A primeira temporada da série de televisão The Wire começou a ser exibida no domingo, 2 de junho de 2002, às 21:00 horas nos Estados Unidos e terminou em 8 de setembro de 2002. Os 13 episódios contam a história do ponto de vista da organização do tráfico de drogas de Barksdale e da investigação policial.

A temporada foi lançada em DVD como uma caixa de cinco discos sob o título de The Wire: The Complete First Season em 12 de outubro de 2004, pela HBO Video.

Produção

Equipe
David Simon é o criador e redator principal da série, showrunner e produtor executivo. Ao lado de Simon, muitos membros da equipe criativa por trás de The Wire são ex-alunos de Homicide e da minissérie vencedora do Emmy, The Corner. O veterano do Corner, Robert F. Colesberry, também foi o produtor executivo. Colesberry é creditado pelo resto da equipe criativa como tendo um grande papel criativo para um produtor, e Simon o credita por alcançar a sensação visual realista do show. Ele também teve um pequeno papel recorrente como o detetive Ray Cole. A esposa de Colesberry, Karen L. Thorson, juntou-se a ele na equipe de produção. Uma terceira produtora de The Corner, Nina Kostroff Noble, também ficou com a equipe de produção de The Wire completando a equipe inicial de quatro pessoas.

As histórias para o programa costumam ser co-escritas por Ed Burns, um ex-detetive de homicídios do Departamento de Polícia de Baltimore e professor de escola pública que trabalhou com Simon em outros projetos, incluindo The Corner. A equipe de roteiristas inclui o aclamado romancista de ficção policial George P. Pelecanos, de Washington, DC. Pelecanos comentou que foi atraído pelo projeto por causa da oportunidade de trabalhar com Simon. O redator Rafael Alvarez era colega de Simon no The Sun e natural de Baltimore com experiência de trabalho na área portuária. Outra cineasta independente e nativa da cidade, Joy Lusco Kecken, juntou-se à equipe de roteiristas e atuou como coordenadora do roteiro. David H. Melnick e Shamit Choksey completam a equipe de roteiristas.

O ex-aluno de homicídios Clark Johnson, que dirigiu vários episódios aclamados de The Shield, dirigiu o episódio piloto, o segundo episódio e o quinto episódio (Johnson mais tarde teve um papel principal na quinta temporada). Os diretores de um único episódio incluem Ed Bianchi, Joe Chappelle, Gloria Muzio, Milčo Mančevski, Brad Anderson e Steve Shill. O final da temporada foi dirigido por Tim Van Patten, um vencedor do Emmy que trabalhou em todas as temporadas de The Sopranos. A direção tem sido elogiada por seu estilo descomplicado e sutil.

Elenco
Os personagens principais da primeira temporada foram divididos entre os do lado da lei e os envolvidos no crime relacionado às drogas. O elenco principal era composto por personagens de ambos os grupos. O detalhe investigativo foi lançado pelas ações do detetive Jimmy McNulty (Dominic West), cujas tendências insubordinadas e problemas pessoais ofuscam a sua habilidade. A turma era comandada pelo tenente Cedric Daniels (Lance Reddick), que enfrentou desafios equilibrando suas aspirações de carreira com o desejo de produzir um bom caso. Kima Greggs (Sonja Sohn) era uma detetive competente que tinha ciúmes de colegas e se preocupava com os perigos de seu trabalho por parte de seu parceiro doméstico. Seu trabalho investigativo foi auxiliado por seu informante confidencial, um viciado em drogas conhecido como Bubbles (Andre Royo).

Esses investigadores eram supervisionados por dois comandantes mais preocupados com a política e suas próprias carreiras do que com o caso, o major William Rawls (John Doman) e o vice-comissário Ervin Burrell (Frankie Faison). A advogada estadual Rhonda Pearlman (Deirdre Lovejoy) atua no tribunal e teve um relacionamento casual com McNulty. Na divisão de homicídios, Bunk Moreland (Wendell Pierce) era um detetive talentoso e perspicaz, parceiro de McNulty.

Do outro lado da investigação estava o império das drogas de Avon Barksdale. O impetuoso e implacável Barksdale (Wood Harris) é auxiliado pelo empresário Stringer Bell (Idris Elba)  O sobrinho de Avon, D'Angelo Barksdale (Larry Gilliard Jr.), administrava parte do território de seu tio, mas também tinha a consciência pesada.

A primeira temporada contou com vários personagens importantes em papéis recorrentes. Como o detetive Greggs, os parceiros Thomas "Herc" Hauk (Domenick Lombardozzi) e Ellis Carver (Seth Gilliam) foram transferidos para o destacamento da unidade de narcóticos. A natureza inicialmente violenta da dupla acabou sendo subjugada, pois eles se mostraram úteis em trabalhos pesados e, às vezes, serviram como alívio cômico para o público. Completando a unidade temporária estavam os detetives Leander Sydnor (Corey Parker Robinson), Lester Freamon (Clarke Peters) e Roland "Prez" Pryzbylewski (Jim True-Frost). Sydnor era um detetive novato com reputação de sólido trabalho secreto. Embora inicialmente não fossem importantes na operação, Freamon provou ser um investigador silenciosamente capaz com um talento especial para perceber detalhes minúsculos, mas importantes, e Prez, embora problemático nas ruas, acabou por ser um perito em seu trabalho de escritório. McNulty e Bunk serviram em um esquadrão da unidade de homicídios liderado pelo sargento Jay Landsman (Delaney Williams), o jovial comandante do esquadrão. Peter Gerety teve um papel recorrente como o juiz Phelan, o funcionário que deu início ao caso.

Havia também vários personagens recorrentes na Organização Barksdale. Loyal Wee-Bey Brice (Hassan Johnson) foi responsável por vários homicídios cometidos por ordem da Avon. Trabalhando com D'Angelo estavam Poot Carr (Tray Chaney), Bodie Broadus (JD Williams), e Wallace (Michael B. Jordan), todos traficantes de rua. Wallace era um jovem inteligente, mas ingênuo, preso no tráfico de drogas, Bodie, um jovem traficante violento e determinado. Omar Little (Michael K. Williams) é um notório assaltante de Baltimore que ganhava a vida roubando traficantes de drogas, sendo uma pedra no sapato frequente do clã Barksdale.

Elenco principal

 Dominic West como Jimmy McNulty (13 episódios)
 John Doman como William Rawls (8 episódios)
 Idris Elba como Russell "Stringer" Bell (13 episódios)
 Frankie Faison como Ervin Burrell (11 episódios)
 Lawrence Gilliard Jr. como D'Angelo Barksdale (13 episódios)
 Wood Harris como Avon Barksdale (12 episódios)
 Deirdre Lovejoy como Rhonda Pearlman (9 episódios)
 Wendell Pierce como Bunk Moreland (12 episódios)
 Lance Reddick como Cedric Daniels (13 episódios)
 Andre Royo como Reginald "Bubbles" Cousins (11 episódios)
 Sonja Sohn como Kima Greggs (12 episódios)

Recepção
A primeira temporada recebeu críticas em sua maioria positivas dos críticos, recebendo uma pontuação de 79/100 no Metacritic. No Rotten Tomatoes, a temporada tem um índice de aprovação de 85% com uma pontuação média de 9,5 em 10 com base em 34 avaliações. O consenso crítico do site diz: "Embora leve seu tempo para começar, The Wire vale a pena esperar, girando uma teia conectiva de personagens e oferecendo comentários sem barreiras sobre alguns dos problemas sociais inquietantes da América."

Alguns o consideraram superior às séries dramáticas "carro -chefe" mais conhecidas da HBO, como The Sopranos e Six Feet Under. Um crítico sentiu que o programa foi parcialmente uma reformulação dos temas da HBO e dos trabalhos anteriores de David Simon, mas ainda assim valioso, descrevendo a série como particularmente ressonante por causa dos paralelos entre a guerra ao terror e a guerra às drogas. Outra crítica postulou que a série pode sofrer por causa de sua dependência de palavrões e enredo lentamente prolongado, mas foi amplamente positiva sobre os personagens e a intriga do programa. A Time nomeou a primeira temporada como o melhor programa de TV de 2002 em seu Top 10 Everything 2002.

Episódios

Ligações externas

Temporadas de The Wire

The Wire (1.ª temporada)


İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT), (Arapça: منظمة المؤتمر الإسلامي, İngilizce: The Organisation of Islamic Cooperation, OIC, Fransızca: Organisation de la Coopération Islamique, OCI) Eylül 1969 tarihinde Fas'ın başkenti Rabat'ta toplanıp İslam ülkelerini çatısı altında toplamak üzere kurulan 57 üyeye sahip, uluslararası hukuk tüzel kişiliğini haiz bir uluslararası teşkilattır.

2011 yılında Kazakistan'ın başkenti Astana'da düzenlenen İslam Konferansı Teşkilatı'nın  38. Dışişleri Bakanları toplantısında alınan karar gereğince örgütün ismi İslam İşbirliği Teşkilatı olarak değiştirildi.

Tarihçe
Church of God adlı tarikata bağlı Denis Michael Rohan adında Avustralyalı bir Hristiyan'ın 21 Ağustos 1969 tarihinde Mescid-i Aksa'yı kundaklamayı denemesinden sonra İslam ülkeleri başkanları BM'de daimi olarak temsil de edilen İslam Konferansı Teşkilatını kurdular. Pakistan'daki ikinci toplantılarında İslam Kalkınma Bankası'nın kuruluş planı gündeme getirildi. Bunun ardından İKÖ maliye ve ekonomik işleri bakanları 1973 yılında katıldıkları Cidde toplantısında mali ve parasal bir müessesenin kuruluşunun önemini vurguladılar. Nihayet İslam Konferansı Teşkilatı'nın 20 Ekim 1975 tarihli zirve toplantısında İslam Kalkınma Bankası'nın kuruluş planı onaylandı. Bugün İslam ülkelerinin tek çatı altında toplandığı tek kuruluş sıfatına sahiptir.

25 Eylül 1969 tarihinde Cidde, Suudi Arabistan'da kurulan örgütün 57 üyesi bulunmaktadır, Türkiye kuruluşundan beri üyedir.

Organizasyon
Siyaset yapan en yüksek organı olan, üye devletlerin devlet başkanları ve hükûmet yetkililerinin katıldığı ve her üç yılda bir yapılan İslam Zirvesi'nde alınan kararların işleyişini incelemek için üye ülkelerin dışişleri bakanları her yıl toplanır. Organizasyonun yönetici organı ise daimi sekreterya, iki organın kararlarının uygulanması ile görevlendirilmiştir ve merkezi Suudi Arabistan'ın Cidde şehrinde yer alır. Şu anki genel sekreter 17 Kasım 2021'den beri Çad'lı diplomat Hüseyin İbrahim Taha tarafından yürütülmektedir.

Genel sekreterler

İslam Zirvesi Konferansları

Komiteler
İslam İşbirliği Teşkilatı'nın başlıca organları şunlardır;

 Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi (COMCEC-İSEDAK)
 Bilimsel ve Teknolojik İşbirliği Daimi Komitesi (COMSTECH)
 Enformasyon ve Kültürel İşler Daimi Komitesi (COMIAC)
 Daimi Mali Komite
 Kudüs Komitesi
 Ekonomik, Kültürel ve Sosyal Sorunlar İslami Komitesi

Destekleyici kurumlar
 İslam Ülkeleri İstatistik, Ekonomik ve Sosyal Araştırma ve Eğitim Merkezi (SESRIC), Ankara, Türkiye.
 İslami Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi (IRCICA), İstanbul, Türkiye.
 İslam Teknoloji Üniversitesi, Dakka, Bangladeş.
 İslami Ticaret Geliştirme Merkezi, Kazablanka, Fas.
 İslami Fıkıh Akademisi, Cidde, Suudi Arabistan.
 Islamsate İslami Ağı, Riyad, Suudi Arabistan ve Pakistan.
 İslami Dayanışma Fonu Yönetici Bürosu ve Vakfı, Cidde, Suudi Arabistan.
 Nijer İslami Üniversitesi, Niamey, Nijer.
 Uganda İslami Üniversitesi, Mbale, Uganda.

Uzmanlaşmış kurumlar
 İslami Kalkınma Bankası (IDB), Cidde, Suudi Arabistan.
 İslami Eğitim, Bilim ve Kültürel Organizasyonu (ISESCO), Rabat, Fas.
 İslami Devletler Yayın Organizasyonu (ISBO) ve Uluslararası İslam Haber Ajansı (IINA), Cidde, Suudi Arabistan.

Bağlı enstitüler
 İslami Ticaret ve Sanayi Odası (ICCI), Karaçi, Pakistan.
 Dünya İslam Ekonomi Forumu (WIEF), Kuala Lumpur, Malezya.
 İslami Başkentler ve Şehirler Organizasyonu (OICC), Cidde, Suudi Arabistan.
 İslami Dayanışma Oyunları Spor Federasyonu, Riyad, Suudi Arabistan.
 Uluslararası İslâm Âlemi Komitesi (ICIC), Bingazi, Libya.
 İslami Gemi Birliği (ISA), Cidde, Suudi Arabistan.
 Uluslararası Arap-İslami Okullar Dünya Federasyonu, Cidde, Suudi Arabistan.
 İslami Bankalar Uluslararası Birliği (IAIB), Cidde, Suudi Arabistan.
 İslam İş Birliği Gençlik Forumu, (ICYF) İstanbul, Türkiye.
 İslami Bankalar ve Finansal Kurumlar Genel Kurulu (CIBAFI), Manama, Bahreyn.
 Standartlar ve İslam Ülkeleri Metroloji Enstitüsü (SMIIC), İstanbul, Türkiye.

Kaynakça

Dış bağlantılar

 İslam Konferansı Örgütü
 SESRIC - İslam Ülkeleri İstatistik, Ekonomik ve Sosyal Araştırma ve Eğitim Merkezi
 IRCICA - İslami Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi
 İKT Pamuk Yatırım Forumu (Türkçe, Arapça, İngilizce, Fransızca)

1969'da kurulan kuruluşlar

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu gözlemcileri
Uluslararası kuruluşlar

İslam İşbirliği Teşkilatı


Cerro Aracamuni (también escrito simplemente Aracamuni) es el nombre que recibe una montaña en el país suramericano de Venezuela que es clasificada además como un Tepuy y se localiza específicamente en las coordenadas geográficas  en la parte norte del macizo de la neblina con una elevación máxima de 1600 metros. Administrativamente hace parte del Municipio Río Negro en el sur del territorio del Estado Amazonas.
Destaca en el tepuy la presencia de la especie de anfibio Ceuthomantis aracamuni

Véase también
 Geografía de Venezuela
 Geografía de América del Sur

Referencias

Enlaces externos
Mapa de localización

Tepuyes
Montañas de Amazonas (Venezuela)

Cerro Aracamuni


El jejenero ventrinegro o toco toco de vientre negro  (Conopophaga melanogaster), es una especie de ave paseriforme de la familia Conopophagidae perteneciente al género Conopophaga. Es nativa del sur de la Amazonia en Sudamérica.

Distribución y hábitat
Se distribuye en la baja Amazonia brasileña, al sur del río Amazonas, desde la margen oriental del río Madeira hacia el este hasta ambas márgenes del río Tapajós y hacia el sur hasta el norte de Rondônia, y desde la margen oriental del río Xingú hacia el este hasta la margen occidental del río Tocantins; la presencia en áreas intermediarias no está confirmada. También, un único espécimen fue registrado en el noroeste de Bolivia (noroeste de Beni), pero está abierto a cuestionamientos. Hay registros publicados de observaciones en el lado oeste del río Teles Pires (alto Tapajós), cerca de Alta Floresta, pero se requiere documentación inequívoca para confirmar su presencia en esta región.

Esta especie es considerada poco común y local en su hábitat natural: el sotobosque de selvas húmedas de baja altitud, hasta los 700 m.

Sistemática

Descripción original
La especie C. melanogaster fue descrita por primera vez por el naturalista francés Édouard Ménétries en 1835 bajo el mismo nombre científico; la localidad tipo es: «Cuiabá; error = Río Madeira, Brasil».

Etimología
El nombre genérico femenino «Conopophaga» se compone de las palabras del griego «κωνωψ kōnōps, κωνωπος kōnōpos»: jején, y «φαγος phagos»: comer; significando «que come jejenes»; y el nombre de la especie «melanogaster», se compone de las palabras del griego «μελανος melanos»: negro  y «γαστηρ gastēr»: vientre; significando «de vientre negro».

Taxonomía
En el pasado, fue colocada algunas veces en un género propio Pseudoconopophaga, con base principalmente en su tamaño mayor. Las afinidades no están claras, pero la vocalización y la biogeografía sugieren que está más próxima al grupo centrado en Conopophaga lineata. La forma propuesta C. melanogaster rusbyi Allen, 1889, baseada en un único espécimen de Bolivia, no es distinguible. Es monotípica.

Referencias

Enlaces externos

 Videos, fotos y sonidos de Conopophaga melanogaster en eBird.
 Sonidos y mapa de distribución de  Conopophaga melanogaster en xeno-canto.
 Fotos y sonidos de Conopophaga melanogaster en Wikiaves.

melanogaster
Aves del Amazonas
Animales descritos en 1835
Taxones descritos por Édouard Ménétries

Conopophaga melanogaster


Yunan Mitolojisinde, Sarpedon ( veya ), Zeus'un Truva tarafında savaşmış olan oğluydu. Her ne kadar Ilyada'da, Zeus ve Laodamia'nın (Bellerophon'ın kızı) oğlu olsa da, daha sonraki standart revizyonda, Zeus ve Europa'nın oğlu ve Minos'un ve Rhadamanthys'in kardeşidir. Diğer taraftan, bazı kaynaklarda Truva'da savaşmış olan Sarpedon, Minos'un kardeşi olan Sarpedon'un torunudur.

Kült
Likya'da bulunan Ksantos'ta, burada bulunan kazı alanıyla bağlantısı olması mümkün olan Sarpedon'a adanmış bir tapınak vardı.
Aynı zamanda, Kilikya'da bulunan Seleuceia'da Apollo Sarpedonios ve Artemis Sarpedonia kahini ve tapınağı vardı. Tertullian'a göre, Troad'da Sarpedon kahini ve bir tapınak vardı; ancak Tertuliian'ın Kilikya'da bulunan kahinle bunu karıştırmış olma ihtimali vardır. Sarpedon'un Homer öncesi Yunan olmayan inançlara bağlı olduğunu öne süren bazı kanıtlar bulunmaktadır.

Mitoloji

Jenealoji
Minos'un kardeşi olan ve Truvalı savaş kahramanı olan Sarpedon'un jenealojisini inceleyen üç ayrı gelenek bulunmaktadır.

Homer'in Iliad'ında, Zeus'un Europa'dan iki oğlu bulunmaktadır, Minos ve Rhadamanthys.
Iliad'a göre Likyalı bir Truva müttefiki olan Sarpedon, Zeus ve Laodamia'nın (Bellerophon'un ve Likya prensesi olan Philonoe'nin kızı) oğludur, ki Girit ile açık bir bağlantısı bulunmamaktadır. Ancak standart klasik gelenekte Sarpedon Zeus ve Europa'nın Giritli oğludur ve Minos'un kardeşidir. Iliad, 12'nci kitapta Hesiod ve Bacchylides referans verilirse, Europa Zeus'a üç erkek evlat vermiştir Girit'te, Minos, Sarpedon ve Rhadamanthys.

Hesiod'un Kadınlar Kataloğu'nun bir kısmı (birçok deliği olan papirüs üzerinde saklanmıştır), Europa'nın Zeus'tan olan çocuklarından bahsetmektedir ve sadece Rhadamanthus'un ismi korunan kısımda yer almakta, Minos ve Sarpedon'un isimlerine yeterince yer varken, geriye kalan kısımda Sarpedon'un Truva'daki istismarlarından bahsedilmektedir. Aeschylusun Karyalılar eserinde de Sarpedon, Minos ve Rhadamanthus'tan sonra Zeus ve Europa'nın üçüncü oğludur. Bu eserde, Sarpedon Truva'da savaşmakta, bu sırada Europa ise tedirgin bir şekilde Sarpedon'un kaderinin ne göstereceğini öğrenmek için beklemektedir. Aynı jenealoji Euripides'in Rhesus oyununda da görülmektedir.

Bir Truva savaş kahramanının Minos'un kardeşi olması biraz jenealojik sıkıntılar doğurmaktadır; çünkü Minos Truva Savaşı'ndan üç kuşak önce doğmuştur. Bazı kaynaklarda, Zeus oğlu Sarpedon'a uzun bir yaşam hediye etmiştir. Böyle bir hediyeden zaten Hesiod'un Katalog parçasında bahsedilmiştir ve Apollodorus, muhtemelen Katalog'un üzerinden devam ederek, Zeus'un (ve Europa'nın), oğlunun üç kuşak yaşamasına izin verdiğini söylemektedir. Ancak, başka bazı kaynaklar, Minos'un kardeşi olan Sarpedon'un ve Truva'da savaşmış olan Sarpedon'un farklı kişiler olduğunu ileri sürmektedir. Diodorus Siculus der ki, Girit mitine göre, Zeus ve Europa'nın oğlu ve aynı zamanda Minos ve Rhadamanthus'un kardeşi olan Sarpedon, Euandrus adında bir oğula sahipti, ki bu oğul Bellerophon'un kızı olan Deïdameia ile evlenip, Truva'da savaşmış olan Sarpedon'un babası oldu.

Dictys Cretensis'de, Sarpedon Xanthus ve Laodamia'nın oğludur, diğer taraftan
Clementine Recognitions'da Zeus ve Hippodamia'nın oğludur.

 Minos'un Kardeşi
Sarpedon ve kardeşleri Minos ve Rhadamanthus, Girit Kralı Asterion (veya Asterius) tarafından evlat edinilmişlerdir.
Iliad 12. kitaba göre (yukarıda bahsedildi) Zeus Europa'yı Girit'e getirdiğinde, onu Asterion'a eş olarak verdi. Diğer taraftan mitograf Diodorus Siculus ve Apollodorus Europa'nın, oğulları Minos, Sarpedon ve Rhadamanthus'u evlatlık alan Asterius ile evlendiğini bize anlatmaktadır. Büyüdüklerinde, Sarpedon ve Minos savaşır, Minos yener ve Sarpedon vatanı olan Girit'ten Anadolu'ya kaçmak zorunda kalır ve serüveni onu Likya'ya kadar sürükler.

Herodotus'un bize anlattığına göre, Sarpedon ve Minos Girit tahtı için savaşmıştır ve Minos kazanmış, Sarpedon'u ve destekçilerini sürmüştür (ki Termilae olarak adlandırılırlar). Milyanlar (sonrasında Solymi olarak adlandırılırlar) tarafından kontrol altında tutulan bir yere kaçarlar ve burası sonrasında Atina kralı Pandion II'nin oğlu olan Lycus'tan adını alarak Likya diye anılmaya başlanacaktır. Ancak, Apollodorus'un anlattığı hikâyenin diğer versiyonu, Minos'un, Miletus'un aşkı için Sarpedon ile savaştığını aktarır (veya Atymnius, Zeus ve Cassiopeia'nın oğlu). Bu kaynakta da Minos galip çıkar ve Sarpedon kaçar (Miletus ile) ve bu sefer Likyalılarla savaşta olan, Europa'nın kardeşi Cilix'e katılır. Cilix savaşı kazanır ve Sarpedon Likya kralı olur. MÖ dördüncü yüzyıl tarihçisi Ephorus'a göre, Sarpedon Karya şehri Miletus'un kurucusu olarak anılmaktadır (diğer bazı kaynaklarda Miletus kurucu olarak anılmasına rağmen).

Yukarıda bahsedildiği gibi, standart gelenekte, bu Sarpedon Truvalılarla birlikte Truva savaşında mücadele etmiş olan bir Likya birliğinin lideriydi. Ancak Diodorus Siculus'a göre, bu Sarpedon, Zeus'un oğlu olan diğer Sarpedon'un Euandrus adındaki oğlunun Truva'da savaşmış olan oğlu Sarpedon'du.

 Truva Savaşı
Sarpedon, kuzeni Glaucus ile Truvalıların tarafında savaştı ve Truva Savaşı sırasında Truva'nın en önemli müttefiklerinden ve kahramanlarından biri haline geldi.

Iliad (Kitap 5, 471-492) arasında Hektor'u azarlamakta ve Hektor'un savaşın tüm zorlu mücadelelerini Truvalıların kendilerine değil de, Truva'nın müttefiklerine bıraktığını iddia etmekte ve Likyalıların aslında Helenlerle savaşmaya hiçbir nedenlerinin olmadığını, hatta onlardan nefret etmek için de hiçbir nedenleri olmadığını; ancak ve ancak Truva'nın gerçek müttefikleri oldukları için bu savaşı en iyi şekilde sürdürdüklerini söyleyerek de Likyalılar açısından önemli bir noktaya değinmektedir. Truvalılar Helenler tarafından yeni yapılmış olan duvara saldırdıklarında, Sarpedon adamlarını (ki bu Glaucus ve Asteropaios'u da içermektedir) ön saflara sürerek Ajax ve Teucer'in dikkatlerini Hektor'un saldırısından, Sarpedon'un güçlerine çevirmelerine neden olur. Kişisel olarak mücadeleyi yönetmiş ve Helen kampına ilk giren kendisi olmuştur. Bu saldırı, Hektor'un Helen duvarını delip geçmesine neden olmuştur. İşte bu saldırı sırasında Sarpedon Glaucus'a asalet bunu gerektirir (Fransızca deyim noblesse oblige) konuşması yapmıştır. Konuşma, kendilerinin en onurlandırılmış krallar oldukları, dolayısıyla bu onurun karşılığı olarak da en çok savaşanlar olmaları ve kendilerini kanıtlamaları gerektiği ve kendilerine bağlı olan insanlara bu şekilde verilen onurun geri ödemesini yapmaları gerektiği üzerinedir. Savaşa atılmak üzere hazırlanırken, Glaucus'a birlikte şana doğru gideceklerini, eğer başarılı olurlarsa bu şanın kendilerinin olacağını, eğer olamazlarsa, kendilerini durduran kimse onun şanının çok daha yüksek olacağını söyler.

 Ölüm

Patraklos Akhilleus'un zırhı içinde savaşa girdiğinde, Sarpedon onunla savaş meydanında karşılaştı. Zeus, Patraklos'un elinde canını vermesi kaderi olarak çizilmiş olmasına rağmen, oğlunun canını kurtarmak için müdahale edip etmemesi konusunda kendisiyle mücadele içindeydi. Eğer Hera ona diğer tanrıların oğullarının da savaştıklarını ve öldüklerini ve diğer tanrıların oğullarının ölümlerinin de kaderlerinde çizildiğini hatırlatmasaydı bunu yapacaktı. Eğer Zeus oğlunu kaderinden kurtarmalıysa, diğer bir tanrı da aynısını yapabilirdi, dolayısıyla Zeus, Sarpedon'u Patraklos ile savaşında ölüme terk etti; ancak Achilles'in tek ölümlü olan atını öldürmesinden önce değil. Savaşları sırasında, Zeus Truvalılar'ın kafalarından aşağı, oğlunun yaklaşan ölümünün yasını ifade eden kanlı yağmur damlaları indirdi.

Sarpedon ölümcül yaralar neticesinde düştüğünde, Glaukos'u vücudunu ve silahlarını kurtarmak üzere çağırdı. Patraklos Sarpedon'a soktuğu mızrağını çekti ve Sarpedon'un ruhu vücudunu terkederken mızrak da ona eşlik etti. Düşen kralın vücudu üzerinde sert bir mücadele oldu. Helenler zırhını almayı başardılar (ki bu sonrasında Patroklos'un cenaze oyunlarında ödül olarak verilmiştir); ancak Zeus Phoebus Apollo'yu yollayarak cesedi kurtardı. Apollon cesedi aldı, temizledi ve onu Hypnos (uyku) ve Thanatos'a (ölüm) verdi. Onlar da cenaze töreni için Likya'ya geri götürdüler.

Bakınız: Iliad kitaplar: II, IV, XII, XVI.

Bir göktaşı Truva kahramanının arkasından isimlendirilmiştir, 2223 Sarpedon.

 Soyağacı

 Kaynakça

 Bibliyografi

 Apollodorus, Apollodorus, The Library, with an English Translation by Sir James George Frazer, F.B.A., F.R.S. in 2 Volumes. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1921. Online version at the Perseus Digital Library .
 Appian, The Civil Wars, Horace White. London. MACMILLAN AND CO., LTD. 1899. Online version at the Perseus Digital Library.
 Clementine Recognitions, translated by Thomas Smith, in Ante-Nicene Christian Library: Translations of the Writings of the Fathers down to A.D. 325. Editied by Alexander Roberts, and James Donaldson, Vol III. Tatian, Theophilus, and The Clementine Recognitions. T. and T, Clark, Edinburgh 1867. Online version at Wikisource
 Dictys Cretensis, The Trojan War. The Chronicles of Dictys of Crete and Dares the Phrygian, translated by R. M. Frazer (Jr.). Indiana University Press. 1966. PDF.
 Diodorus Siculus, Library of History, Volume III: Books 4.59-8. Translated by C. H. Oldfather. Loeb Classical Library No. 340. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 1939. . Online version at Harvard University Press . Online version by Bill Thayer
 Diodorus Siculus, Bibliotheca Historica. Vol 1-2. Immanel Bekker. Ludwig Dindorf. Friedrich Vogel. in aedibus B. G. Teubneri. Leipzig. 1888-1890. Greek text available at the Perseus Digital Library .
 Euripides, Bacchae. Iphigenia. at Aulis. Rhesus. Edited and translated by David Kovacs. Loeb Classical Library No. 495. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 2003.   Online version at Harvard University Press .
 Euripides, Euripidis Fabulae. vol. 3. Gilbert Murray. Oxford. Clarendon Press, Oxford. 1913. Greek text available at the Perseus Digital Library .
 Gantz, Timothy, Early Greek Myth: A Guide to Literary and Artistic Sources, Johns Hopkins University Press, 1996, Two volumes:  (Vol. 1),  (Vol. 2).

 Herodotus, Histories, A. D. Godley (translator), Cambridge,, Massachusetts: Harvard University Press, 1920; . Online version at the Perseus Digital Library .
 Homer, The Iliad with an English Translation by A.T. Murray, Ph.D. in two volumes. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann, Ltd. 1924. Online version at the Perseus Digital Library.
 Homer, Homeri Opera in five volumes. Oxford, Oxford University Press. 1920. Greek text available at the Perseus Digital Library .

 Most, G.W., Hesiod: The Shield, Catalogue of Women, Other Fragments, Loeb Classical Library, No. 503, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 2007, 2018. . Online version at Harvard University Press .
 Grimal, Pierre, The Dictionary of Classical Mythology, Wiley-Blackwell, 1996. .
 Pausanias, Pausanias Description of Greece with an English Translation by W.H.S. Jones, Litt.D., and H.A. Ormerod, M.A., in 4 Volumes. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1918. Online version at the Perseus Digital Library .
 Renberg, Gil, Where Dreams May Come: Incubation Sanctuaries in the Greco-Roman World, BRILL, 2017. .
 Rose, Herbert Jennings, "Sarpedon" in The Oxford Classical Dictionary, second edition,  Hammond, N.G.L. and Howard Hayes Scullard (editors), Oxford University Press, 1992. .
 Sommerstein, Alan H., Aeschylus: Fragments. Edited and translated by Alan H. Sommerstein. Loeb Classical Library No. 505. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 2009. . Online version at Harvard University Press .
 Strabo, Geography, translated by Horace Leonard Jones; Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press; London: William Heinemann, Ltd. (1924). LacusCurtis , Online version at the Perseus Digital Library, Books 6–14
 Unwin, Naomi Carless, Caria and Crete in Antiquity, Cambridge University Press, 2017. .

 Konuyla ilgili yayınlar
 Marie Delcourt, "The legend of Sarpedon and the Saga of the Archer". History of Religion. 2' (1962.33-51)

Dış Bağlantılar

Zeus'un çocukları
Yunan mitolojisinde krallar
Truva Savaşı'ndaki kişiler
Likya

Sarpedon


Kelley Maureen O'Hara (født 4. august 1988) er en amerikansk fodboldspiller, der har vundet olympisk guld og verdensmesterskabet for USA. Hun spiller som forsvarer og midtbanespiller for  og som angriber og højre back for National Women's Soccer League klubben Utah Royals FC. Hun spillede som Stanfords kvindefodboldhold og modtog i 2009 Hermann Trophy. Hun har uddannet sig indenfor videnskab, teknologi og samfund med fokus på miljøingeniør.

I USA's U/20 kvindelandsholds historie er hun topscorer gennem alle tider og nummer seks over listen over flest kampe. På seniorniveau har hun deltaget ved VM i fodbold for kvinder i 2011 og 2015, og hun var en af tre af USA's spillere der spillede samtlige minutter ved OL 2012 fodboldturneringen for kvinder.

Referencer

Eksterne henvisninger

Kvindelige fodboldspillere fra USA
Verdensmestre i fodbold
Olympiske mestre fra USA
Fodboldspillere ved sommer-OL 2012
Fodboldspillere ved sommer-OL 2016
Fodboldspillere ved sommer-OL 2020
Olympiske medaljevindere i fodbold
Olympiske bronzemedaljevindere fra USA
Medaljevindere ved sommer-OL 2012
Medaljevindere ved sommer-OL 2020

Kelley O'Hara


St. Mary's Church (Polish: Bazylika Mariacka, ), or formally the Basilica of the Assumption of the Blessed Virgin Mary, is a Brick Gothic Catholic church located in central Gdańsk, Poland. With its volume between 185,000 m3 and 190,000 m3 it is currently one of the two or three largest brick churches in the world. Only San Petronio Basilica in Bologna, comprising 258,000 m3 is larger, Munich Frauenkirche and Ulm Minster also comprise 185,000 to 190,000 m3.

Between 1536 and 1572 St. Mary's Church was used for Catholic and Lutheran services simultaneously. From the 16th century until 1945 it was the second largest Lutheran church in the world.

It is  long, and the nave is  wide. Inside the church is room for 25,000 people. It is an aisled hall church with a transept. It is a co-cathedral in the Archdiocese of Gdańsk, along with the Oliwa Cathedral.

History
According to tradition, as early as 1243 a wooden Church of the Assumption existed at this site, built by Duke Swietopelk II.

The foundation stone for the new brick church was placed on 25 March 1343, the feast of the Annunciation. At first a six-span bay basilica with a low turret was built, erected from 1343 to 1360. Parts of the pillars and lower levels of the turret have been preserved from this building.

In 1379 the Danzig architect Heinrich Ungeradin and his team began construction of the present church. Their building shows some differences from St. Mary's Church in Lübeck, sometimes called the mother of all Brick Gothic churches dedicated to St. Mary in Hanseatic cities around the Baltic, and it has some details in common with Gothic brick churches in Flanders and the Netherlands. By 1447 the eastern part of the church was finished, and the tower was raised by two floors in the years 1452–1466.

From 1485 the work was continued by Hans Brandt, who supervised the erection of the main nave core. After 1496, the structure was finally finished under Heinrich Haetzl, who supervised the construction of the vaulting.

In the course of the Reformation most Danzigers adopted Lutheranism, among them the parishioners of St. Mary's. After a short wave of turbulent religious altercations in 1525 and 1526, in which the previous city council was overthrown, the new authorities favored a smooth transition to Lutheran religious practice. In 1529 the first Lutheran sermon was given in St. Mary's. From 1536 — in cooperation with Włocławek's Catholic officials — a Lutheran cleric was permanently employed at St. Mary's and both Lutheran services and Catholic masses were held. The Lutheran congregation then began registering personal data, and the oldest surviving register is that of burials starting in 1537.

In July 1557, King Sigismund II Augustus of Poland granted Danzig the religious privilege of celebrating communion with both bread and wine. Thereafter the  City Council ended Catholic masses in all Danzig churches except St. Mary's, where Catholic masses continued until 1572. As part of the smooth transition Lutheran pastors and services at first also continued Catholic traditions, including using precious liturgical garments, such as chasubles. However Catholic traditions gradually were abandoned at St. Mary's. Danzig's Lutheran congregation, like others in northern Europe, stored the old liturgical garments, some of which survived.

The inventories of St. Mary's reflect usage of Catholic-style accessories in Danzig's early Lutheran services. The inventory of 1552 still mentions a great stock of garments and embroideries. The parishioners of St. Mary's formed a Lutheran congregation which - as part of Lutheran church polity - adopted a church order. A more elaborate church order (constitution) followed in 1612, the Alte kirchenordnung. The first senior pastor (Erster Pfarrer, pastor primarius) of Danzig's Lutheran state church was Johannes Kittelius, pastor  at St. Mary's between 1566 and 1590. The church officially was called Supreme Parish Church of St. Mary's (Oberpfarrkirche St. Marien), indicating its prominent position in the city.

Due to the anti-Bathory rebellion, in 1577 the Polish King Stephen Báthory imposed the Siege of Danzig (1577). The defense of its political position forced the city to hire mercenaries, who were so costly that the City Council confiscated gold and silver from the inhabitants and from the treasuries of the city and its Lutheran state church. Most of the gold and silver utensils of St. Mary's were melted down and minted to pay the mercenaries. An inventory of 1552 still recorded no less than 78 silver gilt chalices, 43 altar crucifixes, 24 great silver figures of saints and the like more. After 1577 most of it was gone. The Danzig rebellion ended in December 1577 with a compromise forcing the city to pay the king the sum of 200,000 florins. But the Polish monarch also recognised Danzig's religious freedom and Lutheran faith. As a compromise the jurisdiction over Danzig's Lutherans as to marital and sexual matters remained with Włocławek's Catholic officials.

In 1594, the Polish royal court tribunal attempted to restore Catholic services to St. Mary's, but the City Council rejected that approach. But as a compromise, since the Catholic kings of Poland had been the nominal heads of the City since the Second Peace of Thorn (1466), the Council authorised building the Baroque Catholic Royal Chapel. It was erected by Tylman van Gameren (Gamerski) and completed in 1681, near St. Mary's Church, for the king's Catholic service when he visited Gdańsk. With St. Mary's pastor Constantin Schütz (1646–1712) a moderate pietist theology replaced the previously dominant Lutheran orthodoxy.

In the course of the Partitions of Poland the city lost its autonomy in 1793, regaining it for a short period (1807–1814) as a Napoleonic client state, before it became part of the Kingdom of Prussia in 1815. The Prussian government integrated St. Mary's and all the Lutheran state church into the all-Prussian Lutheran church administration. In 1816 the Danzig Consistory was established taking on the tasks and some of the members of the Danzig spiritual ministerium. Danzig's then senior, and prime pastor at St. Mary's (1801–1827), Karl Friedrich Theodor Bertling, became a consistorial councillor in the church body. In 1817 the government imposed the union of Reformed and Lutheran congregations within the entire kingdom. First intended to win all these congregations to adopt a unified Protestant confession, the vast Lutheran majority insisted on retaining the Augsburg Confession, thus St. Mary's remained a Lutheran church and congregation, but joined the new umbrella of the Evangelical Church in Prussia in 1821, a regional Protestant church body of united administration but no common confession, comprising mostly Lutheran, but also some Reformed and united Protestant congregations.

In 1820, during Bertling's pastorate, long forgotten chests and cabinets in the sacristy were opened and the first medieval garments and liturgical decorations were rediscovered. In the 1830s more historic garments were found. At that time the congregation did not grasp the richness and rarity of these findings. So when Chaplain Franz Johann Joseph Bock, art historian and curator of the then Cologne Archdiocesan Museum, reviewed the discoveries he acquired a number of the best pieces from the congregation. Bock showed them in an exhibition in 1853. After his death some Danzig pieces from his personal collection were sold to London's Victoria and Albert Museum. These and also later sales to private collectors included cloths and vestments made of fabrics from ancient Mesopotamia and ancient Egypt, obtained during the Crusades; as well as renaissance wares from Venice, Florence and Lucca (more than 1000 items altogether).

In 1861–64 a Sexton named Hinz systematically searched chests, cabinets and other storages in chambers and rooms, also in the tower, and found many more historic liturgical garments. In the 1870s and 1880s the congregation sold more than 200 incomplete pieces, but also intact altar cloths and embroideries to the Berlin Museum of Decorative Arts. The remaining pieces of the garment collection, the so-called Danziger Paramentenschatz (Danzig Parament Treasure), mostly originate from the 150 years between 1350 and 1500.

The congregation also sold other artifacts, such as the winged triptych by Jan van Wavere, acquired by Archduke Maximilian, now held in the Church of the Teutonic Order in Vienna, and the sculpture of the Madonna and Child by Michael of Augsburg from the main altar, sold to Count Alfons Sierakowski, now in the chapel in Waplewo Wielkie. In addition, the Prussian authorities melted down gold and silver reliquaries for reuse.

Until World War II, the church interior and exterior were well preserved. Between 1920 and 1940 St. Mary's became the principal church within the Protestant Regional Synodal Federation of the Free City of Danzig. In this time the presbytery (board of the congregation) discerned the value of its parament collection and prompted its cataloguing. During a renovation in the 1920s more historic garments and altar cloths were found. From 1930 to 1933 Walter Mannowsky, then director of the City Museum (now housed in the National Museum, Gdańsk), delivered a detailed four volume inventory of the Paramentenschatz. It was then presented in the St. Barbara Chapel of St. Mary's. In 1936 the Paramentenschatz was moved to a newly equipped room in the City Museum with a controlled climate, since the Barbara Chapel was too damp. The Paramentenschatz remained property of the congregation, presented on loan in the city museum (Stadtmuseum).

Beginning in the third war year 1942, major items of Danzig's cultural heritage were dismantled and demounted in coordination with the cultural heritage curator (Konservator). The presbytery of St. Mary's Church agreed to remove items like archive files and artworks such as altars, paintings, epitaphs, mobile furnishings to places outside the city. Meanwhile, churches in Danzig as elsewhere in Germany, and in German-occupied areas, saw their church bells requisitioned as non-ferrous metal for war production. Bells were classified according to historical and/or artistical value and those categorised the least valuable and cast after 1860, and especially those requisitioned in occupied areas, were melted down the first.

The church was severely damaged late in World War II, during the storming of Danzig city by the Red Army in March 1945. The wooden roof burned completely and most of the ceiling fell in. Fourteen of the large vaults collapsed. The windows were destroyed. In places the heat was so intense that some of the bricks melted, especially in the upper parts of the tower, which acted as a giant chimney. All remaining bells crashed down when their bell cages collapsed in the fire. The floor of the church, containing priceless gravestone slabs, was torn apart, allegedly by Soviet soldiers attempting to loot the corpses buried underneath.

By the end of the Second World War many German parishioners of St. Mary's fled westwards, and also the parament treasure was evacuated to the west. In March 1945 Poland began expelling the remaining ethnic Germans in the city even before the border changes promulgated at the Potsdam Conference reassigned the city to Poland. Most of St. Mary's surviving parishioners wound up in the British occupation zone in northern Germany. Lübeck became a center for exiled Germans. All property of St. Mary's Lutheran congregation in Danzig (now Gdańsk) was expropriated and its cemetery despoiled. However, two unsmelted bells of St. Mary's, dating from 1632 and 1719, later were found in the so-called Hamburg bell cemetery (Glockenfriedhof). Of the prewar chimes, there still exist two bells, after restitution to the congregation loaned by its presbytery exiled in Lübeck to other congregations in northern Germany. Osanna from 1632 can be found in St. Andrew's Church, Hildesheim, and Dominicalis from 1719 can be found under the name Osanna in St. Mary's Church, Lübeck, both in Germany. Dominicalis is used by the congregation of Lutheran St. Mary's Church, and the parament treasure is on public display.

Gdańsk was gradually repopulated by more Poles, and Polish authorities handed over St. Mary's Church to the Catholic diocese. Most of the artworks from the interior survived, having been evacuated for safekeeping to villages near the city. Many of these have returned to the church, but some are displayed in various museums around Poland. The diocese has sought to secure their return.

The reconstruction started shortly after the war in 1946. The roof was rebuilt in August 1947, using reinforced concrete. After the basic reconstruction was finished, the church was reconsecrated on November 17, 1955. The reconstruction and renovation of the interior is an ongoing effort.

On November 20, 1965, by papal bull, Pope Paul VI elevated the church to the dignity of the basilica. On February 2, the Congregation for Bishops established the Bazylika Mariacka as the Gdańsk Co-Cathedral in the then still non-metropolitan Catholic Diocese of Gdańsk. Since 1925 the Oliwa Cathedral is the cathedral of the diocese (elevated to archdiocese in 1992).

The funeral of Paweł Adamowicz, the assassinated Mayor of Gdańsk, took place at the basilica on 19 January 2019.

In 2020, the 15th-century Gothic Pietas Domini altar, which was stolen by Germany during World War II, was restored to the church from Berlin.

Architecture

Exterior
St. Mary's Church is a triple-aisled hall church with a triple-aisled transept. Both the transept and the main nave are of similar width and height. Certain irregularities in the form of the northern arm of the transept are remnants of the previous church situated on the same site. In all, the building is a good example of late Gothic architecture.

The vaulting is a true piece of art. Much of it was restored after World War II. Main nave, transept and presbytery are covered by net vaults, while the aisles are covered by crystal vaults.

The exterior of the nave is dominated by plain brick walls and high and narrow pointed arch windows. Such a construction was possible by placing corbels and buttresses inside of the church and erecting chapels between them. Similar constructions have been used in Albi Cathedral (1287–1487, Southern France) and Munich Frauenkirche (1468–1494). The gables are divided by a set of brick pinnacles. All corners are accentuated by turrets crowned by metal headpieces (reconstructed after 1970). Similar turrets can be found on the town hall of Lübeck as well as on the two large Churches of Leiden and on the Ridderzaal in The Hague.

 It is stabilized by strong buttresses.

The church has seven portals, one in the west under the steeple, one in the eastern façade of the choir, two on the northern and three on the southern side, six of them (all except the western) are of sandstone masonry.

Interior

The church is decorated within with several masterpieces of Gothic, Renaissance and Baroque painting. The most notable, The Last Judgement by Flemish painter Hans Memling, is currently preserved in the National Museum of Gdańsk. Other works of art were transferred to the National Museum in Warsaw in 1945. It was not until the 1990s when several of them were returned to the church. The most notable parts of internal decoration are:

 Jerusalem Altar, 1495–1500 (currently in the National Museum in Warsaw)
 High Altar, 1511–1517, Michael of Augsburg
 Ten Commandments, approx. 1485
 Gravestone of Simon and Judith Bahr, 1614–1620, Abraham van den Blocke
 Pietà, approx. 1420
 Holy Mother of God sculpture, approx. 1420
 Gdańsk astronomical clock, 1464–1470, Hans Düringer of Nuremberg, reconstructed after 1945
 Organ set, partially transferred from St. John's church in 1985.

Bells
There are two bells in St Mary's Church. Both of them were cast in 1970 by foundry Felczyński in Przemyśl. The larger one is called Gratia Dei, weighs , and sounds in nominal F sharp. The smaller bell is the so-called Ave Maria, weighs , and sounds in C sharp.

See also

 Polish Gothic
 History of Gdańsk
 List of Gothic brick buildings
 List of tallest structures built before the 20th century

Notes and references

External links
  (Polish, English and other languages)

 Church Book Records of inhabitants of Danzig, Evangelical St.Mary's Church since Reformation
 Organ set of the St. Mary's church (Polish and German)
 History of pipe organs at St. Mary's Church from past till present  (in English, Polish and German)
 Photos and history of St. Mary's Church in Gdańsk (in Polish)

Roman Catholic churches in Gdańsk
Basilica churches in Poland
Brick Gothic
Gothic architecture in Gdańsk
The Most Holy Virgin Mary, Queen of Poland
Rebuilt buildings and structures in Gdańsk
Rebuilt churches in Poland

St. Mary's Church, Gdańsk


Gerçeklik veya hakikat, günlük kullanımdaki anlamıyla, "var olan her şey" demektir. Bilimde, dinde ve felsefede farklı anlamları vardır. Düşünceden bağımsız olarak zamanda ve mekanda yer kaplayan her şey gerçektir. Herhangi bir şeyin gerçekliği insan zihnine bağlı olmaksızın var olmasıdır.

Gerçeklik
Gerçeklik, günlük kullanımıyla, haddi zatında var olan şeylerin durumudur. Gerçeklik terimi, en geniş anlamıyla, görülebilir yahut idrak edilebilir olsun ya da olmasın her şeyi içerir. Gerçeklik, bu bağlamda; varlık, varoluş ile sınırlı tutulmuş olsa da, varlık ve yokluğu kapsar. Diğer bir deyişle, gerçeklik, felsefi alanda hiçliğin ve onun fiziksel obje ya da süreçlere sahip diğer konseptlerle uyuşmasının biçimsel bir mefhumu, bir kavrayışıdır. Batı felsefesinde kullanılan anlamıyla, gerçeklik tasavvuru ve doğasının seviye ya da düzeyleri vardır. Bu seviyeler; en özelinden en disiplinli, ihtiyatlısına doğru: Fenomenolojik gerçeklik, hakikat, doğruluk ve aksiyomdur.

Fenomenolojik Gerçeklik
En esaslı ve en öznel seviyede, bir tek birey tarafından görülen gerçekliği kişisel tecrübeler, merak, sorgulama ve  vakanın öznel yorumu gerektiren seçicilik şekillendirir. Ve bu sebeple fenomenolojik olarak isimlendirilir. Gerçekliğin bu formu diğerleri tarafından da içeriliyor olabilir, ama zaman zaman başka bir kimse tarafından kabul edilmemiş ya da tecrübe edilmemiş olması hasebiyle emsalsiz olabilir. Deneyim çeşitlerinin birçoğunun tinsel farz edildiği form, gerçekliğin bu düzeyinde bulunur. Fenomenolojik bakış açısıyla; gerçeklik hayret verici nitelikte gerçektir ve gerçek-dışılık ise var olmayandır.
Bu gerçeklik bireyin kavrayışı, bireyin şahsiyetine, mihrak ve salahiyetine isnat edilebilir, kişinin sadece doğru olduğuna inanmak istediği şeyi görmesine yol açar. Bu fenomenolojik tanım kesinlikle Husserlci değildir. Bakıldığında Husserl'in fenomenolojisi; bilincin dışındaki birçok şey ve bilinç doğasının temelinde yatanı görmeyi içeren bilincin içyapısının bir analizidir.

Hakikat
Post-modernizm ve Post-yapısalcılık gibi, felsefedeki daha az realist eğilimlere göre hakikat öznel bir niteliğe sahiptir. Bir ya da iki birey tarafından belirli bir olayın açıklaması ve deneyiminde fikir birliğine varıldığı zaman, olay ya da deneyim ile ilgili görüş birliği şekillenmeye başlar. Bu birkaç birey ya da daha büyük gruplar tarafından da paylaşılır, sonra insanların kesin bir tespiti yoluyla kabul edilip anlaşılan bir hakikat olur.-umumun fikri olan gerçeklik. Bu suretle, belirli bir grup kabul görmüş hakikatlerin kesin bir bilgisine sahip olurken, bir diğeri farklı hakikat bilgilerine sahiptir. Bu da farklı topluluk ve milletlerin, dış dünyanın çeşitli ve son derece farklı hakikatine ve gerçekliğin bilgisine sahip olmalarına yol açar. İnsanlar ya da toplumların din ve inançları, sosyal yapılarına uygun gerçeklik düzeyinin güzel bir örneğidir. Eğer biri konuşup diğeri dinliyorsa, hakikat yalnızca hakikat olarak düşünülemez, çünkü bireysel eğilim ve hata yapabilirlilik, kesinlik ya da nesnelliğin kolay elde edilebilir olduğu fikrine meydan okur. Anti-realistler için herhangi bir son, nesnel hakikate erişme olanaksızlığı, sosyal olarak kabul görmüş umumun fikri olanın ötesinde bir hakikatin olmadığı anlamına gelir. (Buna rağmen, bu hakikatler olduğuna, tek bir hakikat olmadığına delalet eder.) Realistler için, dünyanın belirli doğruların bilgisi olması, insanların bağımsızlığını ele geçirir ve bu doğrular hakikatin son hakemidirler. Michael Dummet bunu "bivalens prensibi"  terimiyle açıklar. 'Bayan Macbeth üç çocuğa sahipti ya da değildi, bir ağaç yıkılır ya da yıkılmaz.' Bir açıklama, şayet bu doğrulara tekabül ederse, doğru olacaktır, uygunluk onaylanamasa dahi… Bu yolla hakikatin realist ve anti-realist tasavvuru arasındaki çatışma; doğruların bilinebilirlik, elde edilebilirlik anlamında epistemik erişebilirliğine yönelttikleri karşı koyuşlarda kendini gösterir.

Doğru
Doğru esaslı bir prensip olarak anlaşılan bir fenomendir. Nadiren kişisel bir yoruma konu olabilir. Çoğu zaman doğal dünyanın gözlemlenen bir fenomenidir. 'dünyanın birçok yerinde güneşin doğudan yükseldiği' savı, bir doğrudur. Hangi yarım küreden olursa olsunlar, hangi dili konuşursa konuşsunlar, bu sav, herhangi bir gruba ya da ulusa ait olan tüm insanlar için doğrudur. Kopernik teorisiyle desteklenen, Galileo'nun 'güneş, güneş sistemin merkezidir' savı doğal dünyanın bir doğrusunu dile getirmektedir. Buna karşın, yaşamı süresince Galileo, bu doğru sav için gülünç bulunmuştur, çünkü çok az insan, bu savı bir hakikat olarak kabul etmeye ilişkin fikir birliğine varmıştır. Daha az sayıda sav,  çeşitli toplumlar tarafından paylaşılan birçok hakikat ile karşılaştırıldığında, dünyada muhteva açısından gerçekçidir. Bunlar ise, sayısız bireysel dünya görüşünden çok daha azdırlar.
Bilimsel keşif, deneyim, yorum ve analizin birçoğu bu düzeyde yapılır. Gerçekliğin bu bakış açısı Philip K. Dick'in açıklaması olan "Gerçeklik, ona inanmayı bıraktığın vakit, kaybolup gitmeyendir." cümlesi ile çok güzel bir şekilde dile getirilmiştir.

Gerçeklik, yalnızca hayali olanın, var olmayanın veya gerçek olmayanın aksine, evrende gerçek olan veya var olan her şeyin toplamı veya tümüdür. Terim aynı zamanda varlıkların varlığını belirten ontolojik statüye atıfta bulunmak için de kullanılır. Fiziksel anlamda gerçeklik, hem bilineni hem de bilinmeyeni kapsayan bir sistemin bütününü oluşturur.

Gerçekliğin veya varlığın doğasına ilişkin felsefi sorular, Batı felsefe geleneğinde metafiziğin önemli bir dalı olan ontoloji başlığı altında ele alınmaktadır. Ontolojik sorular aynı zamanda bilim felsefesi, din, matematik ve felsefi mantık dahil olmak üzere felsefenin çeşitli dallarında da yer alır. Bunlar arasında yalnızca fiziksel nesnelerin gerçek olup olmadığı (yani fizikalizm), gerçekliğin temelde maddi olmayan olup olmadığı (örneğin idealizm), bilimsel teoriler tarafından öne sürülen varsayımsal gözlemlenemeyen varlıkların var olup olmadığı, bir 'Tanrı'nın var olup olmadığı, sayıların ve diğer soyut ve somutsoyut nesnelerin var olup olmadığı ve olası dünyaların var olup olmadığı hakkındaki sorular yer almaktadır. Epistemoloji neyin ve nasıl bilinebileceği veya muhtemel olarak çıkarılabileceği ile ilgilenir; modern dünyada gerçekliği belirlemek veya araştırmak için kaynak ve yöntem olarak akıl, ampirik kanıt ve bilime vurgu yapılır.

Dünya görüşleri

Dünya görüşleri ve teorileri

Yaygın bir günlük kullanımda "gerçeklik", "gerçekliğe yönelik algılar, inançlar ve tutumlar" anlamına gelir ("Benim gerçekliğim senin gerçekliğin değil." örneğinde olduğu gibi). Bu genellikle bir konuşmanın taraflarının neyin gerçek olduğuna dair derinden farklı anlayışlar üzerinde tartışmama konusunda hemfikir olduklarını veya aynı fikirde olmaları gerektiğini belirten bir konuşma dili olarak kullanılır. Örneğin, arkadaşlar arasındaki dini bir tartışmada kişi şöyle diyebilir (mizah amaçlı): "Aynı fikirde olmayabilirsiniz ama benim gerçekliğimde herkes cennete gider."

Gerçeklik, onu dünya görüşlerine veya bunların bir kısmına (kavramsal çerçeveler) bağlayacak şekilde tanımlanabilir: Gerçeklik, gözlemlenebilir olsun veya olmasın her şeyin, yapıların (gerçek ve kavramsal), olayların (geçmiş ve şimdiki) ve fenomenlerin bütünlüğüdür. Bu, (ister bireysel ister ortak insan deneyimine dayalı olsun) bir dünya görüşünün nihai olarak tanımlamaya veya haritalandırmaya çalıştığı şeydir.

Bir Dünya görüşü veya Weltanschauung, bir bireyin veya toplumun tüm bilgisini, kültürünü ve bakış açısını kapsayan temel bilişsel yönelimdir. Bir dünya görüşü doğa felsefesini içerebilir; temel, varoluşsal ve normatif önermeler; veya temalar, değerler, duygular ve etik.

Fizik, felsefe, sosyoloji, edebi eleştiri ve diğer alanlardaki belirli fikirler, çeşitli gerçeklik teorilerini şekillendirir. Böyle bir teori, her birimizin gerçeklikle ilgili sahip olduğu algıların veya inançların ötesinde, kelimenin tam anlamıyla ve basitçe hiçbir gerçekliğin olmadığıdır. Bu tür tutumlar şu popüler ifadede özetlenmiştir: "Algı gerçekliktir" veya "Hayat, gerçeği nasıl algıladığınızdır" veya "gerçeklik, yanına kalabileceğiniz şeydir" (Robert Anton Wilson), ve anti-realizmi belirtirler; yani, açıkça kabul edilsin ya da edilmesin, nesnel bir gerçekliğin olmadığı görüşü.

Bilim ve felsefe kavramlarının çoğu sıklıkla kültürel olarak ve sosyal olarak tanımlanır. Bu fikir Thomas Kuhn tarafından Bilimsel Devrimlerin Yapısı (1962) adlı kitabında detaylandırılmıştır. Peter L. Berger ve Thomas Luckmann tarafından yazılan [[bilgi sosyolojisi] hakkında bir kitap olan Gerçekliğin Sosyal İnşası 1966'da yayınlandı. Gerçeğin anlaşılması için bilginin nasıl elde edildiğini ve kullanıldığını açıkladı. Tüm gerçeklikler arasında, günlük yaşamın gerçekliği en önemlisidir çünkü bilincimiz, günlük yaşam deneyiminin tamamen farkında olmamızı ve dikkatli olmamızı gerektirir.

İlgili kavramlar

A priori ve a posteriori

 ("önceden") ve  ("sonradan"), felsefede bilgi, gerekçe veya argüman türlerini deneyime güvenmelerine göre ayırmak için kullanılan Latince ifadelerdir.  bilgi herhangi bir deneyimden bağımsızdır. Örnekler arasında matematik, totolojiler ve saf akıldan çıkarım yer alır.  bilgi ampirik kanıtlara dayanır. Örnekler çoğu bilim alanını ve kişisel bilginin yönlerini içerir.

Potansiyellik ve asıllık

Felsefede 'potansiyellik ve asıllık, Aristoteles'in Fizik,Metafizik, Nicomachean Ethics ve De Anima eserlerinde hareket, nedensellik, etik ve fizyolojiyi analiz etmek için kullandığı birbiriyle yakından bağlantılı bir çift prensiptir.

Bu bağlamda potansiyel kavramı genel olarak bir şeyin sahip olduğu söylenebilecek herhangi bir "olasılığı" ifade eder. Aristoteles tüm olasılıkları aynı saymamış, koşullar uygun olduğunda ve hiçbir şey onları durduramadığında kendiliğinden gerçekleşen olasılıkların önemine vurgu yapmıştır.

Asıllık, potansiyelin aksine, bir olasılığın tam anlamıyla gerçek hale geldiği durumda, bir olasılığın uygulanmasını veya gerçekleşmesini temsil eden hareket, değişim veya faaliyettir.

İnanç

İnanç, bir önermenin doğru olduğuna ya da bir durumun söz konusu olduğuna ilişkin öznel bir tutumdur. Öznel bir tutum, bir şey hakkında bir duruşa, tepkiye veya görüşe sahip olmanın zihinsel durumudur. Epistemoloji'de filozoflar "inanç" terimini dünyayla ilgili doğru ya da yanlış olabilen tutumları ifade etmek için kullanırlar. Bir şeye inanmak onu doğru kabul etmektir; örneğin karın beyaz olduğuna inanmak, "kar beyazdır" önermesinin doğruluğunu kabul etmekle karşılaştırılabilir. Ancak bir inanca sahip olmak aktif içgözlem gerektirmez. Örneğin, çok az kişi yarın güneşin doğup doğmayacağını dikkatle düşünür, sadece doğacağı varsayımıyla hareket eder. Dahası, inançların "meydana geliyor veya gözlemlenebiliyor" olması gerekmez (örneğin aktif olarak "kar beyazdır" diye düşünen bir kişi), bunun yerine "mizaçsal" olabilir (örneğin karın rengi sorulduğunda "kar beyazdır" diyen bir kişi). Çağdaş filozofların inançları tanımlamaya çalıştığı çeşitli yollar vardır:
dünyanın nasıl olabileceğine dair temsiller olarak (Jerry Fodor),
bazı şeyler doğruymuş gibi davranma eğilimleri olarak (Roderick Chisholm),
birinin eylemlerini anlamlandırmaya yönelik yorumlayıcı şemalar olarak (Daniel Dennett ve Donald Davidson),
belirli bir işlevi yerine getiren zihinsel durumlar olarak (Hilary Putnam).
Bazıları aynı zamanda inanç kavramımıza önemli revizyonlar önermeye çalıştılar. Bunlar arasında, doğal dünyada bizim halk psikolojisi inanç kavramımıza karşılık gelen hiçbir olgunun olmadığını savunan inançla ilgili elemeciler de bulunmaktadır (Paul Churchland). İki değerlikli inanç kavramımızı ("ya bir inancımız var ya da bir inancımız yok") daha hoşgörülü, olasılıkçı inanç kavramıyla ("inanç ile inançsızlık arasında basit bir ikilem değil, inancın derecelerinin geniş bir yelpazesi vardır") değiştirmeyi amaçlayan formel epistemologlar da var.

İnançlar çeşitli önemli felsefi tartışmaların konusudur. Dikkate değer örnekler şunları içerir:
"Çeşitli kanıtlar sunulduğunda kişinin inançlarını gözden geçirmesinin akılcı yolu nedir?",
"İnançlarımızın içeriği tamamen zihinsel durumlarımız tarafından mı belirleniyor yoksa ilgili gerçeklerin inançlarımız üzerinde herhangi bir etkisi var mı (örneğin, bir bardak su tuttuğuma inanıyorsam, bu, suyun H2O olduğu yönündeki zihinsel olmayan gerçek, bu inancın içeriğinin bir parçası mıdır)?",
"İnançlarımız ne kadar ince tanelidir, yoksa büyük taneli mi?"
"Bir inancın dilde ifade edilebilmesi mümkün mü olmalı, yoksa dil ile ifade edilemeyen inançlar da var mıdır?"

İnanç çalışmaları

Belirli inançları, inanç türlerini ve inanç kalıplarını araştıran araştırmalar vardır. Örneğin, bir çalışma, dünya çapında cadılık inancının çağdaş yaygınlığını ve ilişkilerini tahmin etmiştir; bu inanç (verilerine göre) uluslar arasında %9 ile %90 arasında değişmektedir ve küresel olarak dünya görüşlerinde hala yaygın bir unsurdur. Aynı zamanda daha düşük "yenilikçi faaliyet", daha yüksek düzeyde kaygı, daha düşük yaşam beklentisi ve daha yüksek dindarlık gibi ilişkileri de gösterir. Diğer araştırmalar, yanlış bilgiye yönelik inançları ve yanlış bilgiye karşı alınan önlemlerle ilgili olanlar da dahil olmak üzere bunların düzeltilmeye karşı direncini araştırıyor. İnsanları yanlış inanç oluşumuna karşı savunmasız bırakan bilişsel, sosyal ve duygusal süreçleri tanımlar. Bir çalışma, ABD'de iklim değişikliğini hafifletme politikalarına yönelik genel halk desteğinin hafife alınması gibi, kamuoyunun yanlış olduğu gösterilen yaygın algılarına atıfta bulunan sahte sosyal gerçeklik kavramını ortaya koydu. Çalışmalar ayrıca, psikedeliklerin bazı kullanımlarının, bazı insanlarda bilincin çeşitli varlıklara (bitkiler ve cansız nesneler dahil) atfedilmesinin artması ve panpsişizm ve kaderciliğe doğru atfedilmesi gibi belirli şekillerde inançları değiştirebileceğini öne sürdü.

Batı felsefesi
Felsefe, gerçeklik konusunun iki farklı yönünü ele alır: gerçekliğin doğası ve zihin (aynı zamanda dil ve kültür) ile gerçeklik arasındaki ilişki.

Ontoloji, varlık felsefesi ya da varlıkbilim, temel sorunu varlık olan felsefi disiplindir. Varlık ya da varoluş ile bunların temel kategorilerinin araştırılmasıdır. "Varlık" ve "varolan" ayrımını; "varlık vardır" ve "varlık yoktur" fikirlerini tartışır. Ontolojideki görev, gerçekliğin en genel kategorilerini ve bunların birbiriyle nasıl ilişkili olduğunu tanımlamaktır. Bir filozof "gerçeklik" kavramına pozitif bir tanım getirmek isteseydi bu başlık altında yapardı. Yukarıda açıklandığı gibi bazı filozoflar gerçeklik ile varlık arasında bir ayrım yaparlar. Aslına bakılırsa günümüzde pek çok analitik filozof, ontolojik konuları tartışırken "gerçek" ve "gerçeklik" terimlerini kullanmaktan kaçınma eğilimindedir. Ancak "gerçektir"e "var"a davrandıkları gibi davrananlar için analitik felsefenin önde gelen sorularından biri varoluşun (veya gerçekliğin) nesnelerin bir özelliği olup olmadığıdır. Her ne kadar bu görüş son yıllarda bir miktar zemin kaybetmiş olsa da, analitik felsefeciler tarafından bunun bir özellik olmadığı yaygın biçimde savunulmuştur.

Öte yandan, özellikle hem metafizik hem de epistemolojiye dayanan nesnellik tartışmalarında, "gerçeklik"le ilgili felsefi tartışmalar sıklıkla gerçekliğin bir şekilde algılar, inançlar, diğer zihinsel durumlar, dinler, siyasi hareketler (ortak bir kültürel dünya görüşü veya  gibi belirsiz bir düşünceye kadar uzanan yelpazede) gibi kültürel eserler gibi zihinsel ve kültürel faktörlere bağlı olup olmadığıyla ilgilidir.

Realizm
Her türlü inançtan, algıdan vs. bağımsız bir gerçekliğin olduğu görüşüne gerçekçilik denir. Daha spesifik olarak, filozoflar "nesnelerle ilgili gerçekçilik" hakkında konuşmaya eğilimlidirler, örneğin evrenseller ile ilgili gerçekçilik veya dış dünya ile ilgili gerçekçilik gibi. Genel olarak, varlığının veya temel özelliklerinin algılara, inançlara, dile veya başka herhangi bir insan yapımına bağlı olmadığı söylenen herhangi bir nesne sınıfı tanımlanabildiğinde, o nesneyle ilgili "gerçekçilikten" söz edilebilir.

Neyin var olduğuna ilişkin bilginin tanımlanma teorisi şunu iddia eder:
Gerçekliğin "doğru" bilgisi, gerçeklik hakkındaki ifadelerin ve gerçeklik görüntülerinin, ifadelerin veya görüntülerin temsil etmeye çalıştığı doğru gerçeklikle doğru şekilde eşleşmesini temsil eder.

Örneğin, bilimsel yöntem, gözlemlenebilir kanıta dayanarak, bir şeyin var olduğuna dair bir ifadenin doğru olduğunu doğrulayabilir. Birçok insan Rocky Dağları'na işaret edebilir ve bu sıradağların var olduğunu ve hiç kimse onu gözlemlemese veya onun hakkında açıklama yapmasa bile var olmaya devam ettiğini söyleyebilir.

Anti-realizm
One can also speak of anti-realizm about the same objects. Anti-realizm realizme karşıt görüşlere ilişkin uzun bir terim serisinin sonuncusudur. Belki de ilki, gerçekliğin zihinde olduğu ya da fikirlerimizin bir ürünü olduğu söylendiği için bu adı alan idealizmdi. Berkeley idealizmi, İrlandalı ampirist George Berkeley tarafından öne sürülen, algı nesnelerinin aslında zihindeki fikirler olduğu görüşüdür. Bu görüşe göre, gerçekliğin "zihinsel bir yapı" olduğu söylenebilir; Ancak bu tam olarak doğru değildir, çünkü Berkeley'in görüşüne göre algısal fikirler Tanrı tarafından yaratılır ve koordine edilir. 20. yüzyıla gelindiğinde Berkeley'inkine benzer görüşlere fenomenizm deniyordu. Fenomenizm, Berkeley'in idealizminden temel olarak, Berkeley'in zihinlerin veya ruhların yalnızca fikirler olmadığına veya fikirlerden oluşmadığına inanması bakımından farklılık gösterir. Oysa Russell'ın savunduğu gibi fenomenizm çeşitleri, daha da ileri giderek zihnin kendisinin yalnızca algıların, anıların vb. bir koleksiyonu olduğunu ve bu tür zihinsel olayların ötesinde bir zihin veya ruh olmadığını söyleme eğilimindeydi. Sonunda anti-realizm, bazı nesnelerin varlığının zihne veya kültürel eserlere bağlı olduğunu savunan herhangi bir görüş için moda bir terim haline geldi. Sosyal inşacılık olarak adlandırılan, sözde dış dünyanın aslında yalnızca sosyal veya kültürel bir eser olduğu görüşü, anti-realizm bir çeşididir. Kültürel görecelik, ahlak gibi sosyal konuların mutlak olmadığı, en azından kısmen kültürel eser olduğu görüşüdür.

Olmak
Varlığın doğası metafizikte daimi bir konudur. Örneğin Parmenides, gerçekliğin değişmeyen tek bir Varlık olduğunu öğretirken, Heraklitos her şeyin aktığını yazmıştı. 20. yüzyıl filozofu Heidegger, önceki filozofların, varlıklara (mevcut şeylere) ilişkin sorular lehine Varlık (değişmeyen tek bir Varlık olarak) sorusunu gözden kaçırdıklarını, dolayısıyla Parmenidesçi yaklaşıma bir dönüşün gerekli olduğunu düşünüyordu. Ontolojik bir katalog, gerçekliğin temel bileşenlerini listeleme girişimidir. Varoluşun bir yüklem olup olmadığı sorusu, Erken Modern dönemden bu yana, özellikle de Tanrı'nın varlığına ilişkin ontolojik argümanla bağlantılı olarak tartışılmaktadır. Bir şeyin var olduğu konusu, yani varoluş, bir şeyin ne olduğu sorusu olan özle çelişmektedir. Özsüz varoluş boş göründüğü için Hegel gibi filozoflar tarafından hiçlikle ilişkilendirilmiştir. Nihilizm, varlığa ilişkin son derece olumsuz, mutlak ise olumlu bir bakış açısını temsil eder.

Hiçbir şey yerine şeylerin varlığına ilişkin açıklamalar
"Neden bir şey var?" (veya "neden hiçbir şey olmayacağına bir şey var?"), temel varoluş nedeni ile ilgili bir sorudur. Aralarında Gottfried Wilhelm Leibniz,  Ludwig Wittgenstein  ve Martin Heidegger'in de bulunduğu bir dizi filozof ve fizikçi tarafından gündeme getirilmiş veya yorumlanmıştır; bunlardan sonuncusu buna "metafiziğin temel sorusu" adını vermiştir".

Soru genellikle evren veya çokluevren, Büyük Patlama, Tanrı, matematik ve fizik yasaları, zaman veya bilinç gibi belirli bir şeyin varlığıyla ilgili olmaktan ziyade bütünüyle ve kapsamlı bir şekilde sorulur. Kesin bir cevap arayışından ziyade açık bir metafizik soru olarak görülebilir.

Algı
Dolaylı veya "temsili" gerçekçiliğin aksine, doğrudan veya "naif" gerçekçilik sorusu, algı ve zihin felsefesinde bilinçli deneyimin doğası üzerine yapılan tartışmadan ortaya çıkar; Etrafımızda gördüğümüz dünyanın gerçek dünyanın kendisi mi yoksa beynimizdeki sinirsel süreçler tarafından üretilen o dünyanın içsel algısal bir kopyası mı olduğu şeklindeki epistemolojik soru. Naif gerçekçilik, epistemolojik düalizm olarak da bilinen "dolaylı" veya temsili gerçekçiliğe karşı geliştirildiğinde "doğrudan" gerçekçilik olarak bilinir;  bilinçli deneyimimizin gerçek dünyanın kendisi değil, içsel bir temsili, dünyanın minyatür bir sanal gerçeklik kopyası olduğu şeklindeki felsefi konumdur.

Timothy Leary, bir tür temsili gerçekçiliği kastettiği etkili Gerçeklik Tüneli terimini icat etti. Teori, her bireyin inanç ve deneyimlerinden oluşan bilinçaltı zihinsel filtrelerle aynı dünyayı farklı yorumladığını, dolayısıyla "Hakikatin bakanın gözünde olduğunu" belirtmektedir. Fikirleri arkadaşı Robert Anton Wilson'ın çalışmalarını etkiledi.

Soyut nesneler ve matematik
Soyut varlıkların, özellikle de sayıların durumu matematikte bir tartışma konusudur.

Matematik felsefesinde sayılarla ilgili en iyi bilinen gerçekçilik biçimi, onlara soyut, maddi olmayan bir varlık kazandıran Platoncu gerçekçiliktir. Diğer gerçekçilik biçimleri matematiği somut fiziksel evrenle özdeşleştirir.

Anti-gerçekçi duruşlar formalizmi ve matematiksel kurguculuğu içerir.

Bazı yaklaşımlar bazı matematiksel nesneler hakkında seçici olarak gerçekçi olurken bazıları için gerçekçi değildir. Finitizm sonsuz nicelikleri reddeder. Ultra-finitizm, belirli bir miktara kadar sonlu miktarları kabul eder. Oluşturmacılık ve sezgicilik, açıkça inşa edilebilecek nesneler konusunda gerçekçidir, ancak varlığın reductio ad absurdum yoluyla kanıtlanması için ortanın hariç tutulması ilkesinin kullanılmasını reddeder.

Geleneksel tartışma, fiziksel (hissedilir, somut) dünyaya "ek olarak" soyut (maddi olmayan, anlaşılabilir) bir sayılar dünyasının var olup olmadığına odaklandı. Son zamanlardaki bir gelişme, matematiksel evren hipotezidir; yalnızca matematiksel bir dünyanın var olduğu ve sonlu, fiziksel dünyanın onun içinde bir illüzyon olduğu teorisidir.

Matematikle ilgili gerçekçiliğin aşırı bir biçimi, Max Tegmark tarafından geliştirilen matematiksel çoklu evren hipotezidir. Tegmark'ın yegane önermesi şudur: Matematiksel olarak var olan tüm yapılar fiziksel olarak da mevcuttur. Yani, "kendinin farkında olan altyapıları içerecek kadar karmaşık olan bu [dünyalarda], kendilerini öznel olarak fiziksel olarak 'gerçek' bir dünyada var olarak algılayacaklar" anlamında. Hipotez, farklı başlangıç koşullarına, fiziksel sabitlere veya tamamen farklı denklemlere karşılık gelen dünyaların gerçek kabul edilmesi gerektiğini öne sürüyor. Teori, matematiksel varlıkların varlığını öne sürdüğü için Platonculuğun bir biçimi olarak kabul edilebilir, ancak aynı zamanda matematiksel nesneler dışında herhangi bir şeyin var olduğunu inkar ettiği için matematiksel bir monizm olarak da düşünülebilir.

Özellikler

Evrenseller sorunu, metafizik'te, evrensellerin var olup olmadığıyla ilgili eski bir sorundur. Evrenseller, bireylere ya da tikellere yüklemlenebilen ya da bireyler ya da tikellerin katıldığı veya ortak sayılabileceği, erkek/dişi, katı/sıvı/gaz ya da belirli bir renk gibi genel ya da soyut nitelikler, karakterler, özellikler, türler ya da ilişkilerdir. Örneğin Scott, Pat ve Chris'in ortak noktası insan olma ya da insanlık evrensel niteliğidir.

Realist okul, evrensellerin gerçek olduğunu, var olduklarını ve onları somutlaştıran ayrıntılardan farklı olduklarını iddia eder. Gerçekçiliğin çeşitli biçimleri vardır. İki ana biçim Platonik gerçekçilik ve Aristotelesçi gerçekçiliktir. Platonik gerçekçilik tümellerin gerçek varlıklar olduğu ve tikellerden bağımsız olarak var oldukları görüşüdür. Aristotelesçi gerçekçilik ise tümellerin gerçek varlıklar olduğu, ancak varlıklarının onları örnekleyen tikellere bağlı olduğu görüşüdür.

Adcılık ve kavramcılık evrensellere ilişkin gerçekçilik karşıtlığının (anti-realizm) ana biçimleridir.

Zaman ve uzay

Ontolojideki geleneksel gerçekçi görüş, zaman ve uzayın insan zihninden ayrı bir varoluşa sahip olduğu yönündedir. İdealistler zihinden bağımsız nesnelerin varlığını reddeder veya şüphe ederler. Ontolojik görüşü zihnin dışındaki nesnelerin var olduğu yönünde olan bazı anti-realistler yine de zaman ve uzayın bağımsız varlığından şüphe duymaktadırlar.

Kant, Saf Aklın Eleştirisinde zamanı, uzay gibi diğer a priori kavramlarla birlikte duyu deneyimini anlamamıza olanak tanıyan a priori bir kavram olarak tanımladı. Kant, uzayın ya da zamanın madde olduğunu, kendi içinde varlıklar olduğunu ya da deneyimle öğrenildiğini reddeder; daha ziyade her ikisinin de deneyimimizi yapılandırmak için kullandığımız sistematik bir çerçevenin unsurları olduğunu savunur.
Uzamsal ölçümler, nesnelerin birbirinden ne kadar uzakta olduğunu nicelemek için kullanılır ve zamansal ölçümler, olaylar arasındaki aralığı (veya süreyi) niceliksel olarak karşılaştırmak için kullanılır. Her ne kadar uzay ve zaman bu anlamda "aşkınsal olarak ideal" kabul edilse de, bunlar aynı zamanda "ampirik olarak gerçektir", yani salt yanılsama değildir.

J. M. E. McTaggart gibi idealist yazarlar The Unreality of Time adlı eserinde zamanın bir yanılsama olduğunu savundular.

Bir bütün olarak zamanın gerçekliği konusunda farklılık göstermelerinin yanı sıra, metafizik zaman teorileri geçmişe, şimdiye ve geleceğe gerçeklik atfetmelerinde de ayrı ayrı farklılık gösterebilir.

 Şimdicilik geçmişin ve geleceğin gerçek olmadığını ve yalnızca sürekli değişen bir şimdiki zamanın gerçek olduğunu savunur.

 Ebedicilik olarak da bilinen blok evren teorisi, geçmişin, şimdinin ve geleceğin hepsinin gerçek olduğunu, ancak zamanın geçişinin bir yanılsama olduğunu savunur. Genellikle görelilik içinde bilimsel bir temele sahip olduğu söylenir.

 Büyüyen blok evren teorisi geçmişin ve şimdinin gerçek olduğunu ancak geleceğin olmadığını savunur.

Zaman ve ilgili süreç ve evrim kavramları, A. N. Whitehead ve Charles Hartshorne'un sistem kurma metafiziğinin merkezinde yer alır.

Olası dünyalar

"Olası dünya" terimi, Leibniz'in zorunluluğu, olasılığı ve benzer modal kavramları analiz etmek için kullanılan olası dünyalar teorisine kadar uzanır. Modal realizm, özellikle David Lewis tarafından ileri sürülen, olası tüm dünyaların gerçek dünya kadar gerçek olduğu görüşüdür. Kısacası: gerçek dünya, bazıları gerçek dünyaya "daha yakın" ve bazıları daha uzak olan, mantıksal olarak mümkün olan sonsuz dünyalar kümesinden yalnızca biri olarak kabul edilir. Diğer teorisyenler, sorunları ifade etmek ve keşfetmek için, ontolojik olarak bağlı olmasalar da Olası Dünya çerçevesini kullanabilirler. Olası dünya teorisi aletik mantıkla ilgilidir: Bir önerme tüm olası dünyalarda doğruysa gereklidir ve en az birinde doğruysa mümkündür. Kuantum mekaniğinin çoklu dünyalar yorumu bilimde de benzer bir fikirdir.

Her şeyin teorileri (TOE) ve felsefe

Fiziksel bir TOE'nin felsefi sonuçları sıklıkla tartışılmaktadır. Örneğin, eğer felsefi fizikalizm doğruysa, fiziksel bir TOE her şeyin felsefi teorisiyle örtüşecektir.

Metafiziğin "sistem kurma" tarzı, dünyanın tam bir resmini sunarak tüm önemli soruları tutarlı bir şekilde yanıtlamaya çalışır. Platon ve Aristoteles'in kapsamlı sistemlerin ilk örnekleri olduğu söylenebilir. Erken modern dönemde (17. ve 18. yüzyıllar), felsefenin sistem oluşturma kapsamı genellikle felsefenin rasyonalist yöntemiyle, yani dünyanın doğasını saf a priori akıl yoluyla çıkarım yapma tekniğiyle bağlantılıdır. Erken modern döneme ait örnekler arasında Leibniz'in Monadoloji'si, Descartes'in düalizmi,  Spinoza'nın Monizmi sayılabilir. Hegel'in Mutlak idealizmi ve Whitehead'in Süreç felsefesi daha sonraki sistemlerdi.

Diğer filozoflar tekniklerinin bu kadar yükseği hedefleyebileceğine inanmıyorlar. Bazı bilim adamları TOE için felsefeden daha matematiksel bir yaklaşımın gerekli olduğunu düşünüyor; örneğin Stephen Hawking, Zamanın Kısa Tarihi: Büyük Patlamadan Karadeliklerede bir TOE'miz olsa bile bunun mutlaka bir dizi denklem olacağını yazmıştı. Şöyle yazdı: "Denklemlere ateş püskürten ve onların tanımlayabileceği bir evren yaratan şey nedir?"

Fenomenoloji
Çok daha geniş ve daha öznel bir düzeyde, olayların kişisel yorumlanmasında yer alan "özel deneyimler, merak, sorgulama ve seçicilik", gerçekliği tek ve tek bir kişi tarafından görülen şekliyle şekillendirir ve dolayısıyla fenomenolojik olarak adlandırılır. Bu gerçeklik biçimi başkaları için de ortak olsa da, bazen başkaları tarafından deneyimlenemeyecek veya üzerinde anlaşmaya varılamayacak kadar kişiye özel de olabilir. Manevi olarak kabul edilen deneyim türlerinin çoğu bu gerçeklik seviyesinde meydana gelir.

Fenomenoloji, yirminci yüzyılın ilk yıllarında Edmund Husserl ve Almanya'nın Göttingen ve Münih üniversitelerindeki takipçileri tarafından geliştirilen felsefi bir yöntemdir. Daha sonra fenomenolojik temalar Fransa, Amerika Birleşik Devletleri ve diğer yerlerdeki filozoflar tarafından, çoğunlukla Husserl'in çalışmalarından çok farklı bağlamlarda ele alındı.

Fenomenoloji kelimesi, "görünen" anlamına gelen Yunanca phainómenon ve "çalışma" anlamına gelen lógos kelimelerinden gelir. Husserl'in anlayışına göre fenomenoloji öncelikle bilinç yapılarını ve bilinç eylemlerinde ortaya çıkan fenomenleri sistematik yansıma ve analiz nesneleri haline getirmekle ilgilidir. Böyle bir yansıma, fenomenleri "birinci şahıs" bilincine değil, herhangi bir bilince göründükleri haliyle inceleyerek, oldukça değiştirilmiş bir "birinci şahıs" bakış açısından gerçekleşecekti. Husserl, fenomenolojinin böylece bilimsel bilgi de dahil olmak üzere tüm insan bilgisi için sağlam bir temel sağlayabileceğine ve felsefeyi "katı bir bilim" olarak kurabileceğine inanıyordu.

Husserl'in fenomenoloji anlayışı aynı zamanda öğrencisi ve asistanı Martin Heidegger, varoluşçular Maurice Merleau-Ponty ve Jean-Paul Sartre ve Paul Ricoeur, diğer filozoflar Emmanuel Levinas ve Dietrich von Hildebrand tarafından da eleştirilmiş ve geliştirilmiştir.

Şüpheci hipotezler

Felsefedeki şüpheci hipotezler, gerçekliğin bizim düşündüğümüzden çok farklı olabileceğini öne sürüyor; ya da en azından öyle olmadığını kanıtlayamayız. Örnekler şunları içerir:
 "Kavanozda beyin" hipotezi bilimsel terimlerle ortaya konmuştur. Bu teori, kişinin bir fıçıda canlı tutulan ve yanlış duyusal sinyallerle beslenen bedensiz bir beyin olabileceğini varsayıyor. Bu hipotez aşağıdaki Matrix hipoteziyle ilgilidir.
 Descartes ve Zhuangzi'nin "Rüya argümanı", gerçekliğin bir rüyadan ayırt edilemez olduğunu varsayar.
 Descartes'ın Kötü iblisi "güçlü olduğu kadar zeki ve aldatıcı, tüm çabasını beni yanıltmaya yönlendiren" bir varlıktır.
 Beş dakika hipotezi (veya omphalos hipotezi veya Geçen Perşembecilik), dünyanın daha yakın bir yaşa işaret eden kayıtlar ve izlerle birlikte yakın zamanda yaratıldığını ileri sürer.
 Azaltılmış gerçeklik, duyusal sistemlerin sınırlamaları nedeniyle değil, yapay filtreler yoluyla yapay olarak azaltılmış gerçeklik anlamına gelir.
 The Matrix hipotezi veya Simüle edilmiş gerçeklik hipotezi, bir bilgisayar simülasyonu veya sanal gerçeklik içinde olabileceğimizi öne sürüyor. İlgili hipotezler, sanal veya simüle edilmiş gerçeklikte yerleşik türlerin dış gerçekliği algılamasına olanak tanıyan sinyallerle simülasyonları da içerebilir.

Batılı olmayan antik felsefe ve din

Jain felsefesi
Jain felsefesi yedi tattvanın (doğrular veya temel ilkeler) gerçekliği oluşturduğunu varsayar. Bu yedi tattva şunlardır:
 Jīva – Bilinçle karakterize edilen ruh.
 Ajīva – Ruh olmayan.
 Asrava – karma Akını.
 Bandha – Karmanın esareti.
 Samvara – Karmik maddenin ruha akışının engellenmesi.
 Nirjara – Karmaların dökülmesi.
 Moksha – Kurtuluş veya Kurtuluş, yani tüm karmik maddenin (herhangi bir belirli ruha bağlı) tamamen yok edilmesi.

Fizik bilimleri

Bilimsel gerçekçilik
Bilimsel gerçekçilik, en genel düzeyde, bilimin (belki de ideal bilimin) tanımladığı dünyanın (evren), bizim ondan anladığımız şeyden bağımsız olarak, olduğu gibi gerçek dünya olduğu görüşüdür. Bilim felsefesinde sıklıkla "bilimin başarısı nasıl açıklanacaktır?" sorusuna yanıt olarak çerçevelenir. Bilimin başarısının neleri içerdiğine ilişkin tartışma, öncelikle bilimsel teoriler tarafından tartışılan doğrudan gözlemlenemeyen varlıkların statüsüne odaklanmaktadır. Genel olarak bilimsel gerçekçiler, araçsalcılığın aksine, bu varlıklar hakkında (yani aynı ontolojik statüye sahip oldukları) doğrudan gözlemlenebilir varlıklar olarak güvenilir iddialarda bulunulabileceğini belirtirler. Genel olarak bilimsel gerçekçiler, araçsalcılığın aksine, bu varlıklar hakkında (yani aynı ontolojik statüye sahip oldukları) doğrudan gözlemlenebilir varlıklar olarak güvenilir iddialarda bulunulabileceğini belirtirler. Günümüzde en çok kullanılan ve üzerinde çalışılan bilimsel teoriler az çok hakikati ifade etmektedir.

Fizikte gerçekçilik ve yerellik
Fizikçilerin kullandığı anlamda realizm, metafizikteki gerçekçilik ile eşit değildir. İkincisi, dünyanın zihinden bağımsız olduğu iddiasıdır: Bir ölçümün sonuçları, ölçüm eyleminden önce mevcut olmasa bile, bu onların gözlemcinin yaratımı olmasını gerektirmez. Üstelik zihinden bağımsız bir özelliğin konum veya momentum gibi bazı fiziksel değişkenlerin değeri olması gerekmez. Bir özellik eğilimsel (veya potansiyel) olabilir, yani bir eğilim olabilir: cam nesnelerin kırılma eğiliminde olması veya kırılmaya yatkın olması, aslında kırılmasalar bile. Benzer şekilde, kuantum sistemlerinin zihinden bağımsız özellikleri, belirli ölçümlere, belirlenebilir olasılıkla belirli değerlerle yanıt verme eğiliminden oluşabilir. Böyle bir ontoloji, fizikçilerin anladığı anlamda (tek bir değerin kesin olarak üretilmesini gerektiren) "lokal realizm" anlamında gerçekçi olmasa da, metafizik açıdan gerçekçi olacaktır.

Yakından ilgili bir terim, karşıolgusal kesinliktir (CFD), gerçekleştirilmemiş ölçümlerin sonuçlarının kesinliğinden anlamlı bir şekilde söz edilebileceği iddiasına atıfta bulunmak için kullanılır (yani nesnelerin varlığını ve nesnelerin özelliklerini varsayma yeteneği, ölçülmemiş olsalar bile).

Lokal realizm klasik mekaniğin, genel göreliliğin ve elektrodinamiğin önemli bir özelliğidir; ancak kuantum mekaniği kuantum dolanıklığın mümkün olduğunu gösterdi. Bu, EPR paradoksunu öneren Einstein tarafından reddedildi, ancak daha sonra Bell eşitsizlikleriyle ölçüldü. Bell eşitsizlikleri ihlal edilirse, ya lokal realizm ya da karşıolgusal kesinlik yanlış olmalıdır; ancak bazı fizikçiler, homojen olmayan Bell eşitsizliklerinin alt sınıfının test edilmemiş olması veya testlerdeki deneysel sınırlamalar nedeniyle deneylerin Bell ihlallerini gösterdiğine itiraz ediyor. Kuantum mekaniğinin farklı yorumları, yerel gerçekçiliğin ve/veya karşıolgusal kesinliğin farklı kısımlarını ihlal eder.

"Mümkün"den "gerçek"e geçiş, kuantum darwinizmi de dahil olmak üzere ilgili teorilerle birlikte kuantum fiziğinin önemli bir konusudur.

Kuantum mekaniğinde "gözlem"in rolü
Kuantum zihin-beden problemi, zihin-beden probleminin kuantum mekaniği bağlamındaki felsefi tartışmalarını ifade eder. Kuantum mekaniği gözlemciler tarafından algılanmayan kuantum süperpozisyonlarını içerdiğinden, kuantum mekaniğinin bazı yorumları bilinçli gözlemcileri özel bir konuma yerleştirir.

Kuantum mekaniğinin kurucuları gözlemcinin rolünü tartıştılar ve bunlardan Wolfgang Pauli ve Werner Heisenberg çöküşü yaratanın gözlemci olduğuna inanıyorlardı. Niels Bohr tarafından hiçbir zaman tam olarak onaylanmayan bu bakış açısı, Albert Einstein tarafından mistik ve anti-bilimsel olmakla suçlandı. Pauli bu terimi kabul etti ve kuantum mekaniğini lucid mysticism olarak tanımladı.

Heisenberg ve Bohr, kuantum mekaniğini her zaman mantıksal pozitivist terimlerle tanımladılar. Bohr ayrıca kuantum teorilerinin tamamlayıcılık gibi felsefi çıkarımlarıyla da aktif olarak ilgilendi. Kuantum teorisinin, klasik mekanik ve olasılık tarafından daha iyi tanımlanan günlük deneyimler için pek uygun olmasa da, doğanın tam bir tanımını sunduğuna inanıyordu. Bohr hiçbir zaman nesnelerin kuantum olmaktan çıkıp klasik hale geldiği bir sınır çizgisi belirtmedi. Bunun bir fizik meselesi değil, bir felsefe meselesi olduğuna inanıyordu.

Eugene Wigner, "Schrödinger'in kedisi" düşünce deneyini "Wigner'in arkadaşı" olarak yeniden formüle etti ve herhangi bir realist quantum mekaniği yorumundan bağımsız olarak, bir gözlemcinin bilincinin, dalga fonksiyonunun çöküşünü hızlandıran sınır çizgisi olduğunu öne sürdü. Yaygın olarak "bilinç çökmeye neden olur" olarak bilinen kuantum mekaniğinin bu tartışmalı yorumu, dalga fonksiyonunun çökmesine neden olan şeyin bilinçli bir gözlemci tarafından gözlemlenmesi olduğunu belirtir. Ancak bu, kuantum filozofları arasında bir yanlış anlama olduğu düşünülen azınlık görüşüdür. "Wigner'in arkadaşı" düşünce deneyinin, bilincin diğer fiziksel süreçlerden farklı olmasını gerektirmeyen başka olası çözümleri de vardır. Üstelik Wigner daha sonraki yıllarda bu yorumlara yöneldi.

Çokluevren
Çokluevren, var olan her şeyi bir arada içeren (sürekli olarak deneyimlediğimiz tarihsel evren dahil) birden fazla olası evrenin varsayımsal kümesidir: uzay, zaman, madde ve enerji yanı sıra bunları tanımlayan fiziksel yasalar ve sabitler. Terim 1895 yılında Amerikalı filozof ve psikolog William James tarafından icat edildi.  Kuantum mekaniğinin ana akım yorumlarından biri olan çoklu dünyalar yorumu (MWI)'nda, sonsuz sayıda evren vardır ve olası her kuantum sonucu en az bir evrende meydana gelir, ancak (diğer) evrenlerin ne kadar gerçek olduğu konusunda bir tartışma vardır.

Çoklu evrenin yapısı, içindeki her evrenin doğası ve çeşitli kurucu evrenler arasındaki ilişki, ele alınan spesifik çoklu evren hipotezine bağlıdır. Çoklu evrenler kozmoloji, fizik, astronomi, din, felsefe, kişilerarası psikoloji ve kurguda, özellikle de bilim kurgu ve fantezide öne sürülmüştür. Bu bağlamlarda paralel evrenlere "alternatif evrenler", "kuantum evrenler", "iç içe geçen boyutlar", "paralel boyutlar", "paralel dünyalar", "alternatif gerçeklikler", "alternatif zaman çizelgeleri" ve "boyutsal düzlemler" de denilmektedir.

Çeşitli teorilerde, bazı durumlarda sonsuz, bir dizi kendi kendini idame ettiren döngüler vardır - tipik olarak bir dizi Büyük Çöküş'ler (veya "Big Bounce"'lar). Bununla birlikte, ilgili evrenler aynı anda var olmazlar ancak sıralıdırlar ve temel doğal bileşenler potansiyel olarak evrenler arasında farklılık gösterir (bkz. Antropik ilke).

Antropik ilke
"Gözlem seçimi etkisi" olarak da bilinen antropik ilke, ilk kez 1957'de Robert Dicke tarafından önerilen, evren hakkında yapılabilecek olası gözlemlerin aralığının, yalnızca akıllı yaşamın gelişebileceği bir evrende gerçekleşebileceği gerçeğiyle sınırlı olduğu hipotezidir. Antropik ilkenin savunucuları, evrenin neden bilinçli yaşama uyum sağlamak için gerekli yaşa ve temel fiziksel sabitlere sahip olduğunu açıkladığını iddia ediyor; çünkü her ikisi de farklı olsaydı, gözlem yapmak için etrafta kimse olmazdı. Antropik akıl yürütme genellikle evrenin yaşamın varlığı için ince ayarlı gibi göründüğü fikrini ele almak için kullanılır.

Kişisel ve kolektif gerçeklik

Her bireyin farklı anıları ve kişisel geçmişi, bilgisi, kişilik özellikleri ve deneyimi ile farklı bir gerçeklik görüşü vardır.
Çoğunlukla insan beynine atıfta bulunan bu sistem, biliş ve davranışları etkilemekte ve bu karmaşıklığa yeni bilgiler, anılar, enformasyon, düşünceler ve deneyimler sürekli olarak entegre edilmektedir.  Konektomun (beyindeki sinir ağları/kabloları) biliş veya dünyayı (bir bağlam olarak) algılama şeklimiz ve ilgili özellikler veya süreçler açısından insan değişkenliğinde önemli bir faktör olduğu düşünülmektedir. Anlamlandırma, insanların deneyimlerine anlam verme ve yaşadıkları dünyayı anlamlandırma sürecidir. Kişisel kimlik, benzersiz bir bireyin zaman içinde nasıl varlığını sürdürdüğü gibi sorularla ilgilidir.

Anlamlandırma ve gerçekliğin belirlenmesi de kolektif olarak gerçekleşir ve bu, sosyal epistemoloji ve ilgili yaklaşımlarda incelenir. Kolektif zeka perspektifinden bakıldığında, bireysel insanların (ve potansiyel olarak yapay zeka varlıklarının) zekası büyük ölçüde sınırlıdır ve birden fazla varlığın zaman içinde işbirliği yapmasıyla gelişmiş zeka ortaya çıkar. Kolektif hafıza, gerçekliğin ve iletişimin sosyal inşasının önemli bir bileşenidir  ve medya sistemleri gibi iletişimle ilgili sistemler de ana bileşenler olabilir (bkz. #Teknoloji).

Algı felsefesi, insanların algı aygıtlarının, özellikle de bireylerin fizyolojik duyularının evrimsel tarihine dayanan soruları gündeme getirir. Bu, "gerçeği görmüyoruz - yalnızca geçmişte görmenin yararlı olduğu şeyleri görüyoruz" olarak tanımlanıyor ve kısmen "türümüzün, gerçeği göremememize rağmen değil, bu yüzden bu kadar başarılı olduğunu" öne sürüyor.

Bilimsel her şeyin teorileri
Bir her şeyin teorisi (TOE), bilinen tüm fiziksel olayları tam olarak açıklayan ve birbirine bağlayan ve prensipte gerçekleştirilebilecek herhangi bir deneyin sonucunu tahmin eden varsayılan bir teorik fizik teorisidir. Her şeyin teorisine son teori de denir. Yirminci yüzyılda teorik fizikçiler tarafından her şeyin teorisine dair pek çok aday teori öne sürüldü, ancak hiçbiri deneysel olarak doğrulanmadı. Bir TOE üretmedeki temel sorun, genel görelilik ile kuantum mekaniğinin birleştirilmesinin zor olmasıdır. Bu fizikteki çözülmemiş problemlerden biridir.

Başlangıçta, "her şeyin teorisi" terimi, çeşitli aşırı genelleştirilmiş teorilere atıfta bulunmak için ironik bir çağrışımla kullanıldı. Örneğin, Stanisław Lem'in 1960'lardaki bilim kurgu öykülerinden oluşan bir diziden bir karakter olan Ijon Tichy'nin büyük büyükbabasının "Her Şeyin Genel Teorisi" üzerinde çalıştığı biliniyordu. Fizikçi John Ellis, 1986 yılında Nature dergisinde yayınlanan bir makalede bu terimi teknik literatüre kazandırdığını iddia ediyor. Zamanla bu terim, tüm temel etkileşimlerin ve doğadaki tüm parçacıkların teorilerini tek bir model aracılığıyla birleştirecek veya açıklayacak bir teoriyi tanımlamak için kuantum fiziği'nin popülerleşmesinde sıkışıp kaldı: yerçekimi için genel görelilik ve elektromanyetizma için temel parçacık fiziğinin standart modeli (kuantum mekaniğini içeren), iki nükleer etkileşim ve bilinen temel parçacıklar.

Her şeyin teorisi için mevcut adaylar arasında sicim teorisi, M teorisi ve [[döngü
kuantum kütleçekimi]] bulunmaktadır.

Teknoloji

Medya
Medya (haber medyası, sosyal medya, Wikipedia  ve kurgu gibi web siteleri), bireylerin ve toplumun gerçeklik (inanç ve tutum oluşumunun bir parçası olarak da dahil) algısını şekillendirmekte ve kısmen kasıtlı olarak gerçekliği öğrenme aracı olarak kullanılmaktadır. Radyo ve TV teknolojilerinin ortaya çıkışı gibi çeşitli teknolojiler toplumun gerçeklikle ilişkisini değiştirmiştir.

Araştırma, karşılıklı ilişkileri ve etkileri, örneğin gerçekliğin sosyal inşasındaki yönleri araştırır. Algılanan gerçekliğin bu şekillenmesinin ve temsilinin önemli bir bileşeni, içeriğin yalnızca (veya öncelikle) kalitesi, tonu ve türleri değil, örneğin kamu gündemini etkileyen gündem, seçim ve önceliklendirmedir. Ciddi olumsuz sonuçları olan kazalar gibi düşük olasılıklı olaylara yönelik orantısız haber ilgisi, izleyicilerin risk algısını zararlı sonuçlarla bozabilir. Yanlış denge, sansasyonellik gibi kamuoyunun dikkatine bağımlı tepkiler ve "güncel olayların" tahakkümü gibi çeşitli önyargıların yanı sıra pazarlama gibi medyanın çıkar odaklı çeşitli kullanımları da gerçeklik algısı üzerinde büyük etkilere sahip olabilir. Zaman kullanımı çalışmaları şunu buldu; 2018'de ortalama ABD'li Amerikalı "her gün yaklaşık on bir saatini ekranlara bakarak geçirdi".

Filtre kabarcıkları ve yankı odaları
Filtre balonu veya ideolojik çerçeve, kişiselleştirilmiş aramalardan kaynaklanabilecek bir entelektüel izolasyon durumudur.Kişiselleştirilmiş aramalar, kullanıcı hakkındaki konum, geçmiş tıklama davranışı ve arama geçmişi gibi bilgilere dayalı olarak arama sonuçlarını seçici bir şekilde düzenlemek için web sitesi algoritmalarını kullanır. Sonuç olarak kullanıcılar, kendi bakış açılarıyla aynı fikirde olmayan bilgilerden ayrışıyor, onları etkili bir şekilde kendi kültürel veya ideolojik baloncukları içinde izole ediyor ve sonuçta sınırlı ve özelleştirilmiş bir dünya görüşü ortaya çıkıyor.Bu algoritmaların yaptığı seçimler yalnızca bazen şeffaftır. Başlıca örnekler arasında Google Kişiselleştirilmiş Arama sonuçları ve Facebook'un kişiselleştirilmiş haber akışı yer alır.

Filtre balonunun, internetin, kendi çevrimiçi toplulukları içinde yalıtılmış hale gelen ve farklı görüşlere maruz kalmayı başaramayan, benzer düşüncelere sahip insanlardan oluşan alt gruplara bölünmesiyle ortaya çıkan, splinternet veya siberbalkanizasyon adı verilen bir olguyu daha da kötüleştirdiği belirtiliyor. Bu kaygının kökeni, halka açık internetin ilk günlerine, "siberbalkanizasyon" teriminin 1996 yılında ortaya atılmasına kadar uzanmaktadır. Bu olguyu tanımlamak için "ideolojik çerçeveler" ve "internette arama yaparken sizi çevreleyen figüratif alan" gibi başka terimler de kullanılmıştır.

Sanal gerçeklik ve siber uzay
Sanal gerçeklik (VR), hayali dünyaların yanı sıra gerçek dünyadaki yerlerdeki fiziksel varlığı simüle edebilen, bilgisayarla simüle edilmiş bir ortamdır.

Sanallık sürekliliği tamamen sanal olan "sanallık" ve tamamen gerçek olan "gerçeklik" arasında değişen sürekli bir ölçektir. Dolayısıyla gerçeklik-sanallık sürekliliği, gerçek ve sanal nesnelerin tüm olası varyasyonlarını ve bileşimlerini kapsar. Yeni medya ve bilgisayar bilimi'nde bir kavram olarak tanımlanıyor ama aslında bir antropoloji meselesi olarak da değerlendirilebilir. Konsept ilk olarak Paul Milgram tarafından tanıtıldı.

Hem gerçek hem de sanalın karıştığı, iki uç arasındaki alan, karma gerçeklik olarak adlandırılıyor. Bunun da hem sanalın gerçeği artırdığı artırılmış gerçeklikten hem de gerçeğin sanallığı artırdığı artırılmış sanallıktan oluştuğu söyleniyor. Dünyadaki bilgisayar sistemlerinin birbirine bağlı bir bütün olarak ele alındığı siber uzay, sanal bir gerçeklik olarak düşünülebilir; örneğin William Gibson ve diğerlerinin siberpunk kurgularında bu şekilde tasvir ediliyor. Second Life ve World of Warcraft gibi MMORPG'ler, siber uzaydaki yapay ortamların veya sanal dünyaların (tam sanal gerçekliğin bir ölçüde gerisinde kalan) örnekleridir.

İnternet kültüründe "RL"
İnternette "gerçek hayat", gerçek dünyadaki hayatı ifade eder. Sanal gerçeklik, gerçeğe yakın deneyim, rüyalar, romanlar veya filmler gibi kurgu veya fantezi olarak görülen ortamların aksine, genellikle yaşam veya fikir birliği gerçekliğine atıfta bulunur. Çevrimiçi ortamda "IRL" kısaltması "gerçek hayatta" anlamına gelir ve "İnternet üzerinde değil" anlamına gelir. İnternet araştırmalarıyla ilgilenen sosyologlar, bir gün çevrimiçi ve gerçek yaşam dünyaları arasındaki ayrımın "tuhaf" görünebileceğini belirlediler ve cinsel entrikalar gibi belirli çevrimiçi aktivite türlerinin halihazırda tam meşruiyete tam bir "gerçekliğe" geçiş yaptığını belirttiler. "RL" kısaltması "gerçek hayat" anlamına gelir. Örneğin, bir kişi bir sohbette veya bir İnternet forumunda tanıştığı biriyle "RL'de buluşmaktan" söz edebilir. "RL sorunları" nedeniyle bir süre interneti kullanamamayı ifade etmek için de kullanılabilir.

Ontoloji
Etik meseleleri
Neo-spiritüalizm
Felsefi kavramlar

Kaynakça

Gerçeklik


Serinyol veya eski adıyla Bedirge, Akdeniz bölgesinin Hatay ilinde, Antakya'ya bağlı bir mahalledir. Nüfusu 25.000 civarındadır. İskenderun-Antakya arasındaki E-5 kara yolundan güneye giderken sağda, Nur Dağları (Amanos Dağları)'nın eteklerinde konumlanmıştır.

Tarih
Mahalle, 1536 tarihli 397 numaralı Haleb Livâsı mufassal tahrîr defterinde (yayın no. 109 ve 110) Bakraz'a (Bakras, Belen) bağlı "Bedirgiyye" olarak geçmektedir.

"Bedirge" adının Arapça "el-Batrikeyn/البطرکین'den ("iki Patrik") geldiği düşünülmektedir. 1870 (1287 h.) ve 1873 (1290 h.) Halep Vilayeti Salnamelerinde Karamurt Nahiyesi'ne bağlı "Bedirge"/بدرکه olarak geçmektedir. 1883'te bölgeyi gezen Alman doğubilimci Martin Hartmann, bu yerin el-batraken (bitirken olduğunu yazmıştır.

Mahalle, Hatay'ın Türkiye'ye katılmasına dair kararnamede ve bununla ilgili sonraki tarihte yapılmış bir düzenlemede, T.C. Resmi Gazete'nin 11 Temmuz 1939 ve 5 Şubat 1940 tarihli nüshalarında "Bedirge" ve "Batırga" olarak geçmektedir. Bedirge, 10 Temmuz 1964'te Resmi Gazete'de yayımlanan karara ve "Yabancı kökten gelen ve karışıklığa yer veren Bucak adlarının Türkçeleştirilmesi ile ilgili olarak içişleri Bakanlığınca, 5442 sayılı 11 idaresi Kanununun 2 nci maddesine göre" "Serinyol" adını almıştır.

Hatay ili Reyhanlı ilçesine yerleşmiş Çerkes köylerinden biri olan "Bedirge" mahallesinde "Hanıko" ismine rastlanmaktadır. Serinyol'da, 19. yüzyıl sonlarında göçle gelen muhacirlerin iskan edildiği "Bedirge Çerkez" Mahallesinde yapılan cami de mescit tarzında basit bir yapıdan ibarettir. Kasaba, Cumhuriyetin ilk yıllarında muhtemelen küçük bir köy ya da mezra gibi bir yer olmuş olabilir. Ancak 1950'li yıllardan sonra Hatay'ın değişik bölgelerinden göç alarak nüfusu hızla arttı. I. Dünya Savaşı'nı izleyen bölgedeki Fransız işgali, birçok yer gibi Hatay çevresini de değiştirdi. Hatay'ın büyükşehir olması ile birlikte mahalle olarak Antakya Belediyesi'ne bağlandı. Bugün Serinyol nüfusunun büyük bir bölümü Arap Alevisi'dir. Yerel halk Türkçe ve Arapça konuşmaktadır.

Görünür bir örnek, Antakya'dan İskenderun'a uzanan eski asfalt yoldur. Hatay'ın anavatana katıldığı 1939 yılına kadar burada kalan Fransızlar zamanında yapılan bu yol bugünkü E-5 Karayoluna göre batıda kalır. Yolun kenarına o zamanlar sağlı sollu ekilen çınar ağaçları tamamen kesilmemiş, yolun halen kullanıldığı yerlerde günümüzde varlığını sürdürmektedir. Eski asfalt yol Serinyol'dan sonra jandarma kışlasının yanından geçerek dağlara paralel devam eder ve Kırıkhan yol ayrımında Topboğazı'nda tırmanışa geçer. Günümüzde yolun Antakya-Serinyol arası olan kısmı halen ikinci yol olarak kullanılır. Kalan kısımları bazı köylerden geçen yamalı bir yoldur ya da kullanılmaz haldedir.

Daha önceleri köy olan Serinyol, 28 Şubat 1968 tarihindeki kararla belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. 12 Kasım 2012'de TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile mahalle oldu.

Tarım, sanayi ve doğa

Serinyol'un batısında Amanos Dağları, doğusunda Amik Ovası uzanır. Bedirge Çayı ile birlikte birkaç küçük dere Amanoslar'dan doğup ovaya inerek Asi Nehri'nin kolu Karasu ile birleşir. Tarım sulak ve zengindir (Pamuk, zeytin, tahıllar, turunçgiller, mevsimlik sebzeler). Hayvancılık da yapılır.

Tarıma dayalı sanayi olarak, pamuk işleyen "Çırçır ve Prese" Fabrikası, Bulgur Fabrikası, ovanın kenarında "Hataş" Konserve-Salça Fabrikası, zeytinyağı fabrikası vardır. E-5 kara yolu kenarında kasabanın girişinde Serinyol Orman Fidanlığı yer alır. Burası çok uzun zamandır bulunduğu il ve çevresi için değişik ağaç türü fidanlarının yetiştirildiği yerdir. Bedirge Çayının Amanoslardaki kaynağına doğru yukarı çıkan vadilerde mesire yeri olarak da sıkça gidilen ormanlık alanlar vardır. Dağlardan inen suların ovada açılan derin kuyulardan güçlü bir şekilde çıktığı "Artezyen" kuyular mevcut olup, Serinyol'un bu sularının bir kısmı yakın zamanda döşenen tesisatla Antakya'nın Çekmece Beldesi'ne de içme suyu olarak yönlendirilmiştir.

Kaynakça
 Werner Arnold, Die arabischen Dialekte Antiochiens  (Harrasowitz 1998) (bkz. Google Books)
 Martin Hartmann, "Das Liwa Haleb (Aleppo) und ein Teil des Liwa Dschebel Bereket", Zeitschrift der Gesellschaft für Erdkunde zu Berlin, no. 29 (1894), s. 142-188 ve 475-550 .
 Halep Vilayeti Salnamesi, 1287/1870 ve 1290/1873.

Notlar

Dış bağlantılar
 Serinyol'da Çerkezler: https://web.archive.org/web/20060618234038/http://www.ismailgaspirali.org/Emel_Dergisi/emel219_m03.htm
 Hatay'da Osmanlı Dönemi Eserler: https://web.archive.org/web/20060115065342/http://www.akmb.gov.tr/turkce/books/osmanli/m.tekin.htm
 Hatay Devleti: http://www.crwflags.com/fotw/flags/tr-hatay.html
 Wikimapia - Serinyol, civarı ve Hatay Havaalanı

Antakya'nın mahalleleri
6360 sayılı yasaya göre kaldırılan belediyeler

Serinyol


Toksin je otrovna supstanca, koju proizvode žive stanice ili organizmi; sintetički toksikanti nastali umjetnim procesima nisu isključeni. Ovaj pojam izveden je iz riječi "toksičan". Prvi ga je put koristio njemački organski kemičar Ludvig Briger (1849.–1919).

Toksini mogu biti: male molekule, peptidi ili bjelančevine, koje imaju sposobnost uzrokovanja bolesti pri kontaktu ili apsorpciji u tjelesna tkiva uslijed interakcija s biološkim makromolekulama kao što su enzimi ili stanični receptori. Toksini u znatnoj mjeri variraju u pogledu njihove toksičnosti, s opsegom od obično manje toksičnosti (kao što je ubod pčele) do skoro odmah smrtonosne (kao što je botulinski toksin).

Često se razlikuju od drugih kemijskih agenasa po njihovoj metodi produkcije. Pojam otrov ima šire značenje, tako da obuhvaća sve tvari, koje mogu uzrokovati poremećaje u organizmima. Toksin jednostavno znači, da je to biološki proizveden otrov.

Prema pregledu Konvencije o biološkom oružju Međunarodnoga crvenog križa: "Toksini su otrovni produkti organizama; za razliku od bioloških agenasa, oni nisu živi i nemaju sposobnost reprodukcije", i "od potpisivanja Ustava nije bilo sporova među učesnicima u pogledu definicije bioloških agenasa ili toksina".

Prema poglavlju 18. kodeksa Sjedinjenih Američkih Država: " ... pojam "toksin" odnosi se na toksični materijal ili produkt biljki, životinja, mikroorganizama (uključujući, ali ne ograničeno bakterije, viruse, gljivice, rikecije ili praživotinje) ili infekcijske tvari ili rekombinantne ili sintetizirane molekule, bez obzira na njihovo porijeklo i način proizvodnje..."

Vrlo neformalna terminologija pojedinačnih toksina, povezuje ih s anatomskom lokacijom gdje su njihovi efekti najznačajniji:

Hemotoksin, uzrokuje destrukciju crvenih krvnih zrnaca (hemoliza).
Fototoksin, uzrokuje opasnu fotosenzitivnost.
Na široj skali, toksini se mogu klasificirati kao egzotoksini, koje izlučuje organizam ili endotoksini, koji se uglavnom oslobađaju pri razlaganju bakterija.

Izvori

Toksikologija

Toksin