Max Born (; d. 11 Aralık 1882, ö. 5 Ocak 1970) kuantum mekaniğinin gelişmesinde etkili olan Alman matematikçi ve fizikçi. Aynı zamanda katı hâl fiziği ve optiğe katkıda bulunmuş ve 1920-30'larda önemli fizikçilerin çalışmalarının denetimini yapmıştır. Born, yaptığı "Kuantum Mekaniği'nin temelini araştırma, özellikle dalga fonksiyonunun istatistiksel yorumlama üzerine" adlı çalışması ile 1954 yılında Nobel Fizik Ödülü'nü almıştır.

1904 yılında Göttingen Üniversitesi'ne girdi. Burada 3 tane ünlü matematikçiyle tanıştı: Felix Klein, David Hilbert ve Hermann Minkowski. Doktora tez konusu "Bir Düzlem ve Uzay Elastik kararlılığı" idi. Bu tez ile Üniversitesi Felsefe Fakültesi'nden ödülü kazandı. 1905 yılında, Minkowski ile özel görelilik üzerine araştırmalar yaptı ve daha sonra Thomson atom modeli üzerine habilitasyon tezi yazdı. 1918 yılında Berlin'de Fritz Haber ile bir toplantı şansı yakaladı ancak tartışmalara yol açan bir iyonik bileşik hakkında konuşulmaya başlandı. Bu bileşik metal ile tepkimeye girdiğinde halojen oluşturuyordu.

1921 yılında Born, Göttingen'e geri döndü. Born uzun süredir arkadaşı olan ve meslektaşı James Franck için bir makam ayarladı. Born'un gözetiminde Göttingen, fizik için dünyanın önde gelen merkezlerinden biri haline geldi. 1925 yılında, Born ve Werner Heisenberg kuantum mekaniğinin matris mekaniği temsilini formülize ettiler. Ertesi yıl, 1954'te Nobel Ödülü'ne layık görülen Schrödinger denkleminde ψ*ψ için olasılık yoğunluk fonksiyonunun şimdiki standart yorumunu formüle etti. Bu alandaki etkisi kendi araştırmasından daha ileri gitti. Max Delbrück, Siegfried Flügge, Friedrich Hund, Pascual Jordan, Maria Goeppert-Mayer, Lothar Wolfgang Nordheim, Robert Oppenheimer ve Victor Weisskopf için doktora danışmanlığı yaptı. Göttingen'de Born ve onun yardımcıları altında derece Enrico Fermi, Werner Heisenberg, Gerhard Herzberg, Friedrich Hund, Pascual Jordan, Wolfgang Pauli, Léon Rosenfeld, Edward Teller ve Eugene Wigner dahil.
1933 Ocak ayında Nazi Partisi Almanya'da iktidara geldi. Born Yahudi'ydi. O İngiltere'ye göç etti. St John College, Cambridge gitti ve burada işe alındı. Burada popüler bir bilim kitabı yazdı "Huzursuz evrem".
1936 Ekim ayında, Edinburgh Üniversitesi'nde Doğal Felsefe profesör oldu.Burada Almanya doğumlu asistanları E. Walter Kellermann ve Klaus Fuchs ile çalıştı. O fiziğe yaptığı araştırmalara devam etti. Max Born 31 Ağustos 1939 tarihinde bir İngiliz vatandaşı oldu. Vatandaş olmadan bir gün önce İkinci Dünya Savaşı patlak verdi. 1952 yılına kadar Edinburgh'da  kalmıştır. O Bad Pyrmont'dan emekli oldu. Göttingen'de bir hastanede 5 Ocak 1970 yılında öldü.

Gençliği
Max Born 11 Aralık 1882 tarihinde Breslau'da Yahudi bir ailede doğdu. Born ailenin iki çocuğundan birisiydi. Babası Gustov Born bir anatomist ve embriyologtu. Aynı zamanda Breslau Üniversitesi'nde embriyolog profesörüydü. Annesi  Margarethe sanayici bir aileden geliyordu.Max henüz 4 yaşındayken annesini kaybetti, 29 Ağustos 1886 tarihinde. Max'in bir tane kız kardeşi vardı. Kız kardeşinin ismi Käthe'ydi. Käthe 1884 yılında doğdu.Kız kardeşi babasının ikinci evliliğinden olmuştu. Babası Bertha Lipstein ile evlendi. Bir tane de üvey kardeşi oldu. Wolfgang daha sonra New York City College Sanat Tarihi Profesörü oldu.

Nihayet Breslau'daki König-Wilhelm-Gymnasium'den mezun oldu ve Born 1901 yılında Breslau Üniversitesi'ne girdi. Alman üniversite sistemi bir üniversiteden başka bir üniversiteye kolayca geçmenizi sağlar bu yüzden 1902'de Heidelberg Üniversitesi'nde yaz dönemlerini geçirdi ve 1903 yılında Zürih Üniversitesi'ne gitti. Breslau'daki sevdiği arkadaşları Otto Toeplitz ve Ernst Hellinger ona Göttingen Üniversite'si hakkında bilgi verdi. Born 1904 Nisan ayında oraya gitti. Göttingen'de o üç ünlü matematikçileri buldu David Hilbert, Felix Klein ve Hermann Minkowski. Geldikten hemen sonra Born Felix ile Hermann ile yakın bağlar kurdu.Birinci sınıfı Hilbert ile beraber aldı. Hilbert'a göre Born inanılmaz yetenekliydi ders yazmanı olarak Born'u seçti. Ve Göttingen Üniversitesi'nde okuma odasındaki matematik öğrencilerin ders notlarını yazmaktı. Hilbert daha sonra Born'un akıl hocası oldu. Ona tavsiyelerde bulundu. Born'u yarı resmi asistan pozisyonuna getirdi. Born Minkowski ile üvey annesinin sayesinde tanıştı. Annesi Minkowski ile Königsberg'deki dans okulundan tanışıyorlardı. Minkowski'ini evde yemeğe davet etti tanışmaları için. Buna ek olarak, yazıcı ve asistanlık görevine devam ederken Born, Born sıklıkla Hilbert'in evinde Minkowski gördü.

Klein ile Born ilişkisi daha sorunlu oldu. Born, Klein ve uygulamalı matematik profesörleri tarafından yapılan bir seminere katıldı.Bu profesörler Carl Runge ve Ludwig Prandtlidi. Seminerin konusu da elastik üzerineydi. Konuya özellikle ilgisi olmasa da Born bir bildiri sunmak zorunda kaldı.O da Hilbert'in calculus'teki değişimi kullanarak, kararlı bir sunum yaptı. Klein bu sunumdan etkilendi ve "Bir Düzlem ve Uzayda Elastik Stabilite" adlı tez konusuna davet etti.Bu konu Klein için çok yakın hatta sevgilisi bile olabilecek durumdaydı. Klein Üniversitesi tarafından sunulan prestijli yıllık Felsefe Fakültesi Ödülü için önerildi. Uygulamalı matematik gibi, teklifi geri çevirerek çünkü sevdiği bir alan değildi. Klein büyük ölçüde rahatsız oldu. Klein akademik kariyer yapmak ya da kırmak için gücü vardı.Ve Born'de ödül için girişimde bulununca kendini rahatsız hissetti. Klein onu denetlemeyi reddetti ve Carl Runge'ı onu denetlemesi için anlaştı. Woldemar Voigt ve Karl Schwarzschild onun diğer gözetmenleri oldu. Onun kağıdın da stabilite koşulları için denklemleri geliştirdi.O konuya daha fazla ilgisi arttı ve 13 Haziran 1906 yılında rektör Born'un ödülü kazandığını açıkladı Bir ay sonra, onun sözlü sınavı geçti ve matematik magna cum laude alanında doktorasını verdi.

Mezun Born askerlik hizmetini yapmak zorunda kaldı ve o bir öğrenciyken ertelemişti. Kendisini Alman askerlerin arasında buldu ve ikinci muhafız ejderhalar bölüğüne geçti.Bu bölüğün merkezi Berlin'deydi. Hizmeti kısa sürdü çünkü Ocak 1907'de bir astım krizi sonrasında taburcu edildi. O da İngiltere'ye gitti. O Gonville ve Caius College'e başvurdu. Cavendish  laboratuvarında 6 ay boyunca fizik dersi aldı.Bu dersi J. Thomson, George Searle and Joseph Larmor. gözetiminde geçirdi. Born tekrar Almanya'ya döndü ve orduya geçti. Birinci elit "Büyük Seçmen" alayına gitti. Lakin 6 hafta sonra yine tıbbi sorunlardan dolayı taburcu oldu. Daha sonra Born Breslau'ya geri döndü. Burada Born Otto Lummer ve Ernst Pringsheim'in gözetiminde çalıştı. Born siyah vücut deneyini yaparken  küçük bir kaza geçirdi.Su hortumu patlattı ve laboratuvar su altında kaldı.Bunun üzerine Lummer Born'e "Sen asla bir fizikçi olamayacaksın" demiştir.
1905 yılında Einstein hareketli vücutların elektrodinamiği üzerine özel görecelik teorisine göre bir belge yayınladı.

Born ilgilendi ve konuyu araştırmaya başladı. O Minkowski de aynı doğrultuda özel görelilik araştırma yapmaya başladı.Sonuçlarını Minkowski'ye gönderdiği zaman Minkowski onun Göttingen'e dönüp bir tez yazmasını istedi.Born kabul etti. Toeplitz Born'a matriks cebiri için yardımda bulundu. Minkowski'nin dört boyutlu uzay matriksini kullandı.Kullanmasındaki amacı elektrodinamik ile görelilik uzlaştırmak içindi. Born ile Minkowski iyi anlaşmaya başladı.İşler güzel ilerliyordu ancak Minkowski 12 Ocak 1909 tarihinde apandisitten aniden öldü.Matematik öğrencileri  kendi adlarına Born'un konuşmasını istedi.
Born birkaç hafta sonra  Göttingen Matematik Derneği'nin toplantısında kendi sonuçlarını sunmaya çalıştı. Hilbert ve Runge Born çalışmalarına ilgi vardı. Born ile birkaç tartışmadan sonra Born'un sonuçlarına ikna oldular.Ve tekrar ders vermesi için ikna edildi.
Daha sonra bir makale olarak yaptığı konuşma yayınlandı "Görelilik İlkesinin Kinematikte Katı Cisimlerin Teorisi" (Almancası: Die Theorie des starren Elektrons in der Kinematik des Relativitätsprinzips). Bununla beraber Born sertlik kavramını tanıttı. 23 Ekim'de Born bir dersinde Thomson atom modelini anlattı.

Kariyeri

Berlin ve Frankfurt
Born genç bir akademisyen olarak Göttingen'e yerleşti. Dahlmannstraße 17 de bulunan  El BoKaReBo olarak bilinen ve Sister Annie tarafından odaları kiralanan bir evde kalmaya başladı. El BoKaReBo evdeki kiracıların isimlerinin baş harflerinden türetilmiş bir isimdir. "El" Ella Philipson, "Bo" Hans Bolza, "Ka"  Theodore von Kármán, ve "Re" Albrecht Renner'den gelmektedir.
1912 yılında, Born Hedwig (Hedi) Ehrenberg ile tanıştı. Baba tarafı Yahudi'dir ancak buna rağmen Lütercilik akımına bağlıdır tıpkı kardeşi Käthe. Bu inancına pek bağlı olmadığı halde değiştirmeyi de reddetmiştir. Düğününü de 2 Ağustos 1913'te bahçe töreni olarak yapmıştır. Ancak Mart 1914'te düğünde kendisini evlendiren papaz tarafından Lutheran (Lütercilik) olarak vaftiz edilmiştir. Born dinsel inanışları ve kiliseyi önemli olarak kabul etmiyordu. Vaftiz olmasındaki sebep eşi ve Alman toplumuna uyum sağlamaktı. Üç çocuğu vardır. İki kız ve bir erkek. İlk kızı Irene 1914 yılında ikinci kızı Margarethe 1915 yılında ve oğlu Gustav 1921 yılında doğmuştur. Kızı Irene şarkıcı ve oyuncu Olivia Newton-Johndur.
1913 yılının sonunda, içlerinde görecelik ve kristal kafesin dinamiği de olan 27 sayfa yayınlamıştır. Daha sonradan kitap haline getirilmiştir bu sayfalar. 1914 yılında Max Planck tarafında Berlin Üniversitesinde Teorik fizik alanında bir açık olduğuyla ilgili bir mektup almıştır. Birinci Dünya savaşı başlamak üzeredir. 1915'te berline geldikten biraz sonra ordu sinyal birimine katılmıştır. Daha sonraları Artillerie-Prüfungs-Kommission katılmıştır. Berline gitmiştir bu yüzden. Berlinde bulunduğu sürede Einstein ile hayat boyu sürecek olan arkadaşlığa başlamıştır. Almanya ile ateşkes antlaşmasından sonra ordudan ayrılmıştır. Flitz Haber ile tanıştıktan sonra aralarında metal halojen ile tepkime verdiğinde hangi iyonik bileşik oluşur diye bir konuşmaları olmuştur ve bu bugün Born–Haber cycle olarak bilinir.
Born Berlin'de daha makam sahibi olmadan önce, Von Laue kendi fikrini değiştirmiş ve bu makamı istediğine karar vermiştir. Born ile anlaştı. Eylül 1919 da Born teorik fizik alanında Frankfurt am Main üniversitesinde baş olmuştur. Göttingen Üniversitesi Fizik bölümü başkanlığı için birisini arıyorlardı ve Born'a başvurdular. Einstein ona nerde mutlu olacaksan oraya gitmesini ve bugün Almanya'da başka Born'un olmadığını söyledi. Anlaşma sırasında deneysel fizikçi olan arkadaşı James Franck içinde bir yer ayırdı.

Göttingen
1921 den 1933 yılına kadar olan 12 yıl boyunca, Born temel bilimsel kavramları paylaştığı bir arkadaşı vardı. Öğretim ve kuantum teorilene ayrı bir avantaj ve gelişme sağlamıştır bu arkadaşı. Teorik fizikçiler ve deneysel fizikçiler arasında yakın işbirliği yaklaşımı da Born ve Arnold Sommerfeld tarafından sağlanmıştır. Arnold Sommerfeld Münih Üniversitesinde teorik fizik alanının başıdır ve kuantum teorisinde önemli bir etkiye sahiptir. Born ve Sommerfeld yalnızca bilgi de paylaşmamışlardır, Summerfeld 1922'de Amerikada ders verdiği öğrencisi Werner Heisenberg'i Bornun asistanı olmasaı için Almanya'ya göndermiştir.
1925 yılında Born ve Heisinberg kuantum mekaniğini açıklamak için matriks mekaniğini formüllemişlerdir. 9 temmuzda Born Heisinberg'e yayınlaması için belge verdi. Belgede Heisdinberg kuantum teorisini formülize etti, somut bilgiden uzak durdu ama bilgileri gözlenlenemiyordu. Parametreleri kullanarak elektronların yörüngelerini hesaplamaya ve bu sayede kuantum zıplamalarına geçiş elde etmeyi umuyordu. Bu ilk ve son durumlarına karşılık gelen iki indeksleri kullanmayı gerektirmiştir. Born bu belgeyi gördüğünde, formüllerin matrislerin sistematik diline uyarlanabileceğini fark etmiştir.
Bu zamana kadar matrisler fizikçiler tarafında nadiren kullanılıyordu ve saf matematiğe ait olduğu varsayılıyordu. Asistanı ve eski talebesi Pascual Jordan ile matrisleri uyarlamaya ve genişletmeye başladılar. Bulduklarını hemen yayınladılar.Yıl sonuna kadar devam eden çalışmalar yayınlandı ve sonuç q ve p nin matrisler için konum ve momentum p, ve I nın birim matrisi olduğu  şaşırtıcı bir formüldü:

Matris çarpanı değişme özelliğine sahip olmadığı için bu sonuç elde edilebilmiştir. Bu formül tamamen Born'a atfedilmiştir. Born ayrıca diyagonal üzerinde olmayan bütün elementlerin matrikslerinin sıfır olduğunu da ispatlamıştır. Born Jordan ile beraber hazırladığı belgeleri elektrodinamiğe kattığı ilave bilgileri de katarak kuantum mecaniğinin en önemli kuralları olarak kabul etmiştir. BU belge Heisinberg 'in teorilerini somut matematiksel bir alana taşımıştır.
Born bile Heisinberg ile Paul Dirac'ın aynı düşüncede olduğunu fark ettiğinde şaşırmıştı. Kısa süre sonra Wolfgang Pauli  hidrojenin enerji değerlerini hesaplamak için matriks metodunu kullandı ve Bohr modeliyle aynı fikirde olduğuna karar verdi.
4 Aralık 1926 da Einstein'ın Born'a gönderdiği kuantum mekaniği ile ilgili ünlü mektupta
Kuantum mekaniği gerçekten çok etkileyici. Ama içimden bir ses diyor ki hala yeterli bir durum değil. Teori birçok şey söylüyor ama bizi "Tanrının" sırlarına yaklaştırmıyor. Ben hangi durum olursa olsun Onun zarla oynamadığına eminim.
Bu not daha sonraları "Tanrı zar atmaz" olarak kullanılmıştır.
1928 yılında Einstein nobel fizik ödülü için Heisenberg, Born ve Jordan'ı göstermiştir. Ancak 1932 yılında Heisenberg tek başına kuantum mekaniğinin yaratıcısı olarak ödülü almıştır.
Born'un hocalığında Göttingen'de Ph.D. sini alanlar Max Delbrück, Siegfried Flügge, Friedrich Hund, Pascal Jordan, Maria Goeppert-Mayer, Lothar Wolfgang Nordheim Robert Oppenheimer, ve Victor Weisskopf vardır. Asistanları ise  Enrico Fermi, Werner Heisenberg, Gerhard Herzberg, Friedrich Hund, Pascual Jordan, Wolfgang Pauli, Léon Rosenfeld, Edward Teller, ve Eugene Wigner'dir.

Sonraki yaşamı
Ocak 1933 Nazi partisi başa geçti. Mayıs ayında Born ücreti ödenmeyen altı Yahudi  öğretmenden birisi olmuştu. Franck istifasını çoktan vermişti. On iki yıllık uğraşları sayesinde fizik alanında önde gelen yer olan Göttingen çok değişmişti. Born yeni bir iş aramaya başladı. Cambridge'deki St John's College dan gelen teklifi kabul etti. Brada iken popüler olan bir bilim kitabı yazdı, Dinlenmeyen Evren, ve bir ders kitabı olan Atom Fiziği ni yazdı. Ders kitabı daha sonra yedi baskısı çıkan klas,k bir kitap haline geldi.
Cambridge'deki işi kısa süreliğineydi.ve 1935 yılında Göttingen deki işine son verildi. Bundan dolayı C. V. Raman dan gelen teklifi kabul etti. Burada kalıcı bir iş bekledi ancak herhangi bir makam teklif edilmedi. Kasım 1935 yılında ailesiyle beraber alman vatandaşlığı iptal edildi. Birkaç hafta sonra Göttingen doktorasını iptal etti. Moskova'daki Pyotr Kapitsa dan gelen teklifi değerlendirdi ve Rudolf Peierls'in Rusya doğumlu eşinden Rusça dersler almaya başladı. Ancak sonra  Charles Galton Darwin tarafından gelen Edingburgh Üniversitesinde çalışma teklifini kabul etti.
Edinburgh'da matematiksel fizik öğretmeye atandı. İki alman asistanı vardı. E. Walter Kellermann ve Klaus Fucshs ve beraber elektronların gizemli hareketlerini incelediler. Born  1937 yılında  Royal Society of Edinburgh'e 1939 yılında da Royal Society of London'a  üye oldu. Çıkarabildiği bütün akraba ve arkadaşlarını Almanya'dan çıkarmaya çalıştı.
70 yaşına kadar Edingburgh de kaldı. 1954 yılında doğu Almanya'ya emeklilik için gitti. 1954 yılında kuantum mekaniğindeki temel araştırmalarından özellikle de tek başına çalıştığı dalga fonksiyonunun istatistiksel yorumundan dolayı Nobel ödülünü kazandı.
Emekliliğinde bilimsel çalışmalarına devam etti ve kitabının yenilerini bastı. 5 Ocak 1970 yılında Göttingen'de bir hastahanede öldü. Stadtfriedhof'a gömüldü.

Bibliyografya
Hayatı boyunca, Born birkaç yarı-popüler ve teknik kitaplar yazdı. Onun atom fiziği ve ışık alanındaki çalışmaları hala geçerlidir ve bu alandaki klasiklerden birisi olarak görülmektedir. Aşağıdaki, yaptığı önemli işlerin bir listesidir:
 Max Born kuantum mekaniğinin istatistiksel yorumu- 11 Aralık 1954
 Über das Thomson'sche Atommodell Habilitations-Vortrag (FAM, 1909) --Habilitasyon 23 Ekim 1909 tarihinde Göttingen Üniversitesi'nde yapılan
 Dynamik der Kristallgitter (Teubner, 1915) --- Yayınlandıktan sonra, fizikçi Arnold Sommerfeld'in Matematik Ansiklopedisi 5. hacmi için buna dayalı bir makale yazmak Born'dan istedi. Birinci Dünya Savaşı bu makalenin üzerindeki çalışmaların başlamasını geciktirdi ancak 1919 yılında başladı ve 1922 yılında bitirdi.Bu makalenin başlağı "Katı haldeki atom kuramı" olarak yayınlandı.
 Kun Huang ile kristal kafeslerin Dinamik Teorisi. (Oxford, 1954)
 Die Relativitätstheorie Einsteins und ihre physikalischen Grundlagen (Springer, 1920) --- Frankfurt Üniversitesi'nde Born'nun dersleri
 Başlığı Einstein'ın görelilik teorisi altında İngilizce olarak mevcuttur.
 Vorlesungen über Atommechanik (Springer, 1925)
 Atom Mekaniği (George Bell & Oğulları, 1927) -- JW Fisher tarafından tercüme ve DR Hartree tarafından revize edilmiştir.
 Atom Dinamik Sorunları (MIT Press, 1926) --- Matris mekaniğinin ilk hesabı Almanya'da gelişti, MIT'de verilen derslere dayanmaktadır.1925'in sonlarında 1926'nın başlarında
 Elementare Quantenmechanik (Zweiter Band der Vorlesungen über Atommechanik) --- Pascual Jordan ile. (Springer, 1930), Bu iki ciltlik bir çalışma olarak tasarlanmıştır ve bu ilk ciltidir.Bu ciltte Born matris mekaniği üzerine Jordan ile yaptığı çalışmalarla yer vermiştir.İkinci ciltte ise Erwin Schrödinger'in dalga mekaniği yer almaktadır.Ancak ikinci cilt Born ile başlamadı.Buna arkadaşı ve meslektaşı Hermann Weyl yazmıştı çünkü bunu yapacağını inanıyordu.
 Optik: Ein Lehrbuch der elektromagnetische Lichttheorie (Springer, 1933)--- Kitap Born İngiltere'ye göç ettiği zaman piyasaya sürüldü.
 Optik İlkeleri: Elektromanyetik Yayılma Teorisi, Girişim ve Işığın Kırınımı Emil Wolf ile. (Pergamon, 1959) --- Bu kitap Optik'in bir İngilizce çevirisi değildir,ama yerine aynı ölçüde bir kitap getirildi.İkinci Dünya Savaş'ından sonra bir grup bilim insanı Born'un yazılarını tercüme etmeye çalıştı.Tabii ki aradan geçen yıllar da optik konusunda gelişmeler oldu. 1951 yılında, Emil Kurt kitap için Born'un özel asistanı olarak işe başladı.Sonunda
Robert Maxwell'in Pergamon Press tarafından 1959 yılında yayınlandı.O bu uzun zamanlı geçikmeyi şöyle açıkladı ""Maxwell tarafından oluşturulan tüm mali ve yayın hileleri çözmemiz gerekiyordu."
 Moderne Physik (1933) --- Technischen Hochschule Berlin'de verilen yedi derslerine dayalı
 Atom Fiziği (Blackie, Londra, 1935) - güncellemeleri ile, John Dougall tarafından Moderne Physik tercümesinin de Yetkili kişi.
 Huzursuz Evren (Blackie and Son Limited, 1935) ---Doğal atölyenin popüler bir sunumu.Born'ün yeğeninin (Otto Königsberger) geçici kitap göstermek için İngiltere'ye getirildi. Otto Königsberger çok iyi bir kariyeri vardı mimarlıkta lakin Nazi'ler yönetimi ele alınca kariyeri sonlandı.
 Fizik Deney ve Teorisi (Cambridge University Press, 1943) --- "the Durham Philosophical Society" ve the "Pure Science Society" isteği üzerine adres "King's College"'e verildi. Ders genişletilmiş bir versiyonu 1956 Dover Publications baskısında çıktı.
Doğa Felsefesi , Neden ve Sonuç (Oxford University Press, 1949)--- Born 1948 Waynflete'te ki derslerine dayalı olarak "the College of St. Mary Magdale" da verilen. Sonraki geniş veriyonunda (Dover,1964): "Sembol ve Gerçeklik" ve Nobel ödüllü 1964 verilen Born'un  dersleri.Almanyada gerçekleşti.
Sıvıların Genel Bir Kinetik Teorisi HS Green (Cambridge University Press, 1949) --- Bu kitapta altı kâğıtları Royal Society Proceedings izni ile yeniden yapılmıştır.
Benim jenerasyonumdaki fizik: Bildiri Seçkisi (Pergamon, 1956)
 – Max Born 80. doğum günü şerefine yayınlandı. Bu baskı matris mekaniği üzerine yazarların makaleleri yayınlandı, Zeitscrift für Physik içinde, Cilt 26 ve 33-35, 1924-1926

Ödüller ve Onur
 1934 - Cambridge Stokes Madalyası
 1939 - Royal Society üyeliğine
 1945 - Edinburgh Royal Society MacDougall-Brisbane Madalyası
 1945 - Edinburgh Royal Society Püskürtme-Victoria Jubilee Ödülü
 1948 – Max Planck Medaille der Deutschen Physikalischen Gesellschaft
 1950 - Londra Royal Society Hughes Madalyası
 1953 - Göttingen kentinde Fahri vatandaşı
 1954 - Nobel Fizik Ödülü ödül özellikle dalga fonksiyonunun yaptığı istatistiksel yorumlanması için, kuantum mekaniği Born temel araştırma oldu.
 1954 - Nobel Ödülü Ziyafet Konuşma
 1954 - Born Nobel Anlatım
 1956 - Uluslararası Hukuk, Münih Hugo Grotius Madalyası
 1959 - Alman Federal Cumhuriyeti Liyakat Nişanı Star ile Merit Grand Cross
 1972 - Max Born Ödülü Alman Fizik Derneği ve Fizik İngiliz Enstitüsü tarafından oluşturuldu. Bu yıllık olarak verilmektedir.
 1982 - Max Born ve James Franck, Enstitü Yönetim 1921-1933 arasında 100. Doğum Yılı yılında Göttingen Üniversitesi'nde Töreni
 1991 - Max Born-Institut für Nichtlineare Optik und Kurzzeitspektroskopie im Forschungsverbund Berlin eV - Enstitü onun onuruna adlandırılmıştır.

Kaynakça

1882 doğumlular
1970 yılında ölenler
Britanyalı fizikçiler
Alman fizikçiler
Alman asıllı Britanyalılar
Yahudi asıllı Almanlar
Heidelberg Üniversitesinde öğrenim görenler
Göttingen Üniversitesinde öğrenim görenler
Gonville and Caius College'da öğrenim görenler
Berlin Humboldt Üniversitesi öğretim üyeleri
Edinburgh Üniversitesi öğretim üyeleri
Nobel Fizik Ödülü sahipleri
Prusya Bilim Akademisi üyeleri
SSCB Bilimler Akademisi'nin şeref üyeleri
SSCB Bilimler Akademisi'nin yabancı üyeleri
Royal Society üyeleri
Birleşik Krallık vatandaşlığına kabul edilenler
Almanya'da ölenler

Max Born


stichting Nederlandse Publieke Omroep eller NPO er en public-service radio- og tv-organisation, der administrerer den public-service radio- og tv-tjeneste i Holland.

Medieloven 2008
I henhold til artikel 2.2 den hollandske medieloven for 2008 blev NPO udpeget som den styrende organisation i Nederlandene indtil 2020. I spidsen for organisationen er der to organer: "raad van toezicht", der administrerer hele den offentlige tv og radioudsendelser, og "raad van toezicht", der holder tilsyn med bestyrelsens opgaver.

Radio
Organisationer fra Nederlandene
Medlemmer af European Broadcasting Union
Public service-medier

Nederlandse Publieke Omroep


Soundtrack bir kitap, drama, dizi, sinema filmi, radyo programı, televizyon programı veya video oyununun görüntülerine eşlik eden ve bunlarla senkronize olan kayıtlı müziktir. Türkçede tam karşılığı bulunmadığı için genellikle film müziği olarak kullanılan, İngilizce kökenli bir kelimedir.

Film endüstrisi terminolojisinde sesli film, film yapımında veya yapım sonrası oluşturulan veya kullanılan bir ses kaydıdır. Söz konusu müzik eseri bir filme değil de müzikal, tiyatro ya da operaya aitse, "film müziği" karşılığı kullanılamaz. Ya İngilizce karşılığı olan soundtrack kullanılır ya da "eserin müzikleri" şeklinde farklı tamlamalarla bu sözcüğün eksikliği giderilmeye çalışılır.

Film müziği, bir filme eşlik etmek için özel olarak yazılmış orijinal müziktir. Müzik, filmin film soundtrack'inin bir parçasını oluşturur ve genellikle önceden var olan müzik, diyalog ve ses efektlerini içerir. İpucu adı verilen ve belirli noktalarda başlayıp bitmek üzere zamanlanmış bir dizi orkestra, enstrümantal veya koro parçasından oluşur. Film müziği, söz konusu sahnenin dramatik anlatısını ve duygusal etkisini güçlendirmek için kullanılır. Müzik notaları, filmin yönetmeni veya yapımcısının rehberliğinde veya onlarla işbirliği içinde bir veya daha fazla besteci tarafından yazılır. Daha sonra genellikle bir orkestra veya orkestradan oluşan bir müzisyen topluluğu tarafından gerçekleştirilir.

Ünlü soundtrack bestecileri

Ennio Morricone
Bir Zamanlar Amerika, Cinema Paradiso, Misyon (film), İyi, Kötü ve Çirkin, Bir Zamanlar Batıda, Dokunulmazlar (film, 1987)

John Williams
Er Ryan'ı Kurtarmak (Saving Private Ryan), Amistad, Kayıp Dünya (The Lost World), Sabrina, Jurassic Park, Evde Tek Başına (Home Alone), Indiana Jones üçlemesi, Güneşin İmparatorluğu (Empire of the Sun), Eastwick Cadıları (The Witches of Eastwick), Star Wars üçlemesi, E.T., Superman, Jaws, Harry Potterın ilk üç filmi, Bir Geyşanın Anıları (Memoirs of a Geisha)... gibi uzayıp giden, seksenden fazla soundtrack kompozisyonunu kapsayan bir filmografisi vardır.

Andrew Lloyd Webber
Cats, Evita, The Phantom of the Opera, Jesus Christ Superstar, Joseph and his Amazing Technicolor Dreamcoat, Sunset Boulevard müzikalleri ünlü bestelerindendir.

Danny Elfman
Batman (1989), Batman Dönüyor (Batman Returns) (1991), Görevimiz Tehlike (Mission Impossible), The Simpsons, Siyah Giyen Adamlar (Man in Black), Good Will Hunting, Çığlık 2 (Scream 2), A Simple Plan, Spider-Man, Siyah Giyen Adamlar 2 (MIIB), Hulk (The Hulk), Big Fish (Türkiye'de gösterime girmemişti), Spider-Man 2, Charlie'nin Çikolata Fabrikası (Charlie and the Chocolate Factory), Desperate Housewives (Umutsuz Ev Kadınları), Açık Deniz (Deep Sea) şeklinde uzun bir filmografisi vardır.

James Horner
Titanik, Braveheart, The Perfect Storm, Legends of the Fall, Aliens, The Spiderwick Chronicles, The New World, The Legend of Zorro, Flightplan, Troy, The Mask of Zorro, A Beautiful Mind gibi yüzden fazla film müziğinde imzası vardır.

James Newton Howard
Blood Diamond, ER, Lady in the Water, Batman Begins (Hans Zimmer ile), Unbreakable, Dinosaur, The Devil's Advocate, Fantastik Canavarlar Nelerdir, Nerede Bulunurlar?, Fantastik Canavarlar: Grindelwald'ın Suçları

Hans Zimmer
Pirates of the Caribbean: At Worlds End, Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest, The Da Vinci Code, Batman Begins, King Arthur, Madagaskar, Hannibal, The Lion King, The Simpsons Movie, The Rock, Interstellar

Gökhan Kırdar
Kurtlar Vadisi, Yabancı Damat, Haziran Gecesi, Kayıp, Sağır Oda, Pars: Narkoterör, İnadına Yaşamak, Geniş Zamanlar, Dede Korkut Hikayeleri, Ölümsüz Aşk, Hayalet, Köprü gibi birçok efsane dizi müziklerine imza atmıştır.

Kıraç
Zerda, Bir İstanbul Masalı, Aliye, Binbir Gece, Beyaz Gelincik, Aşk ve Ceza gibi dizi müziklerine imza atmıştır.

Toygar Işıklı
Yaprak Dökümü, Dudaktan Kalbe, Ezel, Fatmagül'ün Suçu Ne, Aşk-ı Memnu, Kuzey Güney, Karadayı, 20 Dakika, gibi popüler dizi müziklerine imza atmıştır.

Kaynakça

Ayrıca bakınız
 Soundtrap
 Ekip kaydı
 Film müziği albümü
 Film müziği
 Şarkı yazarı
 Söz yazarı

Soundtrack'ler
Müzik terimleri
Sinema ve video terminolojisi

Soundtrack


Fanplex was an entertainment center in Atlanta, Georgia, adjacent to Turner Field. It opened in 2002 and was shut down in early 2004 after losing $500,000, above and beyond an initial investment of $2.5 million.

The attraction was meant to lure fans of the Atlanta Braves with miniature golf and video games, and to pump economic activity into the depressed area around the stadium. However, Fanplex saw little business, even on game days, perhaps since it was actually located far away from most game-day foot traffic. An initial staff of 16 was pared down to one and operating hours were scaled back as patrons continued not to show up.

Critics say Fanplex was largely built to justify the existence of the Atlanta-Fulton County Recreation Authority, which was originally created to manage Atlanta–Fulton County Stadium and The Omni Coliseum, both of which no longer exist, along with Zoo Atlanta.

An October 2, 2006 article  in The Atlanta Journal-Constitution says that the authority has put the facility up for sale twice, but cannot find a buyer at the $2.7 million price it has sought.  The miniature golf course is now overgrown and nearby residents complain that the facility has become another vacant parking lot.  With seemingly few commercial prospects for the current facility, Atlanta leaders quoted by the paper speculate Fanplex may ultimately be swept up in large-scale redevelopment of areas around the stadium.

Starting November 2013, the Fanplex is home to the "A" team of Archer Western Contractors who is currently constructing a 5 million gallon underground storage tank in the media lot across Hank Aaron Drive.

References

History of Atlanta
Culture of Atlanta
Sports venues in Atlanta

Fanplex


L'équipe de Belgique de football participe en 1972 à sa  phase finale d'un Championnat d'Europe, qu'elle a le privilège d'organiser à partir des demi-finales entre le  et le , avant d'entamer les éliminatoires de la Coupe du monde 1974.

Objectifs
S'étant qualifiée pour la première fois pour la phase finale en trois participations sur quatre éditions du Championnat d'Europe ce qui est déjà un exploit, le premier des Belges après-guerre, il n'y a aucune réelle attente de la part de l'équipe de Belgique si ce n'est d'y faire bonne figure d'autant que la phase finale est organisée au pays.

Résumé de la saison

Lors des éliminatoires de l'Euro 1972, les Belges sortent premiers de leur groupe, composé du Portugal, de l'Écosse et du Danemark. En quart de finale, ils sont opposés à l'Italie des Riva, Rivera, Mazzola et Zoff, tenante du titre et finaliste de l'épreuve mondiale deux ans plus tôt. Après avoir tenu le nul (0-0) au match aller à San Siro, la Belgique remporte le match retour (2-1) et se qualifie pour les demi-finales de l'épreuve, ce qui constitue le début de la phase finale. Le pays est désigné hôte de la compétition. En demi-finale, les Diables Rouges s'inclinent contre la RFA (1-2) sur un doublé de Gerd Müller. Ils remportent ensuite le match pour la troisième place face à la Hongrie (2-1). L'avant-centre Raoul Lambert est nommé dans l'équipe-type du tournoi, dont il est le seul joueur non-finaliste.

Bilan de l'année
Les résultats sont extrêmement positifs puisque, après avoir éliminé l'Italie tenante du titre et vice-championne du monde en quarts de finale, la Belgique termine  de la compétition et parvient à monter sur le podium d'un grand tournoi pour la première fois depuis sa victoire aux Jeux olympiques de 1920, alors organisés eux-aussi à domicile. Le départ en éliminatoires de la Coupe du monde est très bon également avec trois victoires en quatre rencontres, même si le partage à domicile avec les Pays-Bas (0-0) pourrait déjà s'avérer décisif en faveur de ceux-ci car il semble acquis que la qualification se jouera entre les deux plats pays.

Championnat d'Europe 1972

Quarts de finale
|}

Phase finale

Les matchs

Note : Raymond Goethals fut renvoyé de son banc par l'arbitre à la .

Note : Le match fut joué en Belgique, la fédération d'Islande de football (KSI) ayant décidé lors de la réunion de calendrier du  de disputer toutes ses rencontres à l'extérieur pour des raisons financières.

Note : Première rencontre officielle entre les deux nations.

Les joueurs

Un « r » indique un joueur qui était parmi les remplaçants mais qui n'est pas monté au jeu.

Aspects socio-économiques

Couverture médiatique

Source : Programme TV dans Gazet van Antwerpen.

Sources

Archives

Références

1972
Belgique
Football en Belgique en 1972

Équipe de Belgique de football en 1972


Aglientu (galurski: Santu Francìscu di l'Aglièntu) je grad i općina (comune) u pokrajini Sassariju u regiji Sardiniji, Italija. Nalazi se na nadmorskoj visini od 420 metara i ima 1 171 stanovnika. Prostire se na 148,19 km2. Gustoća naseljenosti je 8 st/km2.Susjedne općine su: Aggius, Luogosanto, Santa Teresa Gallura, Tempio Pausania i Trinità d'Agultu e Vignola.

Izvori

Općine u pokrajini Sassari

Aglientu


People & Planet is a network of student campaign groups in the UK. It is "the largest student campaigning organisation in the country campaigning to alleviate world poverty, defend human rights and protect the environment."

Organisation

People & Planet is Britain's largest student network campaigning on global poverty, human rights, and the environment. The network has over 2,000 active members at 50 universities and 79 schools and colleges across the UK.

People & Planet groups are autonomous and there is no formal membership system. The organisation is overseen by a Board of Trustees, the majority of whom are student members elected by the network. The support office, based in Oxford, provides training, outreach and resources to support groups and campaigns.

People & Planet is funded primarily by grants from trusts and foundations. People & Planet has a Fundraising and Activist Network allowing members to make regular monthly donations that provide invaluable unrestricted income to support the organisation's work.

History

The organisation was founded in 1969 as Third World First by a group of students at Oxford University, supported by NGOs including Oxfam. In 1997, the network voted to change the name to People & Planet.

Third World First was instrumental in setting up the magazine, The Internationalist which was later reincarnated as the now popular activist-magazine, The New Internationalist.

Campaigns

People & Planet's current campaign areas are climate action and the rights of migrants.

Migrants' rights

In 2015, People & Planet students democratically decided to introduce a migrants' rights campaign at annual summer camp Power Shift: Training for Change. Staff worked with students to develop the Undoing Borders  campaign, launched in 2016.

Climate change
Currently, People & Planet are running a "Fossil Free Careers" campaign calling on UK universities careers' services to "end recruitment pipelines into the oil, gas and mining industries." As of June 2023, 4 universities had committed to Fossil Free Careers: Wrexham Glyndwr University, The University of Bedfordshire, University of the Arts London and Bishops Grosseteste University. 15 Students' Unions have also agreed to boycott oil and gas recruitment events.

In 2013, the People & Planet network launched a new campaign targeting the fossil fuel industry, and in particular the role of fossil fuels. Working in partnership with 350.org, the Fossil Free UK campaign aims to sever the links between the fossil fuel industry and UK universities. These links include investments and endowments, academic research, sponsorship and partnership arrangements.

In 2017, People & Planet introduced a new climate campaign targeting high-street banks over their financing of fossil fuels.  Divest Barclays took particular aim at Barclays due to its status as the worst bank in Europe for providing finance to fossil fuel projects and companies. Students campaigned for universities and students' unions to boycott Barclays and took direct-action targeting Barclays' AGMs in 2018 and 2019.

People & Planet's previous climate change campaign, Going Greener aimed to create 'Transition Universities'. It brings together a student movement on campus working towards low-carbon, resilient and community-led education institutions that achieve carbon emissions reductions of at least 50% by 2020.

Past successes and campaigns

People & Planet activists have played a key role in action for social and environmental justice across a variety of campaigns.

Largely due to pressure from People & Planet groups, there are now over 100 Fairtrade universities and 106 Fairtrade secondary schools.
The Ethics for USS (the University Superannuation Scheme) campaign persuaded the £20 billion lecturers' pension fund to adopt a socially responsible investment policy.  The legacy of the campaign was the founding of charity FairPensions (now ShareAction).
People & Planet supported the world's largest ever garment boycott, which led to the establishment of the first recognised garment union in Honduras & 1200 factory workers being re-employed.
The Treat Aids Now campaign persuaded the UK government to lead an international commitment to provide HIV/AIDS treatment for all by 2010.
As part of the Jubilee 2000 campaign, People & Planet and other groups secured $88bn debt cancellation for the world's poor.
The Buy Right campaign, focusing on defending human rights within university supply chains. Universities are being encouraged to sign up to the Worker Rights Consortium, an independent monitoring organisation that supports workers in the garment industry in defending their workplace rights.
People & Planet was involved in setting up a new organisation, Electronics Watch, which will performed similar monitoring function in the Electronics sector. The associated Sweatshop Free campaign  asked universities to affiliate to Electronics Watch.

The People & Planet University League

People & Planet's University League is the only comprehensive and independent ranking of UK universities by environmental and ethical performance. In 2019, the People & Planet University League was published in The Guardian.

The People & Planet Green League was first published in 2007, as a way of driving forward environmental performance within the university sector. The People & Planet University League publicly benchmarks the sector's green credentials by combining universities' estates performance data with information about their environmental policies and management practices.

It initially scored UK universities on four key institutional factors needed to drive forward significant and sustained improvement in environmental performance, as highlighted by the Going Green report.  These criteria were:

 The active, public support of senior university management for a programme of environmental performance improvement.
 Full-time staff dedicated to environmental management.
A comprehensive review to investigate all the environmental impacts of the institution, and performance monitoring.
A written, publicly available environmental policy.

Since the first Green League in 2007, People & Planet has widened the criteria to assess both policy and performance of higher education institutions.

The University League is widely credited with shifting the UK's Higher Education sector towards improved environmental management and performance. In 2012, People & Planet awarded 46 First Class awards in the University League, compared to just 15 in 2007. Notable improvements have been measured in areas such as the proportion of renewable electricity used by universities (72%, up from 12% in 2007) and in the number of Fairtrade Universities (112, up from 41 in 2007).

In 2012, People & Planet held its first ever Green League Graduation Ceremony in Westminster, celebrating the achievements of its top-ranking universities.

Awards and Praise

The Green League won "Best Campaign" at the 2007 British Environment and Media Awards.

The People & Planet Green League has been shortlisted for the Green Gown award, administered by the Environmental Association for Universities and Colleges (EAUC).

Notable people

Guy Hughes (1974–2006) was head of People & Planet's Campaigns until 2004 when, following the outbreak of war in Iraq, he set up Crisis Action, a UK initiative to help co-ordinate NGO responses to crisis situations.
The environmental campaigner and journalist George Monbiot is patron of People & Planet.
Former members include Mark Lazarowicz, MP; Catherine Stihler, MEP (alumna and 52nd Rector at the University of St Andrews); and Mark Ballard, former MSP and Rector (at the University of Edinburgh) where the People & Planet group was instrumental in his election in 2006, against a field including Magnus Linklater, Boris Johnson and John Pilger.
The internationally published hymn writer and theologian Brian Wren is a former Coordinator of People & Planet.

References

External links

History of Third World First

Environmental organisations based in the United Kingdom
Human rights organisations based in the United Kingdom
Political advocacy groups in the United Kingdom
Poverty-related organizations

People & Planet


Moshe David Tendler, né le 7 août 1926, dans le Lower East Side de Manhattan, à New York et mort le 28 septembre 2021, à Rochelle Park, New Jersey est un rabbin orthodoxe américain, professeur de biologie à l'Université Yeshiva, spécialisé en éthique médicale. Il est le gendre du rabbin Moshe Feinstein.

Biographie
Moshe David Tendler est né le 7 août 1926, dans le Lower East Side de Manhattan. Il est le fils du rabbin Yitzchak Isaac Tendler et de Bella Baumrind. Yitzchak Isaac Tendler est originaire de Pologne, un élève du Hofetz Haïm. Yitzchak Isaac Tendler est un des Roshei Yeshiva de Rabbi Yaakov Yosef Yeshiva (RJJ) et rabbin de la Synagogue Kamenitzer, la plus large du Lower East Side. Bella Tendler est une éducatrice, qui donne un cours sur le Traité des Pères, (Pirkei Avot) à la radio pendant de nombreuses années.

Études
Moshe David Tendler termine en 1947 un B.A. et un Master en 1950 de l'université de New York. En 1949, il obtient sa Semikha de l'université Yeshiva (Rabbi Isaac Elchanan Theological Seminary (RIETS)). En 1957 il obtient un Ph.D. de l'université Columbia.

Rabbin
En 1951, il devient le premier rabbin de la Synagogue de Great Neck. Plus tard, il devient le rabbin de la Community Synagogue de Monsey, État de New York.

Rosh Yeshiva
Moshe David Tendler est un Rosh Yeshiva au Rabbi Isaac Elchanan Theological Seminary (RIETS) del'université Yeshiva (et Rabbi Isaac and Bella Tendler Professeur d'Ethique médicale juive et Professeur de Biologie au Yeshiva College, de l'université Yeshiva.

Œuvres
Articles:
  Rabbi Moshe David Tendler and Dr. Fred Rosner. Dental Emergencies on the Sabbath.
  [https://www.hods.org/pdf/Halachic%20Death%20Means%20Brain%20Death.pdf Rav Moshe David Tendler. Halakhic Death Means Brain Death. Jewih Review, January-February (Kislev-Sh'Vat, 5750) 1990, p. 6-7.]
  Rav Moshe on Organ donation - Tendler's analysis of Moshe Feinstein's positions on organ donation.
  John D. Loike and Moshe D. Tendler. Molecular Genetics, Evolution, and Torah Principles, The Torah u-Madda Journal (14/2006-07), p. 173-192.
  The Sixth Miami International Conference on Torah & Science. Excerpts of the Panel Discussion, 13 December 2005. "How Should a Torah-Observant High School Biology Teacher Teach the Origin and Diversity of Species?" Questions from the Audience to the Panelists.
Livres:
  Pardes Rimonim: A Marriage Manual for the Jewish Family. KTAV, 1988. .
  Responsa of Rav Moshe Feinstein: Translation and Commentary KTAV, 1996.
  Moshe David Tendler & Fred Rosner. Practical Medical Halachah.''. Jason Aronson, 1997. .

Notes et références

Articles connexes
 Interruption volontaire de grossesse
 université Yeshiva

Liens externes

Naissance en août 1926
Naissance à Manhattan
Étudiant de l'université Columbia
Étudiant de l'université de New York
Étudiant de l'université Yeshiva
Professeur à l'université Yeshiva
Rabbin américain
Rabbin du XXe siècle
Rabbin du XXIe siècle
Rabbin orthodoxe
Judaïsme orthodoxe
Rosh yeshiva
Biologiste américain
Bioéthique
Éthique juive
Judaïsme et science
Décès en septembre 2021
Décès dans le comté de Bergen
Décès à 95 ans

Moshe David Tendler


وهو الشيخ أبو الفرج عز الدين عبد الرحمن بن أبي الفضل شجاع ابن الحسن بن الفضل البغدادي الحنفي.
ولد في محلة باب الطاق ببغداد عام 539هـ/1135م، وتفقه على والده، وعلماء عصره، وكان والده مدرساً في مدرسة الامام أبي حنيفة النعمان، وأحد المتميزين من الفقهاء الحنفية، مع اشتهاره بالتقوى والصلاح بين العلماء.

سمع من الحافظ أبي الفضل محمد بن ناصر، وأبي العباس أحمد بن يحيى بن ناقة وغيرهمـا من علماء بغداد، وحدث وأفتى كثيراً، وأشتهر بالتدريس للفقه، وكان له كلام حسن في المناظرة. وكان الشيخ أبو المحاسن عبد اللطيف ابن الكيال الواسطي المدرس بمدرسة أبي حنيفة النعمان قد استنابه في التدريس عنه بالمدرسة، عام 594هـ/1197م، كما كان أبو الفرج رفيقاً وصاحباً للشيخ الفقيه ضياء الدين التركستاني في التدريس في المدرسة، بعد عام 604هـ/1207م.

وكان التركستاني يدرس يومين وبقية الأيام لأبي الفرج، وروى عنه الشيخ بكبرس الناصري عام 608هـ/1211م.

وفاته
توفي أبو الفرج في بغداد يوم الأثنين 16 شعبان عام 609هـ/1212م، ودفن في اليوم التالي في مقابر الخيزران.

مصادر

أحناف
أشخاص من بغداد
علماء دين سنة عراقيون
فقهاء عراقيون
مواليد 1135
مواليد 539 هـ
وفيات 1212
وفيات 609 هـ
مدفونون في مقبرة الخيزران

أبو الفرج البغدادي


Pektin (Yunanca: πηκτός pektós = camit, donmak) bitki hücre duvarlarından elde edilen bir heterosakkarittir.

Asidik koşullarda pektin jel formunu alır ve gıdalarda kıvamlaştırıcı olarak kullanılabilir. Bu özelliği ile reçel ve jel yapımında kullanılır.

Biyosentezi
Pektin bitkinin Golgi cisimciğinde üretilir ve bitki hücresinin hemiselüloz polisakkaritlerini çevreleyen bir matriks oluşturur. Meyve yapısının önemli bir parçasını oluşturan pektin, pektinaz isimli enzim ile pektinik asite ve sonuçta pektik asite dönüşür. Bu kimyasal yıkım sırasında meyve, hücre duvarları bozuldukça yumuşar.

Kimyasal yapısı
Pektin 3 ana polisakkaritten oluşur:

 Homogalacturonan, D-galacturonik asid monosakkarit alt ünitelerinin tekrarlarından oluşur.
 Rhamnogalacturonan I, α-(1-5)-L-arabinan ve β-(1-4)-D-galaktan yan bağlarını içeren ardışık L-rhamnoz ve D-galakturonik asit alt ünitelerini içerir.
 Rhamnogalacturonan II, komleks çok dallı bir polisakkarittir.

Değişik pektin türlerinin jelleşme karakteristikleri molekülün esterleşme miktarı ile alakalıdır. Pektin, enzim harici reaksiyonda küçük miktarda metan salmaktadır.

Elma, erik ve portakal bol miktarda pektin içerir. Kiraz, çilek gibi yumuşak meyvelerde pektin az bulunur. Ticari kullanımda pektin meyve kabuğu rendesi ya da meyve içeriğine sıcak su eklenerek elde edilir. Pektin sıcak suda erir ve etanol eklenerek jel olarak çökmesi sağlanır.

Polisakkaritler
Gıda katkıları
Yenilebilir kıvamlaştırıcı maddeler

Pektin


Tarih, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir. "Tarih", geçmişte yaşanan olayların incelenmesinin yanı sıra, bu olaylarla ilgili bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile ilgilenen disiplindir.

İnsan veya insan dışı farkı gözetmeksizin, yer ve zaman aralığının kestirildiği bir geçmiş zaman diliminde, sebep-sonuç ilişkisi kurup, yazılı veya yazısız belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan tarih, herhangi bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her alanın geçmişini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. Örneğin, antik çağlardan günümüze bilimin ve bilimsel bilginin evrimini ve gelişimini incelemek isteyen kişi "bilim tarihi"ne, insanlığın dinî duygularını, düşüncelerini ve yeryüzündeki dinleri benzer ve farklı yönleri ile karşılaştırmalı olarak incelemek isteyen kişi "dinler tarihi"ne, insanlık tarihi boyunca süregelen ve savaş olarak adlandırabileceğimiz silahlı olayları ve bunların toplumlar, kültürler ve ekonomiler üzerindeki etkisini araştırmak isteyen kişi ise "askerî tarihi"ne başvurur.

Tarihî inceleme, geçmiş zamandaki olaylara ilişkin tüm bilgilerin, olayların vuku bulduğu dönemin şartları göz önüne alınarak, mümkün olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan olayların bir daha yaşanabilmesi gibi bir olasılık olmadığından, doğa bilimlerindeki gibi deney ve gözleme dayanmaz.

Tarihin nihai amacı, insanın kendini tanımasıdır. 20. yüzyıl tarihçisi R. G. Collingwood'un sözleriyle, "Tarihin değeri, insanın neler yaptığını, dolayısıyla insanın ne olduğunu bize öğretmesidir". "Tarih" insanla başlar ve insanın bütün gelişim sürecini incelediği gibi dünyadaki değişimi de hafızasında taşır.— George Santayana İlk olarak Antik Yunan tarihçisi Herodotos tarafından kullanılan "tarih" sözcüğü, , historiá (anlamı: soruşturma, araştırma) teriminden türemiştir. Sözcük, "soruşturma, araştırma, açıklama, hesap, geçmiş olayların yazılı hesabı, geçmiş olayların kayıtlı bilgisi, hikâye, anlatı" gibi anlamlara gelen historia olarak Klasik Latinceye geçmiştir. Oradan da bazı değişikliklere uğrayarak İngilizceye girmiştir.

Tarihin tarihçesi

Tarihin kendisi de bir tarihe sahiptir. Yazıyı bilen veya bilmeyen tüm toplumlar en başından beri kendi kökenleri veya geçmişleri hakkında genellikle tanrılar ve kahramanların eylemlerini merkez alan, hayal gücüne dayanan öyküler anlatmıştır. Yazıyı kullanan ilk uygarlıklar, kil tabletlere veya sarayların ve tapınakların duvarlarına kendi hükümdarlarının eylemlerini yazarak kayıt altına almıştır. Ama bu antik toplumlar, ilk başta geçmişin hakikatini sistemli bir biçimde araştırma girişiminde bulunmamış; gerçekte olan şeyler, mit ve efsanelerde anlatılan olaylardan ayırt edilmemiştir.

Kanıtlar toplayıp yorumlar yaparak geçmiş hakkında soruları ilk araştıran kişiler, MÖ 5. yüzyılda yaşayan Antik Yunan yazarları Herodot (MÖ 484–425) ve Thukididis'tir (MÖ 460–400). Herodot'un çalışması önemli miktarda mit karışımı içerse de, Thukididis'in Peloponez Savaşı (MÖ 431–404) anlatımı, modern tarihsel incelemelerin çoğu ölçütünü karşılamaktadır. Thukididis, savaşın görgü tanıklarıyla yapılan görüşmeleri temel almış ve olayları tanrıların müdahalesi ve eylemlerinden ziyade insanların yaptıklarıyla açıklamıştır.

Daha sonraları Antik Roma'nın Akdeniz dünyasına egemen olması, buradaki tarihçileri daha geniş ölçekli bir başka tarz geliştirmeye teşvik etmiştir. Helenistik tarihçi Polybius (MÖ 200–118) ve Romalı tarihçi Titus Livius (veya Livy, MÖ 59–MS 17), Roma'nın yükselişinin anlatısını yaratmaya çalışmışlardır. Bu, Roma dünyasıyla sınırlı olsa da, "evrensel tarih" adı verilen şeyin başlangıcıdır. Evrensel tarih, geçmişte ilk kökenlerden bugüne kadarki ilerleyişi, geçmişe belli bir amaç yükleyen bir öykü gibi açıklamaya çalışır. Aynı dönemde Çin'de tarihçi Sima Qian (MÖ  145–86), benzer bir biçimde efsanevi Sarı İmparator'dan (MÖ  2697) İmparator Wu'nun (ö. MÖ 87) hükümdarlığındaki Han Hanedanı'na kadar binlerce yıllık Çin tarihinin izini sürmüştür. Antik dünyadaki tarihçiler, anlatılar yoluyla olaylardan anlam çıkarmanın yanı sıra, tarih geleneğini ahlaki ders-düşüncelerin bir kaynağı olarak kurmuştur. Örneğin Titus Livius ve bir diğer Romalı tarihçi Tacitus'un (MS 56–117) tarih yazımı kısmen kahramanların ve kötülerin davranışını incelemek, imparator ve komutanların karakterlerinin güçlü ve zayıf yönlerini düşünmek, öykünülmesi gereken erdemler veya kaçınılması gereken şeyler hakkında örnekler sunmak için tasarlanmıştır.

Geç dönem Roma İmparatorluğu'nda Hristiyanlığın yükselişi, Avrupa'da tarih anlayışını temelden değiştirmiştir. Hristiyanlar, tarihsel olaylara takdiri ilahi veya Tanrı'nın iradesinin tecellisi olarak bakmaya başlamıştır. Gerçekte nelerin olup bittiğine dair septik araştırmalar genellikle ihmal edilmiştir. Mucizeler ve azizler hakkındaki anlatılar, çoğu zaman hiç sorgulanmadan doğru kabul edilmiştir. İslam dünyası ise, Orta Çağ'da hem bu alanda hem de diğer bakımlardan Hristiyan dünyasından çok daha gelişmiştir. 14. yüzyılda Arap tarihçi İbn Haldun (1332–1406), doğrulanamayan olayların süslü anlatılarının körü körüne, sorgusuz sualsiz kabul edilmesine şiddetli bir şekilde karşı çıkmıştır.

Diğer uygarlıkların tarih yazım geleneklerinin tartışılmaz değerine rağmen, modern tarih yazımı Batı Avrupa'da gelişmiştir. 15. yüzyılda İtalya'da başlayan, daha sonra tüm Avrupa'ya yayılan ve kimi bölgelerde 16. yüzyılın sonlarına dek devam eden Rönesans, geçmişin yeniden keşfini merkez almıştır. Rönesans düşünürleri mimari, felsefe, siyaset ve askerî taktikler gibi çok çeşitli alanlarda antik çağdaki ilham kaynakları bulmuştur. Rönesans döneminin hümanist aydınları, tarihin yeni eğitim müfredatında başlıca konulardan biri olduğunu ilan etmiştir. Elit çevrelerde antika düşkünlüğü baş göstermiş, antik kalıntılar araştırılmış ve eski para ve yazıtların koleksiyonları yapılmıştır. Aynı zamanda Avrupa'da matbaanın yaygınlaşması, tarihin çok daha geniş bir kitle ile buluşmasını sağlamıştır.

Avrupa'da 18. yüzyıl itibariyle, tarihsel kaynakları eleştirel bir biçimde değerlendirip karşılaştırarak olguların saptanmasından oluşan tarih metodolojisi, oldukça gelişmiş bir seviyeye yükselmiştir. Aydınlanma filozofları, geçmişin mantıksızlıklarıyla alay eden eserler kaleme almışlardır. Bu dönemde Avrupalı düşünürler, geçmişin üç ana döneme ayrılması noktasında genel bir uzlaşmaya varmışlardır: Antik Çağ, Orta Çağ ve Modern Çağ. Kilise'nin egemen olduğu Orta Çağ, akıl dışılık ve barbarlık dönemi olarak görülmüştür. Ayrıca antik uygarlıkların saygın ve mütevazı dünyasını, modern Avrupa'nın yeni filizlenen ve rasyonel evreninden ayıran bir ara dönem olarak düşünülmüştür.

18. yüzyılın sonlarından itibaren tüm Avrupa'ya hâkim olan Romantik hareketin mensupları Romantikler, Orta Çağ'dan ilham almışlardır ve Romantik tarihçiler, daha önce olduğu gibi, geçmişi modern dünya için bir hazırlık olarak görmek yerine, hayal gücüne dayanarak geçmiş çağların ruhunu yakalamaya çalışmışlardır. Bu, büyük ölçüde ulusçulukla ilgilidir. Örneğin Alman Romantik düşünür Johann Gottfried Herder (1744–1803), ulusal kimliğin köklerini ve "gerçek Alman ruhunu" geçmişte aramıştır. 19. yüzyılda Avrupa'da milliyetçilik ön plana çıktıkça, tarih büyük ölçüde ulusal karakteristiklerin ve ulusal kahramanların kutlanması hüviyetine bürünmüş, genellikle mit yaratmaya yönelmiştir. Her ülke, kendi bayrağı ve millî marşı gibi kendi kutsal kahramanlık tarihine sahip olmak istemiştir.

19. yüzyılda tarih gittikçe önemli bir hâle gelmiş ve yazgı niteliği kazanmıştır. Avrupa uygarlığı, kendini kibirli bir biçimde tüm tarihin ulaştığı hedef olarak görmüş ve geçmişten buna uygun anlamlar çıkaran anlatılar oluşturmuştur. 19. yüzyılda, diğer bilgi alanları gibi tarih de profesyonelleşme sürecinden geçmiş ve akademik disiplin hâline gelmiştir. Akademik tarih, "bilim" statüsüne yükselmiştir. Eski çağlarda tarihin konusu her zaman krallar, kraliçeler, başbakanlar, başkanlar ve komutanlara odaklanmışken, 20. yüzyılda gittikçe sıradan halkı kucaklayacak şekilde genişlemiştir. Halkın tarihsel olaylarda oynadığı rolü anlamak, daha derinlikli araştırmaları gerektirmiştir.

20. yüzyılın ikinci yarısına kadar dünya tarihi büyük ölçüde Batı uygarlığının zaferinin öyküsü şeklinde yazılmıştır. Kimi saygın Avrupalı tarihçilerin, "siyah Afrika"nın önemli bir tarihe sahip olmadığı, insanlığın ilerleyişine katkıda bulunmadığı görüşü geçerli bulunmuştur.

20. yüzyılın ikinci yarısında "bir tek" tarihsel büyük anlatı kavramı çökmüş ve bu, Avrupa merkezliliğini de beraberinde götürmüştür. Post–kolonyal ve post–modernist dünya, birçok farklı sosyal kimliğin bakış açısından anlatılan tarihlerin çoğulluğunu gerekli kılmıştır. Asya, Afrika veya Amerika yerlisi gibi bakış açılarından anlatılan tarihlerin yanı sıra; siyahların tarihi, kadınların tarihi ve eşcinsel kişilerin tarihinin incelenmesine ilgi artmıştır. Bu revizyonizm dalgası, Batı'daki eğitimli kişilerin genellikle bildiği şekli ile dünya tarihinin büyük kısmını altüst etmiştir. Ortaya çıkan karmaşa, örneğin 1992'de, yani Kristof Kolomb'un Amerika kıtasına ilk yolculuğunun 500. yıldönümünde verilen tepkilerde görülebilir. Bu olayın Amerika Birleşik Devletleri'nde yaygın olarak kutlanması beklenirken, pratikte kutlamalar yapılsa bile, buna bir parça mahcubiyet eşlik etmiştir.

Tarihi kaynaklar ve yöntemler
Tarihçiler, araştırmalarında çok çeşitli kaynaklar kullanırlar. Bu kaynakların önem sırasına göre belirli bir hiyerarşi içinde sınıflanması ve yorumlanması, tarihçinin temel çalışma yöntemidir.

Kaynakların sınıflandırılması

Yazılı kaynaklar

Yazılı kaynaklar tarihçilerin temel kaynaklarını teşkil eder.

 Arşiv belgeleri: (Kamuya ya da özel kişilere ait olan, belgelerin saklandığı yerlere arşiv denir. Arşivler resmî kayıtlar, yazışmalar gibi çok çeşitli belgeleri içerir.)
 Yayımlanmış resmî belgeler: Döneme ait kanunlar, kararnâmeler, kararlar vs.
 İncelenen döneme ait hatıralar, eserler, edebiyat çalışmaları
 Dönemin basın–yayın organları (gazeteler, dergiler vb.)

Sözlü kaynaklar
Sözlü tarihin en büyük kaynağı insandır. En önemli özelliği ise yine tarihin nesnesi olan insan unsurunu kendisine temel bilgi kaynağı olarak almasıdır. Sözlü tarihin diğer kaynakları ise; tarihî şiirler, hikâyeler, efsaneler, mitoslar, destanlar, menkıbeler, fıkralar ve atasözleri olmak üzere çeşitlendirilebilir.

Kalıntılar

Arkeolojik kazılarda elde edilen malzemelerdir. Taş, toprak, kemik ve çeşitli madenlerden yapılmış eşyalar, mağara resimleri, kabartmalar, mezarlar, heykeller bunlardandır. Arkeoloji bilimi, özellikle tarihte yazının gelişmediği zamanlar hakkında oldukça fayda sağlamaktadır.

Çizili, sesli ve görüntülü kaynaklar
Bu kaynaklara haritalar, planlar, taş plaklar, fotoğraflar vs. örnek gösterilebilir. Televizyon ve radyolardan yapılan programlar ve haber kayıtları da bu anlamda bir kaynak niteliğindedir. Ancak montaj yapılabilmesi; kaset, CD, DVD gibi belgelerin yüzde yüz güvenilir olma özelliğini yitirmesine neden olmaktadır.

Birinci el kaynaklar

Tarihî olayın geçtiği döneme ait her türlü bulgulardır. Birinci el kaynaklar, tarihî olay veya dönemlere tanıklık etmiş kişiler tarafından yazılır. Tarih biliminde birinci el kaynaklardan oldukça faydalanılmaktadır. Ancak birinci el kaynakların tamamı güvenilir değildir. Yazıldıkları koşullara ve yazan kişiye göre yazılanlarda taraf tutulmuş veya yanlış bilgiler aktarılmış olabilir. Birinci el kaynak olma niteliği taşıyan, ancak buna rağmen bazı yanlış bilgilerin yer aldığı kaynaklara örnek olarak "Ahval-i Sultan Mehemmed" verilebilir. Şair Ahmedî tarafından Osmanlı padişahı Çelebi Mehmed'in ağzıyla yazılmış bir kaynaktır. Genel olarak Fetret Devri'nde Çelebi Mehmed'in başından geçenleri onun sohbetinden anlatmaktadır. Bundan dolayı Ahval-i Sultan Mehemmed kaynağında Çelebi Mehmed'in Fetret Devri'ndeki başarıları abartılmış ve tüm zaferler ona atfedilmiştir.

İkinci el kaynaklar
Olayın geçtiği döneme yakın ya da o dönemin kaynaklarından yararlanılarak meydana getirilen eserlerdir ve bu eserler daha uzun kalabilirler. Yazılı ve sözlü kaynakların yeterli olmadığı durumlarda (ya da bu kaynakları tamamlamak amacıyla) fotoğraflar ve günlük eşyalar (örneğin Antik Yunan toplumu için vazo motifleri) birinci elden kaynak olarak tarih çalışmalarına temel oluşturabilir.

Kaynakların kullanımı
Tarih bilimi nesnel verilere, olgulara dayanan bir bilimdir, ancak nesnelliği bütünüyle yansıtması mümkün değildir. Tarihî çalışmaların birinci elden kaynaklara, arşiv belgelerine dayalı olması bu çalışmaların inceledikleri konu üzerine mutlak bilgi verdiği, son sözü söylediği anlamına gelmez. Bu durumun nedenleri kaynaklara bağlı (nesnel) ve tarihçiye bağlı nedenler olarak ikiye ayrılabilir:
 Arşiv belgeleri her zaman güvenilir bir kaynak teşkil etmez; örneğin resmi kayıtların henüz kaleme alındıkları sırada gerçekten uzak bilgiler yansıtmaları olasıdır. Tarihçi bu olasılıkları da göz önünde bulundurarak kaynaklara karşı eleştirel bir yöntem izler.
 Kullanılacak olan belgelerin seçimi, sunuş şekli, tarih çalışmasının amacı, tarihçinin kişisel siyasi-ideolojik tercihleri, tarihçinin eser verdiği dönemin siyasi-ideolojik koşulları gibi çeşitli nedenler, tarih yorumlarına etki eder. Dolayısıyla aynı arşiv belgelerinden yola çıkılarak farklı tarih yorumlarına ulaşılması olasıdır.

Tarih Yazıcılığı Çeşitleri

Tarih yazma çeşitleri, dil özellikleri ve anlam bakımından birbirinden farklılık gösterir ve üç çeşit tarih yazıcılığı vardır. Bunlar:

Hikayeci Tarih Yazıcılığı

Bu tarz ilk olarak Antik Yunan'da ortaya çıkmıştır. Başlangıçta ağızdan ağza dolaşan hatıralar şairler tarafından nazım tarzında söylenmekte ve bunlara "epos" adı verilmekteyken, Logograflar tarafından hikâyeleştirilerek nesre çevrilmişler ve arşivlerdeki malzemenin de ilavesiyle içlerine birtakım gerçekler de karışmıştır. Fakat yine de, Strabon'un ifadesiyle bunlar "epos" olmaktan kurtulamamışlardır. Logografların eserleri ne edebi, ne de tarihi eserlerdir. Sadece ilmi araştırma yolunu açan "basit kronikler"dir.
"Tarihin Babası" adıyla bilinen Herodotos her ne kadar Logografların yolundan gitmişse de, insanı merkez haline getirmiş olması ve kavrayış üstünlüğüyle onlardan ayrılır. Herodotos da hikâyeci tarih tarzını kullanmıştır. Fakat olayları peş peşe sıralamakla kalmamış, onları bir düzen içinde nakletmiş ve bir kompozisyon örneği vermiştir. Eserinde az da olsa siyasi görüşler vardır. Tenkit düşüncesine sahip olmamakla birlikte, gördükleri ile duydukları arasında bir ayrım yapmıştır.

Öğretici Tarih Yazıcılığı
Geçmiş olaylardan ders almak, gelecekteki yolu doğru çizebilmek, okuyucuya ahlaki ve millî duygular aşılayabilmek maksadıyla yazılan bu tarz eserler, öğretici bir mahiyet arz ettiklerinden "öğretici" veya "pragmatik" denilen tarihçilik akımı içinde yer alırlar. Bu tarzın önderliğini yapan kişi Thukydides (Tukididis)'tir. Gerçek anlamda tarihçilik, onun "Pelopennesoslular ile Atinalıların Savaşı" adlı eseriyle başlamıştır. Bu eser sadece edebi bakımdan değil, metot ve zihniyet bakımından da daha önceki eserlerden çok farklıdır. Bu fark, eserin gerek konu, gerekse muhtevasında kendini göstermektedir. Eser zaman ve mekân bakımından sınırlandırıldıktan başka, sadece müellifin yaşadığı devrin olaylarına tahsis edilmiş; devlet, tarihi realitenin merkezi olarak görülerek, esas yerine getirilmiştir. Devlet düşüncesinin esasını siyaset teşkil etmesi dolayısıyla da Thukydides (Tukudides) bir siyasi tarih yazıcısı olmuştur. Thukydides (Tukudides ) yetişme tarzı sebebiyle de, araştırmaya yeni bir anlam getirmiştir. Bu da "siyasi öğretim de faydalı olmak"tır. Böylece ilk defa olarak tarih biliminin sosyal bilimler içindeki yeri de tayin edilmiştir.
Burada amaç, faydalı olmak, tarih yoluyla tecrübeyi arttırıp bilgiyi çoğaltarak geliştirmek ve insanı başarılı kılmaktır. Bunun şartları ise:
 Gerçeğe tamamen sadık kalmak,
 Olay ve durumları anlatırken, aralarındaki ilişkiyi ortaya koymaktır.

Geçmişi öğrenerek, bu bilgilere dayanarak şu anki durum ve gelecek hakkında hüküm vermek anca bu şekilde mümkündür. Tarih yazıcılığında bu tür, Thukydides (Tukudides ) 'ten sonra diğer eski Yunan ve Roma tarihçilerince de benimsenmiş; Polybios, Plutarkhos, Tacitius, Machiavelli gibi yazarlar onun izinden gitmişlerdir. Pragmatik tarih yazıcılığının en belirgin özelliği, tarihte ün yapmış şahsiyetlere geniş yer verilmesi, bu kişilerin idealleştirilmesi, hatta adeta insanüstü varlıklar haline getirilmesidir. İslam tarihçiliğindeki "siyer" kitapları bu tarza örnek olarak gösterilebilir. Thukididis'in açtığı çığır, tarihi gerçekleri ortaya koymak hedefini güttüğü halde, örnek olmak prensibiyle de hareket ettiğinden, bunu benimseyen müelliflerin eserlerinde hep zaferler ve parlak olayların işlenmesine özen gösterilmiş, başarısızlıklar ve hayal kırıklıkları karşısında sessizlik tercih edilmiştir. Bu da öğretici tarzın en büyük zaafını teşkil etmiştir.

Araştırmacı Tarih Yazıcılığı
Olayların sebeplerini ve sonuçları derinlemesine inceleyerek, yer ve zaman bakımından dönemin toplumsal, ekonomik yapılarını, iklim ve diğer bütün şartları detaylı şekilde düşünerek, olayları sadece tek bir sebebe bağlamadan sade şekilde anlatılması tarzıdır.19. yüzyılda ortaya çıkmıştır.

Diğer Bakışlar
Tarih konusu üzerinde, Alman filozof Karl Marx tarafından geliştirilen materyalizm görüşü de önemli yer tutmaktadır. Materyalizmin tarih konusundaki bu görüşüne tarihsel materyalizm denir.

Tarihin yararlandığı bilimler
 Arkeoloji: Özellikle yazının olmadığı dönemlerdeki koşullar hakkında bilgi sağlamasıyla tarihçilerin yararlandığı bilimdir.
 Antropoloji: İnsanları, insan davranışlarını ve toplumları inceleyen bilimdir.
 İktisat: Ekonomik olayların kanunlarını ortaya koyan iktisat bilimi geçmişteki olayların iktisadi sebeplerinin anlaşılması konusunda tarihçilere ışık tutar.
 Filoloji: Dil bilimidir. Eski kaynakların çevrilmesi ve incelenmesi konularında tarih bilimine yardımcı olur.
 Nümizmatik: Eski paraları inceler.
 Heraldik: Armaları, mühürleri, unvanları, bayrakları inceler.
 Felsefe: Tarihteki olaylarda dönemin felsefesini bilmek ve düşünce yapısını öğrenmek tarihçinin olayları daha derin anlayabilmesini sağlar.
 Epigrafi: Taş ve mermer kitabelerin üstündeki yazıları inceler.
 Kronoloji: Tarihi olayların zaman içerisindeki yerini belirleyen, sıralayan ve düzenleyen bilimdir.
 Sosyoloji: Toplumu incelemesiyle tarihi olaylardaki toplumların özelliklerinin bilinmesi konusunda tarih bilimine yardımcı olur.
 Etnografya: Toplumun örf, adet ve geleneklerini inceler.
 Paleografya: Eski yazıları inceleyen bilim dalıdır.Yazılı kaynakların anlamlaştırılması bağlamında tarihçilerin faydalandığı bir bilimdir.
 Coğrafya: Tarihçi olayları daha iyi anlamak için geçtiği yeri bilmek zorundadır. O yerin dağlarını, nehirlerini, toprak özelliklerini gibi bilgileri ona coğrafya bilimi verir.
 Diplomasi: Resmi belgeleri inceleyip, sınıflandırarak tarihçiye yardımcı olur.
 Toponomi: Yer adları bilimi
 Onomastik: İsim bilimidir.
 Psikoloji: İnsanların ruhi durumunu ve karakterini inceleyen bilimdir.
 Siyaset: Tarihsel olarak bir toplumun incelenmesi ve toplumun tarihsel açıdan gelişimini sağlamak için siyaset biliminden yararlanılır.
 Fizik: Radyokarbon tarihleme yöntemi gibi tarrihleme yöntemleri ile bulguların hangi döneme ait olduğunu inceler.
 Sanat Tarihi: Toplumlara ait sanat eserlerini inceler ve bunların tarihsel yorumlamalarını yapar.

Ayrıca bakınız
 Sözlü tarih
Korsanlık tarihi

Notlar

Kaynakça

Genel

Alıntılar

Dış bağlantılar

 Türk Tarih Kurumu

Ana madde konuları

Tarih


Bothriechis marchi es una especie de serpiente venenosa que pertenece a la subfamilia Crotalinae, cuya área de distribución incluye el sur Guatemala y Honduras en América Central. No tiene subespecies reconocidas.

Véase también
 Emponzoñamiento bothrópico

Referencias

Enlaces externos

marchi
Reptiles de América Central
Animales descritos en 1929

Bothriechis marchi


Damien Lamont Wilkins (* 19. Januar 1980 in Washington, North Carolina) ist ein US-amerikanischer Basketballspieler, der aktuell bei den Indiana Pacers in der NBA unter Vertrag steht. Er ist der Sohn des früheren NBA-Spielers Gerald Wilkins.

Karriere
Wilkins begann seine Collegekarriere an der North Carolina State University, wo er von 1999 bis 2001 spielte. In North Carolina wurde er viel gelobt, insbesondere außerhalb des Spielfelds. Er wurde als "unassuming, considerate, and gentle" ("bescheiden, rücksichtsvoll und sanft") beschrieben und für sein diszipliniertes Verhalten unter anderem im Training gelobt. In Georgia wurde er schnell zu einem wichtigen Spieler, erzielte in seiner letzten Collegesaison 12,6 Punkte in ca. 35 Minuten pro Spiel, womit er sich im Vergleich zur letzten Saison steigerte. Er nahm beim anschließenden Draft zwar nicht teil, wurde allerdings im Laufe der Saison 2004 von den Seattle SuperSonics als ein Free Agent aufgenommen. Dort blieb er fünf Jahre lang, auch beim Umzug nach Oklahoma City. Er konnte in seiner besten Saison dort, in der Saison 2007/08, durchschnittlich 9,4 Punkte in 24,3 Minuten pro Spiel vorweisen.

Am 27. Juli 2009 wurde er im Austausch für Etan Thomas gemeinsam mit Chucky Atkins zu den Minnesota Timberwolves getradet. Er bekam wieder etwas mehr Spielzeit und erzielte im Durchschnitt 5,6 Punkte pro Spiel. Nach einer Saison in Minnesota wurde er am 3. Dezember 2010 von den Atlanta Hawks als Ersatz für den damals verletzten Joe Johnson unter Vertrag genommen. Am 28. Januar wurde er dann für den Rest der Saison verpflichtet.

Am 10. Dezember 2011 gaben die Detroit Pistons seinen Wechsel nach Detroit bekannt. 2012 wechselte Wilkins zu den Philadelphia 76ers, bei denen er für eine Saison blieb. Nach mehreren Stationen außerhalb der USA (u. a. in Puerto Rico und China) und bei Teams in der G-League, kehrte Wilkins 2017 mit seinem Wechsel zu den Indiana Pacers nach vier Jahren in die NBA zurück.

Weblinks

 Damien Wilkins – Spielerprofil auf Yahoo! Sports
 Damien Wilkins – College-Spielerprofil auf statsheet.com

Einzelnachweise

Basketballspieler (Vereinigte Staaten)
US-Amerikaner
Geboren 1980
Mann
Basketballspieler (Guaros de Lara)
Basketballspieler (Brujos de Guayama)

Damien Wilkins


A Phillips Academy (também conhecida como PA, Phillips Academy Andover, ou simplesmente Andover ) é uma escola coeducacional preparatória para a universidade para alunos internos e externos da 9ª à 12ª série, juntamente com um ano de pós-graduação . A escola fica em Andover, Massachusetts, Estados Unidos, 25 milhas ao norte de Boston . A Phillips Academy tem 1.131 alunos, e é altamente seletiva, aceitando apenas 9% para o ano letivo de 2022–2023. Faz parte da Eight Schools Association e da Ten Schools Admissions Organization, bem como do G30 Schools Group .

Fundada em 1778, Andover é uma das mais antigas escolas secundárias incorporadas nos Estados Unidos. Ele educou uma longa lista de ex-alunos notáveis ao longo de sua história, incluindo os presidentes americanos George HW Bush e George W. Bush, chefes de estado estrangeiros, vários membros do Congresso, cinco ganhadores do Nobel e seis ganhadores da Medalha de Honra . Foi referido por muitas fontes contemporâneas como o internato de elite da América.

Tornou-se mista em 1973, ano em que se fundiu com a escola feminina vizinha Abbot Academy.

Ex-alunos notáveis

Referências

Leitura adicional

 Phillips Academy Andover on Instagram, archived from the original

Escolas dos Estados Unidos

Academia Phillips


موقع الجغرافي

تقع عين الملاحة في فلسطين بالقرب من حوض بحيرة الحولة في منطقة غور الأردن، و يمر فيها نبع ماء يحمل اسم عين ملاحة، و القرية كبيرة المساحة تبلغ مساحتها (2000م)، و بعد أجرى التنقيب الأثري تم الكشف عن ثلاثة سويات أثرية تعود إلى الثقافة النطوفية.

عمارة المساكن

قام إنسان عين ملاحة على بناء بيوت متقنة الصنع، دائرية الشكل يتراوح أبعادها (5-8م)، و كانت الأساسات من الحجر و الجدران مبنية من الطين و أما السقف من الخشب و الأرضية مرصوفة من الحجارة.
و في وسط البيت موقد للنار، كما تم العثور على مخازن للحبوب محفورة في الأرض و تم طلي الجدران بالطين القاسي.

الأدوات

تم العثور على أدوات زراعية و حجرية و منها مناجل و أدوات عظمية كالمخارز و الإبر و خطاطيف صيد الأسماك.

الفنون

ظهرت على لوحتان من الحجر، نحت عليها رأس إنسان مشوه الملامح، و بعض المقابض العظمية تحمل أشارات لرموز أما شكل رؤوس الغزلان أو أشكال حيوانات أخرى، و أواني حجرية تحمل حزوز زخرفيه، أضافه إلى أدوات الزينة و خرز و أصداف، و تم العثور على دمية بلا رأس و بدون أطراف ( محيسن2001: 211).

طعامهم

عاشوا على التقاط القمح و الشعير البري، و صيد الثيران و الخنازير و الغزلان و الطيور (محيسن2001: 204- 206).

دجنة الكلب في عين الملاحة و تم الكشف عن قبر لكلب في موقع، مدفون بعناية فائقة.
و من خلال البقايا النباتية في موقع عين الملاحة تبين أن المناخ أصبح جاف و أدى ذلك إلى تحول الغطاء النباتي و الحيواني فيها (كفافي1990: 114).

المصادر و المراجع العربية

 الدباغ، تقي و وليد، الجادر، 1983؛ عصور ما قبل التاريخ، مطبعة جامعة بغداد، بغداد.
 أبو غنيمة، خالد 2004؛ دراسة تحليلية للعناصر المعمارية و الإنشائية في عمارة العصر الحجري الحديث قبل الفخاري «أ» في بلاد الشام، مجلة أبحاث اليرموك: سلسلة العلوم الأنسانية و الأجتماعية مجلد 20: 199- 209.
 كفافي، زيدان، 1990؛ الأردن في العصور الحجرية، مؤسسة آل البيت: عمان.
 محيسن، سلطان 2001؛ عصور ما قبل التاريخ، جامعة دمشق: سوريا.

أماكن مأهولة أسست في الألفية العاشرة ق م
آثار فلسطين
أماكن كانت مأهولة في جنوب غرب آسيا
العصر الحجري
سهل الحولة
مواقع أثرية في إسرائيل

عين ملاحة


La cotorrita cariazul (Touit dilectissimus)<ref name=AB>Cotorrita Cariazul (Touit dilectissimus) (Sclater,PL & Salvin, 1871); Avibase.</ref> es una especie de ave psitaciforme, que se encuentra en Colombia, Ecuador, Panamá y Venezuela.

 Hábitat
Vive en el bosque húmedo y bordes del bosque de las colinas y en el bosque de niebla entre los 800 y 1.600 m de altitud aunque a veces es visto desde los 100  Es difícil de ver entre los árboles en el que vive habitualmente y es más fácil verlo durante el vuelo sobre las copas de los árboles.

 Descripción
Alcanza hasta 17 cm de longitud. Es  de color verde con una cola corta; en el macho la frente es azul con una banda estrecha de color rojo en los ojos, los hombros y el borde delantero de debajo de las alas son de color rojo; la hembra difiere porque presenta más rojo bajo los ojos y menos azul en la frente, así como poco rojo en las alas; las coberteras subalares son amarillas y los bordes de la cola amarillentos.

 Taxonomía
Algunos expertos consideran que el periquito alirrojo de Costa Rica (Touit costaricensis) es una subespecie de T. dilectissimus.

 Referencias

 Enlaces externos

 Enlaces externos
World Parrot Trust; Parrot Encyclopedia''

dilectissimus
Aves de América del Sur
Taxones descritos por Philip Lutley Sclater
Taxones descritos por Osbert Salvin
Animales descritos en 1871

Touit dilectissimus


Ksenija Kantoci (Trebinje, 9. srpnja 1909.  Zagreb, 6. rujna 1995.) bila je hrvatska  kiparica.

Životopis
Rođena u Trebinju 9. srpnja 1909. godine. Pučku školu je završila u rodnome gradu. Srednju školu polazila je u Zagrebu od 1928. do 1932. godine. Od 1933. studirala je na ALU te diplomirala 1937 u klasi R.Frangeša Mihanovića. Učila je crtanje kod Ljube Babića i modeliranje glave(kiparstvo) kod Frane Kršinića. Kod Ive Kerdića studirala medaljarstvo. 1938. godine boravila u Parizu na studijskom usavršavanju. Od 1950. do 1951. bila je profesorica na Akademiji za primijenjenu umjetnost u Zagrebu. Od 1952. godine djeluje kao slobodna umjetnica. Tijekom života ostvarila je bogati umjetnički opus. Razvila je slobodnije oblikovanje ljudskog lika, s izrazitim osjećajem za materijal, poglavito drvo. U svom stvaralaštvu podudarna je bila s akademskim slikarom Franom Šimunovićem koji joj je bio i suprug od 1951. Izgradila je osebujan opus kojim se jasno izdvojila unutar hrvatskog kiparstva. Ostvarila je bogat opus jezgrovitih oblika malih dimenzija. Izlagala je samostalno u Zagrebu, Rijeci, Splitu, Čakovcu, Gornjoj Stubici, Pragu, Brnu i Mainzu. Izlagala je i na skupnim izložbama i to na prvoj godišnjoj izložbi hrvatskih umjetnika u Zagrebu 1940. godine i na izložbi Hrvatski umjetnici u NDH (Zagreb 1942. – 1944.). Izlagala je i na izložbi Hrvatska umjetnost u Berlinu 1943. godine. Djela su joj izlagana i posmrtno u Zagrebu 1996. godine: "125 vrhunskih djela hrvatske umjetnosti", Moderna galerija. Za svog života darovala je Modernoj galeriji u Zagrebu 20 skulptura i četiri crteža.
Preminula je 6. rujna 1995. u Zagrebu i pokopana na zagrebačkom groblju Mirogoju.

Izbor iz djela
spomen-ploča Mariji Jambrišak, 1939., Zagreb
glava djevojke, bronca, 1940., Zagreb
portret, sadra, 1940., Zagreb
Kata Pejnović, bronca, 1949., Zagreb
glava djeteta, bronca, 1955., Gliptoteka HAZU
glava pastirice, drvo, 1958., MSU Beograd
beračica, terakota, 1944., Gliptoteka HAZU
žena, bronca, 1955., Zagreb
figura seljanke, terakota, 1955., MUO
glava ovna, drvo, 1957., MG
figura, drvo, 1962., MG
otočanke, drvo, 1972., MG
jahačica, bronca, 1980., MSUZ
Orfej, terakota, 1976., MSUZ
dimnjak, drvo, 1983., MG
Isus pada pod križem, drvo, 1972., zbirka plehanskog samostana
reljef za spomen-grobnicu u Ogulinu, 1948.

Nagrade
Nagrada Grada Zagreba 1960.
Nagrada Vladimir Nazor za životno djelo 1985.

Literatura
Otkriće spomen-ploče Mariji Jambrišak.Jutarnji list,28(1939)9990,str.7
Prva godišnja izložba hrvatskih umjetnika.Obzor,80(1940)148,str.2.
zagrebačka kiparica Ksenija Kantoci.Ibid.,22.VI,str.13
Izložba Ksenije Kantoci.Ibid.,16(1955)6.XII.str.8
Kosta Angeli Radovani:Skulpture Ksenije Kantoci.Bulletin JAZU,4(1956)
Vladimir Maleković:Frano Šimunović-Ksenija Kantoci.Život umjetnosti,1972,18,str.118-122.
Grgo Gamulin:Hrvatsko kiparstvo XIX. i XX. stoljeća.Zagreb 2004.

Izvori
Hrvatski biografski leksikon, LZMK, Jelena Uskoković i Višnja Flego: Ksenija Kantoci, 2009.

Hrvatski kipari
Životopisi, Trebinje

Ksenija Kantoci


Brampton Bryan Hall est une maison de campagne anglaise du  située dans le village de Brampton Bryan, dans le Herefordshire. Elle appartient toujours aux descendants de Robert Harley, comte d'Oxford, ministre en chef sous la reine Anne et est un bâtiment classé Grade II *.

La maison est construite vers 1660 par Edward Harley pour remplacer Brampton Bryan Castle, qui est détruit pendant la guerre civile. Elle est construite sur trois étages en brique et en grès, avec un toit en ardoise galloise et amélioré et agrandi au .

Histoire
Le domaine de Brampton Bryan appartient à la famille Harley depuis 1309, lorsque Sir Robert Harley épouse Margaret de Brampton. Il contient un parc de cerfs et est aujourd'hui classé Grade II à part entière. La famille vit dans le château de Brampton Bryan jusqu'à sa destruction en 1644 par les forces parlementaires alors que Robert Harley est propriétaire. Il reçoit une compensation financière importante. Son fils Edward construit la nouvelle maison après la restauration de la monarchie.

La nouvelle maison est transmise en 1700 au fils d'Edward Harley, Robert, qui devient le premier comte d'Oxford en 1711, puis à son fils Edward, le  comte, qui préfère cependant vivre à  dans le Cambridgeshire dont sa femme a hérité. Brampton Bryan Hall est néanmoins resté la propriété de la famille Harley, passant en 1741 au cousin du  comte, Edward, le  comte. Il passe ensuite tour à tour à Edward Harley (4e comte d'Oxford), qui meurt dans la maison en 1790, Edward Harley (5e comte d'Oxford), qui y meurt également en 1848 puis à Edward, le  et dernier comte. Après cela, le domaine passe en 1853 à un parent éloigné William Daker Harley.

La maison est alors parfois louée; dans les années 1870, elle est occupée par le général George Staunton et sa famille . La maison est maintenant la maison privée d'Edward et Victoria Harley.

La maison est utilisée comme lieu de tournage, en particulier comme manoir de campagne d'Henry Wilcox dans le film Howard's End.

Références

Liens externes

Monument classé de Grade II* dans le Herefordshire

Brampton Bryan Hall


La saison 1949-1950 de Serie B, organisée par la Lega Calcio pour la quatrième fois, est la  du championnat de deuxième division en Italie. Les deux premiers du championnat sont promus en première division, les cinq derniers sont relégués en Serie C.

À l'issue de la saison, Naples termine à la première place et monte en Serie A 1950-1951 (1 division) accompagné par le vice-champion, Udinese Calcio.

Compétition
La victoire est à deux points, un match nul à 1 point.

Classement

|valign=top align=left width=50%|

|}
 Naples gagne le titre de champion lors de la dernière journée profitant d'une défaite 6 à 1 de l'Udinese Calcio à Legnano. L'Udinese, promu en début de saison aura été à la première place depuis la  journée, excepté la  journée, jusqu'à l'avant dernière journée.

Notes et références
 saison 49-50 sur calcio-seriea.net

1949-1950
Championnat Italie Football 1949-1950 Serie B
Championnat Italie Football 1949-1950 Serie B
Italie
Italie

Championnat d'Italie de football de deuxième division 1949-1950


Hans Bakker ( - ) est un espérantiste néerlandais.

Biographie
Hans Bakker nait le  à Amsterdam, aux Pays-Bas. Il est le fils unique de Hans Bakker et Wilhelmina Anthonia "Miesje" Smith, tous deux espérantistes.. En 1955, il finit son gymnasium, avant de rejoindre l'Université technique de Delft et d'être diplômé, en 1962, en construction navale. Avec la disparition des grands chantiers navals des Pays-Bas, il change de profession et devient conseiller auprès d'organisations.

Hans Bakker meurt le  à Amsterdam.

Notes et références

Voir aussi

Bibliographie

Liens externes

Espérantiste néerlandais
Naissance en novembre 1937
Naissance à Amsterdam
Décès en janvier 2015
Décès à Amsterdam
Décès à 77 ans

Hans Bakker


Crusader Harekâtı ("Haçlı" harekâtı), II. Dünya Savaşı sırasında Kuzey Afrika Cephesi'nde, Birleşik Krallık kuvvetlerinin, Alman-İtalyan Tobruk kuşatmasına yönelen üçüncü saldırı operasyonudur.

Harekât öncesi

Alman-İtalyan Kuzey Afrika kuvvetlerinin Tobruk kuşatmasını kırmayı amaçlayan önceki Brevity ve Savaş Baltası harekâtlarındaki başarısızlığın ardından Kuzey Afrika'daki Birleşik Krallık birlikleri yeniden düzenlenmiştir. Öncelikle Kuzey Afrika Birleşik Krallık Kuvvetleri baş komutanı olan General Archibald Wavell'in görevden alınmış, yerine General Claude Auchinleck atanmıştır. Hemen ardından Birleşik Krallık birlikleri  önemli ölçüde takviye edilmiştir. Bu takviyeler birliklerin yeniden düzenlenmesini de gerektirmiştir. Bu düzenlemeyle Batı Çölü -Mısır'ın batı yarısındaki çöl- birlikleri, General Alan Cunningham komutasında Birleşik Krallık 8. Ordusu olarak teşkilâtlandırılmıştır. 8. Ordu, 30. Zırhlı Kolordu ve 13. Kolordu'lardan oluşmaktadır. 30. Zırhlı Kolordu, General Charles Norrie komutasında, teşkilatında iki zırhlı tugayın bulunduğu 7. Zırhlı Tümen ve 1. Güney Afrika Tümeni'nden oluşmaktadır. 13. Kolordu ise Yeni Zelanda Tümeni'yle 4. Hint Tümeni'nden oluşmaktadır. 2. Güney Afrika Tümeni ise 8. Ordu ihtiyatında tutulmaktadır.

Bu süre içinde Rommel'in birlikleri herhangi bir takviye almamıştır. Sonuç olarak Kuzey Afrika'daki güç dengesi, belirgin biçimde Birleşik Krallık kuvvetlerinin lehine bir güç dengesidir.

Birleşik Krallık birliklerinin kullanılabilir durumdaki 1.000 uçağına karşın Alman ve İtalyan kuvvetlerinin toplam 320 uçakları vardır. İngilizler Crusader Harekâtına 770 tank sevk etmişlerdir. Rommel'in elinde ise 174 Alman tankı ve eski model, etkisiz 145 İtalyan tankı vardır. Bu durumda Rommel tüm tanklarını savaşa sürmek zorunda kalmıştır. Oysa Birleşik Krallık kuvvetlerinin 500 tanklık bir yedek tank kuvveti vardır.

Harekât planı, 13. Kolordunun Alman mevzilerine yüklenerek onları sabitlemesi, 30. Zırhlı Kolordunun ise kanat açığından dolaşarak Tobruk'taki Birleşik Krallık birlikleriyle temas kurmaşı şeklindedir.

Harekât

30. Zırhlı Kolordu, [[18 Kasım 1941 tarihinde Tobruk yönünde ilerlemeye başlamıştır. Birleşik Krallık birlikleri [[19 Kasım günü, Tobruk'a 20 km. mesafedeki Sidi Rezeg'deki Alman havaalanını ele geçirmişlerdir.

Harekâtın ikinci günü olan 20 Kasım da 30. Zırhlı Kolordu'nun sol kanadı kuvvetlerinden 22. Zırhlı Tugay, Bir el Gobi yakınlarındaki  Ariette Zırhlı Tümeni'ne bağlı bir tank birliğinin saldırısını püskürtmüş, ancak ileri harekâtından İtalyan mevzileri önünde 50 tank kaybıyla durdurulmuşlardır.

Öğleden sonraki saatlere kadar cephede Alman panzerinin herhangi bir faaliyeti olmamıştır. Yanlış bir istihbarat nedeniyle 15. ve 21. Panzer Tümenleri Kapuzzo yönüne sevk edilmişlerdi. İstihbaratın yanlış olduğu anlaşılınca 15. Panzer Tümeni geri döndü ancak yakıtı biten 21. Panzer Tümeni, savaş alanı dışında, çakılıp kalmıştır.

30. Zırhlı Kolordu'nun sağ kanatındaki 4. Zırhlı Tugay, Alman tanklarını kovalarken fazlasıyla yayılmıştı ve geri dönmekte olan 15. Panzer Tümeni'nin ani saldırısına uğradı. Ağır kayıplarla güvenli bölgeye çekilebilmiştir.

[[22 Kasım 1941 günü Alman panzer tümenleri yine cephede değillerdir. Bu kez ikmal için çekilmişlerdi. Öğleden hemen sonra panzer birlikleri Sidi Rezeg havaalanına taarruz edip geri aldılar. Akşamın ilk saatlerinde panzer birlikleri Birleşik Krallık 8. Hafif Zırhlı Alay'ın ve 4. Zırhlı Tugay'ın karargahını ele geçirdiler.

Cephenin doğu kesiminde ise 13. Kolordu'ya ilerleme emri verilmiştir. Kapuzzo işgal edilmiştir. 6. Tugay ise Sidi Rezeg yönünde ilerleme emri almıştır.

Crusader Harekâtı'nın en kritik günü 24 Kasım 1941 tarihidir. Rommel, emrindeki tüm zırhlı birlikleri kullanarak Birleşik Krallık 8. Ordusu'nun geri bağlantısını kesmek için cüretkar bir girişimde bulunmuştur. 21. ve 15. Panzer Tümenleri ile İtalyan Ariete Zırhlı Tümeni ve İtalyan Arieste Motorize Tümeni, cephenin doğu bölgesine ilerlemişlerdir. Bu bölgede Rommel bir panzer görev kuvvetini Halfaya Geçidi ve Sollum yönüne sevk etmiş, harekâtın bir bölümünde kendi de bulunmuştur. Geri dönüş yolunda aracı arızalanınca çölün ortasında kalmıştır. Bir rastlantı sonucu generallerinden Cruewell'in aracı Rommel'i almıştır. Ancak her iki komutanın aracı dönüş yolunu kaybetmiş, gece bir Hint birliğinin içine düşmüşlerdir. General Cruewell'in aracının "savaş ganimeti" bir İngiliz aracı olması sayesinde her iki general de savaş esiri olmaktan kurtulabilmişlerdir. Rommel ancak 25 Kasım sabahı birliklerine ulaşabilmiş, bu on iki saatlik gecikme yüzünden planladığı operasyona girişememiştir.

[[26 Kasım 1941 günü, çatışmalara devam etmeyi yararsız ve boşuna bulan Rommel, batıya doğru çekilmeye başlar.

Zaman zaman sert boğuşmalarla süren bu çekilme [[4 Aralık 1941 de Tobruk önlerinden de çekilmeyi getirmiştir. [[10 Nisan 1941 tarihinden itibaren Tobruk Almanların kuşatması altındadır. İngiliz İmparatorluğu'nun askeri tarihi boyunca en uzun kuşatılmadır bu.

[[7 Aralık 1941 tarihinde Rommel Gazala hattına geri çekilmiştir. İngilizler [[13 Aralık 1941 tarihinde Gazala hattına yüklendiler. 15 Aralık tarihinde, belirgin bir ilerleme sağlayamamışlardır, kuşatma manevraları Rommel'in karşı taarruzlarıyla durdurulmuştur, ama Rommel'in elinde ancak 30 tank kalmıştır. İngilizlerin tank sayısı ise 200 dür.

Bu durumda Gazala hattında ısrar etmeyi riskli bulan Rommel, Trablusgarp sınırındaki Mersa Brega geçidine çekilmeyi uygun bulmuş ve [[16 Aralık 1941 akşamı çekilmeye başlamıştır.
[[19 Aralık 1941 sabahı Derne'yi ele geçiren İngilizler, yakıt sıkıntısı dolayısıyla ilerlemekte yavaş kalmaya başlamışlardı. Aynı gün Rommel, ilk takviyesini alacaktır, 30 tank.

[[27 Aralık 1941 tarihinde bu 30 tank, 22. İngiliz Zırhlı Tugayı'nı çölde, El Haseiat'da kuşatarak 65 İngiliz tankını imha etmiştir.

1942 yılının ilk ayında İngilizleri Gazzala'ya kadar süren Rommel'in de soluğu kesilmiştir. Mayıs sonuna kadar Kuzey Afrika cephesi nispeten hareketsiz kalmıştır.

Kaynakça

Dış bağlantılar
 https://web.archive.org/web/20091019182345/http://geocities.com/firefly1002000/crusader.html
 http://www.btinternet.com/~ian.a.paterson/battles1941.htm#Crusader

II. Dünya Savaşı Kuzey Afrika Cephesi'nde muharebeler ve harekâtlar

Crusader Harekâtı


William Scott Bowman  (born September 18, 1933) is a Canadian former National Hockey League (NHL) head coach. He holds the record for most wins in league history, with 1,244 wins in the regular season and 223 in the Stanley Cup playoffs, thus ranking second of all time (behind Jean Béliveau's seventeen) for most Stanley Cup victories by a player, coach or executive with fourteen. He coached the St. Louis Blues, Montreal Canadiens, Buffalo Sabres, Pittsburgh Penguins and Detroit Red Wings. He was most recently the senior advisor of hockey operations for the Chicago Blackhawks, until stepping down in July 2022. Bowman is regarded as the greatest coach in NHL history.

As head coach, Bowman has won a record nine Stanley Cup championships; five with the Canadiens (1973, 1976, 1977, 1978, and 1979), one with the Penguins (1992) and three with the Red Wings (1997, 1998, and 2002). He has also won the Stanley Cup five times as a member of an organization's front office. He was director of player development for the 1991 Penguins, Consultant with the 2008 Detroit Red Wings, and senior advisor of hockey operations for the 2010, 2013, and 2015 Chicago Blackhawks. Bowman is the only NHL coach to lead three teams to Stanley Cup victories. Bowman won the Jack Adams Award in 1977 and 1996. In the 1976–77 season, he won a record 60 games, breaking his own record of 58 wins the year before. He broke his own record again in the 1995–1996 season, with 62 wins. His eight losses in 1976–77 are a modern record for the fewest defeats incurred. His teams also made it to the Stanley Cup Finals a record 13 times and the semi-finals a record 16 times.

Career
Bowman played junior league hockey until a fractured skull resulting from a slash by Jean-Guy Talbot ended his playing aspirations.

Bowman started coaching, in 1956, as an assistant to head coach Sam Pollock with the Ottawa-Hull Canadiens in the Quebec Junior Hockey League. The following season, as head coach, Bowman's team won the 1958 Memorial Cup. Soon thereafter, he moved into a coaching job with the Peterborough Petes of the Ontario Hockey League (OHA), the Montreal Canadiens' junior farm team.

St. Louis Blues
Bowman moved into the NHL in 1967 when he joined the expansion St. Louis Blues as an assistant coach under general manager and head coach Lynn Patrick. However, Patrick resigned as coach after a slow start, and Bowman took over at age 34. The Blues made it to the Stanley Cup finals in their first three years of existence as Western Conference (Expansion) champs. Bowman assumed general manager duties after Patrick gave up that job in the summer of 1968. Bowman remained in St. Louis until the end of the 1970–71 season, but left due to a dispute with team ownership.

Montreal Canadiens
Bowman then joined the Montreal Canadiens as head coach. Though the Canadiens were the defending champions, Al MacNeil had been  fired as head coach due to accusations of favoritism toward the team's anglophone players. Bowman was hired in part because he is fluently bilingual in English and French. His team lost in the first round of the playoffs in 1972 but won the Stanley Cup in 1973. The Canadiens would make the playoffs over the next two seasons but lost in the first and third rounds, as the rival Philadelphia Flyers won the Stanley Cup.

From 1976 to 1979, Bowman won four consecutive Stanley Cups with a talented Canadiens squad that included Guy Lafleur, Steve Shutt, Larry Robinson, and Ken Dryden. Bowman's team won at least 45 games in each of his eight seasons. However, after a falling-out with ownership, Bowman stepped down after the 1978–79 season. The reason for the falling-out was the team's decision to pass him over as the new general manager of the club in 1978 after Sam Pollock's retirement, as they hired Irving Grundman instead. The Canadiens' dynasty ended after Bowman and several key players left the team. Bowman remains second all-time in Canadiens history in both wins and winning percentage, behind Toe Blake in both categories.

Bowman and general manager Sam Pollock together not only presided over a Canadiens dynasty, but also many of their players went on to have successful coaching and managing roles with their own teams.

Buffalo Sabres
For the 1979–80 season, he moved to the Buffalo Sabres as coach and general manager. He served as the team's general manager until 1987, doubling as coach on three separate occasions. During this time, he missed the playoffs for the only time in his coaching career, in the 1985–86 season. He left the Sabres as coach with the highest franchise win rate in their history. He has since been passed by Lindy Ruff.

Bowman joined the Sabres around the same time that their stars were growing old. While the Sabres remained competitive for much of his tenure, he was unable to build them into anything approaching the powerhouses he'd coached in Montreal. Bowman resigned during the 1986–87 season and was replaced by Gerry Meehan 12 games into the season. He then become the color commentator for the CBC's Hockey Night in Canada usually alongside Don Wittman.

Pittsburgh Penguins
He became the director of player personnel of the Pittsburgh Penguins in 1990 and was inducted into the Hockey Hall of Fame in 1991 as a builder.

In the summer, Bob Johnson, who had just won the Stanley Cup with the Penguins, was diagnosed with brain cancer, forcing him to step down, and died on November 26, 1991. Bowman took over as the team's head coach. Under Bowman, the Penguins repeated as Stanley Cup champions in a season dedicated to Johnson.

The next season, the Penguins had their first 100-point season in franchise history and finished with the league's best record. The 1992–93 Penguins under Bowman set the NHL record for consecutive wins in the regular season with 17. Their 119 points is still a franchise record. In the playoffs, the Penguins were upset in seven games in the Patrick Division finals by the New York Islanders coached by Al Arbour, a former Bowman player with the Blues.

After his two seasons as head coach in Pittsburgh, he was offered a long-term deal by the club. However, he indicated that he was not interested in their initial offer, which was not disclosed to the public, so they rescinded it. "We have to get somebody who wants to coach this team," Penguins owner Howard Baldwin said. "Scotty was clearly looking elsewhere."

Detroit Red Wings
In 1993–94, Bowman became coach of the Detroit Red Wings, and led them to a first-place finish in the Western Conference, but his Red Wings were ousted in the first round by the young San Jose Sharks. According to an apocryphal story, Bowman had difficulty in the maze-like tunnels of the San Jose Arena, eventually having to be rescued after getting lost and twice locking himself into rooms.

In 1995, the Red Wings made it to the Stanley Cup Finals, their first finals appearance in 29 years, but were swept by the New Jersey Devils in four straight. In the 1995–96 regular season, he won a record 62 games. However, they lost to the Colorado Avalanche in the Western Conference Finals.

In the 1997 playoffs, Bowman led the team to its first Stanley Cup in 42 years by sweeping the Philadelphia Flyers 4–0. The Red Wings repeated the feat the following season (1998) by defeating the Washington Capitals in 4 games.

In 1999 and 2000, they lost to the Colorado Avalanche in the Western Semi-Finals, and in 2001 they were eliminated by the Los Angeles Kings in the first round.

Bowman decided in February 2002 that he would retire at the end of the season and he went out as a winner as his Red Wings won the Stanley Cup by defeating the Carolina Hurricanes 4 games to 1. During the presentation of the Cup on the ice, Bowman put on an old pair of skates so he could take a lap with the Cup. He then publicly announced his retirement from coaching. At the time of his retirement, he was second on the Red Wings' all-time wins list behind only Jack Adams. He is now third, behind Adams and Mike Babcock.

Bowman received the Wayne Gretzky International Award in 2002.

Team Canada
Bowman has coached the Canada men's national ice hockey team at the international level twice in his career. In the 1976 Canada Cup his team won gold over Czechoslovakia and silver in the 1981 Canada Cup against the Soviet Union.

Coaching record

Retirement
In 2003 Bowman was inducted into Canada's Walk of Fame.

Since his retirement as coach in 2002, Bowman worked as a special consultant to the Red Wings. On August 3, 2007, it was reported that Bowman was offered the position of President of the Toronto Maple Leafs. Bowman later appeared in an interview on Hockey Night in Canada on January 12, 2008, confirming that he was very close to taking the job only to be turned away by Richard Peddie, CEO of Maple Leaf Sports & Entertainment Ltd. (MLSE). In July 2008, he took a position as senior advisor of hockey operations for the Chicago Blackhawks to work alongside his son Stan Bowman, who was the general manager. The Blackhawks' Stanley Cup victory in 2010 gave Bowman his 12th Stanley Cup including coaching and team management, and the Blackhawks' 2013, and 2015 Stanley Cup victories were Bowman's 13th and 14th respectively. Bowman stepped down from his advisory role in Chicago on July 1, 2022, saying that "it was time to move on."

In 2012, he was made an Officer of the Order of Canada "for his contributions to hockey as a coach and mentor".

On February 8, 2017, it was announced that Bowman would receive Order of Hockey in Canada award in a ceremony on June 19.

Personal life
As of January 2018 Bowman was living in Sarasota, Florida, attending all of the Tampa Bay Lightning home games in his role as the senior advisor of hockey operations for the Chicago Blackhawks, that was managed by his son Stan Bowman until October 26, 2021, when Stan resigned from the Chicago Blackhawks organization.

References

External links

1933 births
Living people
Anglophone Quebec people
Buffalo Sabres coaches
Buffalo Sabres executives
Canada men's national ice hockey team coaches
Canadian ice hockey coaches
Canadian people of Scottish descent
Chicago Blackhawks executives
Detroit Red Wings coaches
Detroit Red Wings general managers
Hockey Hall of Fame inductees
Ice hockey people from Montreal
Jack Adams Award winners
Lester Patrick Trophy recipients
Montreal Canadiens coaches
National Hockey League broadcasters
National Hockey League general managers
Officers of the Order of Canada
Order of Hockey in Canada recipients
People from East Amherst, New York
People from Verdun, Quebec
Peterborough Petes coaches
Pittsburgh Penguins coaches
Pittsburgh Penguins executives
St. Louis Blues coaches
St. Louis Blues executives
Stanley Cup champions
Stanley Cup championship-winning head coaches
Edmonton Oilers announcers

Scotty Bowman


فوميكو أوريكاسا (折笠富美子 أوريكاسا فوميكو) هي مؤدية أصوات يابانية ولدت في 27 ديسمبر 1974 في تايتو، طوكيو.

أدوارها في الأنمي

مسلسلات أنمي تلفزيونية
 سكرابد برنسس - باسيفيكا كاسول، سيريا ماوزر
 هلسينغ - سيراس فيكتوريا
 بليتش - كوتشيكي روكيا, هيسانا كوتشيكي، أشيسوغي جيزو
 كود غياس: لولوش الثائر - شيرلي فينيت
 كود غياس: لولوش الثائر R2 - شيرلي فينيت
 غاد غارد - أراشي شينوزوكا
 ساموراي 7 - كيرارا
 فامباير نايت - شيزوكا هيو
 عندما تبكي حشرة الليل - روميكو تشيي
 عندما تبكي حشرة الليل:الحل - روميكو تشيي
 غريت تيتشر أونيزوكا - أزوسا فويوتسوكي
 البدلة المتنقلة جاندام سيد ديستني - ميرين هوك
 ون بيس - مس فالنتاين، واندا
 غينتاما - كيوبي ياغيو
 هياكو - توراكو كاغياما
 أبطال الديجيتال الجزء الثالث - حنان
 تنبو إيبون أياكاشي أياشي - آتل
 حكايات أشباح المدرسة - تومومي
 زامد الذكرى الضائعة - هارو نيشيمورا
 خيميائي الفولاذ: فل ميتال ألكيميست - ريزا هوكاي
 برج درواغا 〜the Aegis of URUK〜 - كايا
 برج درواغا 〜the Sword of URUK〜 - كايا
 أولينسيس الفضي - آيري
 إينوياشا: الجزء الأخير - هيتوميكو
 جوشين إنبو - تاكي
 أبطال الكرة - كوثر
 المتحري الروحي ياكومو - أتسوكو غوتو
 وولفرين - ماريكو ياشيدا
 ستار درايفر - سورا
 الأرجوحة الطائرة - أتسوكو
 سكال مان - مايا كوروشيو
 حفيد نوراريهيون: عاصمة العفاريت - يوكاري
 أن-غو - خادمة أسرة كايشو
 عاصفة زيتسوين - سانا
 كرة سلة كوروكو - ساتسوكي موموي
 هاجيمي نو إيبو Rising - يوكي
 كوبرا ذي أنيميشن - ثمانية
 توريكو - كوريو
 طوكيو غول - ريوكو فويغوتشي
 موشيشي: التتمة - تاكي (المياه الزرقاء)
 كايتو جوكر - بابريكا
 أوشيو و تورا - هيزاكي ميكادو
 بوكيمون - شارمين
 بوكيمون إكس/واي - ديانثا
 تسوكيهيمي: أسطورة القمر - سييل
 لاك آند لوجيك - أرتيميس
 أكاديمية الساحرات الصغيرات - لوتي يانسون
 مجموعة جونجي إيتو - ريسا
 رحلة كينو (2017) - والدة الفتاة
 ديفل ماي كراي - ليدي
 كوب كرافت - سيسيل إيبس
 بيستارز - والدة هارو
 هاي سكور غيرل - تشن لي

أنمي الإنترنت
 سينت سيا: نايتس أوف ذا زودياك - سيينا كيدو

أوفا أنمي
 سينت سيا فصل هادس: العالم السفلي - ساوري كيدو/أثينا
 سينت سيا فصل هادس: إليسيون - ساوري كيدو/أثينا

أفلام أنمي
 فيلم بليتش: ميموريز أوف نوبودي - كوتشيكي روكيا
 فيلم بليتش: ذا دياموند داست ريبيليون, هيورينمارو آخر - كوتشيكي روكيا
 فيلم بليتش: فيد تو بلاك, أنادي اسمك - كوتشيكي روكيا، دارك روكيا
 فيلم بليتش: فصل الجحيم - كوتشيكي روكيا
 إينوياشا: جزيرة هوراي القرمزية - أساغي
 إينازوما إليفن: هجوم الجيش الأقوى أوغر - أكي كينو
 فيلم خيميائي الفولاذ: نجم ميلوس المقدس - ريزا هوكاي
 أكاديمية الساحرات الصغيرات - لوتي يانسون
 أكاديمية الساحرات الصغيرات: الموكب المسحور - لوتي يانسون
 ممثلة الألفية - تشيوكو فوجيوارا (من سن العاشرة إلى سن العشرين)
 ناروتو شيبودن: الفيلم - ميروكو
 فيلم ديجيمون تيمرز: معركة المغامرون - روكي ماكينو
 فيلم ديجيمون تيمرز: قطار الديجيمون الهائج - روكي ماكينو
 فيلم غينتاما: الترجمة الجديدة, فصل بينيزاكورا - كيوبي ياغيو
 فيلم غينتاما: الخاتمة, يوروزويا للأبد - كيوبي ياغيو
 بوكيمون هيروز: لاتيوس و لاتياس - بيانكا
 دورايمون: نوبيتا و جزيرة الكنز - سيرا

أدوارها في ألعاب الفيديو
 سلسلة ألعاب ستريت فايتر
 ستريت فايتر IV - تشن لي
 سوبر ستريت فايتر IV - تشن لي
 سوبر ستريت فايتر IV آركيد إديشن - تشن لي
 ألترا ستريت فايتر IV - تشن لي
 ستريت فايتر V - تشن لي
 ستريت فايتر V آركيد إديشن - تشن لي
 ستريت فايتر X تيكن - تشن لي
 مارفل فرسس كابكوم 3 - تشن لي
 ألتيميت مارفل فرسس كابكوم 3 - تشن لي
 لاست ستوري - كانان
 كرة سلة كوروكو: روابط المستقبل - ساتسوكي موموي
 سينت سيا: ذا هادس - ساوري كيدو/أثينا
 سينت سيا: سولجرز سول - ساوري كيدو/أثينا
 جاي-ستارز فيكتوري فيرسيس - روكيا كوتشيكي

أدوارها في الدبلجة اليابانية
 هاي سكول ميوزيكال - غابرييلا مونتيز

وصلات خارجية

مراجع

 ويكيبيديا اليابانية

أشخاص على قيد الحياة
أشخاص من طوكيو
مغنون من طوكيو
مغنون يابانيون في القرن 21
مغنيات يابانيات
مغنيات يابانيات في القرن 21
ممثلات أداء صوتي من طوكيو
ممثلات أداء صوتي يابانيات
ممثلات ألعاب فيديو يابانيات
ممثلات من طوكيو
ممثلو الأداء الصوتي لشخصيات ون بيس
مواليد 1974
مواليد في تايتو (طوكيو)

فوميكو أوريكاسا