon'u üç yaşındayken kaybetmiştir.

Bilim ve matematiğe de ilgisi olan babası Étienne Pascal (1588–1651), yerel bir hakim ve "Noblesse de Robe" üyesiydi. Pascal'ın Jacqueline adında bir kız kardeşi, Gilberte adında bir ablası vardı.

Étienne Pascal eşinin ölümünden 5 yıl sonra, 1631 yılında, çocuklarıyla beraber Paris'e taşınmıştır. Yeni taşınan aile, daha sonra ailenin önemli bir üyesi olacak olan Louise Delfault'u hizmetçi olarak işe almıştır. Yeniden evlenmeyen Étienne, çocukları, özellikle oğlu Blaise, üstün zihinsel yetenek gösterdikleri için onları sadece kendisinin eğitmesi gerektiğine karar vermiştir. Küçük Pascal'ın bilim ve matematiğe üstün bir becerisi ve eğilimi vardı.

Pascal'ın özellikle ilgisini çeken bir konu da Desargues'ın konik kesitler alanındaki çalışması olmuştur. 16 yaşındaki Pascal Desargues'ın yolundan ilerleyerek "Mystic Hexagram" denilen konu hakkında kısa bir tez yazmıştır ve matematik alanındaki ilk ciddi çalışması olan bu çalışmayı Paris'teki Père Mersenne'ye göndermiştir. Bu çalışma bugün hala Pascal Teoremi olarak bilinmektedir. Teorem, eğer bir hexagon (6 köşeli yıldız) bir çemberin içine çizilirse zıt taraflardaki üç kesişim noktasının Pascal çizgisi denilen bir düz çizgi üzerinde olduğunu söyler.

Pascal'ın çalışması yaşına göre o kadar ileri seviyedeydi ki Descartes onu babasının yazdığından neredeyse emindi. Mersenne gerçekten de Pascal'ın kendisinin yazdığının garantisini verdiği zaman ise Descartes "Koniklerle ilgili ispatları diğer eski düşünürlerden daha uygun bir şekilde sunmasını ilginç bulmuyorum, ancak bu konudaki diğer hususlar pek 16 yaşındaki bir çocuğun aklına gelebilecek şeyler değil." demiştir.

O zamanlar Fransa'da ofisler ve mevkiler alınıp satılabiliyordu. 1631 yılında Étienne Cour des Aides ikinci başkanlığı olan mevkisini 65,665 livre'ye satmıştır. Bu para bir devlet tahviline yatırılmıştır ve buradan çok fazla olmasa da oldukça rahat yaşamalarını sağlayacak bir gelir elde etmişlerdir. Böylelikle Paris'e taşınıp oranın keyfisi sürebilmişlerdir. Fakat 1638 yılında Richelieu Otuz Yıl Savaşı'nı devam ettirmeye çalıştığı için paraya ihtiyacı olmasından dolayı devlet tahvillerini temerrüt etmiştir. Bu nedenle Étienne Pascal'ın değerleri aniden neredeyse 66,000 livre'den 7,300 livrenin altına düşmüştür.

Birçok insan gibi sonunda Étienne de Kardinal Richelieu'nün mali politikalarına karşı duruşundan dolayı Paris'i terk etmek zorunda kaldı. Bu esnada üç çocuğunu muhteşem güzellikteki komşuları Madame Sainctot'un gözetimine bıraktı. Daha sonra ancak Jacqueline Richelieu'nün de seyircisi olduğu bir çocuk tiyatrosunda iyi oynadığı zaman Étienne'e af çıktı. Zamanla Étienne tekrar kardinal ile arasını düzeltti ve 1639 yılında vergi kayıtları tam bir kaos halinde olan Rouen şehrinde kralın vergi toplayıcılığına atandı.

1642 yılında, daha 19 yaşında bile değilken, babasının bitmek tükenmek bilmeyen, aşırı yorucu vergi hesaplamalarına yardımcı olmak için toplama ve çıkarma yapabilen mekanik bir hesap makinesi geliştirdi (Pascaline). Bu güne kadar gelmiş olduğu bilinen 8 Pascaline'den dördü Paris'teki Musée des Arts et Métiers'de, biri Almanya'daki Zwinger müzesinde bulunmaktadır. Bu makineler 400 yıl boyunca mekanik metotla yapılan hesaplamalara, hatta sonra bilgisayar mühendisliğine öncülük edecek olmasına rağmen ticari açıdan başarılı olamamıştı. Bunun nedenlerinden biri pratikte kullanılmak için henüz elverişsiz olmasıydı, fakat asıl nedeni fazlasıyla pahalı olmasıydı. Pascal daha sonraki 10 yıl içerisinde de tasarımını geliştirmeye devam etti ve onun tasarımına dayanarak 50 civarı daha makine yapıldı.

Matematiğe Katkıları

Pascal hayatı boyunca matematiği etkilemeye devam etmiştir. Pascal'ın 1653 yılındaki Traité du triangle arithmétique diye geçen Aritmetik üçgen üzerinde incelemesi, binom çarpanlarını uygun bir tablo halinde tanıtmıştır (Pascal üçgeni).

Tablodaki sayıları bir özyineleme formülü şeklinde belirtmiştir. (m + 1)inci satır ve (n + 1)inci sütundaki sayı tmn olsun. O zaman m = 0, 1, 2, ... ve n = 0, 1, 2, … olduğu durumlarda tmn = tm–1,n + tm,n–1 olur. Sınır koşulları tm,−1 = 0, t−1,n = 0,m = 1, 2, 3, ... ve n = 1, 2, 3, ... Üreteç t00 = 1'dir.

Pascal, bir ispat ile sonlandırmıştır:

1654 yılında kumar problemleri ile ilgilenen bir arkadaşının teşvik etmesi sonucu, bu konuda Fermat ile haberleşmiştir ve bu birlikte çalışma sonucu Olasılık Kuramı ortaya çıkmıştır. Arkadaşının adı Antoine Gombaud (lakabı Chevalier de Méré) idi ve belirtilen problem, iki kişinin bir şans oyunu oynarken oyunu birisi kazanmadan önce bitirmek istemesi ve o anki şartlara bakarak her birinin oyunu kazanma olasılığına göre ödülün adil olarak dağıtılması problemiydi (puanlar problemi). Bu tartışmadan itibaren olası değer kavramının tanımı yapılmıştır. Pascal daha sonra (Pensées adlı eserinde) Tanrı inancını ve namuslu bir yaşamı savunmak için olasılığa dayanan bir argüman kullanmıştır (Pascal'ın kumarı). Pascal ve Fermat'ın yaptığı olasılıklar hesaplaması çalışmaları, daha sonra Leibniz'in Kalkülüs formülasyonuna önemli bir temel oluşturmuştur.

1654 yılındaki dini bir tecrübesinden sonra Pascal matematik alanında çalışmayı bırakmıştır.

Matematik Felsefesi

Pascal, matematik
felsefesine en büyük katkısını De
l'Esprit géométrique ("Of the Geometrical Spirit") eseri ile
sağlamıştır. Bu eser aslında "Petites-Ecoles de
Port-Royal" ("Little
Schools of Port-Royal") isimli ünlü bir geometri kitabına giriş olarak
yazılmıştır. Bu çalışması ölümünden ancak 1 asır sonra yayınlanmıştır. Burada
Pascal, gerçeklerin keşfedilmesi meselesi için kullanılan metodun en ideal
halinin daha önceden saptanmış gerçekler hakkındaki tüm önermelerin ortaya
çıkarılması olduğunu savunmuştur. Aynı zamanda bunun imkânsız olduğunu iddia
etmiştir çünkü önceden saptanmış gerçeklerin desteklenmesi için başka
gerçeklere ihtiyaç vardır ve bu nedenle ilk ilkelere ulaşılamayacaktır. Buna
dayanarak, Pascal geometride kullanılan prosedürün, bazı ilkelerin doğru
varsayılması ve diğerlerinin onlara dayanılarak geliştirilmesi yoluyla da olsa,
olabileceği en mükemmel durumda olduğunu savunmuştur. Buna rağmen varsayılan
ilkelerin doğruluğunu test etmek için bir yol bulunmamaktadır.

Pascal, De l'Esprit géométrique eserini bir
tanım teorisi geliştirmek için de kullanmıştır. Pascal, iki çeşit tanımı
ayırmıştır: Yazar tarafından tanımlanan alışılagelmiş etiketler olarak geçen
tanımlar ve dilin içerisinde olup, kastedilen şeyi doğallıkla belirttiği için
herkes tarafından anlaşılan tanımlar. İkinci tip tanım, esasçılık felsefesinin
ayırt edici özelliğidir. Pascal, bilim ve matematiğin biçimcilik felsefesini
Descartes'ın formüle ettiği gibi kabul etmesi gerektiğini savunarak, sadece
birinci tip tanımın bu alanlar için önemli olduğunu iddia etmiştir.

De l'Art de persuader ("On the Art
of Persuasion") eserinde Pascal geometrinin aksiyomatik metodunu, özellikle de
sonuçların dayandırıldığı aksiyomlara insanların nasıl inandığı sorusunu daha
derinden incelemiştir. Pascal, insan metodlarıyla bu aksiyomlarda ve sonuçlarda
kesinliğe ulaşmanın imkânsızlığı konusunda Montaigne ile hemfikir olmuştur. Bu
ilkelerin ancak sezgi yoluyla anlaşılabileceğini ve bu durumun gerçekleri
ararken Tanrı'ya itaat etmenin gerekliliğini vurguladığını ileri sürmüştür.

Fiziki Bilimlere Katkıları

Pascal'ın
hidrodinamik ve hidrostatik alanındaki çalışmaları hidrolik akışkanlar
konusunda yoğunlaşmıştır. Hidrolik pres (hidrolik basınç kullanarak kuvveti
arttırma) ve şırınga, icatları arasındadır. Hidrostatik basıncın sıvının
ağırlığına değil yükselti farkına bağlı olduğunu kanıtlamıştır. Bu prensibi
göstermek için su dolu bir fıçıya ince uzun bir tüp bağlayıp tüpü bir binanın
üçüncü katının yüksekliğine kadar su ile doldurmuştur. Bu durum fıçıdan su
sızmasına sebep olmuştur ve daha sonra bu deney Pascal'ın fıçı deneyi adını
almıştır.

Pascal, 1646 yılı
itibarıyla Evangelista Torricelli'nin barometrelerle olan deneyini
öğrenmiştir. Cıva ile dolu bir tüpün cıva ile dolu bir kaba batırılması ile
gerçekleşen bir deneyin benzerini yapmış biri olarak, nasıl bir gücün cıvanın
bir kısmını tüpün içinde tuttuğunu ve tüpün üzerindeki boşluğu neyin
doldurduğunu sorgulamıştır. O zamanlar çoğu bilim insanı orada vakum yerine
görünmez bir maddenin olduğunu ileri sürmüştür. Bu düşünce, evrenin görünür ya
da görünmez bir madde olduğunu ve bu maddenin daima hareket halinde olduğunu
savunan Aristocu düşünceye dayanmaktadır. Hatta Aristo hareket eden her şeyin
başka bir şey tarafından hareket ettirildiğini iddia etmiştir. Bu nedenle,
Pascal'ın zamanında yaşamış ve Aristo'nun fikirlerine göre eğitilmiş bilim
adamlarına göre vakum imkânsızlıktır. Nasıl mı? Kanıt olarak şunlar
gösterilmiştir:

●
Cam tüpün içindeki vakum
denilen şeyin içinden ışık geçebilmektedir.

●
Aristo her şeyin hareket
ettiğini ve bir şey tarafından hareket ettirildiğini yazmıştır.

●
Sonuç olarak, ışığın cam tüpün
içindeki hareketini sağlamak için tüpün içinde bir şey olması gerektiğine göre,
tüpün içindeki vakum olamaz. Başka herhangi bir yerde de vakum olamaz. Vakum
-her şeyin yokluğu, hiçbir maddenin var olmaması- düpedüz imkânsızdır.

Bu yolda başka
deneylerle ilgilenirken, 1647 yılında Pascal Experiences nouvelles touchant le vide ("New Experiments with
the Vacuum") adlı, çeşitli sıvıların hangi dereceye kadar hava basıncı ile
desteklenebildiğinin basit kurallarını anlatan eserini çıkarmıştır. Aynı
zamanda bu eserde, barometre tüpündeki boşluğun vakum olmasının da nedenlerini
vermiştir.

19 Eylül 1648'de,
Pascal'ın arkadaşça ama ısrarcı kışkırtmalarından sonra Pascal'ın ablası
Gilberte'nin eşi Florin Périer, Pascal'ın teorisi için büyük önem
taşıyan gerçekleri bulma görevini gerçekleştirebilmiştir. Périer tarafından
yazılan rapor der ki:
"Geçen Cumartesi
hava biraz şüpheliydi… ...ama o sabah saat 5 civarında… ...Puy-de-Dôme görülebiliyordu…
...ben de denemeye karar verdim. Clermont şehrinden bir takım
önemli insanlar yükselmeyi yapacağım zaman onlara haber vermemi istemişti…
...Bu büyük çalışmada onların yanımda olmasından mutluluk duymuştum…

...saat 8'de Minim Fathers
bahçelerinde buluştuk, burası şehirdeki en düşük yükseltiye sahipti… ...önce 16
poundluk cıvayı kaba koydum… ...sonra birkaç cam tüp aldım… ...hepsi 4 feet
uzunluğundaydı ve bir ucu hava geçirmez şekilde kapalı, bir ucu açıktı…
...sonra tüpleri kabın içine yerleştirdim… ...tüpteki cıvanın kaptakinden
26" ve 3½ çizgi daha yüksekte durduğunu gördüm… …Aynı deneyi iki kere daha
aynı noktada tekrarladım… ...her seferinde aynı sonuca vardım…

Tüplerden birini
kaba bağladım ve cıvanın yüksekliğini işaretledim… …Minim kardeşlerden biri
olan Father Chastin'den gün içinde durumda herhangi bir değişiklik olursa diye
izlemesini istedim… …Diğer tüpü ve cıvanın bir kısmını aldım… …Puy-de-Dôme'un tepesine
yürüdüm… … Orası manastırdan yaklaşık 500 kulaç daha yüksekteydi… …orada deneyi
tekrarladığımda tüpteki cıvanın sadece 23" ve 2 çizgi yüksekte olduğunu
gördüm… ...Deneyi zirvenin değişik noktalarında 5 kez dikkatle tekrarladım…
...her seferinde aynı yüksekliği buldum..."
Pascal, deneyi
Paris'te 50 metre yükseklikteki Saint-Jacques-de-la-Boucherie kilisesinin çan
kulesinin tepesine bir barometre çıkararak tekrarlamış ve cıvanın 2 çizgi düştüğünü
görmüştür.

Her boşlukta bir
maddenin bulunmasının zorunlu olduğu eleştirisine karşı Pascal, Estienne Noel'e cevap olarak 17. yüzyılın en büyük
ifadelerinden birini vermiştir. Karl Popper'ın popülerleştirdiği bu ifade, bilimsel teorilerin
çürütülebilirliklerine göre karakterize edilmesi fikrinin dikkat çeken bir
öngörüsüdür: "Bir hipotezin doğruluğunu göstermek için bütün olguların onu
izlediğini göstertmek yeterli olmaz; fakat, eğer hipotez olgulardan herhangi
birinin tersine bir yol izliyorsa bu onun yanlışlığını ortaya çıkarmak için
yeterlidir." Pascal'ın vakumun varlığı konusundaki ısrarı, Descartes da dahil
olmak üzere diğer seçkin bilim adamları arasında çatışmaya yol açmıştır.

Pascal, "sürekli
hareket makinesi" arayışındayken ruletin ve rulet tekerleğinin ilkel bir halini
ortaya çıkarmıştır.

Yetişkin Hayatı, din, felsefe ve edebiyat

Zaten insan dediğin
doğada nedir ki? Sonsuzluğun karşısında hiçbir şey, hiçliğin karşısında her
şey, hiçbir şey ve her şey arasında bir orta nokta ve ikisini de anlamaktan son
derece uzak. Bir şeylerin başlangıcı ve sonu ondan delinmez bir sırla ele
geçirilemez bir şekilde saklanmış. İçine sürüklendiği hiçliği de, içinde
kaybolduğu sonsuzluğu da görebilmekten eşit derecede aciz.

Blaise Pascal, Pensées No. 72

Din Değiştirme

1646 yılının
kışında, Pascal'ın 58 yaşındaki babası Rounen'in buzlu bir sokağında kayıp
düşerek kalçasını kırmıştır. Adamın yaşı ve 17. yüzyıl'da tıbbın durumuna
bakılırsa, kırık bir kalça ciddi bir sağlık problemiydi, belki de ölümcüldü.
Paris'teki en iyi iki doktor Rouen'de yaşıyordu: Monsieur Doctor Deslandes ve
Monsieur Doctor de La Bouteillerie. Büyük Pascal "...kendine bu adamlardan
başkasının tedavi etmesine izin vermezdi… bu iyi bir seçimdi çünk yaşlı adam
kurtuldu ve tekrar yürüyebildi..." Fakat tedavi ve eski haline gelmesi üç ay
sürdü, bu esnada La Bouteillerie ve Deslandes evlerinde misafir oldu.

İkisi de Jansenizm
denen bölücü bir Katolik grubun savunucusu olan Jean Guillebert'in
takipçisiydi. Hala epey küçük olan bu grup o zamanlar Fransız Katolik
topluluğuna şaşırtıcı baskınlar yapıyordu. Şiddetli Augustinism'i
destekliyordu. Blaise doktorlarla sık sık konuşuyordu ve babasının başarılı
tedavisinden dolayı onlardan Jansenist yazarların çalışmalarını ödünç almıştı.
Pascal bu dönemde bir "ilk dönüşüm" yaşadı ve takip eden yılda teolojik konular
hakkında yazmaya başladı.

Pascal bu ilk dini
bağlantısından uzaklaştı ve daha sonra birkaç yıllık bir, biyografi
yazarlarının deyimiyle, "dünyevi dönem" yaşadı. (1648 - 1654) 1651 yılında
babası öldü ve mirasını Pascal ve Pascal'ın vasiliğini yaptığı
Jacqueline'e bıraktı. Jacqueline, yakında Port-Royal'ın Jansenist rahibe
manastırına aday olacağını açıkladı. Pascal oldukça etkilenmiş ve üzülmüştü,
fakat bunun sebebi kardeşinin seçimi değil, kendisinin sağlığının iyi
olmamasıydı. Onun da Jacqueline'e ihtiyacı vardı.

"Bir anda Pascal
evinde savaş çıkmıştı. Blaise Jacqueline'e gitmemesi için yalvarıyordu ama o
son derece kararlıydı. Kalmasını emretti ama o da işe yaramadı. Bu durumun
özünde... … Blaise'in terkedilme korkusu yatıyordu… … eğer Jacqueline
Port-Royal'e girerse, mirasının geride bırakmak zorunda kalacaktı… … ama hiçbir
şey fikrini değiştirmiyordu."

1651 yılının sonuna
doğru kardeşler arasında ateşkes yapıldı.Yeterli olacak kadar aylık cep harçlığına
karşılık Jacqueline mirasını kardeşine devretti. Gilberte mirasının kendi
kısmını zaten çeyiz (başlık parası) olarak vermişti. Ocak'ın başlarında
Jacqueline Port-Royal'e gitmek üzere ayrıldı. O gün, kardeşi için endişelenen
Gilberte'ye göre "salonda bekleyen Jacqueline'i görmeden, çok üzgün bir halde
odasına çekildi…" 1653 Haziran'ının başlarında, görünüşe göre Jacqueline'in
bitmeyen eziyetleri sonucu, Pascal kardeşinin tüm mirasını resmi olarak
"tarikat kokuları almaya başladığı" Port-Royal'e devretti. Babasının mirasının
üçte ikisinin gitmesiyle, 29 yaşındaki Pascal soylu yoksulluğa mahkûm oldu.

Bir süre bekar
hayatı yaşadı. 1654 yılında, Port-Royal'deki kardeşine yaptığı ziyaretler
sırasında dünya işleri onu iğrendirdi fakat Tanrı'ya yakınlaşmadı.

Ölümün Yakınından Geçme

23 Kasım 1654'te,
gece 10:30 - 12:30 arası, Pascal yoğun bir dinsel imgelem görmüş ve bu deneyimi
anında kendine kısa bir not olarak kaydetmiştir. Not şöyle başlar: "Ateş.
Abraham'ın Tanrısı, Isaac'in tanrısı, Jacob'un tanrısı, bilim damları ya da
filozoflarınkiler değil…" ve Psalm 119:16'dan bir alıntıyla sonlanır: "Sözünü
unutmayacağım. Amin." Görünüşe göre bu belgeyi dikkatli bir şekilde ceketine
dikmiş ve kıyafet değiştirdiğinde yeni kıyafetine aktarmıştır, hizmetçilerinden
biri tesadüfen ölümünden sonra bunu fark etmiştir. Bu eser Memorial olarak bilinmektedir. İnancı ve dine bağlılığı
canlanmıştır ve Pascal 1655 Ocak'ta Port-Royal'deki iki manastırdan eski
olanını iki haftalığına inzivaya çekilmek için ziyaret etmiştir. Takip eden
dört yıl boyunca düzenli olarak Port-Royal ile Paris arasında yolculuk
etmiştir. Tam bu noktada, yani dönüşümünün hemen ardından, din üzerine yazdığı
en büyük eseri olan Provincial Letters'ı
yazmaya başlamıştır.

The Provincial Letters

Pascal 1656'dan
başlayarak, modern çağların başlarında Katolik düşünürlerin (özellikle
cizvitlerin) kullandığı etik bir method olan safsataya karşı unutulmaz
saldırılarını yayımlamıştır. Pascal, safsatanın ahlaki gevşekliği ve diğer
bütün günahları haklı çıkarmak için karışık muhakeme yapılmasından ibaret
olduğunu ilan etmiştir. 18 mektup serisi 1656 - 1657 yılları arasında Louis de
Montalte takma adı altında yayımlanmış ve
XIV. Louis'yi öfkelendirmiştir. Kral, 1660 yılında kitabın
parçalanıp yakılmasını emretmiştir. 1661 yılında, formüler tartışmanın
ortalarında Port-Royal'deki Jansenist okula el koyulmuş ve kapatılmıştır; okul
ile ilgisi olanlar da Jansen öğretilerini kafirlikle suçlayan 1656 papalık
mühürlü belgeler imzalamıştır. 1657'deki son mektup, Papa VII.
Alexander'a karşı gelmiştir.
Papa Alexander bile resmi olarak onlara zıt düşse de Pascal'ın argümanları
tarafından ikna edilmiştir.

Mektupların dini
etkileri bir yana, Provincial Letters
edebi eser olarak popüler olmuştur. Pascal'ın mizahı, alayı ve saldırgan
taşlamayı argümanlarında kullanması bu mektupları umumi kullanıma uygun hale
getirmiş ve Voltaire ve Jean-Jacques Rousseau gibi ileri dönemlerde yaşamış Fransız
yazarların düzyazılarını etkilemiştir.

Provincial Letters aynı zamanda övgü de almıştır.
Örneğin Charles Perrault mektuplar hakkında şunları yazmıştır: "Bir yazıda
olması gereken her şey orada - dilin saflığı, düşüncenin asilliği, muhakemenin
sağlamlığı, usta şakacılık ve baştan sona uyum başka yerde bulunamaz."

The Pensées
Pascal'ın ölümüden
sonra Pensées ("Thoughts",
"Düşünceler") olarak anılacak olan en etkileyici teolojik eseri ölümünden önce
tamamlanmamıştı. Eser, Hristiyan inancının devamlı ve mantıklı incelemesi ve
savunucusu olmuştur, zaten orijinal adı da Hristiyanlık dininin savunması
anlamına gelen Apologie de la religion
Chrétienne'dir. ("Defense of the Christian Religion") Ölümünden
sonra bulunan çok sayıda karalama, 1669 yılında kitap olarak bastırılmıştır.
Kitabın adı Pensées de M. Pascal sur la
religion, et sur quelques autres sujets ("Thoughts of M. Pascal on
religion, and on some other subjects", "M.Pascal'ın din ve bazı diğer
konular üzerindeki düşünceleri") olmuştur ve daha sonra yakın zamanda bir
klasik haline gelmiştir. Apologie'ninbaşlıca stratejilerinden biri şüphecilik ve stoacılık felsefelerinin
çatışıklığını kullanmaktır. Bir yanda Montaigne diğer yanda ise Epiktetos'un
canlandırmalarıyla, inanmayan kişiyi çaresizlik ve kafa karışıklığına
sürükleyerek onun Tanrı'yı benimsemesini sağlamaktır.

Pascal'ın Pensées'inin Fransız düzyazıları
arasında ciddi anlamda bir başyapıt ve dönüm noktası olacağı düşünülüyordu. Sainte-Beuve özellikle bir
bölümden söz ederken (Düşünce #72), Fransız dilinde yazılmış en iyi sayfa
diyerek övgüyle bahsetmiştir. Will Durant ise "Fransız
düzyazıları arasındaki en etkili ve güzel kitap" diyerek övmüştür. Pascal,  Pensées'de
birkaç felsefi paradoksu incelemiştir: sonsuzluk ve hiçlik, inanç ve neden, ruh
ve madde, ölüm ve yaşam, anlam ve boşunalık - görünen o ki alçak gönüllülük,
cahillik ve nezaket dışında kesin bir sonuca varamamıştır. Bunların hepsini
birleştirerek Pascal'ın Kumarı'nı geliştirmiştir.

Son Çalışmaları ve Ölümü

T.
S. Eliot hayatının bu döneminde Pascal'ı "Münzeviler arasında bir dünya adamı,
dünya adamları arasında bir münzevi" şeklinde tanımlamıştır. Pascal'ın münzevi
yaşam tarzı, insanın acı çekmesinin doğal ve gerekli olduğunu söyleyen bir
inançtan türemiştir. 1659 yılında Pascal ciddi anlamda hastalanmıştır. Son
yıllarında sık sık doktorlarının bakımını reddedip, "Hastalık Hristiyanların
doğal halidir." demiştir.

XIV. Louis, 1661
yılında Port-Royal'deki Jansenist hareketi bastırmıştır. Buna cevap olarak,
Jansenistlerin pes etmemesini sağlamak için Pascal son eserlerinden biri olan Écrit sur la signature du formulaire'i
("Writ on the Signing of the Form") yazmıştır. O yıl içinde kardeşi
Jacqueline vefat etmiştir, bu durum Pascal'ın Jansenism üzerine yaptığı
tartışmalara bir son vermeye ikna etmiştir. Pascal'ın son büyük başarısı,
mekanik dahiliği sayesinde, belki de ilk otobüs hattını açarak, insanların
Paris içinde birçok koltuğu olan bir taşıt ile yolculuk etmesini sağlamaktır.

1662 yılında
Pascal'ın hastalığı daha şiddetli bir hale gelmiş ve duygusal durumu kardeşinin
ölümünden beri ciddi bir şekilde kötüleşmiştir. Sağlığının hızlı bir şekilde
kaybolduğunun farkında olarak hastanedeki çaresiz hastalıklar kısmına gitmek
için bir yol aramıştır fakat doktorları taşınmak için durumunun fazla değişken
olduğunu açıklamışlardır. 18 Ağustos 1662'de Paris'te, Pascal havale
geçirmiştir ve ölmek üzere olan kişinin vücuduna rahibin kutsal bir yağ
sürmesiyle yapılan extreme
unction denilen Katolik kilisesi ayini yapılmıştır. Ertesi sabah vefat etmiş
ve  Saint-Étienne-du-Mont mezarlığına
gömülmüştür. Son sözleri "Tanrı'nın beni asla terk etmemesi dileğiyle..."
olmuştur.

Yapılan otopsi
sonucu midesinde ve karın bölgesindeki diğer organlarındaki ciddi problemlerin
yanı sıra beyninde de hasar olduğu ortaya çıkmıştır. Otopsiye rağmen bozuk
sağlığının nedeni hiçbir zaman tam olarak saptanamamıştır. Yapılan tahminlere
göre verem, mide kanseri ya da ikisinin birleşimi olduğu söylenmektedir.
Pascal'a eziyet eden baş ağrılarının da genel olarak beyin lezyonundan kaynaklı
olduğu düşünülmektedir.

Mirası

Pascal'ın bilime
katkılarının şerefine Pascal adı basınç birimine, bir programlama diline ve
Pascal Kuralı'na (hidrostatikte önemli bir kural) verilmiştir. Ayrıca yukarıda
bahsedildiği gibi Pascal üçgeni ve Pascal'ın kumarı da hala onun adını
taşımaktadır.

Pascal'ın matematiğe
yaptığı en etkileyici katkı olasılık kuramını geliştirmesi olmuştur. İlk olarak
kumar oynanırken uygulanmıştır fakat günümüzde ekonomi alanında, özellikle aktüaryel
bilimlerde, çok önemli bir yer kaplamaktadır. John Ross yazmıştır ki: "Olasılık
kuramı ve onu takip eden buluşlar belirsizlik, risk, karar verme ve bireylerin
ya da toplumun gelecekteki olayların gidişatını etkileme kabiliyetine bakış
açımızı değiştirmiştir." Fakat şu da bilinmelidir ki, Pascal ve Fermat olasılık
kuramı ile ilgili oldukça önemli başlangıç çalışmaları yapmalarına rağmen, bu
alanı çok fazla geliştirememişlerdir. Christiaan Huygens, Pascal ve Fermat ile haberleşmesi ile
konuyu öğrenmiş ve bu konu ile ilgili ilk kitabı yazmıştır. Daha sonra kuramın
geliştirilmesine katkıda bulunanlar arasında Abraham
de Moivre ve Pierre-Simon Laplace da vardır.

Edebiyatta, Pascal
Fransız klasik döneminin en önemli yazarlarından biri olarak kabul edilir ve
bugün, Fransız düzyazısının en büyük ustalarından biri olarak okunmaktadır.
Taşlamayı ve ince esprileri kullanım biçimi daha sonraki polemikçileri
etkilemiştir. Edebi eserlerinin içeriği en iyi René Descartes'in rasyonalizmine karşı kuvvetli aykırılığıyla ve ana
telafi edici felsefe olan empirizmin de önemli gerçekleri saptamadaki
yetersizliği ile ilgili eş zamanlı iddialarıyla hatırlanmaktadır.

Fransa'da, Blaise Pascal Chair denilen prestijli senelik ödüller, araştırmalarının Ile de France bölgesinde yürütülmesi için olağanüstü
uluslararası bilim adamlarına verilmektedir. Clermont-Ferrand'daki
üniversitelerden birine onun adı verilmiştir. (Université Blaise Pascal)
Ontario, Kanada'daki University of Waterloo Pascal'ın adına her yıl matematik
yarışması düzenlemektedir.

Roberto Rossellini, orijinali 1971 yılında İtalyan
televizyonlarında yayınlanan Blaise Pascal isimli bir biyografik film
yönetmiştir. Pascal, Don Cupitt tarafından sunulan 1984 yılındaki BBC
Two belgeseli Sea of Faith'e de konu olmuştur. bir tür filozof olmuştur ve bunu bilen kimse olmamıştır

Çalışmaları
 Essai pour les coniques (1639)
  Experiences nouvelles touchant le vide (1647)
 Traité du triangle arithmétique (1653)
 Lettres provinciales (1656–57)
 De l'Esprit géométrique (1657)
 Écrit sur la signature du formulaire (1661)
 Pensées

Kaynakça

1623 doğumlular
1662 yılında ölenler
Fransız filozoflar
17. yüzyıl Fransız matematikçileri
Fransız fizikçiler
Paris'te defnedilenler
Din filozofları
Roma Katolik filozoflar

Blaise Pascal


Mesajcı RNA (İngilizce: messenger RNA) (mRNA), sentezlenecek bir proteinin amino asit dizisine karşılık gelen kimyasal şifreyi taşıyan bir moleküldür. mRNA, bir DNA kalıptan transkripsiyon yoluyla sentezlenir ve protein sentez yeri olan ribozomlara, protein kodlayıcı bilgiyi taşır. Burada, çevirim (translasyon) süreci sonucu, RNA polimerindeki bilgi ile bir amino asit polimeri üretilir. Nükleik asitlerin (mRNA ve DNA) amino asit dizilerine karşılık gelen bölgelerindeki her üç baz, proteindeki bir amino asite karşılık gelir. Bu üçlülere kodon denir, her biri bir amino asit kodlar, bitiş kodonu ise protein sentezini durdurur. Bu işlem iki diğer RNA türünü daha gerektirir: taşıyıcı RNA (tRNA) kodonun tanınmasına aracılık eder ve ona karşılık gelen amino asiti getirir; ribozomal RNA (rRNA) ise ribozomdaki protein imalat mekanizmasının kataliz merkezidir.

Sentez, işlem ve fonksiyon
Bir mRNA molekülünün varlığı onun transkripsiyonu ile başlar ve yıkımı ile sona erer. Çevrim başlamadan evvel bir mRNA molekülü işlenmiş, redaksiyona uğramış ve taşınmış olabilir. Ökaryotik mRNA molekülleri çoğu zaman kapsamlı bir işlenme (İng. procesing) ve taşınma gerektirirler, prokaryotlar ise bunu gerektirmezler.

Transkripsiyon

Transkripsiyon sırasında RNA polimeraz, DNA'daki bir gendeki bilgiyi gereken sayıda mRNA olarak kopyalar. Bu süreç ökaryot ve prokaryotlarda birbirine benzer. Önemli bir fark, transkripsiyon sırasında ökaryotik RNA polimerazın mRNA işlenme enzimleriyle beraber olmasıdır, öyle ki transkripsiyon başladıktan sonra işlenme hızla takip edebilir. Kısa ömürlü olan, işlenmemiş veya kısmen işlenmiş ürüne pre-mRNA denir; tamamen işlendikten sonra olgun mRNA olarak adlandırılır.

Ökaryotik pre-mRNA işlemesi

mRNA işlemesi ökaryot, prokaryot ve arkeler arasında büyük farklılık gösterir. Ökaryotik olmayan mRNA'lar transkripsiyon sonrasında olgundurlar ve ender durumlar dışında işlenme gerektirmezler. Buna karşın, ökaryotik pre-mRNA'lar, kapsamlı bir işlenme gerektirirler.

5' başlık eklemesi

5' başlık (diğer adlarıyla RNA başlığı, RNA 7-metilguanozin başlığı veya RNA m7G başlık), transkripsiyon başlangıcından hemen sonra bir ökaryotik mRNA'nın "önüne" yani 5' ucuna eklenmiş, değişime uğramış bir guanin bazlı bir nükleotittir. 5' başlık, ilk yazılmış nükleotit ile 5'-5'-trifosfat bağı ile bağlanmış bir uç (terminal) 7-metilguanozin kalıntısıdır. mRNA'nın ribozom tarafından tanınması ve RNaz'lardan korunması için varlığı çok önemlidir.

Başlık eklemesi transkripsiyon eşliklidir ve transkripsiyonla beraber gerçekleşir, öyle ki iki süreç birbirlerine etki ederler. Transkripsiyonun başlamasından kısa süre sonra, sentezlenmekte olan mRNA'nın 5' ucuna, RNA polimeraz ile birleşik olan başlık sentezleme kompleksi bağlanır. Bu enzim kompleksi, mRNA başlık eklemesi için gerekli kimyasal adımları katalizler. Sentez, çok adımlı bir tepkimedir.

Uçbirleştirme

Uçbirleştirme (İng. splicing), intron adı verilen, protein kodlamayan bazı kısımların pre-mRNA'dan çıkartılması işlemidir; kalan kısımlar protein kodlayıcı dizileri kapsar ve bunlara ekson denir. Bazen pre-mRNA molekülleri farklı şekillerde uçbirleştirmeye uğrayabilirler, böylece bir gen birden fazla proteini kodlayabilir. Bu sürece alternatif uçbirleştirme denir. Uçbirleştirme genelde splisozom olarak adlandırılan bir RNA-protein kompleksi tarafından gerçekleştirir, ama bazı RNA molekülleri kendi uçbirleştirmelerini kendileri katalizleyebilir. (bkz. ribozimler).

Redaksiyon

Bazı durumlarda bir mRNA'nın bilgi içeriği, onu meydana getiren bazlarda kimyasal değiklikler sonucu, hücre tarafından değiştirilir. İnsanlarda bunun bir örneği, apolipoprotein B mRNA'sıdır, bazı dokularda dizisi değişir (redakte olur), bazılarında ise değişmez. Redaksiyon sonucu erken bir durma kodonu yaratılır, bu da çevrim sonucu daha kısa bir protein oluşmasına neden olur.

Poliadenilasyon

Poliadenilasyon, bir mRNA molekülüne bir poladenilil parçasının kovalent bağ ile eklenmesidir. Ökaryotik organizmalarda çoğu mRNA, 3' ucunda poliadenile olur. Poli(A) kuyruğu ve ona bağlı olan protein, mRNA'nın eksonükleazlar tarafından yıkımından korur. Poliadenilasyon ayrıca, transkripsiyon sonlanması için, mRNA'nın çekirdekten ihracı ve çevirim için de önemlidir. mRNA prokaryotik organizmlarda da poliadenile olabilir, ama bu canlılarda poli(A) kuyruğu eksonükleotik yıkımı engellemek yerine kolaylaştırır.

Poliadenilasyon DNA'nın RNA'ya yazılımı sırasında ve onu hemen takiben olur. Transkripsiyon tamamlanmasının ardından RNA polimerazla birleşik bir endonükleaz kompleksi aracılığıyla mRNA zinciri kesilir. mRNA kesildikten sonra kesim yerindeki serbest 3' uca yaklaşık 250 adenozin kalıntısı eklenir. Alternatif uçbirleştirmede olduğu gibi, bir mRNA'nın birden fazla sayıda poliadenilasyon çeşidi olabilir.

Taşıma
Ökaryotlarla prokaryotlar arasındaki bir diğer fark mRNA taşımasıdır. Ökaryotik transkripsiyon ve translasyon hücre içinde farklı bölmelerde cereyan ettiği için, ökaryotik mRNA'nın hücre çekirdeğinden sitoplazmaya ihracı gerekmektedir. Olgun mRNA'lar gördükleri işlemler sayesinde tanınırlar ve çekirdek gözeneğinden ihraç edilirler. Nöronlarda mRNA'lar somadan dendritlere taşınırlar, dış bir uyarmanın ardından orada yerel bir çevirim olur. Çoğu mesaj ise kendilerini hücre içinde belli konuma hedefleyen "posta kodları" taşır.

Çevirim

Prokaryotlarda mRNA işlenme ve taşınmaya gerek duymadığı için ribozom tarafından çevrilmeleri transkripsiyon olur olmaz başlayabilir. Bu yüzden prokaryotik çevrimin transkripsiyonla eşlikli ve "ko-transkripsiyonel" (eş yazımlı) olduğu söylenir.

İşlenmiş ve sitoplazmaya taşınmış ökaryotik mRNA (yani olgun mRNA) ribozomlar tarafından çevrime uğrayabilir. Çevrim ya sitoplazmada serbest dolaşan ribozomlarda olur ya da, sinyal tanıma taneciği mRNA'yı endoplazmik retikuluma havale ettikten sonra oradaki ribozomlarda olur. Dolayısıyla, prokaryotlardan farklı olarak, ökaryotik çevrim, transkripsiyon ile doğrudan eşlikli değildir.

Yapı

5' başlık

5' başlık pre-mRNA'nın "önüne" (5' ucuna) 5'-5'-trifosfat bağı ile eklenmiş, değişime uğramış bir guanin nükleotittir. Bu değişim mRNA'nın ribozomar tarafından tanınıp bağlanması, ayrıca 5' eksonükleazlardan korunması için gereklidir. Uçbirleştirme ve taşınma gibi başka temel süreçler için de gereklidir.

Kodlayıcı bölgeler

Kodlayıcı bölgeler kodonlardan oluşur, bunlarda bulunan bilgi deşifre edilip ribozomlar tarafından  bir proteine (genelde ökaryotlarda) veya birkaç proteine (genelde prokaryotlarda) çevrilir. Kodlayıcı bölgeler bir başlama kodonu ile başlar ve bir bitiş kodonu ile sona erer.  Genelde başlama kodonu bir AUG üçlüsüdür, bitiş kodonu ise UAA, UAG, veya UGA'dır. Kodlayıcı bölge genelde dahilî baz çiftleriyle stabilize durumdadır, bu onun yıkımını engeller. Protein kodlayıcı olmanın yanı sıra, kodlayıcı bölgenin bazı kısımları pre-mRNA'dadüznleyici dizi olarak işlev görebilirler, örneğin eksonik uçbirlştirme hızlandırıcısı ve eksonik uçbirleşirme susturucusu olarak.

Çevrilmeyen bölgeler

Çevrilmeyen bölgeler (yaygın olarak İngilizce Untranslated region kısaltması olan UTR olarak adlandırılırlar) mRNA'nın başlama kodonundan evvel ve bitiş kodonundan sonra gelen, çevrilmeyen kısımlardır. Bunlar kodlayıcı bölge ile birlikte yazılırlar, olgun RNA'da da yer aldıkları için eksonik sayılırlar. Bu bölgelerin gen ifadesinde çeşitli roller oynadıkları gösterilmiştir, bunların arasında mRNA kararlılığı (stabilitesi), mRNA konumlanması (lokalizasyonu) ve çevirim verimliliği bulunmaktadır. Bir UTR'nin bu işlevleri yerine getirmesi UTR'de bulunan dizilere bağlıdır ve mRNA'lar arasında fark edebilir.

mRNA'nın kararlılığının 5' UTR ve/veya 3' UTR tarafından belirlenebilmesinin nedeni, ribonükleaz denen RNA yıkıcı enzimlerin ve yardımcı proteinlerinin onlara farklı bağlanma afiniteleri göstermesidir.

Çevirim verimliliği ve bazen çevirimin tamamen ketlenmesi (inhibisyonu) UTR'ler tarafından kontrol edilebilir. 3' veya 5' UTR'lere bağlanan proteinler ribozomların mRNA'ya bağlanmasına etki edebilirler. 3' UTR'ye bağlanan mikroRNA'lar da çevirim verimliliğini ve mRNA kararlılığını etkileyebilir.

mRNA'nın sitoplazmada konumlanmasının 3' UTR'nin bir işlevi olduğu düşünülmektedir. Hücrenin belli bir bölgesinde gerekli olan proteinler orada sentezlenebilir; böyle durumlarda 3' UTR, mRNA'nın çevrimi için oraya taşınmasını sağlayacak diziler içerebilir.

Çevrilmeyen bölgelerdeki dizi elemanlarının bazıları RNA'ya yazıldıkları zaman karakteristik ikincil yapılar oluştururlar. Bu yapısal mRNA elemanlar RNA'nın düzenlenmesine yararlar. mRNA elemanlarının bir sınıfı, riboanahtarlar, küçük moleküllere doğrudan bağlanıp şekillerini değiştirirler, bunun sonucu yazılım veya çevirim hızı değişir. Böyle durumlarda, düzenleyici proteinler olaya karışmadığı için, mRNA kendi kendini düzenlemiş olur.

Poli(A) kuyruğu

3' poli(A) kuyruğu, pre-mRNA'nın 3' kuyruğunda yer alan, çoğu zaman birkaç yüz adenin nükleotidinden oluşmuş bir zincirdir. Bu kuyruk çekirdekten ihracı ve çevirimi sağlar, ayrıca ökaryotlarda mRNA'yı yıkımdan korur.

Monosistronik ve polisistronik mRNA
Bir mRNA tek bir proteini kodlamaya yetecek genetik bilgi içerirse onun monosistronik olduğu söylenir. Çoğu ökaryotik mRNA böyledir.. Buna karşın, polisistronik mRNA'lar birkaç gene ait bilgiyi taşırlar, bunlardan birkaç farklı protein kodlar. Bu proteinler çoğu zaman birbiriyle ilişkili işlevlere sahiptir, bir operon olarak yaynyana bulunurlar ve beraber düzenlenirler. Bakteri ve arkelerde bulunan mRNA'ların çoğu polisistroniktir.. Sadece iki protein kodlayan mRNA için disitronik terimi kullnaılır.

mRNA daireselleşmesi
Ökaryotlarda başlık bağlayıcı kompleksi ve poli(A)-bağlayıcı proteinin birleşmesi sonucu mRNA'ların daireselleştiği düşünülmektedir. Daireselleşmenin ribozomların geri dönüşümünü sağlayarak çevrimin daha verimli olmasını sağladığı öne sürülmüştür.

Yıkım
Aynı hücrede farklı mRNA'ların farklı ömürleri (stabiliteleri) vardır. Bakterilerde mRNA'ların ömrü birkaç saniyeden bir saatten fazlaya kadar sürebilir; memeli hücrelerinde mRNA ömürleri birkaç dakikadan günlere kadar uzanabilir. Bir mRNA'nın stabilitesi ne kadar yüksek olursa ondan o kadar daha fazla protein üretilebilir. mRNA'nın sınırlı ömrü, hücrenin değişen ihtiyaçlarına bağlı olarak protein sentezini hızla değiştirebilmesini sağlar. Mesajcı RNA'nın ımhasına yol açan çeşitli mekanizmalar vardır, bazıları aşağıda açıklanmıştır.

Prokaryotik mRNA yıkımı
Prokaryotlardaki mRNA'nın ömrü ökaryotlardakinden genelde çok daha kısadır. Prokaryotlarda mRNA ömrünün düzenlenmesi ökaryotlardakinden çok daha basittir. Prokaryotlarda mesajları hızla yıkan çeşitli RNaz'lar vardır, bunlar RNA'nın dizisinden bağımsız olarak etkirler. Alternatif olarak, uzunluğu on ila yüzlerce nükleotit arası olan kısa RNA molekülleri (sRNA) belli mRNA'lara bağlanıp onların yıkımına neden olurlar. sRNA'daki tümleyici (komplemanter) diziler mRNA'ya bağlanarak iki iplikli RNA molekülleri oluştururlar, bunlar bazı tip RNaz'lara substrattırlar.

Yakın zamanda bakteri mRNA'larında da bir çeşit 5' başlık olduğu bulunmuştur. 5' uçta bir trifosfat grubu bulunmaktadır, bundan iki fosfat çıkartılırsa kalan 5' monofosfat mRNA, RNaz E adlı eksonükleaz tarafından parçalanır.

Ökaryotik mRNA devir hızı
Ökaryotlarda çevirim ile mRNA yıkımı arasında bir denge vardır. Aktif olarak çevrilmekte olan mesajlara polizomlar, ökaryotik başlama faktörleri (eIF-4E ve eIF-4G), ve poli(A) bağlayıcı protein bağlıdır. eIF-4E ve eIF-4G başlık çıkarma enzimi DCP2'yi bloke eder, poli(A) bağlayıcı protein de eksozom kompleksi bloke ederek mesajı korur. Gıda yetersizliği veya viral enfeksiyon durumlarında çevirim aksayabilir ve yıkım hızlanabilir. Çevirim ve yıkım arasındaki denge, P-cismi adı verilen sitoplazmik yapıların büyüklüğü ve çokluğu ile anlaşılabilir. Bir mRNA'nın her çevirimi sırasında poli-A kuyruğu eksonükleazlar tarafından kısaltılır. Bunun sonucu olarak mesajın dairesel yapısı bozulur ve başlık bağlanma yapısı destabilize olur.  Mesaj sonra eksozom kompleksi veya başlık çıkartma kompleksi tarafından yıkılır. Böylece etkin olmayan mesajlar hızle yok edilir, aktif mesajlar ise sağlam kalır, hücrenin o anda gerek duyduğu mesajlar seçime uğrar. Çevrimin durması ve mesajın yıkım komplekslerine aktarılmasının mekanizmasının ayrıntıları henüz bilinmemektedir.

AU-zengini eleman yıkımı
Bazı memeli mRNA'larındaki AU-zengini elemanların varlığı, bu dizilere bağlanan proteinlerin etkisi sonucu bu mesajları destabilize eder. AU-zengini elemanlar aracılığıyla mRNA'nın hızlı yıkımı, tümör nekroz faktör ve granülosit-macrofaj koloni uyarıcı faktör (GM-CSF) gibi etkili sitokinlerin fazla üretilmesine engel olan önemli bir mekanizmadır.
AU-zengini elemanlar ayrıca c-Jun ve c-Fos gibi onkogenik transkripsiyon faktörlerini düzenler. AU-zengini elemanları tanıyan bağlanıcı proteinler hem eksozom kompleksi hem de başlık çıkarma kompleksi tarafından yıkıma önayak olur.

Anlamsızlık aracılıklı yıkım

Ökaryot mesajlar, mesaj içinde erken durma kodonlarına (anlamsız kodonlara) bakan "anlamsızlık aracılıklı yıkım" (İng. nonsense mediated decay) ile denetlenirler. Bu durma kodonları alternatif uçbirleştirme, adaptif immün sistemdeki V(D)J rekombiansyonu, DNA'da mutasyonlar, transkripsiyon hataları gibi nedenlerle meydana gelebilir. Erken bir bitiş kodonunun algılanması halinde, ya 5 uçtan başlık çıkarma kompleksi ile, ya 3' uçtan eksozom ile ya da endonükleolitik kesme yoluyla yıkım ile sonuçlanır.

Küçük müdaheleci RNA (siRNA)

Metazoanlarda, Dicer tarafından işlenmiş küçük çift iplikli bir RNA türü, RNA uyarımlı susturma kompleksi (RNA-induced silencing complex, RISC) içine alınır. Bu komplekste yer alan bir endonükleaz, bu küçük RNA ile baz çifti kurabilen mRNA'ları parçalar.  siRNA, çift iplikli RNA virüslerine kaşı bir savunma mekanizmasıdır. siRNA ayrıca, laboratuvarda, hücre kültüründe genlerin fonksiyonunu bastırmak için kullanılır.

Mikro RNA (miRNA)

MikroRNA (MiRNA), mesajcı RNA'nın dizisine neredeyse tam komplemanter olan kısa RNA'lardır. miRNA'nın mRNA'ya bağlanması sonucu mesajın çevrimi baskılanabilir veya başlık çıkarma kompleksi tarafında 5' başlık çıkartılabilir. miRNA'nın çalışma mekanizması aktif olarak araştırılmaktadır.

Diğer yıkım mekanizmaları
Mesajların yıkımına neden olan başka mekanizmalar da vardır, bunların arasında bitişsiz yıkım (İng. Non-stop decay), Piwi-etkileşimli RNA tarafından susturma sayılabilir.

Kaynakça

Dış bağlantılar
 mRNA ömrü  animasyon

RNA
Gen ifadesi
Protein biyosentezi
Moleküler genetik
Uçbirleştirme (genetik)

Mesajcı RNA


Jeppe Bruus Christensen, né le  à Tølløse (Danemark), est un homme politique danois, membre de la Social-démocratie (SD).

Biographie
Jeppe Bruus Christensen est pour la première fois candidat aux élections législatives de 2011, lors desquelles il obtient 2706 voix. Bien que cela ne soit pas suffisant pour obtenir un siège au Parlement, cela fait de lui le principal suppléant des sociaux-démocrates dans la circonscription du Grand Copenhague. Au cours de la législature 2011-2015, il devient temporairement membre du Folketing, remplaçant Sophie Hæstorp Andersen du 5 novembre au 3 décembre 2013. Lorsque celle-ci est élue présidente de la région Hovedstaden lors des élections locales de 2013, elle démissionne de son siège. En tant que premier suppléant du parti Social-démocratie dans la circonscription, Jeppe Bruus Christensen devient député et siège jusqu'à la fin de la législature.

Il est de nouveau candidat aux élections législatives de 2015. Il obtient 2806 voix et devient de nouveau le principal suppléant des sociaux-démocrates de la circonscription. Au cours du mandat 2015-2019, il remplace Mogens Lykketoft, du 4 juillet 2015 au 30 septembre 2016. Lors des élections législatives de 2019, il est finalement élu au Parlement, obtenant 4397 voix et remportant une circonscription.

Le 4 février 2022, il devient ministre de la Fiscalité au sein du gouvernement de Mette Frederiksen.

Notes et références

Voir aussi

Articles connexes
 Gouvernements Frederiksen I et II

Liens externes

Naissance en avril 1978
Naissance au Danemark
Personnalité de la Social-démocratie (Danemark)
Ministre danois de la Fiscalité
Membre du Folketing

Jeppe Bruus Christensen


STS-54 was a NASA Space Transportation System (Space Shuttle) mission using Space Shuttle Endeavour. This was the third flight for Endeavour, and was launched on January 13, 1993 with Endeavour returning to the Kennedy Space Center on January 19, 1993.

Crew

Mission highlights

The primary payload was the fifth TDRS satellite, TDRS-F, which was deployed on day one of the mission. It was later successfully transferred to its proper orbit by the Inertial Upper Stage (IUS). Also carried into orbit in the payload bay was a Hitchhiker experiment called the Diffuse X-ray Spectrometer (DXS). This instrument collected data on X-ray radiation from diffuse sources in deep space.

Other middeck payloads to test the effects of microgravity included the Commercial General Bioprocessing Apparatus (CGPA) for-life sciences research; the Chromosome and Plant Cell Division in Space Experiment (CHROMEX) to-study plant growth; the Physiological and Anatomical Rodent Experiment (PARE) to examine the skeletal system and the adaptation of bone to space flight; the Space Acceleration Measurement Equipment (SAMS) to measure and record the microgravity acceleration environment of middeck experiments; and the Solid Surface Combustion Experiment (SSCE) to measure the rate of flame spread and temperature of burning filter paper.

Also, on day five, mission specialists Mario Runco Jr. and Gregory J. Harbaugh spent nearly 5 hours in the open cargo bay performing a series of space-walking tasks designed to increase NASA's knowledge of working in space. They tested their abilities to move about freely in the cargo bay, climb into foot restraints without using their hands and simulated carrying large objects in the microgravity environment. The EVA completed after 4 hours, 28 minutes.

The EVA was a late addition to the mission plan as part of NASA's objectives to hone EVA skills required for hardware assembly anticipating the International Space Station.

The mission completed on January 19, 1993 with a landing at Kennedy Space Center.

See also

 List of human spaceflights
 List of Space Shuttle missions
 Outline of space science
 Space Shuttle

References

External links
 NASA mission summary

Space Shuttle missions
Spacecraft launched in 1993

STS-54


Le Famous Idaho Potato Bowl 2021 est un match de football américain de niveau universitaire joué après la saison régulière de 2021, le  au Albertsons Stadium situé à Boise dans l'État de l'Idaho aux États-Unis.

Il s'agit de la  édition du Famous Idaho Potato Bowl.

Le match met en présence l'équipe des Golden Flashes de Kent State issue de la Mid-American Conference et l'équipe des Cowboys du Wyoming issue de la Mountain West Conference.

Il débute à  locales et est retransmis à la télévision par ESPN.

Sponsorisé par la société Idaho Potato Commission, le match est officiellement dénommé le 2021 Famous Idaho Potato Bowl.

Wyoming gagne le match sur le score de 52 à 38.

Présentation du match

Il s'agit de la première rencontre entre les deux équipes.

Golden Flashes de Kent State

Avec un bilan global en saison régulière de 7 victoires et 6 défaites (6-2 en matchs de conférence), Kent State est éligible et accepte l'invitation pour participer au Famous Idaho Potato Bowl de 2021. Il s'agit de leur première apparition au Famous Idaho Potato Bowl.

Ils terminent  de la Division Est de la Mid-American Conference mais perdent la finale de conférence 23-41 jouée contre les Huskies de Northern Illinois.

À l'issue de la saison 2020, ils n'apparaissent pas dans les classements CFP, AP et Coaches.

Cowboys du Wyoming

Avec un bilan global en saison régulière de 6 victoires et 6 défaites (2-6 en matchs de conférence), Wyoming est éligible et accepte l'invitation pour participer au Famous Idaho Potato Bowl de 2020.

Ils terminent  de la Division Mountain de la Mountain West Conference derrière Utah State, Air Force et Boise State.

À l'issue de la saison 2020, ils n'apparaissent pas dans les classements CFP, AP et Coaches.

C'est leur  participation au Famous Idaho Potato Bowl :

Résumé du match

Articles connexes

 Culture du football américain
 Football américain universitaire aux États-Unis
 Lexique du football américain et canadien
 Liste des College Bowls de football américain
 Championnat NCAA de football américain
 Championnat NCAA de football américain 2021

Lien externe

 Site officiel du match.

Notes et références

2021
Golden Flashes de Kent State
Cowboys du Wyoming
Bowl universitaire américain en décembre 2021

Famous Idaho Potato Bowl 2021


إعلان الحرب يعد إعلان الحرب أحد المظاهر الجوهرية لسيادة الدول، وكانت الدول حتى بداية القرن العشرين تلجأ للحرب وقتما تشاء باعتبارها وسيلة لتسوية النزاعات الدولية، حتى أتت اتفاقية لاهاي لعام 1907 واشترطت لمشروعية الحرب، أن تسبق الحرب بإنذار مسبق وغير غامض، ولقد نحت الدول ذلك المنحى القانوني، حين تنعقد إرادتها السياسية للجوء للحرب، بيد أن ميثاق الأمم المتحدة الذي صدر في العام 1945، أنهى هذه الاعراف الدولية التي سادت قبل إنشاء منظمة الأمن المتحدة، وحظر ميثاق اللجوء للقوة المسلحة لتسوية النزاعات بين الدول، حتى أن الميثاق ذاته لم يذكر في مواده كافة كلمة الحرب، تأكيدا على نبذها، واعتبارها شرا مستطيرا يهدد العالم بأسره.

بيد أن سائر الدول لا تزال تعتبر أن إعلان الحرب يعد أحد أهم مظاهر سيادة الدول في محيط العلاقات الدولية، وأن الدولة التي لا تتمتع بهذه الأهلية، تعد دولة منقوصة السيادة، ويحفل التاريخ الحديث بعد انتهاء الحربين العالميتين في القرن المنصرم بعديد من الدول وقد انتزعت منها هذه المكنة القانونية، بموجب معاهدات دولية، ودساتير وطنية.

جلي أن مشروعية أي عمل لا تأتي من المشروعية الصرفة للسلطة التي قررته وحسب، بيد أنها تتصل أيضا بالموضع الذي تمت فيه المناقشة والانتهاء للقرار الصائب السديد في أمر من الامور التي قد تعرض بقاء الدولة ذاتها للزوال، فالإجازة البرلمانية بإعلان حالة الحرب لم تكن الحل للوصول إلى اتخاذ قرار أكثر ديمقراطية. فالأمر يستوجب إشراك البرلمان في مجمل السياسية الخارجية وقضايا الأمن الوطني والدولي

إن المداولات البرلمانية لمناقشة أو المصادقة السابقة أو اللاحقة
و بموجب نظمها الدستورية، لإعلان حالة الحرب، أو لإرسال قوات الدول للخارج للمساهمة في عمليات حفظ السلام الدولية، أو غيرها من العمليات العسكرية، لا تختلف عن المداولات التي تجري في أروقة مجلس الأمن في منظمة الأمم المتحدة، حين يتخذ مجلس الأمن قرارا بموجب الباب السابع من ميثاق الامم المتحدة، وفقا لنظام الأمن الجماعي، يتضمن عملا عسكريا معينا.

إن الفضل يرجع للدستور الفرنسي الصادر في 3 سبتمبر عام 1791، والذي منح البرلمان سلطات واسعة تبدأ من اندلاع القتال وحتي وقفه، ووزعت سلطة فعل الحرب بين الملك
و البرلمان، إلا أن دستور الجمهورية الرابعة في فرنسا منح صلاحية استثنائية لرئيس الجمهورية تسمح له بأن يتخذ قرار الحرب منفردا عندما يوجد تهديد لسلامة البلاد

في ذات الحقبة سجل الدستوريون الأمريكيون انضمامهم لهذا المبدأ بمنح سلطة اعلان الحرب للكونجرس، الجهة التشريعية في النظام الدستوري المعتمد، وهنا صار التأكد بحظر اعلان الحرب إلا بعد تصويت مباشر لممثلي الشعب، يشكل ضمانة جوهرية للمواطنين وهي المسألة الدستورية التي أشار اليها الرئيس الأمريكي أوباما يوم 31 أغسطس عام 2013 بصدد الحالة السورية واحتمالية قيام القوات المسلحة الأمريكية بعملية عسكرية محدودة في سورية، حيث صرح بأنه وبالرغم أن الرئيس الأمريكي بوصفه قائدا أعلي للقوات المسلحة الأمريكية لديه صلاحيات كبيرة في إعلان الحرب، وإرسال وحدات عسكرية وطنية للخارج، الا أنه فضل أن يشارك ممثلي الشعب الأمريكي في اتخاذ مثل هذا القرار التاريخي المصيري للأمة الأمريكية

طبيعي أن تسند للجسم التشريعي للدول سلطة التشريع والرقابة في أمور حيوية خطيرة تتعلق بأمن البلاد، ومنها إرسال قوات عسكرية خارج حدود الدولة، لذا تنظم دساتير الدول هذه المسألة التي أثارت الخلط والخلط الكثيرين في مصر، رغما أن معظم دساتير الدول حددت هذه المسألة منذ قرون خلت.

لقد صوت الكونجرس الأمريكي علي العديد من القرارات المتعلقة بعمليات عسكرية أمريكية في الخارج : في فرموزا عام 1955، الشرق الأوسط عام 1957، برلين وكوبا عام 1962، وكان رد فعل الكونجرس الأمريكي أكثر حيوية ونشاطا منذ حرب فيتنام عام 1964، باعتماد القرار حول صلاحيات الحرب، وحين أصدر الرئيس الأمريكي الاسبق نيكسون في منتصف السبعينات قرارا سريا بقصف كمبوديا، ووجهت التهمة الجنائية للرئيس الأمريكي، بزعم أنه اتخذ مثل ذلك القرار منفردا، ودون إعلام الكونجرس، أوقف رئيس هيئة الاتهام تحريك الدعوي الجنائية ضد الرئيس، بزعم أن بعض أعضاء الكونجرس قد علموا بالأمر بصورة سرية

و بعد انتهاء حرب الماليون - جزر فوكلاند - بين بريطانيا
و الأرجنتين عام 1982، قدم وزير الخارجية البريطاني اللورد كارينجتون استقالته، حين وجه البرلمان المسئولية البرلمانية للحكومة، وذلك لعدم اخطار البرلمان البريطاني بعزم الحكومة على الحرب ضد الأرجنتين.

إن الأحكام الدستورية المتعلقة بالحرب والسلام في الديمقراطيات الحديثة، لاتختلف كثيرا عن ذات الأحكام في الديمقراطيات القديمة، ولا يتسع المقام لحصر الكثير من دساتير الدول، التي تتطابق، في شأن تنظيم اعلان حالة الحرب، ففضلا عن الامثلة السابق ذكرها، فإننا نحيل إلى دساتير ألمانيا، واليابان، ورومانيا، وليتوانيا، وكرواتيا، وأسبانيا، والبرتغال، والدانمارك، وإيطاليا، وغيرها من الدول.

مراجع

انظر أيضا
 قائمة بالإعلانات الدولية

قوانين الحرب
مصطلحات قانونية

إعلان حرب


Den nationale emblem af Brunei har plads på midten af landets flag.

Emblemet blev vedtaget i 1940. Der er fem vigtige komponenter i det nationale emblem: flaget, den royale parasol, vinger, hænder, og en halvmåne.

Under halvmånen er et banner, hvor både halvmånen og banneret er afmærket med gule bogstaver på arabisk:
 På halvmånen står Bruneis nationale motto: "man skal altid gøre tjeneste med Guds vejledning" ().
 På banneret står statens navn:  (), bogstaveligt talt "Brunei, bolig for fred".

Design
Alle elementer på toppen er røde. På nogle versioner har de sorte konturer; andre har farveløs skitserer.
 Det lille stutflag og parasol () er regalier af sultanens monarki, og har været den kongelige insignier siden oprettelsen af logoet.
 Vingerne, som symboliserer beskyttelse af retfærdighed, fred, velstand og fred.
 Nedenfor disse er en halvmåne, som er et symbol på Islam, statsreligionen i Brunei.
 På siderne, er der opadvendte hænder. De angiver, at regeringen har pligt til at bevare og fremme velfærd for borgerne og at beskytte folket.

Tidligere emblemer

References

Nationalvåben
Nationale symboler

Bruneis nationalvåben


عبد الله الشهيل، من مواليد 22 يناير 1985، لاعب كرة قدم سعودي. انتقل من نادي الشباب ليلعب مع نادي الاتحاد السعودي. سجل هدفاً على الاتحاد في نهائي كأس خادم الحرمين الشريفين الشباب3-1الإتحاد في الدقيقة 77. وقد سجل هدفاً في مرمى النصر الشباب3-2النصر. شارك مع منتخب السعودية لكرة القدم في كأس آسيا 2011.

كأس الخليج 2009
سجل هدف في مرمى منتخب اليمن لكرة القدم.

خلاف مع نادي الاتحاد
بحسب بعض التصريحات من وكيل أعمال الشهيل «قهر الطيب» وبعض الفضاءيات العربية انهى نادي الاتحاد السعودي علاقته باللاعب عبد الله شهيل. حيث أشارت قناة العربية إلى ان إدارة النادي فسخت تعاقدها المبرم مع اللاعب وأرسلت خطابا رسميا لممثلي اللاعب يفيد بذلك الامر . ذلك بعد غياب المدافع عن لقاء فريقه ضد نادي هجر السعودي .
و استغل الاتحاد بند في عقده المبرم مع شهيل مفاده بفسخ العقد في حال غياب اللاعب عن الفريق. علماً ان الشهيل لم يحصل على مبلغ مليون و 400 الف ريال قيمة الدفعة الأولى من عقده الذي وقع عليه في ميركاتو يناير الماضي.

روابط خارجية

المصادر

لاعبو كرة قدم رجالية سعوديون
أشخاص على قيد الحياة
أظهرة كرة قدم
لاعبو دوري المحترفين السعودي
لاعبو كأس آسيا 2011
لاعبو كرة قدم سعوديون
لاعبو منتخب السعودية لكرة القدم
لاعبو نادي الاتحاد (السعودية)
لاعبو نادي الشباب (السعودية)
مواليد 1405 هـ
مواليد 1985
مواليد في السعودية

عبد الله الشهيل


A vila do Arixi é uma das 22 comunidades que compõem a circunscrição do município de Anamã, interior do estado do Amazonas, a 168km da capital Manaus.

Economia
A vila sedia anualmente a Festa da Farinha, promovendo intercâmbio de experiências de cultura e beneficiamento da farinha e sediando a realização de negócios entre produtores e fornecedores, além de eventos culturais.

Origem do nome
Segundo o escritor e pesquisador Ivany Jamys Ferreira Régis,  o nome "Arixi" tem origem em uma aglutinação gramatical da expressão Nheengatu"Ari uixi". Com fulcro na obra literária de Ermano Stradelli (1852-1926), intitulada: Vocabulário português- Nheengatu  Nheengatu-Português, "ari" e "uixi" têm os os seguintes significados:

Ari - "caído "

Uixi - "fruta comestível do uixizeiro (árvore de alto porte, que cresce nas terras firmes e vargens altas).

Ou também pode significar:

ARIXY - Estúpido,  tolo.

UARIXY - casta de pequena mucura arbórea, que se deixa pegar facilmente quando dorme enrolada na ponta dos galhos.

Arixi


Benjamin C. Thompson (July 3, 1918 – August 17, 2002) was an American architect. He was one of eight architects who founded The Architects Collaborative (TAC) in 1945 in Cambridge, Massachusetts, one of the most notable firms in post-war modernism, and then started his own firm, Benjamin Thompson and Associates (BTA), in 1967.

Early life and education
Thompson was born in Saint Paul, Minnesota, to Benjamin C Thompson and Lillian Mudge. He spent early years on his family's farm, and received his early education at St. Paul Academy and at Avon Old Farms School, a progressive school founded by architect Theodate Pope Riddle in Avon, Connecticut. His interest in architecture was nurtured by travels in Europe with his mother, an artist and art collector. In the fall of 1938 he entered the Yale School of Architecture, where he earned a Bachelor of Architecture degree in 1941. He served for four years in the United States Navy during World War II as a Lieutenant aboard a Destroyer Escort in the North Atlantic and Pacific theaters. He completed his service in the Office of Strategic Services, and provided design services at the United Nations founding conference in San Francisco.
Near the end of the war, Thompson's ship docked in Boston, and he was introduced to Walter Gropius, founder of the Bauhaus School and then head of the Harvard Graduate School of Design.

Career

The Architects Collaborative
Thompson began his architectural career in 1946 as one of seven founders of The Architects Collaborative (TAC) which also included Norman C. Fletcher, Jean B. Fletcher, John C. Harkness, Sarah P. Harkness, Robert S. McMillan and Louis A. McMillen. The young architects persuaded the well-known Bauhaus founder, Walter Gropius, to join the firm and provide them with guidance. Their first project was an innovative, modernist development in Lexington, Massachusetts which they named Six Moon Hill. All of the TAC founders settled there in houses they collaboratively designed, with the exception of Gropius who had already built his home, Gropius House in Lincoln, Massachusetts.

TAC's philosophy led them to emphasize collaboration as opposed celebrating individual "stars." They did however use the term "partner in charge" to identify the people with primary responsibility for a particular project. Thompson's first project for an educational institution was a set of new buildings for the historic Phillips Academy in Andover, Massachusetts (begun in 1959). Thompson was partner in charge for three major building groups for Brandeis University in Waltham, Massachusetts during an 11-year period beginning 1961. These were the Academic Quadrangle (1961), the Social Science Center (1961, three buildings), and the East Quadrangle (1964). On the occasion of the university's 50th anniversary in 1999, it was observed that "[no other architect] has contributed more to the overall campus image than Benjamin Thompson". Thompson relied on a consistent vocabulary at Brandeis: low horizontal structures with heavy, flat overhanging roofs; structural concrete frames with non-bearing exterior walls; few visual tricks or trendiness; and an "almost Japanese attitude toward composition and siting". Thompson's buildings for Brandeis include:

 David & Irene Schwartz Hall (1961)
 Schiffman Humanities Center (1961)
 Lemberg Hall Day Care Center
 Morris Brown Social Science Center
 Olin-Sang American Civilization Center(1961)
 Golding Judaic Center (1961)
 Rabb Graduate Center (1965)
 Swig Student Center (1964)
 Heller Graduate School for Advanced Studies (1966)
 Lown School of Near Eastern and Judaic Studies (1972)

Other projects for which Thompson was primarily responsible while at TAC include Greylock Quadrangle (1964-1965) at Williams College in Williamstown, Massachusetts.

In 1966 Thompson left TAC to form his own firm, Benjamin Thompson & Associates (BTA). As described by his son, Anthony Thompson, his strong entrepreneurial spirit and individualism were at cross purposes to TAC's focus on "communal housing and social responsibility." Jane Thompson also noted a "divergence of convictions" with many partners not seeing the value to TAC of the Design Research line of work Thompson had initiated.

Design Research

In 1953, he founded Design Research in Cambridge, a company that provided interior furnishings and accessories. His iconic five-story, all-glass showcase retail store for Design Research was opened in Harvard Square, Cambridge, Massachusetts, in 1968. Design Research was the first US importer and retailer of the Finnish clothing and textiles of Marimekko. The firm eventually added stores in New York (1964) and San Francisco (1965). In 1969, he designed the company's revolutionary second Cambridge store, notable for its extreme openness and use of glass. In 1970, Thompson lost financial control and ownership of Design Research.

Festival Marketplaces
Thompson is probably best known for his creation of the Faneuil Hall Marketplace (1976) in Boston, Massachusetts which incorporated the historic Faneuil Hall and Quincy Market buildings. In this and other similar projects his firm worked in collaboration with the firm of developer James W. Rouse. In this work, he also worked closely with Jane Fiske Thompson, who later became his second wife and frequent collaborator. The Marketplace epitomized Thompson's perspective that vital cities required people to interact with art directly, and that good food, lively design, and commerce can all be part of the experience. This project was an early example of the now widely employed "adaptive reuse" of historic buildings that have outlived their original purposes. Thompson & Rouse were likely inspired by an earlier Boston project featuring reuse of a historic building by Carl Koch. In 1973, Koch, functioning as both architect and developer, had transformed the beautiful but obsolete Lewis Wharf warehouses into luxury condominiums.

In the following decade, Thompson and Rouse worked together on other festival marketplaces including Harborplace (Baltimore, 1980), South Street Seaport (New York, 1985), Bayside Marketplace (Miami, 1987), and Jacksonville Landing (Jacksonville, 1987).

Practice and teaching
Thompson's interest in modernism was balanced by appreciation of older architecture. In the late 1950s, he renovated Harvard Yard's historic dormitories by updating their interior arrangements without visible exterior effect. Shortly thereafter he persuaded Harvard to remodel Boylston Hall (built 1857) rather than demolish it.

During those years, Thompson taught architecture at the Harvard Graduate School of Design, and served as Chair of the Architecture Department 1964–1968. His 1966 essay, "Visual Squalor and Social Disorder", argued for an urban architecture that would encourage, rather than discourage, joy and social life. To this end, in 1967 he proposed reviving Boston's obsolescent, historic wholesale food markets with food stalls, cafes, restaurants, and pushcarts appealing to the general public.

Honors
Thompson received honorary doctorates from Colby College, the University of Massachusetts Amherst, and Minneapolis College of Art and Design. In 1987, BTA received the AIA Firm Award and in 1992, Thompson received the highest honor in American architecture, the Gold Medal of the American Institute of Architects.

Designs
 Design Research Headquarters in Cambridge, Massachusetts
 Harborplace in Baltimore, Maryland
 South Street Seaport in New York, New York
 Bayside Marketplace in Miami, Florida
 Jacksonville Landing in Jacksonville, Florida
 Faneuil Hall Marketplace, Boston, Massachusetts

Gallery

Personal life
Benjamin Thompson was first married to Mary Okes Thompson from 1942 to 1967. The Thompsons lived on Six Moon Hill, an innovative residential development in Lexington, Massachusetts that was one of TAC's earliest projects. She continued to live there until her death in 2004. They had five children. In 1959, they purchased a seven-acre waterfront property in Barnstable where the family spent summers together.

Thompson's second marriage was in 1969 to Jane Fiske McCullough, a writer and design critic, who handled his public relations and later became a collaborator on certain of his planning projects. He was Jane's fourth husband. They lived in Cambridge and Barnstable. Ben died in August 17, 2002 in his Cambridge home.

References

Further reading
  "Ben Thompson", Architecture Boston, Spring 2011 issue, Boston Society of Architects. Issue is dedicated entirely to Ben Thompson with articles by various authors.
 Dunlap, David W., "Benjamin C. Thompson, 84, Architect Of Festive Urban Marketplaces, Is Dead", The New York Times, August 20, 2002

External links

 Benjamin Thompson at greatbuildings.com
 Biography by BTA Architects, Inc.

20th-century American architects
Architects from Saint Paul, Minnesota
Architects from Cambridge, Massachusetts
Yale School of Architecture alumni
Harvard Graduate School of Design faculty
1918 births
2002 deaths
Avon Old Farms alumni
Recipients of the AIA Gold Medal

Benjamin Thompson (architect)


The Headless Horseman este un film de groază american din 1922 regizat de Edward D. Venturini. În rolurile principale joacă actorii William Rogers și Lois Meredith.

Prezentare

Distribuție
 Will Rogers
 Lois Meredith

Note

Legături externe

Film still  at www.silentfilmstillarchive.com

Filme din 1922
Filme americane
Filme în limba engleză
Filme de groază
Filme alb-negru
Filme mute
Filme bazate pe operele scriitorilor americani

The Headless Horseman (film din 1922)


Glanda uropigiană este o glandă tegumentară prezentă la aproape toate păsările având un rol important în secreția unei substanțe grase necesare impermeabilizării penajului față de apă. Glanda uropigiană este voluminoasă și pereche, de tip holocrin,  și este așezată deasupra cozii în regiunea coccigiană deasupra vertebrelor codale și a părților terminale ale penelor codale. Secreția unsuroasă a acestei glande este eliminată prin unul sau mai mulți pori, și este întinsă de pasăre cu ajutorul ciocului pe pene, făcându-le unsuroase și lucii, așa încât apa nu le udă. Această glandă este mai dezvoltată la păsările acvatice și lipsește la unele specii terestre, mai ales la acelea care trăiesc în medii uscate: struți, cazuari, dropii, unele galiforme și porumbei, unii papagali etc. Pielea păsărilor este lipsită de glande și din această cauză este uscată, singura glandă tegumentară fiind glanda uropigiană.

Note

Anatomia păsărilor

Glandă uropigiană


Ferenc Gyurcsány (d. 4 Temmuz 1961, Pápa, Macaristan), Macar siyasetçi. 2004-2009 yılları arasında Macaristan Başbakanı olarak görev yaptı.

Péter Medgyessy'nin koalisyon ortağıyla çıkan anlaşmazlık sonucunda görevinden istifa etmesi üzerine 25 Ağustos 2004 tarihinde başbakan olarak aday gösterildi. 29 Eylül 2004 tarihinde Macaristan Ulusal Meclisi'nde yapılan güven oylaması sonucunda başbakan oldu (197 evet, 12 hayır şeklinde, ilk defa muhalefet partisinin büyük bir çoğunluğu oylamaya katılmamıştır.) 2006 genel seçimlerini kazaanarak başbakanlık görevini sürdürdü. 14 Nisan 2009 tarihinde başbakanlığı Gordon Bajnai'ye devretti.

Kaynakça

1961 doğumlular
Macaristan başbakanları
Yaşayan insanlar
Macar bakanlar

Ferenc Gyurcsány


Aden Körfezi (Arapça: خليج عدن / Halicü'l-Aden), Arap Yarımadası ve Afrika Kıtası'nda Somali Yarımadası arasında bulunur. Hint Okyanusu'nun bir uzantısıdır ve Kızıldeniz ile Hint Okyanusu'nu birbirine bağlar. İçinde birçok balık ve mercan çeşidini barındırır.

Münhasır ekonomik bölge
Aden Körfezi'nde Münhasır ekonomik bölgeler:

Korsanlık

Somali kıyılarında gerçekleşen ve Somali İç Savaşı'nın 21. yüzyılın başındaki ikinci aşamasından beri uluslararası gemi ticaretini tehdit eden etkinlikler. Uluslararası Denizcilik Örgütü ve Dünya Gıda Programı gibi uluslararası kuruluşlar, 2005'ten beri artan korsanlık eylemlerinden duyulan rahatsızlığı dile getirmiştir. Korsanlık eylemleri nedeniyle gemi ticareti etkilenmiş ve masraflarda yıllık yaklaşık $6,6 milyar artışa neden olmuştur.

Ayrıca bakınız
 Türkiye'deki körfezler listesi

Kaynakça

Dış bağlantılar

Aden Körfezi


Frank H. Chapman (November 1861 – December 2, 1937) was a professional baseball player who appeared in one game for the Philadelphia Athletics of the American Association in 1887.  He was thought to have been a player named Fred Chapman and the youngest player to ever play in a Major League Baseball game until new findings by the Society for American Baseball Research (SABR) revealed that he was a different player, and much older, than previously believed.

Career
Little is currently known about the career of Chapman outside of his Major League appearance.  According to SABR, 1887 was the only year he played professional baseball.  He made appearances with a team from Hazleton in the Central Pennsylvania League and with a team from Reading in the Pennsylvania State Association; the stats he recorded for both teams are unknown.  Chapman is also believed to have pitched for a team in Kingston, New York, but it is not listed in his minor league record.

His only Major League appearance took place on July 22, 1887, when the Philadelphia Athletics signed him from the Reading club to pitch in a game against the Cleveland Blues at Jefferson Street Grounds.  Facing Blues starter Mike Morrison, Chapman gave up six runs in the first five innings.  The game ended in unusual fashion, as Morrison declared a forfeit in the sixth inning with the Blues leading by two runs following a heated argument with an umpire.  As a result, Chapman is credited with a complete game, but not a win.  Overall, in his five innings of work, he gave up eight hits, four earned runs and six runs total, two walks, and four strikeouts.  As a batter, he did not collect a hit in two at-bats.

Mistaken identity
Chapman had previously been known to baseball historians under a different name; he was originally thought to have been a player named Frederick Joseph "Fred" Chapman.  The listed birth date for Fred Chapman was November 24, 1872, which would have made the pitcher 14 years old when he made his appearance against the Blues and would have made him the youngest player to ever pitch in a Major League Baseball game.  In March 2009, SABR's Biographical Research Committee unveiled research from member Richard Malatzky which showed that, based on data from the Sporting Life, that it was not Fred Chapman who pitched against the Blues but rather a player named Frank Chapman.  Subsequent research by Malatzky, published in October 2009, revealed further information on Chapman, including information about his family and that he was from Newburgh, New York; Malatzky also found evidence that he died in Newburgh as well.

References

Philadelphia Athletics (AA) players
Major League Baseball pitchers
Baseball players from New York (state)
1861 births
1937 deaths
Reading (minor league baseball) players
Hazleton (minor league baseball) players
19th-century baseball players

Frank Chapman (baseball)


TCG Muavenet (DM-357), ABD Deniz Kuvvetlerinden Türk Deniz Kuvvetlerine devredilen Allen M. Sumner sınıfı bir muhriptir.

Tarihi
1942 yılında inşa edilmiş ve 1972'de Türkiye'ye verilmiş ve Muavenet olarak adlandırılmıştır. Muavenet muhribi aynı adı taşıyan üçüncü gemidir. İlki I. Dünya Savaşı sırasında Almanya'ya yaptırılır. İkincisi ise II. Dünya Savaşı sırasında İngiltere'de inşa edilir. İkincisi 1960 yılında hurdaya ayrılan geminin adı 15 Ağustos 1971'de ABD'den alınan USS Gwin (DD-33) muhribine verilmiştir. 1974'te Kıbrıs Harekâtı'na katılmıştır.

Vurulması
Ege Denizi'nde gerçekleştirilen NATO Kararlılık Gösterisi-92 Tatbikatı sırasında 2 Ekim 1992'de  uçak gemisinden atılan iki adet Sea Sparrow füzesiyle vurulmuştur.

Bu olayda gemi komutanı Kurmay Yarbay Levent Kudret Güngör, Uçaksavar Yardımcı Subayı Teğmen Alper Tunga Akan, Telsiz Astsubayı Serkan Aktepe, İkmal Çavuşu Mustafa Kılıç ve Er Recep Atak hayatını kaybetti, yirmi iki asker de yaralandı.

Dönemin ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Lawrence Eagleburger, haberi Washington Büyükelçisi Nüzhet Kandemir'e "Geminizi batırdık, özür dileriz." diye iletti. ABD bu olayın kaza olduğunu açıkladı. Ancak kaza açıklaması "Saratoga mürettebatının iki atışının da tam isabet kaydetmesi; 'Sea Sparrow' füzelerinin ateşlenebilmesi için altı ayrı karara ihtiyaç olması, ayrıca bu işlemlerin ayrı ayrı odalarda bulunan personel tarafından yapılmakta olması" nedeniyle füzelerin peş peşe kazayla ateşlenmesi kamuoyu tarafından inandırıcı bulunmadı ve olayın kasten yapıldığı düşünüldü. Bu elim olaydan sonra ABD Türkiye'ye sekiz adet Knox sınıfı fırkateyni Türkiye'ye tazminat olarak verdi. Knox sınıfı fırkateynler daha önce de Türkiye'ye teklif edilmiş ve bakım masrafları ve ömürlerinin dolmuş olması nedeniyle kabul edilmemişti. Prof. Dr. Hasan Köni tarafından aktarılan bilgiye göre emekli Tümgeneral Osman Pamukoğlu döneminde Kuzey Irak'ta icra edilen terör operasyonu sırasında Türk askerlerine ateş açan iki ABD helikopteri karşı ateşle düşürülmüş; buna mukabil olarak da TCG Muavenet'in batırılması, düşen iki adet ABD helikopterine karşılık yapılmıştır.

Kaynakça

Dış bağlantılar
 ABD Yüksek Temyiz Mahkemesi'nin (US Court of Appeals) Türk Deniz Kuvvetleri mensupları ve yakınlarınca Muavenet olayı ile ilgili olarak açılan davada temyiz başvurularına ilişkin 20 Şubat 1997 tarihli gerekçeli kararı - İngilizce

Robert H. Smith sınıfı muhrip
Muavenet
Amerika Birleşik Devletleri Deniz Kuvvetleri'nden Türk Deniz Kuvvetleri'ne devredilen savaş gemileri
Amerika Birleşik Devletleri-Türkiye ilişkileri

TCG Muavenet (DM-357)


Goran Jurić (født 5. februar 1963) er en tidligere kroatisk fodboldspiller.

Kroatiens fodboldlandshold

|-
|1988||3||0
|-
|1989||1||0
|-
!Total||4||0
|}

|-
|1997||7||0
|-
|1998||3||0
|-
|1999||5||0
|-
!Total||15||0
|}

Eksterne henvisninger

Fodboldspillere fra Kroatien
Deltagere ved verdensmesterskabet i fodbold 1998

Goran Jurić


Un chief revenue officer (CRO), ou responsable du chiffre d'affaires en pur français (terme très peu usité dans l'industrie), est une fonction rattachée à l'Équipe de direction, en charge des process de génération de chiffre d'affaires au sein d'une entreprise (souvent B2B). Dans ce rôle, le CRO est responsable de l'amélioration de l'intégration et de l'alignement entre toutes les fonctions liées au chiffre d'affaires, principalement le marketing, les ventes, le support client, et le produit. Très répandue aux US, cette fonction est de plus en plus présente en France et dans le reste du monde. Les early adopteurs sont principalement les softwares Saas, mais pas que. En France, le principal collectif de CROs s'appelle "Mysquad" et regroupe un ensemble de méthodes et de bonnes pratiques sur ce métier qui n'est pas encore standardisé.

Rôles et fonction
Pour faire simple, un CRO est en charge d'améliorer toute piste permettant de générer du chiffre d'affaires. Dans la plupart des entreprises, il agit de manière partagée ou non sur la stratégie digitale (marketing), les process de ventes, le produit (incluant la stratégie de pricing) et les retours clients. Ces différents leviers qui s'étendent à plusieurs équipes dans la plupart des entreprises, un de ses rôles principaux est de s'assurer de la stratégie globale de l'entreprise et de l'alignement des équipes afin de maximiser la production de revenus. Il doit partager les meilleures pratiques, se montrer innovant et bien analyser d'où peuvent provenir les dysfonctionnements.
Quand l'entreprise est assez mature, il est à la tête de sa propre équipe : l'équipe Revops. Une grande partie du travail de l'équipe Revops passe par l'analyse de données qui donnent les meilleurs insights pour améliorer les flux de revenus d'une entreprise. L'équipe Revops a de plus en plus une coloration tech, notamment car ils doivent aligner / relier les outils du marketing, le CRM, l'ERP et celui de ticketing avec des notions très techniques.
Son devoir d'analyse pour mieux comprendre l'entreprise en fait un profil très à part qui nécessite plusieurs cordes à son arc.

Comme pour tout autre dirigeant d'entreprise, les performances d'un CRO doivent être évaluées afin de garantir un rendement maximal à l'entreprise et à ses actionnaires. Les mesures de performance se concentrer principalement sur les domaines suivants :

 Ventes: Les stratégies et les tactiques de vente doivent viser à vendre chaque produit au segment le plus intéressant, dans le but de générer le plus de revenus possible. les axes principaux sont souvent l'up et le cross sell via de la segmentation client, ainsi que les process de ventes ou de traitements de leads.
 Produit: Le ou les produit(s) doivent être challengés afin de bien correspondre à l'attente des clients, que ce soit un produit principale ou un sous produit destiné à une micro niche.
 Le prix des produits: Les prix de chaque produit doivent correspondre à la valeur perçue du produit par chaque marché et garantir que la disponibilité du produit pour les marchés qui génèrent le meilleur rendement.
 Marketing: Les dépenses liées aux activités de marketing et de publicité doivent générer des revenus et être analysées et affinées pour isoler les activités qui génèrent le meilleur retour sur investissement. Un alignement avec les process de l'équipe de ventes est nécessaire.
 Distribution: Tous les canaux possibles doivent être évalués afin d'identifier ceux qui offrent les moyens de distribution les plus efficaces et les plus rentables.
 Satisfaction client: Les processus de communication de l'entreprise doivent maintenir une boucle de rétroaction complète avec le client afin de garantir sa satisfaction.

Profil du chief revenue officer
Il existe quelques attributs personnels et professionnels clés qui définissent un Chief Revenue Officer efficace :

 Orienté résultats: Un CRO adopte une perspective intégrée à long terme tout en s'efforçant de générer des revenus trimestriels - il s'engage à obtenir des résultats à court terme, prévoit les revenus futurs et assume la responsabilité du succès à court terme et de la stratégie à plus long terme.
 Innovateur marché: Un CRO travaille en étroite collaboration avec l'équipe de direction et d'autres personnes pour élaborer et communiquer la vision de l'entreprise, puis transformer cette vision en une stratégie à long terme pour créer de nouveaux marchés et de nouvelles opportunités.
 Un bon communicant: Un CRO doit être capable de voir et de communiquer clairement la vision de l'entreprise et la stratégie de revenus à toutes les fonctions concernées et de s'assurer que les bons objectifs sont définis et atteints.
 Un sens aigu des affaires: En tant que chef d'entreprise avant tout, un CRO doit régulièrement mesurer et analyser la productivité et l'efficacité, élaborer des feuilles de route stratégiques pour les produits, créer un positionnement sur le marché et des avantages concurrentiels, et déterminer les compromis budgétaires dans le but d'améliorer continuellement et de développer des résultats durables.
 Data-driven / metrics-driven: Un bon CRO doit avoir un esprit analytique et être en mesure de croiser les données provenant de fonctions très différentes afin d'en tirer les meilleurs conclusions.
 Arbitre avisé: Les meilleurs CRO comprennent et acceptent les différences entre le marketing et les ventes, tout en établissant des processus pour assurer leur coordination sur l'ensemble du cycle des revenus afin de garantir la meilleure croissance possible des revenus.

Il n'existe pas encore de formation scolaire formant à ce métier. Après plusieurs interviews, il s'avère que les meilleurs CROs sont d'anciens CEO qui ont déjà eu à traiter toutes ces problématiques très variées, avec un coloration data/tech pour arriver à leur fin selon une stratégie data driven.

Références

Titre

Chief revenue officer


سماميات  ، رتبة طيور تحتوي على ثلاث فصائل: السمامة (Apodidae), سمامة الشجر (Hemiprocnidae), والطنان (Trochilidae). تم رفع هذا الرتبة في تصنيف سيبلي-أهلكويست إلى فوق رتبة ( Apodimorphae ) التي تم فيها فصل الطيور الطنانة رتبة جديدة ( Trochiliformes ). تم تحديد ما يقرب من 450 نوعا حتى الآن، وتعتبر هذه الرتبة الأكثر تنوعا للطيور بعد العصفوريات.

التصنيف

 فصيلة : Aegialornithidae (حفرية)
 فصيلة : Jungornithidae (حفرية)
 فصيلة : طنان ، hummingbirds
 فصيلة : سمامة ، Apodidae
 فصيلة : سمامة الشجر ، Hemiprocnidae

مراجع

الظهور الأول في العصر الباليوسيني
رتب الطيور

سماميات


William Cockburn ist der Name folgender Personen:

* William Cockburn (Mediziner) (1669–1739), schottischer Mediziner
 William Cockburn, 11. Baronet (1773–1858), britischer Geistlicher
 William Cockburn (Bankmanager) (1891–1957), britischer Bankmanager und Cricketspieler

Siehe auch:
 Bill Cockburn (William Hastings Cockburn; 1902–1975), kanadischer Eishockeytorwart

William Cockburn


أحياء الخرطوم هي الأحياء التي تتضمنها مدينة الخرطوم عاصمة دولة السودان.
هذه قائمة بأسماء الأحياء والشوارع المهمة:

أهم الأحياء

ترتيب الأحياء بحسب قربها من مركز العاصمة :

أهم الشوارع

تمثل شبكة الطرق شرايين الحياة والركيزة الأساسية لعملية التنمية لما لها من دور في إنعاش وتحفيز النشاطات الاقتصادية والاستثمارية والسكانية والزراعية والخدمية في المناطق التي تمر بها وتسهيل وصول المشاريع الإنمائية والخدمية اليها . ذلك لما للطرق من أهمية قصوى في كسر حاجز العزلة فقد نما قطاع الطرق بسرعة غير متوقعة مما أسهم في أحداث تغييرات مهمة في مجال العمار والمباني المطلة على الشوارع الرئيسية والهياكل التنموية الأساسية وكذلك التعجيل بالتمدن والتحول إلى حياة المدينة بصورة مذهلة . نجد هنالك حركة دورية نشطة في مجال البناء والتشييد والتوسع العمرانى وتغير وجه العاصمة المثلثة بصفة عامة في الآونة الاخيرة
اما أهم شوارع الخرطوم فهي :

مصادر

أحياء الخرطوم
أحياء السودان
أحياء مدن

أحياء الخرطوم


Hersek-Neretva Kantonu, Bosna-Hersek Federasyonu'nu oluşturan 10 kantondan biridir. Başkenti Mostar'dır.

Kaynakça

Hersek-Neretva


Tom Stenvoll (født 27. marts 1978 i Andenes, Norge) er en norsk tidligere fodboldspiller (venstre back).

Stenvoll tilbragte hele sin aktive karriere, fra 1998 til 2010, hos Stabæk. Her var han med til at vinde det norske mesterskab i 2008 samt landets pokalturnering i 1998.

Titler
Norsk mesterskab
 2008 med Stabæk

Norsk pokalturnering
 1998 med Stabæk

Referencer

Eksterne henvisninger

Fodboldspillere fra Norge
Fodboldspillere fra Stabæk Fotball

Tom Stenvoll


Jean Chapdelaine Gagnon, né en 1949 à Sorel, est un poète et traducteur québécois.

Biographie
Jean Chapdelaine Gagnon détient une maîtrise ainsi qu'un doctorat de l'Université de Montréal portant sur le poète Hector de Saint-Denys-Garneau. En plus d'être chargé de cours à l'Université de Montréal, à l'Université du Québec à Montréal ainsi qu'au Cégep de Rosemont, il est l'auteur d'une quinzaine de recueils de poèmes et traducteur pour plusieurs maisons d'éditions dont Fides, Les Herbes rouges, XYZ, Les heures bleues, Libre Expression, Héritage et Trécarré.

Collaborateur au Devoir de 1984 à 1988, il collabore également à Music / Musique, revue du Centre national des Arts, en 1980 et 1981. En poésie, « Jean Chapdelaine Gagnon fait partie de ces personnes fidèles qui publient au Noroît depuis plus de trois décennies ». Il y fait notamment paraitre L dites lames (1980), Essaime (1983), Île de mémoire (1997), Tu (2000), Vigile (2003), Antonia (2013) ainsi que Hallali (2015). De plus Andrea Moorhead compile des textes de Chapdelaine-Gagnon pour une anthologie, La déchirure des mots, paru au Noroît en 2007, en plus de traduire plusieurs de ses textes aux États-Unis et en Angleterre. Jean Chapdelaine Gagnon signe également le choix et la préface de Femme infrangible de Célyne Fortin publié aux Éditions du Noroît.

Il est aussi l'auteur de L'Abécédaire des oiseaux en collaboration avec Guy Pagé (Les Heures bleues, 2007), L'Abécédaire du père Noël en collaboration avec Philippe Béha (Les Heures bleues, 2012) ainsi que de L'Abécédaire d'un zoo sans frontières illustré par Alvaro Marinho (Les Heures bleues, 2016). Chapdelaine Gagnon fait aussi paraitre un roman jeunesse, Au pays de l'oubli, illustré par Jean Hudon (Les Heures bleues, 2018).

En traduction, il signe les traductions de plusieurs titres dont Coups de cœur de Roy MacSkimming (Les Herbes rouges, 1995), Pour un nouvel art de vivre de Daisaku Ikeda (Presses de l'Université de Montréal, 2001), Un visage à la Botticelli de W.D. Valgardson (Les Herbes rouges, 2001) ainsi que L'oiseau noir de Michel Basilières (XYZ,  2007).

Œuvres

Poésie
L dites lames, avec quatre dessins de Lorraine Bénic, Montréal, Éditions du Noroît, 1980, 87 p.

Essaime, avec 5 dessins de Denis Demers, Montréal, Éditions du Noroît, 1983, 112 p.

Entretailles, Trois-Rivières, Écrits des Forges, 1984, 73 p.
N'ébruitez pas ce mot, avec des eaux-fortes, gaufrures et conception graphique de Lorraine Bénic, Montréal, Éditions du Noroît, 1985, 1 emboîtage.
Les Langues d'aimer, Trois-Rivières, Écrits des Forges, 1986, 85 p.
Le Tant-à-cœur, avec une partition de Jean Philippe Beaudin, Montréal, Éditions du Noroît, 1986, 184 p.
Dans l'attente d'une aube, Montréal, Triptyque, 1987, 65 p.
Malamour, avec deux aquarelles de Ghislain Biron, Montréal, Éditions du Noroît, Remoulins sur Gardon, Éditions Jacques Brémond, 1988, 59 p.
Puis, avec cinq dessins de Peter Flinsch, Montréal, Éditions du Noroît, Remoulins sur Gardon, Éditions Jacques Brémond, 1989, 90 p.
Île de mémoire, Montréal, Éditions du Noroît, 1997, 69 p.
Tu : poèmes, Montréal, Éditions du Noroît, 2000, 61 p.
Sur le chemin de la croix, Montréal, Fides, 2003, 67 p.
Vigile, avec une gravure de Lorraine Bénic, Montréal, Éditions du Noroît, 2003, 65 p.
Cantilène, suivi de, Jour-nuit, et de, Gymnopédies, avec un tableau de Michel Gagnon, Montréal, Éditions du Noroît, 2006, 120 p.
La déchirure des mots, choix de textes et présentation par Andrea Moorhead, Montréal, Éditions du Noroît, 2007, 154 p.
Abécédaire des oiseaux, en collaboration avec Guy Pagé, Montréal, Les Heures bleues, 2007, n.p.
Nativités : quinze hymnes pour le temps de Noël, avec des illustrations de Gérard Dubois, Montréal, Fides, 2008, 99 p.
Abécédaire du père Noël, en collaboration avec Philippe Béha, Montréal, Les Heures bleues, 2012, 63 p.
Antonia, Montréal, Éditions du Noroît, 2013, 115 p.
Hallali, Montréal, Éditions du Noroît, 2015, 72 p.
Abécédaire d'un zoo sans frontières, avec les illustrations de Alvaro Marinho, Montréal, Les Heures bleues, 2016, 64 p.

Roman jeunesse

 Au pays de l'oubli, illustré par Jean Hudon, Montréal, Les Heures bleues, 2018, 79 p.

Traduction
 Fille à papa, de Charlotte Vale Allen, Traduit par Jean Chapdelaine-Gagnon, Saint-Lambert, Héritage+Plus, 1980, n.p.
 Triade, de Richard Rohmer, traduit de l'anglais par Jean Chapdelaine Gagnon, Montréal, France-Amérique, 1983, 298 p.
 L'Impayable Mme Chadwick, de John S. Crombie, Traduit par Jean Chapdelaine-Gagnon, Saint-Lambert, Héritage+Plus, 1984, n.p.
 L'univers de Robert Bateman, de Ramsay Derry, Traduit par Jean Chapdelaine-Gagnon, Montréal et Markham, Éditions du Trécarré, Madison Press Books, 1985, n.p.
 La découverte de l'insuline, de Michael Bliss, Traduit par Jean Chapdelaine-Gagnon, Montréal, Paris, Éditions du Trécarré, Éditions Payot, 1988, n.p.
 Le chagrin et la terreur, de Clark Blaise et Bharati Mukherjee, Traduit par Jean Chapdelaine-Gagnon, Saint-Léonard, Éditions du Roseau, 1988, n.p.
 Le loup, de Candice Savage, Traduit par Jean Chapdelaine-Gagnon, Saint-Laurent, Éditions du Trécarré, 1989, n.p.
 Au-delà du personnage. Un récit autobiographique, de Maureen Forrester et McDonald Marci, Traduit par Jean Chapdelaine Gagnon, Montréal, Éditions Libre Expression, 1989, n.p.
 Steinberg. Le démantèlement d'un empire, de Peter Hadekel et Ann Gibbon, Traduit par Jean Chapdelaine-Gagnon, Montréal, Éditions Libre Expression, 1990, n.p.
 Les ordres trahis, Michael Harris, Traduit par Jean Chapdelaine-Gagnon, Montréal, Éditions Libre Expression, 1991, n.p.
Coups de cœur, de Roy MacSkimming, traduit de l'anglais par Jean Chapdelaine Gagnon, Montréal, Les Herbes rouges, 1995, 310 p.
Capitaines des Canadiens. Neuf des grandes légendes du Canadien, de Michael Ulmer, Michael, Traduit par Jean Chapdelaine Gagnon, Montréal, Éditions Libre Expression, 1996, n.p.
L'arbre du danger : de souvenance, de guerre et de la quête de ses origines, de David Macfarlane, traduit de l'anglais par Jean Chapdelaine Gagnon, Montréal, Les Herbes rouges, 1998, 302 p.
Une saison à l'opéra. D'Orphée à Ariane, de Owen Lee, Traduit par Jean Chapdelaine-Gagnon, Montréal, Fides, 1999, n.p.
Andropause. Ce que les hommes ne disent pas et qui transforme toute leur existence, de Jed. Diamond, traduit par Jean Chapdelaine-Gagnon, Montréal, Éditions Libre Expression, 1999, n.p.
Pour un nouvel art de vivre, de Daisaku Ikeda, René Simard et Guy Bourgeault, traduit et adapté de l'anglais par Jean Chapdelaine Gagnon, Montréal, Presses de l'Université de Montréal, 2001, 292 p.
Un visage à la Botticelli, de W.D. Valgardson, traduit de l'anglais par Jean Chapdelaine Gagnon, Montréal, Les Herbes rouges, 2001, 270 p.
Le chemin de la méditation, de John Main, Traduit par Jean Chapdelaine-Gagnon, Montréal, Bellarmin, 2001, n.p.
L'équilibre sacré, de David Suzuki et Amanda McConnell, Traduit par Chapdelaine-Gagnon, Montréal, Fides, 2001-2003, n.p.
La société efficiente, de Joseph Heath, Traduit par Jean Chapdelaine-Gagnon, Montréal, Les Presses de l'Université de Montréal, 2002, n.p.
Dans la mer de Gros-Pierre : vers pour enfants et jeunes poissons, de Al Pittman, illustrations de Pam Hall, traduit et adapté de l'anglais par Jean Chapdelaine Gagnon, Montréal, Les Herbes bleues, 2005, 46 p.
Mon amie la lune, de Walid Taher, traduction et texte documentaire de Jean Chapdelaine Gagnon, Montréal, Les Heures bleues, 2006, 28 p.
Une histoire du monde arctique. Le dernier territoire imaginaire, de Robert McGhee, Traduit par Chapdelaine-Gagnon, Montréal, Fides, 2006, n.p.
L'oiseau noir, de Michel Basilières, traduit de l'anglais par Jean Chapdelaine Gagnon, Montréal : XYZ,  2007, 219 p.
Dieu fait un rêve, de Desmond Tutu, Traduit par Chapdelaine-Gagnon, Montréal, Novalis, Bayard, Desclée de Brouwer, 2008, n.p.
Vieillir et se réaliser pleinement, de Joan Chittister, Traduit par Jean Chapdelaine-Gagnon, Montréal, Bellarmin, 2009, n.p.
Octobre 1970. Dans les coulisses de la Crise, de William Tetley, Traduit par Chapdelaine-Gagnon, Saint-Lambert, Éditions Héritage, 2010, n.p.
Les mangues de Tara et autres nouvelles, de Vithal Rajan, avec quatre tableaux de Laxman Aelay, traduction de Jean Chapdelaine Gagnon, Montréal, Les Heures bleues, 2011, 139 p.
L'or des gitans - Vol. 4,5,6 : La vengeance de Nostromous, de Elaine Arsenault, Traduit par Jean Chapdelaine-Gagnon, Saint-Lambert, Dominique et compagnie, Collection Grand Roman, 2012, n.p.
En quête de sens et de profondeur – Méditer avec John Main, de Peter Ng, Traduit par Chapdelaine-Gagnon, Montréal : Méditation chrétienne, Medio Media, 2013, n.p.

Notes et références

Voir aussi

Articles connexes

 Hector de Saint-Denys-Garneau
 Philippe Béha
 Célyne Fortin

Liens externes

Écrivain suivi par le projet Arts littéraires québécois
Poète québécois
Écrivain québécois
Romancier québécois
Naissance à Sorel-Tracy
Naissance en 1949
Traducteur québécois
Étudiant de l'Université de Montréal

Jean Chapdelaine Gagnon


Fugă în spațiu-timp: povestiri științifico-fantastice de autori români este o colecție de povestiri e editată de scriitorul român Ion Hobana.  A apărut în 1981 la Editura Ion Creangă în colecția Biblioteca pentru toți copiii.

Cuprins
 "Cuvînt înainte", eseu de Ion Hobana
 "Stângaciul", ficțiune scurtă de Horia Aramă
 "Stânca de brocart", ficțiune scurtă din 1966 de  Vladimir Colin
 "Ritmul ascuns al inimii", ficțiune scurtă din 1968 de Constantin Cubleșan
 "Columbiana", ficțiune scurtă din 1962 de Mihu Dragomir
 "Peștera ulpilor", ficțiune scurtă din 1970 de Cecilia Dudu
 "Ploaia de seară", ficțiune scurtă de Ion Hobana
 "Mi-am cumpărat un robot", ficțiune scurtă din 1966 de Eduard Jurist
 "Un derbedeu în cronospațiu", ficțiune scurtă din 1967 de Victor Kernbach
 "Hoțul de vise", ficțiune scurtă de Alexandru Mironov
 "Întâlnirea", ficțiune scurtă de Mihnea Moisescu (variantă a povestirii "Întâlnire" din 1976)
 "O falie în timp", ficțiune scurtă din 1973 de Mircea Opriță
 "Fugă în spațiu-timp", ficțiune scurtă de Adrian Rogoz (variantă a "Fuga în spațiu-timp" din 1966)
 "Lur și fata din heliu", ficțiune scurtă de Viorica Huber
 "Lecturi primejdioase", ficțiune scurtă de Gheorghe Săsărman
 "Cerceii de lapislazuli", ficțiune scurtă din 1968 de Mircea Șerbănescu
 "Vrăjitorul", ficțiune scurtă din 1965 de Ovidiu Șurianu
 "Sunete regăsite", ficțiune scurtă din 1976 de Ștefan Tita

Note

Legături externe
Fugă în spațiu-timp la isfdb.org

Vezi și
Lista cărților științifico-fantastice publicate în România
1981 în literatură

Cărți din 1981
Colecții de povestiri științifico-fantastice

Fugă în spațiu-timp


Diospyros nigra é uma espécie de caqui. Os nomes comuns incluem fruta pudim de chocolate, sapote preto, sapota preta, sapote negro, maçã preta e zapote prieto (em espanhol ). A árvore frutífera tropical é nativa do México, América Central e Colômbia. O nome comum sapote refere-se a qualquer fruta comestível e macia. O sapote preto não está relacionado ao sapote branco nem ao  sapote mamey. O gênero Diospyros possui inúmeras outras espécies de árvores frutíferas, além dos caquis e sapotas pretas.

Etimologia

A etimologia de Diospyros é "fruta divina". Deriva das palavras gregas "dios" e "pyron". Existem vários significados, incluindo "pêra de Deus", "trigo de Zeus" e "fogo de Jove".

Descrição

as árvores maduras podem crescer até mais de 25 metros de altura, são perenes e sensíveis ao frio, mas pode tolerar geadas leves. As folhas são elíptico-oblongas, afiladas em ambas as extremidades, verde-escuras e brilhantes variando entre 10 a 30 cm. Algumas árvores carregam apenas flores masculinas e enquanto outras tem flores masculinas e femininas, embora algumas delas sejam auto-incompatíveis. A frutificação leva cerca de 3 a 4 anos a partir da semente e as árvores são pesadas.

Fruta

a fruta é semelhante ao tomate e mede 5 a 10 cm de diâmetro, com uma pele não comestível que muda de azeitona para um verde-amarelo profundo quando maduro e uma polpa que é branca e não comestível quando verde, mas assume um sabor, cor e textura muitas vezes comparados ao pudim de chocolate quando maduro. As frutas geralmente contêm sementes, até um máximo de 12. A textura foi comparada à de um mamão. Boning descreve a fruta madura como tendo "o sabor e a consistência do pudim de chocolate".

Frutas verdes são adstringentes, cáusticas, amargas, irritantes e têm sido usadas como veneno de peixe nas Filipinas.

Saúde

O Sapote Preto é uma ótima fonte de vitaminas, fibras e potássio. Em apenas 1 xícara de sapote prete há 142 calorias, 2,6 g de proteína, 0,8 g de gordura, 34 g de carboidratos, 360 mg de potássio, 22 mg de vitamina C e 420 UI de vitamina A. O alto teor de vitamina C permite que ela funcione como um reforço imunológico. O Sapote Preto tem mais de três vezes a quantidade de Vitamina C que uma laranja.

Há pouca preocupação em usar pesticidas na árvore porque ela não tem pragas de insetos.

A fruta quando verde é muito amarga e cáustica e pode ser usada como veneno normalmente para peixes, as Filipinas também usam as folhas do sapote preto como um cataplasma de bolhas. Em Yucatán, a decoção das folhas pode ser usada como adstringente e tomada internamente como febrífugo. Elas também podem ser usados contra hanseníase, micose e outras condições de pele com coceira.

Propagação

A propagação é geralmente a partir de sementes, que podem manter a viabilidade por vários meses e requerem cerca de 30 dias para germinar, No entanto, algumas árvores não têm sementes e podem ser propagadas por camadas de ar ou brotação de escudos.

Cultivo

os sapotes negros são normalmente encontradas abaixo de 600 metros, mas não são exigentes quanto ao solo e podem tolerar geadas leves. São sensíveis à seca, exigindo irrigação em áreas secas, mas são bastante tolerantes a inundações. A árvore cresce bem devagar nos primeiros 3 a 4 anos, talvez apenas 30 centímetros por ano nos primeiros dois anos. Mais tarde, porém, cresce muito mais rapidamente. As árvores devem estar espaçadas de 10 a 12 m.

Requisitos de cultivo: luz solar total, cresce melhor na maioria dos solos bem drenados (à base de areia e calcário) e solos com pH alto (5,5-7,0), sensíveis à seca, mas tolerantes a inundações, árvores maduras podem tolerar temperaturas de 28-30 graus e árvores jovens podem ser mortas em temperaturas de 23 graus, e requerem espaçamento de cerca de 32–39 pés

A polinização ocorre por insetos, mas algumas variedades são auto-incompatíveis, o que significa que requerem polinização cruzada.

Cultivadores

A variação de tamanho da árvore e a pilosidade das folhas; tamanho, forma, sementes, cor da polpa e doçura da fruta; e o tempo de frutificação sugerem que existe considerável variabilidade genética. As seleções foram feitas e propagadas nas Filipinas, Austrália e Flórida, EUA.

Existem cultivadores sem sementes, como 'Cuevas'.

cultivadores australianos
'Bernicker' (também 'Bernecker') é um produtor prolífico de frutas quase esféricas, médias a grandes, com poucas sementes e de qualidade superior.

'Mossman' tem frutos muito grandes, redondos, de sabor médio, com alto teor de polpa e poucas sementes, podendo produzir até 450 kg por árvore.

'Maher' tem frutos muito grandes e achatados, de boa a muito boa qualidade, com poucas sementes. É conhecida exclusivamente entre as cultivares por ser uma árvore pequena, mas prolífica (até 4 metros).

'Ricks Late' originou-se em NSW Austrália e produz colheitas pesadas e tardias com excelente qualidade.

'Superb' é uma seleção de North Queensland que produz grandes quantidades de frutas pequenas de excelente qualidade que podem ser completamente sem sementes se não forem polinizadas cruzadas.

'Cocktail' é descrito como tendo um sabor excelente.

Cultivadores da Flórida
'Mérida' (também 'Reineke' ou 'Reinecke') recebe o nome da origem de sua semente. Ela produz 70 kg ou mais de frutas muito doces, de tamanho pequeno a médio, de muito boa qualidade, com 5 a 10 sementes, começando 6 a 8 semanas antes de outras variedades (novembro na Flórida).

cultivadores filipinos
'Manilla' e 'Valesca' possuem poucas sementes.

Ligações externas

 Australian Tropical Fruits- Chocolate Pudding Fruit

Referências

Ebenaceae

Diospyros nigra