Hititler ya da Etiler, Tunç Çağı'nda Anadolu yarımadasında devlet kuran bir halk.

MÖ 3000 yıllarında pek iyi bilinmeyen nedenlerden ötürü güneye doğru göçe başlayan Kuzey Avrupa kavimlerinden birisi olan Hititler, Anadoluya MÖ 2100-2000 yılları arasında Kafkasya üzerinden gelmişler ve Doğu ve Güneydoğu Anadoluya geçmişlerdir. MÖ 2000-1600 yılları arasında, Anadolu'da o dönemlerde hakim olan Hatti ve Hurri beyliklerinin yanı sıra Hind-Avrupalı kavimlere de rastlanmaktadır. Bu dönemlerde Hitit prenslerinin kendilerine çeşitli politik sebeplerle Hattice ve Hurrice ad takmaları kimin yerli halk, kimin Hind-Avrupalı göçmen kavimler olduğunun anlaşılmasını zorlaştırmaktadır.

Günümüzde Hitit olarak adlandırdığımız halk aslında kendine "Nesili" yani Nesice konuşan adını vermiştir. Nesili sözcüğü Kültepe'nin en eski adı olan Neşa'dan gelmektedir. Hititler'in başta politik sebepler olmak üzere, diğer birçok sebepten ötürü bulundukları yeri "Hatti Ülkesi" kendilerini de "Hatti sakini" olarak adlandırmalarından ötürü yüzyılın başında Anadoluda çalışma yapan bilim insanları, Hititlere Hatti adını koydular.

Boğazköy'de 1910'lu yıllarda tabletler okunmaya başlandıktan ve 1917 yılında Bedřich Hrozný Hititçe'nin bir Hind-Avrupa dili olduğunu ortaya koymasından sonra Eski Ahit'te "Hittim" olarak bahsedilen halkın Anadoluda yaşayan Hititler oldukları anlaşılmıştır. Günümüzde Hititler artık bu sözcüğün çoğul haliyle anılmaktadır. Türkçede ilk başta Etiler olarak adlandırılsalar da sonradan Hititler denmeye başlanmıştır.

Sedat Alp tarafından incelenen Asurca metinlerdeki Anadolulu şahıs adlarında yer alan "ala", "ili" ve "ula" takılarının, Hattice "al", "il" ve "ul" takılarının Hititçeye uygulanmış hali olduğunu belirtmesi üzerine Anadoluda belirgin Hitit izlerinin MÖ 1800-1700 yılları arasında Neşa'da günümüzdeki adıyla Kültepe'de rastlanılmıştır.

Hititlerin Anadolu'daki egemenlikleri Eski Krallık Dönemi (MÖ-1660-1460) ve Büyük Krallık Dönemi (MÖ 1460-1190) olarak iki kısımda incelenebilir. MÖ 1660 civarında İç Anadolu'daki Hatti beyliklerini ele geçirerek Hattuşaş merkezli olarak kurdukları devlet MÖ 14. yüzyıl ortalarında I. Şuppiluliuma yönetimi altında Levant ve Yukarı Mezopotamya'ya değin genişleyerek bir süper güç hâlini almış ve egemenliklerinin pik noktasında Mısır ile beraber o zamanın medeniyet dünyasını paylaşmışlardır. Hitit tarihinde ilk kez Hititçe olduğu kabul edilen bir isimle tahta çıkan I. Şuppiluliuma yönetimi altında Hititlerin etkisi öylesine artmıştır ki genç yaşta ölen Mısır firavunu  Tutankhamun'un dul eşi Ankhesenpaam, Şuppiluliuma'nın oğullarından biri ile evlenmek istemişti.

Halk, Hint-Avrupa dillerinin bilinen ilk örneği olan ve Anadolu dilleri sınıfına ait Hititçe ve Luvice dillerini konuşmuştur. Bu dillerin yanı sıra tabletlerinde Sümerce ve Akadca yazılar da mevcuttur. Anadoluya gelmeden önce mi yoksa geldikten sonra mı kullanmaya başladıkları bilinmemekle beraber çivi yazısını ve hiyeroglif yazı sistemini kullanmışlardır. Hititler anal adı verilen günlükler tutmuş, çok-tanrılı bir dine inanmışlardır.

Keşfi

Eski Ahit'teki atıflar
Hitit uygarlığının arkeolojik olarak keşfedilmesinden önce haklarındaki tek bilgi kaynağı Eski Ahit'te bulunan atıflardı. Francis William Newman, 19. yüzyılın başlarında yaygın olan eleştirel görüşü şu şekilde ifade etmişti: "Hiçbir Hitit kralı, güç konusunda bir Yehuda Kralı ile karşılaştırılamaz..."

19. yüzyılın ikinci yarısındaki keşifler Hitit krallığının ölçeğini ortaya çıkardığında, Archibald Sayce, Anadolu medeniyetinin Yehuda ile karşılaştırılmasından ziyade "bölünmüş Mısır Krallığı ile karşılaştırılmaya değer olduğunu" ve "Yehuda'nınkinden sonsuz derecede daha güçlüydü" şeklinde fikirler öne sürdü.

Sayce ve diğer bilim insanları ayrıca Yehuda ve Hititlerin İbranice metinlerde asla düşman olmadıklarını belirtmişlerdir; Krallar Kitabı'nda anlatıldığına göre, İsrailoğullarına sedir, savaş arabaları ve atlar konusunda takviyede bulunmuşlar, ayrıca Yaratılış Kitabı'nda anlatıldığına göre İbrahim'in dostları ve müttefikleri idiler. Hititli Uriya, Kral Davud'un ordusunda bir yüzbaşıydı ve 1. Tarihler 11'e göre onun "güçlü adamlarından" biri olarak sayılmaktaydı.

İlk keşifler
Fransız bilim insanı Charles Texier, 1834'te ilk kez Hitit kalıntılarını keşfetti, ancak bunları böyle tanımlamadı. Kendisinin ve bilim camiasının genel kanısı, bu antik yerleşimin Herodot'un bahsettiği Pteria (günümüzde Kerkenes'de olduğu bilinmektedir.) olduğu yönündeydi.

Hititler hakkında ilk arkeolojik kanıtlar, Kültepe'deki karum'da bulunan ve Asurlu tüccarlar ile belirli bir "Hatti ülkesi" arasındaki ticari ilişkileri kayıt altına alan tabletlerde ortaya çıktı. Tabletlerdeki bazı isimlerin, Hattice ya da Asurca değil, Hint-Avrupa isimleri olduğu düşünülmekteydi.

Boğazkale'de William Wright tarafından 1884 yılında keşfedilen, "Hattuşalılar" tarafından yapılan bir anıtın üzerindeki yazının, Kuzey Suriye'deki Halep ve Hama'dan gelen değişik hiyeroglif yazılarla eşleştiği keşfedildi. Aslında Hama'daki hiyeroglif yazılar çok önceden, 1722 yılında keşfedilmişti; ancak bu yazıların Mısır hiyerogliflerinden farklı olduğunun farkına varan ilk kişi 1822 yılında J. L. Burckhardt olmuştu. 1870'e gelindiğinde A. Johnson ve S. Jessup, burada iki tane daha anıt keşfetmiş, ancak bölge halkının engellemesiyle onları kopyalayamamış, elleri boş dönmüşlerdi. Niyahet, iki yıl sonra, William Wright, Vali Suphi Paşa'nın da yardımıyla yazıların kopyalarını British Museum'a yollamış, aslını da İstanbul Arkeoloji Müzesi'ne taşıtabilmişti.

1887'de Mısır-Amarna'da yapılan kaçak kazılar sonucunda, Firavun III. Amenhotep ve oğlu Akhenaton'un diplomatik yazışmaları ortaya çıktı. Bu mektuplardan ikisi, "Kheta Krallığı" tarafından Akad çivi yazısıyla bilinmeyen bir dilde yazılmıştı, akademisyenler sesleri az çok yorumlayabilseler de içeriğini çözememişlerdi.

Bundan kısa süre sonra Sayce, 1880 yılında "Eski Ahit'teki Hititlerin Anadolu'da büyük bir imparatorluk kurduğu" şeklinde ortaya attığı teorisini, "Anadolu'daki "Hatti" veya "Khatti", Mısır'da bulunan metinlerde anılan "Kheta krallığı" ile hem de Eski Ahit'teki Hititler ile aynıdır." şeklinde genişletti.

Max Müller gibi diğerleri, Khatti'''nin muhtemelen "Kheta" olduğunu kabul ettiler, ancak onu Eski Ahit Hititleri yerine yine Eski Ahitten Kittim ile ilişkilendirmeyi önerdiler.

Sayce'ın tanımlaması, 20. yüzyılın başlarında geniş çapta kabul görmeye başladı; Boğazköy'de ortaya çıkarılan medeniyete "Hitit" adı verildi.

Arkeolog Hugo Winckler, Boğazköy'de, 1906'da başlayan aralıklı olarak yapılan kazılarda, Akadca çivi yazısıyla yazılmış ve Khetadan gelen Mısır harfleriyle aynı bilinmeyen dilde yazılmış 10.000 tabletlik bir kraliyet arşivi buldu. Ayrıca Boğazköy'deki kalıntıların, bir noktada Kuzey Suriye'yi kontrol eden bir imparatorluğun başkentinin kalıntıları olduğunu da kanıtladı.

Hattuşaş'da Alman Arkeoloji Enstitüsü başkanlığında 1907 yılından başlayan kazılar dünya savaşı sebebiyle 1931-1939 yılları arasında kazılar yine dünya savaşı sebebiyle durduruldu, nihayetinde 1951 yılında tekrar başlatıldı. Kültepe, 1948'den 2005'teki ölümüne kadar Profesör Tahsin Özgüç tarafından başarıyla kazıldı. Hitit hükümdarlarını ve Hitit panteonunun tanrılarını tasvir eden çok sayıda kaya kabartmasının bulunduğu Yazılıkaya kaya tapınağı da dahil olmak üzere Hattuşa'nın yakın çevresinde daha küçük ölçekli kazılar da yapılmıştır.

 Tarihçe

 Kökenleri
Hititlerin ataları, Anadolu dil ailesinin (Proto)-Hint-Avrupa'dan ayrıldığı MÖ 4400 ile 4100 yılları arasında Anadolu'ya gelmişlerdir. Son genetik ve arkeolojik araştırmalar, Proto-Anadolu dilini konuşanların bu bölgeye MÖ 5000 ile 3000 yılları arasında geldiklerini göstermiştir. Proto-Hitit dili MÖ 2100 civarında gelişmiştir ve Hitit dilinin kendisinin MÖ 20. ve 12. yüzyıllar arasında Orta Anadolu'da kullanıldığına inanılmaktadır.

Hititler ilk olarak MÖ 1750'den bir süre önce Kussara krallığı ile ilişkilendirilir.

Hititler Tunç Çağı boyunca Anadolu'da Hattiler ve Hurrilerle ya fetih yoluyla ya da tedrici asimilasyon yoluyla bir arada yaşamışlardır. Arkeolojik açıdan Hititlerin Balkanlar'daki Ezero kültürü ve Kafkasya'daki Maykop kültürü ile ilişkileri daha önce göç çerçevesinde ele alınmıştı.

David W. Anthony tarafından 2007 yılında yapılan analizler, arkaik Hint-Avrupa dillerini konuşan bozkır çobanlarının MÖ 4200-4000 yıllarında aşağı Tuna vadisine yayıldıkları ve Eski Avrupa'nın çöküşüne neden oldukları ya da bundan yararlandıkları sonucuna varmıştır. Dillerinin "muhtemelen daha sonra Anadolu'da kısmen korunmuş türden arkaik Proto-Hint-Avrupa lehçelerini içerdiğini" ve torunlarının daha sonra bilinmeyen bir zamanda ama belki de MÖ 3000 gibi erken bir tarihte Anadolu'ya taşındığını düşünüyordu.

J. P. Mallory de Anadoluluların MÖ 3. binyılda kuzeyden Balkanlar ya da Kafkaslar üzerinden Yakın Doğu'ya ulaşmış olabileceğini düşünmüştür. Parpola'ya göre, Hint-Avrupa dilini konuşanların Avrupa'dan Anadolu'ya gelişi ve Hititçe'nin ortaya çıkışı, Proto-Hint-Avrupa dilini konuşanların Yamnaya kültüründen Tuna Vadisi'ne MÖ yaklaşık 2800'de göç etmesiyle ilişkiliydi ve bu da Anadolu Hint-Avrupa dilinin Anadolu'ya MÖ üçüncü binyılda girdiği yönündeki "geleneksel" varsayımla uyumluydu.

Ancak Petra Goedegebuure, Hitit dilinin doğu sınırlarındaki kültürlerden tarımla ilgili birçok kelime ödünç aldığını göstermiştir ki bu da Kafkasya üzerinden bir rota izlediğinin kanıtıdır.

Orta Anadolu'nun baskın yerli sakinleri Hint-Avrupa kökenli olmayan diller konuşan Hurriler ve Hattilerdi. Bazıları Hattice'nin Kuzeybatı Kafkasyalı bir dil olduğunu ileri sürmüştür, ancak Hurrice neredeyse izole bir dildir (yani Hurro-Urartu ailesindeki sadece iki veya üç dilden biridir). Eski Asur İmparatorluğu döneminde (MÖ 2025-1750) bölgede Asur kolonileri de vardı; Hititler çivi yazısını Yukarı Mezopotamya'da Asurca konuşanlardan almışlardır. Burada yer alan bazı metinlerden de anlaşılacağı üzere, Eski Asur İmparatorluğu'nun MÖ 18. yüzyılın ortalarında yıkılmasının ardından Hititlerin kendilerini kabul ettirmeleri biraz zaman almıştır. Birkaç yüzyıl boyunca, genellikle çeşitli şehirleri merkez alan ayrı Hitit grupları vardı. Ancak daha sonra merkezi Hattuşa (modern Boğazkale) olan güçlü yöneticiler bunları bir araya getirmeyi ve Orta Anadolu'nun büyük bölümünü fethederek Hitit Krallığı'nı kurmayı başarmışlardır.

 Hattuş ve Asur ticaret kolonileri dönemi
Hititlerin bu dönemde Anadolu'daki varlığı tartışmalı bir konudur. Bu çağdan kalma bazı belgelerde Hititçe isimlere ve kelimelere rastlanmaktadır. Hititlere ait bazı metinlerde ise yine bu çağa ait bağlantılara oldukça silik bir şekilde de olsa rastlanmaktadır. Ancak bu durum Hititler bu çağda Anadolu'da bulunuyorlar ise neden yazıyı iç içe yaşadıkları Asurlu tacirlerden değil de Babil'den aldıkları hakkında sorular doğurmaktadır.

Hitit olup olmadığı konusunda tartışmalar olan Anitta, Hattuş kentini bir gecede ele geçirerek şehrin iskân edilmemesi için yabani otlar dikmiş ve şehri lanetlemiştir. Anitta için Hattuş'un tekrar iskân edilmemesi önemliydi zira bulunduğu konum itibarıyla oldukça stratejik bir yer olan bu kent, anlaşıldığına göre Anitta'nın başkenti Neşa'ya kafa tutabilecek seviyedeydi.

Anitta'dan sonra kral olan ve Eski Krallık döneminin ilk kralı sayılan Labarna, Hattuş'u ele geçirerek burayı başkent yapmış, kendi ismini de bu kente ithafen Hattuşili olarak değiştirmiştir. Hititçe bir ek olan "a/aş" sonekini alan kentin ismi de Hattuşa/Hattuşaş olmuştur.

 Eski krallık dönemi
Anadolu, Erken Tunç Çağı'nın son yüzyıllarından başlayarak irili ufaklı pek çok beylik arasında paylaşılmaya başlamıştı. Anadolu'da beylikler düzenine son verilip merkezî devlete doğru ilk adımlar Hititlerce atılmıştır. Anadolu'nun yerli halklarından oldukları anlaşılan Hititler MÖ 3 bininci yılın içlerinde başlayan toplumsal gelişmelerin bir sonucu olarak giderek büyük bir devlet durumuna gelme başarısını göstermişlerdir. Bu başarıda Hititlerin dil ve ırk farkı gözetmeyen melez bir toplum yapısına dayanmaları en önemli rolü oynamış olmalıdır. Bu devlet içinde Hititlerin yanında Hattiler, Palalar, Hurriler, Luviler vb. pek çok etnik unsur bulunmaktaydı.

Yazılı metinlere göre Koloni Çağı'nın son safhalarında, Pithana'nın oğlu Anitta Anadolu'da şehir beylikleri halinde yaşayan Hititlerin birleşmesinde ilk adımı atarak Anadolu'nun merkezî sistemle idare edilen ilk devletini kurmuştur.

Eski Asurlu koloniciler Anadolu'yu terk ettikten bir süre sonra MÖ 1650'lerde I. Hattuşili devletin başkentini Neşa'dan Hattuşaş'a taşımıştır. Hattuşaş'ın başkent olmasıyla birlikte Eski Hitit Krallığı hızlı bir biçimde gelişmeye başlar. Kısa sürede Kuzey Suriye (Alalah) ve Batı Anadolu'daki Arzava ülkesi ele geçirilmiştir. I. Hattuşili'yi izleyen I. Murşili döneminde Halpa ve Babil Hitit Krallığı'na dâhil edilmiştir. Böylelikle Hititler kısa sürede Yakın Doğu'nun etkin siyasal güçlerinden biri olarak adlarını duyururlar. Eski Hitit Krallığı olarak anılan bu dönemde sanat, başta Boğazköy olmak üzere Alacahöyük, Bitik, Alişar, Eskiyapar, İnandık, Maşat Höyük, Hüseyindede ve İmikuşağı kazılarının ortaya koyduğu gibi büyük ölçüde Anadolu geleneğine bağlıdır. Seramikte teknik ve form bakımından Asur Ticaret Kolonileri Çağı'nda yaratılmış olan esaslar zamana uygun olarak devam eder. Devrin seramik formları arasında büyük boy banyo kapları, matara biçiminde kaplar, süzgeçli kaplar, kantharoslar ve çanak içindeki tanrıçalı kült kabı özellik gösteren türlerdendir. Çokça talep edilen törensel içki kaplarının bu dönemde Boğazköy ve İnandık boğalarında olduğu gibi daha büyük boyda yapılarak kullanıldığı görülür.

Koloni Çağı'ndan da tanıdığımız kabartmalı vazo yapma geleneği, Eski Hitit döneminde devam etmiş ve en iyi örnekleri ilk kez Eskiyapar, İnandık, Bitik ve Hüseyindede gibi merkezlerde ele geçmiştir. Kabartmalı motiflerin firizler halinde üzerine yerleştirildiği İnandık vazosu, bu tipin en iyi örneklerindendir.

Bu dönemin maden sanatını temsil eden örneklerden ikisi Boğazköy'de bulunan, altından yapılmış, oturan tanrıça biçimli kolye tanesi ile Dövlek'te bulunmuş tunç tanrı heykelciğidir. Eski Hitit dönemi tasvir sanatında tunçtan yapılan heykelciklerde tanrılar betimlenmektedir. Bunların mabetlerde saklandıkları ve koruyucu nitelikte oldukları yazılı belgelerden bilinmektedir.

 İmparatorluk dönemi
Ülke içindeki politik çekişmeler nedeniyle zayıflayan Eski Hitit Krallığı MÖ 2. binin ikinci yarısında, II. Tuthaliya devrinde yeniden kuvvetlenmiş ve bir imparatorluk haline gelmiştir. Mısır ile Babil'in yanında Ön Asya'nın üçüncü büyük politik gücünü oluşturmuştur. Bu yeni evreye Yeni Hitit Devleti ya da Hitit İmparatorluk Çağı denir.

I. Şuppiluliuma ülkesinin sınırlarını Kuzey Suriye'ye, etki alanını da Kuzey Mezopotamya'ya ve MÖ 2. binyılın ortalarında kurulmuş olan Hurri-Mitanni ülkesine değin genişletmiş; Doğu Anadolu'nun batı kesimindeki Hurri kökenli İşuva ülkesini ele geçirmişti. Hükümdarlığı sırasında, Mısır firavunu Tutankhamun'un genç yaşta ölümü üzerine karısı, Hitit Krallığı'na başvurarak kendisi için bir eş talebinde bulunmuştur. I. Şuppiluliuma, oğullarından Zannanza'yı gönderdiyse de genç prens yolda bir Mısır entrikasına kurban gitmiştir. Bu olay, Suriye topraklarına sahip olmak isteyen Mısır ve Hitit arasında, sonuçta Kadeş Antlaşması ile bitecek olan bir dizi savaşı bahanesi olmuştur.

 Kadeş Muharebesi

II. Murşili ölünce imparatorluk tahtına oğlu ve I. Şuppiluliuma'nın torunu II. Muvatalli geçer. İlk yıllarında o da Batı Anadolu'daki karışıklıklar ve ayaklanmalarla uğraşmak zorunda kalır ve sonuçta Troya Kralı Aleksandros ile bir antlaşma yaparak huzuru sağlar. Ancak esas stratejisini Kuzey Suriye'nin egemenliği için çatışmak zorunda olduğu Mısır'a göre belirlemiştir. Bu dönemde Mısır tahtına II. Ramses çıkmış ve Suriye üzerinde hak iddia etmeye başlamıştır. Bununla ilgili olarak hükümdarlığının dördüncü yılında bir sefer düzenleyerek, Hitit İmparatorluğu'na bağlı küçük Amurru Krallığı'nı ele geçirmiştir. Böylelikle savaş kaçınılmaz hale gelmiştir. MÖ 1285'te Kadeş kenti yakınında yapılan savaşta Mısır orduları savaş düzeni almaya zaman bulamadan Hitit savaş arabalarının baskınına uğramışsa da savaşın ne şekilde sonuçlandığı açık değildir. Çivi yazılı Hitit belgelerinde bu konuda hiçbir bilgi yoktur. Buna karşılık Mısır'da Uksur kentindeki Luksor ve Karnak tapınaklarıyla, daha güneydeki Ebu Simbel Tapınağı'nın duvarlarında, Firavun II. Ramses'in, bunu bir zafer olarak anlatan abartılı yazıtları ve kabartmaları bulunmaktadır. Ancak savaştan sonra, çatışmayı başlatan Amurru Krallığı'nın yeniden Hitit'e bağlı hale gelmiş olması esas galibin Muvatalli olduğuna işaret eder.

Mısır ve Hitit devletleri arasında MÖ 1270 yılında imzalanan Kadeş Antlaşması, dünyanın iki büyük gücü arasında imzalanmış ilk büyük antlaşma olma özelliğine sahiptir. Antlaşma metni o zamanın diplomatik yazı dili olan Akad ve Mısır dillerinde hazırlanmıştır. Mısır'dan Hattuşaş'a yollanan ve gümüş bir tablet üzerine kazınmış olan Akadca özgün nüsha bulunamamıştır. Buna karşılık aynı metnin kil tablet üzerine yazılmış olan bir kopyası Boğazköy arşivlerinde ele geçmiştir. Antlaşmaya göre iki ülke de barış içerisinde yaşayacak ve sonsuza dek birbirlerine saldırmayacaktı. Diğer önemli belge ise 1986 yılında Boğazköy kazılarında bulunan dikdörtgen çivi yazılı bronz tablet olup IV. Tuthaliya ile Tarhuntaşşa Kralı Kurunta arasında imzalanan bu metin sınır düzenlemesi ile ilgilidir. Bu eser, Anadolu'da bulunan tek bronz tablettir.

 İmparatorluğun sonu
III. Hattuşili'den sonra Hitit tahtına büyük kraliçe Puduhepa'nın oğullarından biri olan IV. Tuthaliya geçmiştir. IV. Tuthaliya babasından devraldığı saygın ve güçlü imparatorluğu sürdürmekle birlikte, ölümünden sonraki yıllarda imparatorluk hızla yıkılmaya yüz tutmuştur.

Hitit İmparatorluğu gibi büyük bir devletin sonunu getiren olaylar arasında MÖ 1200 yılları civarında Balkanlardan Anadolu'ya ulaşan büyük göç dalgalarının etkisi olabileceği düşünülür. Ancak göçebe bir yaşam sürdüren ve genellikle aşiretler çevresinde kümelenmiş köylülerden oluşan bu insanların Hitit başkenti Hattuşaş'a ulaşarak bu devlete doğrudan doğruya son vermiş oldukları kabul edilemeyecek bir varsayımdır. Bununla birlikte bu göçler sonucunda Batı ve Kuzeybatı Anadolu'da ortaya çıkan karmaşa-belirsizlik ortamının Hitit devletinin ekonomisini olumsuz yönde etkilemiş olabileceği varsayılabilir. MÖ 2. binyılın son yüzyılları tüm Anadolu yarımadası için kaos ve sıkıntıların doruk noktasına ulaştığı bir dönemdi. Çeşitli yönlerden kopup gelen istilacılar ve göçmenlerin yarattığı bunalımlar sonucunda Hattuşaş'ın son hükümdarı II. Şuppiluliuma'dan sonra Hitit devleti son bulmuş, böylelikle yüzyıllardır süren mevcut durum ortadan kalkmıştır.

Hitit İmparatorluğu'na son veren etkenler arasında en önemlisi, kuzeyde dağlık Karadeniz bölgesinde yaşayan savaşçı halk Kaşkaların MÖ 2. binyılın son yüzyılları içinde yaptıkları göçtür. Hitit devletine yüzyıllardır sorun yaratan bu istilacı kavmin, sonuçta bir kez daha Orta Anadolu'ya inerek Hitit topraklarını yağmalayarak başkent Hattuşaş'ın ıssızlaşmasına neden olduğu düşünülmekteydi. Ancak 1996 yılında Büyükkaya sırtında başkentin yıkılışından sonra kurulan bir yerleşme kazılmıştır. Bu bir Hitit yerleşmesi değildi. Bu yerleşme ile şehrin Demir Çağı tarihi başlamaktadır.

İç Anadolu Demir Çağı'nın ilk dönemi önceleri Karanlık Çağ olarak adlandırılıyordu çünkü Hitit İmparatorluğu'nun yıkılışından sonra yaklaşık 300 yıl devam bu dönemde hiçbir yerleşme görülmüyordu. Ancak son yıllarda bu döneme tarihlenen çeşitli yerler saptanmıştır. Hattuşaş'ın kuzeydoğusundaki Büyükkaya yerleşmesi de bunlardan biridir. Yerleşmede Hititlerden bilinen pek çok özelliğin eksik olduğu görülür. Örneğin seramik kapların üretiminde büyük ölçüde çömlekçi çarkı seri üretim aracı olarak kullanılmıştı. İlkel barınaklarının Hitit mimarlığı ile ortak hiçbir yanı yoktu ve yazı kullanılmıyordu. Maddi kültürleri bariz İlk ve Orta Tunç Çağ karakteri taşır. İmparatorluk çöktükten sonra yerli Kuzey Anadolu boyları, eski Hitit çekirdek bölgesine sızarak ülkeyi ele geçirmişlerdir. Bu insanların sözü edilen Kaşkalar olma olasılığı vardır.

 Geç krallıklar dönemi

Yaklaşık beş asır boyunca devam eden Hitit yönetimindeki siyasi birliğin yok olmasının arkeolojik veriler arasındaki en belirgin göstergesi kil tabletlerin düzenlendiği ve korunduğu imparatorluk arşivlerinin son bulmasıdır. Devlet ve bürokrasinin sessizliği, Hitit İmparatorluğu yönetimi altında Anadolu ve güneydoğusundaki bölgelerde yaşayan halkların yok olması gibi algılanmamalıdır. Nitekim imparatorluk çöktükten kısa süre sonra başkent Hattuşaş'ta hayat daha kısıtlı imkânlarla olsa da sürer. Ayrıca MÖ 2. binyıldan beri kullanılagelen, hiyeroglif ile yazılan Luvice, MÖ 1200'den sonra da taş eserler ve mimari bağlamda yaklaşık beş yüzyıl daha yerel iktidarların sesini duyurmaya devam eder. Günümüze ulaşan Hitit hiyeroglifi ile yazılmış arkeolojik kalıntıların tamamı bu döneme tarihlenmektedir. Bu dilin Luvice olduğu açıktır. Daha sonraları bu bölgelerde Fenikece ve Aramicenin de kullanıldığı görülmektedir.

Güneydoğu Anadolu'da yani Kilikya ve Kuzey Suriye'deki Toros Dağlarının olduğu bölgede geç Hitit beylikleri, Hitit İmparatorluk Çağı geleneğini devam ettirmişlerdir. Şuppiluliuma, Muvatalli ve Labarna gibi isimler taşıyan buradaki yöneticiler Hitit İmparatorluk Çağı'nda olduğu gibi aynı unvanları taşımışlardır.
Hitit İmparatorluğu fiilen ortadan kalkmasına rağmen Eski Ahit'te Kuzey Suriye Bölgesi'nin Hatti memleketi olarak geçmesi de dikkat çekicidir. İmparatorluk sonrasında mimari ve sanat, özellikle de yontular bakımından da bir devamlılık söz konusudur. Bu süreç özellikle Fırat havzasındaki MÖ 3. binyıldan beri önemli merkezlerden Karkamış'ta ve Tarhuntaşşa'da kanıtlanmaktadır.

MÖ 14. yüzyılda Hitit devletini imparatorluğa dönüştürmesiyle tanınan I. Şuppiluliuma Güneydoğu Anadolu ve Kuzey Suriye'ye doğru genişlettiği hâkimiyetini kolaylaştırmak ve sürdürebilmek amacıyla bölgenin iki önemli kenti Karkamış ve Halpa'nın başına oğullarını getirir. Lidar Höyük'de bulunan bir mühür baskısından Karkamış'ta beş nesil devam eden hanedanlığın son kralı Kuzi-Teşub'un, imparatorluğun çöküşünden sonra kendine Hititlerdeki gibi "büyük kral" unvanı vererek bölgede hâkimiyetini sürdürdüğü öğrenilir. Karkamış kazılarında Kuzi-Teşub'a dair ize rastlanmamasına rağmen iki ayrı dikit üzerinde büyük kral unvanını kullanan Tuthaliya ve Tarhunzas'ın isimleri bulunur. Ancak uzun süredir bilimsel çevrelerde bu unvanların gerçek bir iktidarı yansıttığı düşünülmemektedir.

Halpa'da Şuppiluliuma soyundan gelen iktidarın ne kadar sürdüğünü bilinmemektedir. Halep Kalesi'nin altında kalan kent merkezi henüz geniş çaplı kazılmamıştır. Ancak son yıllarda Kay Kohlmeyer'in çalışmaları ile ortaya çıkarılan tapınak yapısının duvarında bulunan kabartmalı taş levhalar, Hitit kültürünün buradaki nüfuzunu ve devamlılığını belgeler.

Henüz kalıntıları kesin tespit edilmemiş olsa da sınırları yazılı belgelerde en ince ayrıntısına kadar tanımlanan Tarhuntaşşa'da ise yine soyu Hitit imparatorlarına dayanan bir hanedanlık hüküm sürer. II. Muvatalli'nin oğulları III. Murşili ve kardeşi Kurunta, amcaları III. Hattuşili'nin iktidara el koyması sonucu merkezden uzaklaştırılır. III. Murşili sürgüne yollanır. Kurunta'ya ise asla merkezî iktidarı aklından geçirmemesi karşılığında Tarhuntaşşa bölgesinin yönetimi verilir. Ancak tüm önlemlere rağmen, mühür ve kaya kabartmalarına bakılırsa, Kurunta bir dönem kendisini büyük kral ilan etme fırsatını yakalamış görünür. Bu kralın sonunu bilinmese de son Hitit imparatoru II. Şuppiluliuma yazılı belgelerde Tarhuntaşşa'yı yenip işgal ettiğini açıklar. Sonraki yıllarda Karadağ ve Kızıldağ'da bulunan kabartmalar ve yazıtlarda kendisini büyük kral olarak tanıtan Murşili'nin oğlu Hartapus ortaya çıkar. Karkamış'ta da benzeri görülen durum MÖ 1. binyılın başlarında her ne kadar kendilerine büyük kral demeyi meşru kılacak hanedanlık bağlantıları olan yöneticilerin varlığını kanıtlasa da, iktidarların çaplarının yerel boyutları aşamadığını gösterir. Hitit İmparatorluk Çağı'nın hemen sonrasına tarihlenen Karkamış buluntuları yok denecek kadar azdır. Geç Hitit dönemine ait en erken buluntular Malatya'dadır. Burası Karkamış'ta devam eden Hitit imparatorluk soyundan gelen hükümdarlar tarafından yönetilen bir kent devletidir. Hitit geleneği, söz konusu bu Hitit beylikleri tarafından Asurluların sürekli saldırıları ile tarih sahnesinden silindikleri devir olan MÖ 700 yıllarına kadar devam ettirilmiştir.

Karkamış, Zincirli, Arslantepe, Sakçagözü, Karatepe ve Tell Tayinat'ta yapılan kazılarda bu dönemin önemli merkezleri açığa çıkarılmıştır. Ayrıca aynı çağa ait dağınık eserler de birçok yerlerde bulunmuştur. Bu küçük krallıklar MÖ 1. binin ilk çeyreğinde, İç Anadolu'nun kuzey ve batısında Frig, Doğu Anadolu'da Urartu, Kuzey Mezopotamya'daki Asur politik güçleri arasında yaşamlarını sürdürmüşlerdir.

 Sanat

Hitit İmparatorluk Çağı'nda en yüksek seviyeye ulaşan Hitit sanat eserleri sadece Hitit çekirdek bölgesinde değil, Hititlerin egemenliği altına girmiş ya da Hitit politik gücünden etkilenmiş olan çeşitli Ön Asya şehirlerinden ele geçmiştir. Hitit İmparatorluk Çağı'ndan bugüne kalan sanat eserlerinin önemli grubunu Hititlerin başkenti olan Hattuşaş, Alacahöyük, Eskiyapar ve Anadolu'nun Hitit etkinlik bölgelerinde yer alan merkezlerden ele geçen eserler oluşturmaktadır.

Yakın Doğu'nun en önemli başkentlerinden biri olan Hattuşaş, önceleri kuzeydeki alçak alanda kurulmuştur. Güneydeki daha yüksek yukarı şehir I. Şuppiluliluma'dan itibaren inşa edilmeye başlanmış ve bayındırlık etkinliği imparatorluğun yıkılışına değin sürmüştür. Yukarı şehirde 31 tapınak tespit edilmiş olup burası tümüyle törensel amaçlara hizmet etmek üzere tasarlanmıştı. Dinsel törenler sırasında güney uçtaki Sfenksli Kapı'nın da önemli bir işlevi vardı. Buradaki 71 metrelik yeraltı geçidi yine törensel amaçlara hizmet etmekteydi. Halka ait konutlar ve mahalleler yukarı şehrin dışında tutulmuştu. Aslanlı Kapı'nın iki yanında, kenti kötülüklerden koruyan kükrer durumda iki aslan kabartması yer almaktadır. Bunlar kübik gövde yapılarıyla tipik Hitit özellikleri taşırlar.

MÖ 1400'lerde başlayan Hitit İmparatorluk Çağı sanatı, kesintisiz olarak MÖ 1200'lerde Hititlerin siyasi güçlerini kaybedişlerine kadar sürmüştür. Hitit tasvir sanatında işlenen konular Asur Ticaret Kolonileri Çağı'nın geç evresinde başlayıp, MÖ 1200'lere kadar devamlı olarak dinsel ve kralî olayları işlemiştir. Günlük işlerin resmedildiği olaylar bile dinsel törenlerin betimlemeleri içinde yer alır.

Hattuşaş'taki Hitit mabetleri, plan ve yapı tekniği bakımından ortak özellikler gösterir. Hepsinde bütün bir avlu, çevresinde sıralanmış revaklar ve odalar vardır. Tanrı heykeli kutsal mahaldedir. Bu Hitit mabedi, bütün personeli ile büyük bir organizasyonun merkezidir.

Hattuşaş'ta yer alan en büyük açık hava tapınağı Yazılıkaya'dır. Doğal bir kayalıkta yer alan bu açık hava tapınağı iki galerilidir. Girişteki A galerisi duvarlarında Hurri kökenli tanrı ve tanrıçaların, hava/fırtına tanrısı Teşup ve eşi Hepat'ın önderliğinde Yeni Yıl Bayramı kutlamaları için bir araya gelmeleri gösterilmiştir. Büyük panoda Teşup iki dağ tanrısına basar durumdadır. Karşısında, bir aslan üzerinde eşi Hepat durur. Tanrı ve tanrıçalar onların gerisinde sıralanır. Girişin sağında, tapınağı yaptıran başrahip-kral IV. Tuthaliya tören giysileriyle resmedilmiştir. Sol elinde krallık simgesi kıvrık asa tutar. Sağ elinin üzerinde hiyerogliflerle adı yazılıdır. B galerisinde hızla koşan 12 yeraltı tanrısı ve kılıç tanrı kabartmalarıyla IV. Tuthaliya ve koruyucu tanrısı Şarruma panosu yer alır.

Hitit tasvir sanatında, mimaride kullanılan ortostatların en nitelikli örnekleri Hattuşaş'ta görülmektedir. Ortostatların üzerinde Hitit sanatının diğer eserlerinde görüldüğü gibi dinsel konular işlenmiştir. Bu çağda büyük heykellerin, ortostatların yanında aynı üsluba göre altın, fildişi, tunç ve taştan yapılmış küçük tanrı heykelcikleri ve kabartmaları da önemli bir yer tutmaktadır. Hititli tanrıları temsil eden bu eserler iri badem göz, çatma kaş, iri-kemerli burun ve gülümseyen dudaklarla ifade edilmişlerdir. Kabartmalarda ise baş ve ayaklar profilden, gövde cepheden işlenmiş olup bunlar saf Hititli özelliklerdir.

 Geç Hitit sanatı
Geç Hitit sanatının en belirgin ürünleri anıtsal yapılarda rastlanılan kabartmalar ve devasa insan görünümlü heykellerdir. MÖ 1. binyılda sanat, modern sanatçı ile bağdaştırılan yaratıcılık ve ifade özgürlüğü gibi kavramlardan uzak, zanaatkârların ve ustaların elinde yavaş yavaş şekillenen, aynı zamanda yapıtları ısmarlayan kişi ve kurumların beklentileri doğrultusunda gelişen bir olgudur. Sanat ile zanaatin henüz ayrılmadığı bu dönemde sanatçı kendi kimliğini vermez. Bu durum MÖ 2. binyıl süresince de geçerliydi ancak MÖ 1. binyıl ile karşılaştırıldığında belki de en büyük değişiklik eskiden ağırlıklı olarak merkezî kurumların denetimindeki sanat ve zanaatin artık hem yerel güçler ve kişiler tarafından benimsenmesi hem de kurumların dışında kişisel amaçlar için de kullanılmasıdır.

Bu bağlamda akla gelen en çarpıcı örnekler Kahramanmaraş ve civarında rastlanan mezar stelleridir. İlk defa halktan varlıklı kişilerin krallar, kraliçeler veya rahipler gibi tasvirleri vasıtası ile dünyaya kendilerinin izlerini bıraktıklarını görülür. Anadolulu bu aileler mezar stellerinin üzerinde kadın erkek birlikte, bazen çocukları ile beraber, üzerlerinde yaşantılarında giydikleri kıyafetler ile görünürler ve daha sonra Greko-Romen klasik devirlerde bu gelenek olarak yerleşecek tasvirli, kimi zaman yazıtlı mezar stellerinin temellerini atmış olurlar. Kişiler genellikle üzerinde ölü ziyafeti için yiyeceklerin durduğu masanın başında, çoğu kez bir sandalye üzerinde oturarak ve profilden tasvir edilirler. Nadiren ön cepheden resmedildikleri görülür. Ellerinde, havaya kaldırdıkları büyük olasılıkla içki dolu bir kâse dışında, dinî inançlarını ve hangi tanrılara bağlı olduklarını tanımlamak için seçtikleri ayna, üzüm, iğ veya yazı levhası gibi simgesel nesneler bulunur.

Anıtsal yapıların kabartmalı taş levhalar ile donatılması Anadolu'da MÖ 2. binyıldan beri görülen, ancak kökenleri Kuzey Suriye ve MÖ 3. binyıldan beri Hurrilerin yaşadığı bölgelere uzanan bir adettir. Anadolu'da Hititliler tarafından benimsenen ve kendilerine özgü bir şekil alan mimari yontular, önceleri ağırlıklı olarak giriş yapılarına yerleştirilen aslan ve sfenksler ile başlayıp daha sonra gerek kral ve kraliçeyi gösteren dinî törenler olsun, gerek bütün tanrıların tanıtıldığı geçit törenleri olsun, tümü dinî içerikli olmak sureti ile çeşitlenerek artar.

Hitit İmparatorluğu'nun yıkılmasından sonra anıtsal yapı kabartmaları geleneği daha da gelişip yaygınlaşır. Daha önceleri bir anlamda imparatorluğun tekelindeki görsel üretim ve onun etkin alanlarda kullanımı, merkezî güç dağılıp da yeni iktidar odakları türedikçe artık yeni yerel güçlerin kendi iktidar söylemini yansıtır. I. Şuppiluliuma'nın oğlu tarafından başlatılan hanedanlık tarafından yönetilen Karkamış kenti, Hattuşaş'tan sonra Hitit/Luvi kültürünü devam ettiren en önemli merkez olarak Geç Hitit sanatının hem içerik hem de üslup açısından çeşitliliğini en zengin biçimde sunmaktadır.

MÖ 2. binyılda kabartmalar ile beraber kullanılan Luvice hiyeroglif yazıtlar daha çok kısa tanımlar şeklinde kullanılıyordu. Uzun yazıtlar ya hiç tasvir olmadan ya da en fazla 1-2 figür ile yan yana bulunuyordu. MÖ 1. binyıldaki değişikliklerden biri de tasvir ile yazının giderek daha fazla bir arada kullanılması, yazıtların kabartmalar yani görüntüler ile beraber neredeyse günümüz reklamcılarının kullanımına yakın bir beceri ile birbirini tamamlayarak, hatta etkisini arttırarak tasarlanmasıdır. Büyük olasılıkla okuma yazma bilmeyen geniş kitleler ile iletişim kurmak için hiyeroglif yazısının orada bulunması bile yerel iktidara meşruiyet kazandırıyordu, tasvirler ile bir arada sunulması ise etkinliğini katlayarak arttırıyordu. Okuryazar olamayan topluluklarda yazı muska gibi de algılanırdı ve bu durum kurguların oluşmasını da beraberinde getiriyordu.

Kahramanmaraş'ta bulunan ve "Maraş Aslanı" olarak adlandırılan yazıtlı kapı aslanı heykeli, yazıt ile tasvirin örtüştüğü çarpıcı bir örnektir. MÖ 2. binyılda yapılan kabartmalar sadece ruhani konuları, kral ve kraliçelerin de katıldığı kutsal törenleri ve çeşitli mitolojik olayları yansıtırlar. MÖ 1. binyılda bunların yanı sıra dünyevi konular da görüntülenmeye başlanır. Yeni konular arasında en sık rastlananlar savaş sahnelerini ve kralların üst düzey bürokrasi ile işbirliğini gösterenlerdir.

MÖ 2. binyılda başlayıp ancak 1. binyılda artarak üretilen Karkamış, Malatya, Zincirli ve Karatepe-Arslantaş'tan bilinen dev ebatlı tanrı ve hükümdarı tasvir eden heykeller de bulunur. Bu büyük yontular genellikle ayakta veya oturur durumdadır. Tanrılar mutlaka çifte aslan veya çifte boğadan, hatta boğaların çektiği arabadan oluşabilen bir kaidenin üzerinde yer alırlar. MÖ 2. binyılda tanrılar tasvir edilirken mutlaka özel başlıkları veya boynuzları olurdu, MÖ 1. binyılda bu kural geçerliliğini yavaş yavaş yitirir. Ölümlüler ile tanrıların görüntüleri, bir yerde klasik Yunan sanatında olduğu gibi birbirine yaklaşır.

Tabiatın içerisinde ve doğal kayaların konumundan faydalanarak onların uygun yüzeylerine işlenen kabartmalar Hitit İmparatorluk Çağı sanatının kendine özgü yarattığı ifade biçimlerinden biridir. Geç Hitit yerel yönetimlerinin zaman zaman bu alanda da eser ürettiklerini görülmektedir. Bunlardan en bilineni İvriz kaya kabartmasıdır. Dev boyda tasvir edilen Tarhunz'un karşısında "haddini bilerek" kendini mütevazı ebatlarda gösteren Tabal Kralı Varpalavas'tır. Varpalavas'ın Frig desenli kumaştan kıyafeti ve şalını tutturduğu süslü Frig fibulası örneğinden dönemin kıyafetleri anlaşılır.

Geç Hitit sanatı, Aram ve özellikle Fenike etkisi altına girdikten sonra Karkamış'ta, Zincirli'de, Sakçagözü'nde, Tell Halaf ve Tell Tayinat'ta geliştirdiği sütun, kaide ve başlıkları ile yüksek bir düzeye ulaşarak Asur sanatına olduğu gibi İyon sanatına da büyük ölçüde örnek olmuştur. Aynı dönemde Geç Hitit mimarlık sanatı eski bir Huri yaratısı olan bit hilani yapı tipini de geliştirerek bu bakımdan da Asurlulara etki etmiştir. Geç Hitit sanatı, Tell Halaf bit hilanisinde görülen insan figürlü sütunlarla Yunan sanatındaki karyatidlere örnek olmuştur.

 Dil ve yazı

Hint-Avrupa dil ailesi içerisinde sınıflanan Hititçe, bu ailenin bilinen en eski dilidir. Kendilerini Neşalı olarak adlandıran Hititler çivi yazısı ve hiyeroglif olmak üzere iki tür yazı kullanıyor ve konuştukları dile Neşaca adını veriyorlardı. Her ikisi de hece sistemindeki bu yazılardan ilki Asur Ticaret Kolonileri Çağı'nda öğrenilen Babil yazısından türetilmişti. Çivi yazısı daha çok kil tabletler, bazen de tunç veya üzeri balmumu kaplı ahşap plakalar üzerine yazılıyordu. Kil tabletlerin ön yüzleri düz, arka yüzleri ise hafif dışbükeydi. Yalnızca Hattuşaş'taki devlet arşivlerinde ele geçen kil tabletlerin sayısı 30 bini aşmaktadır.

Luvi hiyeroglifi, Anadolulu bir kökene dayanır ve Hititlerin yarattığı bir yazı sistemidir. MÖ 1650 yıllarına doğru ortaya çıktığı anlaşılan bu yazı taş anıtlar, mühürler ve çanak çömlekler üzerinde kullanılmıştır. Özellikle halka ait mühürlerde kullanılmış olması geniş kitlelerce daha kolay anlaşılabildiğinin bir belirtisidir.

Resmî yazışmalar ve saray arşivleri Asur çivi yazısıyla yazılırken kayalardaki kabartmalar ve yazıtlar için Anadolu hiyeroglifi denilen yazı kullanılırdı. Bugün, bu harflerle yazılan dilin bir Luvice lehçesi olduğu bilinmektedir. Hurrice de önemli bir diplomatik yazışma diliydi ve bilhassa Mitannilerle yapılan yazışmalarda kullanılırdı. I. Hattuşili döneminde resmî dil haline gelen Hititçe imparatorluğun çöküşüyle bir daha konuşulmamak üzere ortadan kalkmış, bu dil ancak Bedřich Hrozný tarafından 1915'te çözülerek yeniden keşfedilmiştir. Anadolu hiyeroglif yazısının 1940'lı yıllarda başlayan çözülmesinde ise Helmuth Theodor Bossert'in büyük katkısı olmuştur.

 Kanunlar
Hitit kanunları, imparatorluğun diğer kayıtları gibi, pişmiş kilden yapılmış çivi yazılı tabletlere kaydedilmiştir. Hitit Kanunnamesi olduğu anlaşılan ve her biri 186 madde içeren iki kil tablet, Hitit Krallığı'nın erken dönemlerinde uygulanan kanunların bir derlemesidir. Tabletlere ek olarak, Orta Anadolu'da imparatorluğun yönetim ve hukuk kurallarını anlatan Hitit çivi yazılı anıtlar da bulunmaktadır. Tabletler ve anıtlar Eski Hitit Krallığı'ndan (MÖ 1650-1500) Yeni Hitit Krallığı olarak bilinen döneme (MÖ 1500-1180) kadar uzanmaktadır. Bu zaman dilimleri arasında, dili modernleştiren ve birçok suça daha insani cezaların verildiği bir dizi yasal reform yaratan farklı çeviriler bulunabilir. Bu değişiklikler muhtemelen tarihi imparatorluk boyunca yeni ve farklı kralların yükselişine ya da kanunnamelerde kullanılan dili değiştiren yeni çevirilere atfedilebilir. Her iki durumda da, Hitit kanunnameleri belirli suçlar için çok özel para cezaları ya da cezalar öngörmektedir ve Çıkış ve Tesniye kitaplarında bulunan İncil kanunlarıyla pek çok benzerlik taşımaktadır. Kanunnameler cezai yaptırımların yanı sıra miras ve ölüm gibi belirli durumlara ilişkin talimatlar da vermektedir..

 Din

Çoktanrılı bir inanç olan Hitit dininin panteonu içinde binlerce tanrı ve tanrıça vardır ve bunların pek çoğu diğer kavimlerin dinlerinden devşirilmiştir. Hititlerde tanrılar, tıpkı insanlar gibidir. Fiziksel şekilleri insan gibi olduğu kadar ruhen de onlarla aynı olup insanlar gibi yerler, içerler, kendilerine iyi bakıldığı sürece insanlara iyilik ederler ancak ihmal edildikleri zaman hemen intikam almaya, insanları en acımasız yöntemlerle cezalandırmaya hazırdırlar. Bir Hitit metni, insanlarla tanrıları birbirleriyle kıyaslamakta ve tanrı-insan ilişkilerini bey-hizmetçi ilişkilerine benzetmektedir.

Hitit panteonu, Anadolu ve Suriye şehirlerinin çeşitli yerel panteonlarının zamanla bir araya getirilip birleştirilmesinden oluşmuştur. Hitit devletinin başlangıcından itibaren baş tanrı aynı zamanda fırtına tanrısı olan Teşup'tur. Kâinatı yaratan, krallığı ve ülkenin düzenini koruyan Teşup olup kral, efendisi adına ülkeyi yönetir.

 Eski Ahit ve Hititler

Kutsal Kitap'ta, Tekvin'den sürgün-sonrası Ezra-Nehemya'ya kadar olan pek çok pasajda Hititler'den söz edilir. Hititler, genellikle İsrailoğulları arasında yaşayan bir halk olarak tasvir edilir. İbrahim, Makpela'daki mağarayı ve tarlayı Hititli Efron'dan (Ephron Hachiti) satın alır; ayrıca, Davud'un ordusunda görev aldıklarından da bahsedilir. Bununla birlikte, 2. Krallar 7:6'da anlatılana göre, Hititler, coğrafi olarak Kenan'ın dışında bulunan, bir Suriye ordusunu korkutacak kadar güçlü olan ve kendi krallıkları olan (pasaj çoğulda "krallar" anlamına gelir.) bir halktır.

Eski Ahit'teki Hititler'in aşağıdakilerden herhangi birini mi, yoksa hepsini mi ifade ettiği önemli bir bilimsel tartışma konusudur: 1) orijinal Hattiler; 2) Orta Anadolu için "Hatti" adını taşıyan ve bugün "Hititler" olarak anılan Hint-Avrupalı fatihler (bu makalenin konusu); veya 3) Anadolu gruplarından biri veya her ikisi ile ilişkili olan veya olmayan, aynı zamanda sonraki Geç-Hitit devletleri ile aynı olan veya olmayan Kenanlı bir grup.

Diğer İncil bilginleri (Max Müller'i takiben), Kenan'ın oğlu Heth ile bağlantılı olmak yerine, Anadolu'nun Eski Ahit literatüründe ve apokriflerde, Cava'nın oğlunun adını aldığı söylenen bir halk, yani "Kittim" (Chittim) olarak anıldığını iddia ettiler.

 Hitit kralları

 Kaynakça ÖzelGenel'''

Hititler


Les élections législatives de 2018 en Fédération de Bosnie-et-Herzégovine ont lieu le 7 octobre 2018 afin de renouveler les sièges de la Chambre des représentants du Parlement.

Résultats

Suites
Fadil Novalić est réélu Premier ministre et Marinko Čavara est réélu Président de la Fédération.

Notes et références

Politique en octobre 2018
2018 en Bosnie-Herzégovine
Élection en Bosnie-Herzégovine
Fédération de Bosnie-et-Herzégovine
Élection en Europe en 2018

Élections législatives de 2018 en Fédération de Bosnie-et-Herzégovine


An Sesleria coerulans in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Imre Frivaldszky. An Sesleria coerulans in nahilalakip ha genus nga Sesleria, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Sesleria

Sesleria coerulans


A-Train III, known internationally as A-Train, is a 1992 computer game, is the third game in the A-Train series. It was originally developed and published by Japanese game developer Artdink for Japan, and was later published by Maxis for the United States.

Overview
The game places players in command of a railway company. There are no rival companies; the player controls the only one in the city and the game is resultingly fairly open-ended. A-Train III is the first game in the series to use of near-isometric dimetric projection to present the city, similar to Maxis's SimCity 2000.

There are two types of transport that the player's company can take: passengers or building materials. The former is more likely to be profitable, but building materials allow the city to grow.

Wherever the building materials are delivered, they can be taken and used to construct buildings for the city. These start with houses, but eventually, as an area grows, roads, and shops and other buildings are built. These can provide extra revenue for a passenger service, but also allowing the city to develop and grow can be seen as a goal in itself.

As well as the buildings built by the computer, in response to the materials being present, the player can construct their own buildings, such as ski resorts and hotels, and make profits from them if the conditions are right.

Editor
A.III. MAP CONSTRUCTION, known internationally as A-Train Construction Set, is an editor that can change existing saved games, or to build landscapes from scratch. It comes with 6 sample maps.

Maxis also published A-Train Construction Set with A-Train as a single package in Europe, without the Ocean Software label.

Windows version
Artdink ported the A-Train III along with the editor to Windows 95, and published both titles as a package as the 3rd ARTDINK BEST CHOICE title in Japan.

Maxis distribution and ports
The game was tremendously popular in Japan, thus motivating Maxis to license it for US distribution as A-Train, available for DOS, Macintosh and Amiga platforms. It was released in October, 1992, though it sold poorly.

Even the release of an add-on pack for the game failed to stir up any real support amongst the gaming community. The game was the first major failure from Maxis.

In spite of the PC version's commercial failure in the US, Maxis later released a PlayStation version in 1996, based on Artdink's AIV: Evolution Global. The PlayStation was a relatively new platform at that point and the game suffered many limitations, such as requiring an entire memory card (expensive at the time) to store a single map. Like the PC version, it proved unsuccessful.

Economic Model
A-Train contains a very challenging economic system that includes a 5% land tax on all property owned, and a 50% income tax. The economic model however fails to capture realistic land prices, which adds a major flaw to the games design. Certain buildings the AI is not allowed to build, such as the Amusement Park, Golf Course, and stadium. These buildings cost a relatively similar price no matter where they are placed, however, if placed in a thriving city, they can be sold for up to $6mil. This bug completely circumvents the difficulty inherent in the highly restrictive economic model.

Sequels
In later years, development of the series continued on both console and PC platforms. A5, released for PlayStation and PC in 1997, introduced a totally 3D environment. A6, the first game in the series for PlayStation 2, was released in Japan in 2000 and later translated to English and released in Europe as A6: A-Train 6 by Midas Interactive Entertainment in 2004. A Ressha de Ikou 2001, a new version of A6 with online support, was released for PS2 in 2001 and followed by several expansion packs.

The most recently released game in the core series, A7, was released in 2005 for Windows-based PCs in Japanese. A Traditional Chinese translation was released in July 2006. However, the Chinese version does not include the original Japanese train, and some unrealistic fiction trains are added. A7 is advertised as an homage to the 10th anniversary of AIV and uses a trimetric interface, instead of the open 3D interface of A5 and A6.

Reception

Computer Gaming Worlds reviewer Stanley Trevena stated in 1992 that while he enjoyed the financial and management aspects of A-Train, "many people will miss out on a fine program because of a steeply graded learning curve".

The game was reviewed in 1992 in Dragon #187 by Hartley, Patricia, and Kirk Lesser in "The Role of Computers" column. The reviewers gave the game 4 out of 5 stars. In 1993 the game received a Codie award from the Software Publishers Association for Best Strategy Program. A-Train'''s isometric, tile-based graphics and animated elements inspired the visual style Maxis went on to adopt for Simcity 2000 in 1993.

In 1994, PC Gamer UK named A-Train III the 46th best computer game of all time. The editors wrote, "Fascinating, absorbing and now quite cheap, A-Train is worth a place in any games collection — and don't be put off by the subject matter. It's brilliant fun."

ReviewsThe One Amiga (Apr, 1994)Amiga Computing (Jun, 1993)Amiga Format (Apr, 1993)Amiga Action (May, 1993)ASM (Aktueller Software Markt) (Jul, 1992)Amiga Power (Apr, 1993)Zero (Sep, 1992)Amiga Games (May, 1993)PC Format (Dec, 1995)CU Amiga (Mar, 1993)The One'' Amiga (Apr, 1993)

References

External links
A7, official Japanese language website for the most recent game in the series

1992 video games
Amiga games
Artdink games
Classic Mac OS games
DOS games
Maxis Sim games
NEC PC-9801 games
PlayStation (console) games
Railroad business simulation video games
Video game sequels
Video games developed in Japan
Virtual Console games

A-Train III


Sir George Webbe Dasent, D. C. L. (1817–1896) was a British lawyer, translator of folk tales and contributor to The Times.

Life
Dasent was born 22 May 1817 at St. Vincent, British West Indies, the son of the attorney general, John Roche Dasent. His mother was the second wife of his father; Charlotte Martha was the daughter of Captain Alexander Burrowes Irwin.

He was educated at Westminster School, King's College London, and Oxford University, where he befriended classmate J.T. Delane. After graduating from university in 1840 with a degree in Classical literature, he was appointed secretary to Thomas Cartwright on a diplomatic post in Stockholm, Sweden. There he met Jakob Grimm, at whose recommendation he first became interested in Scandinavian literature and Norse mythology. He published the first result of his studies, an English translation of The Prose or Younger Edda (1842), followed by a translation of Rasmus Christian Rask's Grammar of the Icelandic or Old-Norse Tongue (1843).

Returning to England in 1845, he became assistant editor of The Times under his schoolmate Delane, whose sister he married. Dasent's connections to Prussian diplomat Christian Charles Josias von Bunsen has been credited with significantly contributing the paper developing its foreign policy. While working for the newspaper, Dasent still continued his Scandinavian studies, publishing translations of various Norse stories. He also read for the Bar and was called in 1852 by the Middle Temple, and was admitted to Doctors' Commons as an advocate the same year.

In 1853, he was appointed professor of English literature and modern history at King's College London. In 1859 he published Popular Tales from the Norse, his translation of Norwegian Folktales (Norske Folkeeventyr) collected by Peter Christen Asbjørnsen and Jørgen Moe, including in it an "Introductory Essay on the Origin and Diffusion of Popular Tales."

Perhaps his best-known work, The Story of Burnt Njal, a translation of the Icelandic Njal's Saga that he had first attempted while in Stockholm, was issued in 1861. This work established sustained interest in Icelandic literature, so that more translations would follow. Dasent made a visit during 1861-1862 to Iceland, where he was hailed in Reykjavík as one of the saga lovers who had strengthened ties between the English and Norse. Subsequent to that visit, he published his translation of Gisli the Outlaw (1866).

In 1870, he was appointed a civil service commissioner and consequently resigned his post at The Times. In 1876 he was knighted in England, though he was already a Danish knight.

Dasent retired from the public service in 1892 and died at Ascot on 11 June 1896. He was survived by his wife, two sons, and a daughter, Frances Emily Mary (born 1855). The younger son was the writer and civil servant Arthur Irwin Dasent, and the elder son was Sir John Roche Dasent. Another son, George William Manuel Dasent (1849–1872), drowned near Sandford-on-Thames.

Influence
J. R. R. Tolkien cites Dasent's story 'Soria Moria Castle' as a possible name-source for the Mines of Moria.
Tolkien also adapted Dasent's image of 'the bones and the soup' to argue against neglecting stories for source studies: "By 'the soup' I mean the story as it is served up by the author or teller, and by 'the bones' its sources or material".

Notes

References

 "Introduction," The Story of Burnt Njal. London: J.M. Dent & Sons Ltd., 1911.
 Life of Delane (1908), by Arthur Irwin Dasent.

External links

English translators
Old Norse studies scholars
Alumni of King's College London
Academics of King's College London
1817 births
1896 deaths
People educated at Westminster School, London
Icelandic–English translators
Norwegian–English translators
Swedish–English translators
19th-century British translators
Members of the Middle Temple
British barristers
Members of Doctors' Commons

George Webbe Dasent


Ivan Arhiđakon Gorički (okolica Daruvara, oko 1280. – ?, nakon 18. listopada 1353.) bio je hrvatski katolički svećenik i pravni i povijesni pisac.

Životopis
Rođen je u okolici Daruvara. Studij prava završio je u Bologni. Kao suradnik zagrebačkoga biskupa Augustina Kažotića sudjelovao je u preustroju katedralne škole u Zagrebu. Kasnije se spominje kao gorički arhiđakon i tajnik zagrebačkoga biskupa Ladislava Kobola i kao pravnik u parnicama u kojima je štitio kaptolske i biskupske povlastice pred građanskim i crkvenim vlastima u Hrvatskoj i Ugarskoj te pred papom u Avignonu.

Utemeljio je župu u zagrebačkoj Novoj Vesi i dao izgraditi župnu crkvu sv. Ivana Krstitelja.

Godine 1334. sastavio je Statute Zagrebačkoga kaptola (Statuta Capituli Zagrabiensis, Album capitulare ili Liber acclavatus) u kojima su obrađeni zemljišni odnosi i povlastice, obveze i prihodi kaptola i kanonika. Statuti sadrže i prijepise mnogobrojnih kasnije izgubljenih isprava i vrijedan su izvor za istraživanje povijesti Zagrebačke biskupije u šesnaestom stoljeću.

Djela
 Statuti Zagrebačkoga kaptola (1334.)
 Zagrebačka kronika (1334.)

Bibliografija
 Ivan Krstitelj Tkalčić, Ivan arcidjakon Gorički : domaći pisac u XIV. vieku, Zagreb, 1886. (66 str.)
 Ivan Arhiđakon Gorički, Hrvatski biografski leksikon
 Hrvoje Petrić, Ivan Arhiđakon Gorički : autor statuta zagrebačkog Kaptola, Hrvatski zemljopis 6/1999.
 Magdalena Apostolova Maršavelski, Dominium utile u tekstovima Ivana arhiđakona Goričkog (1334. god.), Zbornik Pravnog fakulteta u Zagrebu 5-6/2013.
 Željko Karaula, Daruvar u srednjem vijeku, Družba Braća Hrvatskoga Zmaja, Zagreb : Bjelovar, 2021., ISBN 9789536928392

Povezano
 Toma Arhiđakon

Izvori
 Ivan Arhiđakon Gorički, www.enciklopedija.hr, pristupljeno 13. prosinca 2021.

Vanjske poveznice
Mrežna mjesta
 Nina Martek, Paleografsko-jezična analiza kronike Ivana Arhiđakona Goričkog (2019.)

Hrvatski katolički svećenici
Hrvatski pravnici
Hrvatski povjesničari
Zagrebačka nadbiskupija

Ivan Arhiđakon Gorički


Jokūbas ist ein litauischer männlicher Vorname, abgeleitet von Jakob.

Namensträger

 Jokūbas Minkevičius (1921–1996), sowjetlitauischer Philosoph und Politiker, Mitglied des Seimas
 Jokūbas Šernas (1925–2015),  französischer Filmschauspieler und Drehbuchautor litauischer Herkunft

Männlicher Vorname
Litauischer Vorname

Jokūbas


was a village located in Ōno District, Gifu Prefecture, Japan.

As of 2003, the village had an estimated population of 1,359 and a population density of 4.20 persons per km². The total area was 323.28 km².

On February 1, 2005, Shōkawa, along with the town of Kuguno, and the villages of Asahi, Kiyomi, Miya, Nyūkawa and Takane (all from Ōno District), the town of Kokufu, and the village of Kamitakara (both from Yoshiki District), was merged into the expanded city of Takayama and no longer exists as an independent municipality.

In Fall, the village puts on Japan's longest lion dance festival (Renjishi - 連獅子).

During the building of the Miboro dam, a portion of the village was submerged.  One of the village's oldest cherry trees, which was threatened by the dam project, was transplanted to an area alongside the dam made lake.

Though it is merely a pit stop on the way to Shirakawa or Takayama, it boasts an onsen.

In 1999, a prehistoric reptile, Shokawa ikoi, was discovered and named after the town.

Climate

Shōkawa, including parts of Takasu-cho have a humid continental climate (Köppen climate classification Dfb), with four distinct seasons.

Some of the coldest settlements of mainland Japan (Honshu) can be found on this plateau, with a climate similar to that of Hokkaidō, boasting an average of 10 metres snowfall throughout the winter season and giving rise to a selection of ski resorts and winter activities.

Notes

External links
 Official website of Takayama
 The village's official site

Dissolved municipalities of Gifu Prefecture
Takayama, Gifu
2005 disestablishments in Japan

Shōkawa, Gifu


Maya the Bee () is the main character in The Adventures of Maya the Bee, a German book written by Waldemar Bonsels and published in 1912. The book has been published in many other languages and adapted into different media. The first American edition was published in 1922 by Thomas Seltzer and illustrated by Homer Boss. The latter's wife Adele Szold-Seltzer (1876-1940), the daughter of Benjamin Szold and younger sister of Henrietta Szold, was the translator.

The stories revolve around a little bee named Maya and her friends among bees, other insects and other creatures. The book depicts Maya's development from an adventurous youngster to a responsible adult member of bee society.

Plot
Bonsels' original book contains fewer than 200 pages. The storyline is centered on the relation of Maya and her many adventures.

Maya is a bee born in a bee hive during internal unrest: the hive is dividing itself into two new colonies. Maya is raised by her teacher, Miss Cassandra. Despite Miss Cassandra's warnings, Maya wants to explore the wide world and commits the unforgivable crime of leaving the hive. During her adventures, Maya, now in exile, befriends other insects and braves dangers with them. In the climax of the book, Maya is taken prisoner by hornets, the bees' sworn enemies.

Prisoner of the hornets, Maya learns of a hornet plan to attack her native hive. Maya is faced with the decision to either return to hive and suffer her due punishment, saving the hive, or leaving the plan unannounced, saving herself but destroying the hive. After severe pondering, she makes the decision to return. In the hive, she announces the coming attack and is unexpectedly pardoned. The forewarned bees triumph over the hornet attack force. Maya, now a heroine of the hive, becomes a teacher like Miss Cassandra and shares her experiences and wisdom with the future generation.

Analysis of the book

Sulevi Riukulehto suggested that the book may have carried a political message. This view depicts the beehive as a  well-organised militarist society and Maya as an ideal citizen. Elements of nationalism also appear when Maya gets angry at a grasshopper for failing to distinguish between bees and wasps (whom she calls "a useless gang of bandits" [Räubergeschlecht] that have no "home or faith" [Heimat und Glauben]) and at a insulting fly, whom Maya threatens to teach "respect for bees" and with her stinger. Riukulehto interprets this to mean that respect is based on the threat of violence. Collectivism versus individualism is also a theme. Maya's independence and departure from the beehive is seen as reproachable, but it is atoned by her warning of the hornets' attack. This show of loyalty restores her position in the society. In the hornet attack part of the story, the bees' will to defend the hive and the heroic deaths of bee officers are glorified, often in overtly militarist tones.

After World War II, adaptations toned down the militarist element considerably, reduced the hornets' role. The 1975 anime added the character of Willy, a lazy and quite un-warlike drone bee. In the cartoon series, the briskly marching, but ridiculously incompetent ant armies provide a parody of militarism.

Main characters
 Maya – Bee. The series main protagonist. She loves freedom and living in the meadow by herself, unlike other bees who live in the hive. She is good, fair, happy and willing to help everybody.
 Miss Cassandra – Bee, Teacher at the Bee-School.

The following characters only appear in the older animated series:
 Willy – Bee. Lazy, clumsy, and cowardly, sometimes a showoff, but generally good-natured – not featured in the original Bonsels story, but a major character in all adaptations other than the 1926 film. His relationship to Maya is depicted inconsistently: in most adaptations, he's her best friend, who is secretly in love with her, prone to jealousy when Maya's attentions turn to others. Often reluctantly dragged into adventures by Maya.
 Flip (or Philip) – Grasshopper. A wise friend of Maya and Willy. Introduced first in the animated series. Whether he is meant to be identical with the unnamed grasshopper of the book is unclear.
 Alexander (or Aleksander) – Mouse. Intellectual, whose level of respect among the other creatures, and close friendship with Maya, often sends Willy into jealous rages. Appears only in the second season of the older animated series (1978).

Films, anime and television

1926 film
German director Wolfram Junghans made a 1926 silent version ("starring" real insects). The film was lost for a decade until the only original copy of the film was found in Finland. The material was restored in 2005 with a new musical score and released on DVD in 2012, in collaboration with the KAVI and the Bundesarchiv-Filmarchiv, and the film was screened in both Hamburg and Helsinki.

1975 anime
Perhaps the most popular and widely known adaptation of the story is the Japanese anime . Originally aired on Japanese TV in 1975, the anime has been dubbed into 42 languages and screened on television in various territories. The Japanese TV series was preceded by Tokyo Kodomo Club's musical play based on the short story, presented as Mitsubachi Māya ("Maya the Honeybee"), distributed on an LP album.

The original theme was composed by Karel Svoboda and sung by Karel Gott in the German, Czech and Slovak versions; Zbigniew Wodecki in the Polish version.

2012 TV series
In 2012 Studio 100 Animation produced a 78-episode, 13-minute TV series. The series was rendered in CGI animation. A second 52 episode season aired in 2017.

Film series
A 2014 film adaptation based upon the 2012 series was released. In 2018, a sequel to the 2014 film, titled Maya the Bee: The Honey Games, released on March 1, 2018, in Germany and May 1, 2018, in United States.

In 2021, third film, titled Maya the Bee: The Golden Orb was released on January 7, 2021, in Australia. It was delayed from its original 2020 release date due to the COVID-19 pandemic.

Stage performances

Opera
Maya the Bee also served as the basis for a children's opera written by the Croatian composer Bruno Bjelinski in 1963. In 2008 it was staged in Villach, Austria, as part of their Carinthian Summer Music Festival. This performance was distinguished by having the "bees" played by children and not professional opera singers as it is usually the case.

Puppet musical
Singer-songwriter Nancy Harrow created a jazz-musical version of the story, called The Adventures of Maya the Bee, that featured puppets by Zofia Czechlewska. Harrow's adaptation was produced in New York City by The Culture Project in 2000, and was revived in 2012.

Musical
On October 10, 2016, Belgian company Studio 100 (the current owners of the series) created a Flemish stage musical called "Maya en de Pollenbollen" based on the 2012 series that has the people dressed in costumes for the characters from the show. The show contains songs made by Studio 100 with a few news songs created exclusively for the show. The musical centers around Maya alongside Flip and Beatrice celebrating Willy's birthday. The musical later returned in the Spring of 2017.

Since 2016, live actors from the original stage show make numerous appearances at numerous stage shows and special events held by Studio 100. Notably Studio 100's annual "De Grote Sinterklaasshow" held from late November till early December featuring Sinterklaas and Zwarte Pieten  watching various Studio 100 Characters such as Kabouter Plop, and Piet Piraat (including Maya and friends) perform musical numbers on stage. The same actress that portrayed Maya in the musical is also the official Flemish voice of the character and reprised her role for Studio 100's "De Liedjestuin" where Maya is singing various Dutch children's songs and nursery rhymes. In The French and Walloon version "Le Jardin des Refrains", Maya is played by a different actress.

Amusement parks
After Studio 100's acquisition of the franchise, Plopsa began expanding the franchise to its own theme parks. Plopsaland De Panne opened an indoor children's area called "Mayaland" on July 3, 2011, before the CGI incarnation's begun airing on numerous television stations across Europe. Maya alongside Flip, and Willy would also appear at other Plopsa owned parks such as Plopsa Coo and Plopsa Indoor Hasselt. In Poland, Plopsa opened an indoor theme park called "Majaland Kownaty" which opened to the public on September 28, 2018, which is mostly themed to Maya the Bee but features other Studio 100's IPs (such as Bumba and Piet Piraat).

A year after Mayaland opened in Plopsaland, Holiday Park, Germany, opened a similar Maya the Bee children's area called "Majaland" which opened March 31, 2012.

Video games

Video game background
The origins of the Maya the Bee video games originated from a South Park video game for the Game Boy Color developed by Crawfish Interactive in development in 1998. But was eventually cancelled due to South Park creators Matt Stone and Trey Parker stating that the game would not be fitting on the Game Boy Color as that console was marketed towards children. A year later in 1999, the unreleased game's engine and assets were reused for two additional Game Boy Color titles from Crawfish and Acclaim - Maya the Bee & Her Friends, based on the Maya the Bee franchise which was released in Europe, and The New Adventures of Mary-Kate and Ashley, based on Mary-Kate and Ashley Olsen and was released in North America, being the first of the various video games based on the duo.

Games released
 Maya the Bee & Her Friends (Game Boy Color – 1999)
Developed by Crawfish, published by Acclaim.
 Maya the Bee – Garden Adventures (Game Boy Color – 2000)
Developed by Neon Studios and Kiloo, published by Acclaim and Plan-B Media.
 Maya the Bee: The Great Adventure (Game Boy Advance – 2002)
Developed by Shin'en Multimedia, published by Acclaim.
 Maya the Bee: Sweet Gold (Game Boy Advance – 2005)
Developed by Shin'en Multimedia, published by Midway.
 Maya the Bee and Friends (mobile – 2006)
Developed by Kiloo and co-published by Plan-B Media.
 The Bee Game (Game Boy Advance, Nintendo DS – 2007)
The Bee Game is an adventure video game released for Nintendo DS and Game Boy Advance, developed by German studio Independent Arts Software. The game lets players experience the adventures of Maya the Bee and her friend Willie as they search for their friends, lost from a strong storm that has blown through Corn Poppy Meadow.
 Maya (Nintendo DS – 2013)
Developed by Studio 100 and Engine Software, published by Bandai Namco Games Europe.
 Maya the Bee: The Nutty Race (iOS and Android – 2019)
Mobile racing game. Developed by Midnight Pigeon in cooperation with Studio 100.

Merchandising
Many companies contributed worldwide to the success of the character by producing and selling merchandising. Most of them were drawn between 1976 and 1986 by the French licensed characters specialist André Roche. His works have included motifs for textiles, porcelain, books, comics and games, including a campaign for Kinder Surprise Eggs.

See also
 Maya the Honey Bee

References

External links

The Finnish Film Archive (November 23, 2005). "Esitykset: Maija Mehiläinen" (in Finnish). Retrieved January 20, 2006.
cinefest – International Festival of German Film Heritage. Retrieved January 20, 2006.
Silent film version on DVD with english subtitles. Retrieved March 18, 2020.

1912 children's books
German children's literature
German comic strips
German comics titles
German comics characters
German novels adapted into television shows
Picture books

Animal tales
Anthropomorphic arthropods
Fictional bees
Female characters in comics
Female characters in literature
Comics about women
Children's books about friendship
Children's books about insects

Maya the Bee


William IV (937 – 3 February 994), called Fierebras or Fierebrace (meaning "Proud Arm", from the French Fier-à-bras or Fièrebrace, in turn from the Latin Ferox brachium), was the Duke of Aquitaine and Count of Poitou from 963 to his retirement in 990.

William's father, William III, abdicated to the abbey of Saint-Cyprien in Poitiers and left the government to Fierebras. His mother was Gerloc, the daughter of Duke Rollo of Normandy. His sister was Adelaide, wife of Hugh Capet, the king against whom William later battled for his duchy. His early reign was characterised by many wars. He fought frequently against the counts of Anjou, the first time against Geoffrey Greymantle, who had taken Loudun.

In 988, he went to war with the newly elected king of France, Hugh Capet, whom he refused to recognise. Capet had been granted Aquitaine by King Lothair before the latter had been reconciled to William's father. Capet renewed his claim on the great duchy and invaded it that year. A royal army was defeated on the plain of the Loire Valley. William sheltered the young Louis, the son of Charles, Duke of Lower Lorraine, the last legitimate Carolingian heir. He opened the palace of Poitiers to him and treated him as royalty, regarding him as the true heir to the French throne.

In 968, he married Emma, daughter of Theobald I of Blois and Luitgarde of Vermandois. Their marriage was stormy, in part because of William's indulgence in the pursuit of women and, as a hunting aficionado, wild animals. She banished his paramours, they separated twice for long periods, and finally he retired to a monastery, as his father had done, leaving Emma to rule Aquitaine in the name of their son William until 1004. Their second son, Ebles, died sometime after 997.

References

Sources

Owen, D. D. R. Eleanor of Aquitaine, Queen and Legend. 1993.
Nouvelle Biographie Générale. Paris, 1859.

See also
Dukes of Aquitaine family tree

937 births
994 deaths
House of Poitiers
William 04 of Aquitaine
Counts of Poitiers
10th-century French people

William IV, Duke of Aquitaine


Dette er en liste over borge og slotte i Wales, der omtales som "castle capital of the world" på grund af deres høje densitet. Wales havde omrkgin 600 borge og slotte, hvoraf omkring 100 stadig er bevaret enten som ruiner eller som restaurererede bygninger. Resten er gået til grunde eller er i dag blot tørre voldgrave, jordvolde og lignende voldsteder. Mange af dem drives af Cadw, der er Wales' regerings organisation, der tager sig af historiske og forhistoriske mindesmærker.

De fire borge Beaumaris, Caernarfon, Conwy og Harlech udgør "det fineste eksempel på sen 1200-tals og tidlig 1300-tals militærarkitektur i Europa", hvilket er klassificeret som et Verdensarvssted sammen med Edvard 1.'s andre borge og bymure i Gwynedd.

Bridgend

Borge og slotte der kun består af jordvolde, fragmenter eller ingen rester inkluderer:

Caerphilly

Cardiff

Carmarthenshire

Ceredigion

Castles hvoraf der kun er jordvolde tilbage, eller som er helt forsvundet inkluderer:

Conwy

Denbighshire

Flintshire

Gwynedd

Isle of Anglesey

Merthyr Tydfil

Monmouthshire

Neath Port Talbot

Newport

Pembrokeshire

Powys

Borge og slotte, hvoraf kun jordvolde, fragmenter eller intet er bevaret inkluderer:

Rhondda Cynon Taf

Swansea

Vale of Glamorgan
Borge og slotte, hvoraf kun jordvolde, fragmenter eller intet er bevaret inkluderer:

Wrexham

Se også
 Borge og slotte i England
 Borge og slotte i Skotland
 Borge og slotte i Irland
 Borge og slotte i Isle of Man

Referencer

Eksterne henvisninger

 Cadw , the Welsh Government's historic environment service Cadw
 Coflein, the database of the Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments of Wales
 Castles of Wales website
 Castle UK: Wales
 eCastles
 CastleStories - Google Map Explorer

Noter

Lister over bygninger, konstruktioner og anlæg

Borge og slotte i Wales


5. etape af Giro d'Italia 2018 gik fra Agrigento på Sicilien til Santa Ninfa 9. maj 2018.

Enrico Battaglin vandt etapen.

Etaperesultater

Samlet

Referencer

Eksterne henvisninger

05

5. etape af Giro d'Italia 2018


Mladost constituie o parte componentă a orașului Varna, creată de către Adunarea Națională a Bulgariei prin Legea privind diviziunea teritorială a municipiului Sofia și orașele mari, cu o populație de 87.256 de persoane.

Acesta este situat în partea de nord-vest a orașului. Raionul este compus din cartierele Troshevo, Mihail Ivanov, Văzrajdane, Mladost, Pobeda și zona industrială de Vest.

In zona sunt construite lanțuri de magazine mari precum, "Kaufland", "Piccadilly", "Praktiker", "Mr. Bricolage", "Moto-Phoe", "Peugeot" și altele. Două complexe de tip Mall sunt în curs de finalizare.

Există, de asemenea, unitatea regională pentru prevenirea incendiilor și a urgențelor, stația de autobuz, centrele de sport și de recreere, 17 școli, 12 grădinițe și 3 .

Referințe

Legături externe
Site oficial
Harta interactivă a raionului Asparuhovo și galeria de imagini

Raioanele orașului Varna

Raionul Mladost (Varna)


Hydrocolus es un género de coleópteros adéfagos  perteneciente a la familia Dytiscidae.

Especies
Hydrocolus deflatus	(Fall 1923)
Hydrocolus filiolus	(Fall 1923)
Hydrocolus heggiensis	Ciegler 2001
Hydrocolus oblitoides	Roughley & Larson 2000
Hydrocolus oblitus	(Aube 1838)
Hydrocolus paugus	(Fall 1923)

Referencias

  2001: Hydrocolus heggiensis, a new species from Georgia and South Carolina (Coleoptera: Dytiscidae). Insecta mundi, 15(4): 217-219.

Enlaces externos

 Nomenclator Zoologicus

Hydroporini

Hydrocolus


A Copa Verde de 2023 foi a décima edição desse torneio regional, organizado pela Confederação Brasileira de Futebol desde 2014. Foi disputada por clubes brasileiros dos estados das regiões Centro-Oeste e Região Norte do Brasil, além do Espírito Santo. O Goiás foi o campeão da competição, vencendo o Paysandu na final.

Regulamento
A Copa Verde de 2023 foi disputada em sistema eliminatório, no qual os clubes classificados se enfrentaram em jogo único nas duas primeiras fases, enquanto a partir das quartas de final os confrontos foram realizados em partidas de ida e volta. As equipes piores posicionadas no Ranking da CBF disputaram a competição desde o início, enquanto as melhores colocadas entraram em fases adiantadas.

O vencedor ingressará diretamente na terceira fase da Copa do Brasil de 2024.

Critérios de desempate
Em caso de empate em pontos ganhos entre os clubes ao final de cada fase, são critérios de desempate: (a) maior saldo de gols; (b) cobrança de pênaltis.

Mando de campo
Para a 1ª e 2ª fases, o mando de campo da partida pertence ao clube melhor posicionado no Ranking Adaptado. Para a 3ª, 4ª e 5ª fases, o mando de campo da partida de volta pertence ao clube melhor posicionado no Ranking Adaptado.

Entende-se por Ranking Adaptado a classificação dos clubes observando-se o posicionamento de cada no Ranking Nacional dos Clubes (RNC) de 2023. Em caso de clubes com mesmo ou sem posicionamento no RNC de 2023, foi considerado o Ranking Nacional das Federações (RNF) de 2023. Caso as duas federações envolvidas tenham o mesmo posicionamento no RNF de 2023, o posicionamento é determinado através de sorteio.

Participantes

Confrontos

Tabela até a final
 Em itálico, as equipes que possuem o mando de campo no primeiro jogo ou no jogo único e em negrito as equipes classificadas.

Primeira fase

Oitavas de final

Quartas de final
Jogos de ida

Jogos de volta

Semifinal
Jogos de ida

Jogos de volta

Final

Estatísticas

Artilharia

Maiores públicos
Estes são os dez maiores públicos pagantes do campeonato:

Menores públicos
Estes são os dez menores públicos pagantes do campeonato:

Classificação final
Para definição da classificação final, o clube campeão será classificado na 1ª colocação; o vice-campeão será classificado na 2ª colocação; os clubes eliminados na semifinal serão classificados entre a 3ª e 4ª colocação; os clubes eliminados nas quartas de final serão classificados entre a 5ª e 8ª colocação; os clubes eliminados nas oitavas de final serão classificados entre a 9ª e 16ª colocação; e os clubes eliminados na primeira fase serão classificados entre a 17ª e a 24ª colocação, respectivamente.

Ligações externas
 Site oficial

Copa Verde
Futebol de 2023 no Brasil

Copa Verde de Futebol de 2023


An Tillandsia sphaerocephala in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni John Gilbert Baker. An Tillandsia sphaerocephala in nahilalakip ha genus nga Tillandsia, ngan familia nga Bromeliaceae.

Subspecies

Ini nga species ginbahin ha masunod nga subspecies:

 T. s. sphaerocephala
 T. s. tarijensis

Mga kasarigan

Mga sumpay ha gawas

Tillandsia

Tillandsia sphaerocephala


Localización de la costa Borchgrevink

La costa Borchgrevink (en inglés, Borchgrevink Coast) es el sector más septentrional de la costa de la Tierra de Victoria sobre el mar de Ross en la Antártida. Se extiende desde el cabo Adare () en el extremo norte de la península Adare, límite con la costa Pennell y punto de inicio del mar de Ross, hasta el cabo Washington (), que separa las bahías Wood y Terra Nova y es el límite con la costa Scott.

La costa Borchgrevink es reclamada por Nueva Zelanda como parte de la Dependencia Ross, pero esa reclamación solo es reconocida por unos pocos países y desde la firma del Tratado Antártico en 1959, lo mismo que otras reclamaciones antárticas, ha quedado sujeta a sus disposiciones, por lo que Nueva Zelanda ejerce actos de administración y soberanía sobre el territorio sin interferir en las actividades que realizan otros estados en él.

El cabo Adare es el punto convencional que marca el inicio de los macizos de las montañas Transantárticas, límite entre los dos grandes sectores en que se divide el continente, por lo que la costa Borchgrevink ubicada al oriente del mismo se halla en la Antártida Occidental. Entre esos macizos costeros se hallan la cordillera Mountaineer y las montañas Admiralty, Victory y Southern Cross. Entre los glaciares que separan esos macizos se hallan el pedemontano Moubray, el Ironside, el Tucker, el Whitehall, el Borchgrevink, el Mariner, el Fitzgerald, el Icebreaker, el Aviator, y el Tinker.

El cabo Adare, una prominencia de basalto negro, fue descubierto en enero de 1841 por el capitán James Ross, quien lo nombró en honor de su amigo el vizconde Adare. Ross tomó posesión de la región izando la bandera del Reino Unido el 12 de enero de 1841 en las islas Possession, ubicadas a 5 millas al sudeste del cabo McCormick al sur del cabo Adare.

El nombre de costa Borchgrevink fue dado por el New Zealand Antarctic Place-Names Committee en 1961 en honor a Carsten Borchgrevink, quien viajó a esta región integrando la expedición de Henrik Johan Bull (1894–1895) que tomó tierra en el cabo Adare. Luego lideró la Expedición Southern Cross (1898–1900), la primera en invernar en la Antártida, lo que ocurrió al pasar el invierno los 10 hombres de la tripulación del Southern Cross en el cabo Adare. La expedición siguió la costa hasta el cabo Washington, tomando tierra en la isla Coulman y al pie del monte Melbourne.

Referencias

Enlaces externos
 Mapa de la Dependencia Ross

Costa Borchgrevink


Die Liste der denkmalgeschützten Objekte in Kráľovce-Krnišo enthält die vier nach slowakischen Denkmalschutzvorschriften geschützten Objekte in der Gemeinde Kráľovce-Krnišov im Okres Krupina.

Denkmäler

Legende

Einzelnachweise

!
Kralovce-Krnisov

Liste der denkmalgeschützten Objekte in Kráľovce-Krnišov


فرانسوا ليماسون  (15 نوفمبر 1963 في ليموج) لاعب كرة قدم فرنسي معتزل كان يجيد اللعب في مركز حارس مرمى .

كان احتياطيا لمواطنه ستيفان بوراتو الأساسي في المباراة النهائية لبطولة كأس الاتحاد الأوروبي موسم 1998-1999 والتي خسرها نادي مرسيليا من نادي بارما الإيطالي 0-3 .

روابط خارجية

مراجع

لاعبو كرة قدم رجالية فرنسيون
حراس مرمى كرة قدم رجالية
أشخاص على قيد الحياة
لاعبو أولمبيك مارسيليا
لاعبو الدوري الفرنسي
لاعبو الدوري الفرنسي الدرجة الثانية
لاعبو نادي النجم الأحمر
لاعبو باريس سان جيرمان
لاعبو سانت إتيان
لاعبو كان
لاعبو كاين
لاعبو كرة قدم فرنسيون
لاعبو أولمبيك ليون
لاعبو مونبلييه
مواليد 1963
مواليد في ليموج

فرانسوا ليماسون


Vitry-en-Artois ist eine französische Gemeinde mit  Einwohnern (Stand ) im Département Pas-de-Calais in der Region Hauts-de-France. Sie gehört zum Arrondissement Arras und zum Kanton Brebières.

Nachbargemeinden von Vitry-en-Artois sind Quiéry-la-Motte im Norden, Brebières im Nordosten, Noyelles-sous-Bellonne im Südosten, Sailly-en-Ostrevent im Süden, Biache-Saint-Vaast im Südwesten, Fresnes-lès-Montauban im Westen und Izel-lès-Équerchin im Nordwesten.

Bevölkerungsentwicklung

Sehenswürdigkeiten
 Kirche Saint-Martin

 Der Flugplatz Vitry-en-Artois existiert schon seit der Frühzeit der Fliegerei.

Persönlichkeiten
 König Sigibert I. wurde 575 in Vitry-en-Artois ermordet
 Philippe de Vitry (1291–1361), Bischof von Meaux, Komponist, geboren in Vitry

Weblinks

Ort in Hauts-de-France
Zerstört im Ersten Weltkrieg
Träger des Croix de guerre 1914–1918 (Ort in Frankreich)

Vitry-en-Artois


O Tri Sviatitelia (Три Святителя) foi um couraçado pré-dreadnought operado pela Marinha Imperial Russa. Sua construção começou em agosto de 1891 no Estaleiro do Almirantado Nikolaev em Kherson e foi lançado ao mar em novembro de 1893, sendo comissionado na frota em 1895. Era armado com uma bateria principal composta por quatro canhões de 305 milímetros montados em quatro torres de artilharia duplas, tinha um deslocamento de mais de treze mil toneladas e conseguia alcançar uma velocidade máxima de dezesseis nós (trinta quilômetros por hora).

O Tri Sviatitelia serviu no Mar Negro e foi capitânia da frota que tentou recapturar o amotinado couraçado  em 1905. Com o início da Primeira Guerra Mundial, foi usado em ações de bombardeio litorâneo contra o Império Otomano, mas também esteve na Batalha do Cabo Saric em novembro de 1914. Foi capturado pelos alemães em Sebastopol em 1918 e depois entregue aos Aliados. Seus motores foram destruídos pelos britânicos e então foi capturado pelos dois lados da Guerra Civil Russa até ser abandonado, sendo desmontado em 1923.

Projeto

Características

O projeto do Tri Sviatitelia era baseado no couraçado  da Frota do Báltico, porém maior e com melhoramentos no armamento e blindagem. O navio tinha 113,1 metros de comprimento da linha de flutuação e 115,2 metros de comprimento de fora a fora, uma boca de 22,3 metros e um calado de 8,7 metros. Tinha um deslocamento de  toneladas, quase mil toneladas a mais que seu deslocamento projetado de  toneladas. Tinha uma altura metacêntrica de 1,7 metros. A embarcação era consideravelmente maior que o Navarin, sendo 7,2 metros mais comprido, 1,8 metros mais largo e aproximadamente três mil toneladas mais pesado.

O sistema de propulsão consistia em dois motores verticais de tripla-expansão com três cilindros, tendo uma potência indicada de 10,6 mil cavalos-vapor (7,8 mil quilowatts), cada um girando uma hélice de quatro lâminas. O vapor necessário provinha de catorze caldeiras cilíndricas que funcionavam a uma pressão de 128 libras-força por polegada quadrada (nove quilogramas força por centímetro quadrado). Esse sistema produziu  cavalos-vapor ( quilowatts) durante seus testes marítimos para uma velocidade de 16,5 nós (30,6 quilômetros por hora). O Tri Sviatitelia podia carregar até mil toneladas de carvão, o que permitia uma autonomia de  milhas náuticas ( quilômetros) a uma velocidade de dez nós (dezenove quilômetros por hora). O navio era equipado com três dínamos que produziam um total de 305 quilowatts, porém eles não eram suficientes para produzir energia suficiente para fazer todos os equipamentos eletrônicos funcionarem simultaneamente.

Armamento
O armamento principal consistia em quatro canhões Obukhov Modelo 1895 calibre 40 de 305 milímetros montados em duas torres de artilharia duplas, uma à vante e outra à ré da superestrutura. As torres eram movidas hidraulicamente e tinha um arco de disparo de 270 graus. A cadência de tiro das armas era de um disparo a cada 105 segundos, podendo serem elevadas até quinze graus e abaixadas até cinco graus negativos. Elas disparavam projéteis de 331,7 quilogramas a uma velocidade de saída de 792 metros por segundo, tendo um alcance de 10,9 quilômetros a uma elevação de dez graus. Cada arma tinha um carregamento de 75 projéteis. O armamento secundário tinha oito canhões Canet Padrão 1892 calibre 45 de 152 milímetros em casamatas no convés superior. Tinham uma elevação máxima de vinte graus e podiam abaixar até cinco graus negativos. Disparavam projéteis de 41,4 quilogramas a uma velocidade de saída de 790 metros por segundo. Em elevação máxima, tinham um alcance de 11,5 quilômetros.

O armamento contra barcos torpedeiros era composto por uma variedade de armas diferentes. Havia quatro canhões Canet Padrão 1892 calibre 45 de 119 milímetros montados nos cantos da superestrutura. Disparavam projéteis de 20,48 quilogramas a uma velocidade de saída de 820 metros por segundo e cadência de tiro de doze a quinze disparos por minuto, tendo um alcance de dez quilômetros a uma elevação de dezoito graus. Era equipado com um total de dez canhões Hotchkiss de 47 milímetros: seis entre as armas de 119 milímetros, duas na extremidade de vante da superestrutura e duas em embrasuras à ré no casco. Eles disparavam projéteis de 1,5 quilogramas a uma velocidade de saída de 450 metros por segundo e cadência de tiro de vinte disparos por minuto, tendo um alcance máximo de 1,8 quilômetros. Também havia quarenta canhões Hotchkiss  de 37 milímetros: oito nas gáveas, oito na superestrutura e doze em embrasuras no casco, com a localização dos restantes sendo desconhecidos. Disparavam projéteis de quinhentas gramas a uma velocidade de saída de 440 metros por secundo com cadência de tiro de vinte disparos por minuto, tendo um alcance máximo de 2,7 quilômetros.

O Tri Sviatitelia também era equipado com seis tubos de torpedo de 381 milímetros. Os dois tubos de vante eram submersos, mas os restantes ficavam acima da linha de flutuação, um na proa, uma na popa e mais um em cada lateral. A embarcação carregava o torpedo Tipo L com uma ogiva de 64 quilogramas de TNT. Ele tinha duas configurações de velocidade, o que também afetava seu alcance: 25 nós (46 quilômetros por hora) para novecentos metros e 29 nós (54 quilômetros por hora) para seiscentos metros.

Blindagem
O Tri Sviatitelia foi o primeiro couraçado russo construído com blindagem Harvey. A blindagem foi produzida pela Vickers no Reino Unido e também pela Schneider e Saint-Chamond da França. O cinturão principal de blindagem tinha uma espessura máxima de 457 milímetros que reduzia-se para 406 milímetros na região dos depósitos de munição. Este foi o cinturão mais espesso já colocado em um navio de guerra russo. Ele cobria 75 metros do comprimento da embarcação. O cinturão tinha 2,4 metros de altura e reduzia-se para 229 milímetros de espessura na extremidade inferior. A intenção era que a parte mais espessa do cinturão ficasse acima da linha de flutuação, mas o navio foi finalizado com sobrepeso e assim boa parte do cinturão ficava submerso. O cinturão terminava em anteparas transversais de 356 a 406 milímetros de espessura.

A casamata inferior ficava acima do cinturão principal e tinha 66,4 metros de comprimento e 2,4 metros de altura, com sua intenção sendo proteger a base das torres de artilharia. Ela tinha laterais de 406 milímetros e era fechada à vante e ré por anteparas transversais também de 406 milímetros. A casamata superior protegia os canhões de 152 milímetros e tinha 127 milímetros de espessura. As laterais das torres de artilharia tinham 406 milímetros, enquanto as laterais da torre de comando tinham 305 milímetros de espessura. O convés blindado era feito de aço-níquel e tinha 51 milímetros de espessura na casamata inferior e 76 milímetros à vante e ré do cinturão principal na proa e popa.

Modificações

O couraçado passou por uma grande reforma entre novembro de 1911 e agosto de 1912. Várias propostas tinham sido consideradas, incluindo uma para substituir toda sua então obsoleta blindagem Harvey pela mais moderna blindagem Krupp e outras para substituir seus canhões principais ou torres de artilharia, porém todas estas foram rejeitadas por serem muito caras. No final, seus mastros e gáveas originais foram substituídos por mastros de poste e todas as suas armas mais leves e tubos de torpedo foram removidos, com exceção de dois canhões de 47 milímetros mantidos para atuarem como armas de saudação. Seus canhões de 119 milímetros foram substituídos por quatro canhões de 152 milímetros com escudos no teto da casamata superior. Esta foi modificada para acomodar mais duas armas de 152 milímetros, enquanto a superestrutura foi reduzida de tamanho. A elevação máxima dos canhões principais foi aumentada para 25 graus e suas culatras e mecanismos de recarregamento foram aprimorados a fim de aumentar a cadência de tiro para um disparo a cada quarenta segundos. Estas modificações acabaram reduzindo o deslocamento em quase cem toneladas e a embarcação foi capaz de navegar a dezesseis nós (trinta quilômetros por hora) em seus testes marítimos pós-reformas.

História

O batimento de quilha do Tri Sviatitelia ocorreu 15 de agosto de 1891 no Estaleiro do Almirantado Nikolaev na Gubernia de Kherson, porém a construção já tinha começado em janeiro. Foi lançado ao mar em 12 de novembro de 1893 e nomeado em homenagem aos Três Hierarcas Sagrados da Igreja Ortodoxa, sendo transferido para Sebastopol no ano seguinte para ser finalizado. Ele oficialmente entrou em serviço na Frota do Mar Negro em 1895, porém seus testes marítimos só foram ser realizados em setembro e outubro de 1896. O Tri Sviatitelia foi o primeiro navio no mundo equipado com um equipamento de rádio, uma instalação projetada pelo físico russo Alexander Popov que tinha um alcance de 4,8 quilômetros. A embarcação foi a capitânia do contra-almirante F. Vishnevetskii durante a fracassada tentativa de recapturar o amotinado couraçado  em 30 de junho de 1905.

A Primeira Guerra Mundial começou em 1914 e o Tri Sviatitelia bombardeou Trebizonda no Império Otomano em 17 de novembro junto com os couraçados , , Panteleimon e . Os russos foram interceptados no dia seguinte pelo cruzador de batalha Yavuz Sultan Selim e o cruzador rápido Midilli enquanto voltavam para sua base em Sebastopol, resultando na Batalha do Cabo Saric. O clima estava nublado naquele dia e os dois lados inicialmente não se avistaram. A Frota do Mar Negro desde antes da guerra empregava uma tática de concentrar os disparos de vários navios sob o controle de um "navio mestre", assim o Evstafi segurou seus disparos até que o Ioann Zlatoust, o navio mestre, pudesse enxergar os alvos. Os comandos de artilharia mostravam uma distância de 3,7 quilômetros, o que era diferente dos 7,3 quilômetros indicados a bordo do Evstafi, assim este abriu fogo usando seus próprios dados antes do Yavuz Sultan Selim virar. Entretanto, o Tri Sviatitelia usou os dados incorretos do Ioann Zlatoust e assim não conseguiu acertar o inimigo.

O Tri Sviatitelia e o Rostislav bombardearam fortificações otomanas no Bósforo em 18 de março de 1915 até recuarem de volta à força de cobertura. Os dois couraçados deveriam repetir o bombardeio no dia seguinte, porém o clima ruim fez a operação ser cancelada. O Yavuz Sultan Selim e várias embarcações otomanas fizeram uma surtida contra Odessa em 3 de abril, com os couraçados russos partindo para interceptá-los. Estes perseguiram os otomanos o dia inteiro, mas não conseguiram alcançar uma distância efetiva e foram forçados a encerrar a perseguição. O Tri Sviatitelia e o Rostislav fizeram outro bombardeio no Bósforo em 25 de abril, com os dois mais o Panteleimon realizando mais bombardeios em 2 e 3 de maio.

O Tri Sviatitelia e o Panteleimon voltaram para bombardear os fortes do Bósforo em 9 de maio. O Yavuz Sultan Selim interceptou os três navios da força de cobertura, porém nenhum dos lados danificou o outro. Os dois couraçados de bombardeio juntaram-se ao resto e depois acertaram os otomanos duas vezes, com este encerrando o confronto. Os russos o perseguiram por seis horas antes de desistirem. O Tri Sviatitelia foi equipado com dois canhões antiaéreos de 63,5 milímetros no alto de suas torres de artilharia em 1915, enquanto proteções foram adicionadas nas suas chaminés para protegê-las de bombas. Os pré-dreadnoughts russos foram transferidos em 12 de agosto para a 2ª Brigada de Couraçados depois que o dreadnought  entrou em serviço. Tri Sviatitelia realizou bombardeios no decorrer de 1916 e missões contra rotas comerciais no litoral da Anatólia.

A embarcação estava passando por manutenção em Sebastopol quando a Revolução Russa estourou em março de 1917. Ele foi capturado pelos alemães em maio de 1918, porém entregue aos Aliados em dezembro de 1918 depois do Armistício. Os britânicos destruíram seus motores em 24 de abril de 1919 quando deixaram a Crimeia com o objetivo de impedir que os bolcheviques o usassem contra os Brancos. O Tri Sviatitelia foi capturado pelos dois lados da Guerra Civil Russa, sendo abandonado pelos Brancos quando estes evacuaram a Crimeia em 1920. O couraçado foi desmontado pelos soviéticos em 1923, mas só removido do registro naval em 21 de novembro de 1925.

Referências

Bibliografia

Ligações externas

Navios de 1893
Navios construídos na Rússia
Couraçados da Marinha Imperial Russa
Couraçados da Rússia na Primeira Guerra Mundial

Tri Sviatitelia (couraçado)


නිමල් කෝරලේ (ඉංග්‍රීසි: Nimal Korale) (තවද: නිමල් චන්ද්‍රරත්න කෝරලේ) යනු කොමුති ඉංජිනේරු සමාගම කොළඹ ආයතන සභාපති වරයායි.

ජීවන සටහන්

නිමල් කෝරලේ  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.

ආශ්‍රිත
 නිමල් කෝරලේගේ ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා පිටුව

 කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු වෙළඳ ව්‍යාපාර නියමුවන්

 කොමුති ඉංජිනේරු සමාගම

චරිත කතා
ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ආදි නාලන්දියයෝ
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ලාංකික සිංහලයෝ
1963 උපත්

නිමල් කෝරලේ


The Kane Gang were an English pop trio formed in Seaham in 1982. The group comprised Martin Brammer, Paul Woods and Dave Brewis. They scored several UK and US hits in the 1980s. Named alluding to the movie Citizen Kane, the trio recorded for the record label Kitchenware, which was also home to Prefab Sprout.

History
Vocalists Martin Brammer (born 13 May 1957, Seaham, County Durham) and Paul Woods, with multi-instrumentalist Dave Brewis, formed the trio in 1982, after meeting while in small local bands, and signed to a small record label, which led to a deal with London Records in 1984.

Their debut album, The Bad and Lowdown World of the Kane Gang (released in the US as Lowdown), was released the following year. It spawned two UK hit singles: "Closest Thing to Heaven" (No. 12) and a cover of the Staples Singers' "Respect Yourself" (No. 21). The latter was also a hit in Australia, reaching No. 19. The album was produced by Pete Wingfield, and featured P. P. Arnold and Sam Brown as backing vocalists.

The band's next album, Miracle, was released in 1987 and spawned two US hit singles: "Motortown" (No. 36 US / No. 45 UK) and another cover – this time of Dennis Edwards' "Don't Look Any Further" (No. 64 US / No. 52 UK). The latter hit No. 1 on the US Dance Charts.

Woods left the band in 1991 to attempt a solo career. Woods and Brewis also worked on an album which was never released.

Other works
The Kane Gang performed the music for the "Ooh Gary Davies... On Your Radio" jingle for BBC Radio 1. As was the fashion around that time, bands would adapt songs to provide the radio station with a jingle, and embed the hook of the track in the public's consciousness. The Gary Davies jingle was based on their track "Smalltown Creed" (from the LP The Bad and Lowdown World of the Kane Gang). The same track was used as the basis for the theme tune of long-running Children's BBC television programme Byker Grove, which launched the careers of Ant & Dec (as PJ & Duncan) and Donna Air.

Discography

Studio albums

Compilation albums

Singles

See also
 List of Billboard number-one dance club songs
 List of artists who reached number one on the U.S. Dance Club Songs chart
 List of number-one dance singles of 1988 (U.S.)
 List of 1980s one-hit wonders in the United States
 List of performers on Top of the Pops
 Bands and musicians from Yorkshire and North East England
 Now That's What I Call Music 4 (UK series)

Citations

External links

1982 establishments in England
1991 disestablishments in England
English pop music groups
Musical groups established in 1982
Musical groups disestablished in 1991
Musical groups from North East England
Sophisti-pop musical groups
British musical trios

Kane Gang


Lord Patten may refer to two British Conservative politicians:

 Chris Patten, Baron Patten of Barnes (born 1944), Governor of Hong Kong (to 1997), Chancellor of the University of Oxford
 John Patten, Baron Patten (born 1945), Secretary of State for Education 1992–1994

Lord Patten


El Samsung Galaxy R GT-i9103 (o Galaxy Z en Suecia) es un teléfono inteligente con sistema operativo Android que fue anunciado por Samsung en junio de 2011, en principio su nombre comercial fue "Galaxy Z" y posteriormente fue cambiado por "Galaxy R" en toda Europa, salvo Suecia cuyo nombre se mantuvo como "Galaxy Z".

Samsung Galaxy R con NVIDIA Tegra 2

El rendimiento de los dos SoC (system-on-a-chip) debería ser el mismo, por lo cual los que acaben comprando el Galaxy R con Tegra 2 no deberían sentirse decepcionados ya que es uno de los SoC más potentes, probablemente sea el segundo más potente, por detrás del SoC del Galaxy S2, aunque el SoC del Galaxy s2 cuente con más potencia ya que está dotado de más frecuencia (200mhz por cada núcleo). Después de todo algunos de los principales rivales de la Galaxy R (como el Motorola Atrix y el 2X Optimus) utilizan Tegra, por lo que el I9103 no será inferior a ellos.

El Galaxy R cuenta con procesador de 1,0 GHz doble núcleo "Tegra 2" System on a chip (SoC). También cuenta con 1 GB de RAM.una pantalla de 10,6 cm (4,2 pulgadas) WVGA Super Clear LCD que ofrece calidad de imagen . Cuenta con una cámara de 5 megapíxeles con flash, que puede grabar videos en 720p de alta definición y reproducir videos en 1080p Full HD.

Lanzamiento
El Galaxy R se lanzó en junio de 2011 a precio inicial de 200 Euros.

Hardware

Procesador
El Galaxy R cuenta con un procesador de doble núcleo a 1.0 GHZ ARM Cortex-A9 corriendo el System on a chip (SoC) Nvidia Tegra 2. El chipset de doble núcleo más extendido y creado por Nvidia es el corazón de este Galaxy R, Aunque el Galaxy R tiene ventaja en juegos específicos diseñados por Nvidia para GPUs Tegra y su plataforma Tegra Zone

Memoria

Pantalla
El Samsung Galaxy R utiliza una pantalla táctil capacitiva Super Clear LCD de 106,4 milímetros (4,19 pulgadas). El Galaxy R la Super Clear LCD, le ortorga  una mayor duración de batería.

Audio
50 decibelios

Cámara
En la parte posterior del dispositivo hay una cámara de 5 megapíxeles con flash LED simple que puede grabar videos en alta definición 720p a 30 fotogramas por segundo. Existe también una cámara frontal de foco fijo de 1,3 Megapixeles para videoconferencia, tomar fotos, así como la grabación de vídeo en general, con una resolución máxima de 640 X 480 (VGA).

Conectividad

Software

Android
Los Galaxy R son despachados con Android 2.3.6 (Gingerbread) instalado, actualizable a la 4.0.4 vía Samsung Kies.

Interfaz de usuario
El teléfono emplea la interfaz propietario de Samsung TouchWiz 4.0

Soporte Multimedia
El Galaxy R viene con soporte para varios tipos de archivos multimedia y codecs. Para audio soporta (FLAC, WAV, Vorbis, MP3, AAC, AAC+, eAAC+, WMA, AMR-NB, AMR-WB, MID, AC3, XMF). Para formatos de video y codecs soporta (MPEG-4, H.264, H.263, DivX HD/XviD, VC-1) y formatos de video (3GP, MPEG-4, WMV, ASF, AVI DivX).

Véase también
 Samsung i9000 Galaxy S
 Samsung Galaxy S II

Referencias

Enlaces externos
 Tegra Zone
 Página oficial de Samsung Galaxy R

 Yoigo

Dispositivos Android
Teléfonos móviles táctiles
Galaxy
Teléfonos inteligentes
Samsung Galaxy

Samsung Galaxy R


නේහා ඔබරෝයි is an Indian actress who has acted in Telugu cinema|Tollywood and Bollywood films.

සිනමාව
ඉන්දියානු සිනමාව
ඉන්දියාව

නේහා ඔබරෝයි


كأس أمريكا الجنوبية 1920 هي النسخة الرابعة من البطولة وأقيمت في فالبارايسو، تشيلي في الفترة من 11 سبتمبر وحتى 3 أكتوبر 1920. فاز باللقب منتخب الأوروغواي.

الملعب

الأدوار النهائية

الفائز

قائمة الهدافين
3 أهداف

  خوسيه بيريز

  أنخيل رومانو

هدفيم
  راؤول إيشيفيريا
هدف واحد

  ميغيل ديلافالي
  خوليو ليباتاتي
  إسماعيل ألفريزا

  هيرناندو بولادوس
  أوريليو دومينغيز
  انطونيو كامبولو

  خوزيه بنديبين
  أنطونيو أورديناران

المراجع

أحداث أكتوبر 1920 الرياضية
أحداث سبتمبر 1920 الرياضية
بطولات كوبا أمريكا
كرة القدم الأرجنتينية في 1920
كرة القدم الأمريكية الجنوبية في 1920
كرة القدم الأوروغويانية في 1920
كرة القدم البرازيلية في 1920
كرة القدم التشيلية في 1920
منافسات كرة قدم دولية تستضيفها تشيلي

كأس أمريكا الجنوبية 1920


Apihimal (en ) est une municipalité rurale du Népal située dans le district de Darchula. Au recensement de 2011, elle comptait .

Elle regroupe les anciens comités de développement villageois de Ghusa, Khandeswori et une partie de Guljar et Sitaula.

Notes et références

Liens externes

Gaunpalika au Népal
District de Darchula

Apihimal