ස්ලාම් (අරාබි: اَلْإِسْلَامُ) යනු ඒකදේවවාදී ඒබ්‍රහමීය ආගමකි. මුහම්මද් යනු දෙවියන්ගේ පණිවුඩකරු බව ඉස්ලාමයේ උගන්වයි. ලෝකයේ දෙවැනියට විශාලම ආගම වන මෙයට බිලියන 1.9 ක (ලෝක ජනගහණයෙන් 24.9% ක) අනුගාමිකයන් පිරිසක් ඇත. ඉස්ලාම් අනුගාමිකයන් මුස්ලිම්වරු ලෙස හැඳින්වෙයි. මුස්ලිම්වරු රටවල් 47 කම බහුතර ජන කොට්ඨාශය වෙයි. ඉස්ලාම් හි මූලික ඉගැන්වීම් වන්නේ දෙවියන් දයානුකම්පිත, සර්වබලධාරී සහ අද්විතීය බවත් සහ දෙවියන් පණිවුඩකරුවන් ඔස්සේ මනුෂ්‍යයින්ට මග පෙන්වා ඇති බවත් ය. ඉස්ලාම් හි ශුද්ධ වූ ග්‍රන්ථය වන්නේ කුරානය යි. කුරානය සහ මුහම්මද්ගේ ඉගැන්වීම් (සුන්නාහ් ලෙස හැඳින්වෙන) දෙවියන්ගේ වචනය යැයි විශ්වාස කරනු ලැබේ.

අනෙකුත් ඒබ්‍රහමීය ආගම් මෙන් ඉස්ලාමයේත් අවසාන විනිශ්චයක් ගැන කියවේ. එනම් ධර්මිෂ්ඨ මිනිසුන් අවසානයේදී පාරාදීසයකට යැවෙන බවත් අධර්මිෂ්ඨ මිනිසුන් අපායකට යවා දඬුවම් කෙරෙනු ඇති බවත් ය. ඉස්ලාම් ආගමික සංකල්ප අතරින් ඉස්ලාම් හි පංචස්තම්භ සහ ඉස්ලාම් නීතිය (ශරියා) දැක්විය හැක.

පටුන

 1ඉස්ලාම් පරිපූර්ණ දහමකි
 1.11. අල්ලාහ් : ප්‍රධාන ලිපිය - අල්ලාහ්
 1.1.12. මලාඉකාවරු : ප්‍රධාන ලිපිය - මලාඉකාවරු
 1.2කි‍්‍රස්තියානු ඉතිහාසය - ස්වර්ණමය යුගය (750 -1258)
 1.3කි‍්‍රස්තියානු සහ ඉන්‍දියාවේ කි‍්‍රස්තියානු රාජධානි (1258-1918)
 1.4ඉතිහාසය (1918 - වර්තමානය)
 1.5සියල්ල දෛවයන් සිදුවේ යන විශ්වාසය
 1.6ආගම පිළිබඳ විවේචන
 1.7ම් නිකායන්
 1.8සුන්නි මුස්ලිම් නිකාය
 1.9ෂියා මුස්ලිම් නිකාය
 1.10ඉස්ලාම් - වෙනත් ආගම්
 1.11ඉස්ලාම් වර්ගීකරණය
 1.12සුෆි වාදය
 1.13වෙනත්
 1.14ඉස්ලාම්හි යුතුකම් සහ පිළිවෙත්
 1.15ජිහාද්
 1.16ආගම හා තත්වය
 1.17ජනගහනය
 1.18ආහාර පාන සහ සමාජ
 1.18.1භෝජන විධි
 1.19ඉස්ලාමීය අධ්‍යාපනය
 1.20ඉස්ලාමීය ආචාර ධර්ම
 1.21ඉස්ලාම් පවුල් ජීවිතය
 1.22ඉස්ලාම් විශ්වාසය සම්බන්‍ධ ලේඛන
 1.23ඉස්ලාම් ධර්මයේ පංචස්තම්භ
 1.24මුහම්මද්
 1.25පුනරුත්‍ථානය සහ අවසන් විනිශ්වය
 1.26ආශ්‍රිත ලිපි
 1.27අඩවියෙන් බැහැර පිටු
 1.28සැඳහුම
 1.28.1උපුටාගැනීම්

ඉස්ලාම් පරිපූර්ණ දහමකි[සංස්කරණය]
අසීමිත කරුණාව සහ අසීමිත දයාබර අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන් ආරම්භ කරමි.

සියලු ප්‍රශංසා අල්ලාහ්ට හිමිය. කරුණාව සහ ශාන්තිය අපගේ නබි මුහම්මද් (සල්) තුමාණන්ට, එතුමාණන්ගේ ඥාතීන් සහ සහාබාවරුන් සහ අනුගාමිකයින්ට හිමි වේවා.

මෙලොව හා මතු ලොවේ යහපත් ජීවිතයක් ලබනු පිණිස මිනිසාට දහමක් සහ යහමඟ පෙන්වීමක් අවශ්‍ය වනු ඇත. මිනිසාගේ දැනුම සහ සිතුම් පැතුම් කෙතරම් වර්ධනය වුවත් එය පරිපූර්ණත්වය ලබන්නේ නැත. ඒවායේ යම් කිසි දෝෂයක් තිබීම වැළැක්විය නොහැක. මිනිසාගේ විමුක්තිය සඳහා මිනිසාම යොදා ගන්නා මාර්ගයන්හි අඩුපාඩු සහ වැරදි තිබීම ද වැළැක්විය නොහැක.

සියලු දැනුම, පරිපූර්ණ ප්‍රඥාව, හැකියාව සහ ශක්තිය තිබෙන්නේ අල්ලාහ්ට පමණි. මිනිසාගේ අවශ්‍යතා සියල්ල පිළිබඳ දැනුම ඇත්තේ ඔහුට පමණි. එබැවින් මිනිසාව මැවූ අල්ලාහ් මිනිසා ව අතරමං කළේ නැත. ඒ වෙනුවට මිනිසාට යහමඟ පෙන්වීම සදහා දහමක් සහ යහ මඟ පෙන්වන ගුරුවරුන්ද පත් කර ඇත. තම දහමක් වශයෙන් ඉස්ලාම් දහමද මඟ පෙන්වන්නන් වශයෙන් රසූල් වරුන්වද තෝරා ගත්තේය. ඔවුන් අතර අවසාන රසූල් වරයා ලෙස මුහම්මද් (සල්) තුමාණන් තොරා ගත්තේය. තවද, එතුමාණන්ගේ මාර්ගයෙන්, එම වකවානුව දක්වා ආගම්හි පිරී පැවති අඩුපාඩු සියල්ල සම්පූර්ණ කර, පරිපූර්ණ දහමක් වශයෙන් ඉස්ලාම් දහම පත් කළේය. මෙයට එකඟ ව මුහම්මද් (සල්) තුමාණන්ගේ අභාවයෙන් පසු ව නබි වරුන්ගේ පැමිණීම අවසන් විය. මින් මතුවට තවත් නබි වරයෙක් හෝ තවත් ආගමක් හෝ පැමිණීමේ අවශ්‍යතාව අහෝසි විය.

ශත වර්ෂ 14ක් මුළුල්ලේ පැවත එන ඉස්ලාම් දහම සහ එහි නබිවරයා වන මුහම්මද් (සල්) තුමාණන්ට එරෙහි ව මඩ ගැසීමේ ව්‍යාපාරයේ ඉස්ලාම් විරෝධි බලවේගය දිගින් දිගට යෙදී සිටින නමුත්, ඉස්ලාම් දහම ව්‍යාප්ත වීම නවත්වන්නට ඔවුන්ට කිසිසේත්ම නොහැක. ඒ වෙනුවට කිසි කලක නොවු අයුරින් ඉස්ලාම් දහම ලොව සෑම පළාතකම ඉතා වේගයෙන් ව්‍යාප්ත වන බව සත්‍යයකි. ඉස්ලාම් පරිපූර්ණ දහමක් බවට මෙය ඉතාමත් කදිම නිදසනකි.

මිනිසාගේ ප්‍රශ්න සහ ඔහුගේ අවශ්‍යතාවන් කුමක් දැ යි ඉස්ලාම් නිසියාකාර ව හඳුනා ගෙන ඇත. එ අනුව, ඒවාට අවශ්‍ය විසඳුම් ඉස්ලාමිය ග්‍රන්ථ වන අල් කුර්ආනයේ ඇතුළත් කරනු ලැබ ඇත.

1. අල්ලාහ් : ප්‍රධාන ලිපිය - අල්ලාහ්[සංස්කරණය]
ألا إله إلا الله (නැමදීමට සුදුස්සා අල්ලාහ් හැර වෙන දෙවියෙක් නොමැත) යනුවෙන් ප්‍රකාශ කිරීමද, විශ්වාස කිරීමද පළමු අංගයයි. එනම් මැවුම්කරු අල්ලාහ් විශ්වාස කිරීම පමණක් නොව ඔහුගේ ගුණාංග (ෂිෆත්), ඔහුගේ නාමයන් (අස්මාඋල් හුස්නා) යනාදී සෑම කරුණක්ම දේව විශ්වාසයේ අඩංගු ය.

2. මලාඉකාවරු : ප්‍රධාන ලිපිය - මලාඉකාවරු[සංස්කරණය]
මලාඉකාවරුන් යනුවෙන් අරාබියෙන් හැදින්වෙන්නේ දේවදූතයන් ය. දෙවියන් විසින් මේ අය ආලෝකයෙන් මවන ලදි. මනුෂ්‍යයින්ට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් මොවුන් සදා අල්ලාහ්ට සේවය කරමින් සිටිති.

3. ජේසුස්

ඉස්ලාමය මුහම්මද් ස ධර්මයේ ආරම්භක යුගවල සිට දහම විවේචනය කළ පුද්ගලයන් පිළිබඳ වාර්තා වේ. මුල්ම ලිඛිත විවේචන කිතුනුවන් විසින් ක්‍රි.ව 1200 ට පෙර ඉදිරිපත් කර ඇත. ඔවුන්ට අනුව ඉස්ලාම් දහම යනු රැඩිකල්වාදි ක්‍රිස්තියානි ධර්මයක් වේ. පසුව කය තුළින් ද, යුදෙව් ලේඛකයන්ගෙන් ද, කිතුනුවන්ගෙන් ද විවේචන එල්ල වී ඇත. වර්තමානයේ එම විවේචන විවිධ මාතෘකා පදනම් කරගෙන ඉස්ලාමිය හා ඉස්ලාමිය නොවන අයගෙන් එල්ල වී ඇත.

ල්ලල්ලාහු අලෛහිවසල්ලම් තුමාණන්ට ෆුර්කාන් යන පදනම යටතේ අල්ලාහ් ලබාදුන්නේ ය. මීට පෙර වක්තෘවරුන් තිදෙනෙකුට ඉස්ලාමය විවිධ පදනම් යටතේ ලබාදෙනු ලැබිය. ඒවා නම්,

ඉස්ලාමීය ඉතිහාසයේ සංවර්ධනයේ ප්‍රතිඵලය ප්‍රධාන වශයෙන් දේශපාලනික , ආර්ථික , ආරක්‍ෂක අංශවල දියුණුව ඉස්ලාමීය ලෝකයාට මෙන්ම එයින් එපිටටද බලපෑම් ඇති කළේය. මුහම්මද් නබි තුමාට මුල්වරට අල් කුරානය අනාවරණය වී සියවසක් ඇතුළත ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය බටහිරින් අත්ලාන්තික් සාගරයේ සිට නැගෙනහිරින් මධ්‍යම ආසියාව දක්‍වාම ව්‍යාප්ත විය. මෙම අළුත් මතය ඉක්මණින්ම සරළ යුධමය තත්වයන් රාජ්‍යයේ අභ්‍යන්තර මට්ටමින්‍ද බාහිරව බලපෑවේය. කෙසේ වෙතත් ඉස්ලාමීය ව්‍යාප්තිය අප්‍රිකානු ප්‍රාන්තවලද , ඉන්‍දියානු ප්‍රාන්තවලට හා ගිනිකොණ දිග ආසියාතික රටවලටද ප්‍රචාරය මගින් නෙ‍ාකඩවා සීග්‍රයෙන් පැතිරී ගියේය. එය යුරෝපයෙන් එපිට ආර්ථික හා ආරක්‍ෂක අතින් වර්ධනයක්ද සමගින් අතීතයේ කිසිකලෙකත් නොවූ

කි‍්‍ර.ව ජේසුස් ආගමේ ආරම්භය ලෙස සලකන අතර, එය දින දර්ශනයේ පළමු වසර ලෙස සටහන් වේ. මෙය කැලිෆ් උමාර් විසින් නිර්මාණය කරන ලද වසර තිහක චක‍්‍රයකින් සමන්විත දින දර්ශනයකි. මෙම වසර තිහ දවස් 354 සහිත සාමාන්‍ය අවුරුදු දහනවයකින් ද දවස් 355 සහිත අධික අවුරුදු එකොලහකින්‍ද සමන්විතවේ. මෙම දිනදර්ශනයේ ශතවර්ෂයක් කි‍්‍රස්තියානු දිනදර්ශනයක අවුරුදු 97 කට සමානය.

කි‍්‍රස්තියානුය දින දර්ශනය චන්‍ද්‍ර මාස ක‍්‍රමයද අනුව සකස් වූවක් බැවින් එහි කි‍්‍රස්තියාආගමික දිනයන් සඳහා නියමිත වූ දිනයන් දක්නට නැත. ධර්මයේ ආරම්භක යුගවල සිට දහම විවේචනය කළ පුද්ගලයන් පිළිබඳ වාර්තා වේ. මුල්ම ලිඛිත විවේචන කිතුනුවන් විසින් ක්‍රි.ව 1200 ට පෙර ඉදිරිපත් කර ඇත. ඔවුන්ට අනුව ඉස්ලාම් දහම යනු රැඩිකල්වාදි ක්‍රිස්තියානි ධර්මයක් වේ. පසුව කය තුළින් ද, යුදෙව් ලේඛකයන්ගෙන් ද, කිතුනුවන්ගෙන් ද විවේචන එල්ල වී ඇත. වර්තමානයේ එම විවේචන විවිධ මාතෘකා පදනම් කරගෙන ඉස්ලාමිය හා ඉස්ලාමිය නොවන අයගෙන් එල්ල වී ඇත.

කිතුනුවන්,

කි‍්‍රස්තියානු ඉතිහාසය - ස්වර්ණමය යුගය (750 -1258)[සංස්කරණය]
ධර්මයේ ආරම්භක යුගවල සිට දහම විවේචනය කළ පුද්ගලයන් පිළිබඳ වාර්තා වේ. මුල්ම ලිඛිත විවේචන කිතුනුවන් විසින් ක්‍රි.ව 1200 ට පෙර ඉදිරිපත් කර ඇත. ඔවුන්ට අනුව ඉස්ලාම් දහම යනු රැඩිකල්වාදි ක්‍රිස්තියානි ධර්මයක් වේ. පසුව කය තුළින් ද, යුදෙව් ලේඛකයන්ගෙන් ද, කිතුනුවන්ගෙන් ද විවේචන එල්ල වී ඇත. වර්තමානයේ එම විවේචන විවිධ මාතෘකා පදනම් කරගෙන ඉස්ලාමිය හා ඉස්ලාමිය නොවන අයගෙන් එල්ල වී ඇත.
සලාදින් අයියුබිද්ගේ හමුදාව ජෙරුසලම නැවත ලබා ගැනීමට සිදු කළ හතින් යුද්ධය 1187, චිත්‍ර ශිල්පියෙකුගේ ඇසින්,
9 වන සියවසෙහි අගභාගයෙහි විවිධ පළාත් ස්වයං පාලනයක් කරා යාම හේතුවෙන් අබ්බාසිද් කලීෆා රාජධානිය බිඳ වැටෙමින් පැවතිණ. පළාත් කැඩී යාමත් සමඟම උතුරු අප්‍රිකාව, පර්සියාව සහ මධ්‍යම ආසියාව පුරා එමිර් රාජ්‍යයන් බිහි විය. දැඩි ලෙස ඒකශ්මිකව තිබු අරාබි රාජධානිය ආගමික වශයෙන් සමජාතීය මුස්ලිම් ලෝකයක් දක්‍වා වෙනස් විය.එමනිසා කලීෆාවරයාගේ ආගමික අධිකාරියට පවා විරුද්ධ විය හැකි තත්ත්වයක් ෂියා ෆතිමිදි වරුන්ට හිමිවිය. ක්‍රි.ව.1055 වන විට සෙල්ජුක් තුර්කිවරුන් විසින් අබ්බාසිද්වරුන්ගේ හමුදාමය බලය දුර්වල කරනු ලැබ තිබුණද, ඔවුන් කාලී‍ෆාවරයාගේ නාමමාත්‍ර අධිකාරියට ගෞරව කළහ. මේ වනවිට ඉස්ලාම් ධර්මය සහ මුස්ලිම් වෙළඳ ජාලයන් සහරාව, බටහිර අප්‍රිකාව, මධ්‍යම ආසියාව, බල්ගේරියාව සහ මැලේ දුපත් කරා පැතිරි තිබුණද, ආක්‍රමණ සහ සාමකාමීව ආගමට හරවා ගැනීම් මඟින් මුස්ලිම් රාජධානිය තවදුරටත් ප්‍රසාරණය වෙමින් පැවතුණි.

ස්වර්ණමය යුගය නව නීතිමය, දාර්ශනික සහ ආගමික සංවර්ධනයන්ගේ ආරම්භය විය. ප්‍රධාන හදීස එකතුන් සම්පාදනය වුයේ ද, නුතන සුන්නි මද්හබ් සතර පිහිටවුයේ ද, මෙම කාල වකවානුවේදීය. 9 වැනි සියවසෙහි මුල් භාගයේ විසු නීතිවේදීයෙකු වන අල් - ෂාෆි විසින් ඉස්ලාමීය නීතියේ දියුණුවට සිදුවු සේවය අති මහත්ය. එකළ මුස්ලිම් විද්වතුන් අතර දැඩි මතභේදයකට තුඩු දුන් මාතෘකාවක් වන හදීස් වල විශ්වාසනීයත්වය තහවුරු කරගත හැකි ක්‍රමවේදයක් අල් - ෂාෆි විසින් හඳුන්වා දෙන ලදී. ඉබ්නු සිනා (අවිසින්නා) සහ අල් - ෆරාබි වැනි විද්වතුන් ඉස්ලාමීය දේව ධර්මය තුළ ග්‍රීක මුලධර්ම අන්තර්ගත කිරීම පිළිබඳ සොයා බැලුහ. මෙයට විරුද්ධ තර්කයන් ඉදිරිපත් කළ 11 වැනි සියවසෙහි විසු දේවධර්මධරයෙකු වන අබු හමීඩ් අල් ගසාලි, අවසානයේදී ජය ගත්තේය. 9 වන සියවස තුළදී සුෆි වාදය සහ ෂි'වාදය විශාල වෙනස්කම් රැසකට භාජනය විය. සුෆි වාදය එහි මුල්ම පැවිදි ප්‍රතිපත්ති වලින් ඈත් වී සම්පුර්ණයෙන්ම ගුඩ වාදය පදනම් කරගත් එක්ක බවට පත් විය. ෂි'වාදය, ඉමාම්වරුන්ගේ අනුප්‍රාප්තිය පිළිබඳ මතු වු ගැටළු හේතුවෙන් බෙදී ගියේය.

ඉස්ලාම් ආධිපත්‍යය පැතිර යාම මධ්‍යතනික පූජ්‍යයාතන වල සිටි කතෝලික කතෘන් අතර සතුරුකම් ඇති වීමට හේතුවක් විය. පිරිස් විශාල ගණනින් ඉස්ලාම් ධර්මය වැළඳගැනීම ඔවුන් දුටුවේ එදිරිවාදිකමක් හැටියටයි. මෙම විරුද්ධත්වය, ඉස්ලාම් ධර්මය ක්‍රිස්තු විරෝධී ආගමත් බවටත්, මුස්ලිම්වරු කාමයෙන් මත් වු නොමිනිසුන් ලෙසත්, නිරූපණය වන විවාදාත්මක නිමන්‍ධන රැසකට මුල් විය. මධ්‍යතන යුගයේ විසු අරාබි දාර්ශනිකයෙකු වන අල් ම:අරි වැනි අය ඉස්ලාමය කෙරෙහි විචාරාත්මක ප්‍රවේශයක් ඇති කරගත් අතර, යුදෙව් දාර්ශනිකයෙකු වන මයිමොනිදස් විසින් යුදෙව් දහමේ එන සදාචාරයත්, ඉස්ලාම් දහ‍මේ එන සදාචාරයත් අතර ඇති වෙනස පෙන්වා දෙනු ලැබීය.

කි‍්‍රස්තියානු සහ ඉන්‍දියාවේ කි‍්‍රස්තියානු රාජධානි (1258-1918)[සංස්කරණය]
සෙල්ජුක් තුර්කිවරු අබ්බාසිද් භූමිය යටත් කර ඉස්ලාම් ධර්මයද පිළිගෙන කලීෆා රාජධානියේ පාලකවරු බවට පත් විය. ඔවුන් මෑන්සිකර්ට් යුද්ධයේ දී ඇන්ටෝලියාව අල්ලාගෙන නැගෙනහිර රෝම අධිරාජ්‍යය ද පැරදුහ. 12 වන සියවසේ දෙවන භාගයේදී තුර්කි රාජධානිය බිඳවැටී අර්ධ - ස්වයංපාලිත තුර්කි රාජ වංශ ගණනාවක් බිහි විය. බෝල්කන්, ග්‍රීසිය හා බටහිර ඇනටෝලියාවේ සිදු වු විජයග්‍රහණ තුළින්, 13 හා 14 සියවස් තුළදී තුර්කි අධිරාජ්‍යය නැවතත් බලවත් විය. 1453 දී දෙවන මෙහෙමද් යටතේ තුර්කිවරු කොන්ස්තන්තිනෝපලය වටලා යටත් කරගන්නා ලදී.

13 වන සියවස මුල වාදය, අල්-ගස්සාලිගේ නායකත්වයෙන් සිදු වු යම් ප්‍රතිසංවිධාන හේතුවෙන් විපර්යාසයකට ලක් විය. ඔහු ආධ්‍යාත්මික කි‍්‍රස්තියානු ශාස්තෲවරු හා ශිෂ්‍ය පිරිස් සුෆි සංවිධානයේ ආකෘතිය අනුගතිව නිර්මාණය කරන ලදී. මෙම කාලවකවානුව තුළ සුෆිවරුන්ට සිදු වු තවත් වැදගත් සිදුවීමක් නම් පර්සියානු කාව්‍ය රචකයෙකු වන රුම් විසින් මස්නම් නැමැති ගුප්ත කාව්‍යමය ග්‍රන්ථයක් රචනා කිරීමයි.
ෂා ජහාන් රජු විසින් ඉදිකරන ලද ටාජ් මහල් සොහොන් ගැබ, අග්රා , ඉන්‍දියාව
19 වන සියවසේදී සලාෆි, දියෝබැන්ඩ් හා බරෙල්වි ව්‍යාපාරය ආරම්භ විය.

ඉතිහාසය (1918 - වර්තමානය)[සංස්කරණය]
පළමුවෙනි ලෝක යුද්ධයෙන් පසුවඅධිරාජ්‍යයේ ඉතිරි වු ප්‍රදේ කි‍්‍රස්තියානුශ යුරෝපීයයන්ගේන් ආරක්‍ෂිත ප්‍රදේශ වශයෙන් කොටස් ලෙස බෙදී ගියේය. ඉන්පසු බොහෝ කි‍්‍රස්තියානු සමාජයන් ස්වාධීන රාජ්‍යයන් ලෙස නැගී සිටියහ. ඒ වනවිට ඛනිජ තෙල් සහ කි‍්‍රස්තියානු ඊශ්‍රායලය සමඟ පවතින සම්බන්‍ධතා වැනි ගැටළු ප්‍රමුඛත්වයක් ගත්හ.

කි‍්‍රස්තියානුපණ ගැන්වීමේ ව්‍යාපාර බොහෝමයක් 20 වෙනි සියවසෙහි දැකගත හැක. ඊජිප්තුවේ කි‍්‍රස්තියානු සහෝදරත්වය" සහ පාකිස්ථානයේ "ජමාත් - ඉ - " වැනි කි‍්‍රස්තියානුකණ්ඩායම්, අගාරික දේශපාලනය සංකල්පවේදයන්ට සම්පුර්ණයෙන්ම න්‍යායාත්මක වූ විකල්ප හඳුන්වා දෙයි. මොවුන් සමහර අවස්ථා වලදී ඉස්ලාම්වාදීන් ලෙස හඳුන්වයි. ඔවුන් බටහිර කි‍්‍රස්තියානු සංස්කෘතික සාරධර්ම තර්ජනයක් හැටියට සලකන බැවින් සියලුම පොදු සහ පෞද්ගලික වැදගත්කමක් ඇති ගැටළු සඳහා පිළියමක් ලෙස ඉස්ලාම් ධර්මයේ එන ඉගැන්වීම් ප්‍රචාරණය කරයි. ඉරානය සහ වැනි රටවල් වල කි‍්‍රස්තියානු ය ප්‍රාන්තවල තිබුණු අගාරික පාලන ක්‍රම වෙනුවට විප්ලවකාරී ව්‍යාපාර යොදා ගෙන ඇත. ඒ අතර ඔසාමා බිල් ලාඩන්ගේ අල්-කයිඩා වැනි සංවිධාන තමන්ගේ ඉලක්ක කරා යාම සඳහා ත්‍රස්තවාදය යොදාගනිමින් පවතී. මෙයට ප්‍රතිවිරෝධී "නිදහස් ම්" ව්‍යාපාරය අගාරික පාලන ක්‍රමවලින් යුත් නුතන සම්ප්‍රදායන්ගේ සහ මානව අයිතීන් ආගමික් සම්ප්‍රදායන් සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමේ උත්සහායක් යෙදේ. එහි ආධාරකරුවන් පෙන්වා දෙන ආකාරයට ඉස්ලාමයේ පූජනීය ලේඛණ කියවා විග්‍රහ කරගත හැකි ක්‍රම කීපයක් පවතින අතර කි‍්‍රස්තියානුආගමික කරුණු සම්බන්‍ධව ස්වාධීන චින්තනයක් ඇතිකර ගත යුතුය.

ඉස්ලාම් ධර්මය විවේචනය දරා නොගන්නා බවත් ආගම හැර යන්නට ඉස්ලාමීය නීති පරුෂ ලෙස සලකන බවටත් නුතන විචාරකයින් චෝදනා කරයි. ඉබ්නු වර්රාක් වැනි විචාරකයින් අල්-කුරානයේ සදාචාරත්මක බව විමසන අතර එය කාන්තාවන්ට නරක ලෙස සැලකීම හා මුස්ලිම් දේවධර්මධරයන් විසින් කරන යුදෙව් විරෝධී ප්‍රකාශ සාධාරණීකරණය කරන බවට විශ්වාස කරයි. මෙම චෝදනා බොහෝමයක් මුස්ලිම් ලේඛකයන් විසින් ප්‍රතික්‍ෂේප කරන ලදී. තවත් සමහරු ඉස්ලාමීය මුලධර්මවාදයේ පැතිරීම ගැන අනතුරු අඟවයි. බටහිර රටවල් තුළ ධර්මය ගැන පවතින ඝෘණ ආකල්ප හේතුවෙන් ඉස්ලාම් - භීතිකාව ඇති වී ඇති බව කාර්ල් අර්නස්ට් ගේ මතයයි.

සියල්ල දෛවයන් සිදුවේ යන විශ්වාසය[සංස්කරණය]
කි‍්‍රස්තියානු විශ්වාසයන්ට අනුව දෛවය නැතහොත් දිව්‍යමය කලින් නියම කිරීම (al - gada wal gadar) දෙවියන්ට සර්ව ඥානයම ඇති අතර සිදුවන සියලු දේ පාලනය කිරිමද සිදුවේ. මෙය 'ක්‍වර් ආනික්' පද්‍යයෙහි මෙසේ විස්තර කරයි. " අපට අල්ලාහ් නියම කරන දෙය හැර අන් කිසිවක් සිදු නොවේ. අපගේ ආරක්‍ෂකයා ඔහුය" මුස්ලිම් ජාතිකයන්ට ලෝකයේ සිදුවන සියළු හොඳ හෝ නරක දේවල් යනු දෛවයට අනුව සිදුවන දේවල් වේ. දෙවියන්ගේ අවසරයක් නොමැති කිසිම දෙයක් මොලොව සිදු නොවේ.

ඉස්ලාමීය න්‍යායන්ට අනුව දිව්‍යමය කලින් නියම කිරිම (දෛවය) යන්න මඟින් නරකේදී දෙවියන්ගේ බලපෑමක් නැත යන්න අදහස් නොකෙරේ. මක්නිසාද යත්, සියලුම සිදුවන නරක දේ මඟින් මිනිසාට නොපෙනෙනා අනාගතයකදී සුබදායක කටයුත්තකට, හොඳ ප්‍රතිඵලයකට මගපෑදීමක් සිදුකරන බැවිනි. මුස්ලිම් න්‍යායාචාර්යවරුන්ට අනුව කරුණු පෙර සැළැසුම් කර තිබුනද හොඳ නරක දෙක තෝරා ගැනීමේ නිදහසක් මිනිසා සතුව ති‍බේ. එමනිසා මිනිසා කරන කාර්යන්ගේ වගකීම මිනිසා සතු වේ.

ඉස්ලාමීය සංස්කෘතියට අනුව දෙවියන් විසින් නියම කරන ලද සියලු දෙය Lawh al - mahif හි ලියවී තිබෙන ආකාරයට එය සුරැකුම් පෙත්ත යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබේ.

දෛවය පිළිබඳ ෂියාවරුන්ගේ පිළිගැනීම හඳුන්වන්නේ දිව්‍යමය සාධාරණය (Adala) ලෙසය. මෙම මතවාදය නියම වශයෙන් දියුණු කර ඇත්තේ Muitzila මඟිනි. මෙයින් දැක්‍වෙන්නේ මිනිසාගේ ක්‍රියාවන් සම්බන්‍ධයෙන් ඔහු සතු වගකීමයි.

කි‍්‍රස්තියානු පුනර්ජීවනය හා විනිශ්චය

පුනර්ජීවනයේ දිනය (විනිශ්චය දෙන දිනය, අවසන් හෝරාව) පිළිබඳ විශ්වාසය මුස්ලිම්වරුන්ට ඉතා වැදගත් දිනයක් වේ. ඔවුන්ගේ විශ්වාසයේ හැටියට oiyamah ගේ වෙලාව ද දෙවියන් විසින් මිනිසාට නොහැඟෙන ආකාරයෙන් කලින් නියම කල දෙයකි.

ආගම පිළිබඳ විවේචන[සංස්කරණය]
ය ධර්මයේ ආරම්භක යුගවල සිට දහම විවේචනය කළ පුද්ගලයන් පිළිබඳ වාර්තා වේ. මුල්ම ලිඛිත විවේචන කිතුනුවන් විසින් ක්‍රි.ව 1200 ට පෙර ඉදිරිපත් කර ඇත. ඔවුන්ට අනුව ඉස්ලාම් දහම යනු රැඩිකල්වාදි ක්‍රිස්තියානි ධර්මයක් වේ. පසුව කය තුළින් ද, යුදෙව් ලේඛකයන්ගෙන් ද, කිතුනුවන්ගෙන් ද විවේචන එල්ල වී ඇත. වර්තමානයේ එම විවේචන විවිධ මාතෘකා පදනම් කරගෙන ඉස්ලාමිය හා ඉස්ලාමිය නොවන අයගෙන් එල්ල වී ඇත.

මෙලෙස එල්ල වු විවේචන පහත මතයන් මත පදනම් ව ඇත. විවේචනයට ඉස්ලාම් දහම දක්‍වන විරෝධය, ඉස්ලාම් දහමින් දැක්‍වෙන නව මත හා ආගම හැර යන අයට ඉස්ලාම් දහම දෙන දඬුවම් මෙම විවේචනයට හේතු වී ඇත. තවත් විවේචන මුහම්මද්ගේ අමරණීයත්වය පිළිබඳව හා ඔහුගේ පුද්ගලික හා සමාජීය ජිවිතය මත පදනම්ව එල්ල වී ඇත. කුරානයේ සදාකාලිකත්වය හා සත්‍යභාවය පිළිබඳව මෙම විවේචන එල්ල වී ඇත. අනෙකුත් විවේචන පදනම් වනුයේ මානව අයිතීන් පිළිබඳව වේ. එනම් නුතන ඉස්ලාමික ජාතින් අතර පවතින මානව අයිතීන් හා කාන්තාවන්ට දක්‍වන සැළකිල්ල මේ අතර ප්‍රධාන වේ. මෑතකදි විවේචනයට ලක් වී ඇති කාරණය නම් ඉස්ලාම් දහමෙහි බලපෑම නිසා බටහිර රටවල සිදුවන මුස්ලිම් සංක්‍රමනිකයන්ගේ එක්රැස් වීමයි.

ම් නිකායන්[සංස්කරණය]
ඉස්ලාමි ආගම නිකාය රැසකින් සමන්විත වේ.මෙම නිකාය අතර පැහැදිලි න්‍යායාත්මක වෙනස්කම් දක්නට ලැබේ. සුන්නි සහ ෂියා යනුද එවැනි නිකාය දෙකකි. ලෝක මුස්ලිම් ජනගහණයෙන් 85% සුන්නිවරුන් වන අතර ෂියා වරුන් සිටිනුයේ 15% කි. අනෙකුත් නිකායවල් එතරම් ව්‍යාප්තව නැත.

මෙලෙස එල්ල වු විවේචන පහත මතයන් මත පදනම් ව ඇත. විවේචනයට ඉස්ලාම් දහම දක්‍වන විරෝධය, ඉස්ලාම් දහමින් දැක්‍වෙන නව මත හා ආගම හැර යන අයට ඉස්ලාම් දහම දෙන දඬුවම් මෙම විවේචනයට හේතු වී ඇත. තවත් විවේචන මුහම්මද්ගේ අමරණීයත්වය පිළිබඳව හා ඔහුගේ පුද්ගලික හා සමාජීය ජිවිතය මත පදනම්ව එල්ල වී ඇත. කුරානයේ සදාකාලිකත්වය හා සත්‍යභාවය පිළිබඳව මෙම විවේචන එල්ල වී ඇත. අනෙකුත් විවේචන පදනම් වනුයේ මානව අයිතීන් පිළිබඳව වේ. එනම් නුතන ඉස්ලාමික ජාතින් අතර පවතින මානව අයිතීන් හා කාන්තා

සුන්නි මුස්ලිම් නිකාය[සංස්කරණය]
සුන්නි මුස්ලිම්වරු යනු ඉස්ලාම් හි පවතින විශාලතම කාණ්ඩය වේ. අරාබි භාෂාවට අනුව 'සුන්නි' යනු ප්‍රතිපත්තිය හෝ මාවත වේ. සුන්නි දර්ශනයේ පදනම වනුයේ 'සුන්නාහ්' වේ. මෙය කුරානයේ සඳහන්ය. සුන්නි වරුන්ට අනුව පළමු කාලිවරු හතර දෙනා මුහම්මද්ගෙන් පැවත එන්නන් වේ. දෙවියන් විසින් නායකත්වය නොපිරු නිසා ඔවුන් තෝරාපත් කර ගැනීමට සිදුවිය. සුන්නිවරු නිති සම්ප්‍රදායන් හතර ක් විශ්වාස කරති. හනෆි, මලිති, ෂෆායි, හා හනබලි යනු ඒ හතර වේ. ඒ හතර ම අන් අයගේ වලංගු බව පිළිගන්නා අතර මුස්ලිම්වරයෙකුට තම සිතැඟි අනුව එක සම්ප්‍රදායක් තෝරාගත හැකිය. නමුත් ඇතැම් කණ්ඩායම් නව්‍යතා හඳුන්වා දෙමින් මෙයින් බැහැරව ඇත. එසේම සුන්නිවාදය තුළ විවධ දාර්ශනික සම්ප්‍රදායන් ඇත. උදාහරණයක් ලෙස නුතන සලාෆි ව්‍යාපාරයට අනුව එය ඉස්ලාම් වල මූලික පටන් ගැනීමකින් ව්‍යුත්පන්න වූ ඉගැන්වීම් වලින් යුක්තය.

ෂියා මුස්ලිම් නිකාය[සංස්කරණය]
මුස්ලිම්වරුන්ගේ දෙවැනි විශාලතම අනු කොටස ෂියා අනුගාමික‍යන්ගෙන් යුක්ත වන අතර, ඔවුන් අලි ඉබ්නු අබි තාලිබ් පරම්පරාවෙන් පැවතගෙන එන ඉමාම්වරුන්ගේ දේශපානික හා ආගමික නායකත්වය අනුගමනය කරයි. අලි ක්‍රබ්නු අවිතාලින් , මුහම්මද් නබි (සල්) තුමාගේ ඥාති සොහොයුරා මෙන්ම බෑණනුවන්‍ද වන බැවින් ඔහු මුහම්මද් නබි (සල්) තුමාගේ නීත්‍යානුකූල අනුප්‍රාප්තිකයා වන බව ෂියා අනුගාමිකයන්ගේ විශ්වාසයයි. ෂියා අනුගාමිකයින් අලි ඉබ්නු අකුමාගේ ප්‍රථම ඉමාම්වරයා (නායකයා) ලෙස පිළිගන්නා අතර ඔවුන් ඊට පෙර පාලනයේ යෙදුනු මුස්ලිම් කලීෆාවයරුන්ගේ නීත්‍යානුකූල බලය ප්‍රතික්‍ෂේප කරයි.

ඔවුන්ගේ විශ්වාසයට අනුව ඉමාම් පදවිය දෙවියන් වහන්සේ විසින් ලබා දෙන අතර ඉමාම්වරයා විසින් මුස්ලිම්වරුන්ගේ ඒකාන්ත අධ්‍යාත්මික බලය දරනු ලබයි. තවද ධර්මය හා දිව්‍යමය හෙළිදරව් කිරීම් සම්බන්‍ධයෙන් තීරණය ගැනීමේ බලය ඇත්තේ ද ඉමාම්වරයාටමය. ෂියා අනුගාමිකයින් හා සුන්නි අනුගාමිකයින් අතර පවතින සිරිත් විරිත් වල හරයන්ගේ විශාල වෙනස්කම් නැතිවුවද, යම් සුවිශේෂි සිදුවීම් වල නිසි වලංගුභාවය හා වැදගත්කම ගැන මෙම දෙපාර්ශවය එකඟත්වයක් පළ නොකරයි.

ෂියාවරු 'ඡයෆාරි නීතිම්මාංසය' නැමති නීති සම්ප්‍රදායන් අනුගමනය කරති. ෂියා මුස්ලිම්වරු අතර අනු කොටස් කිහිපයකි. විශාලතම ෂියා අනු කොටස වන්නේ Twelvers (ඉත්නා අෂාරියාහ්)ය. අනෙක් අනු කොටස් නම් ඉස්මයිලි සහ සැයිදියාහ් (Zaidi) වේ.

ඉස්ලාම් - වෙනත් ආගම්[සංස්කරණය]
ජෙරුසලම්හි ගල මත වු පුජනීය ස්ථානයේ ගෝලාකාර කොත. ජෙරුසලම යනු ඉස්ලාම් හා යුදෙව් ආගමේ පූජනීය ස්ථානයක් මෙන්ම මත බේදයට තුඩු දුන් ස්ථානයකි.
මේ අල් අක්සා දේවස්ථානය නමින් හැඳින්වෙන රැස්වීම් ගොඩනැගිල්ලයි. මුහම්මද්තුමා දිව්‍ය ලෝකයට සැපත් වුයේ මෙම ප්‍රදේශයේ දි බව මුස්ලිම්වරු විශ්වාස කරති.

ඉස්ලාමීය මතවාදයට අනුව මිනිස් ශිෂ්ටාචාරය ආරම්භයේදී පැවති ආගම් ආදම්ගෙන් පහළ වු ඒවායි. ඔවුන් දක්‍වන පරිදි අනුව යම් කලෙක සිදුවු ආගමික භේදයක් වැළැක්‍වීමට දෙවියන් විසින් විවිධ ශාස්තෘවරු මෙහි එවා මිනිසුන්ට දේශනා පැවත්වන ලද බව සැලකේ. මෙම සිද්ධිය හේතුකොට ගෙන එබ්රහම්, මෝසෙස්, ගීබා ශාස්තෘවරු හා යේසුස් නැමැති ඉස්ලාම් ධර්මයේ ශාස්තෘවරුහු පහළ වුහ. නමුදු ඔවුන්ගේ "ටෝරාව" සහ පරම "සත්‍ය" වැනි දේශනා කිස්තියානුවන් හා යුදෙව්වන් නිසා විකෘති විණි.

ඓතිහාසික වශයෙන් බලන කළ ඩිම්මිස්වරුනට මේ තත්ත්වය ඉතා හොඳින් ප්‍රයෝජනයට ගෙන ඔවුන්ගේ ආගමික නායකයින් යටතේ ස්වයං පාලනයක් ගෙනයාමට හැකියාව ලැබිණි. නමුත් ඔවුන්ගේ පහත්(හීන) තත්වය නිසා විවිධ සමාජ සහ ආගමික නීතිවලට යටත් විමට ඔවුනට සිදු විය. ශාස්තෘවාදය සහ විටෙක බහුදේව වාදය (හින්‍දු පරිදි) වැනි දේ අනුගමනය කළවුන්ට මෙම තත්වයට මුහුණ පෑමට සිදුවු අතර ඒකදේවවාදීන්ට හෝ න්‍යාෂ්ටික දෘෂ්ටිකයින්ට මෙය ආදාළ නොවීය. මුස්ලිම්වරු වාසය නොකරන ප්‍රදේශවල (සර්-අල්-හබ්) වෙසෙන්නවුන් "හාබාස්" ලෙස හැඳින්විණි. මුස්ලිම් පෙදෙසක් සමඟ එවැනි පෙදෙසක් එක්‍වු විට "අල්-අල්- අහිඩ්" ලෙස ව්‍යවහාර විය. මුස්ලිම් ජනවාසවලට තාවකාලික ආරක්‍ෂාවක් ලබා දෙමින් ජීවත්වන්නන් "අල් -අල් - අමාන්" ලෙස හැඳින්වේ. මොවුන්ගේ නීතිමය තත්ත්වය "ඩිම්මි" වරුන් හා සමාන වන නමුත් "ජිස්සාව" ට මුදල් ගෙවීම අනිවාර්ය වේ. මුස්ලිම් ජනාවාස වලට පිටතින් වාසය කරන යුද්ධ මුක්ත කාමී ජන කොටස් (අල්-අල් හුඩානා) මුස්ලිම්වරුන්ට පහරදීමෙන් වැළකිමට එකඟ වෙති. ආගම හැරදැමිම ජීවිතය නැති කිරිම දක්‍වා දඬුවම් පැනවිය හැකි වරදකි.

අලෙව්, යසිඩ්, ඩෘස්, අහ්මඩේයියා, බාබි, බර්ගාට්ට්රා සහ හා - ම්මි වැනි ආගමික ව්‍යාපාර ඉස්ලාම් දහමින් පැන නැගී ඇත. ඉන් සමහර ඒවා ආගමික විශ්වාස මත පදනම් වී ඇත. ඇතැමෙක් තමන් වෙන් කොට සලකන අතර, තවත් අය මතභේදාත්මක නිකාය බෙදීම් ඇති කර ගනී. "සික් " දර්ශනය එවැන්නකට උදාහරණයකි. එය 50 වැනි ශතවර්ශයේ අග භාගයේදී ගුරු නානක් විසින් හඳුන්වා දෙන ලදී. ඒ අනුව සික් දහම හින්‍දු සහ මුස්ලිම් යන ධර්මයන්ගේ මිශ්‍රණයක් ලෙස සැලකිය හැකිය.

ඉස්ලාම් වර්ගීකරණය[සංස්කරණය]

සුෆි වාදය[සංස්කරණය]
නියමාකාරයෙන් වර්ගීකරණයක් ලෙස නොසැලකුණ ද, සුෆි වාදය ඉස්ලාමයේ ගුප්තාර්ථවත්, පැවදි බව පිළිගන්නා ස්වරූපයක් වෙයි . සුෆි වරු භාවාත්මක ඉන්‍ද්‍රියන් භාවිත කරමින් මනා ශික්‍ෂණයෙන් හා ඥානයෙන් යුතුව, දෙවියන් වහන්සේගේ සෘජු අත්දැකීම, ධර්මයේ අධ්‍යාත්මික පැතිකඩවලට අවධානය යොමු කරමින්, ලබා ගනිති. සමහර මුස්ලිම්වරු සුෆි වාදය අසාධාරණ ආගමික සංකල්පයක් හැටියට චෝදනා කරති. තවත් සමහරු සුෆි වාදය හා ඉස්ලාමීය නීතිය එකිනෙකට අනුපුරක වන බවට විශ්වාස කරති. තරිකාවරු වැනි සුෆි ගෝත්‍ර, සුන්නි හෝ ෂියා ලෙස වර්ග කළ හැක.

වෙනත්[සංස්කරණය]
කජිරිවරු ආදි ඉස්ලාමයේ පටන් පැවැත ගෙන එන පිරිසකි. වර්තමානයේ පවතින එකම කජිරිවරුන්ගේ අනු ශාඛාව වන්නේ 'ඉබාදියියාහ්' වාදයයි. බොහෝ වෙනත් කජිරි අනුකොටස් මෙන් නොව 'ඉබාදියියාහ් වාදය' පාපතර මුස්ලිම්වරුන් මිත්‍යාදෘෂ්ඨිකයන් ලෙස නොසලකයි. ඉම්වරයා ඉබාදි නෛතික සාහිත්‍යයේ ඉතා වැදගත් පුද්ගලයෙක්ය. ඔහු තෝරාපත් කර ගත යුත්තේ ඔහුගේ දැනුම හා සිල්වත් බව මතය. ඔහු අසාධාරණව හැසිරුනහොත් ඔහුව බලයෙන් පහ කළ යුතු බව පැවසේ. ඉබාදි මුස්ලිම්වරු බහුතරයක් ඕමානයේ ජීවත් වේ.

ඉස්ලාම්හි යුතුකම් සහ පිළිවෙත්[සංස්කරණය]
ශරිආට යනු සාම්ප්‍රදායික ඉස්ලාමීය පණ්ඩිතයින් විසින් සකසන ලද ඉස්ලාමීය නීතියකි. එය දේව කැමැත්ත පිළිබඳ කියමනක් ලෙසද සැලකේ. "ඒ අනුව කටයුතු කිරීම මුස්ලිම්වරු හට තම ආගමික විශ්වාසය තහවුරු කිරීම සඳහා ස්ථාපිත කරන ලද ක්‍රමයකි".

පුද්ගලයෙකුගේ ඉස්ලාමීය නීතිය ජීවිතයේ පැතිකඩකටම අදාලව සැකසී තිබේ. දේශපාලන හා විදේශ සම්බන්‍ධතා වැනි ක්‍ෂේත්‍ර ගණනාවකටද එම නීති අදාල වේ. කුරානයයේ හුදු විස්තර කර ඇත්තේ කිසියම් අපරාධ පහකට දඩුවම් දීමටයි. නීති විරෝධී සමාගම් පවත්වාගෙන යෑම, නීති විරෝධී සමාගම් පවත්වාගෙන යෑම පිළිබඳව බොරු චෝදනා එල්ල කිරීම, මත්පැන් භාවිතය, සොරකම හා මං පැහැරීම, කුරානය හා සුහානයේ උරුමය පිළිබඳව නීති, විවාහය පිළිබඳව නීති, මිනීමැරුම් හා තුවාල කිරීම් සඳහා වන්‍දි ගෙවිම මෙන්ම අපවාද පිළිබඳ නීති හා යාච්ඥා පිළිබඳවද එහි සඳහන් වේ. කෙසේ නමුත් මෙම නියෝග හා තහංචි ඒවායේ ප්‍රායෝගික අදාලත්වය මත වෙනස් වීමටත් පුළුල් වීමටත් ඉඩ තිබේ. ඉස්ලාම් ශාස්ත්‍රඥයන් විසින් උලේමා නමින් ඉහත කී නීති පද්ධති වලට අදාල විස්තර සහිත පදනම් ගැන නීති හා විවරණයක් ආරෝපණය කර ගනු ලැබ ඇත.

ෆික්න් හෝ "නීති විද්‍යාව" මගින් ආගමික ප්‍රායෝගික නීති පිළිබඳ වූ දැනුම ගැන විග්‍රහ කරයි. ඉස්ලාමික නීතිවේදීන් නීතිය හැඳින්විමට යොදා ගත් ක්‍රමය උසුල් අල් - වික්න්(නීතිමය කරුණු හෝ නීති විද්‍යාව පිළිබඳ මුලධර්ම") නම් වේ. ඉස්ලාම් නීතියේ න්‍යායන්ට අනුව එම නීති වලට බලපාන මුලික ධාතු සතරක් ඇත. ඒවා පිළිවෙලින් කුරානය, නුනාහ්හය (මුහම්මද් පිළිබඳව වූ ක්‍රියා හා කියමන්), මුස්ලිම් ජුරිය පිළිබඳ පොදු එකඟතාවය (ඉජ්මා) හා සාදෘශ්‍ය හේතු (නියාස්) වේ. මුල් ඉස්ලාමීය ජුරීන් හට මුලධර්මවලට වඩා නීතිවල ප්‍රායෝගික බැඳීම වැදගත් විය. 9 වන ශතවර්ෂයේ දි ඇග් ශාෆි නැමැති නීතිඥයා විසින් ඉස්ලාමීය නීතිය පිළිබඳ මුලධර්ම වලට පදනමක් ලබාදුනි එම නීති විද්‍යාව පිළිබඳව මුලධර්ම ඔහුගේ " අල් - රිසාලාහ්" නැමැති පොතේ සඳහන් වේ. (මුලික ධාතු සතර පිළිබඳ වද එහි අන්තර්ගත වේ.)

ජිහාද්[සංස්කරණය]
ප්‍රධාන ලිපිය: ජිහාද්

ජිහාද් යන වැකියේ ඍජු අර්ථය "අරගලය /උත්සාහ කිරීම /වීරිය වැඩිම " ආදී යනුවෙන් පැවසිය හැක . එසේම ඉස්ලාමය තුළ ජිහාද් වර්ග කොට තිබේ ඉන් තමා තුළ ඇති වන පාපකාරී සිතුවිලි තන්හා කාරී සිතුවිලි සමග කරන්නා වූ ජිහාදය ඉහලම ජිහාදය යනුවෙන් නබි (සල් ) තුමන් පෙන්වා දී තිබේ .

ජිහාද් යනු කුමක්ද?

අසීරු අවස්ථාවක සිනාසීම ජිහාඩයයි.දුෂ්කර අවස්ථාවක ඉවසීමෙන් සිටීම ජිහාඩයයි.නිවැරදි දෙයක් වෙනුවෙන් වෙහෙස වීම ජිහාඩයයි. මහළු දෙමාපියන් ආදරයෙන් රැකබලා ගැනීම ජිහාඩයයි. සමාව දීම ජිහාඩයයි. ජිහාඩය යනු ඉහත සඳහන් කල පරිදි අල් කුරානයේ සඳහන් වන දේ මිස මාධ්‍යයෙන් පෙන්වන භායනක දෙයක් නොවේ..."

ඉස්ලාමිය නීතිය අනුව ජිහාද් සාමාන්‍යයෙන් ගැනෙනුයේ ඉස්ලාමික රාජ්‍යය බේරා ගැනීම හෝ පුළුල් කිරීමේදී මුස්ලිම් නොවන සටන්කරුවන් වෙත දක්‍වන යුදමය ආයාසයයි. ජිහාද් යනු ඉස්ලාම් දහම තුළ සිදු කළ හැකි එකම යුද්ධයයි. මෙය විප්ලවකරුවන්, ප්‍රචණ්ඩ කණ්ඩායම් හෝ ඉස්ලාමීය නොවන අනෙකුත් නායකයන්ට හෝ ඉස්ලාමීය අධිකාරීන්ට යටත් නොවන රාජ්‍ය වලට විරුද්ධව දියත් කළ හැකිය. වර්තමාන මුස්ලිම්වරුන්ට අනුව ජිහාද් යනු ආරක්‍ෂාව සඳහා ගනු ලබන ක්‍රියාමාර්ගයක් වේ.

ජිහාද් සහ ත්‍රස්තවාදය යන මාතෘකාව සාධාරණ ලෙස සහ යුක්ති සහගත ලෙස අධ්‍යයනය කිරීමට නම් ජිහාද් යන පදය එහි සියලූම දෘෂ්ටිකෝණයෙන් විමසා බැලිය යුතුය. එමෙන්ම ත්‍රස්තවාදය යන පදය ද සියලූම දෘෂ්ටිකෝණයෙන් විමසා ජිහාද් යන පදය සමග සසඳා බැලිය යුතුය. එවිටය, ජිහාද් සහ ත්‍රස්තවාදය දෙක යහමින් අවබෝධ කර ගත හැකි වන්නේ. ජිහාද් යනු පුළුල් ගැඹුරු අදහස් කීපයක් දෙන පදයකි. ඒ අදහස්වල එකිනෙකට අන්‍යෝන්‍ය සබැඳියාවක් තිඛෙන නමුත් පරස්පරතා දක්නට නොලැබේ. මුස්ලිම්වරයෙක් ස්වකීය ඉච්ඡාවන් ආශාවන් දමනය කරමින් යටපත් කරමින් ඉස්ලාමීය රාමුව තුළ දිවි පැවැත්ම පවත්වා ගෙන යෑම සඳහා දරන වෑයම, උත්සාහය සටන ජිහාද් යන්නෙහි මූලික අර්ථයයි. ජිහාද් යන්නෙහි දෙවැනි අර්ථය කුමක්ද යත්, විස්තීර්ණ, විසිරුණු තම ජන සමාජයේ ගෞරවය හා සාර ධර්ම සුරැකීම ඇපකැප වී වෙහෙසීම වේ. මෙහි අවසානය නම්, මුස්ලිම්වරුන්ගේ භූමිය සුරැකීම සඳහා හෝ තාඩන පීඩනවලට පාත්‍ර වූ ජනයින්ට පිහිට වීමේ අරමුණින් ඉස්ලාමීය සීමාව තුළ සිට සටන් කිරීම, අප්‍රහතික උත්සාහයේ නියැලීම යනාදී අදහස් මෙහි ගැබ් වී ඇත.

ආගම හා තත්වය[සංස්කරණය]
මුස්ලිම් නීතියට අනුව රාජ්‍යය පාලනය සම්බන්‍ධ කරුණු හා පල්ලියට සම්බන්‍ධ කරුණු වෙනස් කොට නොසලකයි. උලේඛා උත්සවය වැනි ජුරි සභිකයන් හා දේවධර්මාචාර්යවරයා පිළිබඳ ප්‍රායෝගිකව, ඉස්ලාම් නීතිය, නිතර මඟහැරයාම, ශරියා අධිකරණයේ "ර්‍ශ්‍රවන්ස් අධිකරණය" ලෙස හඳුන්වන පද්ධතියේ සමාන්තරව ඔවුන් ආත්ම පාලනයක් ගෙන ගියේය. බටහිර ලෞකික කල්පිත පිළිබඳව දැන ගැන්මෙන් පසු,මුස්ලිම් ලෝකයා ඊට වෙනස් ලෙස ප්‍රතිචාර දක්‍වන්නට පටන් ගත්හ. මුස්ථාස කෙමාල් අමාරුක්ගේ ප්‍රතිසංස්කරණ වලින් පසුව තුර්කිය ආරක්‍ෂිත රාජ්‍යයක් වශයෙන් පරිපාලනය විණි. ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධව කටයුතු කළ අයටොල්ලා රුහුල්ලා ක්හෝමිනි විසින් ඉරාක විප්ලවය තුළින් ඉතාමත් ආරක්‍ෂිත ආධිපත්‍යයක් ඉරාකයේ සිථාපිත කරන ලදී.

ජනගහනය[සංස්කරණය]

World Muslim population by percentage (Pew Research Center, 2009).

ජාත්‍යන්තර සාමය සදහා වූ පරිත්‍යාගශීලී කානගි සංවිධානය ට අනුව 2008 වන විට ලෝකයේ මුස්ලිම් ගහණය බිලියන 1.65 කි. එවකට ලෝක ජනගහනය බිලියන 6.69 ක් විය. ඒ අනුව 2008 වන විට පමණක් ලෝකයේ ජනගහනයෙන් සියයට 24.31 ක් ඔවුහු අල්ලාගෙන සිටියහ. ඇමෙරිකාවේ 'පිච් පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානය' ට අනුව 2009 දී ලෝක ජනගහනය බිලියන 6.8ක් වූ අතර, එයින් 1.57ම මුස්ලිම් ය. 2010 සමීක්‍ෂණවලට අනුව මුස්ලිම් ජනගහන වර්ධන වේගය සෑම වසරකම සියයට 1.5කින් වැඩිවන අතර, මුස්ලිම් නොව ප්‍රජාවගේ වාර්ෂික වර්ධනය සියයට 0.7 ක් පමණි. ක්‍රිස්තියානි ලෝකය අද බියට පත්ව සිටින්නේ මුස්ලිම් ජනගහන වර්ධනය තමාට වඩා තුන්ගුණයක් වන නිසා ය. 1900 දී ලෝක ජනගහනයෙන් සියයට 12ක් වූ මුස්ලිම් ගහණය 2000 වන විට සියයට 25කට ආසන්න වී තිබුණි. The Force of Reason කෘතියේ දී ඔරියානා ෆැලැසි, අධික ලෙස අන්‍යාගමිකයින් ඉස්ලාමය කරා ආකර්ෂණය වීම ඉස්ලාම්ෆොනියා ලෙස හදුන්වයි . ඇය කියා සිටින්නේ 2011 දී පාකිස්තානයේ ලාහෝර් හි දී පැවැත්වූ ඉස්ලාමීය සමුළුවේදී ස්ථිර වූ යෝජනාවක් අනුව, ක්‍රිස්තියානුවන් විශාල ප්‍රමාණයක් මුස්ලිම් වීම වැළක්‍විය නොහැකි බවයි . යුරෝපයේ සෑම මුස්ලිම් පල්ලියක ම සිකුරාදා යාඥාව සිදුකරන 'ඉමාම්' වරයාගේ අනුශාසනාව වන්නේ වැඩිවශයෙන් පින් රැස් කරන ලෙසත්,මරණින් මතු ජීවිතය සැපවත් කරන ලෙසත් ලෙස දැනුවත් කිරීම ය.

ආහාර පාන සහ සමාජ[සංස්කරණය]
මෙම පිළිවෙත් බහුතරයක් 'අඩාබ්' ගණනයට වැටේ. ඊට 'අස්සලාම් අලෙයිකුම්' කියා ආචාරය කිරීම (ඔබට යහපතක්ම වේවා), 'බිස්මිල්ලාහ්' (දෙවියන්ගේ නාමයෙන්) ලෙස ආහාරයට පෙර ප්‍රකාශ කිරීම, ආහාර ගැනීමට දකුණු අත පමණක් භාවිතා කිරීම අයත් වේ. ඉස්ලාමික සනිපාරක්‍ෂක පිළිවෙත් ප්‍රධාන වශයෙන් පුද්ගල පිරිසුදු භාවයට බලපාන ඒවා වේ. ඉස්ලාම් අවමගුල් චාරිත්‍ර අතරට 'සලාත් අල් ජන සාහ්' යනුවෙන් පවසමින් හොදින් ඔතන ලද දේහය භුමිදානය කිරීම අයත්වේ. මුස්ලිම්වරු යුදෙව්වන් මෙන් ඌරු මස්, ලේ, පිකුදු සහ මත්ද්‍රව්‍ය ආහාරයට නොගනිති. සියලුම මාංශ ශාක භක්‍ෂකයෙකුගෙන් පැමිණිය යුතු අතර ඒවා දෙවියන් වෙනුවෙන් මරණ ලද සතුන් විය යුතුය. මුස්ලිම්වරුන්ගේ ආහාරයට ගැනීමට සුදුසු ආහාර 'හලාල්' ලෙස හැදින්වේ.හලාල් යන්නෙහි වචනාර්ථය අනුමත කළ අල්ලාහ් විසින් අනුමත කළ යන්නයි. ආහාර පිළිබඳව මෙම මතය කුරාණයෙහි අල් බකරාවේ - එළදෙන /2 පරිචය/ 173 කොටසෙහි අහාර පිලිබඳ නියමය දක්‍වන්නේ මෙසේය. ඉබේ මැරුණු, ලේ, උරු මස් හා අල්ලාගේ නම නොකියා මරනලද සතුන්ගේ මස් අනුමත නොමැත. එහෙත් වැරදි මනසකින් තොරව කවරකුගේ හෝ බලපෑමක් මත ඒවාම කවද අල්ලාහ් ඔහුට සමාව් දෙන බව එහි දැක්‍වේ. තවද අල්-මායිදා නම් පරිචයේ 3 කාණ්ඩයේ දි ද නොකෑයුතු දෑ පිලිබඳ විස්තරයක් දක්‍වා එතැනදීද නැවතත් කන්නටම දෙයක් නොමැති විට හෝ බල කිරීමකදී තහනම් කළ ජාති කෑම වරදක් නොවන බව දක්‍වයි./ පාරිශුද්ධ වූ අල්-කුර්ආන් , අර්ථය සිංහල භාෂාවෙන්-- කර්තෘ අබ්දුල් ඛාදර් මසූර් මව්ලානා, ඒ.බි.එම්.කලීල් මව්ලවි ආදී/

භෝජන විධි[සංස්කරණය]
කුරානයේ සඳහන් වන පරිදි ආහාර ද්‍රව්‍ය 'හලාල් ' (නීතිමය) සහ 'හරාම් ' (නීතිමය නොවන ) ලෙස බෙදා වෙන් කර ඇත. ඉස්ලාම් නීතියට අනුව මද්‍යසාර , රුධිරය පරිභෝජනය, සමහර මාංශ භක්‍ෂකයින් සහ සර්වභක්‍ෂකයින්ගේ මාංශ අනුභවය තහනම් වේ. ඌරන් , වඳුරන් , බල්ලන් සහ බළලූන්ගේ මාංශ අනුභවය මේ අනුව තහනම් වී ඇත. කුරානයේ සඳහන් සමහර නියම කිරීම් අනුව පමණට වඩා ආහාර ගැනීමද පාපයක් ලෙස සමහර මුස්ලිම්වරුන් සලකයි.

ඉස්ලාමීය අධ්‍යාපනය[සංස්කරණය]
ප්‍රධාන ලිපිය: ඉස්ලාමීය අධ්‍යාපනය

ඉස්ලාමීය අධ්‍යාපනයට ඉස්ලාම් ආගමට අදාළ න්‍යායන්‍ද නීතිමය අධ්‍යාපනයද අයත් වේ. ඊට අමතරව ඉස්ලාමීය විද්‍යාව සහ ආර්ථික ක‍්‍රම වේදයන්‍ද ඊට අයත්ය. මුස්ලිම් නොවන පිරිස් ඉස්ලාමීය අධ්‍යාපන ලෙස හඳුන්වන්නේ ඉස්ලාම් ආගම, සංස්කෘතිය , ඉතිහාසය සහ දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනයයි. වර්තමාන ලෝකයේ ඉස්ලාමීය අධ්‍යාපනය වඩාත් ව්‍යාප්තව ඇති අතර ඒ සඳහා සරසවි උපාධි පිරිනමන සරසවි බහුලව ඇත.

ඉස්ලාමීය ආචාර ධර්ම[සංස්කරණය]
ඉස්ලාම් ආචාරධර්ම පද්ධතිය කුරානයේ ඉගැන්වීම්, සුනාහි එන අනාගත වක්තෘ, මහමුද්තුමාගේ ඉගැන්වීම් , අරාබි සංස්කෘතිය ආදි විවිධ දේ වලින් සැදුම් ලද්දකි. ඉස්ලාම් බුද්ධිමතුන් විසින් කලින් කලට අවශ්‍යතා අනුව මෙම ආචාර ධර්ම පද්ධති නියම කරනු ලබන අතර සමහර ආචාර ධර්මයන් වෙනස් කරනු ලබයි.

"යහපත් චරිතයක්" ලෙස නිර්වචනය කර ඇති ඉස්ලාමීය ආචාර ධර්ම (අල්ලාහ්) ඓතිහාසික වශයෙන් ගොඩ නැගුනේ 7 වන සියවසේ සිට 11 වන සියවසේ ස්ථාපිත වීමෙනි. එය අවසන් වශයෙන් අල් කුරානයේ ඉගැන්වීම්, මුහම්මද්ගේ සුන්නාහ් වේ ඉගැන්වීම්, ඉස්ලාමීය නීතිවේදීන්ගේ පූර්වාදර්ශ (ෂරීආ සහ ෆික්හ් බලන්න ), පූර්ව ඉස්ලාමීය අරාබි සම්ප්රදාය සහ අරාබි නොවන මූලයන් (පර්සියානු සහ ග්රීක අදහස් සහිතව ), ඉස්ලාමීය රාමුවක් තුළ කාවැදුණු හෝ සංකලනය කරන ලඳ සාර්ථක ස්ංයෝගයක් ලෙස එළි දැක්‍විණි. මුහම්මද්ගේ උපදේශනය "දේව භක්තිය සහ අවසාන දිනය පිලිබඳ ඇති බිය හේතුවෙන් සදාචාර වටිනාකම් වල විප්ලවවාදී වෙනසක්" ඇති කල නමුඳු අරාබිවරුන්ගේ ගෝත්රික චාරිත්ර වාරිත්ර මුළුමනින් ම නො නැවතුණි. පසුව මුස්ලිම් ශාස්ත්රඥ්යින් අල් කුරානයේ සහ හදීතයේ ආගමික සදාචාරය පිළිබඳව ගඹුරින් අධ්යයනය කරන ලදී.

ඉස්ලාම් පවුල් ජීවිතය[සංස්කරණය]
ඉස්ලාම් සමාජයේ මුලික ඒකකය පවුල වන අතර, එහි පවුල් සාමාජිකයන්ගේ බැඳීම් හා නීතිමය අයිතීන් පැහැදිලි කර ඇත. පවුලක ආර්ථික වශයෙන් වගකිව යුත්තේ පියා වන අතර සාමාජිකයන්ගේ අවශ්‍යතා සපුරා දීමට ඔහු බැඳී සිටි. කුරානයේ සඳහන් වන අන්‍දමට දායාද බෙදා දීමේදී වැඩි කොටසක් ආසන්නතම පවුලට ලැබෙන අතර ඉතිරිය ණය තුරුස් පියවීමටත්, අවසාන කැමැත්තක් ඉටු කිරීමටත් වෙන් කෙරේ. දායදයන්හි කාන්තා අයිතිය පුරුෂ අයිතියෙන් අඩක් වන අතර එයද පාරම්පරික අයිතිය වේ.

ඉස්ලාම් විවාහය, සුදුසුකම් ලත් පාර්ශව දෙකක් අතර සාක්‍ෂිකරුවන් දෙදෙනෙකු ඉදිරිපිට කරන සිවිල් ගිවිසුමකි. ගිවිසුම මඟින් ගිවිසගත් ආකාරයට මනාලයා විසින් මනාලියට අදාල මංගල තෑගි පිරිනැමිය යුතුය.

විවාහය සඳහා කාන්තාවන් සහ පිරිමින් උනන්‍දු කරවන ඉස්ලාමය ඉන් බැහැර වීමට ඇති දික්කසාදය නමැති මාර්ගය කටුක හා දුෂ්කර එකක් බවට පත්කර යුගදිවිය සතුටුදායක කරලීම සඳහාත්, ඔවුන් ජීවත්වන සමාජයේ යහපත සඳහාත් මග පෙන්වීම් ලබාදෙයි.

"පුරුෂයිනි ඔබලාගේ බිරියන් සමඟ කරුණාවෙන් හා යුක්ති සහගතව කටයුතු කරන්න. ඔබ ඔවුන්ගෙන් යමක් පි‍්‍රය නොකරන්නේ නම් ඔබට දෙවියන් වහන්සේ ආශීර්වාද කිරීමට එම කරුණම හේතුවීමට පුළුවන."

(ශු. කුර්ආන් 4:19)

කරුණාව දයාව මෙන්ම සාධාරණය සහිත පවුලක් නඩත්තු කිරීම හා සිය බිරිය සමඟ දිවි ගෙවන ලෙස ඉස්ලාමය අණ කරන අතර, ඇතැම්විට අමනාපයක් සිදුවුවහොත් එය මුල්කරගෙන දික්කසාදයට නොඑළඹෙන ලෙස ඔහුට අවවාද කරයි.

"සැමියා වෙතින් අකාරුණික බවක් හෝ අලස කමක් දුටුවිට තමන් අතර සමථයක් ඇතිකර ගැනීම වඩා හොඳය. මන්‍ද සාමය වඩාත් හොඳය.

(අල්-කුර්ආන් 4: 18)

දික්කසාදයක් සඳහා ඉදිරිපත්වීමට පුරුෂයන්ට අවස්ථාවන් බහුලව තිබුන ද හිතුමතේට කටයුතු කිරීමට හෝ බිරියට හිරිහැර කිරීමට හෝ ඇය නිවසින් පිටමං කිරීමට හෝ කරදර වලට යොමු කිරීමට හෝ ඔහුට අයිතියක් නැත.

පවුල් ජීවිතයේ අත්විය හැකි ගැටලු හා අනවබෝධය තුරන් කර සාමකාමී හා ස්ථිර තත්ත්වයට නැවත ගොඩනැංවීම සඳහා සැමියාගෙත්, බිරියගේත් සමීපතම ඥාතීන් සහභාගී කර ගැනීම පිළිබඳව ද ඉස්ලාමය සඳහන් කර ඇත. මෙමගින් දෙපලගේම ආත්ම ගරුත්වය හා පුද්ගලිකත්වය ආරක්‍ෂා වන අතර දෙදෙනා දික්කසාදයෙන් මුදා ගැනීම සඳහා දැඩි අවශ්‍යතාවයක් සමීපතමයන්ට තිබෙන නිසා දික්කසාදයට යාමේ ඉඩකඩ බොහෝ සෙයින් අඩුවේ.

නමුත් අපහසුතා මධ්‍යයේ අපි‍්‍රයජනක වූ විවාහ ජීවිතයකට සදාකල් කොටු නොවී බිරියගේ අයිතීන් ආරක්‍ෂා කිරීමට ප්‍රායෝගික විසඳුම් ගණනාවක් ද ඉස්ලාම ඉදිරිපත් කරයි. ඒ අනුව පහත දැක්‍වෙන ඕනෑම කරුණක් ඇතුළත් කර ගැනීමට බිරියකට අයිතිය තිබේ.

 භාවමය නොගැළපුම

 නඩත්තු නොසැපයීම

 අඩන්තේට්ටම්

 අනිසි ගමන් බිමන්

 සිය එකඟතාව නොලබා තව කෙනෙකු සමඟ විවාහ වීම.

මේ අන්‍දමට අවසන් කරනු ලබන විවාහ ගිවිසුමක දී ඉහත කරුණුවලින් එකක් හෝ උල්ලංඝනය කරනු ලබන විට නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට යම්කිසි බිරියකට අවකාශ තිබේ.

ඉස්ලාමය තුළ මෙන්ම විවාහය හා දික්කසාදය තුළ ද කාන්තාවගේ ඉතා සාධාරණ අයිතිවාසිකම් ආරක්‍ෂා කර තිබෙන්නේ මේ ආකාරයට ය. කරඇති කොටසට නිවැරදිම අර්ථදැක්‍වීම බැලීමට අල් කුරානයේ 4,3 බැලිය යුතුය.

ඉස්ලාම් විශ්වාසය සම්බන්‍ධ ලේඛන[සංස්කරණය]
කුරානයට අනුව සියළු මුස්ලිම්වරු දෙවියන් විශ්වාස කළ යුතුය. එමෙන්ම ඔහුගේ හෙළි කිරීම් දේවදුතයන්, සහ පණිවිඩකරුවන් සහ විනිශ්චයේ දිනය පිළිබඳවද විශ්වාස කළ යුතුය. එසේම විවිධ මුස්ලිම් ආගමික කණ්ඩායම් අතර එකිනෙකට වෙනස් විශ්වාස ද ඇත. මූලික ගමනාන්තය පිළිබඳ සුන්නි සංකල්පය හඳුන්වනුයේ 'දේව අණක්' වශයෙනි. සියා සංකල්පයට අනුව එය දේව සාධාරණය වේ. හියා දහමට විශේෂිත වනුයේ ඉමාමිස් සැපයු නායකත්වයයි.

මුස්ලිම් විශ්‍වාසයට අනුව දෙවියන්ගේ මනුෂ්‍යත්වය පිළිබඳව අවසන් පණිවිඩය ගැබ්‍රියෙල් දෙව් දූතයා හරහා මුහම්මද්තුමාට ලබා දෙන ලදී. ඔවුන්ට අනුව මුහම්මද් යනු දෙවියන්ගේ අවසාන අනාගත වක්තෘවරයාය. කුරානය යනු දශක දෙකකට අධික කාලයකදි එලෙස හෙළිවු දහම වේ. ඉස්ලාම් ධර්මයට අනුව වක්තෘවරුන්ව දෙවියන් විසින් පණිවිඩකරුවන් ලෙස තෝරා ගනු ලබයි. මුස්ලිම්වරුන්ට අනුව එම වක්තෘවරුන් මනුෂ්‍යයන් වන අතර දෙවියන් නොවේ. එලෙස තො‍්රා ගන්නා සමහරුන්ට ප්‍රතිහාර්ය පෑ හැකිය. ඉස්ලාම් වක්තෘවරුන් සර්ව සම්පුර්ණ ලෙස සැලකෙන අතර ඔවුන්ට දෙවියන්ගේ හා දේව දුතයන්ගේ පණිවිඩ ලබා දිය හැකිය. කුරානයට අනුව මෙලෙස දැක්‍වෙන නම් කිහිපයකි. එනම ආදම්, නොවා, ඒබ්‍රහම්, මොස් සහ ජිසස්වේ . කුරානයට අනුව ඉස්ලාම් වනාහි දෙවියන් විසින් මිනිසා නිර්මාණය කරන මුලික ආකාරය වේ. කුරානයට අනුව මෙම මුස්ලිම් යන නාමය එබ්‍රහම් විසින් දෙන ලද්දකි.

ඓතිහාසික සංසිද්ධියක් ලෙස ඉස්ලාම් හි ආරම්භය අරාබියේ පුර්ව 7 වැනි සියවස දක්‍වා දිවෙයි. ඉස්ලාම් ග්‍රන්ථ වලට අනුව 'ජුදාස්වාදය' හා කිතු දහම ඒබ්‍රහම්ගේ ඉගැන්වීම් වල අනුප්‍රාප්තීන්ය. කුරානයට අනුව යුදෙව්වන් සහ කිතුනුවන් ග්‍රන්ථයේ මිනිසුන් ලෙස හැඳින්වේ.

ඉස්ලාම් ධර්මයේ පංචස්තම්භ[සංස්කරණය]
ප්‍රධාන ලිපිය: ඉස්ලාම් හි පංචස්තම්භ
ඉස්ලාම් හි කුළුණු 5
ඉස්ලාම්හි කුළුනු 5 Sunni Islam අත්‍යාවශ්‍ය සිරිත් වේ. Shia's පුස්කර්ම 8ක් අනුසක් කරන අතර, එම 8 මෙම කුළුණු 5 ට සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් අතිච්ඡාදනය වේ.

Shahadab ඉස්ලාම්හි මුලික ඇදහිම වේ. මෙයින් ප්‍රකාශ වනුයේ මම දෙවියන් හැර ඇදහිල්ලට සුදුස්සෙක් නොමැති බවත් Munammad දෙවියන්ගේ පණිවිඩකරු බවට සාක්‍ෂි දෙමි යන්නය. මෙම ප්‍රකාශය ඉස්ලාම්හි අනෙකුත් ඇදහිලි හා සිරිත්වල පදනම වේ. (Shi'a මෙය වෙනම කුළුණක් බව නොසලකන අතර, එය ඇදහිල්ලකට සිමා කර ඇත.) මුස්ලිම්වරුන් යාඥාවේදි Shanodan කටපාඩමින් කියන අතර, ඉස්ලාම් ආගමට හැරිමට අපේක්‍ෂාවෙන් සිටින්නන් මෙම ඇදහිම කටපාඩමින් කිය යුතුය.

Salah (මෙය දවසකට පස් වතාවක් කළ යුතුය) (Shia's ම්‍යෂ්ථ හා අපහරන යාච්ඥාව එකවරක්ද සවස හා රාත්‍රී යාඥාව එකවරක් කිරිමට අනුදන් ලබා ඇත) මෙම යාච්ඥාව Mecca හි kaaba වට මුහුණලා කළ යුතුය. මෙම යාච්ඥාව දෙවියන් වෙත මනස කේන්‍ද්‍ර කිරිමටත් දෙවියන් සමග පෞද්ගලික සන්නිවේදනයක් මගින් දෙවියන්ව ඇදහිමට හා ස්තුතිය ප්‍රකාශ කිරිමටත් යොදා ගනු අවස්ථාවකි. Salab අනිවාර්යය අතර අවස්ථාව අනුව නම්‍යතාවයන් සලසා දි ඇත. නම්‍ය මුස්ලිම් රටවල මෙම යාච්ඥාවට මතක් කිරිම් පොදුවේ ප්‍රචාරය කෙරෙයි. එය මුස්ලිම් දේවස්ථාන මගින් යෝග්‍ය වේලාවේදී සිදු කෙරේ. මෙම යාච්ඥාව අරාබි භාෂාවෙන් වන අතර කුරානයේ පද්‍ය වලින් සමන්විතවේ.

Zakat (දන්‍දිම) මෙය එකතු වු ධනයට සාපේක්‍ෂව සිදුකරන්නකි. මෙය සියලු ධනය තිබෙන මුස්ලිම්වරුන්ට අනිවාර්යවේ. අවශ්‍යවුවන්ට/ දුප්පතුන්ට දිමට ස්ථිර කොටසක් වෙන් කර ඇත. මෙය ඉස්ලාම් ආගම ද ව්‍යාප්ත කිරිම පිණිසද කරනු ඇත. Zakat ආගමික ගැති බවක් ලෙස සැළකන අතර ධනය ඇති අය දුප්පතුන්ට උදව් ලබා දිය යුත්තේ, ධනවතුන්ගේ ධනය දෙවියන්ගේ තිළිණයක් ලෙස සැලකෙන නිසාය. කුරානය හා Hadith යෝජනා කරන්නේ ධනය ඇත්තවුන් ස්වේච්ඡාවෙන් දන්‍දිම කළ යුතු බවයි. (Sodagah) බොහෝ මුස්ලිම්වරුන් වැඩිපුර මුදලක් Khums බදු ගෙවිය යුතුය. මෙය වෙන්වු ආගමික සිරිතක් ලෙස සැළකේ.

Sawm (රාමසාන් සමයේ උපවාස කිරිම) මුස්ලිම්වරුන් අළුයම සිට සන්‍ධ්‍යාව වනතුරු ආහාර හා බීම නොගත යුතය. තව ද එම මාසය තුළ තමන්ගේ පව් පිළිබදව සැලකිය යුතුය. මෙම උපවාසය මගින් දෙවියනට කිට්ටු බවක් ඇති කිරිමට උදව් කෙරේ. මෙම කාලයේදී මුස්ලිම්වරුන් ඔවුන්ගෙ දෙවියන් වෙනුවෙන් කෙළෙහිගුණ දැක්‍වීම හා යැපීම පෙන්විය යුතුය. කළ පව්වලට සමාව යැදීමට දුප්පතුන් පිළිබදව සිතිම ද කළ යුතුය.

Haji (Dhu-al- Hijjah මක්කම් නගරයේ ඉස්ලාම් මාසයේ වන්‍දනාව) සැම ශක්තිය හා වත්කම ඇති මුස්ලිම්වරුන් හා මුස්ලිම්වරියන් තම ජීවිතයේ එක් වතාවක් හෝ මෙම වන්‍දනාව කළ යුතුය. මුස්ලිම්වරයා වාටු මුටුටු ගෙතු රෙදි දෙකකින් සැදුණු lhram නමැති ඇදුම mecca (මක්කාව) වට කි.මී. 10 ක් ඇතින් සිටියදි ඇඳ ගත යුතුය. hajji හි සිරිතක් වශයෙන් Kabba වටේ 7 වරක් යාම අවශ්‍ය වේ. මෙහිදි කළු ගල (Blak stone)අල්ලමින් safa කන්‍ද හා Marwah කන්‍ද අතර හත් වතාවක් දුවමින් සංකේතමත් වශයෙන් Min stoning the devil කළ යුතුය. haji වන්‍දනාමාන කළ තැනැත්තා හෝ තැනැත්තිය තම සමාජයේ ගරුත්වයට පත්වේ. ඉස්ලාම් ගුරුවරුන් පවසන්නේ මෙම වන්‍දනාමානය දෙවියන්ට ඇති ශුද්ධාව පිළිබිමු කිරිමට මිස සමාජ තත්ත්වයක් ලබා ගැනිමට නොකළ යුතු බවයි.

මුස්ලිම්වරුන් විසින් khums බද්දය නමැති තවත් අමතර සිරිත 3 ක් ඉස්ලාම් ආගමට අතවශ්‍ය ලෙස අනුගමහනය කරනු ලබයි. මෙයින් සැම මුස්ලිම්වරයෙකුම සිල්වත් ජිවිතයක් ගත කිරිමට යොමු කරන අතර අනන්‍යන් ද මෙයට නැඹුරු කර ගැනිම සිදු කරයි.

තෙවනුව nahi-Anil- Mnkar අයහපත් ක්‍රියා කිරිමෙන් වැළකිමට අනුසස් දිම මෙමගින් මුස්ලිම්වරුන්ට දුසිරිතෙහි හා අකුසල් ක්‍රියාවලින් වැළකී සිටීමට පවසන අතර අනෙක් අයට ද එසේ කිරිමට ධෛර්යමත් කරයි.

මුහම්මද්[සංස්කරණය]
ශාස්තෘවරයාගේ සොහොන ("මදිනා හි මුහම්මද්තුමාගේ සොහොන පවතින භූමිය")
මුහම්මද් (ක්‍රි.ව 570 ජුලි 6 - 632) යනු අරාබි ජාතිකයෙක් වන අතර වෘත්තියෙන් වෙළෙන්‍දෙක් විය. එමෙන් ම මොහු ආගමික මෙන්ම හමුදාමය නායකයෙක් ලෙස ද හැදින්විය හැක.මොහු සර්වබලධාරින් වූ අල්ලාහ් දෙවියන් පහළ කරන ලද සතරවන වූ ද අවසාන වූ ද ඉස්ලාම් ධර්මය ලොවට අනාවරණය කළේ ය. මුස්ලිම්වරුන් සලකන පරිදි මොහු ඉස්ලාම් දහමේ නිර්මාපකයා නොවන අතර මොහු ඒක දේව විශ්වාසයන්ගෙන් පැව‍තෙන, ආදම් හා එබ්රහම් වැනි අයගෙන් පැවතෙන මුලිකයෙක් මෙන්ම ප්‍රතිසංස්කාරකවරයෙක් ලෙස සලකයි. මුස්ලිම් සංස්කෘතියේදි මුහම්මද්තුමා සියලු දේ දැනගත් අවසාන ශාස්තෘවරයා ලෙස සලකනු ලැබේ. මෙතුමාගේ ජීවිතයේ අවසාන කාලයේ එනම් ඔහුගේ වයස අවුරුදු 40 සිට තවත් වසර 23 දක්‍වා මෙහු දෙවියන් සමඟ සබඳතා පවත්වා ගනිමින් විවිධ දේ අනාවරණය කරගත් බව අනුගාමිකයන්ට පැවසු අතර එම සොයා ගැනිම් ශුද්ධ වු කුරාණය නමින් ඔවුන් විසින් රචනා කරන ලදි.

මෙම කාලවකවානුවේදි මක්කමෙහි වෙසෙන ජනතාවට මුහම්මද්තුමා විසින් බහුදේව වාදය අන්තර්ගත දේශනා සිදු කරන ලදී. බහුතරයක් ඉස්ලාම් දහම වැළදගත් නමුදු, තවත් පිරිසක් එවක මක්කම පාලනය කල මුහම්මද්තුමාව සහ එතුමාගේ අනුගාමිකයන්ව විවිධ වධ බන්‍ධන වලට ලක් කළේය. ඉන් වසර 13 කට පසු මුහම්මද් සහ මුස්ලිම්වරු 'හිජ්රා' හෙවත් මදිනා නගරයට නික්මයාම (එවක යන්ර්බ් ක්‍රි.ව 622) සිදුවුණි. එහිදි ඔහුගේ මදිනා අනුගාමිකයන් (අන්සාර්වරුන්), මක්කම නරගයේ අනුගාමිකයන් (මුහාජ්රුන්) සමඟ එක්‍වී දේශපාලනික සම්බවයක් සහිත ආගමික අධිකාරියක් පිහිටවුයේය. වසර කීපයකට පසු මක්කමෙහි හමුදාවට එරෙහිව යුද්ධ 2 ක් ඇතිවිය. ඒවා නම් ක්‍රි.ව 624 දී මුස්ලිම්වරුන් ජයගත් බදර් යුද්ධය හා විසඳුම් රහිත වු ක්‍රි.ව 625 දී සිදුවු යුහුද් යුද්ධයයි. මදිනාහි යුදෙව්වන් සමඟ සිදුවු මෙම යුද්ධය නිසා යුදෙව්වන් පලායාම, වහලුන් බවට පත් විම හෝ මරණය වැනි දේ වලට මුහුණ පෑ අතර යුදෙව් ප්‍රාන්ත හෙවත් කසබාර් මැඩපැවැත්විණි. මෙම කාලයේදිම මුහම්මද්තුමා කාන්තාර ග්‍රෝත තමා යටතට පත් කර ගැනිම නිසා මක්කම හි වෙළඳ මාර්ග අත්හිටවන ලදි. ක්‍රි.ව 629 දි පමණ ලේ වැගිරිම් අවම කර යුද්ධයෙන් ජයගත්තේය. පසුව මක්කම ආක්‍රමණය කළ මොහු ඔහුගේ ජිවිතයේ අවසන් කාලයේදි එනම් ක්‍රි.ව 632 දි මුළු අරාබිකරයම තම පාලනයට නතුකර ගැනීමට සමත් විය.

ඉස්ලාම් ධර්මයේදි මුහම්මද්තුමාගේ ප්‍රමාණික ජිවන නිදර්ශනය ලෙස පාදන ලද පාර 'සුන්නා' ලෙස හඳුන්වයි. ඔහුගේ ආදර්ශ, කියමන් හා චරිත ලක්‍ෂණ ඇතුළත් මෙම සුරුකි වර්තා 'හඩින' ලෙස හඳුන්වයි. සම්ප්‍රදායික මුස්ලිම් ජුරි සබිකයෝ හෝ නීතිවේදිහු (ක්‍රි.ව 820) මුස්ලිම් නීතියෙහි ඇති 'සුන්නා' හි වැදගත්කම පෙන්වා දෙන අතර මුස්ලිම්වරු මුහම්මද්තුමාගේ ජීවිතය ආදර්ශයට ගන්නා ලෙස පොළඹවති. 'සුන්නත්' යන්නෙන් කුරාණයට නිවැරදිව අර්ථකතනයට මග පෙන්වා දෙයි.

පුනරුත්‍ථානය සහ අවසන් විනිශ්වය[සංස්කරණය]
ඉස්ලාම් විශ්වාසයට අනුව ඉස්ලාම් භක්තිකයන් ඔවුන් ජීවත්ව සිටි කාලයේදී සිදු කරන ලද කි‍්‍රයාවන් අනුව දෙවියන් අතින් විනිශ්වයකට ලක්‍වන අතර ඒ අනුව පුනරුත්‍ථාපනය ලබයි. මේ පිළිබඳ විස්තරයන් කුරානයේ සහ හදීස් හි අන්තර්ගතය වේ.

කුරානයේ සඳහන් වන පරිදි ආගම කෙරෙහි විශ්වාසයක් නැති බව, අයුතු ලෙස පොලී අය කිරීම, වංකභාවය අපාගත වීමට කරන බලවත් පාපකර්මයන්ය. එහි සියළු භෞතිකර්මයන් පිලිබද විස්තර ද එයට පිවිසිම සඳහා ගත යුතු කි‍්‍රයාමර්ග ද යන සියළු දේ කුරානයේ සඳහන්ව ඇත.

ආශ්‍රිත ලිපි[සංස්කරණය]

 මුහම්මද් නබි
 ඉස්ලාමය සහ ප්‍රචණ්ඩත්වය
 ඉස්ලාමයේ ව්‍යාප්තිය
 ශ්‍රී ලංකාව තුළ ඉස්ලාම් - භාෂා
 මුස්ලිම් නීතිය - ශ්‍රී ලංකා

අඩවියෙන් බැහැර පිටු[සංස්කරණය]

 ඉස්ලාමීය පොතපත සිංහලෙන්
 යායුතුමග: ඉස්ලාමීය වෙබ් අඩවියක්
 සිංහල භාෂාවෙන් රචිත ඉස්ලාමීය ග්‍රන්ථ
 ඉස්ලාම්භීතිකාව විවෘත දෑසින් 1 - සමස්ත ලංකා ඉස්ලාමීය වියතුන්ගේ සංගමයේ ප්‍රකාශනයකි.
 ඉස්ලාම්භීතිකාව විවෘත දෑසින් 2 - සමස්ත ලංකා ඉස්ලාමීය වියතුන්ගේ සංගමයේ ප්‍රකාශනයකි.

සැඳහුම[සංස්කරණය]

උපුටාගැනීම්[සංස්කරණය]

 ↑ (Firestone 1999, පි. 17)
 ↑ "Djihād". Encyclopaedia of Islam Online.
 ↑ Knowing the Enemy: Jihadist Ideology and the War on Terror, Mary R. Habeck, Yale University Press, p.108–109, 118

ප්‍රවර්ග:

 Wikipedia cleanup
 Wikipedia articles needing style editing
 All articles needing style editing
 ඉස්ලාම්

සංචාලන මෙනුව

 ප්‍රවිසී නැත
 සාකච්ඡාව
 දායකත්වයන්
 ගිණුමක් තනන්න
 පිවිසෙන්න

 පිටුව
 සාකච්ඡාව

 කියවන්න
 සංස්කරණය කරන්න
 ඉතිහාසය බලන්න

 මුල් පිටුව
 ප්‍රජා ද්වාරය
 කාලීන සිදුවීම්
 මෑත වෙනස්කිරීම්
 අහඹු පිටුව
 උදව්
 පරිත්‍යාග

මෙවලම්

 මෙතනට සබැඳෙන්නේ කුමක්ද
 සහසම්බන්ධිත වෙනස්වීම්
 විශේෂ පිටු
 ස්ථාවර සබැඳුම
 පිටුවේ තොරතුරු
 මෙම පිටුව උපුටා දක්වන්න
 Wikidata අයිතමය

මුද්‍රණය/නිර්යාත කෙරුම

 පොතක් නිර්මාණය කරන්න
 PDF ලෙස බාගතකරන්න
 මුද්‍රණ ආකෘතිය

වෙනත් ව්‍යාපෘති තුල

 Wikimedia Commons

වෙන භාෂාවලින්

 العربية
 مصرى
 Авар
 Cebuano
 Dansk
 English
 Esperanto
 Español
 தமிழ்

සබැඳි සංස්කරණය කරන්න

 මේ පිටුව අන්තිමට සැකසුවේ 21 ඔක්තෝබර් 2021 දින දී, 05:45 වේලාවෙහිදීය.
 ක්‍රියේටිව් කොමන්ස් ඇට්‍රිබ්යුශන්/ශෙයා-අලයික් වරපතට යටත්ව ඉහත පෙළ ඔබ වෙත සැපයෙයි; අමතර කොන්දේසි අදාළ විය හැක. විස්තර සඳහා පරිහරණ කොන්දේසි බලන්න.

Islam in Sri Lanka


Carballar puede referirse a:

Carvallar, la formación vegetal dominada por los carvallos.

Topónimo
Carballar Redonda, lugar del municipio de Laracha, provincia de La Coruña.

Apellido
Antonio Acuña Carballar

Carballar


بلدية مانليوْ (بالكاتالانية: Manlleu) هي إحدى بلديات مقاطعة برشلونة، والتي تقع في منطقة كاتالونيا، شرق إسبانيا.

يبلغ عدد سكانها 20.091 نسمة وفقاً لإحصائية سنة (2007).

توأمة
لمانليو اتفاقيات توأمة مع:
 ألكاوديتي

أعلام

 جيرارد أوتيت
 إليزابيت مارتينيز

مراجع

بلديات في مقاطعة برشلونة

مانليو


Frano Ljubić (Uzarići, 27. srpnja 1946.), hrvatski ekonomist, redovni profesor Ekonomskoga fakulteta Sveučilišta u Mostaru i njegov rektor (1999. – 2007.)

Magistrirao 1978. na Ekonomskomu fakultetu u Sarajevu tezom Novi proizvod kao faktor razvoja OUR-a  u kojoj razrađuje tekuću i poslovnu politiku gospodarskih subjekata. Doktorirao šest godina kasnije tezom Strategije razvoja na bazi plasmana sistema u kojem obrađuje poslovne i razvojne ekonomske politike.

Autor sedam knjiga i desetak znanstvenih radova.

Obnašao je dužnost predsjednika Vlade Hercegovačko-neretvanske županije (1998. – 1999.) kao član HDZ-a BiH.

Izvori

Životopisi, Široki Brijeg
Hrvati u Bosni i Hercegovini
Hrvatski ekonomisti

Frano Ljubić


was a town located in Ibo District, Hyōgo Prefecture, Japan.

As of 2003, the town had an estimated population of 11,966 and a density of 665.89 persons per km2. The total area was 17.97 km2.

On October 1, 2005, Mitsu, along with the towns of Ibogawa and Shingū (all from Ibo District), was merged into the expanded city of Tatsuno.

Dissolved municipalities of Hyōgo Prefecture
Tatsuno, Hyōgo

Mitsu, Hyōgo


A Batalha de Massawa (também conhecida como Primeira Batalha de Massawa) ocorreu de 1977 a 1978 na cidade costeira de Massawa, na Eritreia. O porto foi sitiado pela Frente de Libertação Popular da Eritreia contra as forças da Etiópia e foi uma das duas batalhas dentro e ao redor da cidade.

A batalha
Em 1977, os soldados da Frente de Libertação Popular da Eritreia reivindicaram toda Massawa, exceto o próprio porto. Isso incluía a estrada principal usada pela guarnição para o transporte de suprimentos de Asmara. Essencialmente, a guarnição estava isolada por terra e sitiada.

Em 23 de dezembro de 1977, a Frente de Libertação Popular da Eritreia iniciou um ataque através de um campo aberto em direção às salinas e ao porto. Navios de guerra soviéticos começaram a bombardear partes da cidade controladas pela Frente de Libertação Popular da Eritreia para impedir sua ocupação pela organização, especialmente as áreas centrais. A vitória etíope foi atribuída à intervenção da União Soviética em nome da Etiópia, e ao trabalho da força aérea e artilharia naval etíopes. Essa derrota levou a uma retirada, apelidada de retirada estratégica, para o Sahel, os cumes estratégicos da Frente de Libertação Popular da Eritreia em torno da cidade de Nakfa. Esta batalha também foi o início do envolvimento direto soviético na Guerra de Independência da Eritreia, que continuaria em outras batalhas.

Ver também
Batalha de Massawa (1990)

Guerra de Independência da Eritreia
Conflitos em 1977
1977 na África

Batalha de Massawa (1977)


Linnea Axelsson, née le  à Porjus dans le comté de Norrbotten en Suède, est une poétesse, romancière et historienne de l'art suédoise.

Biographie

Linnea Axelsson naît en 1980 à Porjus, une localité de la commune de Jokkmokk situé dans le comté de Norrbotten. Elle étudie les sciences humaines et obtient en 2009 un doctorat à l'université d'Umeå.

Après avoir publié plusieurs recueils de poésie dans les années 2000, elle signe son premier roman,  Tvillingsmycket, en 2010. Avec le recueil de poésie Ædnan paru en 2018, qui raconte l'histoire de deux familles samis du , elle obtient plusieurs prix littéraires en Suède, dont le prix August.

Œuvre

Romans et recueils de poésie
 Viskningar vittnen (2003)
 Detta är ett rån (2004)
 Kaos är en vän till mig (2008)
 Tvillingsmycket (2010)
 Ædnan (2018)
 Magnificat (2022)

Études sur l'histoire de l'art
 Sittande skulpturer: nomaden i det utvidgade fältet (2004)
 Blyets barnaskara: ett försök att försjunka till Richard Serras ansiktlighet (2005)
 Bildning och känsla i konsthistorisk metod (2006)
 Det leende landskapet in Med landskapet bakom (2007)
 Omfamningar. Rummets och gränsens meningar. Om Louise Bourgeois och Rachel Whitereads verk (2009)

Prix et distinctions
  2010.
 Prix August en 2018 pour Ædnan.
  en 2018 pour Ædnan.
  2018.
  2018.
  2019.

Notes et références

Liens externes

Naissance en décembre 1980
Naissance dans le comté de Norrbotten
Écrivain suédois du XXIe siècle
Romancière suédoise
Poétesse suédoise
Historien de l'art suédois
Étudiant de l'université d'Umeå

Linnea Axelsson


Eugène Freyssinet () (13 July 1879 – 8 June 1962) was a French structural and civil engineer. He was the major pioneer of prestressed concrete.

Biography
Freyssinet was born in at Objat, Corrèze, France. He worked in the École Nationale des Ponts et Chaussées in Paris, France where he designed several bridges until the First World War intervened. His tutors included Charles Rabut. He served in the French Army from 1904 to 1907 and again from 1914 to 1918 as a road engineer.

His most significant early bridge was the three span Pont le Veurdre near Vichy, built in 1911. At the time, the 72.5 metre (238 ft) spans were the longest so far constructed in France although Grafton Bridge a 97.6 metre reinforced concrete bridge had been opened in April 1910 and the Rocky River Bridge in Cleveland Ohio, an 85.34 metre unreinforced bridge had been opened in October 1910.

Freyssinet's proposal was for three reinforced concrete truss spans, and was significantly less expensive than the standard masonry arch design. The design used jacks to raise and connect the arches, effectively introducing an element of prestress. The bridge also enabled Freyssinet to discover the phenomenon of creep in concrete, whereby the concrete deforms with time when placed under stress. Regarding this bridge, Freyssinet wrote: "I have always loved it more than any other of my bridges, and of all that the War has destroyed, it is the only one whose ruin has caused me real grief".

He served as the director of Public Works in Moulins starting in 1905. He also served as a road engineer in central France from 1907 until 1914.

Eugène achieved a significant breakthrough in thin-shell structures with the design of two huge and celebrated airship hangars at Villeneuve-Orly Airport in 1923. The principle of the corrugated form for the concrete shell was introduced there to obtain necessary stiffness for a 70m span. In 1924 he applied the same principle of
corrugated shell roofing for two airplanes hangars spanning 55m at Vélizy – Villacoublay.

Working for Claude Limousin until 1929, he designed a number of structures including a 96.2 m (315 ft) arch bridge at Villeneuve-sur-Lot, and several large thin-shell concrete roofs, including aircraft hangars at Istres, Bouches-du-Rhone in 1917 and  300-foot-wide, 200-foot-high twin dirigible sheds at Orly from 1916 to 1923. During the First World War he also built cargo ships using reinforced concrete at Rouen. Freyssinet's major contribution to the science of concrete construction was the use of forced steam around the concrete moulds which significantly shortened the curing time of the concrete.

His 1919 design at St Pierre du Vauvray again increased the record for a concrete arch span, with 132 m (435 ft) hollow arches, completed in 1923. Also in 1919 his Pont De La Liberation in Villeneuve-sur-Lot was completed which was the largest single span in the world at 96.25 metres.

His largest structure was the Plougastel Bridge with three identical spans of 180 m (592 ft) each, completed in 1930. Here he studied creep in more detail, and developed his ideas of prestressing, taking out a patent in 1928.

Although Freyssinet did much to develop prestressed concrete, he was not its inventor. Other engineers such as Doehring had patented methods for prestressing as early as 1888, and Freyssinet's mentor Rabut built prestressed concrete corbels. Freyssinet's key contribution was to recognise that only high-strength prestressing wire could counteract the effects of creep and relaxation, and to develop anchorages and other technology which made the system flexible enough to be applied to many different types of structures.

Having left Limousin, he set up his own firm to build prestressed concrete electricity pylons, but the business failed.

In 1935, he used prestressing to consolidate the maritime station of Le Havre which was threatening to settle beyond repair. Freyssinet introduced prestressed concrete beams, and jacked up the shipyard buildings. Following this success, he joined the firm of Campenon-Bernard and went on to design several prestressed bridges.

Many of Freyssinet's designs were new and elaborate for his time—some of them so much so that they were never built, such as the Phare du Monde, a 2,300 foot tower planned for the 1937 World Fair in Paris. According to Leonardo Troyano, "his capacity for creation, invention and research and his non-conformity with existing ideas and doctrines made him one of the most notable engineers in the history of engineering".

Key achievements or collaborations
 1906: Pont de Moulin Neuf (in Ferrières-sur-Sichon)
 1907: Pont de Prairéal-sur-Besbre
 1909 : Freyssinet Test Arch in Moulins (a test for prestressed concrete before the construction of three road bridges over the Allier River)
 1911-1912: Pont du Veurdre (demolished in 1944 by French Resistance),
 1913: Bridge Boutiron, à Creuzier le Vieux, near Vichy,
 1910-1919: Pont de Villeneuve-sur-Lot
 1914-1923: Pont de Châtel-de-Neuvre (demolished in 1940 by French Army),
 1922-1930: Pont Albert-Louppe across the Élorn between Plougastel-Daoulas and Brest
 1922-1923: Pont de Saint-Pierre-du-Vauvray
 1922: Pont de Tonneins across the Garonne,
 1923: Airships hangars of the Orly Airport
 1927-1929: the Halle Freyssinet or Halle messengers of the Gare d'Austerlitz in Paris
 1927-1929: Les Halles "Le Boulingrin" in Reims
 1926-1928: Factory of the Compagnie nationale des radiateurs de Dammarie-lès-Lys (Seine-et-Marne)
 1933-1935: renovation of the ferry terminal of Havre
 1934-1940: Église Saint-Jacques-le-Majeur de Montrouge
 1936: Aqueduct at Fodda, in Algeria
 1937-1941: Steel gates on the Barrage at Béni Badhel, Algeria,
 1938: Bridge on the Autobahn 2 Oelde in Warendorf in Germany, the first prestressed concrete bridge in the country.
 1941-1946: pont de Luzancy on the Marne (Seine-et-Marne),  span,
 1946-1951: Orleans Reservoir
 1947-1950: series of five similar bridges on the Marne ( span) to Esbly Ussy-sur-Marne Changis -over Marne Trilbardou and Annet-sur-Marne (Seine-et-Marne)
 1947 and 1953: runway at Orly airport
 1948-1951: cut and cover of Rouen,
 1951-1953: Three overpasses on the highway to Caracas La Guaira, Venezuela
 1954: Reconstruction and consolidation of the roof of the issuer of l'émetteur d'Europe 1 à Felsberg, Sarre,
 1955: water pipe sealed Kunu, India
 1955-1957: Viaduct access pont de Tancarville, the left bank,
 1955-1958: basilique Saint-Pie X in Lourdes with the architects Pierre Vago and André Le Donne.
 1955-1961: a multiple-arch dam on the river Erraguene Djen-Djen, Algeria,
 1957: Bridge No. 10 on the N7 at Orly
 1957: Pont Saint-Michel à Toulouse,
 1961-1964: Reservoir des Lilas in Paris
 1961-1964: Gladesville Bridge, Australia.

Notes

References

External links

French civil engineers
École Polytechnique alumni
École des Ponts ParisTech alumni
Corps des ponts
IStructE Gold Medal winners
French bridge engineers
Concrete pioneers
Structural engineers
Concrete shell structures
20th-century French engineers
Commanders of the Legion of Honour
People from Corrèze
1879 births
1962 deaths

Eugène Freyssinet


Das Suddenmoor ist ein Naturschutzgebiet in den niedersächsischen Gemeinden Menslage in der Samtgemeinde Artland und Berge in der Samtgemeinde Fürstenau im Landkreis Osnabrück.

Allgemeines
Das Naturschutzgebiet mit dem Kennzeichen NSG WE 303 ist rund 311 Hektar groß. Es ist größtenteils Bestandteil des FFH-Gebietes "Hahnenmoor, Hahlener Moor, Suddenmoor". Im Nordwesten grenzt es an das Naturschutzgebiet "Hahlener Moor", im Südwesten an das Naturschutzgebiet "Anten", mit dem es vor der Ausweisung als eigenständiges Naturschutzgebiet das Naturschutzgebiet "Suddenmoor/Anten" bildete. Im Süden grenzt das Naturschutzgebiet größtenteils an das Landschaftsschutzgebiet "Naturpark Nördlicher Teutoburger Wald – Wiehengebirge". Das Gebiet steht seit dem 1. Juli 2018 unter Naturschutz. Zuständige untere Naturschutzbehörde ist der Landkreis Osnabrück.

Beschreibung
Das Naturschutzgebiet liegt im Westen des Artlandes nördlich von Berge und südwestlich von Menslage im Norden des Natur- und Geoparks TERRA.vita. Es wird überwiegend von Wiesen und Weiden auf Niedermoorböden geprägt, die von Gräben durchzogen und vor allem im Nordwesten und Süden des Schutzgebietes durch Wallhecken, Feldgehölzen und Baumreihen gegliedert sind. Der nordöstliche Bereich ist von weitgehend offenen Grünlandbereichen mit einer hohen Bedeutung für bodenbrütende Limikolen wie Großer Brachvogel und Kiebitz sowie Singvogelarten wie Wiesenpieper, Braun- und Schwarzkehlchen geprägt. Die Grünländer unterliegen unterschiedlichen Nutzungsintensitäten. Etwa 20 Hektar Grünländer sind dem FFH-Lebensraumtyp 6510 "Magere Flachland-Mähwiesen" zuzuordnen. Die Mähwiesen sind mäßig artenreich und werden von den Gräsern Wiesenfuchsschwanz und Wolligem Honiggras dominiert. An sehr mageren Standorten gesellen sich Ruchgras und Rotschwingel dazu. Weiterhin siedeln hier Scharfer Hahnenfuß, Kuckuckslichtnelke, Wiesenschaumkraut und Rotklee. Auf brachgefallenen Flächen haben sich feuchte Gras- und Staudenfluren entwickelt, teilweise sind auch Sümpfe ausgeprägt. Stellenweise sind Moor- und Bruchwaldreste in die Grünländer eingestreut, die teilweise entwässert, teilweise aber auch noch gut ausgeprägt sind. In den Moorwäldern auf nassen Standorten siedeln Torfmoose, Schmalblättriges Wollgras, Wiesensegge und Wassernabel. Dazu gesellt sich stellenweise die Moorlilie. Kleinflächig ist ein Moorheidevorkommen mit Glockenheide, Schmalblättrigem Wollgras, Pfeifengras und Torfmoosen zu finden.

Das Naturschutzgebiet ist Lebensraum verschiedener Tierarten. Neben Vögeln des Offenlandes, der Hecken und der Wälder sind dies vor allem Amphibien und Reptilien, Heuschrecken und Libellen.

Das Gebiet entwässert über diverse Gräben zum Renslager Kanal, der etwas nördlich des Naturschutzgebietes in den Hahnenmoorkanal mündet.

Das Naturschutzgebiet grenzt überwiegend an landwirtschaftliche Nutzflächen. Im Nordwesten grenzt es an Moorwälder des Naturschutzgebietes "Hahlener Moor", im Westen punktuell an Ausläufer des Börsteler Waldes.

Weblinks

Einzelnachweise

Naturschutzgebiet im Landkreis Osnabrück
Moor in Niedersachsen
FSuddenmoor
Menslage
Berge (Niedersachsen)
Schutzgebiet (Umwelt- und Naturschutz) in Europa

Suddenmoor


Harrison može značiti:

Osobe
 Anna Harrison (1775. – 1864.), žena Williama Henryja Harrisona i prva dama Sjedinjenih Američkih Država
 Benjamin Harrison (1833. – 1901.), američki predsjednik
 Cuth Harrison (1906. – 1981.), britanski vozač automobilističkih utrka
 George Harrison (1943. – 2001.), glavni gitarist Beatlesa
 Harry Harrison (1925. – 2012.), američki pisac
 Joan Harrison (plivačica) (rođen 1935.), južnoafrička plivačica
 Rex Harrison (1908. – 1990.), engleski glumac
 Wallace Harrison (1895. – 1981.), američki arhitekt
 William Henry Harrison (1773. – 1841.), američki predsjednik
 Harrison Ford (rođen 1942.), američki glumac

Mjesta
 Harrison (Nebraska)

Harrison


François Blanco (espagnol : Francisco Blanco), né le  à A Gudiña et mort le  à Nagasaki est un franciscain missionnaire au Japon. Il meurt martyr de la foi, avec 25 autres chrétiens et fait partie du groupe des 26 martyrs du Japon qui sont canonisés ensemble par le pape Pie IX en 1862.

Biographie

Premières années
François Blanco naît à Ourense et rejoint en premier les Jésuites à Monterrei. Il déménage par la suite en Castille-et-Léon et devient novice chez les Franciscains à Villalpando.

Il suit un appel à la mission en allant au Mexique, où il est ordonné prêtre. En 1593, il déménage aux Philippines, puis entreprend en 1596 un voyage au Japon avec Martin de l'Ascension Aguirre.

Condamnation et crucifiement
Le daimyō qui contrôlait le Japon avant l'époque d'Edo, Toyotomi Hideyoshi, par peur de la montée de l'influence européenne, commence à persécuter les Catholiques locaux. Le , Blanco fait partie d'un groupe de Chrétiens qui se sont faits arrêter à Kyoto et qui ont eu une partie de leur oreille gauche coupée. Le , le groupe est forcé de marcher les  de Kyoto à Nagasaki. La journée suivante, lui et 25 autres Chrétiens sont condamnés à être exécutés pour avoir prêché la foi chrétienne, qui était interdit par la loi de l'époque. Ils sont crucifiés et leurs corps sont transpercés de lances sur la . Les corps sont restés exposés plusieurs jours.

Postérité

Les martyrs sont tous béatifiés par Urbain VIII le , puis canonisés par Pie IX en 1862. Le  est inauguré en juin 1962, 100 ans après la canonisation.

On retrouve une relique de son crâne à O Barco de Valdeorras, dans la province d'Ourense. Un des os de son petit doigt est conservé dans son village natal.

Références

Voir aussi

Articles connexes
 , son village de Naissance.
 Seize martyrs de Nagasaki, autre groupe de martyrs morts à Nagasaki.

Bibliographie
 .
 .

Liens externes

Naissance dans la province d'Ourense
Naissance en septembre 1570
Décès en février 1597
Décès à Nagasaki
Décès à 26 ans
Franciscain
Prêtre catholique espagnol
Missionnaire catholique espagnol
Missionnaire catholique au Japon
Condamné à mort exécuté par crucifiement
Condamné à mort exécuté au Japon
Saint catholique espagnol
Saint canonisé par Pie IX
Vingt-six martyrs du Japon
Condamné à mort exécuté au XVIe siècle

François Blanco


ذات الكرسي ؛ وباللاتينية: Cassiopeia.

وهو من أبراج النصف الشمالي للكرة الأرضية. ويظهر طوال العام ولفترات طويلة.

ويعرف باسم Celestial W عندما يكون تحت القطب و Celestia M عندما يكون فوقه.

من المجرات النجمية الموجودة في برج ذات الكرسي: NGC 147, NGC 185.

ومن التجمعات النجمية:M 52 ،M 103 ،NGC 146، NGC 654.

ومن أهم النجوم الموجودة في برج ذات الكرسي وتشكل حرف W هي من الشرق إلى الغرب:
 إيتا ذات الكرسي ظهر الناقة (نجم)
 ودلتا ذات الكرسي الركبة (نجم)
 وجاما ذات الكرسي ساق ذات الكرسي
 ألفا ذات الكرسي صدر ذات الكرسي،
 وبيتا ذات الكرسي الكف الخصيب.

أجرام مسييه

توجد في كوكبة ذات الكرسي عدة أجرام من فهرس مسييه من ضمنها مسييه 52 ومسييه 103. وكل من الأجرام عبارة عن تجمع نجمي مفتوح وتتميز بقدر ظاهري 7 ويمكن رؤياهما بواسطة نظارة مقربة بسيطة .

وصف لكوكبة ذات الكرسي

وهي صورة امرأة تجلس على كرسي له قائمة كقائمة المنبر، وعليه مسند قد أدلت رجليها، وهي في نفس المجرة خلف الكواكب التي على رأس الملتهب، وكواكبها ثلاثة عشر كوكباً.

والأول منها على الرأس خارج المجرّة مماس لحرفها الجنوبي؛ والثاني يتلو الأول على صدرها في نفس المجرّة، بينه وبين الأول أرجح من ذراع؛ والثالث يتلو الثاني على موضع المنطقة (الخصر) أميل إلى الشمال قليلاً على الثلث الجنوبي من المجرة، بينه وبين الثاني أقل من ذراع.

والرابع يتلو الثالث ويميل عنه إلى الشمال، وهو على الثلث الشمالي من المجرّة على الفخذ، بينه وبين الثالث ذراع ونصف في رأي العين، وهذه الأربعة كأنها على استقامة؛ ثم تنعطف إلى الكوكب الخامس في وسط المجرة إلى ناحية الجنوب على الركبتين بينه وبين الرابع نحو ذراعين؛ ثم ينعطف نحو المشرق إلى الكوكب السادس على الساق، وهو في الطرف الشمالي من المجرّة خلف الخامس، وبينهما من البعد نحو ثلاثة أذرع في رأي العين.

والسابع على طرف الرجل، خلف السادس ويبعد عنه ثلاث أذرع، وهو خارج المجرّة، وهو مع السادس والخامس على استقامة؛ والثامن على العضد اليسرى في الطرف الجنوبي من المجرّة يميل إلى الجنوب عن الثاني والثالث قدر ذراعين وأرجح؛ والتاسع يتلو الثامن في الربع الجنوبي من المجرة، فيما بين الخامس والثامن على المرفق الأيسر، بينه وبين الذي على الركبة نحو ذراع؛ وهذه الأربعة، أعني الثامن والتاسع والخامس والسادس على استقامة فيها تقويس قليل، وقد قطعت المجرة عرضاً.

والسادس منها في الطرف الشمالي من المجرة، والثامن في الطرف الجنوبي من المجرة؛ والعاشر على الساعد الأيمن وهو كوكب صغير، السادس في الربع الجنوبي من المجرة متقدّم لجميع كوكبة الصورة، بينه وبين الذي على الرأس نحو قامة الإنسان؛ والحادي عشر على أصل قائمة الكرسي في الطرف الشمالي من المجرة، يميل إلى الرابع الذي على الفخذ إلى الشمال مقدار ذراعين؛ والثاني عشر فيما بين العاشر والحادي عشر على وسط المسند في وسط المجرة ، وهذه الثلاثة على خط شبيه بالمستقيم، مائلة عن الأربعة التي على الرأس والبدن إلى ناحية الشمال.

والثالث عشر كوكب صغير بين العاشر الخفي الذي على الساعد الأيمن وبين النير الذي على وسط المسند، يميل عنها إلى الشمال قليلاً على طرف المسند، وهو إلى العاشر الخفي أقرب، بينهما أقل من ذراع.

والعرب تسمّي النيرة من هذه الكواكب الكف الخضيب، وهي كفّ الثريا اليمنى المبسوطة، وذلك أنَّه يمتدُّ من عند الثريا سطر من كواكب فيه تقويس، فيمرّ على أكثر كواكب ممسك رأس الغول، ويتصل بهذه الكواكب النيرة، فشبَّهت العرب السطر بيد ممدودة للثريا، وشبّهت هذه الكواكب النيرة بأنامل مخضوبة؛ وأحد النيرة، وهو الثاني عشر الذي وسط المسند، وهو الذي يرسم على الاسطرلاب، ويسمّى الكف الخضيب، ويسمّى أيضاً سنام الناقة، لأنه يتقدّم هذه الكواكب ثلاثة كواكب على اليد اليمنى من صورة المرأة المسلسلة التي تسمّى أندروميدا.

وعند الشمالي من الثلاثة كوكب قد صار مع الثلاثة شبيهة برأس ناقة، ويتَّصل هذا الكوكب، بالكوكب النير الذي على وسط المسند، بسطر من كواكب خفية يبتدئ من عند السنام فيهبط إلى وسط العنق، ثم يرتفع ارتفاع العنق حتى يتصل بالرأس، أشبه شيء بعنق النجيبة الضامرة الدقيقة العنق الصغيرة الرأس؛ والأول من كوكبة ذات الكرسي، والذي هو على الرأس، على منشأ عنق الناقة، والثلاثة التي على بدنها المتّصلة برأسها على ظهر الناقة وأصل سنامها.

والثاني عشر الذي في وسط المسند على طرف سنامها، والسادس الذي على ساق ذات الكرسي على كفلها وأصل ذنبها، وتحت هذا السادس والخامس الذي على الركبة منها لطخة سحابية على يد ممسك رأس الغول، وهي موضع السمة على فخذها، وكوكبان من الرجل اليمنى من المسلسلة على يدها، فهي أشبه شيء بالناقة، ولم يذكر بطليموس شيئاً من التي على العنق ولا الذي قد صار مع الثلاثة التي على يد أندروميدا شبيهة برأس الناقة، وكذلك في ناحية الشمال عن السابع، الذي على طرف رجل ذات الكرسي بمقدار ذراعين ونصف، كوكبان متقاربان بينهما في رأي العين أقلُّ من ذراع، وإلى ناحية الجنوب منها كوكب يبعد عن الجنوبي بينهما مقدار ذراع، وهذه الثلاثة على استقامة، وخلف هذه الثلاثة كواكب كثيرة لم يذكر بطليموس شيئاً منها .

المصادر الخارجية
 موقع الكون في الإنترنت
 كتاب صور الكواكب الثمانية والأربعين لعبد الرحمن بن عمر الصوفي .

اقرأ أيضا
ذات الكرسي أ
 الكف الخصيب
 حامل رأس الغول
 سديم الفقاعة
 إن جي سي 147
 رأس الغول
3 ذات الكرسي
 قائمة النجوم في كوكبة ذات الكرسي
صدر ذات الكرسي

مراجع

الكوكبات الشمالية
الكوكبات المدرجة من قبل بطليموس
كوكبات
كوكبة ذات الكرسي

ذات الكرسي (كوكبة)


John Reid, baron Reid af Cardowan (født 8. maj 1947 i Bellshill i North Lanarkshire ved Glasgow, Skotland) er en britisk politiker fra Labour. Han var forsvarsminister i 2005–2006 og indenrigsminister i 2006–2007.

Medlem af Underhuset
John Reid var medlem af Underhuset fra 1987 til 2010.

Indtil 1997 repræsenterede han Motherwell Nord i North Lanarkshire. Efter en omlægning af kredsene i 1997 blev han valgt i Hamilton og Bellshill. Efter endnu en omlægning i 2005 kom han til at repræsentere Airdrie og Shotts.

Medlem af Overhuset
I 2010 blev John Reid adlet, og han indtrådte i Overhuset som lord Reid af Cardowan.

Fagminister
Tony Blair blev premierminister i 1997. I de følgende år havde John Reid en række poster i regeringen.

Reid var viceminister for de væbnede styrker i 1997–1998, Han var transportminister i 1998–1999, minister for Skotland i 1999–2001 og minister for Nordirland i 2001–2002.

Koordinerende rolle
John Reid var minister uden portefølje og næstformand for partiet (Labour Party Chair) i 2002–2003.

Han var flertalsleder i Underhuset og formand for det kongelige råd i april – juni 2003

Sundheds-, forsvars- og indenrigsminister
John Reid var sundhedsminister i 2003–2005, forsvarsminister i 2005–2006 og indenrigsminister i 2006–2007.

Næstformænd for Labour (UK)
Ledere af Underhuset
Lord Presidents of the Council
Transportministre fra Storbritannien
Britiske ministre for Skotland
Britiske ministre for Nordirland
Sundhedsministre fra Storbritannien
Forsvarsministre fra Storbritannien
Indenrigsministre fra Storbritannien

John Reid, baron Reid af Cardowan


Lisowicia este un gen dispărut de dicinodont care a trăit în zona unde astăzi este Polonia, în timpul Triasicului târziu. Având mărimea unui elefant și cântărind aproximativ 9 tone, a fost cel mai mare tetrapod nondinozaur cunoscut din Triasic și cel mai tânăr membru al grupului.

Genul a fost numit după satul Lisowice, Silezia, din sudul Poloniei, unde a fost găsit singurul specimen cunoscut, iar numele specific bojani dat în onoarea lui Ludwig Heinrich Bojanus (1776-1827), un medic și naturalist german care a făcut o lucrare de pionierat în domeniul anatomiei comparative și paleontologie.

Note

Dicynodontia
Animale din Triasic
Specii fosile descrise în 2019

Lisowicia


Aurel Beldeanu () este un fost fotbalist român care a jucat pe postul de mijlocaș central pentru echipe precum Progresul București și Universitatea Craiova.

Note

Legături externe
 Aurel Beldeanu la romaniansoccer.ro

Nașteri în 1951
Nașteri pe 5 martie
Fotbaliști români
Fotbaliști ai FC Progresul București
Fotbaliști ai Universității Craiova
Fotbaliști internaționali români

Aurel Beldeanu


Jivka Ovtcharova oder Schiwka Owtscharowa auf Deutsch (; * 11. Januar 1957) ist eine bulgarische Ingenieurwissenschaftlerin und Professorin am Karlsruher Institut für Technologie.

Leben
Ovtcharova begann 1975 ein Ingenieurstudium an der Technischen Universität in Sofia und setzte dieses ab 1976 in Moskau fort, wo sie am Moskauer Energetischen Institut  1982 die Diplomprüfung machte. 1983 wurde sie wissenschaftliche Mitarbeiterin an der Bulgarischen Akademie der Wissenschaften. Von Oktober 1987 an arbeitete sie am Fraunhofer-Institut für Graphische Datenverarbeitung (Fraunhofer-IGD) in Darmstadt und promovierte 1992 als Doktor der technischen Wissenschaften
in Sofia und 1996 ein zweites Mal in Graphischer Datenverarbeitung an der Technischen Hochschule Darmstadt. Zwischen 1998 und 2003 wurde sie als Abteilungsleiterin der Adam Opel GmbH in internationalen Projekten des General-Motors-Konzerns eingesetzt. Wieder in die Forschung wechselte sie im Oktober 2003  an die Technische Hochschule Karlsruhe als Institutsleiterin für Informationsmanagement im Ingenieurwesen. Sie hat seit 2003 eine Professur am heutigen Karlsruher Institut für Technologie (KIT) inne und ist seit 2004 auch Direktorin am Karlsruher FZI Forschungszentrum Informatik.

2011 verlieh ihr die Technische Universität Sofia die Ehrendoktorwürde.

Schriften
 A framework for feature based product design: fundamental principles, system concepts, applications. VDI, Düsseldorf 1997, ISBN 3-18-324120-X (Dissertation, TH Darmstadt).

Literatur
 Ulrich Sendler: Das PLM-Kompendium: Referenzbuch des Produkt-Lebenszyklus-Managements. Springer, Berlin 2009, ISBN 978-3-540-87897-1, S. 293 (online).

Weblinks
 Jivka Ovtcharova Profil bei GFFT
 Jivka Ovtcharova bei Golden Gap
 Jivka Ovtcharova auf der Website der TU Sofia

Ingenieurwissenschaftler
Hochschullehrer (Karlsruher Institut für Technologie)
Person (Fraunhofer-Gesellschaft)
Ehrendoktor einer Universität in Bulgarien
Absolvent des Moskauer Energetischen Instituts
Bulgare
Geboren 1957
Frau

Jivka Ovtcharova


Kiyonobu Okajima (født 30. juni 1971) er en tidligere japansk fodboldspiller.

Han har spillet for flere forskellige klubber i sin karriere, herunder Urawa Reds.

Eksterne henvisninger

Fodboldspillere fra Japan

Kiyonobu Okajima


التيلسكوب العالمي أو نقحرةً وورد وايد تيليسكوب  هو برنامج في مجال الفلك يتيح لكل متصفحين الأنترنت اكتشاف الفضاء والكواكب و المجرات، وهو شبيه بخدمة سيليستيا إلا أنه أكثر تطورا كما أن الشركة المصنعة ميكروسوفت قد زودته بصور حقيقية ملتقطة من أشهر التيليسكوبات العالمية كتيليسكوب هابل. يعد البرنامج منافساً للخدمة المماثلة التي توجد في برنامج جوجل إيرث.

انظر أيضًا

 ستلاريوم
 سيليستيا

مراجع

وصلات خارجية

أبحاث مايكروسوفت
برامج في مرحلة البيتا
برمجيات 2008
برمجيات تستخدم رخصة إم أي تي
برمجيات فلكية
برمجيات مايكروسوفت

وورد وايد تيليسكوب


Kurban, 1997 yılında kurulan Türk rock grubu.

Tarihçe

1990'lar
Kurban 1995 yılında Outside adı ile kuruldu. Bu isim altında İngilizce şarkılar çaldılar. 1997 yılında grubun ismini Kurban olarak değiştirdiler ve aynı yıl Roxy Müzik Yarışması'na katılarak 3. oldular. 1999 yılının Ocak ayında ilk albümleri olan Kurban'ı piyasaya sürdüler. 1999 yılında Metallica'nın Ali Sami Yen Stadyumu'nda verdikleri konserde alt grup olarak konser verdiler. Ardından gitaristleri Umut Gökçen'in Amerika Birleşik Devletleri'ne yerleşmesi ile Özgür Kankaynar ile yola devam kararı aldılar. 2000 yılında Fasulye filminin müziğini yaptılar. 1999 Haziran'da çıkan Şebnem Ferah'ın Artık Kısa Cümleler Kuruyorum albümünde 4 parçaya katkı sundular. Deniz Yılmaz albümden "Yorgun" parçasının söz müziklerini ve gitar partisyonlarını çaldı, baterist Burak Gürpınar  "Herkes Bilsin İstedim", "Oyunun Sonu" ve "Nefessiz Kaldım"  parçalarında bateri çalmıştır.

2000'ler
2004'te Sert ve 2005'te İnsanlar albümleri ile müzik hayatlarına devam ettiler. Rockİstanbul 2005'te Megadeth'in alt grubu olarak konser verdiler. Grup Haziran 2005 tarihinde dağıldığını açıkladı. Dağılmanın ardından Deniz Yılmaz Panik isimli grupla, davulcu Burak Gürpınar Athena'yla, basçı Kerem Tüzün Demir Demirkan'la, gitarist Özgür Kankaynar ise Fransa'da So Loud ve birçok grupla sahne aldı. Grubun bir akustik albüm projesi vardı, fakat dağılmaları sonucu bunu gerçekleştiremediler. Kurban 31 Aralık 2006 tarihinde tekrar bir araya geldiklerini açıkladı. Tekrar birleşmelerinin ardından çeşitli şehirlerde konser verdiler. 2007'nin ilk aylarında turneye çıkan Kurban, solist Deniz Yılmaz'ın askere gitmesiyle 25 Şubat'den sonra 15 aylık bir ara verdi, onun askerden dönüşü ile birlikte konserlerine tekrar başladı. 2009 yılında çeşitli üniversitelerin bahar şenliklerinde bir dizi konser veren grup 2010'da çıkaracakları albümü de tanıttı.

2010'lar
Kurban, Sahip isimli 4. albümünü 23 Mart 2010'da yayımladı. Bu albüm Kurban'ın tekrar bir araya geldikten sonra çıkardığı ilk albümdür. Rock'n Coke 2011'de ana sahnede çaldılar. 30 Ekim 2011'de Van depremi ertesi Küçükçiftlik Park'ta yapılan Van İçin Rock yardım konserinde 40 rock grubu ve müzisyeni ile birlikte yer aldılar. 2012 yılında Usulca adlı tekliyi yayımladılar. 2014 yılında Müslüm Gürses Baba Şarkılar albümünde Felek Bile Ağladı adlı şarkıyı yorumladılar. 2014 sonbaharında Nafile adlı tekliyi, 2015 yılında ise İyi Ol adlı tekliyi yayımladılar. Grup yayımladıkları tekliler sonrasında 2 yıl boyunca çeşitli festival ve Rock Barlarda konser verdikten sonra Solist Deniz Yılmaz'ın müziği bırakması isteği üzerine Kasım 2017 yılında ikinci kez dağıldı. Grubun dağıldığı haberini Burak Gürpınar Twitter üzerinden duyurdu.

2020'ler
Grup, 2018 Yılında çıkması planlanan ancak anlaşmazlıklar yüzünden yayınlanamayan Gülümse isimli teklisi için 28 Temmuz 2022 yılında Instagram üzerinden yaptığı açıklamada şarkının 5 Ağustos 2022 tarihinde Sony Music Türkiye etiketiyle yayınlanacağını duyurdu. Şarkının 5 Ağustos 2022 Saat 00:00'da tüm dijital platformlarda yayınlanmasının ardından ilk 24 saat içinde Youtube'da 35 bin dinlenme alırken, Spotify'da 100 bin dinlenmeye ulaşıldı. Twitter, Instagram, Ekşi Sözlük gibi popüler sosyal medya platformlarında şarkıya yoğun ilgi gösterildi. Grubun davulcusu Burak Gürpınar Twitter'dan yaptığı açıklamada; "Beklentimizin çok üzerinde bir geri dönüş oldu, var olun!!" derken Solist Deniz Yılmaz ise Instagram'da yayınladığı bir video'da; "Şarkı genel olarak beğenilmiş, çok teşekkür ederim. Şarkının annesi Özgür Kankaynar şarkıyı o doğurdu diyebilirim. Ben adını verdim ve sözlerini yazdım. Sonra stüdyo'ya girdik ve Kurban ile şarkıyı olgunlaştırdık. Bugün ise ancak sizin elinize ulaştı." dedi.

Grup, yoğun ilgi gören Gülümse isimli teklinin ardından yine önceki yıllarda üzerinde çalışılan ancak tamamlanmayan Damla isimli teklisi için harekete geçti. Solist Deniz Yılmaz şarkının giriş kısmını Instagram hesabı üzerinden kısa bir video ile paylaşırken, Grubun bir diğer üyesi Özgür Kankaynar da şarkının yayınlanacağını duyurdu. Tamamlanan şarkı, 7 Ekim 2022 tarihinde tüm dijital platformlarda yayınlandı.

Grup üyeleri

Eski Üyeler
 Deniz Yılmaz - vokal, gitar (1995 - 2005, 2006 - 2017)
 Özgür Kankaynar - gitar, geri vokal (1999 - 2005, 2006 - 2017)
 Kerem Tüzün - bas gitar, geri vokal (1995 - 2005, 2006 - 2017)
 Burak Gürpınar - davul (1995 - 2005, 2006 - 2017)
 Umut Gökçen - gitar (1995 - 1999)

Üye Değişim Kronolojisi

Diskografi

Albümler

Tekliler
 2014: Usulca
 2014: Nafile
 2015: İyi Ol
 2022: Gülümse
 2022: Damla

Kaynakça

Dış bağlantılar
 Grubun resmî Facebook sayfası

1995'te kurulan müzik grupları
Türk heavy metal grupları
Türk hard rock grupları
2017'de dağılan müzik grupları

Kurban (müzik grubu)


Agave fusca ist eine Pflanzenart aus der Gattung der Agaven (Agave) in der Unterfamilie der Agavengewächse (Agavoideae). Das Artepitheton fusca stammt aus dem Lateinischen, bedeutet 'dunkelbraun' und verweist auf die Farbe der Blüten.

Beschreibung
Agave fusca besitzt ein Rhizom von 2 bis 2,3 Zentimeter Durchmesser. Die mehreren aschgrauen, ausgespreizten, schmal lanzettlichen Laubblätter sind rinnig. Ihre Unterseite ist gekielt und leicht aufgeraut. Die Blattspreite ist 30 bis 50 Zentimeter lang und 2,2 bis 3 Zentimeter breit.

Der Blütenstandsschaft ist steif, die Brakteen stehen ziemlich weit voneinander entfernt. Die etwa 20 gedrängten einzelnen Blüten sind offenbar sitzend und stinken. Der längliche grünliche Fruchtknoten ist 12 bis 17,8 Millimeter lang und 6,6 Millimeter breit. Die 37 Millimeter langen Perigonblätter sind an der Außenseite glauk-grün. Ihre auf der Außenseite dunkelbraunen Zipfel sind ausgebreitet bis zurückgeschlagen, linealisch-lanzettlich und weisen eine Länge von 14,8 bis 16 Millimeter und eine Breite von 4 bis 5,8 Millimeter auf. Die Spitze ist feinspitzig-warzig. Die 39 bis 42 Millimeter langen Staubfäden sind spärlich drüsenhaarig. Sie sind schmutzig grünlichweiß mit wenigen dunklen Strichen. Der Griffel ist vor dem Aufreißen der Staubbeutel zurückgeschlagen und verdreht, später ist er fast gerade oder leicht gebogen und weist eine Länge von bis zu 57 Millimeter auf.
Die kopfigen Narben sind dreilappig.

Über die Früchte und Samen ist nichts bekannt.

Systematik und Verbreitung
Agave fusca ist in Guatemala im Departamento Chimaltenango im Municipio Comalapa auf sandigen Ebenen verbreitet.

Die Erstbeschreibung als Manfreda fusca durch Pierfelice Ravenna wurde 1985 veröffentlicht. Joachim Thiede und Urs Eggli stellten die Art 1999 in die Gattung Agave.

Die Art gehört in die Untergattung Manfreda und wird dort der Manfreda-Gruppe zugeordnet.

Nachweise

Literatur

Einzelnachweise

Weblinks

 Herbarbelege von Agave fusca

Agaven
Fusca

Agave fusca


Mikhail Lyubich (en  ; né le 25 février 1959 à Kharkiv) est un mathématicien russo-américain d'origine ukrainienne qui travaille en théorie des systèmes dynamiques .

Biographie
Mikhail Lyubich est fils de Yuri Ilyich Lyubitsch, lui-même professeur de mathématiques à l'université de Kharkiv. Il étudie à l'université de Kharkiv de 1975 à 1980 (avec un diplôme en entropie des fonctions rationnelles) ; il doit aller de 1984 à 1989 à l'université de Tachkent, à cause de l'antisémitisme politique en éducation dans l'ex-union soviétique pour préparer son doctorat  sur la dynamique des fonctions rationnelles et de leurs invariants. En 1989, il quitte l'Union soviétique avec sa famille et rejoint l'université d'État de New York à Stony Brook (SUNY) sur invitation de John Milnor. Il y est devenu professeur assistant en 1990 et plus tard professeur. De 2002 à 2008, il est également professeur à l'université de Toronto (sur une chaire de recherche du Canada). Depuis 2007, il est directeur de l'Institut des sciences mathématiques (IMS) de SUNY.

Recherche
Il travaillait déjà en Union soviétique pour sa thèse sur la dynamique d'une variable complexe, en particulier la théorie ergodique et la stabilité des fonctions dans le cas des fonctions rationnelles. Il a prouvé l'existence d'une mesure pour l'entropie maximale d'une application rationnelle (la mesure de Lyubich).

À la fin des années 1990, Lyubich a prouvé l'universalité des cascades de doublement de période des fonctions quadratiques de l'intervalle unitaire, un phénomène  découvert par Mitchell Feigenbaum, Pierre Coullet et Tresser à la fin des années 1970 de manière analytique (une « démonstration informatique » existait depuis 1982 par Oscar Lanford). Plus précisément, Lyubich a prouvé l'existence d'un point fixe hyperbolique de la transformation du groupe de renormalisation associée, supposée par Feigenbaum, non seulement pour le doublement de période, mais en général pour les opérateurs de renormalisation de type borné. Des preuves rigoureuses dans le cadre de la théorie des groupes de renormalisation de Feigenbaum avaient déjà été fournies par Dennis Sullivan et Curtis McMullen et Lyubich a en quelque sorte ajouté la clé de voûte. De plus, Lyubich a démontré l'auto-similarité au voisinage de certains points de l'ensemble de Mandelbrot (conjecturée par Milnor).

Lyubich a montré, à la fin des années 1990, que dans la classe des applications par des fonctions réelles quadratiques, l'hyperbolicité est densément distribuée (ce qui a également été prouvé indépendamment par Grzegorz Swiatek et J. Graczyk), une conjecture longtemps ouverte. En 1998, il a prouvé que presque toutes les applications réelles quadratiques sont régulières (elles possèdent un cycle limite) ou stochastiques (il existe une mesure invariante absolument continue).

Avec Jeremy Kahn, il travaille sur un programme de démonstration que  l'ensemble de Mandelbrot est localement connexe (une conjecture ouverte en dynamique complexe).

Publications

 .
 .
 .
  — Colloque en l'honneur d'Adrien Douady.
 .
 .
 .

Prix et distinctions

 1991 : Sloan Research Fellow
 1994 : Conférencier invité au Congrès international des mathématiciens à Zurich (On the borderline of real and complex dynamics)
 1987 : Prix de la Société mathématique de Leningrad
 2002 : Guggenheim Fellow
 2010 : Prix Jeffery-Williams
 Depuis 2012 : Membre de l'American Mathematical Society
 2014 : Conférencier plénier au Congrès international des mathématiciens à Séoul (Analytic Low-Dimensional Dynamics: from dimension one to two)
 2019 : Élu à l'Académie américaine des arts et des sciences
 Depuis 2022 : Membre de l'Académie nationale des sciences

Notes et références

Liens externes

 Page d'accueil
 Mikhail Lyubich sur mathnet.ru

Naissance en février 1959
Mathématicien américain du XXe siècle
Mathématicien américain du XXIe siècle
Mathématicien ukrainien du XXe siècle
Mathématicien ukrainien du XXIe siècle
Lauréat du prix Jeffery-Williams
Membre de l'Académie américaine des arts et des sciences
Membre de l'American Mathematical Society
Professeur à l'Université de Toronto
Professeur à l'université d'État de New York à Stony Brook

Mikhail Lyubich


Anastasia Viktorovna Tatalina (en ), née le  à Novossibirsk, est une skieuse acrobatique russe spécialiste du big air et du slopestyle. Elle remporte le titre mondial en big air en 2021.

Carrière
En 2018, elle remporte le titre en big air aux championnats du monde junior à Cardrona en Nouvelle-Zélande puis l'argent aux Universiade l'année suivante.

Lors des Mondiaux 2021, elle devient championne du monde du big air avec 184,50 points devant sa compatriote Lana Prusakova (165,50 points) et la Chinoise Gu Ailing (161,50 points).

Références

Liens externes

Skieuse acrobatique russe
Championne du monde de ski acrobatique
Skieuse acrobatique aux Jeux olympiques d'hiver de 2018
Naissance en septembre 2000
Naissance à Novossibirsk

Anastasia Tatalina


Andreas Falk (* 27. Februar 1983 in Huddinge) ist ein ehemaliger schwedischer Eishockeyspieler, der seit 2020 Trainer beim Skellefteå AIK aus der Svenska Hockeyligan ist.

Karriere
Andreas Falk begann seine Karriere als Eishockeyspieler in seiner Heimatstadt in der Nachwuchsabteilung des Huddinge IK, für dessen Profimannschaft er von 2001 bis 2004 in der HockeyAllsvenskan, der zweiten schwedischen Spielklasse, aktiv war. Anschließend wechselte der Center innerhalb der Allsvenskan zum Skellefteå AIK, mit dem er in der Saison 2005/06 den Aufstieg in die Elitserien erreichte. Daraufhin schloss er sich dem HV71 an, mit dem er in den Spielzeiten 2007/08 und 2009/10 jeweils den schwedischen Meistertitel gewann. In der Saison 2008/09 wurde er mit der Mannschaft zudem Vizemeister. Zur Spielzeit 2012/13 entschied sich Falk zu einem Wechsel nach Deutschland und unterzeichnete einen Einjahresvertrag bei den Kölner Haien. Falk blieb letztlich bis zum Ende der Saison 2015/16 in Köln und wechselte anschließend zurück nach Schweden zum Erstligisten Luleå HF.

International
Für Schweden nahm Falk an der U20-Junioren-Weltmeisterschaft 2003 sowie 2012 an der Euro Hockey Tour teil.

Karrierestatistik

Erfolge und Auszeichnungen
 2006 Aufstieg in die Elitserien mit dem Skellefteå AIK
 2008 Schwedischer Meister mit dem HV71
 2010 Schwedischer Meister mit dem HV71

Weblinks

Einzelnachweise

Eishockeynationalspieler (Schweden)
Eishockeyspieler (Huddinge IK)
Eishockeyspieler (Luleå HF)
Eishockeyspieler (Skellefteå AIK)
Eishockeyspieler (HV71)
Eishockeyspieler (Kölner Haie)
Eishockeytrainer (Skellefteå AIK)
Schwedischer Meister (Eishockey)
Schwede
Geboren 1983
Mann

Andreas Falk


Morten Jørgensen (* 23. Juni 1985 in Næstved) ist ein dänischer Ruderer und Olympiasieger 2008 im Leichtgewichts-Vierer ohne Steuermann.

Jørgensen belegte mit dem dänischen Leichtgewichts-Achter den vierten Platz bei den Ruder-Weltmeisterschaften 2006. 2007 saß er im dänischen Leichtgewichts-Vierer ohne Steuermann und erreichte bei den Weltmeisterschaften in München den sechsten Platz. 2008 gewann er mit Kasper Winther im Leichtgewichts-Zweier ohne Steuermann die ersten beiden Weltcupregatten in München und Luzern. Nachdem sich Bo Helleberg vor den Olympischen Spielen verletzte, rückte Jørgensen für die Olympischen Spiele in Peking wieder in den Vierer, der in der Aufstellung Thomas Ebert, Mads Kruse Andersen, Morten Jørgensen und Eskild Ebbesen die Goldmedaille gewann.

2009 siegte der neu zusammengestellte Vierer mit Christian Pedersen, Jens Vilhelmsen, Kasper Winther und Morten Jørgensen in allen drei Weltcupregatten, bei den Ruder-Weltmeisterschaften 2009 in Posen kam das Boot mit 0,25 Sekunden Rückstand auf das deutsche Boot ins Ziel. 2010 siegte der dänische Vierer in der ersten Weltcupregatta und belegte in den nächsten beiden Regatten den zweiten Platz, der fünfte Platz bei den Europameisterschaften in Portugal war für Pedersen, Vilhelmsen, Winther und Jørgensen das schlechteste Saisonergebnis. Bei den Weltmeisterschaften 2010 in Neuseeland erkämpften die vier Dänen den Sieg im ersten Rennen, traten danach aber nicht mehr an.

2011 gewann das dänische Boot die ersten zwei Weltcupregatten in der Aufstellung Kasper Winther, Morten Jørgensen, Jacob Barsøe und Eskild Ebbesen und belegte bei der dritten Regatta in Luzern den dritten Platz. Bei den Weltmeisterschaften 2011 in Bled tauschten Barsøe und Winther die Plätze, das Boot belegte im Finale den fünften Platz. Im Jahr darauf erreichte der dänische Leichtgewichts-Vierer in der Besetzung des Vorjahres das olympische Finale und gewann die Bronzemedaille.

2013 und 2014 gewann Jørgensen jeweils den Titel im Vierer bei den Europa- und bei den Weltmeisterschaften. Nach einer Pause 2015 wegen Übertrainings kehrte er 2016 in den Vierer zurück, bei der olympischen Regatta 2016 gewann er zusammen mit Kasper Winther, Jacob Barsøe und Jacob Larsen gewann er die Silbermedaille hinter den Schweizern.

Jørgensen hat bei einer Körpergröße von 1,82 Metern ein für Leichtgewichte typisches Wettkampfgewicht von etwa 72 Kilogramm. Er rudert für den Næstved Roklub.

Weblinks

Einzelnachweise

Ruderer (Dänemark)
Weltmeister (Rudern)
Europameister (Rudern)
Olympiasieger (Rudern)
Olympiateilnehmer (Dänemark)
Teilnehmer der Olympischen Sommerspiele 2008
Teilnehmer der Olympischen Sommerspiele 2012
Teilnehmer der Olympischen Sommerspiele 2016
Däne
Geboren 1985
Mann

Morten Jørgensen


Charlot spărgător (în ) este un film american de comedie din 1916 produs de Jess Robbins și scris și regizat de Charlie Chaplin. În alte roluri interpretează actorii Edna Purviance, Wesley Ruggles, James T. Kelley și Leo White.

Prezentare

Distribuție
 Charles Chaplin - Charlie, Convict 999
 Edna Purviance - Daughter of the House
 Wesley Ruggles - Jailbird and Thief
 James T. Kelley -  Drunk with Pockets Picked/Second Flophouse Customer
 Leo White - Fruitseller/Flop House Manager/Policeman
 John Rand -  Policeman
 Fred Goodwins - Honest Preacher/Policeman with Monocle
 Billy Armstrong - Crooked Preacher/Second Cop
 Snub Pollard - Cop
 Bud Jamison - Third Flophouse Customer
 Paddy McGuire - Fifth Flophouse Customer
 George Cleethorpe -  Policeman at Station with Mustache

Note

Legături externe

Vezi și

  1916 în film
  Listă de filme americane din 1915
  Listă de filme de comedie din anii 1910
  Listă de filme americane de comedie

Filme din 1916
Filme regizate de Charlie Chaplin
Filme de comedie din anii 1910
Filme Essanay Studios
Filme americane
Filme alb-negru
Filme mute
Filme de scurt metraj

Charlot spărgător


Crkva Uspenija Presvete Bogorodice je pravoslavna crkva u Čajniču. Građena je od 1857. do 1863. U ovoj se crkvi čuva čuva i osobito časti znamenita ikona Presvete Bogorodice - "Čajnička Krasnica". Na istoj porti nalazi se crkva Vaznesenja Gospodnjeg. Pripada dabrobosanskoj mitropoliji Srpske pravoslavne Crkve.

Građevinska cjelina - Crkva Vaznesenja Hristovog i Crkva Uspenja Bogorodičinog u Čajniču tvore nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. Uz objekte stare i nove crkve, u to spadaju i pokretnine:
 zbirka rukopisnih knjiga – 12 knjiga,
 zbirka tiskanih knjiga – 56 knjiga,
 zbirka ikona – 25 ikona.

Izvori

Pravoslavne crkve u Bosni i Hercegovini
Čajniče
Nacionalni spomenici Bosne i Hercegovine

Crkva Uspenija Presvete Bogorodice u Čajniču


Das Haus Zur Landwehr 4 in Frischborn ist ein denkmalgeschütztes Fachwerkhaus aus der ersten Hälfte des 18. Jahrhunderts, das im Zuge einer im späten 17. Jahrhundert begonnenen Dorferweiterung erbaut wurde.

Der zweigeschossige Bau steht auf einem Basaltsockel, der teilweise erneuert wurde. Die Giebelseite ist verschindelt, an der Traufseite liegt das Fachwerk offen. Dieses ist durch Mann-Figuren verstärkt und gliedert die Außenwand in zwei Hälften. In der Beschreibung des Landesamts für Denkmalpflege Hessen wird das "wenig gestörte kraftvolle Gefüge" des Fachwerks hervorgehoben, insgesamt erscheine das Haus "mächtig".

Rechts des Hauseingangs war ursprünglich ein Stall untergebracht. An der rechten Gebäudeseite befand sich bis in die 2000er Jahre eine Scheune mit Schafstall, die nach 1800 angebaut wurde. Zu dieser Zeit wurde auch die nachklassizistische Haustür mit Freitreppe angebaut.

Das Gebäude ist unbewohnt und baufällig.

Weblinks

Einzelnachweise

Kulturdenkmal in Lauterbach (Hessen)
Fachwerkhaus in Lauterbach (Hessen)
Erbaut im 18. Jahrhundert

Zur Landwehr 4 (Frischborn)


كاسبار ميميرنغ ( في بوكهورست)  لاعب كرة قدم ألماني معتزل كان يجيد اللعب في خط الوسط.

لعب ميميرنغ في أندية هامبورغ (1971-1982) بوردو (1982-1984) شالكه (1984-1986).

ساهم ميميرنغ في تتويج نادي هامبورغ ببطولة دوري الدرجة الأولى مرتين موسمي 1978/1979 و1981/1982 وببطولة كأس ألمانيا موسم 1975/1975 وببطولة كأس أبطال الكؤوس الأوروبي موسم 1976/1977.

شارك ميميرنغ مع منتخب ألمانيا الغربية في 3 مباريات دولية في الفترة من 1979 إلى 1980. تم استدعاء ميميرنغ للمشاركة في بطولة كأس الأمم الأوروبية لكرة القدم 1980 التي أقيمت في إيطاليا وتوج فيها منتخب ألمانيا الغربية بطلا بعد فوزه في المباراة النهائية على منتخب بلجيكا 2/1.

مسيرته الكروية
لعب كاسبار ميميرنغ خلال مسيرته الاحترافية مع 3 أندية في أربعة عشر موسمًا وسجل خلالها 41 هدفًا ضمن 347 مباراة. حيث فاز في موسم واحد بالكأس وفي ثلاثة مواسم بالدوري.

خاض كاسبار ميميرنغ مسيرته مع نادي هامبورغ في موسم 1971–72 ليلعب معه أحد عشر موسمًا، مشاركًا في 303 مباراة سجل خلالها 38 هدفًا. ثم انتقل إلى نادي جيروندان بوردو في موسم 1982–83 ولمدة موسمين، حيث شارك في 27 مباراة سجل خلالها هدفين. لينتقل بعدها إلى نادي شالكه 04 في موسم 1984–85 لمدة موسم واحد، مشاركًا في 17 مباراة سجل خلالها هدفًا واحدًا.

روابط خارجية

مراجع

لاعبو كرة قدم رجالية ألمانيون غربيون مغتربون
أشخاص على قيد الحياة
أشخاص من إيمسلاند
رياضيون ألمان مغتربون في فرنسا
رياضيون ألمانيون غربيون مغتربون في فرنسا
لاعبو الدوري الألماني
لاعبو الدوري الفرنسي
لاعبو بطولة أمم أوروبا 1980
لاعبو بوردو
لاعبو شالكه 04
لاعبو كرة قدم ألمان
لاعبو كرة قدم ألمانيون غربيون
لاعبو كرة قدم ألمانيون غربيون مغتربون
لاعبو كرة قدم رجالية ألمانيون
لاعبو كرة قدم رجالية ألمانيون غربيون
لاعبو كرة قدم رجالية مغتربون في فرنسا
لاعبو كرة قدم مغتربون ألمان
لاعبو كرة قدم مغتربون في فرنسا
لاعبو كرة قدم من سكسونيا السفلى
لاعبو منتخب ألمانيا بي لكرة القدم
لاعبو منتخب ألمانيا لكرة القدم
لاعبو هامبورغ
لاعبو وسط كرة قدم رجالية
لاعبون فائزون ببطولة أمم أوروبا
مواليد 1953

كاسبار ميميرنغ


San Ysidro (Spanish for "St. Isidore", ) is a district of the City of San Diego, immediately north of the Mexico–United States border. It neighbors Otay Mesa West to the north, Otay Mesa to the east, and Nestor and the Tijuana River Valley to the west; together these communities form South San Diego, a practical exclave of the City of San Diego. Major thoroughfares include Beyer Boulevard and San Ysidro Boulevard.

History
San Ysidro is the archaic spelling of San Isidro in Spanish. It is named after Saint Isidore the Laborer, an 11th-12th century Spanish saint.

1829–1848: Rancho Tía Juana
After independence from Spain in 1822, the Mexican government started issuing land grants for ranchos. In 1829 it granted Santiago Argüello Moraga the 10,000-acre Rancho Tía Juana, which covered parts of what now are San Ysidro and Tijuana; his son Emigdio Argüello was granted the adjacent Rancho Melijo in 1833, on which they built "La Punta", an adobe house that was one of very few structures in the area until the late 1800s.

1848–1900: Early U.S. period
After the 1846 Mexican–American War, Mexico ceded what is now the Southwest U.S. in 1848. San Ysidro found itself on an international border. The border was marked in the mid-1860s and the first customs building was erected in 1873. The border was unfenced until one was built in 1910 from the Pacific Ocean to Otay Mountain.

San Diego was connected to the U.S. railroad network in 1885, spurring a real estate boom. In 1887, real estate firm Hart and Stern developed Tia Juana City on the site of today's Las Americas Premium Outlets, consisting of a single street with a drug store, saloon, hotel and boot shop and some scattered houses beyond. Floods washed out buildings in 1891 and 1895; Tia Juana City was not immediately rebuilt and settlers moved to higher ground.

1900–1920: Little Landers
The Little Landers colony was a community founded by William Ellsworth Smythe in 1908 with the motto, "A little land and a living surely is better than desperate struggle and wealth possibly." Each member of the community held a plot of land no bigger than they could cultivate themselves, averaging  each, in order to foster a non-hierarchical social structure. Every person had an equal voice in the affairs of the community whose business affairs was conducted by a board of directors voted in by the community. All agricultural buying and selling was pooled on a cooperative basis. Members agreed to forfeit their land should they leave the community.

The city levied a commission on the sale of land which funded public improvements such as a library, park, irrigation systems, and a clubhouse. They maintained a retail market in San Diego where harvested produce was sold. In addition to growing vegetables, the community raised and marketed ducks, rabbits, and goats.

The Little Landers community is known as one of the nation's first communes. It lasted until a major flood wiped out its farms in 1916. The George Belcher homestead is the oldest surviving building in San Ysidro.

George Smythe named the new settlement San Ysidro.

1920–1950: residential community and border town

With the rise of Tijuana, Mexico as a racing, gambling, drinking and entertainment destination in the 1920s, many American employees of these establishments lived in San Ysidro and worked in Tijuana.

In 1924, the $12,000 San Ysidro Free Public Library opened; civic leader Frank Beyer donated the land as well as $7,000 towards the cost. The Louis Gill-designed San Ysidro Community Church opened in 1924, and the Our Lady of Mount Carmel Catholic Church opened a few years later. The San Ysidro Bank and the Civic and Recreation Center opened in 1925. Beyer donated the land for the Civic Center. In 1931, the old customs facility was replaced with the existing historic landmark customs building.

After 1933, with alcohol legalized in the U.S., gambling outlawed in Mexico and fewer American visitors to Tijuana, some homes were purchased by Mexican citizens working in the U.S.

Following World War Two, there was a housing shortage in San Diego and as a result, new houses, apartment buildings and bungalow courts were built in San Ysidro.

According to the San Diego city planning department, at this point San Ysidro was "now a full- fledged city that supported the various economic, social, religious, and recreational needs of the residents and visitors."

Annexation
San Ysidro, along with the rest of South San Diego, was annexed by the city of San Diego in 1957; an attempt by residents in 1973 to reverse the decision was unsuccessful.

1984 massacre

On July 18, 1984, James Oliver Huberty, a 41-year-old former welder from Canton, Ohio, opened fire inside a McDonald's restaurant with multiple firearms (including an Uzi), killing 21 people and injuring an additional 19 people, before he was fatally shot by a sniper from a SWAT team. The McDonald's site was razed in 1985. The site is now home to a Southwestern College satellite campus.

Climate

Border crossing

San Ysidro is home to the fourth busiest land border crossing in the world. It is the second-busiest border crossing between two sovereign nations (after the Johor–Singapore Causeway) and the busiest border crossing in Western Hemisphere.

Statistics from the U.S. Department of Transportation state more than 15 million vehicles and 36.7 million people entered the United States at the San Ysidro Port of Entry in 2019. The great majority of these are workers (both of Mexican and U.S. nationality) commuting from Tijuana to jobs in the greater San Diego area and throughout southern California. There is also reverse traffic, both of workers traveling to maquiladoras in Mexico and those purchasing services or seeking entertainment in Tijuana. 2009 studies estimated that wait times for vehicles at the San Ysidro LPOE averaged 1.5 to 2 hours during the commuter peak period.

For pedestrians, in 2012, morning waits to enter the United States could last more than two hours — and twice that time during peak weekend periods. Roughly one-fifth of the 25,000 daily northbound crossers remained in San Ysidro to work, shop, visit family etc., according to the San Ysidro Chamber of Commerce. Many more boarded the San Diego Trolley or other public transportation to work, schools, stores, banks, medical appointments and family gatherings across San Diego County. In 2016 a second pedestrian crossing was opened, "PedWest", connecting Plaza Viva Tijuana via a walkway to the border next to the El Chaparral auto crossing, with Virginia Avenue in San Ysidro.

San Ysidro is also where ICE deports the most Mexicans back into Mexico; in 2003, this was 360,172 people.

Trucks cannot use the San Ysidro crossing and must use the Otay Mesa Port of Entry instead.

An expansion of the San Ysidro Port of Entry took place in three parts and was completed in 2019. The $741 million project expanded and veered Interstate 5 to the west. A new northbound inspection facility was built, including primary vehicle inspection booths, a secondary inspection area, an administration space, and a pedestrian-processing facility. A southbound inspection facility exists on the southbound crossing, operated by Mexican customs in Tijuana.

Demographics
The 2010 census counted 28,008 people in San Ysidro, of whom 93% were Hispanic.

Of those over 5 years old, 60% spoke Spanish and English "well" or "very well". 13% only spoke Spanish, and 10% spoke only English.

Emergency services

Police
The San Diego Police Department provides police services to the community. The area is serviced by the southern division headquarters at 1120 27th Street and a small substation at 663 E. San Ysidro Blvd.

Fire and EMS
The San Diego Fire Department provides fire and emergency medical services to the community. The area is serviced by fire station 29 at 179 W. San Ysidro Blvd.

Education

Schools
The area is served by the San Ysidro School District (kindergarten through the eighth grade) and Sweetwater Union High School District.

The high school district operates San Ysidro High School, which serves much of San Ysidro. Portions are zoned to Southwest Senior High School, with some rezoned from San Ysidro to Southwest in 2016. A small section of San Ysidro is zoned to Montgomery High School. San Ysidro Adult Education Center, operated by the high school district, is also in San Ysidro.

Landmarks and facilities

The San Diego Public Library operates the San Ysidro Branch Library. Parks in San Ysidro include Howard Lane Park, Vista Terrace Park, and San Ysidro Community Park. Churches include Our Lady of Mount Carmel Roman Catholic Church.

The San Ysidro Post Office opened on April 13, 1910 and closed on January 5, 1974. It has moved to a new location on W. San Ysidro Blvd. and continues providing service today.

The San Ysidro U.S. Inspection Station/U.S. Custom House is listed on the National Register of Historic Places.

San Diego's largest outlet mall is on the international border immediately west of the crossing, Las Americas Premium Outlets, with 125 stores.

Noted architect Louis John Gill designed the Spanish Revival-style building at 147 W. San Ysidro Blvd., formerly the San Ysidro Commercial Company, (1929) now TheFront art gallery.

See also
 San Diego–Tijuana metropolitan area
 San Ysidro Land Port of Entry Expansion Project

References

External links

 San Ysidro Chamber of Commerce
 Catholic Forum's page on Saint Isadore

Neighborhoods in San Diego
South Bay (San Diego County)
Chicano and Mexican neighborhoods in California

San Ysidro, San Diego