Giovanni Battista Ferrandini () a fost un compozitor italian al epocii baroce și clasice, s-a născut în Veneția, Italia și a murit la München, la vârsta de 81 de ani.

El a fost un copil minune și a intrat în serviciul Ducelui Ferdinand Maria Innozenz de Bavaria la vârsta de 12 ani ca un oboist. Nou construitul teatru al curții Bavareze (Vechiul Residenztheater, acum cunoscut sub numele de Teatrul Cuvilliés, după arhitect) din München deschis pe 12 octombrie 1753 cu opera lui Ferrandini, Catone in Utica.  O înregistrare a operei 250 de ani mai târziu, în același teatru este disponibilă (Oehms Classics OC 901).

În 1755 Ferrandini s-a retras la Padova, unde, în 1771, Wolfgang Amadeus Mozart și tatăl său, Leopold Mozart l-a vizitat.

Opere, ediții și înregistrări
 Opere
 Giordo, 1727
 Il Sacrifico Invalido, 1729
 Adriano in Siria, 1737
 Catone in Utica, 1753
 Muzica pentru încoronarea lui Carol al VII-lea, Împăratul Sfântului imperiu Roman de la Frankfurt 1742
 Cantate
 Cantata Il pianto di Maria, 1739
 Cantate pentru Săptămâna Sfântă: O spettacolo pur troppo funesto. Ecco quel tronco (înregistrări: Elisabeth Scholl, Echo du Danube pe Accent Records, 2005)

Referințe

Legături externe

Nașteri în 1709
Decese în 1791
Muzicieni clasici copii
Compozitori ai perioadei muzicii clasice
Compozitori italieni de muzică cultă
Muzicieni italieni
Compozitori de operă italieni

Giovanni Battista Ferrandini


Dawid Igor Kownacki ([david   kɔvnat͡ski]; n. 14 martie 1997) este un fotbalist polonez care joacă pe postul de atacant pentru clubul Fortuna Düsseldorf din Bundesliga, fiind împrumutat de la Sampdoria, și pentru echipa națională a Poloniei.

Primii ani
Și-a început cariera la echipa locală GKP Gorzów Wielkopolski. El avea să declare că "La 16 ani, oamenii mă numeau "noul Lewandowski" și mi-era greu să nu mă pierd, dar mi-am schimbat atitudinea, am crescut și acum nu mai pun la inimă toate răutățile pe care le spun oamenii. Desigur, am încă vise mari ".

Cariera pe echipe

Sampdoria
La 11 iulie 2017, Kownacki a semnat un contract pe cinci ani cu echipa italiană Sampdoria.

În noiembrie, el a marcat o dublă și a dat o pasă de gol în meciul câștigat de Sampdoria cu 4-1 în Coppa Italia împotriva lui Delfino Pescara.

Fortuna Düsseldorf
La 31 ianuarie 2019, Kownacki a semnat cu clubul german Fortuna Düsseldorf din Bundesliga  fiind împrumutat cu o opțiune de cumpărare.

La națională
Kownacki a fost pentru prima dată convocat la echipa mare a Poloniei pentru meciurile împotriva Georgiei și Greciei în iunie 2015. Kownacki a reprezentat Polonia la categoriile de vârstă sub 16, sub 17, sub 19 și sub 21 de ani, strângând 33 de selecții și marcând 25 de goluri.

În luna mai a anului 2018 a fost inclus de selecționerul Poloniei, Adam Nawałka, în lotul lărgit format din 35 de jucători, în vederea participării la Campionatul Mondial din 2018 din Rusia. El nu a făcut parte din lotul final de 23 de jucători.

Referințe

Legături externe

Fotbaliști ai Campionatului Mondial de Fotbal 2018
Fotbaliști ai Fortuna Düsseldorf
Fotbaliști ai Lech Poznań
Fotbaliști internaționali polonezi
Fotbaliști polonezi
Atacanți
Nașteri în 1997
Oameni în viață

Dawid Kownacki


කිරිමැටි  වලින් තැනූ භාණ්ඩයක් 1,200 °C (2,192 °F) සහ 1,400 °C (2,552 °F) අතර උෂ්ණත්වයක පෝරණු තුල පුළුස්සාගත්විට පොසිලේන් භාණ්ඩ බවට පත්වේ.'

පෝසිලේන්

පෝසිලේන්


Andreas Emil Erichsen (født 9. januar 1841 i Kristiania, død 3. februar 1913 i Stavanger) var en norsk skolemand og historiker.

Erichsen blev student 1858, vandt 1861 universitetets guldmedalje for sin besvarelse af prisopgaven Om Trældom i Norden (trykt i Nordisk Universitets Tidsskrift VII, hæfte 3 og 4) og tog 1865 filologisk embedseksamen. 1863-1877 var han lærer ved Aars' og Voss' Latinskole i Kristiania, derpå rektor ved Tromsøs offentlige skole til 1892, da han blev rektor i Stavanger. Skønt stærkt optaget af den praktiske skolemands gerning og den dermed sammenhængende virksomhed som forfatter eller udgiver af meget benyttede lærebøger i historie, litteraturhistorie og modersmålsundervisning fandt han dog tid til i årenes løb at fortsætte, til dels under studieophold ved arkiverne og bibliotekerne i Danmark, sit videnskabelige forskningsarbejde.

Et meget fortjenstfuldt kritisk rydningsarbejde har han udført i sin udgave af Petter Dass' samlede Skrifter (bind 1-3, 1874-1877), hvortil han senere har føjet et bind Dassiana (1891), indeholdende tidligere ukendte viser og rim, hvis tekst er blevet lige så forbedret, som skildringen af forfatterens liv er blevet beriget med nye oplysninger af Erichsen i dennes indledning til udgaven. Et lignende kritisk revisionsarbejde udførte Erichsen over for den i sin tid bekendte lærde, Halvard Gunnarssøn, hvis latinske digt Acrostichis, om Christian IV's hyldning på Akershus 1591, han udgav som skoleprogram 1870. En fortegnelse over Norske Studenter, Baccalaurei og Magistre ved Kjøbenhavns Universitet 1611-35 udgav han som skoleprogram fra Tromsø 1881; en samling af nye bidrag til Hannibalfejdens historie efter Aktstykker i danske arkiver offentliggjorde han i Norsk militær Tidsskrift 1873. Lærde og skarpsindige undersøgelser over flere enkeltheder i Norges og Danmarks historie har han fremlagt i afhandlinger i den norske historiske forenings tidsskrift. Af hans senere produktion kan nævnes de af ham udgivne Samlinger til Stavangers Historie (bind 1-2, 1903-06) og hans Bergens Katedralskoles Historie (1906).

Kilder
 J.B. Halvorsen og Edv. Bull:

Historikere fra Norge
Faglitterære forfattere fra Norge
Dansksprogede forfattere fra Norge
Nordmænd i 1800-tallet
Nordmænd i 1900-tallet
Personer fra Oslo

Andreas Emil Erichsen


"Stacy's Mom" is a song by American rock band Fountains of Wayne. It is the third track on their third studio album, Welcome Interstate Managers, and was released to radio as the album's first single on May 19, 2003, through S-Curve Records and Virgin Records. "Stacy's Mom" was written by bassist Adam Schlesinger and vocalist Chris Collingwood, both of whom produced the song alongside Mike Denneen. Its subject matter was inspired by a friend of Schlesinger's when he was young who was attracted to Schlesinger's grandmother. It is a power pop song with which the group hoped to emulate the sound of American rock band the Cars.

"Stacy's Mom" reached number 21 on the US Billboard Hot 100, becoming the band's highest-charting hit in the United States. Additionally, the song peaked within the top 10 in Ireland and the top 20 in the United Kingdom and Australia. The single was certified gold by the Recording Industry Association of America for sales of over 500,000 copies, and it was nominated for a Grammy Award for Best Pop Performance by a Duo or Group With Vocals. The song was accompanied with a music video in which model Rachel Hunter plays the title role. "Stacy's Mom" was the only mainstream hit by Fountains of Wayne.

Background and composition
Authorship of "Stacy's Mom" is credited to Chris Collingwood and Adam Schlesinger; in practice, the two songwriters wrote independently, and agreed to credit both writers on all Fountains of Wayne songs regardless of the actual author. In interviews, Schlesinger took responsibility for the song.

"Stacy's Mom" is a power pop and pop-punk song. Part of the song's inspiration was a friend with whom Schlesinger had grown up who thought Schlesinger's grandmother was attractive. "One of my best friends, when we were maybe 11 or 12, came to me and announced that he thought my grandmother was hot. And I said, 'Hey, you're stepping over the line,' but at that point in life, I wouldn't put it past anyone," he recalled. He hoped to strike a balance "between humor and personality" with the song. In writing the song, he was hoping to take influence from new wave and power pop music: "I was thinking a little bit about 'Mrs. Robinson' and sonically I was thinking about the Cars, a Rick Springfield sort of thing." He acknowledged that stylistically, the song "owes a debt" to the Cars' "Just What I Needed"; its opening guitar riff is similar. Cars frontman Ric Ocasek thought that the intro was a sample from "Just What I Needed" but the band says they performed it in the studio and just "got it right."

Chart performance
"Stacy's Mom" debuted on the Billboard Hot 100 the week of October 11, 2003, at number 59, making this their first song to appear on that chart. It entered the top 40 the week after by moving 21 spots to number 38 and moved nine spots to number 31 on the week of October 25, 2003. It peaked at number 21 the week of November 21, 2003, and stayed there for two weeks. It stayed on the chart for 17 weeks.

It was one of the first songs to reach the No. 1 spot on the "Most Downloaded Songs" list of the iTunes Music Store. It reached No. 11 in the UK Singles Chart. It was nominated for a Grammy Award for Best Vocal Pop Performance at the 2004 awards. The single's sales were last estimated at 888,000, according to Nielsen SoundScan, in 2011.

Reception
Richard Harrington of The Washington Post dubbed it "nicely naughty." Ben Greenman, writing for The New Yorker, considered it the "second-catchiest song ever written about a girlfriend's parent," after "Mrs. Robinson". The song ranks No. 350 on Blender's 500 Greatest Songs Since You Were Born and No. 88 on VH1's 100 Greatest Songs of the '00s.

Music video
The music video, directed by Chris Applebaum, features several comedic scenes illustrating the boy's attempts to get closer to Stacy's mother (Rachel Hunter). Its premise is around Stacy (Gianna Distenca), whose best friend and love interest (Shane Haboucha) is attracted to her mother, mentioning times she caught his attention: by the pool, receiving a massage on the lawn and during an imaginary strip tease in the dining room. It features several sexual innuendos such as wet dreams and adolescent gratification. By the end of the video, Stacy walks in on her unnamed friend in the bathroom as he watches Stacy's mother in the backyard pool. It closes on the door with an "Ocupado" sign hanging from the doorknob and Stacy laughing, possibly flattered by the event believing the friend in question reciprocated her romantic and sexual interests.

"We looked at a lot of treatments and some directors were trying to be kind of arty and subtle with it, but Chris Applebaum went completely for the jugular," said Schlesinger. Model Rachel Hunter plays the title role, which she accepted because she was a fan of the band and the song. The group had previously hoped to get Paulina Porizkova (Ocasek's then-wife) for the role. The clip was shot in Los Angeles in late May 2003. "It was 7 a.m., and there was Rachel Hunter doing a striptease on the kitchen counter," remembered Schlesinger. The video was first sent to television in July 2003.

Fountains of Wayne had asked Ocasek to be in the video for the song. Schlesinger explains that while Ocasek claimed that he "politely declined", he actually just never responded to the request. There are several references to the Cars in the video: a license plate reads "I ♥ RIC", a reference to Ocasek; one of the boys in the opening scene has dark hair, sunglasses, and clothes such that he looks like an adolescent version of Ocasek; the trademark Elliot Easton "bouncing" (at approximately 1:15 into the video) and hairdo as he plays his guitar for the Cars; and the re-creation of a scene from the movie Fast Times at Ridgemont High, which featured the Cars' "Moving in Stereo". Further links to the Cars and new wave music are given by the magazine Nu Wave that is featured in the video, the Roland Juno-6 keyboard (a synthesizer of the 1980s), and the record sleeve showing 'Stacy's Mom' in a car. The video reached No. 1 on VH1's VSpot Top 20 Countdown.

Track listings
Australian and European CD single
 "Stacy's Mom" – 3:16
 "Elevator Up" – 4:02
 "Trains and Boats and Planes" – 3:02

UK CD1 and 7-inch single
 "Stacy's Mom" – 3:16
 "Trains and Boats and Planes" – 3:02

UK CD2
 "Stacy's Mom" – 3:16
 "Trains and Boats and Planes" – 3:02
 "Elevator Up" – 4:02
 "Stacy's Mom" (video) – 3:16

Charts

Weekly charts

Year-end charts

Certifications

Release history

Bowling for Soup cover

In 2011, pop punk band Bowling for Soup released a cover version of "Stacy's Mom" as a B-side to their single "I've Never Done Anything Like This".

The cover version came about because the original Fountains of Wayne song was often misattributed to Bowling for Soup.  The song was misidentified as a Bowling for Soup song on YouTube and other video sites. In multiple interviews, Bowling for Soup bandleader Jaret Reddick has said that he regularly encountered fans at their concerts who mistakenly thought "Stacy's Mom" was a Bowling for Soup song. In 2011, they recorded and released a cover version of the song. Reddick said that by finally releasing their own version of the song, "I've basically just taken care of a large part of the population that's been wrong for years, and I've made them right." Alluding to the mistaken identity issue, the cover art for the song release reads: "Finally you can say this is your favorite song by BFS and not look like an idiot!"

Bowling for Soup has since made the song part of their live setlist.

In popular culture
The song was included on the setlist for Guitar Hero: Van Halen as a guest act, and was included as DLC for Rock Band 4. It also appeared in the 4th episode of the television series Psych, "Woman Seeking Dead Husband: Smokers Okay, No Pets". The song was parodied on The Howard Stern Show to mock Wack Pack character Hanzi (Imran Kahn). It has also been performed by Postmodern Jukebox ft. Casey Abrams. It has appeared in Me Him Her and Art School Confidential.

A cover of the song by the Northeastern University pep band has become an unofficial theme song for the Northeastern Huskies men's ice hockey team, and has frequent performances at the annual Beanpot.  At each game, the pep band plays the song during a stoppage of play with the fan sections continuing to sing through the chorus without accompaniment once gameplay begins again.

Washington, D.C., indie-pop band Sub-Radio released a parody titled "Stacy's Dad" on TikTok in 2022 that recorded 10.2 million views before the end of that year.

References

2003 singles
2003 songs
2004 singles
Bowling for Soup songs
Fountains of Wayne songs
Music videos directed by Chris Applebaum
Sexuality and age in fiction
Songs about mothers
Masturbation in fiction
Songs written by Adam Schlesinger
Songs written by Chris Collingwood
Torch songs
Virgin Records singles

Stacy's Mom


براين كوكس  ممثل اسكتلندي من مواليد 1 يونيو 1946، حاصل على جائزة الإيمي 2001 لأفضل ممثل في دور مساند عن دوره في فيلم نوريمبيرج، ظهر في العديد من الأفلام منها الساعة 25.

نشأته

حياته المهنية

حياته الشخصية

قائمة الأفلام

مراجع

وصلات خارجية

 Brian Cox as the original "Lecktor" in Manhunter
 Brian Cox interview and film clips

اشتراكيون إسكتلنديون
اشتراكيون ديمقراطيون
اشتراكيون ديمقراطيون أوروبيون
أشخاص على قيد الحياة
أشخاص من دندي
إسكتلنديون مغتربون في الولايات المتحدة
إسكتلنديون من أصل أيرلندي
حائزون على جائزة إيمي
حائزون على جائزة بافتا (أشخاص)
حائزون على جائزة لورنس أوليفييه
حائزون على جوائز
حائزون على وسام الإمبراطورية البريطانية من رتبة قائد
رواة كتب صوتية
رومان كاثوليك إسكتلنديون
عمدات جامعة دندي
قوميون إسكتلنديون
ممثلو أداء صوتي إسكتلنديون
ممثلو أفلام إسكتلنديون
ممثلو أفلام ذكور إسكتلنديون
ممثلو تلفزيون إسكتلنديون
ممثلو تلفزيون ذكور إسكتلنديون
ممثلون إسكتلنديون
ممثلون إسكتلنديون في القرن 20
ممثلون إسكتلنديون في القرن 21
ممثلون ذكور من أصل أيرلندي
ممثلون شكسبيريون
ممثلون من دندي
مواليد 1946
مواليد في دندي
هانيبال ليكتر

براين كوكس


Ahmet Altun (d. 1958, Ankara), maraton koşan Türk atlet.

1958'de Ankara'da doğdu. 17 yaşında atletizme başladı. 1983'te yapılan Akdeniz Oyunları'nda ikinci, aynı yıl gerçekleştirilen Frankfurt Maratonu'nda birinci oldu. 1987'deki Akdeniz Oyunları'nda ikincilik elde ederken, Münih Maratonu'nda birinci geldi. 1989 yılında düzenlenen Balkan Şampiyonası'nda ise birinci oldu.

1958 doğumlular
Yaşayan insanlar
Ankara doğumlu sporcular
Türk erkek uzun mesafe koşucuları
Türk erkek maraton koşucuları
Türk Olimpiyat atletleri
1984 Yaz Olimpiyatları atletleri
1988 Yaz Olimpiyatları atletleri
Türk Akdeniz Oyunları atletleri
Gümüş Akdeniz Oyunları madalyalı Türk sporcular
1983 Akdeniz Oyunları atletleri
1987 Akdeniz Oyunları atletleri
Akdeniz Oyunları madalyalı atletler
Türk atlet taslakları
Bilgi kutusu bulunmayan kişiler

Ahmet Altun


Transmutația nucleară este conversia unui element chimic sau a unui izotop într-un alt element chimic. Deoarece orice element (sau izotop al unui element) este definit prin numărul de protoni (și neutroni) din nucleul său atomic, transmutația nucleară are loc în orice proces în care se modifică numărul de protoni sau neutroni din nucleu.

O transmutație se poate realiza prin reacții nucleare (în care o particulă externă reacționează cu un nucleu) sau prin dezintegrare radioactivă, în care nu este necesară nicio cauză externă.

Transmutația naturală prin nucleosinteză stelară a creat, în trecut, majoritatea elementelor chimice mai grele din universul existent cunoscut și continuă să aibă loc și în prezent, creând marea majoritate a celor mai obișnuite elemente din univers, între care se numără heliul, oxigenul și carbonul. Majoritatea stelelor realizează transmutația prin reacții de fuziune a hidrogenului și heliului, iar stelele mai mari pot fuziona și elemente mai grele precum fierul în evoluția lor matură.

Elementele mai grele ca fierul, precum aurul și plumbul, sunt create prin transmutații elementale care pot avea loc numai în supernove - pe măsură ce stelele încep să fuzioneze elemente mai grele, mult mai puțină energie este produsă din fiecare reacție de fuziune și fiecare reacție de fuziune care produce elemente mai grele ca fierul este de natură endotermică, iar stelele nu pot realiza acest lucru.

Un tip de transmutație naturală care se observă în prezent are loc atunci când anumite elemente radioactive din natură se dezintegrează spontan printr-un proces care produce transmutație, precum dezintegrare alfa sa dezintegrare beta. Un exemplu este dezintegrarea naturală a izotopului potasiu-40 în argon-40, care produce majoritatea argonului din aer. Tot pe Pământ, transmutațiile naturale din diverse mecanisme ale reacțiilor nucleare naturale au loc, datorită bombardamentului cu raze cosmice al elementelor (de exemplu, pentru a forma carbon-14), și ocazional din bombardamentul natural cu neutroni (ca exemplu, vezi un reactor natural de fisiune nucleară).

Transmutația artificială poate avea loc în echipamente care au suficientă energie pentru a modifica structura nucleară a elementelor. Printre aceste echipamente se numără acceleratoarele de particule și reactorii tokamak. Și reactorii de fisiune convenționali produc transmutație artificială, dar nu din puterea echipamentului, ci prin expunerea elementelor la neutronii produși prin fisiunea dintr-o reacție nucleară în lanț produsă artificial. De exemplu, atunci când un atom de uraniu este bombardat cu neutroni lenți, are loc fisiunea. Acest lucru eliberează, în medie, 3 neutroni și o cantitate mare de energie. Neutronii eliberați produc apoi fisiunea altor atomi de uraniu, până când tot uraniul disponibil este consumat. Aceasta se numește reacție în lanț.

Transmutația nucleară artificială este luată în considerare ca un mecanism posibil pentru a reduce volumul și pericolul deșeurilor radioactive.

Istorie

Alchimie
Termenul transmutație provine din alchimie. Alchimiștii au căutat piatra filozofală, capabilă de crisopeia – transformarea metalelor comune în aur. Alchimiștii înțelegeau crisopeia ca pe o metaforă pentru un proces msitic sau religios, însă unii practicieni au adoptat interpretarea literală și au încercat să producă aur prin experimentare fizică. Imposibilitatea transmutației metalice a fost dezbătută de alchimiști, filozofi și oameni de știință încă din Evul Mediu. Transmutația pseudo-alchimică a fost declarată ilegală și ridiculizată public începând cu secolul al XIV-lea. Alchimiști ca Michael Maier și Heinrich Khunrath au scris tratate care expuneau falșii pretendenți ai producerii de aur. În anii 1720, nu mai erau personaje respectabile care să caute transmutația fizică a substanțelor în aur. Antoine Lavoisier, în secolul al XVIII-lea, a înlocuit teoria alchimică a elementelor cu teoria modernă a elementelor chimice, iar John Dalton a continuat elaborarea noțiunii de atomi (din teoria alchimică a corpusculilor) pentru a explica diverse procese chimice. Dezintegrarea atomilor este un proces distinct la energii mult mai mari decât cele obținute de alchimiști.

Fizica modernă
A fost aplicată conștient în fizica modernă pentru prima dată de Frederick Soddy când el, împreună cu Ernest Rutherford, au descoperit că thoriul radioactiv se convertea singur în radiu, în anul 1901. În momentul descoperirii, după cum Soddy și-a amintit ulterior, el a strigat: "Rutherford, asta este transmutația!" Rutherford s-a dat înapoi, "Doamne, Soddy, nu o numi transmutație. Ne vor lua gâtul ca alchimiști."

Rutherford și Soddy studiau transmutația naturală ca parte a dezintegrării radioactive de tipul dezintegrare alfa. Totuși, în anul 1919, Rutherford a putut realiza transmutația azotului în oxigen, folosind particule alfa îndreptate spre azot 14N + α → 17O + p.  Aceasta a fost prima observare a unei reacții nucleare, adică, o reacție în care particulele dintr-o dezintegrare sunt folosite la transformarea unui alt nucleu atomic. În anul 1932, o reacție nucleară complet artificială și transmutație nucleară au fost realizate de colegii lui Rutherford, John Cockcroft și Ernest Walton, care au folosit protoni accelerați artificial către litiu-7 pentru spargerea nucleului în două particule alfa. Fenomenul a devenit cunoscut popular ca "spargerea atomului", deși nu era reacția modernă de fisiune nucleară descoperită în anul 1938 de Otto Hahn, Lise Meitner și asistentul lor Fritz Strassmann în elemente grele.

Ulterior, în secolul al XX-lea, transmutația elementelor în interiorul stelelor a fost elaborată, ținând cont de abundența relativă a elementelor mai grele din univers. Cu excepția primelor cinci elemente, care au fost produse în Big Bang și alte procese cu radiații cosmice, nucleosintezei stelare i se datorează abundența tuturor elementelor mai grele ca borul. În articolul lor din anul 1957, Sinteza elementelor în stele, William Alfred Fowler, Margaret Burbidge, Geoffrey Burbidge, și Fred Hoyle au explicat cum abundența tuturor elementelor chimice, în afara celor mai ușoare, ar putea fi explicată prin procesul de nucleosinteză din stele.

S-a auzit că, în transmutația nucleară adevărată, este mult mai ușor să fie transformat aurul în plumb decât reacția inversă, cea pe care alchimiștii au căutat-o cu ardoare. Experimentele nucleare au reușit transmutarea plumbului în aur, dar cheltuiala depășește cu mult câștigul. Ar fi mai ușoară convertirea plumbului în aur prin captură neutronică și dezintegrare beta lăsând plumbul într-un reactor nuclear pentru o perioadă mare de timp.

Glenn Seaborg a produs câteva mii de atomi de aur din bismut, dar cu o pierdere netă.

Pentru mai multe informații privind sinteza aurului, vedeți Sinteza metalelor prețioase.

197Au + n → 198Au (timp de înjumătățire 2,7 zile) → 198Hg + n → 199Hg + n → 200Hg + n → 201Hg + n → 202Hg + n → 203Hg (timp de înjumătățire 47 zile) → 203Tl + n → 204Tl (timp de înjumătățire 3,8 ani) → 204Pb

Transmutație în univers

Se crede că Big Bangul este la originea hidrogenului (inclusiv a deuteriului) și heliului din univers. Hidrogenul și heliul reprezintă împreună 98% din masa materiei obișnuite din univers, restul de 2% fiind constituit de celelalte. Big Bangul a mai produs și cantități mici de litiu, beriliu și poate bor. Mai mult litiu, beriliu și bor au fost produse mai târziu, printr-o reacție nucleară naturală, spalația de raze cosmice.

Nucleosinteza stelară este responsabilă de toate celelalte elemente care apar natural în univers sub formă de izotopi stabili și nuclizi primordiali, de la carbon până la uraniu. Acestea au apărut după Big Bang, în timpul formării stelelor. Unele elemente mai ușoare, de la carbon la fier au fost formate în stele și eliberate în spațiu prin stelele din ramura gigant asimptotică (AGB). Acestea sunt un tip de gigante roșii care își "pufăie" atmosfera exterioară, ce conține unele elemente, de la carbon până la nichel și fier. Toate elementele cu masă atomică mai mare de 64 unități atomice de masă sunt produse în stelele supernovă prin intermediul capturii neutronice, care se împarte în două procese: proces-r și proces-s.

Se crede că Sistemul Solar s-a condensat acum 4,6 miliarde de ani, dintr-un nor de hidrogen și heliu cu conținut de elemente mai grele în fire de praf formate anterior de multe asemenea stele. Aceste fire conținând elementele mai grele s-au format prin transmutație mai devreme în istoria universului.

Toate aceste procese naturale de transmutație din stele continuă și astăzi, atât în galaxia noastră cât și în altele. Stelele fuzionează hidrogenul și heliul în elemente tot mai grele pentru a produce energie. De exemplu, curbele luminoase observate la stelele supernovă precum SN 1987A arată că acestea expulzează mari cantități (comparabile cu masa Pământului) de nichel și cobalt radioactiv în spațiu. Totuși, prea puține din aceste materiale ajung pe Pământ. Majoritatea transmutațiilor naturale de pe Pământ din prezent sunt mediate de raze cosmice (precum producția de carbon-14) și de dezintegrarea radioactivă a nuclizilor primordiali radioactivi rămași de la formarea inițială a sistemului solar (precum potasiu-40, uraniu și thoriu), plus dezintegrarea radioactivă a produșilor acestor nuclizi (radiu, radon, poloniu, etc.). Vezi lanț de dezintegrare.

Transmutația artificială a deșeurilor nucleare

Introducere
Transmutația elementelor transuraniene (TRU, adică actinidele minus domeniul de la actiniu până la uraniu), precum izotopii plutoniului (cam 1% procente de masă din combustibilul nuclear (UNF) folosit dintr-un reactor cu apă ușoară) sau actinidele minore (MA, adică neptuniu, americiu, și curiu, cam 0,1% procente de masă fiecare în UNF-ul din LWR) are potențialul de a ajuta la rezolvarea unor probleme puse de managementul deșeurilor radioactive prin reducerea proporției izotopilor cu timp de înjumătățire mare pe care îi conține. Când sunt iradiați cu neutroni rapizi într-un reactor nuclear, acești izotopi pot fisiona, distrugând izotopul actinidic original și producând o serie de produși de fisiune radioactivi și neradioactivi.

Tipuri de reactori
Ca exemplu, plutoniul poate fi reprocesat în combustibil MOX și transmutat în reactori standard. Elementele mai grele pot fi transmutate în reactori rapizi, sau în reactori subcritici cunoscuți și ca amplificator de energie, concepuți de Carlo Rubbia. Sursele de neutroni pentru fuziune au fost propuse ca fiind adecvate.

Vezi și
Activare cu neutroni
Energie nucleară
Tehnologii de tratare a deșeurilor nucleare
Sinteza metalelor prețioase

Legături externe
 "Schimbarea radioactivă", articolul lui Rutherford și Soddy (1903), analizat de Pierre Radyanyi, CNRS. Bibnum (en.).

Note

Fizică nucleară
Chimie nucleară
Radioactivitate
Radiații

Transmutație nucleară


Rubén López Cano (Ciudad de México, 24 de diciembre de 1966) es un musicólogo especializado en áreas como la retórica musical de los siglos XVII y XVIII, la semiótica musical, la musicología cognitiva filosófica, reciclaje musical desde la edad media hasta la era digital y la investigación artística.

Biografía
Estudió fundamentalmente en la Universidad Nacional Autónoma de México y la Universidad de Valladolid. Dirigió TRANS, revista transcultural de Música (2004-2013). Co-dirige la colección 'Instrumentos para la investigación musical' de la SIBE, sociedad de etnomusicología.

Pertenece a los consejos asesores de las revistas L'ESMuC digital (Barcelona); Boletín Música (Casa de las Américas, Cuba), ESCENA, Revista de las artes (Costa Rica), Música Popular em Revista (Brasil); LIS-Letra, imagen, sonido/Ciudad mediatizada (Argentina), Revista ARTilugio (Argentina), Epistemus (Argentina),Co-herencia (Colombia), Resonancias (Chile),  Vox Popular (Italia), TRANS- Revista Transcultural de Música (España) e Impar: Online Journal on Artistic Research (Portugal).

Desde 2003 es profesor de la Escola Superior de Música de Catalunya en la que enseña estética, metodología de la investigación musicológica e investigación artística, teoría del conocimiento, retórica y semiótica musical. Colabora con diferentes instituciones, proyectos y universidades de Europa y América Latina.

Aportes a la musicología
A lo largo de su carrera ha mostrado intereses muy amplios en la investigación musical. Ha introducido por primera vez diversos temas de investigación musical al mundo hispano parlante. Su libro «Música y Retórica en el Barroco» sigue siendo la referencia más completa en castellano sobre el tema. Sus trabajos sobre semiótica musical son usados como textos básicos en el área. Su orientación en el estudio de la cognición musical que incorpora los recientes desarrollos de la filosofía de la mente vinculados al problema de las relaciones entre mente y cuerpo, contrasta con el discurso empirista y cientificista hegemónico en ese ámbito. Fue uno de los primeros autores en hablar de la cognición musical enactiva y de los estudiosos más críticos y propositivos sobre el concepto de affordances. Sus escritos sobre la investigación artística aportan muchos recursos metodológicos.

Destaca también su fomento a la difusión libre del conocimiento promoviendo publicaciones de libros y revistas en plataformas de acceso abierto y animando foros de discusión en línea.

Publicaciones

Libros
Música dispersa. Apropiación, influencias, robos y remix en la era de la escucha digital. Barcelona: Musikeon Books (2018).
Investigación artística en música problemas, métodos, paradigmas, experiencias y modelos. En coautoría con  Úrsula San Cristóbal. Barcelona: Fonca-Esmuc (2014).
Cómo hacer una comunicación, ponencia o paper y no morir en el intento. Un manual de autoayuda académica. Barcelona: SIbE-Sociedad de musicología (2012).
Música y retórica en el Barroco. Barcelona: Amalgama (2012).
De la Retórica a la Ciencia Cognitiva. Un estudio intersemiótico de los Tonos Humanos de José Marín (ca. 1618-1699). Universidad de Valladolid. (2004).
Música Plurifocal; Conciertos de ciudades de Llorenç Barber. México: JGH. (1997).

Ediciones
 Dossier Cognición Musical Corporeizada. Epistemus 2 (2013). Ruben López-Cano coordinador.
 Música popular y juicios de valor: una reflexión desde América Latina Caracas: Fundación Celarg(2011). Juan Francisco Sans y Rubén López Cano (eds.).
 Música, ciudades, redes: creación musical e interacción social. SIBE-Obra Social Caja Duero (2008). Rubén Gómez Muns y Rubén López Cano (eds.).
 Semiótica Musical. Número especial de la revista Tópicos del Seminario 19 (2008). Susana González Aktories y Rubén López Cano (eds.).

Textos didácticos
 Musicología. Manual de usuario
 Semiótica, semiótica de la música y semiótica cognitivo-enactiva de la música. Notas para un manual de usuario.

Artículos (selección)
 "Hackeoontológico y entornos Metatopia: performance motora, sistemas interactivos y experiencia subjetiva" (con Alicia Peñalba). Resonancias 22/ 43 pp. 133-157; 2018.
"BiribiriRecords o De la inteligencia en la remezcla. Entrevista a Joaquín Daglio". Letra. Imagen. Sonido. Ciudad Mediatizada. 19. Pp. 119-132, 2018.
«Notes for a Prehistory of Mambo». En Javier F. León and Helena Simonett (eds). A Latin American Music Reader, pp. 221-49. Urbana: University of Illinois Press, 2016).
"Mexican Sonideros: alternative bodies on streets". Inmediaciones de la comunicación 10/10, pp. 145-155; 2015.
"Art research, music knowledge andthe contemporary crisis". Art research journal 2/ 1; 69-94; 2015.
"Evita, el Che, Gardel y el gol de Victorino: Funciones y significados del sampleo en el tango electrónico" (con Emilia Greco), (Latin American Music Review 36:1, 2014).
 "Music and post-communist subjectivities in Cuba" en Pablo Vila (ed.), Music and Youth Culture in Latin America: Identity Construction Processes from New York to Buenos Aires (Oxford University Press, 2014, pp.132-155).
 "Las Músicas de Bety la fea" (con María Zuazu), Latin American Music Rewiew 34:2, 2014, pp.1-24.
 "Spanish Popular Music through Latin American eyes" en Silvia Martínez y Héctor Fouece (eds.), Made in Spain (Routledge, 2013, pp.187-195).

Referencias

Enlaces externos
 Rubén López Cano.
 Publicaciones de Rubén López Cano.

 Premio Casa de las Américas.

 Rubén López Cano en Ars Sonora (parte I), Rubén López Cano en Ars Sonora (parte II). Doble monográfico sobre el libro "Música Dispersa" de Rubén López Cano, presentado a través de una entrevista con el autor, dentro del programa radiofónico Ars Sonora, dirigido y presentado por Miguel Álvarez-Fernández en Radio Clásica de RNE.
Entrevista con Xavier Chavarría. Assaig General. Catalunya música, 7 de mayo de 2018.
Intervención en programa XperYmentaS que dirige Miquel Jordá para Radio Ciutat Vella de Barcelona. 11 de diciembre de 2018.

Musicólogos de España
Escritores de España del siglo XXI
Mexicano-españoles
Alumnado de la Facultad de Música de la Universidad Nacional Autónoma de México
Alumnado de la Universidad de Valladolid
Musicólogos de México
Profesores de la Escuela Superior de Música de Cataluña

Rubén López Cano


O Clube Desportivo Librade ou apenas Librade é uma agremiação esportiva sediada em Manaus, Amazonas. O clube tem trajetória esportiva exclusivamente dedicada ao futebol, tornando-se clube profissional na temporada brasileira de 2022.

História
O Librade foi idealizado pelo seu atual presidente, Dário Melo. Dário se tornou vice-presidente da Associação de Subtenentes e Sargentos da Polícia e Bombeiros Militares do Estado do Amazonas(ASSPBMAM) em 2014. Melo tinha o sonho de criar o clube apenas após se aposentar em 2023, mas o advento da realização da Copa do Mundo de Futebol com Manaus sendo uma das sedes e o cargo que passou a ocupar na ASSPBMAM o fizeram ir adiante na ideia de criar um clube de futebol, utilizando da estrutura fornecida por essa entidade. Então, em 4 de Março de 2016, com a ajuda de amigos e familiares, fundou o Librade, compondo a equipe com jogadores do futebol amador.

Inicio no amadorismo
O clube teve uma breve história no futebol amador de Manaus. Sua primeira partida foi disputada no dia 6 de abril de 2016 onde empatou em 0 a 0 com a equipe amadora Unidos do Beija Flor, perdendo na disputa de pênaltis por 3 a 2. O jogo valeu pelo Campeonato de Futebol Amador da ASSPBMAM. Além disso chegou a disputar o Campeonato amador "Peladão" em 2019, também sem muito sucesso.

Primeiro torneio como federado
O clube reorganizou-se em 25 de Março de 2021 pensando em filiar-se na Federação Amazonense de Futebol. A filiação ocorreu ainda em 2021, podendo disputar torneios oficiais a partir de 2022. O primeiro torneio que disputou como agremiação federada foi o Campeonato Amazonense Sub-19 masculino. Nessa categoria estreou em 22 de Maio de 2022 perdendo para o Clíper pelo placar de 4x0 atuando no Estádio Ismael Benigno. Como um dos 9 componentes do Grupo B a equipe fez um total de 8 jogos no campeonato, vencendo um e perdendo os demais, fazendo 6 gols e tomando 40, encerrando como o 16º colocado entre 17 clubes na classificação geral. Entre as tantas goleadas que sofreu nesse início modesto, sua primeira e única vitória foi no dia 19 de Julho com um resultado de 3 a 1 sobre o Tarumã.

Estreia profissional
O Librade estreou profissionalmente na Segunda divisão do Campeonato Amazonense de Futebol de 2022. A primeira partida oficial foi realizada em 17 de Julho no Estádio Ismael Benigno e teve como adversário o CDC Manicoré Esporte Clube e acabou sendo derrotado pelo score de 5 a 1. Coube ao jogador Ítalo fazer o primeiro gol profissional da história da agremiação. Em sua segunda partida a situação não foi melhor e acabou novamente derrotado, desta vez por 5 a 0 pelo Sul América no Estádio Municipal Carlos Zamith, dando nota de que a estreia profissional do clube não apresentaria boa campanha.

Símbolos

O nome
Além de militar, seu fundador é formado como engenheiro-ambiental, e isso teve influência no nome do clube, que associou causas ambientais a preceitos militares.  O nome do clube é formado pela sigla das palavras liberdade, iniciativa, bravura, responsabilidade, ação, desenvolvimento e ecologia.

Cores
O clube adota oficialmente quatro cores: azul, vermelho, verde e amarelo. Sobre a adoção do vermelho, explica-se que é em homenagem ao Olímpico da comunidade de Itapará, interior do município de Autazes(cidade de origem de Dario Melo) . Por sua vez, o clube comunitário homenageava o Olímpico Clube de Manaus.

Escudo
O escudo do clube consta de um escudo em estilo suíço de cor vermelha com outro menor de cor amarela em seu interior. No centro há a representação de uma árvore com a figura de um papagaio-verdadeiro em proporção desigual sobreposta. Acima há a inscrição do nome do clube e abaixo o acrônimo C.D.L. e o ano 2016, todos em cor preta.

Uniforme
O uniforme principal do clube consiste em calção e meiões vermelhos. A camisa é verde com duas faixas transversais saindo do ombro direito, a inferior de cor amarela e a superior de cor vermelha. A bainha da manga e o colar da camisa assim como a numeração são também amarelos.

Mascote
Como é evidenciado através de seu escudo a mascote oficial da agremiação é o papagaio-verdadeiro(Amazona aestiva), um psitacídeo comum no Brasil.

Referências

Clubes desportivos do Amazonas
Futebol do Amazonas
Clubes de futebol do Amazonas
Esporte de Manaus
Clubes de futebol de Manaus

Clube Desportivo Librade


Serrasalmus altuvei (span.: Caribe Azul = Blauer Piranha) ist eine Sägesalmlerart aus dem tropischen Südamerika. Er ist offenbar in freier Wildbahn selten und auch in Museumssammlungen nur selten zu finden.

Beschreibung
Serrasalmus altuvei ist ein kleiner bis mittelgroßer, hochrückiger und seitlich stark abgeflachter Piranha, der eine Standardlänge von 17,3 cm erreicht. Die Rückenregion ist dunkel, der Körper silbrig mit zahlreichen großen, länglichen Flecken. Die Seiten des Kopfes sind gelblich silbern. Die unpaarigen Flossen sind breit schwarz gesäumt. Die Rückenflosse (Dorsale) hat 16 bis 19, die Afterflosse (Anale) 30 bis 34 Strahlen. Eine kleine Fettflosse ist vorhanden, ihre distale Hälfte ist dunkel gefärbt. Die Art hat 36 bis 38 Wirbel, 17 bis 21 Abdominalzähne (Serrae) vor dem Beginn der Bauchflossen und 7 bis 8 Abdominalzähne nach dem Beginn der Bauchflossen. Entlang der Seitenlinie liegen in der Regel 75 (69 bis 82) Schuppen. Die Iris ist rot. Das Ectopterygoid ist bei jungen Tieren zahlreich bezahnt (8 bis 9), bei sehr alten Tieren ist die Anzahl reduziert.

Verbreitung
S. altuvei kommt im Orinoco und anderen Klarwasserflüssen der Llanos in Venezuela vor.

Lebensweise
S. altuvei ernährt sich omnivor, bevorzugt aber Fisch als Beute. Im Magen der Art wurden Flossen, Schuppen, Fleischstücke und ganze kleine Fische, pflanzliche Bestandteile und Insekten sowie deren Eier und Larven gefunden.

Anmerkungen und Einzelnachweise

Weiterführende Literatur
 M. V. Ramírez: Serrasalmus altuvei un nuevo Serrasalmido para la fauna Neotropical., In: Evencias, 1965, No. 14, S. 1–4.

Weblinks

Sägesalmler
Serrasalmidae

Serrasalmus altuvei


Opus Arena nogometni je stadion u Osijeku. Nalazi se na predjelu Pampas, na području Retfale, u zapadnom dijelu grada.

Povijest

Prema prvom projektu na Pampasu je bila predviđena izgradnja samo kampa sa sedam terena (pet s prirodnom i dva s umjetnom travom) te malog stadiona, kapaciteta oko 3.500 gledatelja, na kojem bi Osijek igrao svoje domaće utakmice tijekom obnove starog Gradskog vrta ili izgradnje novog Gradskog vrta. Zbog očekivanih poteškoća oko imovinsko-pravnih odnosa na području Gradskog vrta, kasnije je odlučeno kako će se novi stadion graditi u sklopu kampa na Pampasu. Konačni projekt predstavljen je dana 19. travnja 2018. godine, a osim stadiona s 12.850 mjesta, obuhvatio je i izgradnju sedam pomoćnih terena.

Radovi na izgradnji počeli su nedugo nakon predstavljanja raščišćavanjem i pripremom zemljišta te nasipavanjem zemlje i kamenja na dotada močvarno tlo, a sama izgradnja započela je u rujnu 2019. godine. Za izvođača je odabrana osječka tvrtka Eurokamen, za koju se ubrzo pokazalo kako je potkapacitirana za izvođenje velikih građevinskih projekata, zbog čega su radovi na izgradnji od samog početka tekli vrlo sporo te je brzo postalo jasno kako stadion i kamp neće biti završeni tijekom 2020. godine kada je bio predviđen završetak projekta "Pampas 2020". Kako bi se izgradnja ubrzala, NK Osijek je s austrijskom tvrtkom Strabag dana 30. studenoga 2021. godine potpisao ugovor za izvođenje druge faze radova, koja se trebala raditi zajedno s Eurokamenom, no 1. ožujka 2022. godine iz kluba je objavljeno kako je raskinut ugovor s Eurokamenom zbog, kako je navedeno, dinamike izvođenja radova kojom je ugrožen cijeli projekt i dovršetak stadiona. Radovi su potom znatno ubrzani, na gradilište je upućen znatno veći broj radnika, njih oko 200, a obavljene su i određene preinake projekta, kojima su iz unutrašnjosti zapadne tribine izbačene prvotno predviđene saune i jacuzziji za VIP goste te su umjesto njih ubačeni smještajni kapaciteti za igrače, a najvažnija posljedica reorganizacije projekta je povećanje ukupnog kapaciteta gledatelja s 12.850 na 13.005.

Prva službena utakmica
Prva službena utakmica je odigrana u programu 1. kola SuperSport HNL sezone 2023./2024., 22. srpnja 2023. godine NK Osijek protiv NK Slaven Belupo, u 21:00, glavni sudac susreta je bio Jakov Titlić.
Utakmica je završila rezultatom 6 : 1 u korist domaćina NK Osijeka a prvi službeni pogodak je postigao Ramon Mierez u 4 minuti susreta.
Utakmica je odigrana pred nešto više od 9.000 gledatelja.

Galerija

Izvori

Vanjske poveznice

NK Osijek
Športski objekti u Osijeku
Nogomet u Osijeku
Hrvatski nogometni stadioni

Opus Arena


L'université Medipol d'Istanbul (en ) est une université privée d'Istanbul, en Turquie. Il a été fondé par la Fondation turque pour l'éducation, la santé et la recherche en 2009. Le fondateur de la fondation est Fahrettin Koca, qui est l'actuel ministre de la Santé de Turquie.

L'université se compose de 12 facultés, 5 instituts et 4 collèges professionnels.

Unités académiques

Les facultés

 Faculté de médecine dentaire
 Faculté de pharmacie
 Faculté des beaux-arts, design et architecture
 Faculté d'éducation
 Faculté de droit
 Faculté des sciences de l'entreprise et de gestion
 Faculté des sciences humaines et sociales
 Faculté de génie et des sciences naturelles
 Faculté de communication
 Faculté des sciences de la santé
 École de médecine
 Faculté internationale de médecine

Écoles supérieures

 École supérieure des sciences judiciaires
 École supérieure d'ingénieurs et de sciences naturelles
 École supérieure des sciences de la santé
 École supérieure des sciences sociales

Références

Liens externes

 Université Medipol d'Istanbul - Site officiel
 Bibliothèque de l'Université Medipol d'Istanbul
 Groupe de Santé Medipol

Université en Turquie
Savoir
Établissement scolaire fondé en 2009

Université Medipol d'Istanbul


Kreditmultiplikatoren er forholdet mellem pengebasen (summen af den samlede mængde kontanter i omløb og de private forretningsbankers indeståender i centralbanken) og pengemængden (summen af kontanter og private borgeres og virksomheders indeståender på konti i forretningsbankerne). Den er det centrale element i kreditmultiplikatormodellen, en teoretisk økonomisk model, der forsøger at forklare, hvad der bestemmer pengemængdens størrelse.

Definition

Selvom detaljerne i definitionen af kreditmultiplikatoren kan variere, benyttes ofte en formel som den følgende:

hvor m er kreditmultiplikatoren, B er pengebasen, M er pengemængden, C er mængden af kontanter i omløb, D er værdien af de samlede indskud i bankerne, R er værdien af forretningsbankernes samlede indeståender på konti i centralbanken, cr (kaldet seddelbrøken) er forholdet mellem C og D, og rr (reservebrøken, også kaldet kassereservebrøk eller blot kassebrøk) er forholdet mellem R og D. I et reservebrøkbanksystem (som er det banksystem, alle vestlige lande i dag har), vil reservebrøken være mindre end én og kreditmultiplikatoren derfor større end én.

I kreditmultiplikatormodellen er den centrale antagelse, at seddelbrøken og reservebrøken er stabile over tid og dermed (tilnærmelsesvis) konstante. Dermed er også kreditmultiplikatoren konstant over tid. Det betyder, at centralbanken ved at forøge eller formindske pengebasen dermed også direkte kan kontrollere pengemængden, da denne ved en konstant kreditmultiplikator altid vil ændre sig proportionalt med pengebasen. Da centralbanken har monopol på at fremstille kontanter og samtidig kan styre forretningsbankernes reserver via reservekrav (påbud om minimumsreserver for forretningsbankerne), er konklusionen i kreditmultiplikatormodellen, at centralbankerne i praksis kontrollerer pengemængden i samfundet. Dette er den grundlæggende antagelse i mange enkle makroøkonomiske modeller.

Betragtes i dag som for forsimplet

Kreditmultiplikatormodellen er blevet anfægtet fra forskellig side, bl.a. fra Bank of England. Selve den ovenfor beskrevne ligning kan betragtes som en ukontroversiel identitet eller definitionsligning, men der er sat spørgsmålstegn ved, om seddel- og reservebrøkerne i praksis er stabile, og dermed, om modellen er relevant i praksis. Hvis seddel- og reservebrøkerne ændrer sig uforudsigeligt, kan centralbanken i praksis ikke kontrollere den samlede pengemængdes størrelse ved at ændre pengebasen. Samtidig anvender mange centralbanker i dag ikke reservekrav i forhold til forretningsbankerne og kontrollerer dermed ikke de samlede indeståender i bankerne. Det er således tilfældet i Danmark.

Danmarks Nationalbank har påpeget i en artikel i bankens kvartalstidsskrift i 2014, at kreditmultiplikatormodellen er for simpel, og at pengebasen i praksis ikke spiller nogen væsentlig rolle for, hvor stor hverken pengemængden eller bankernes udlån er.
Samtidig spiller pengemængden ikke nogen central rolle for pengepolitikken i de fleste centralbanker i dag, idet de typisk styrer direkte efter at kontrollere inflationen eller f.eks. som i Danmarks tilfælde at opretholde en fast valutakurs i forhold til bestemte andre lande. I sidste ende vil den førte pengepolitik dog stadig afgøre, hvor mange penge den private sektor efterspørger.

Se også

 Pengepolitik
 Pengemængde
 Brøkreservebankvæsen
 Multiplikatoreffekt

Kilder

Penge
Makroøkonomi

Kreditmultiplikator


Actinokentia divaricata es una especie de planta de la familia de las arecáceas.
Solamente se puede encontrar en Nueva Caledonia en suelos de serpentina en el bosque húmedo a una altitud de 850 - 880 metros.

Taxonomía
Actinokentia divaricata fue descrita por (Brongn.) Dammer y publicado en Botanische Jahrbücher für Systematik, Pflanzengeschichte und Pflanzengeographie 39: 21, en el año 1906.
Etimología
Actinokentia: nombre genérico que combina el término Aktis que significa "un rayo o un haz de luz", con la kentia nombre otorgado en honor de William Kent (1779-1827), que fue curador en el Jardín Botánico de Buitenzorg, Java (ahora Kebun Raya Bogor).

divaricata: epíteto latino que significa "tendido, creciendo de manera desordenada".
Sinonimia
Actinokentia schlechteri Dammer
Drymophloeus divaricatus (Brongn.) Benth. & Hook.f. ex Becc.
Kentia divaricata Pancher ex Brongn.
Kentia polystemon Pancher ex H.Wendl.
Kentiopsis divaricata Brongn.

Referencias

Enlaces externos

 http://www.palmweb.org/?q=cdm_dataportal/taxon/d230bdaa-04a9-48b1-911e-0e46ad5144a9

Archontophoenicinae
Flora de Nueva Caledonia
Plantas descritas en 1906
Plantas descritas por Brongniart
Plantas descritas por Dammer

Actinokentia divaricata


Kostoboci (latinske varijante: Costobocae, Coisstoboci ili Castabocae;  starogrčki: Κοστοβῶκοι ili Kostobokai ili Kostobokai) je naziv za grupu drevnih plemena koja je početkom 1. tisućljeća nastanjivala područje sjeverno od Crnog mora – od Karpata na zapadu do rijeke Dona istoku. Među Kostobocima je najpoznatiji njihov karpatski ogranak, koji suvremeni historičari nazivaju Karpatski Kostoboci, a koji je od oko 130. do 170. živio na području današnje sjeverne Moldavije i jugozapadna Ukrajine.

Povjesničari danas istočnije Kostoboce danas smatraju dijelom šire sarmatske grupe, a Rimljani su Karpatske Kostoboce smatrali Dačanima, što neki tumače njihovom asimilacijom preko kontakata s tzv. Slobodnim Dačanima (dačka plemena pod Rimom.

Karpatski Kostoboci su godine 170. koristeći zauzetost rimske vojske Markomanskim ratovima, odnosno kaos izazvan Antoninskom kugom prešli Dunav i nesmetano pustošili Balkan, prodrijevši duboko na jug u Grčku, sve do Eleuzine kraj Atene gdje su uništili hram posvećen Eleuzinskim misterijama. Nakon što se pregrupirala, rimska ih je vojska uspjela otjerati. Sljedeće godine su Rimljani pozvali vandalska plemena da unište Karpatske Kostoboce, što su oni i učinili. Ostali Kostoboci su ostali živjeti na području između Dnjestra i Dona do oko 400.

Izvori

Stari narodi i civilizacije
Tračani

Kostoboci


Anglo-saski križ, monumentalni križ u anglo-saskoj umjetnosti. Anglo-saska arhitektura danas ima predstavnike samo u očuvanim crkvama čiji je broj nemijenjanih kroz vrijeme vrlo mali. Nasuprot tome, monumentalne kamene skulpture očuvane su u velikim kamenim križevima, ekvivalentu visokim križevima u keltskim područjima Britanije. Većina skulptura vjerojatno je nekad bila oličena čime je bolje pojašnjen dizajn, većinom u odnosno dubokom reljefu te nije bilo dovršeno velikom preciznošću. Danas su skoro svi tragovi istrošeni i pohabani. Obično je teško datirati ih. Skulpture u drvu su vjerojatno bile uobičajene, ali skoro jedini značajni primjerak očuvanog je lijes sv. Cuthberta u Durhamskoj katedrali, vjerojatno napravljen 698., s brojnim slikama u crtama uklesanim ili urezanim tehnikom koja je nešto poput graviranja u velikom mjerilu. Materijal od najranijih zabilježenih križeva nije poznat, ali bi moglo biti drvo. Čini se da je bila tradicija anglo-saske poganske monumentalne skulpture, vjerojatno od drva, od koje nije ostalo očuvanih primjeraka (nasuprot anglo-skandinavsko pagansko slikarstvo) s kojima su se križevi natjecali u početcima.

Anglo-saski križevi preživjeli su manje nego oni u Irskoj, zbog ikonoborstva nakon anglikanske reformacije. Neke su pokazivale veće figurativne skulpture kakvoće vrijedne uzimanja u ozbir, kao Ruthwellski križ i Bewcastleski križ (oba vjerojatno oko 800.). Vitičasto-svitčana dekoracija i pleteri vide se na alternirajućim panelima na ranim northumbrijskim križevima poput Ruthwellskog, Bewcastleskog i Easbyjskog, premda vitičasti svitak je već više prominentan. Kasniji southumbrijski križevi često imaju samo vitičaste svitke. Ondje može biti upisana teksta runama ili latinicom, na latinskom ili staroengleskom, a najslavniji je u Ruthwellu, gdje dio poeme San o križu je napisan skupa s latinskim tekstovima; češće je slučaj da su napisana imena donatora. Izrazilo se mišljenje da su osim bojom, bili ukrašeni draguljima i obrađenom kovinom.

Izvori

Literatura
Wilson, David M.; Anglo-Saxon: Art From The Seventh Century To The Norman Conquest, Thames and Hudson (US edn. Overlook Press), 1984.

Anglo-saska umjetnost
Monumentalni križevi

Anglo-saski križ


Reinhold steht für:

 Reinhold, Familienname und männlicher Vorname
 Reinhold (Malerfamilie), Malerfamilie in Deutschland und Österreich
 Reinhold (Mondkrater), Einschlagkrater auf der Mondvorderseite
 Reinhold Quartett, Streichquartettensemble

Siehe auch:
 Reinhold das Nashorn, Comicstrip von Loriot und Wolf Uecker
 Reinhold Forster Erbstollen, Stollen der Grube Eizenzecher Zug in Siegen, Kreis Siegen-Wittgenstein, Nordrhein-Westfalen
 Raynaud
 Reinholt
 Reinoldikirche
 Rheinhold

Reinhold (Begriffsklärung)


Mand eller mus er en film instrueret af Jan Bacher Dirchsen.

Handling
'Mand eller mus' er en eksperimenterende film om tre mænd med dårlig sædkvalitet. I et nøgent, hvidt studie undersøges det, hvor følsomt det er for mænd, når det at skabe liv ikke er en selvfølge. Af 1000 mænd turde kun de tre medvirkende tale om det. Filmen er en pseudoklinisk undersøgelse, der blander en gang stram minimalisme og en sprudlende fest.

Referencer

Eksterne henvisninger

Danske film fra 2010

Dokumentarfilm fra Danmark

Mand eller mus


Kosmos 2050, sovjetski satelit sustava upozorenja o raketnom napadu iz programa Kosmos. Vrste je Oko (US-K; Oko br. 6049).

Lansiran je 23. studenoga 1989. godine u 20:35 s kozmodroma Pljesecka, s mjesta 16/2. Lansiran je u visoku orbitu oko planeta Zemlje raketom nosačem Molnija-M 8K78M Blok 2BL. Orbita mu je 611 km u perigeju i 39.751 km u apogeju. Orbitna inklinacija mu je 63,02°. Spacetrackov kataloški broj je 20330. COSPARova oznaka je 1989-091A. Zemlju obilazi u 717,92 minute. Bio je mase 1900 kg.

Preostali dijelovi iz misije vratili su se u atmosferu iz niske orbite, a blok 2BL ostao je kružiti u visokoj orbiti.

Izvori
А.Железняков. Энциклопедия "Космонавтика". Хроника освоения космоса. 1989 год. (rus.)
Heavens-above (engl.)
NASA (engl.)
Planet4589.org Tablični prikaz podataka o satelitima (engl.)
N2YO Satellite Database - Tehnical Details - Real Time Satellite Tracking and Predictions (engl.)
Gunter's Space Page US-K (73D6) (engl.)

Vanjske poveznice
N2YO.com Search Satellite Database (engl.)
Celes Trak SATCAT Format Documentation (engl.)

Sateliti Kosmos

Kosmos 2050


Italiens U/20-fodboldlandshold er Italiens landshold for fodboldspillere, som er under 20 år og administreres af Federazione Italiana Giuoco Calcio (FIGC).

U/20-fodboldlandshold
U/20-fodboldlandshold i Europa

Italiens U/20-fodboldlandshold


Fundada en 2006 y con sede en Shenzhen, China, Eken es un fabricante de productos electrónicos. Conocida mundialmente por sus primeras tabletas Eken M003 y Eken M001 presentadas en junio de 2010 como una competencia de bajo coste al recién nacido iPad, continuó en ese mercado y los SmartPCs para acabar especializándose en el mercado de la Cámara IP y las Cámaras de acción, que son ahora su actividad principal.

Eken M003

La Eken M003 es una tableta fabricada y diseñada por Eken y presentada en junio de 2010, junto con el Eken M001. Denominada aPad por su aspecto intencionadamente similar al del entonces recién lanzado iPad, hizo que ese nombre se utilizara para designa a las tabletas sin respaldo de una marca. Aunque actualmente se encuentra descatalogada, se siguen encontrando unidades a la venta en tiendas en línea.

Presentado con Android 1.6 Donut, hay disponible una versión oficial con Android 2.0 Eclair. En dicha página se hace referencia a los modelos M003, M003T y M003S. En diversos foros y comunidades de usuarios como slatedroid hay disponibles ROMs alternativas, pero algunos reportan que tras instalar se ha quedado bloqueado. Teniendo en cuenta que se conoce al menos una tableta del mismo nombre pero con pantalla 16:9 de 800x480 y webcam, es muy posible que otros fabricantes chinos hayan tratado de aprovechar el nombre y su posicionamiento en Google.

Hay al menos un anuncio conocido de un equipo con el doble de memoria, diferente posición de los botones y conector microUSB que se presenta como un Eken M003, lo que hace suponer que los modelos T y S que se nombran en la página de soporte sean revisiones del equipo original y una actualización con la imagen ROM incorrecta la causa de los bloqueos.

Características
CPU: Wondermedia MW8505 ARM 9 a 533 MHz (otras fuentes reportan 350).
Pantalla táctil: resistiva TFT de 8 pulgadas monotáctil, 800x600 en formato 4:3, 24 bit/píxel (16777216 colores).
Sistema operativo: Android 1.6 alojado en una Flash EEPROM de 1908 MiB.
Memoria RAM: 128 Megabytes
Memoria flash interna: de 2 GB
Lector de Tarjetas: microSD con soporte SDHC de hasta 32 GB.
Fuente de alimentación externa AC 110/240 V ± 10% ( 50/60 Hz ) 0.3 amperios autoconmutable. Salida de 9 voltios DC 1,5 amperios, toma de barrilete amarillo positivo dentro negativo fuera.
Batería de iones de litio de 2400 mAh. 5 horas en espera, 3 trabajando.
Carcasa: en plástico plateado, blanco y negro de 180 x 220.77 x 14.5 mm (7.1 x 8.7 x 0.6 pulgadas y un peso de 600 gramos incluyendo la batería. Tornillos de fijación de la parte superior bajo la capa negra superior. Botón MENU bajo la pantalla, botones  Power/Lock, Reset, Volumen ± y micrófono en el lateral derecho. Altavoz izquierdo, conector de alimentación, ranura MicroSD, conector de 30 Pines estilo iPod con señales USB, minijack de 3,5 mm, conector USB, altavoz derecho en la parte inferior.
 Sensor 3G (acelerómetro)
Redes
Wi-Fi: 802.11b/g 54 Mbps.
RJ-45 de red 10/100 mediante dongle opcional (incluye 2 puertos USB adicionales).
Entrada/Salida:
 1 puerto USB 2.0 con capacidad para manejar periféricos como teclado o mouse.
 1 conector de 30 pines estilo iPod con señales de USB. Se incluye cable de conexión a ordenador por USB.
 1 minijack 3,5 mm de auriculares (line out).
 1 toma de barrilete de alimentación 9 V D.C.
 1 ranura MicroSD
 Teclas Power, Home, Menu y Back.
 Pulsador de RESET junto al control de volumen.

Referencias

 Página oficial en la Wayback Machine con enlace a documento de características

Enlaces externos
 Facebook
 Instagram
 Twitter
Tabletas Eken
 Tableta W70.
Página oficial de soporte con nuevas versiones de Android
ficha en pdadb.net
Ficha en slatedroid
Añadiendo un Heatsink a la CPU
Abriendo el M003

Computadoras tabletas
Dispositivos Android

Eken


Međimurje pod ugarskom vlašću razdoblje je kada se taj najsjeverniji hrvatski kraj između Mure i Drave formalno nalazio pod upravom ugarske županije Zala. Bila je to višestoljetna težnja ugarskih vlastodržaca koja se ostvarila 1720. godine, kada je Međimurje u posjed dobio habsburški grof češkog podrijetla Mihael Ivan III. Althann. Sve do tada, premda u posjedu i hrvatskih i ugarskih i austrijskih velikaša (Dimitrije Čak, Gisingovci, Lackovići, Ernušti, Zrinski i dr.), Međimurje se u političkom i upravnom smislu nalazilo u sastavu Varaždinske županije koja je formalno pripadala Kraljevini Slavoniji, jednoj od hrvatskih zemalja u sklopu Hrvatsko-Ugarskog Kraljevstva i, poslije, Habsburške Monarhije. Štoviše, čak i poslije 1720. ovo područje na sjeveru Hrvatske, napučeno skoro isključivo hrvatskim življem, u crkvenom je pogledu cijelo vrijeme pripadalo zagrebačkoj biskupiji (kasnije nadbiskupiji).

Od 1720. godine pa sve do 1918., osim u dva kraća razdoblja, Međimurje je administrativno pripadalo županiji Zala, koja se nalazila na jugozapadu Kraljevine Ugarske i čije je sjedište bilo u gradu Jegerseku (Zalaegerszegu). Izuzeto od ugarske uprave ono je bilo samo dvaput, i to u godinama 1785. – 1789. i 1849. – 1861., kada se je kraće vrijeme ponovno nalazilo u Banskoj Hrvatskoj. Za vrijeme ugarske vladavine, a osobito poslije 1861., žitelji Međimurja bili su pod stalnim pritiskom odnarođivanja, nametanja tuđeg, stranog, njima nerazumljiva jezika, te izloženosti raznim vrstama fizičkog i psihičkog nasilja, pogotovo ako bi se otvoreno suprotstavili nametnutoj vlasti. Provodila se intenzivna mađarizacija, posebice nad djecom kroz obrazovanje u novoosnovanim državnim školama, koje su sve više zamjenjivale dotadašnje vjerske škole u kojima se podučavalo na hrvatskom jeziku. U Čakovcu je osnovana Učiteljska škola, odnosno preparandija za obrazovanje onih koji su provodili mađarizaciju. Potonja se manifestirala i kroz novinstvo i nakladništvo, te na druge načine. Vrhunac mađarizacije i nasilja nad hrvatskim jezikom dogodio se 1898. godine, kada su vlasti uvele denominaciju svih hrvatskih topografskih naziva u Međimurju, pa su izvorna stara hrvatska imena naselja bila karikirano preimenovana na mađarski jezik.

Pod hrvatsku vlast Međimurje je de facto vraćeno na Badnjak, 24. prosinca 1918. odlučnom akcijom vojnih postrojbi Narodnog vijeća Države SHS, sastavljenih od dragovoljaca i bivših pripadnika austro-ugarske vojske, odnosno hrvatskih domobrana. Tom vojnom operacijom ugarski su vlastodršci protjerani preko rijeke Mure u novostvorenu državu Mađarsku, koja je poslije 1. svjetskog rata jako skučena u znatno umanjene granice nego prije toga. Dana 9. siječnja 1919. sazvana je Velika narodna skupština u Čakovcu na kojoj je donijeta Rezolucija o odcjepljenju Međimurja od ugarske države i time je ono voljom naroda opet pripojeno Hrvatskoj, što je nešto kasnije potvrđeno na međunarodnoj Pariškoj mirovnoj konferenciji, odnosno Trianonskim ugovorom.

Povijesna pozadina

Još dok je krajem 11. stoljeća postojalo nezavisno starohrvatsko kraljevstvo, ugarska je država u Slavoniji, njegovom sjevernom, kontinentalnom dijelu, preuzela vlast, koja je za cijeli teritorij potvrđena biogradskom krunidbom Kolomana za hrvatskoga kralja 1102. godine. Međimurje je pritom u tadašnjoj personalnoj uniji dviju država bilo i ostalo dio Slavonije, bez obzira na to što su taj kraj kraljevi, odnosno hercezi, davali u posjed i hrvatskim i ugarskim plemićima. Slavonija se od prve polovice 13. stoljeća spominje kao "Kraljevina Slavonija", naziv za kojeg se smatra da je prvi upotrijebio herceg Koloman (vladao 1226. – 1241.), koji je upravljao njome, nazvavši ju regnum nostrum, videlicet Sclavonia (u prijevodu "naše kraljevstvo, to jest, Slavonija").

Prvi dokumenti o Međimurju iz 13. stoljeća
Prvi sačuvani dokumenti u kojima se spominje Međimurje potječu iz 13. stoljeća. Tako se u povelji kralja Emerika Arpadovića iz 1203. godine stanovnici Mihovljana, koji leži "između Mure i Drave", oslobađaju svih dugovanja i kralju i banu i izuzimaju od plaćanja poreza. Ovdje je bitna riječ "ban", koja upućuje na to da je Međimurje pod upravom hrvatskog bana. U ugarskoj strukturi vlasti, naime, nisu postojali banovi pa to znači da kraj između Mure i Drave nije bio sastavni dio Ugarske, nego Hrvatske (odnosno ondašnje Slavonije).

U 13. stoljeću u Međimurju se preklapala crkvena vlast zagrebačke i vesprimske biskupije i nije do kraja razjašnjena granica jurisdikcije tih dviju biskupija, dok je u kasnijim stoljećima to područje potpadalo pod zagrebačku biskupiju (kasnije nadbiskupiju). U jednoj povelji o sudskoj presudi iz 1226. godine u vezi spora oko posjeda u Otoku (kod Preloga) i Bistrici (kodKotoribe i Donje Dubrave) spominje se da je posredovao zagrebački biskup Stjepan (1225–1247.), što govori o nadležnosti potonjeg u to vrijeme na tom području.

O pripadnosti najsjevernijeg hrvatskog kraja Kraljevini Slavoniji (a ne Ugarskoj) govori činjenica da su neki feudalci ugarskog ili njemačko-austrijskog podrijetla (na primjer Gisingovci, Lackovići i Ernušti) dobivali od kralja Međimurje u posjed, kako bi mogli postati banovi, jer ban je mogao biti samo velikaš koji je imao vlastito imanje na području kojim je upravljao. Primjerice, Henrik Gisingovac, koji je imao posjede u Ugarskoj, postao je Slavonski ban tek kad mu je kralj Bela III. (IV.) godine 1267. darovao posjede u Međimurju. Isto je bilo sa Stjepanom I. Lackovićem, koji je 1350. dobio Međimurje od kralja Ljudevita I. Anžuvinca, a 1351. imenovan banom čitave Slavonije, Hrvatske i Dalmacije. Ivan I. Ernušt, zvan "Hampo", postao je 20. studenog 1473. slavonskim banom, istodobno dobivši od kralja Matije Korvina u posjed međimursko vlastelinstvo sa sjedištem u Čakovcu.

U doba Lackovića, od sredine 14. stoljeća, formira se međimursko vlastelinstvo kao jedinstven feudalni posjed, a sitni plemići postali su ovisni o Lackovićima i narednim gospodarima vlastelinstva (Kaniški, grofovi Celjski, Ernušti, Zrinski itd.), imajući svoje posjede u zakupu. Izuzetak su bila manja crkvena imanja pavlina, kao što je bila Sveta Jelena.

Ugarske pretenzije knezova Zrinskih

Prve naznake da je Međimurje počelo gravitirati prema Ugarskoj pojavile su se u vrijeme kad je njegov gospodar bio Juraj IV. Zrinski (*1549–†1603.), pristaša protestantizma. On je želio postati veliki župan ugarske županije Zala, teritorijalne jedinice koja je na rijeci Muri graničila s Međimurjem. Njegova želja nije ispunjena, ali je to uspjelo 1608. godine njegovom starijem sinu Nikoli VI., unuku Nikoli VII. (Čakovečkom) i praunuku Adamu. Ipak, činjenica da je Hrvatski sabor 1609. donio odluku da je u Hrvatskoj i Slavoniji zabranjen protestantizam, a dozvoljeno samo katoličanstvo, i da su, slijedom toga, protjerivani protestantski svećenici, a na njihova mjesta u Međimurju dolazili oni katolički iz zagrebačke biskupije, govori u prilog tome da je taj kraj pod hrvatskom crkvenom upravom.

O svjetovnoj upravi govori povjesničer prof. dr. Rudolf Horvat u svojoj knjizi "Poviest Međimurja" iz 1907. godine (koja je kasnije tiskana u još dva izdanja) gdje između ostalog naglašava da je Međimurje i u vrijeme banovanja Nikole Zrinskog Čakovečkog i brata mu Petra (u drugoj polovici 17. stoljeća), pripadalo Hrvatskoj, a ne Ugarskoj, jer su se u Čakovcu održavale banske konferencije, što se ne bi dogodilo da je Čakovec bio u Ugarskoj. Jedna takva konferencija, na kojoj se odlučivalo o smještaju i opskrbi habsburške carske vojske koja je boravila u Hrvatskoj, održana je 7. siječnja 1664. i na njoj su sudjelovali: članovi Hrvatskog sabora ban Nikola Zrinski, podban Gašpar Orehovečki, protonotar Ivan Zakmardi i Krsto Druškovečki, te dožupani varaždinske, križevačke i zagrebačke županije Nikola Patačić, Franjo Majcen i Nikola Gutal. Zaključci doneseni na toj konferenciji pohranjeni su u Hrvatskom državnom arhivu u Zagrebu.

Dokumenti o pripadnosti Međimurja Hrvatskoj u 15., 16. i 17. stoljeću

O pripadnosti Međimurja Hrvatskoj u 15., 16. i 17. stoljeću postoji više sačuvanih dokumenata. O njima je pisao sredinom 18. stoljeća svetojelenski pavlin Josip Bedeković Komorski (*1688–†1760.) u svojoj knjizi Natale solum magni ecclesiae doctoris sancti Hieronymi in ruderibus Stridonis occultatum, probatorum nihilominus historicorum, et geographicorum opinionibus, ac brevis Illyricanae chronologiae adjumento erutum, atque cum vita ejusdem purpurati Dalmatae per a.r.p. Josephum Bedekovich, ordinis fratrum eremitarum s. Pauli primi eremitae definitorem generalem patefactum, anno reparatae salutis, M.DCC.LII., Neostadii Austriae, ex typographeo Mulleriano   ("Rodno mjesto velikoga crkvenog učitelja svetoga Jeronima skriveno pod ruševinama Štrigove (Stridona), koje je objelodanio prema mišljenju vrsnih povjesničara i zemljopisaca, s kratkom ilirskom kronologijom, te objavio sa životopisom istoga grimiznoga Dalmatinca velečasni otac Josip Bedeković, generalni vijećnik reda braće prvog pustinjaka sv. Pavla, godine opet stečenoga spasenja 1752. u austrijskom Novom Mjestu iz Müllerove tiskare") izdanoj u Bečkom Novom Mjestu 1752. godine.

U toj opsežnoj knjizi Bedeković navodi dokaze o županijskoj jurisdikciji u Međimurju. Među starije dokaze spada jedna darovnica kralja Matije Korvina iz 1470. godine izdana u Budimu u kojoj piše: Nos Mathias Dei gratia Rex Hungariae etc. Memoriae commendamus tenore praesentium significantes, quibus expedit etc. Quod nos consideratis fidelitate etc. totalem possessionem Gardinovec vocatam, in Comitatu Varasdiniensi et Districtu Drava-Muraköz etc. Ili u prijevodu: "Mi, Matija, milošću Božjom kralj Ugarske itd. ovom darovnicom obavještavamo sve one kojih se to tiče itd. da smo, razmotrivši vjernost itd. dodijelili cijeli posjed zvani Gardinovec u Varaždinskoj županiji, u okrugu Drava-Međimurje itd."

Bedeković nadalje spominje "kraljevske listine" koje se odnose na samostan svete Jelene iz 1455. (kralja Ladislava Posmrtnog), 1458. i 1465. (kralja Matije Korvina), te 1554. (kralja Ferdinanda I. Habsburškog), a u kojima izričito stoji "da samostan leži u Kraljevstvu Slavonije". Isto tako, u ugarskom Tripartitumu u članku 34. dekreta 3., što je sve potvrđeno od kralja Vladislava II. Jagelovića na Budimskom saboru 1498., piše da se tridesetnica ubire u mjestima Kraljevine Slavonije u kojima postoje porezni uredi ili njihove ispostave, među kojima su navedeni Zagreb, Varaždin, Nedelišće, Raskrižje (međimursko naselje koje je sredinom 20. stoljeća hrvatsko komunističko vodstvo dalo na upravu Sloveniji), Vinica, Krapina, Stubica itd.

Jedna od potvrda gdje se spominje Međimurje je ona koju je izdao kralj Rudolf II. Habsburški u Pragu 8. svibnja 1603. godine Franji, Stjepanu i Ladislavu Repiću za vlasništvo nad posjedima Gardinovec i Tomašovec (Sveti Martin na Muri) u kojoj piše: …Omnino in Districtu Drava-Muraköz in Comitatu Varasdinensi, et Regno nostro Slavoniae existens, habitum etc. (u prijevodu: "…nalazi se u okrugu Drava-Međimurje u Varaždinskoj županiji i u našem kraljevstvu Slavonije itd.").

Jedna druga povelja, koju je izdao kralj Ferdinand II. Habsburški 11. prosinca 1635. Matiji i Doroteji Filok za posjed Gardinovec, sljedećeg je sadržaja: Nos Ferdinandus II. Dei gratia Romanorum Imperator et Rex Hungariae etc. Memoriae commendamus etc. Quod fidelis noster Mathias Filok etc. Exposuerunt etc. Qualiter illi certarum litterarum Rudolphi Imperatoris etc. Omnino in districtu Drava-Muraköz et Comitatu Varasdinensi existens, habit etc. (prevedeno: "Mi, Ferdinand II., milošću Božjom rimski car i kralj Ugarske itd. obavještavamo itd. da je naš vjerni sin Matija Filok itd. izložili su itd. kako mu je (na temelju) određene darovnice cara Rudolfa (dodijeljen posjed) koji se nalazi nedvojbeno u okrugu Drava-Međimurje, u Varaždinskoj županiji itd."). Tom se poveljom samog vladara države neosporno dokazuje da Gardinovec, posjed Filokovih, leži u Međimurju, a ono u Varaždinskoj županiji, i to je činjenica koja se ne može dovesti u pitanje. U tim i sličnim dokumentima nigdje ne piše da je Međimurje dio ugarske županije Zala.

O pavlinskom samostanu u Svetoj Jeleni, uključujući i samostan u Štrigovi, Josip Bedeković navodi da se poslije reorganizacije pavlinskih provincija 1701. godine nalazi u hrvatskoj (a ne ugarskoj) pavlinskoj provinciji.

I drugi povjesničari iz toga vremena govore da Međimurje pripada Varaždinskoj županiji, odnosno Hrvatskoj. Tako kranjski barun Janez Vajkard Valvasor piše da je Štrigova u Hrvatskoj, talijanski pisac Daniele Farlati da se Varaždinska županije proteže i preko Drave, a slično navode i onovremeni hrvatski povjesničari Vitković i Krčelić.

Međimurje na starim zemljovidima iz 17. i početka 18. stoljeća

Osim pisanih dokumenata postoje i stari zemljovidi, odnosno atlasi, posebice oni iz 17. stoljeća, na kojima je Međimurje ucrtano kao dio Hrvatske. Tako je, na primjer, kartograf Santon 1666. godine tiskao "Atlas Contractus" u kojem je rijeka Mura ucrtana kao granična rijeka između Ugarske i Hrvatske. Zemljopisac Foedericus de Wit izdao je 1688. atlas u kojem se na 15. zemljovidu vidi kako Međimurje s Čakovcem leži u Hrvatskoj, a ne u Ugarskoj, a na 79. stranici je bojom jasno označeno da Međimurje pripada Varaždinskoj županiji. Njemački povjesničar Martin Meyer u svom djelu "Ortelius redivivus et continuatus" iz 1665. prikazuje tvrđavu Novi Zrin i kaže da ona "leži u Hrvatskoj, na rijeci Muri".

Na zemljovidu talijanskog kartografa Giacoma Cantellija iz 1690. godine područje između Mure i Drave označeno je kao Megimorie, o Isola della Mura, e Zeriniana, a na rijeci Muri je ucrtana granica između Hrvatske i Ugarske. Kao dio Hrvatske (preciznije Slavonije) Međimurje je se nalazi i na velikoj zemljopisnoj karti hrvatskih i okolnih zemalja njemačkog izdavača Augusta Vindelicora iz 1720. godine, dakle one godine kada je pripojeno Ugarskoj.

Nakon smaknuća Petra Zrinskog u Bečkom Novom Mjestu 30. travnja 1671. godine, njegovu polovicu međimurskog vlastelinstva preuzela je Kraljevska dvorska komora iz Graza, dok je drugu polovicu, koja je pripadala Petrovu bratu Nikoli, stradalom u lovu na vepra u Kuršanečkom lugu, uspio uz pomoć svoje majke Marije Sofije zadržati Nikolin maloljetni sin Adam (*1662–†1691.). Time je nastupilo svojevrsno međurazdoblje u kojem je vlastelinstvo podijeljeno na dva velika dijela.

Kraljevska dvorska komora iz Graza preuzima Međimurje 1691. godine

Adam Zrinski upravljao je svojim dijelom najsjevernijeg kraja Hrvatske sve do svoje pogibije u bitki kod Slankamena 1691. Budući da nije imao nasljednika, na scenu je opet stupila Kraljevska dvorska komora iz Graza, koja je preuzela i drugi dio Međimurja, postavši tako u ime kralja gospodar praktički cijelog vlastelinstva. To je trajalo nekoliko godina, da bi onda kralj Leopold I. Habsburški, budući da je u to doba trajao veliki turski rat i trebalo mu je novaca, odlučio 1695. prodati Međimurje. Kupac je postao savojski markiz Turinetti di Prié, ali on nije uspio otplatiti svoju kupovinu do kraja, pa ju je 1702. vratio kralju, odnosno Komori.

Komora je u ime kralja upravljala Međimurjem do 1715. godine. Te je godine na požunskom saboru kralj Karlo III. (VI.) Habsburški potvrdio pripadnost Međimurja Hrvatskoj i primjenu njenih zakona. Kako je to napisao prof. dr. Rudolf Horvat u "Povijesti Međimurja", ta se kraljeva potvrda nalazi u zakonskom članku broj 44. Požunskog sabora. Iste je godine kralj dao cijelo vlastelinstvo u zakup grofu Ivanu Čikulinu, čiji je djed došao u Hrvatsku iz Italije prije sto godina i služio na imanjima Nikole VI. Zrinskog.

Međimurje u posjedu grofova Althanna

Zakup Ivana Čikulina nije dugo potrajao, jer je već 1719. kralj darovao Međimurje grofu Ivanu Mihaelu III. Althannu i njegovoj supruzi Anni Mariji Pignatelli (s kojom je bio posebno emocionalno vezan), koji su 1720. uvedeni u posjed.

Grof Althann bio je češkog podrijetla i živio je jedno vrijeme u Španjolskoj, isto kao i budući kralj Karlo, koji je vodio rat za španjolsku baštinu. Okolnosti su se, međutim, promijenile kada je 1711. godine umro Karlov stariiji brat Josip I. Habsburški, car i hrvatsko-ugarski kralj, koji nije imao nasljednika. Karlo je ostao jedini zakoniti muški Habsburgovac i zamijenio je brata na prijestolju Svetog Rimskog Carstva i Hrvatsko-Ugarskog Kraljevstva. S njim se u Beč doselio i grof Althann, koji je nekoliko godina poslije, zajedno sa suprugom, dobio u posjed Međimurje. Njih dvoje su, a poslije i njihovi potomci, bili gospodari međimurskog vlastelinstva sve do 1791. godine.

Ugarska vlast u Međimurju

Pripojenje Međimurja Zaladskoj županiji

Za status Međimurja godina 1720. osobito je važna, jer su povjesničari ustanovili da je, postavši gospodarom, grof Althann odmah proveo njegovo administrativno sjedinjenje sa Zaladskom županijom, odnosno prebacio ga iz Hrvatske u Ugarsku. Time je omogućio postupno pojačano odnarođivanje tog područja na krajnjem sjeveru zemlje. Situacija se nije bitno promijenila ni kada su Ivana Mihaela Althanna naslijedili njegovi sinovi i unuci. Oni su obnašali dužnost zaladskih velikih župana u vemenu od 1721–1824. (uz kraće prekide).

Grafički prikaz feudalnih gospodara Međimurja od 1200-1913. godine

O prelasku međimurskog vlastelinstva iz Varaždinske u Zaladsku županiju, a to znači iz Hrvatske u Ugarsku, nema sačuvanog dokumenta, koji bi izravno o tome svjedočio. Postoje samo posredni, neizravni zapisi koji ukazuju na to da se to dogodilo. To su, prije svega, podatci o odlasku međimurskih plemića na sjednice skupštine Zaladske županije. Svetojelenski pavlin Josip Bedeković u svojoj, već spomenutoj, knjizi Natale solum… navodi da je on osobno, kao prior pavlinskog samostana u Svetoj Jeleni, išao na skupštine Zaladske županije, gdje se raspravljalo, između ostalog, o pravnim i sudskim poslovima u županiji, što se odnosilo i na područje Međimurja.

Bedeković pritom napominje da je crkvena uprava i dalje ostala u rukama zagrebačke biskupije, navodeći kako su katolički vizitatori dolazili u Međimurje po nalogu zagrebačkih biskupa, a da su potonji osobno dijelili sakramente svete potvrde po međimurskim župama i vršili druge crkvene aktivnosti.

Kada je poslije smrti Marije Terezije na prijestolje 1780. godine stupio njezin sin, car i kralj Josip II. Habsburško-Lotarinški, veliki apsolutist i reformator, koji je tijekom svoje vladavine proveo niz reformi i reorganizacija u državi, Međimurje je bilo izloženo pojačanoj germanizaciji. U godinama 1785. – 1789. ono se nalazilo pod upravom Banske Hrvatske, a ne Zaladske županije. Josip II. je za vrijeme svoje vladavine uveo puno reformi u smislu prosvijećenog apsolutizma i germaniziranja nenjemačkih naroda u Monarhiji. Tako je, među ostalim, godine 1781. donio Patent o vjerskoj toleranciji, a zatim i Patent o ukidanju kmetstva. Znatno je oslabio moć i autoritet Crkve, a za područje Međimurja značajno je to što je ukinuo pavlinski crkveni red, jer su u njemu pavlini stoljećima imali svoje posjede, koje su za vrijeme Josipa II. izgubili.

Jačanje mađarizacije poslije smrti kralja Josipa II. 1790. godine

U cijeloj Hrvatskoj sve reforme Josipa II. nisu bile dobro primljene, pa je Hrvatski sabor, kako bi se odupro germanizaciji, 1790. godine donio odluku o čvršćem povezivanju s Ugarskom. To je, međutim, dovelo do suprotnog učinka: bježeći od Austrijanaca., Hrvati su pali u zamku Mađara, jer su oni postupno počeli provoditi mađarizaciju.

Vrativši se poslije smrti Josipa II. u Zaladsku županiju, Međimurje je osobito bilo izloženo pojačanoj mađarizaciji. Nju su provodili njegovi novi gospodari, grofovi Feštetići, plemići podrijetlom Hrvati, ali tijekom 17. i 18. stoljeća pomađareni, koji su svoje novo vlastelinstvo kupili 1791. od Althanna za 1,6 milijuna forinti. Eksponenti mađarizacije počeli su uvoditi mađarski jezik u škole, državne urede, sudove i drugamo, najprije neobavezno, a od 1827. godine postalo je obavezno učenje mađarskog jezika u školama.

Nezadovoljstvo u cijeloj Hrvatskoj, pa tako i u Međimurju, raslo je, a 1848.  doživjelo kulminaciju. Tada je došlo do otvorenih sukoba između hrvatske i ugarske vojske, u kojima je značajne pobjede odnio ban Josip Jelačić. On je sa svojim postrojbama prešao rijeku Dravu i vratio Međimurje pod hrvatsku upravu. U Čakovcu mu je 11. rujna 1848. priređen svečan doček, ali tu nije bio kraj, jer Mađari nisu odustajali od svojih aspiracija prema sjeveru Hrvatske te su ga pokušali ponovno osvojiti. Slijedilo je burno razdoblje s više bitaka, iz kojih je Jelačićeva vojska na kraju izašla kao pobjednik. Službeno je kraj između Mure i Drave vraćen pod hrvatsku upravu odlukom habsburškog ministarskog vijeća od 19. prosinca 1849., i to, kako piše u tekstu odluke, "dok se o tomu ne stvori konačna odluka putem državnoga zakonodavstva".

Kratko razdoblje hrvatske uprave i ponovno pripojenje Ugarskoj

Međimurje je vraćeno Varaždinskoj županiji, što je obznanjeno na sjednici županijske skupštine održanoj 3. siječnja 1850. u Varaždinu. Dr. Rudolf Horvat navodi da je cijela županija tada imala 178.461 stanovnika. Prema kasnijem popisu stanovništva godine 1857. u samom Međimurju broj žitelja je iznosio ukupno 58.721, od čega je njih 612 govorilo njemačkim materinjim jezikom, 517 mađarskim, a ostali hrvatskim. Područje je podijeljeno na tri kotara: čakovečki, preloški i štrigovski.

Povoljna situacija se, međutim, ubrzo nakon revolucionarne 1848. godine promijenila, jer je uveden Bachov apsolutizam, ukinut ustav i počela germanizacija. To je stanje trajalo do 1860. godine, kada je prestao apsolutizam i Mađarima uspjelo isposlovati početak procesa federalizacije Habsburške Monarhije, odnosno budućeg uređenja cijele države kao Austro-Ugarske Monarhije. Pritom će Međimurje, a i cijela Hrvatska potpasti pod ugarski dio.

Čim je apsolutizam ukinut, Mađari su počeli uporno i nasrtljivo agitirati u Beču da se Međimurje pripoji županiji Zala, a hrvatski političari i narod nisu bili dovoljno jaki, glasni i brzi da to spriječe. Car i kralj Franjo Josip I. je pod pritiskom Mađara dana 7. siječnja 1861. uputio zahtjev Banskoj konferenciji u Zagrebu da mu podastre dokaze o pravu da Međimurje ostane dio Hrvatske. Banska konferencija se proglasila nenadležnom, pa je zahtjev proslijedila Hrvatskom saboru. Budući da zbog pripreme izbora potonji u to vrijeme još nije zasjedao, nije mogao donijeti odluku o tome. Naposljetku je Franjo Josip 26. siječnja 1861. naredio da se Međimurje uključi u Zaladsku županiju. Istog časa, već u siječnju, preko rijeke Mure počeli su dolaziti ugarski administratori da bi uspostavili svoju vlast. Ipak, sve do 12. ožujka postojala je i paralelna hrvatska uprava na čelu s Antonom Globočnikom, koji je toga dana, dobivši nalog iz Kraljevskog namjesništva u Zagrebu da preda svoj ured mađarskom povjereništvu, napustio Međimurje.

Prilike u Međimurju pod ugarskom vlašću u razdoblju 1861. – 1918.

Od 1861. godine nastupili su osobito teški trenutci za Međimurce, koji su na vlastitoj koži osjetili što znači mađarizacija. Žitelji su bili pod stalnim pritiskom odnarođivanja, koje se manifestiralo kroz nametanje tuđeg, stranog, njima nerazumljiva jezika, te kroz izloženost raznim vrstama psihičkog i fizičkog nasilja, pogotovo ako bi se netko odupro tom nasilju.

Mađarizacija se provodila nad djecom kroz školovanje u novoosnovanim državnim školama, koje su sve više zamjenjivale vjerske škole u kojima se podučavalo na hrvatskom jeziku. Godine 1879. u Čakovcu je osnovana Učiteljska škola, odnosno preparandija, s namjerom da obrazuje one koji će provoditi mađarizaciju.

Osim kroz školstvo, mađarizacija se provodila i kroz nakladništvo, odnosno novinstvo. Godine 1884. Josip Margitaj, pisac i političar mađaronske orijentacije, dao je tiskati "Medjimurski kolendar", jedan od instrumenata promidžbe mađarizacije. Iste godine počinje izlaziti časopis "Muraköz-Međimurje" kao hrvatsko-mađarski tjednik. Osim Margitaja, eksponenti mađarizacije bili su Károly Zrínyi, Emanuel Kollay, Franjo Glad, Aleksa Rosoci, Viktor Pataki i drugi.

Vrhunac nasilja nad hrvatskim jezikom dogodio se 1898. godine kada je mađarska vlast uvela preimenovanje svih starih zemljopisnih naziva u Međimurju na izmišljena mađarska imena, koja nisu imala uporište u govornom jeziku, nego su, negdje više, a negdje manje uspješno, jednostavno pomađarena. Tako je na primjer naselje Strahoninec postalo Drávanagyfalu, Vratišinec Murasiklós, Sveti Urban Szentorbánhegy, Sveti Juraj u Trnju Tüskeszentgyörgy, a Zasadbreg Gyümölcshegy.

Mons. dr. Juraj Kolarić je o preimenovanju gradova i sela napisao: "Mađarske su vlasti odredile denominaciju svih hrvatskih topografskih naziva. Tako su prastara povijesna hrvatska imena naselja, sela i gradova bila preimenovana na mađarski jezik, što je kod Međimuraca izazvalo nevjericu, otpor i podsmijeh." Zanimljivo je da su se ti karikirani nazivi međimurskih naselja zadržali u Mađarskoj sve do danas, više od sto godina otkako je Međimurje vraćeno u sastav Hrvatske, pa se, slijedom otvorenosti i pluralizma Wikipedije, navode u zagradama imena naselja u uvodnim dijelovima članaka na nekim njenim jezičnim izdanjima, među kojima i na hrvatskom, engleskom i njemačkom.

Dr. Rudolf Horvat u svojoj je knjizi "Poviest Međimurja" taksativno u šest točaka opširno nabrojao poteze i aktivnosti koje su Mađari provodili u Međimurju, što je ovdje prikazano u skraćenom obliku:
 mađarski je jezik proglašen jedinim službenim; svi službeni uredski dokumenti bili su na mađarskom, kojeg narod nije razumio, a činovnici i sudci su rasprave i saslušanja održavali također na mađarskom; pritom su stanovnicima pomagali tumači, a sve donesene presude, rješenja i odluke bile su napisane samo na mađarskom pa su Međimurci morali angažirati odvjetnike koji su govorili oba jezika, kako bi im protumačili značenje itd.
 ugarska je Vlada odredila da u općinskim školama nastavni jezik umjesto hrvatskoga bude mađarski, a kasnije je to uvedeno i u vjerske škole u kojima su župnici bili školski nadzornici; nastava je bila vrlo otežana, jer međimurska djeca nisu razumjela mađarski jezik
 ugarska je Vlada u Čakovcu osnovala preparandiju, to jest učiteljsku školu, u kojoj su bili obrazovani Međimurci koji su bili zadojeni mađarskim duhom i kao "domaći sinovi", odnosno mađaroni, vjerno služili pomađarivanju djece u školama
 međimurski su novaci išli u vojsku u gradove u kojima se govorilo samo mađarskim jezikom; Međimurac koji je znao dobro mađarski, brže je napredovao u vojničkoj službi; ako bi kao vojnik upoznao djevojku Mađaricu i s njom se kasnije vjenčao, učinilo bi se sve da se takva obitelj pomađari
 mađarizacija je provođena i pomoću crkve tako da je donesen novi zakon po kojem djeca u školama moraju moliti na mađarskom, te isto tako imati i vjeronauk i školske svečanosti s crkvenom propovijedi također na mađarskom
 kako bi Međimurce odnarodili od hrvatskog naroda, Mađari su počeli dokazivati da su oni poseban narod, koji ima i vlastiti jezik; taj je jezik nešto izmijenjen, ubačene su neke mađarske riječi, a zatim su na njemu izdavane novine ili tiskani molitvenici

Horvat nadalje navodi da su neki Međimurci, kako bi se pokazali lojalnima ugarskoj vlasti, promijenili prezime u mađarsko, za što se plaćala pristojba od 1 krune. On spominje na koji je način ponašanje Mađara opisao jedan od žitelja, Franjo Šafarić, koji je rekao da je "Čakovec bio kula mađaronštine. Posvuda su se kočili mađarski natpisi, isticao se mađarski jezik i orila mađarska pjesma. Ulicama su oholo stupali mađarski žandari, panduri i druga gospoda." Uz to, Horvat piše i da je "narod sa strahom pozdravljao ovu bahatu čeljad. Mađari su bili gospodari, a Hrvati sluge; oni su bili gazde, a naš narod tuđinac u svojoj kući i zemlji."

Otpor Međimuraca agresivnoj mađarizaciji

Uvođenje mađarskog jezika kao službenog imalo je za posljedicu ubrzano useljavanje pripadnika mađarskog naroda u Međimurje. Mnogi od njih otvorili su odvjetničke urede, zapošljavajući pritom učene Međimurce kao pisare. Uz domaći narod bili su mahom svećenici Hrvati, koji su se uspjeli othrvati mađarskom pritisku. Većina njih je bila ponizna i nesklona otvorenom sukobu i otporu pomađarivanju, ali bilo je i onih koji su se uporno opirali tome. Među njima su bili Stjepan Šadl u Macincu, Ivan Ivko u Štrigovi, Mihael Gašparlin u Gornjem Mihaljevcu i Zvonimir Jurak u Svetom Jurju na Bregu. Takvi su bili progonjeni od strane ugarskih vlasti, pa su neki završili u tamnici.

Otpor su pružali i drugi, među kojima i ondašnji ugledni intelektualci, kao što je bio zaslužni međimurski sin dr. Ivan Nepomuk Novak (*1884–†1934.), pravnik, književnik i narodni preporoditelj rodom iz Macinca. Osim njega, istaknuli su se odvjetnik i varaždinski gradonačelnik dr. Pero Magdić, koji je u Varaždinu 1904. godine pokrenuo novine "Naše pravice", zatim akademik, etnomuzikolog i skladatelj dr. Vinko Žganec, kapelan dr. Stjepan Vidušić, prof. Pavao Lisjak, ravnatelj gimnazije u Zagrebu i preparandije u Čakovcu, te mnogi drugi.

Općenito je nemogućnost osnivanja glasila za nacionalno osvješćivanje i prosvjećivanje bio jedan od najvećih problema kod boraca za vraćanje Međimurja pod hrvatsku vlast. Uz to, problem je bio i jezik Međimuraca, koji ima kajkavsku osnovu, nasuprot službenom književnom jeziku u Hrvatskoj, koji se temelji na štokavici. Te razlike pokušavali su iskoristiti Mađari i mađaroni konstruirajući novi "međimurski jezik" s ubačenim mađarskim posuđenicama, čime su htjeli dokazati da su Međimurci drugi narod, različit od Hrvata preko Drave.

Broj stanovnika u Međimurju 1900. i 1910. godine

Da je u Međimurju na djelu bilo intenzivno mađariziranje hrvatskog pučanstva, može se vidjeti i po strukturi u popisima stanovništva utvrđenih brojki. Tako je, prema popisu stanovništva iz 1900. godine u Međimurju živjelo 81.115 žitelja, od čega 75.663 Hrvata, 4.401 Mađara, 689 Nijemaca, 118 Rumunja, 26 Slovaka itd. Od svega stanovništva, Hrvata je u postotku bilo 93,27%, Mađara 5,42%, dok je pripadnika ostalih naroda bilo 1,31%.

Godine 1910. situacija se prilično promijenila, jer je prema popisu te godine Međimurje brojilo 90.387 osoba, i to 82.829 Hrvata, 6.766 Mađara, 396 Nijemaca, 35 Srba, 22 Slovaka, 6 Rumunja itd. U postotku je to iznosilo 91,62% Hrvata, 7,48% Mađara i 0,9% ostalih. Vidljivo je osjetno povećanje udjela Mađara u stanovništvu u razmaku od samo deset godina.

Međimurci i Međimurje u Prvom svjetskom ratu

S početkom Prvog svjetskog rata ugarske vlasti su pozivale Međimurce na služenje vojske pod zajedničkim austro-ugarskim zapovjedništvom. Oni su upućivani na razna bojišta, među kojima je bila i po zlu poznata Galicija, gdje se ratovalo protiv Rusa i gdje su mnogi poginuli, zarobljeni ili nestali. Ugarska je vlast za njihove obitelji uvela ratnu potporu i takozvanu stanarsku pripomoć, ali je život svejedno bio težak, jer je stalno vladao nedostatak hrane, odjeće i obuće. Česte su bile zarazne bolesti, poput sušice, tifusa i dizenterije, a onda je 1918. u Međimurje došla i španjolska gripa, koja je znatno povećala smrtnost.

S krajem rata su Međimurci koji su se vratili s bojišnice u listopadu i studenome 1918. sudjelovali, zajedno s ostalim, u ratu nemobiliziranim, stanovništvom u oslobađanju svojeg rodnog kraja od ugarske vlasti, koja je tada, s obzirom na raspad dugovječne Monarhije, bila dijelom u rasulu, ali je ipak pružala jak otpor.

Prestanak ugarske uprave u Međimurju

Kraj skoro dvjestogodišnje ugarske uprave na području Međimurja obilježen je krvavim sukobima između lokalnog pučanstva i pripadnika ugarskih vlasti, kojima je za pomoć angažirana policija i vojska, uključujući tu i ugarske vojnike i mornare na povratku s talijanskog bojišta i jadranskih ratnih luka poslije završetka Prvog svjetskog rata u Ugarsku. Oni su se mahom vraćali vlakovima koji su prolazili kroz Međimurje i često puta dugo stajali na međimurskim željezničkim kolodvorima, jer su bili bez voznog reda. Pritom su gladni i žedni ugarski ratni povratnici odlazili s kolodvora u obližnja naseljena mjesta da kako bi se snabdjeli s hranom, što nije uvijek prošlo bez nasilja i pljačke.

U sukobima Mađara s lokalnim međimurskim pučanstvom tijekom studenog i prosinca 1918. stradali su mnogi nedužni ljudi. U to je vrijeme bio proglašen i prijeki sud, tzv. Štatarium. Neke od Međimuraca ugarske su vlasti strijeljale, druge vješale, a sve su ih mrtve ostavljale na stratištu još tri dana kao opomenu drugima, da vide što ih čeka ako se pobune.

U mnogim je naseljima narodni bunt bio vrlo izražen, pa je npr. u Goričanu kulminirao proglašenjem tzv. "Goričanske republike", koja je trajala od 3. – 16. studenog. Nju je na kraju uz represalije ukinula ugarska vojska, koju je predvodio bivši "domaći" odvjetnik Béla Vajda iz Preloga.

Organizacijske pripreme i vojne operacije za oslobađanje

Reakcija u drugim dijelovima Hrvatske na ubojstva Međimuraca i općenito teror nad žiteljstvom bila je takva da je u prvoj polovici studenog 1918. osnovano Narodno vijeće za Međimurje te da su se u Karlovcu, Sisku, Zagrebu, Varaždinu i drugdje skupljali i pripremali hrvatski vojnici za oslobođenje najsjevernijeg hrvatskog kraja od dugotrajne ugarske uprave. Oko organizacije oslobađanja najviše je bio angažiran dr. Ivan Nepomuk Novak. On je i predsjedao 15-oročlanim Narodnim vijećem za Međimurje, u kojem su članovi još bili Vinko Žganec, Kapistran Geci, Franjo Glogovec i Stjepan Vidušić (koji je obavljao posao tajnilka Vijeća), te po jedan predstavnik svake tadašnje upravne općine.

Budući da je nasilje Mađara nad Međimurcima svakim danom bivalo sve veće i da se nije imalo vremena čekati, odlučeno je da u oslobađanje Međimurja iz Varaždina 13. studenog krenu dotad oformljene naoružane hrvatske postrojbe, premda one nisu bile osobito velike (oko 300 ljudi). Njima nasuprot stajala je brojnija i opremljenija ugarska vojska na čelu koje je bio dopukovnik György Kühn, a za zapovjednika postrojbe u Čakovcu postavljen je bojnik Károly pl. Györi. Hrvatske snage, kojima je zapovijedao bojnik Ivan Tomašević, uspjele su osloboditi Nedelišće i krenule prema Čakovcu, ali ugarska vojska, dobivši pojačanja iz Velike Kaniže, obranila je grad. Uvidjevši da neće uspjeti, hrvatske postrojbe, izložene neprijateljskoj vatri, povukle su se tada natrag u Varaždin. Unatoč neuspjehu, taj je prvi pokušaj pridonio još većoj odlučnosti da se Međimurje oslobodi.

Kako sljedeća vojna operacija za oslobađanje ne bi završila porazno, prišlo se formiranju većeg vojnog kontingenta, koji bi bio dovoljan za uspješnu akciju. Zapovjedništvo je povjereno dopukovniku Slavku Kvaterniku, koji je na kraju raspolagao sa sedam bataljuna pješaštva, dva eskadrona konjaništva, četiri bitnice topništva s ukupno 24 topa, te nekoliko drugih specijalnih i pomoćnih postrojbi, sveukupne snage oko 3.000-4.000 ljudi. Ta se vojska okupila u Varaždinu do 20. prosinca, gdje je odlučeno da se formiraju tri grupacije koje će iz tri smjera ući u Međimurje. Predvodili su ih iskusni časnici, kao što su bili dopukovnik Dragutin Perko, bojnici Ivan Tomašević, Josip Špoljar, Mirko Pogledić, Mihajlo Georgijević i Ivo Henneberg, satnici Stjepan Sertić, Radoslav Rački, Matija Čanić i Erminij Jurišić, te natporučnik Franjo Glogovec, koji je zapovijedao domaćom, "Međimurskom satnijom". U samom Međimurju nalazile su se i dalje postrojbe pod zapovjedništvom dopukovnika Kühna i bojnika Györija, ali sada kao dio vojske novouspostavljene (međutim, međunarodno nepriznate), Demokratske Republike Mađarske.

Operacija oslobađanja započela je na Badnjak, 24. prosinca 1918. u 6 sati ujutro, a uspješno je, bez puno žrtava, završena u roku od sedam sati, predajom mađarskih trupa. Popodne istoga dana narod iz cijelog Međimurja se spontano počeo okupljati u Čakovcu. Masa ljudi je bila tolika da svi nisu mogli stati u jednu dvoranu, nego su se okupili u velikom školskom dvorištu Građanske škole, gdje je održan skup potpore i radosti što je Međimurje oslobođeno. Na skupu je prvi govorio dr. Ivan N. Novak, a zatim i drugi članovi Narodnog vijeća za Međimurje. Poslije toga, masa ljudi sa skupa je prošla središtem Čakovca, gdje su u međuvremenu brzo zamijenjene sve mađarske natpisne ploče na ulicama, trgovima, dućanima i obrtničkim radnjama. Pripadnici srušene mađarske vlasti koji su činili zločine smješteni su u zatvor isti dan.

Na kraju značajnog dana, nešto prije ponoći, u franjevačkoj crkvi svetog Nikole u središtu Čakovca narod se još jednom masovno okupio i nazočio polnoćki. Pritom su pjevane božićne pjesme, ali i himna "Lijepa naša domovino".

Politička potvrda odvajanja od Ugarske i spajanja s Hrvatskom

Međimurje je oslobođeno vojnom akcijom, ali sve je trebalo pravno ozakoniti, pa je Narodno vijeće za Međimurje odlučilo da će se dana 9. siječnja 1919. u Čakovcu održati Velika narodna skupština. Tog dana okupilo se preko 10.000 ljudi na Franjevačkom trgu ispred crkve svetog Nikole. Skupštinu je otvorio otac Kapistran Geci koji je predložio predsjednika i članove. Tijekom rada Skupštine usvojen je jedan od najvažnijih dokumenata u međimurskoj povijesti – Rezolucija o odcjepljenju Međimurja od Ugarske.

Pripadnost Međimurja Hrvatskoj potvrđena je u okviru Pariške mirovne konferencije, tijekom koje je pripremljen kasnije (4. lipnja 1920.) sklopljen Trianonski ugovor. Njime je definirana granica novonastalih država Mađarske i Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca.

Nasljeđe i sjećanja

Odmah nakon oslobađanja Međimurja od mađarskih vlasti, njegov prvi guverner postao je dopukovnik Dragutin Perko, koji je za mjesnog zapovjednika Čakovca postavio bojnika Josipa Špoljara. Istodobno su hrvatski činovnici zamijenili mađarske u uredima, a hrvatski učitelji preuzeli u školama provođenje nastave na hrvatskom jeziku. Nešto kasnije dopukovnika Perka zamijenio je dr. Novak, predsjednik Narodnog vijeća, postavši prvi građanski upravitelj Međimurja.

Kad je sklopljen Trianonski sporazum, Vlada kraljevine SHS preuzela je kontrolu nad cijelim područjem. Ona je iz Beograda poslala u Međimurje srbijanske vojnike, žandare, carinike i činovnike, koji su nastojali da od Međimuraca metodama pritiska i prisile umjetno stvore Jugoslavene. To im, međutim, kao ni Mađarima ranije, sljedećih dvadeset godina nije uspjelo, a onda je počeo 2. svjetski rat.

Spletom okolnosti, na početku toga velikog rata, Mađarima se opet ukazala još jedna prigoda i oni su je iskoristili, te još jednom, posljednji put, 1941. godine zaposjeli Međimurje. Ovaj puta to je tretirano kao najobičnija okupacija, na koju je Vlada novoformirane Nezavisne Države Hrvatske oštro reagirala, ali nije uspjela uspostaviti prijašnje stanje. Odmah po okupaciji započela je intenzivna mađarizacija, koja je, između ostalog, značila obvezatno učenje mađarskog jezika u školama, tako da i danas najstariji Međimurci razumiju mađarski jezik. Ta je okupacija na kraju završila 1945. godine, kada je saveznička vojska zauvijek istjerala mađarske okupacijske snage iz Međimurja.

Na stotu obljetnicu oslobođenja i odcjepljenja Međimurja od Mađarske održana je u Čakovcu je u Muzeju Međimurja početkom 2019. godine prigodna izložba, koja je trajala od 8. siječnja do 28. ožujka 2019.

Vidi još

 Hrvatska pod Habsburzima
 Povijest Međimurja
 Raspad Austro-Ugarske
 Oslobađanje Međimurja 1918.
 Dan donošenja Rezolucije o odcjepljenju Međimurja od mađarske države 1918.
 Hrvatske zemlje pod osmanskom vlašću
 Hrvatske zemlje pod mletačkom vlašću

Literatura

 Borka Bunjac, Branimir Bunjac, Julijana Jahn, Višnja Matotek, Ivana Puzak, Mario Šestak: Pregled povijesti Međimurja, Povijesno društvo Međimurske županije, Čakovec 2003. ()
 Dr. Rudolf Horvat: "Poviest Međimurja" (pretisak), Matica hrvatska, Čakovec 1993. ()
 Josip Bedeković: "Knjiga o svetom Jeronimu, Iliriku i Međimurju", Hrvatska akademija znanosti i umjetnosti – Bibliotheca Murodravana, Zagreb-Čakovec 2017. ()

Izvori

Vanjske poveznice

Mihovil Ivan Althan – carski i kraljevski komornik i veliki župan Zaladske županije – vlasnik međimurskog vlastelinstva od 1719. godine
Međimurci u vrtlogu mađarizacije, sustavne pljačke, vješanja i strijeljanja
Uspješno zaposjedanje Međimurja i pripojenje Kraljevstvu Srba, Hrvata i Slovenaca
Mađarske aspiracije prema Međimurju vidljive su još i u novije vrijeme

Povijest Međimurja
Hrvatska povijest (1527. – 1790.)
Hrvatska povijest (1790. – 1918.)
Austro-Ugarska
Povijest Mađarske

Međimurje pod ugarskom vlašću


Cheque en blanco (originalmente Blank Check) es una película estadounidense de 1994 dirigida por Rupert Wainwright. Está protagonizada por Brian Bonsall, Karen Duffy, Miguel Ferrer, Tone Loc, Michael Lerner, James Rebhorn, Jayne Atkinson, Michael Faustino y Alex Zuckerman. Distribuida por Walt Disney Pictures, la película se estrenó el 11 de febrero de 1994.

Sinopsis
La vida de Preston Waters (Brian Bonsall), un niño de 11 años cambia radicalmente cuando un criminal (Ferrer) atropella su bicicleta y le entrega un cheque en blanco, firmado precipitadamente, para cubrir los daños. Es entonces cuando Preston decide completar el cheque por un millón de dólares y va al banco para hacerlo efectivo rápidamente.

Reparto
 Brian Bonsall – Preston Waters
 Karen Duffy – Shay Stanley
 Miguel Ferrer – Carl Quigley
 Tone Lōc – Juice
 Michael Lerner – Edward Biderman
 James Rebhorn – Fred Waters
 Jayne Atkinson – Sandra Waters
 Michael Faustino – Ralph Waters
 Alex Zuckerman – Butch
 Chris Demetral – Damian Waters
 Rick Ducommun – Henry
 Maxwell Strachan – Quincy Carmichael
 Debbie Allen – Yvonne
 Alex Allen Morris – Riggs

Producción
La película fue filmada en Austin, San Antonio y Dallas, Texas. El castillo que compra Preston fue filmado en la unidad de Wooldridge 1415, en el castillo Pemberton (Fisher-Gideon House), que es propiedad del cineasta Robert Rodriguez. El parque de atracciones que se muestra al principio de la película es Fiesta Texas (ahora Six Flags Texas), donde mostraron varios de los juegos mecánicos, entre ellos el cascabel.

Enlaces externos

Películas cómicas
Películas infantiles
Películas sobre infancia
Películas rodadas en Texas
Películas dirigidas por Rupert Wainwright

Cheque en blanco (película)