Babil, Mezopotamya'da adını aldığı Babil kenti etrafında MÖ 1894 yılında kurulmuş, Sümer ve Akad topraklarını kapsayan bir imparatorluktur. Babil'in merkezi bugünkü Irak'ın El Hilla kasabası üzerinde yer almaktadır. Babil halkının büyük bir kısmını tarih boyunca çeşitli Sami asıllı halklar oluşturmuştur. Bölgede konuşulmuş en yaygın dil Akadca olmuş olmasına rağmen Sümerce dinî dil olarak kullanılmıştır. Aramice ise ilerleyen yıllarda bölgenin geçer dili konumuna gelmiştir.

Başlangıçta Akad İmparatorluğu'nda yer alan önemsiz ve güçsüz bir şehirken, şehrin Amori hükümdarı Hammurabi tarafından kısa süre içinde büyüyen ve gelişen şehir, kısa ömürlü de olsa bölgedeki en güçlü imparatorluklardan biri hâline gelmiştir. Bu dönemden sonra tüm Güney Mezopotamya'ya Babil denilmeye başlanmış, devletin kutsal şehri Nippur olmuştur. Hammurabi'nin oğlu altında güçten düşen devlet uzun süre boyunca Asur, Kassit ve Elam egemenliği altında kalmıştır. Şehir Asurlular tarafından yıkılıp yeniden inşa edilmiştir. MÖ 609-539 yılları arasında hüküm sürmüş Yeni Babil İmparatorluğu, bağımsızlığını Asurlulardan Keldani Nebupolassar önderliğinde kazanmıştır. Bu devletin de çökmesi ile Babil şehri Ahameniş, Seleukos, Part, Roma ve Sasani egemenliği altında kalmıştır.

Tarih

Babil öncesi Sümer-Akkad dönemi
Mezopotamya'da Babil öncesi Sümer-Akkad dönemi, Sümer uygarlığının ortaya çıktığı MÖ 5400'lere kadar uzanan zengin bir tarihle karakterize edilir. Daha sonra Akad, Asur ve Babil'i oluşturacak olan Akadca konuşan Sami halkı MÖ 35. ve 30. yüzyıllar arasında ortaya çıkmıştır.

MÖ 3. binyıl boyunca Sümerce ve Akadca konuşanlar arasında önemli bir kültürel alışveriş olmuş, bu da yaygın iki dilliliğe ve karşılıklı dilsel etkiye yol açmıştır. Akadca, MÖ üçüncü binyıldan ikinci binyıla geçişte Mezopotamya'da konuşulan dil olarak yavaş yavaş Sümercenin yerini almıştır.

MÖ 24. yüzyılda Akad İmparatorluğu'nun yükselişinden önce Mezopotamya'da Ur, Lagaş ve Uruk gibi Sümer şehirleri ve şehir devletleri hâkimdi ve bir miktar Sami Akad etkisi vardı. MÖ 18. yüzyılın ortalarında Hammurabi'nin hükümdarlığı sırasında Babil öne çıkana kadar dini merkez tanrı Enlil'e adanmış olan Nippur'du.

Akad İmparatorluğu (MÖ 2334-2154) Akad Semitleri ve Sümerleri birleştirerek antik Yakın Doğu'da baskın bir güç haline gelmiştir. Ancak ekonomik zorluklar, iklim değişiklikleri ve iç çatışmaların ardından Zagros Dağları'ndan gelen Gutilerin saldırıları nedeniyle sonunda gerilemiştir.

Sümer, MÖ 22. yüzyılın sonlarında Üçüncü Ur Hanedanlığı (Neo-Sümer İmparatorluğu) ile yeniden bir diriliş yaşamış, Gutileri kovmuş ve kuzeyde Akadca konuşan Asur'un bazı bölgelerini kontrol altına almıştır.

MÖ 2002'de Elamlılar Sümer "Ur-III" hanedanını devirerek Amoritlerin kuzey Levant'tan güney Mezopotamya'ya göç etmesini sağladı. Asurlular kuzeyde bağımsızlıklarını yeniden kazanırken Amoritler küçük krallıklar kurdular.

Bu süre zarfında Asur Kralı Ilu-shuma, Amorlu istilacıları mı yendiği yoksa ayrıcalıklı ticaret anlaşmaları mı sunduğu tartışmalı olsa da, Akadlılar için özgürlük tesis etti.

Sonraki Asur hükümdarları, I. Sargon MÖ 1920'de Asur'u güney Mezopotamya'dan çekene kadar bu politikaları sürdürdü. Bu çekilme Amoritlerin bölgede yükselişine yol açtı. "Amorit döneminde" güçlü şehir devletleri arasında güneyde İsin, Eşnunna ve Larsa yer alırken, Asur kuzeyde etkili olmaya devam etti.

İlk Babil hanedanı - Amorit hanedanı, MÖ 1894-1595

MÖ 1894 civarında, bir Amorit lider olan Sumu-abum, komşu şehir devleti Kazallu'dan küçük Babil şehrini de içeren bir toprak parçasının kontrolünü ele geçirerek burayı kendi başına bir devlete dönüştürdü. Ancak Sumu-abum hiçbir zaman Babil Kralı unvanını talep etmedi, bu da Babil'in hâlâ küçük bir kasaba ya da şehir olduğunu ve krallığa layık olmadığını gösteriyordu. Halefleri de aynı belirsiz şekilde hüküm sürmüş, dönemin hiçbir yazılı kaydında Babil'in krallığına atıfta bulunulmamıştır. Sadece Sin-Muballit döneminde bir Amorit hükümdarı resmi olarak Babil kralı olarak kabul edilmiştir, ancak bu da sadece tek bir kil tablette yer almıştır. Bu krallar döneminde Babil, çok az toprağı kontrol eden küçük bir ulus olarak kaldı ve kuzeyde İsin, Larsa, Asur ve doğuda eski İran'da Elam gibi hem daha eski, hem daha büyük hem de daha güçlü olan komşu krallıkların gölgesinde kaldı. Elamlılar güney Mezopotamya'nın büyük bir bölümünü işgal etmişlerdi ve ilk Amor hükümdarları büyük ölçüde Elam'a vassal olarak bağlıydılar.

Hammurabi İmparatorluğu
Babil başlangıçta küçük bir şehir devletiydi ve ilk dört Amorlu hükümdarı kral unvanını almadı. Daha eski ve güçlü Elam, İsin ve Larsa devletleri, MÖ 1792-1750 yılları arasında altıncı Amorit hükümdarı Hammurabi'nin saltanatına kadar Babil'i gölgede bıraktı. Hammurabi Babil'de büyük bir imar faaliyeti yürüttü ve Babil'i küçük bir kasabadan krallığa layık büyük bir şehre dönüştürdü. Vergilendirme ve merkezi yönetim ile bir bürokrasi kurdu ve Babil'i Elam hakimiyetinden kurtardı, Elamlıları güney Mezopotamya'dan tamamen sürerek Elam'ın kendisini işgal etti. Ardından İsin, Larsa, Eşnunna, Kiş, Lagaş, Nippur, Borsippa, Ur, Uruk, Umma, Adab, Sippar, Rapiqum ve Eridu şehirleri de dahil olmak üzere güney Mezopotamya'yı sistematik olarak fethetti. Onun fetihleri çalkantılı dönemlerden sonra bölgeye istikrar kazandırmış ve küçük devletlerden oluşan yamalı bohçayı tek bir ulus haline getirmiştir. Güney Mezopotamya'nın Babilonya adını alması ancak Hammurabi zamanında gerçekleşmiştir. Hammurabi ayrıca doğuda Elam'ı ve kuzeybatıda Mari ve Ebla krallıklarını istila ve fethetti. Daha önce küçük bir idari kasaba olan kenti büyük, güçlü ve etkili bir kente dönüştürdü, egemenliğini güney Mezopotamya'nın tamamına yaydı ve bir dizi bina inşa etti. Hammurabi'nin imparatorluğu oğlu Samsu-iluna döneminde zayıfladı ve Babil uzun süre Asur, Kassit ve Elam egemenliği altında kaldı.

Düşüş
Doğal savunmadan yoksun olan Güney Mezopotamya dış tehditlere açıktı. Hammurabi'nin ölümünün ardından, bir zamanların güçlü imparatorluğu hızla dağıldı. Hammurabi'nin halefi Samsu-iluna (MÖ 1749-1712) döneminde güney bölgesi, Amorit liderliğindeki Babillileri deviren Akadca konuşan yerli bir kral olan Ilum-ma-ili'nin eline geçti. Bu, takip eden 272 yıl boyunca Babil egemenliğinden uzak kalan Sealand Hanedanlığı'nın ortaya çıkışına işaret ediyordu.

Bu arada kuzeyde Asur'da da bir güç değişimi yaşandı. MÖ 1740 civarında, Asur-Akkad valisi Puzur-Sin hem Babillileri hem de onların Amorit yöneticilerini bölgeden kovdu. Bunun üzerine çıkan iç karışıklıklar, yaklaşık MÖ 1735 yılında Adasi adında yerli bir kralın yükselmesine yol açtı. Adasi ve halefi Bel-bani, eski Babil ve Amorit topraklarını geri alarak egemenliklerini orta Mezopotamya'ya doğru genişlettiler.

Samsu-iluna'nın halefi Abi-Eşuh yönetimindeki Babil, zayıflamış bir durumda Sealand Hanedanlığı'nı yeniden ele geçirmek için nafile bir girişimde bulundu. Ancak, kral Damqi-ilishu II'nin ellerinde yenilgiye uğradılar. Sonuç olarak Babil, Hammurabi'nin hükümdarlığı öncesindeki mütevazı başlangıcına kıyasla şehrin kendisi daha zengin hale gelmesine rağmen, güç ve boyut olarak küçüldü.

Ammi-Ditana ve Ammi-Saduqa gibi sonraki hükümdarlar kaybedilen toprakları yeniden kazanacak güçten yoksundu ve bunun yerine Babil'deki iç kalkınma projelerine odaklandılar.

Babil'in son Amorit hükümdarı Samsu-Ditana, Kassitlerin dış baskıları ve MÖ 1595'te bir Hitit saldırısıyla karşılaştı. Hitit kralı I. Murşili, Babil'i yağmalayarak şehrin çöküşüne yol açmıştır. Hititler Babil'i uzun süre işgal etmediler, ancak saldırıları Kassitlerin kontrolü ele geçirmesinin yolunu açtı.

Babil'in Hititler tarafından yağmalanması tarihi antik Yakın Doğu kronolojisinde önemli bir rol oynamaktadır ve MÖ 1499 ile MÖ 1736 arasında değişen çeşitli tarihler önerilmiştir. I. Murşili'nin fetihleri Babil'i de kapsamış ve Hammurabi hanedanının sonunu getirmiştir.

Babil'in yağmalanması sırasında Hititler Esagil tapınağından Marduk ve Zarpanitu'nun heykellerini almışlardır. Bu heykeller yaklaşık yirmi dört yıllık bir sürgünden sonra bir Kassit kralı olan Agum-kakrime tarafından iade edilmiştir.

Fethin ardından I. Murşili tüm bölgeyi krallığına katmak yerine Kassitlerle ittifak kurarak Babil'de bir Kassit hanedanının kurulmasını sağladı.

Kassit hanedanı, MÖ 1595-1155

Kassit hanedanı Mari'li Gandash tarafından kurulmuştur. Kassitler, kendilerinden önceki Amorit hükümdarları gibi, aslen Mezopotamya'nın yerlisi değillerdi. Aksine, ilk olarak bugün kuzeybatı İran'da bulunan Zagros Dağları'nda ortaya çıkmışlardı.

Kassitlerin etnik aidiyeti belirsizdir. Yine de dilleri Semitik ya da Hint-Avrupa değildi. Ya izole bir dil olduğu ya da muhtemelen Anadolu'daki Hurro-Urartu dil ailesi ile ilişkili olduğu düşünülmektedir, ancak günümüze ulaşan metinlerin azlığı nedeniyle genetik bağına dair kanıtlar yetersizdir. Bununla birlikte, bazı Kassit liderleri Hint-Avrupa isimleri taşıyor olabilir ve daha sonra orta ve doğu Anadolu'daki Hurrileri yöneten Mitanni elitine benzer bir Hint-Avrupa elitine sahip olabilirler, diğerleri ise Sami isimlere sahipti.

Kassitler Babil'in adını Karduniaš olarak değiştirdiler ve hükümdarlıkları 576 yıl sürerek Babil tarihindeki en uzun hanedanlık oldu.

Bu yeni yabancı egemenlik, eski Mısır'daki Sami Hiksoslar'ın kabaca çağdaş yönetimiyle çarpıcı bir benzerlik sunar. Babil'in Amorit krallarına atfedilen tanrısal niteliklerin çoğu bu dönemde ortadan kalktı; "tanrı" unvanı hiçbir zaman bir Kassit hükümdarına verilmedi. Babil, krallığın başkenti ve eski Mezopotamya dini rahiplerinin tüm güce sahip olduğu ve kısa ömürlü eski Babil imparatorluğunun miras hakkının verilebildiği tek yer olan Batı Asya'nın "kutsal şehirlerinden" biri olmaya devam etti.

Babil, kısa süreli göreceli güç dönemleri yaşadı, ancak genel olarak Kassitlerin uzun egemenliği altında nispeten zayıf olduğunu kanıtladı ve uzun dönemleri Asur ve Elam egemenliği ve müdahalesi altında geçirdi.

Babil'de Kassit egemenliğinin tam olarak ne zaman başladığı belli değildir, ancak Anadolu'dan gelen Hint-Avrupalı Hititler şehrin yağmalanmasından sonra Babil'de uzun süre kalmamışlardır ve Kassitlerin kısa süre sonra buraya yerleşmiş olmaları muhtemeldir. Agum II MÖ 1595'te Kassitler adına tahta geçti ve İran'dan Fırat'ın ortasına kadar uzanan bir devleti yönetti; Yeni kral, Asur'un yerli Mezopotamya kralı Erishum III ile barışçıl ilişkilerini sürdürdü. Yirmi dört yıl sonra Hititler'in ele geçirdiği  Marduk'un kutsal heykelini geri almış ve Marduk'u Kassit tanrısı Shuqamuna'ya eşit ilan etmiştir.

Toprak kaybına, genel askeri zayıflığa ve okuryazarlık ile kültürdeki belirgin azalmaya rağmen, Kassit hanedanı Babil'in en uzun ömürlü hanedanı olmuş, Babil'in Elamlı Shutruk-Nakhunte tarafından fethedildiği MÖ 1155 yılına kadar yaşamıştır.

Erken Demir Çağı - Yerli yönetimi, ikinci İsin hanedanı, MÖ 1155-1026
Elamlılar, Asur ile başarısız bir savaşa girmeden önce kısa bir süre Babil'i kontrol ettiler ve bu da  İsin'den Marduk-kabit-ahheshu'nun Babil Hanedanı IV'ü kurmasına izin verdi. Bu, Babil'i yöneten ilk yerli Akadca konuşan Güney Mezopotamya hanedanıydı ve Marduk-kabit-ahheshu, Asur kralı I. Tukulti-Ninurta'dan sonra Babil tahtına oturan ikinci yerli Mezopotamyalı oldu. Hanedanı 125 yıl boyunca iktidarda kaldı. Marduk-kabit-ahheshu, Elamlıları başarılı bir şekilde kovdu ve olası bir Kassit canlanmasını önledi. Saltanatının ilerleyen dönemlerinde Asur'la savaşa girmiş ve başlangıçta bazı başarılar elde etmiş, güney Asur şehri Ekallatum'u kısa süreliğine ele geçirdikten sonra I. Aşur-Dan karşısında yenilgiye uğramıştır.

İti-Marduk-balatu MÖ 1138'de babasının yerine geçti ve 8 yıllık hükümdarlığı sırasında Babil'e yönelik Elam saldırılarını başarıyla püskürttü. O da Asur'a saldırmak için girişimlerde bulundu, ancak hala hüküm süren I. Aşur-Dan'ın elinde başarısızlıkla karşılaştı.

Ninurta-nadin-shumi MÖ 1127'de tahta geçti ve Asur'u istila girişiminde bulundu. Ordularının doğu Aramea'dan (modern Suriye) geçtiği ve ardından batıdan Asur şehri Arbela'ya (modern Erbil) saldırma girişiminde bulunduğu görülmektedir. Ancak bu cesur hamle, daha sonra Babil kralını kendi lehine bir antlaşmaya zorlayan I. Aşur-reş-işi'nin elinde yenilgiye uğradı.

I. Nebukadnezar (MÖ 1124-1103) bu hanedanın en ünlü hükümdarıydı. Elamlılarla savaştı ve onları yendi, Elam'ı işgal etti, Elam'ın başkenti Susa'yı yağmaladı ve Kassitlerin düşüşü sırasında Babil'den götürülen kutsal Marduk heykelini geri aldı. Kısa bir süre sonra Elam kralı öldürüldü ve krallığı iç savaşa sürüklendi. Ancak Nebukadnezar, Aram ve Anadolu'da eskiden Hitit kontrolünde olan bölgelerin kontrolü için Orta Asur İmparatorluğu kralı I. Aşur-reş-işi (MÖ 1133-1115) tarafından birkaç kez yenilgiye uğratılarak Babil topraklarını daha da genişletmeyi başaramadı. I. Nebukadnezar, saltanatının ilerleyen yıllarında kendini barışçıl imar projelerine ve Asurlular, Elamlılar ve Aramilere karşı Babil'in sınırlarını güvence altına almaya adamıştır.

Nebukadnezar'ın yerine iki oğlu geçti; ilki Asur'a toprak kaybeden Enlil-nadin-apli (MÖ 1103-1100). İkincisi Marduk-nadin-ahhe (MÖ 1098-1081) de Asur'la savaşa girdi. Bu çatışmalardaki bazı başlangıç başarıları, Babil topraklarının büyük bölümünü ilhak eden ve böylece Asur İmparatorluğu'nu daha da genişleten güçlü Asur kralı I. Tiglath-Pileser'in (MÖ 1115-1076) ellerinde feci bir yenilgiye yol açtı. Bunu takiben Babil'i korkunç bir kıtlık sarmış, kuzeybatı Sami kabileleri olan Aramiler ve Sutealıların Levant'tan saldırı ve göçlerine davetiye çıkarmıştır.

MÖ 1072'de Babil kralı Marduk-shapik-zeri, Asur kralı Ashur-bel-kala ile bir barış antlaşması imzaladı. Ancak Marduk-shapik-zeri'nin halefi Kadašman-Buriaš'ın Asur'a dostça davranmaması, Asur kralının Babil'i işgal edip onu tahttan indirmesine ve Adad-apla-iddina'yı vassalı olarak tahta geçirmesine neden oldu. Marduk-ahhe-eriba ve Marduk-zer-X'in Asur'un vasalları olarak kabul edilmesiyle Asur egemenliği yaklaşık MÖ 1050 yılına kadar devam etti. MÖ 1050'den sonra Orta Asur İmparatorluğu bir iç savaş dönemine girmiş, ardından Aramiler, Frigler, Yeni Hitit devletleri ve Hurriler ile sürekli savaşlar yaşanmış ve Babil birkaç on yıl boyunca Asur boyunduruğundan büyük ölçüde kurtulmuştur.

Ancak Doğu Sami dillerini konuşan Babil, kısa süre sonra Bronz Çağı'nın çöküşü sırasında Levant'tan göç eden Batı Sami göçebe halkların tekrarlanan akınlarına maruz kalmaya başladı ve MÖ 11. yüzyılda Babil kırsalının büyük bir kısmı yeni gelen Aramiler ve Sutealılar tarafından ele geçirildi ve işgal edildi. Aramiler doğu ve orta Babil'deki kırsal alanların çoğuna, Sutealılar ise batı çöllerine yerleşmiş, zayıf Babil kralları bu göçleri durduramamıştır.

Kaos dönemi, MÖ 1026-911
İktidardaki Babil hanedanı Nabu-shum-libur MÖ 1026'da yağmacı Aramiler tarafından tahttan indirildi ve başkent de dahil olmak üzere Babil'in kalbi anarşik bir duruma düştü ve Babil'i 20 yıldan fazla bir süre hiçbir kral yönetmedi.

Ancak güney Mezopotamya'da (eski Sealand Hanedanlığı'na tekabül eden bir bölge) V. Hanedanlık (MÖ 1025-1004) ortaya çıktı, bu bir Kassit klanının lideri olan Simbar-shipak tarafından yönetiliyordu ve aslında Babil'den ayrı bir devletti. Anarşi durumu Asur hükümdarı Ashur-nirari IV'e (MÖ 1019-1013) MÖ 1018'de Babil'e saldırma fırsatı verdi ve Babil'in Atlila şehrini ve Mezopotamya'nın bazı güney orta bölgelerini Asur için işgal edip ele geçirdi.

Güney Mezopotamya hanedanının yerini başka bir Kassit Hanedanı (Hanedan VI; MÖ 1003-984) aldı ve bu hanedan da Babil'in kontrolünü yeniden ele geçirmiş gibi görünüyordu. Elamlılar bu kısa süreli Kassit canlanmasını tahttan indirerek kral Mar-biti-apla-usur ile Hanedan VII'yi (MÖ 984-977) kurdular. Ancak Aramiler Babil'i bir kez daha yakıp yıkınca bu hanedanlık da yıkıldı.

Babil egemenliği Nabû-mukin-apli tarafından MÖ 977'de yeniden kuruldu ve Hanedan VIII'i başlattı. Hanedan IX, MÖ 941'den itibaren hüküm süren Ninurta-kudurri-usur II ile başlar. Babil bu dönemde zayıf kaldı, Babil'in tüm bölgeleri artık Arami ve Sute kontrolü altındaydı. Babilli yöneticiler sık sık, her ikisi de Babil topraklarını ele geçirmiş olan Asur ve Elam'ın baskılarına boyun eğmek zorunda kalıyorlardı.

Asur yönetimi, MÖ 911-619
MÖ 10. yüzyıl sona ererken Babil kaos içindeydi. MÖ 9. yüzyılın başlarında Asur yıllıklarında "Kaldu" olarak tanımlanan bir başka göçebe kuzeybatı Sami halkı olan Keldaniler  gelişiyle Levant'tan bir başka göçebe göçü meydana geldi. Keldaniler Babil'in uzak güneydoğusuna yerleşerek zaten uzun süredir var olan Aramiler ve Sutealılara katıldılar. MÖ 850'de göçmen Keldaniler Mezopotamya'nın en güneydoğusunda kendi küçük topraklarını kurmuşlardı.

MÖ 911'den itibaren Adad-nirari II tarafından Yeni Asur İmparatorluğu'nun (MÖ 911-605) kurulmasıyla Babil, sonraki üç yüzyıl boyunca kendisini bir kez daha diğer Mezopotamya devletinin egemenliği ve yönetimi altında buldu. Adad-nirari II, Babil'deki Şamaş-mudammiq'e iki kez saldırıp onu yenerek Diyala Nehri'nin kuzeyindeki geniş bir bölgeyi ve Mezopotamya'nın ortasındaki Hīt ve Zanqu şehirlerini ilhak etti. Saltanatının ilerleyen dönemlerinde Nabu-shuma-ukin I yönetimindeki Babil'e karşı daha fazla kazanım elde etti. Tukulti-Ninurta IIve Ashurnasirpal II de Babil'i vasallığa zorladı ve Shalmaneser III (MÖ 859-824) Babil'in kendisini yağmaladı, kral Nabu-apla-iddina'yı öldürdü, Babilonya'da yerleşmiş Arami, Sutean ve Keldani kabilelerine boyun eğdirdi ve Marduk-zakir-shumi I'i (MÖ 855-819) ve ardından Marduk-balassu-iqbi'yi (MÖ 819-813) vasalları olarak atadı. MÖ 850'lerin sonlarında, Şalmaneser III'ün yıllıklarında, Arap Yarımadası'nın bazı kuzey bölgelerinde yaşayan Keldaniler ve Araplar'dan yazılı tarih sayfalarında ilk kez bahsedilir.

Şalmaneser II'nin ölümü üzerine, Baba-aha-iddina Asur kraliçesi Şammuramat (Persler, Ermeniler ve Yunanlılar tarafından Semiramis olarak bilinir) tarafından vassallığa düşürüldü ve henüz bir çocuk olan halefi Adad-nirari III'e naiplik yaptı. Adad-nirari III sonunda Baba-aha-iddina'yı öldürdü ve Ninurta-apla-X taç giyene kadar MÖ 800'e kadar orada doğrudan hüküm sürdü. Ancak o da Adad-Nirari III tarafından boyunduruk altına alındı. Bir sonraki Asur kralı V. Şamşi-Adad daha sonra Marduk-bel-zeri'nin vassalı oldu.

MÖ 780'de Marduk-apla-usur Asur'daki iç savaş döneminden yararlanarak tahta çıktığında Babil kısa bir süre için başka bir yabancı hükümdarın eline geçti. Bir yüzyıl kadar önce Mezopotamya'nın uzak güneydoğu köşesinde, Basra Körfezi ve güneybatı Elam sınırındaki küçük bir bölgeye yerleşmiş olan Keldani kabilesinin bir üyesiydi. Şalmaneser IV ona saldırdı ve kuzey Babil'i geri alarak Asur'un lehine bir sınır anlaşması yapmaya zorladı. Ancak tahtta kalmasına izin verildi ve Babil'in kontrol ettiği kısmını başarılı bir şekilde istikrara kavuşturdu. Başka bir Keldani olan Eriba-Marduk MÖ 769'da ve oğlu Nabu-shuma-ishkun MÖ 761'de onun yerine geçti. Babil'in bu dönemde, kuzeyi Asur tarafından işgal edilmiş, tahtı yabancı Keldaniler tarafından ele geçirilmiş ve ülke genelinde iç huzursuzluk baş göstermiş bir kaos durumunda olduğu görülmektedir.

Babil kralı Nabonassar MÖ 748'de Keldani gaspçıları devirdi ve Asurlu V. Aşur-nirari tarafından rahatsız edilmeden Babil'i başarılı bir şekilde istikrara kavuşturdu. Ancak Tiglath-Pileser III'ün tahta çıkmasıyla (MÖ 745-727) Babil yeniden saldırıya uğradı. Babil istila edilip yağmalandı ve Nabonassar vassallığa indirgendi. Halefleri Nabu-nadin-zeri, Nabu-suma-ukin II ve Nabu-mukin-zeri de Tiglath-Pileser III'e kulluk ettiler, ta ki MÖ 729'da Asur kralı, Babil krallarının iki yüz yıl boyunca seleflerinin yaptığı gibi Asur'un vasalları olarak kalmalarına izin vermek yerine Babil'i doğrudan kralı olarak yönetmeye karar verene kadar.

Bu dönemde Doğu Aramice Asurlular tarafından Yeni Asur İmparatorluğu'nun lingua franca'sı olarak tanıtıldı ve hala konuşulan (Asurlular ve Mandeanlar tarafından) Mezopotamya Aramice'si yavaş yavaş hem Asur hem de Babil'in genel nüfusunun konuşma dili olarak Akadca'nın yerini almaya başladı.

Asur kralı V. Şalmaneser MÖ 727'de Babil kralı ilan edildi, ancak MÖ 722'de Samiriye'yi kuşatırken öldü.

Mezopotamya'nın uzak güneydoğusundaki Keldani malka (reis) Marduk-apla-iddina II, daha sonra güçlü Elam desteğiyle Asur egemenliğine karşı isyanı kışkırttı. Marduk-apla-iddina, Asur kralı Sargon II (MÖ 722-705) Asur'un eski İran'daki Pers ve Med vasal kolonilerine saldıran İskitler ve Kimmerler'i yenmekle meşgulken, MÖ 721 ile 710 yılları arasında Babil tahtını ele geçirmeyi başardı. Marduk-apla-iddina II sonunda Asurlu Sargon II tarafından yenilgiye uğratıldı ve Elam'daki koruyucularının yanına kaçtı. Daha sonra Sargon II Babil'de kral ilan edildi.

Babil'in Yıkılışı
Sargon II'nin yerine Sanherib (MÖ 705-681) geçti ve bir süre doğrudan hüküm sürdükten sonra oğlu Aşur-nadin-şumi'yi tahta geçirdi. Ancak Merodach-Baladan ve Elamlı koruyucuları Asur yönetimine karşı başarısız bir şekilde kışkırtmaya devam ettiler. Bir Elamlı olan Nergal-uşezib, Asur prensini öldürdü ve kısa süreliğine tahta geçti. Bu, çileden çıkan Asur kralı Sanherib'in Elam'ı istila edip boyun eğdirmesine ve Babil'i yağmalayarak bölgeyi harabeye çevirmesine ve şehri büyük ölçüde tahrip etmesine yol açtı. MÖ 681'de Ninova'da tanrı Nisroch'a dua ederken, Sanherib kısa süre sonra kendi oğulları tarafından öldürüldü. Yeni Asur kralı Esarhaddon Babil'deki tahta kukla bir kral Marduk-zakir-shumi II yerleştirdi. Ancak Marduk-apla-iddina Elam'daki sürgünden döndü ve Marduk-zakir-shumi'yi kısa süreliğine tahttan indirdi, bunun üzerine Esarhaddon ona saldırmak ve yenmek zorunda kaldı. Marduk-apla-iddina bir kez daha Elam'daki efendilerinin yanına kaçtı ve orada sürgünde öldü.

Restorasyon ve yeniden inşa
Esarhaddon (MÖ 681-669) Babil'i bizzat yönetmiş, şehri tamamen yeniden inşa ederek bölgeye canlılık ve barış getirmiştir. Ölümünden sonra, Kafkasya'dan Mısır ve Nubya'ya ve Kıbrıs'tan İran ve Hazar Denizi'ne kadar uzanan geniş imparatorluğu içinde uyumu sürdürme çabası içindeydi, en büyük oğlu Şamaş-şum-ukin'i Babil'e tabi bir kral olarak atadı ve en küçüğü olan yüksek eğitimli Aşurbanipal'i (MÖ 669-627) Asur kralı ve Şamaş-şum-ukin'in derebeyi olarak daha kıdemli bir konuma getirdi.

Babil isyanı

Kendisi de bir Asurlu olmasına rağmen, Şamaş-şum-ukin, kardeşi Aşurbanipal'e onlarca yıl tabi olduktan sonra, Babil şehrinin (Asur şehri Ninova'nın değil) muazzam imparatorluğun merkezi olması gerektiğini ilan etti. Kardeşi Aşurbanipal'e karşı büyük bir isyan başlattı. Elam, Persler, Medler, güney Mezopotamya'daki Babilliler, Keldaniler ve Sutealılar, Levant ve güneybatı Mezopotamya'daki Aramiler, Arap Yarımadası'ndaki Araplar ve Dilmunlar ve Kenanlılar-Fenikeliler de dahil olmak üzere Asur boyunduruğu ve yönetimine kızgın olan halklardan oluşan güçlü bir koalisyona liderlik etti. Acı bir mücadeleden sonra Babil yağmalandı ve müttefikleri yenilgiye uğratıldı, bu süreçte Şamaş-şum-ukim öldürüldü. Elam kesin olarak yok edildi ve Babilliler, Persler, Keldaniler, Araplar, Medler, Elamlılar, Aramiler, Sutealılar ve Kenanlılar şiddetle boyun eğdirildi ve Asur birlikleri isyan eden halklardan vahşi bir şekilde intikam aldı. Asur kralı adına hüküm sürmek üzere Kandalanu adında bir Asur valisi tahta çıkarıldı. Ashurbanipal'in MÖ 627'de ölümü üzerine oğlu Ashur-etil-ilani (MÖ 627-623) Babil ve Asur'un hükümdarı oldu.

Ancak Asur kısa süre içinde çöküşüne neden olacak bir dizi acımasız iç savaşa sürüklendi. Ashur-etil-ilani, MÖ 623'te kendi generallerinden biri olan Sin-shumu-lishir tarafından tahttan indirildi ve o da kendisini Babil'de kral olarak ilan etti. Sürekli iç savaşın ortasında tahtta sadece bir yıl kaldıktan sonra, Sinsharishkun (MÖ 622-612) MÖ 622'de onu Asur ve Babil hükümdarı olarak devirdi. Ancak o da Asur'un merkez bölgesinde aralıksız devam eden iç savaşla kuşatılmıştı. Babil bundan yararlandı ve MÖ 850 civarında güneydoğu Mezopotamya'ya yerleşmiş olan Keldanilerin daha önce bilinmeyen bir "malka "sı (reis) olan Nabopolassar yönetiminde isyan etti.

Sin-shar-ishkun'un hükümdarlığı sırasında Asur'un geniş imparatorluğu çözülmeye başladı ve eski tebaası olan halkların çoğu haraç ödemeyi bıraktı, bunların en önemlileri Asurlulardı; Babilliler, Keldaniler, Medler, Persler, İskitler, Aramiler ve Kimmerler.

Neo-Babil İmparatorluğu (Keldani İmparatorluğu)

MÖ 620'de Nabopolassar, halkın çoğunun desteğiyle Babil'in büyük bir kısmının kontrolünü ele geçirdi, sadece Nippur şehri ve bazı kuzey bölgeleri kuşatılmış Asur kralına sadakat gösterdi. Nabopolassar, Babil'i tamamen güvence altına alamadı ve sonraki dört yıl boyunca Babil'de kamp kurmuş, kendisini tahttan indirmeye çalışan işgalci bir Asur ordusuyla mücadele etmek zorunda kaldı. Ancak Asur kralı Sin-shar-ishkun, Ninova'daki halkı arasında sürekli isyanlarla boğuşuyordu ve bu nedenle Nabopolassar'ı kovması engellendi.

Bu çıkmaz, MÖ 615'te Nabopolassar'ın Babilliler ve Keldanileri, Asur'un eski bir vassalı ve İran halkları; Medler, Persler, Sagartlılar ve Partlar'ın kralı olan Siyaksares ile ittifaka sokmasıyla sona erdi. Siyaksares ayrıca Asur'un daha önce bölgesel olarak baskın olan İran öncesi Elam ve Mannean uluslarını yok etmesinden ve ardından Asur'daki anarşiden faydalanarak İran halklarını üç yüzyıl süren Asur boyunduruğundan ve bölgesel Elam egemenliğinden kurtarmıştı. Asur tarafından boyunduruk altına alınmış olan Kafkasya'nın kuzeyindeki İskitler ve Karadeniz'deki Kimmerler de bölgesel Arami kabileleri gibi ittifaka katıldı.

MÖ 615'te, Asur kralı hem Babil hem de Asur'daki isyancılarla savaşmakla meşgulken, Kyaxares Asur'un merkez bölgelerine sürpriz bir saldırı başlatarak Kalhu (İncil'deki Calah, Nimrud) ve Arrapkha (modern Kerkük) şehirlerini yağmaladı, Nabopolassar hala güney Mezopotamya'da sıkışmış durumdaydı ve bu nedenle bu atılıma dahil olmadı.

Bu noktadan sonra Babilliler, Keldaniler, Medler, Persler, İskitler, Kimmerler ve Sagartialılardan oluşan koalisyon, iç savaşın harap ettiği Asur'a karşı birlikte savaştı. Ashur, Arbela (modern Erbil), Guzana, Dur Sharrukin (modern Khorsabad), Imgur-Enlil, Nibarti-Ashur, Gasur, Kanesh, Kar Ashurnasipal ve Tushhan gibi büyük Asur şehirleri MÖ 614 yılında ittifakın eline geçti. Sin-shar-ishkun MÖ 613'te bir şekilde tüm zorluklara rağmen toparlanmayı başardı ve kendisine karşı sıralanan birleşik güçleri geri püskürttü.

Ancak ittifak ertesi yıl yeni bir birleşik saldırı başlattı ve beş yıl süren şiddetli çatışmalardan sonra Ninova MÖ 612'nin sonlarında, Sin-şar-işkun'un başkentini savunurken öldürüldüğü uzun süreli bir kuşatmanın ardından yağmalandı.

Ninova'da ev ev çatışmalar devam etti ve Asurlu bir general ve kraliyet ailesinin bir üyesi, Aşur-uballit II (MÖ 612-605) olarak tahta geçti. Babil Kroniği'ne göre ittifak liderleri tarafından kendisine vassallık pozisyonunu kabul etme şansı sunuldu. Ancak o bunu reddetti ve Ninova'dan çıkıp Yukarı Mezopotamya'daki kuzey Asur şehri Harran'a giderek burada yeni bir başkent kurmayı başardı. Asur kralı MÖ 607 yılına kadar ittifaka karşı direndiği için savaş devam etti, sonunda Medler, Babilliler, İskitler ve müttefikleri tarafından kovuldu ve aynı yıl şehri geri alma girişimi engellendi.

Hanedanı MÖ 671'de Asur'un vasalları olarak kurulan Mısır Firavunu Necho II, muhtemelen İskitler tarafından zaten tahrip edilmiş olan Mısır'ın Asur'un koruması olmadan yeni güçlere yenik düşeceği korkusuyla, gecikmeli olarak Mısır'ın eski Asurlu efendilerine yardım etmeye çalıştı. Asurlular, MÖ 605'te kuzeybatı Asur'daki Karkamış'ta kendilerine karşı muhtemelen kesin bir zafer elde edilene kadar Mısır'ın yardımıyla savaşmaya devam ettiler. Böylece imparatorluk merkezi, bin yıl önceki Hammurabi'den beri ilk kez Babil'e geçti.

Nabopolassar'ın yerine geçen oğlu Nebukadnezar II (MÖ 605-562) 43 yıl hüküm sürmüş ve bu süre zarfında Babil, uygar dünyanın önemli bir bölümü üzerindeki hâkimiyetini yeniden kazanmıştır. Nebukadnezar II, eski Asur İmparatorluğu bölgelerini fethederek Babil'in topraklarını genişletti. Medler doğu ve kuzeydoğu bölgelerinin kontrolünü ele geçirirken, İskitler uzak kuzeyi işgal etti.

Nebukadnezar II Asur direnişinin kalıntıları ve bir zamanlar Nabopolassar yönetimindeki Babil'in müttefikleri olan İskit ve Kimmerlerin potansiyel tehditleriyle karşı karşıya kaldı. Nebukadnezar imparatorluğunu güvence altına almak için Anadolu'ya yürüdü ve bu kuzey tehditlerini yendi.

Mısırlılar, muhtemelen Babil ve Medlere karşı koymak için Yakın Doğu'da varlıklarını sürdürmeye çalıştılar. Nebukadnezar Mısırlılara karşı sefer düzenleyerek onları Sina Yarımadası'na geri dönmeye zorladı. Ancak Mısır'ı fethetme girişimi, Yahuda'daki İsrailoğulları ve Kenan'daki Fenikeliler de dahil olmak üzere bölgedeki çeşitli grupların isyanları nedeniyle başarısız oldu.

Nebukadnezar II bu isyanları bastırdı, Yahuda kralı Yehoyakim'i tahttan indirdi ve halkın bir kısmını Babil'e sürdü. Ayrıca Sur, Sayda ve Şam gibi şehirlerin yanı sıra Mezopotamya'nın güneyindeki Arap ve Güney Arabistan halklarına da boyun eğdirdi.

MÖ 567'de Nebukadnezar II kısa süreliğine Mısır'ı işgal etti. İmparatorluğunu sağlamlaştırdıktan ve Medyalı bir prensesle evlendikten sonra, Babil'de ünlü Asma Bahçeleri de dahil olmak üzere etkileyici yapı projelerine odaklandı.

Nebukadnezar II'nin saltanatının ardından Amel-Marduk kısa bir süre hüküm sürdü ancak MÖ 560 yılında halefi Neriglissar tarafından tahttan indirildi ve öldürüldü. Neriglissar Aram ve Fenike'ye seferler düzenleyerek bu bölgelerdeki Babil kontrolünü sürdürdü. Ancak saltanatı kısa sürdü ve yerine MÖ 556'da oğlu Labaşi-Marduk geçti, o da aynı yıl bir saray komplosu nedeniyle tahttan indirildi ve öldürüldü.

Labaşi-Marduk'un yerine geçen Nabonidus (MÖ 556-539) Asur kökenliydi ve Harran'dan yönetiliyordu. Babil halkı onun çok tanrılı dini merkezileştirmesinden ve Babil'de bulunmamasından hoşnutsuzluk duymaya başlayınca saltanatı zorluklarla karşılaştı. Krallığının savunmasını yetenekli bir asker ama zayıf bir diplomat olan oğlu Belşassar'a bıraktı.

MÖ 549'da Büyük Kiros, efendisi Astyages'e karşı ayaklanarak Med İmparatorluğu'nun çöküşüne ve Kiros'un iktidara yükselişine yol açtı. MÖ 539'da Kiros Babil'i işgal etti. Opis'teki bir savaştan ve Sippar'ın teslim olmasından sonra Nabonidus Babil'e kaçtı. Şehir savaşmadan Kiros'un eline geçti ve Nabonidus yakalandı. Kiros Yahudi sürgünlerin kutsal tapınak kaplarıyla birlikte anavatanlarına dönmelerine izin verdi.

Kiros, Babil krallarının meşru halefi olduğunu iddia etti ve Nabonidus'un eylemleri nedeniyle Bel-Marduk'un varsayılan öfkesini yatıştırmaya çalıştı.

Zamanla Keldani kabilesi Babil'in kontrolünü kaybetti ve "Keldani" terimi bir insan ırkını ifade etmekten çıkıp Babil edebiyatı, özellikle de Astronomi ve Astroloji eğitimi almış rahiplerden oluşan bir sosyal sınıfa dönüştü. Selevkos İmparatorluğu döneminin ortalarında bu terim kullanımdan düşmüştür.

Babil'in Düşüşü

Babil, MÖ 539 yılında Ahameniş İmparatorluğu'na dahil edilerek Babiruş ( Bābiruš) satraplığı haline geldi.

Kyros'un ölümünden bir yıl önce, MÖ 529'da, oğluII. Kambises'i hükümette yükselterek Babil kralı yaptı ve kendisi için imparatorluğun "diğer eyaletlerinin kralı" unvanını saklı tuttu. Ancak I. Darius Pers tahtını ele geçirip Zerdüştlük dininin temsilcisi olarak yönetmeye başladığında eski gelenek bozuldu ve Babil'in Batı Asya hükümdarlarına meşruiyet kazandırma iddiası kabul görmez oldu.

Darius'un İran'ı ele geçirmesinden hemen sonra Babil, Nebukadnezar III adını alan ve MÖ Ekim 522'den Darius'un şehri ele geçirdiği MÖ Ağustos 520'ye kadar hüküm süren yerli hükümdar Nidinta-Bel yönetiminde kısa süreliğine bağımsızlığını kazandı; bu dönemde kuzeydeki Asur da isyan etti. Birkaç yıl sonra, muhtemelen MÖ 514'te Babil, Urartu kralı Nebukadnezar IV yönetiminde tekrar ayaklandı; bu sefer Persler tarafından ele geçirildikten sonra surlar kısmen yıkıldı. Ancak Bel'in büyük tapınağı Esagila hâlâ onarılmaya ve Babil dini duygularının merkezi olmaya devam ediyordu.

Büyük İskender MÖ 333 yılında Babil'i Yunanlılar için fethetti ve MÖ 323 yılında orada öldü. Babil ve Asur daha sonra Yunan Seleukos İmparatorluğu'nun bir parçası haline geldi.Seleucia'nın kuruluşunun nüfusu güney Mezopotamya'nın yeni başkentine yönlendirdiği ve eski şehrin kalıntılarının yeni hükümet merkezinin inşaatçıları için bir taş ocağı haline geldiği uzun zamandır iddia edilmektedir, ancak Babi kroniklerin'nın yakın zamanda yayınlanması, kentsel yaşamın Part İmparatorluğu (MÖ 150 - MS 226) döneminde de büyük ölçüde aynı olduğunu göstermiştir. Part kralı Mithridates MÖ 150 yılında bölgeyi Part İmparatorluğu'na kattı ve bölge Yunanlılar ile Partlar arasında bir savaş alanı haline geldi.

Trajan döneminde kısa bir Roma fethi (Asur ve Mezopotamya; MS 116-118) yaşandı, ardından Partlar kontrolü yeniden ele geçirdi.

Babil'in satraplığı MS 226'da başlayan Sasani İmparatorluğu döneminde Asōristān (Orta Farsça'da "Asurluların ülkesi" anlamına gelir) içine çekildi ve bu zamana kadar Doğu Süryani Riti MS birinci yüzyılda Asur ve Yukarı Mezopotamya'da ortaya çıkan Süryani Hıristiyanlığı, Zerdüştlük veya Helen dinleri ve yöneticilerinin dillerini hiçbir zaman benimsememiş olan yerli Asur-Babil halkı arasında baskın din haline gelmişti.

MÖ 2. yüzyıldan MS 3. yüzyıla kadar kuzeydeki Adiabene, Osroene, Assur, Beth Garmai, Beth Nuhadra ve Hatra gibi küçük bağımsız Yeni Asur devletleri dışında Mezopotamya, Arap dönemine kadar büyük ölçüde Pers kontrolü altında kaldı. MS yedinci yüzyılda Müslümanların İran'ı fethi. Asōristān MS 637'de jeopolitik bir varlık olarak dağıldı ve Asur sürekliliğinin günümüze kadar devam ettiği kuzey Mezopotamya'nın aksine, güney ve orta Mezopotamya'nın Doğu Aramice konuşan ve büyük ölçüde Hristiyan olan yerli halkı (Mandeanlar hariç) yavaş yavaş Araplaşma ve İslamlaşma sürecine girdi.

Din

Babilliler, eski halkların çoğunda görüldüğü gibi birden fazla tanrıya taparlardı ve tanrıları üzerine kuşaklar boyu anlatılan mitlere inanırlardı. Bunların çoğu Sümer kaynaklıydı.

Evren'in ve insanların yaratılışını konu alan Sümer Destanı'nın kahramanı Gılgamış, efsaneye göre ölümsüzlük otunu bulmak için yola çıkar ve bu arayışı sırasında bin bir güçlükle karşılaşır. Serüven dolu yolculuğunun sonunda bulduğu otu suların dibinden sinsice gelen bir yılan, kayığından çalar. Bu hikâyenin sonraki yüzyıllarda Nuh Tufanı efsanesi ile ilgili ifadelere kaynaklık ettiği ve birçok yönden benzer unsurları taşıdığı ifade edilir.

Tanrıları
Baş tanrıları Marduk'tu. Babil efsanelerinde Marduk, ejderha Tiamat ile dövüşüp onu yener. Yeri, göğü ve insanoğlunu yarattığına inanılan Marduk'un yeryüzündeki temsilcisi kraldı. Marduk dışında toprak, su, gökyüzü, güneş ve ay tanrıları gibi tanrılara tapılırdı. Asurlular da büyük ölçüde Sümerlilerin ve Babillilerin dinleriyle tanrılarını paylaşmaktaydı. Ama en büyük tanrıları, adını imparatorluğun başkentine verdikleri Asur'du. Hem Babilliler, hem de Asurluların baş tanrıçası ise Eski Yunanların aşk tanrıçası Afrodit'e çok benzeyen İştar'dı.

Yazı ve bilim

Sümer yazısı bilinen en eski yazıdır. Sümerler, kil tabletleri üstüne yazı yazdıktan sonra pişirirlerdi. Arkeolojik kazılar sırasında bazıları 5000 yıllık olan binlerce tablet bulunmuştur. İlk yazı karakterlerini resimler oluşturuyordu. Bu resimler, yavaş yavaş Babillilerin ve Asurluların kullandıkları çivi yazısına dönüştü. Bu yazı biçiminde kavramları belirtmek için köşeli simgeler kullanılırdı. Bulunan tabletlerin üzerindeki yazılar din, matematik, yasalar, bilim ve başka konulara ilişkindir. Matematikte açılar konusunda bir tam dönüşü 60 birime bölmüşlerdir.

Edebiyat

Çoğu kentte ve tapınakta kütüphaneler vardı; eski bir Sümer atasözü "kâtiplerin okulunda başarılı olmak isteyen kişi şafakla birlikte kalkmalıdır" der. Erkeklerin yanı sıra kadınlar da okuma yazma öğreniyordu, ve Semitik zamanlarda bu, soyu tükenmiş Sümer dilinin ve karmaşık ve kapsamlı bir syllabary'nin ( hece yazı) bilinmesini gerektiriyordu.

Babil edebiyatının önemli bir kısmı Sümerce asıllarından çevrilmiş ve din ve hukuk dili uzun süre Sümer'in eski eklemeli dilinde yazılmaya devam etmiştir. Öğrencilerin kullanımı için kelime hazineleri, gramerler ve satır arası çevirilerin yanı sıra eski metinler üzerine şerhler ve anlaşılması güç kelime ve deyimlerin açıklamaları da derlenmiştir. Hecenin tüm karakterleri düzenlenip adlandırıldı ve ayrıntılı listeleri hazırlandı.

Başlıkları bize kadar ulaşan birçok Babil edebi eseri vardır. Bunların en ünlülerinden biri, Sin-liqi-unninni adlı biri tarafından orijinal Sümerce'den çevrilen ve astronomik bir ilkeye göre düzenlenen on iki kitaplık Gılgamış Destanı'dır. Her bölüm Gılgamış'ın kariyerindeki tek bir maceranın öyküsünü içerir. Tüm hikâye bileşik bir üründür ve bazı hikâyelerin yapay olarak merkezi figüre eklenmiş olması muhtemeldir.

Astronomi
Bilimler arasında astronomi ve astroloji Babil toplumunda göze çarpan bir yere sahipti. Astronomi Babil'de çok eskilere dayanıyordu. Zodyak çok eski bir Babil icadıydı; ve güneş ve ay tutulmaları önceden tahmin edilebiliyordu. Orijinal Mezopotamya tutulma gözlemlerinin düzinelerce çivi yazısı kaydı vardır.

Babil astronomisi, Antik Yunan astronomisi, klasik, Sasani, Bizans ve Suriye astronomisi, Ortaçağ İslam dünyasında astronomi ve Orta Asya ve Batı Avrupa astronomisinde yapılanların çoğunun temelini oluşturmuştur. Yeni Babil astronomisi bu nedenle antik Yunan matematiği ve astronomisinin çoğunun doğrudan öncülü olarak kabul edilebilir ve bu da Avrupa (Batı) bilimsel devriminin tarihsel öncülüdür.

Tıp
Tıbbi tanı ve prognoz

En eski "Babil" (yani Akad) tıp metinleri MÖ 2. binyılın ilk yarısındaki Birinci Babil hanedanlığı dönemine kadar uzanmaktadır  en eski tıbbi reçeteler Ur'un Üçüncü Hanedanlığı döneminde Sümercede görülse de, Ancak en kapsamlı Babil tıp metni, Babil kralı Adad-apla-iddina (MÖ 1069-1046) döneminde Borsippa'nın "ummânû "su ya da baş bilgini Esagil-kin-apli tarafından yazılmış olan "Teşhis El Kitabı "dır.

Çağdaş eski Mısır tıbbı ile birlikte Babilliler diagnosis, prognosis, fiziksel muayene ve Tıbbi reçete kavramlarını ortaya atmışlardır. Buna ek olarak, "Teşhis El Kitabı" terapi ve etiyoloji yöntemlerini ve teşhis, prognoz ve terapide ampirizm, mantık ve rasyonalite kullanımını tanıtmıştır. Metin, tıbbi semptomların bir listesini ve genellikle ayrıntılı ampirik gözlemlerin yanı sıra bir hasta vücudunda gözlemlenen semptomları teşhis ve prognozla birleştirmede kullanılan mantıksal kuralları içerir.

Esagil-kin-apli çeşitli hastalıklar ve rahatsızlıklar keşfetmiş ve bunların belirtilerini "Teşhis El Kitabı "nda tanımlamıştır. Bunlar arasında birçok epilepsi çeşidinin ve ilgili rahatsızlıkların semptomları ile teşhis ve prognozları yer almaktadır. Geç dönem Babil tıbbı birçok yönden erken dönem Yunan tıbbı ile benzerlik göstermektedir. Özellikle Hipokrat Külliyatı'nın erken dönem risaleleri hem içerik hem de biçim açısından geç dönem Babil tıbbının etkisini göstermektedir.

Sanat ve mimarlık
Babil'de kil bolluğu ve taş eksikliği, kerpiç kullanımının daha fazla olmasına yol açtı; Babil, Sümer ve Asur tapınakları, payandalarla desteklenen, yağmurun kanalizasyonla taşındığı, ham tuğladan yapılmış devasa yapılardı. Ur'daki böyle bir kanal kurşundan yapılmıştır. Tuğla kullanımı, pilaster ve sütunların, fresklerin ve emaye çinilerin erken gelişimine yol açtı. Duvarlar parlak renkliydi ve bazen çinilerin yanı sıra çinko veya altınla kaplandı. Meşaleler için boyalı pişmiş toprak koniler de sıvaya gömülmüştür. Babil'de, kabartma yerine, üç boyutlu figürlerin daha fazla kullanımı vardı – en eski örnekler, biraz hantal olsa da gerçekçi olan Gudea Heykelleridir. Babil'de taşın kıtlığı, her çakıl taşını değerli kıldı ve değerli taş kesme sanatında yüksek bir mükemmelliğe yol açtı.

Babil'in Asma Bahçeleri

Babil'in Asma Bahçeleri, Dünyanın Yedi Harikası'ndan biridir. MÖ 7. yüzyılda Babil kralı Nebukadnezar tarafından yaptırılmıştır. Babil'in çorak Mezopotamya çölünün ortasında; ağaçlar, akan sular ve egzotik bitkilerin bulunduğu çok katlı bir bahçedir. Coğrafyacı Strabon'un 1. yüzyıldaki tanımına göre:

"Bahçeler birbiri üzerinde yükselen kübik direklerden oluşuyordu. Bunların içleri çukurdu ve büyük bitkilerin ve ağaçların yetişebilmesi için toprakla doldurulmuştu. Kubbeler, sütunlar ve taraçalar pişmiş tuğla ve asfalttan yapılmıştı. Yüksekteki bahçeleri sulamak için Fırat Nehri'nden zincir pompalarla su yukarılara çıkarılıyordu. Bu şekilde üst seviyelere taşınan su, bahçeleri sulayarak teraslardan aşağıya doğru akıyordu"

Söylenceye göre, Nebukadnezar bu yapıyı sıla hasreti çeken karısı Semiramis için yaptırmıştır. Semiramis, Medes kralının kızıdır. Mezopotamya'nın düz ve sıcak ortamı onu bunalıma itmiş, kral da karısının hasretini sona erdirmek için yapay dağların olduğu, suların aktığı yemyeşil bir bahçe yaptırmıştır. Bu yüzden bazen Semiramis'in asma bahçeleri olarak da anılır.

İştar Kapısı

II. Nebukadnezar döneminde inşa edilmiştir. Süreç içerisinde kentin ve krallığın simgelerinden biri olmuştur. Günümüzde Irak'ın Hillah bölgesinde sergilenmektedir.

Mirası
Babilonya (Babil imparatorluğu) ve özellikle de başkenti Babil, İbrahimi dinlerde aşırılığın ve ahlaksız gücün sembolü olarak uzun zamandır bir yer tutmaktadır. Babil'e Kutsal Kitap'ta hem gerçek anlamda (tarihsel) hem de alegorik olarak birçok atıfta bulunulmuştur. Tanah'ta bahsedilenler tarihsel veya kehanet niteliğinde olma eğilimindeyken, Yeni Ahit'te Babil Fahişesi'ne yapılan apokaliptik atıflar daha çok mecazi veya muhtemelen pagan Roma'ya veya başka bir arketipe yapılan şifreli atıflardır. Efsanevi Babil'in Asma Bahçeleri ve Babil Kulesi sırasıyla lüks ve kibirli gücün sembolleri olarak görülür.

İlk Hıristiyanlar bazen Roma'yı Babil olarak adlandırmışlardır: Elçi Peter ilk mektubunu şu öğütle bitirir: "Sizinle birlikte seçilmiş olan Babil'deki [Roma] kadın size selamlarını gönderiyor, oğlum Markos da öyle."

 şöyle der: "İkinci bir melek onu izledi ve, 'Düştü! Bütün uluslara zinalarının çılgın şarabını içiren Büyük Babil düştü' dedi". Diğer örnekler  ve 'de bulunabilir.

Babil'e Kur'an'da Bakara Suresi'nin 2. bölümünün 102. ayetinde atıfta bulunulmaktadır:

Ayrıca bakınız
 Babil ve Asur uygarlıkları
 Hammurabi
 Marduk
 Şamaş

Kaynakça

Bibliyografya

Babil


Paulina Uścinowicz (født 16. oktober 1999) er en kvindelig polsk håndboldspiller som til daglig spiller for Fleury Loiret Handball og Polens U/19-kvindehåndboldlandshold.

Referencer

Håndboldspillere fra Polen
Håndboldspillere fra København Håndbold

Paulina Uścinowicz


Eintracht Frankfurt Kvindefodbold er en tysk fodboldklub for kvinder hjemhørende i Frankfurt, Hessen. Klubben har omkring 430 medlemmer. Holdet spiller i den tyske Bundesliga for kvinder. Klubben gik førhen under navnet 1. FFC Frankfurt, indtil klubben blev opkøbt af Eintracht Frankfurt i 2020.

FFC Frankfurt har vundet syv tyske mesterskaber, og har rekorden for at have vundet ni Frauen DFB-Pokaler, og har rekorden som den klub der oftest har vundet UEFA Women's Champions League, det har de gjort fire gange. FFC Frankfurt spiller deres hjemmekampe i Stadion am Brentanobad. FFC Frankfurts rivaler er 1. FFC Turbine Potsdam.

Aktuel trup

Referencer

Eksterne henvisninger
Officiel hjemmeside

Kvindefodboldklubber i Tyskland
Etableret i 1973

Eintracht Frankfurt (kvinder)


Marcus Mathisen (født 27. februar 1996) er en dansk fodboldspiller, der spiller som midterforsvarer for den tyske 2. Bundesliga klub SV Wehen Wiesbaden

Karriere

FC København
Mathisen trænede i foråret 2015 regelmæssigt med F.C. Københavns førstehold og spillede kampe for klubbens resvervehold. Han var i truppen til finalen i DBU Pokalen 2014-15, men kom dog ikke på banen i kampen. Tre dage senere fik han sin førsteholdsdebut, da han erstattede Daniel Amartey i 2-0-nederlaget til FC Midtjylland.

Mathisen blev permanent flyttet op i førsteholdstruppen den 13. juli 2015.

Halmstads BK
Den 2. august 2016 blev det offentliggjort, at Marcus Marhisen skiftede til den svenske klub Halmstads BK.

Den 20. november 2016 scorede Marcus Mathisen to mål i den afgørende play-off-kamp imod Helsingborg på Olympia, hvormed kampen endte 3-2, som sendte Halmstads BK i Allsvenskan 2017.

Falkenbergs FF
Den 10. december 2018 kunne det offentliggøres, at Marcus Mathisen skifter til Falkenbergs FF. Her skrev han under på en kontrakt gældende frem til udgangen af 2020.

IK Sirius
Marcus Mathisen skiftede til IK Sirius i januar 2021, hvor han skrev under på en kontrakt gældende frem til sommeren 2023.

SV Wehen-Wiesbaden
Juli 2023 kunne det offentliggøres at Marcus Mathisen skifter til SV Wehen Wiesbaden.

Titler

Klub
København
 Superligaen: 2015-16
 DBU Pokalen: 2014-15, 2015-16

Referencer

Eksterne henvisninger

 Marcus Mathisen på Football-Lineups.com

Fodboldspillere fra Danmark
Fodboldspillere fra FC København
Fodboldspillere fra Halmstads BK
Personer fra Albertslund
Fodboldspillere fra Falkenbergs FF

Marcus Mathisen


Cooper Barnes (Sheffield, 15. travnja 1979.) je britansko-američki glumac, pisac, producent i redatelj. Glumi Raya Manchestera  u Nickelodeonovoj televizijskoj seriji, Henry Danger, i spinoff seriji Danger Force.

Biografija
Barnes je rođen u Engleskoj, a odrastao je u američkoj državi Michigan, gdje je pohađao srednju školu Northville do 1997. Kasnije se preselio u Los Angeles, profesionalno se posvetivši glumi.

Od 2001. počinje dobivati male filmske i televizijske uloge. Pojavio se u raznim hit serijama kao što su Californication , Cold Case - Unresolved Crimes, Good Luck Charlie , Pair of Kings , Switched at Birth - In your place, Jessie i Suburgatory . Od 2014. igra i glavnu ulogu Kapetana Mana (aka Ray Manchester), suigrača iz serije Nickelodeon, Henryja Dangera

Uloge

Obitelj
Oženjen je Liz Stewart. Zajedno imaju jednu kćer po imenu Ripley.

američki filmski glumci
Britanski filmski glumci

Cooper Barnes


සම්පූර්ණයෙන්ම මුහුදින් වටවූ මහාද්වීප වලට වඩා කුඩා දූපත් දිවයින් නමින් හැඳින්වේ.

මේවත් බලන්න
 දූපත්

දිවයින්

දිවයින්


Soft Cell este o trupă de synth-pop formată din doi membri, (Marc Almond și David Ball) a cărei popularitate a crescut începând cu anul 1980. Duo-ul este cunoscut pentru melodia hit Tainted Love (1981) și albumul de debut Non-Stop Erotic Cabaret.

În Marea Britanie, trupa a avut hituri în Top 40, printre care s-au numărat Tainted Love (pe primul loc), Torch, Say Hello,Wave Goodbye, What!, și Bedsitter . De asemenea, 10 milioane de albume au fost vândute în întreaga lume. În 1984, duo-ul s-a destrămat, urmând să se reunească în anul 2001 pentru a concerta în turnee și a lansa un nou album, Cruelty Without Beauty (2002).

Numeroși artiști precum Marilyn Manson, Coil, Nine Inch Nails, David Gray, Nouvelle Vague și A-ha au lansat cover-uri la melodiile trupei.

Melodia "Memorabilia" a adus duo-ului titlul de pionieri al genului synth-pop și techno.

Note

Muzicieni britanici

Soft Cell


Renville County kan henvise til:

 Renville County, Minnesota
 Renville County, North Dakota

Renville County


Dead end er en dansk kortfilm fra 2006, der er instrueret af Tom Vilhelm Jensen.

Handling

Eksterne henvisninger

Danske film fra 2006

Kortfilm fra Danmark

Dead end


El chanchamito es un tamal pequeño de forma semicircular, envuelto en hojas de Maíz (totomoxtle), cuya masa se condimenta con achiote y su relleno puede ser de carne de cerdo o pollo, típico del estado de Tabasco, México, que forma parte importante de la gastronomía tabasqueña, junto con otros tamales tabasqueños como el tamal de caminito, manea, y el tamal de chipilín.
El Chanchamito también se acostumbra en la zona sur del estado de Veracruz. En localidades como son Minatitlán, Acayucan o San Andrés y Santiago Tuxtla.

Preparación
Para preparar tamales de masa cocida (conocidos también como Oaxaqueños), se cuece la carne con un poco de agua y sal; una vez cocida, se escurre y en una cazuela o sartén con manteca, se fríen un poco los trocitos de carne de puerco o pollo, posteriormente, se le añade poco a poco el tomate, la cebolla, los dientes de ajo, el pimiento y el epazote; cocinando el guiso del relleno unos minutos, se revuelve sin detenerse.

A continuación se disuelve el achiote en un poquito de caldo en que se cocinó la carne. En un recipiente hondo, se mezcla la masa con la manteca y un poco de sal, se añade el achiote disuelto; y se revuelve hasta conseguir una masa homogénea y consistente; Si hiciera falta, se agregua un poco de caldo de la cocción de la carne hasta darle a la masa la consistencia deseada.

Al mismo tiempo, se asan las hojas de plátano, a fuego lento, para suavizarlas un poco y hacerlas más manejables para envolver los tamales. Con las hojas rotas, se sacan los hilos o tiras con los que ataremos los tamales.

El siguiente paso, es la confección de los tamales. Para tal fin, con una cuchara, primero se pone un poco de masa en una hoja de plátano; a continuación se coloca en el centro de la masa un poco de guiso y se envuelve el tamal dándole forma de "bola" y se amarra con una tira de hoja de plátano. Se colocan los tamales en la vaporera y se dejan cocinar durante unos 60 minutos.

Para hacer la salsa de tomate (opcional), se licúa tomate, cebolla, chile y sal; se calienta manteca y se añade al licuado; para posteriormente dejarlo hervir. Finalmente, se sirven los "chanchamitos" acompañados con la salsa.

Galería

Véase también

 Gastronomía de Tabasco
 Gastronomía de México
 Tamal
 Chuchito

Gastronomía de Tabasco
Gastronomía de México
Tamales de México

Chanchamito


Ziya Taşkent (1932, Adapazarı - 17 Ağustos 1999, Yalova). Türk sanat müziği bestekârı, solist.

Hayatı
Liseden mezun olduktan sonra, üniversitede bir yıl hukuk okudu. 1953 yılında Ankara Radyosu'nda başlayan sanat hayatını daha sonra Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) çatısı altında, kesintisiz 45 yıl solist, hoca, besteci ve şef olarak sürdürdü. 1998 yılında, Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Taşkent'e Devlet Sanatçısı unvanı verildi.

Ölümü
17 Ağustos Marmara depreminde ses sanatçısı eşi Ulviye Taşkent, kızı Rengin Dalmanoğlu, torunları Ece ve Efe Dalmanoğlu ile birlikte Yalova'nın Çiftlikköy ilçesinde öldü. Taşkent'in cenazesi Kocatepe Camisi'nde düzenlenen törenin ardından Ankara´daki Cebeci Asri Mezarlığı'nda toprağa verildi.

Bestelerinden bazıları

Hicaz
 Ne gelen ne soran var, acı geçti günlerim

Rast
 Bir gün bu ayrılık biter diyordun

Hüzzam
 Dinmiyor hiç bu akşam ne gözyaşım ne acım
 Rüzgâr susmuş ses vermiyor nedendir
 Ne bekledim sevgiden ne kaldı bak elimde

Kürdî
 Bir sabah istiyorum

Muhayyer
 Bir gün sevdiğimi anlayacaksın (Gücüme gidiyor böyle yaşamak)
 Ay batarsa batsın, bakışın yeter
 Karanlık etme artık, çekil benim ufkumdan
 Hiç şansım kalmadı sevdadan yana

Nihavend
 Ne istedin ne verdin, aklında mı hesabı

Ödüller
 1998: Türkiye Cumhuriyeti Devlet Sanatçısı unvanı - Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı

Kaynakça

Dış bağlantılar

Adapazarı doğumlular
1932 doğumlular
Devlet Sanatçıları
20. yüzyıl Türk bestecileri
Klasik Türk müziği şarkıcıları
1999 yılında ölenler
1999 Gölcük depreminde ölenler
Cebeci Asri Mezarlığı'na defnedilenler
Balet Plak sanatçıları
Gazi Lisesinde öğrenim görenler
Göçük altında kalarak ölenler

Ziya Taşkent


Tomasz Wojciech Wałdoch () () este un fost fotbalist polonez.

El a jucat la naționala Poloniei timp de 10 ani, fiind deseori căpitanul acesteia, inclusiv la Campionatul Mondial din 2002. Cea mai mare parte din carieră și-a petrecut-o în Germania, la VfL Bochum și Schalke 04.

Cariera
Waldoch a jucat pentru Górnik Zabrze, VfL Bochum, Schalke 04 și Jagiellonia Białystok.

El a jucat 74 de meciuri pentru echipa națională a Poloniei. Wałdoch a participat la  Jocurile Olimpice de Vară din 1992, în care Polonia a câștigat medalia de argint, și a fost căpitanul echipei Poloniei la Campionatul Mondial din 2002.

Cariera de antrenor
Pe 1 iulie 2006, a fost numit noul antrenor secund al FC Schalke 04, echipa U-17. Din 15 aprilie 2008 până la 30 iunie 2008, el a fost antrenor secund la Schalke 04 II. Pe 11 noiembrie 2009, s-a anunțat că el va deveni temporar antrenor secund al echipei naționale de fotbal a Poloniei, fiind cooptat în stafful lui Franciszek Smuda. El a fost înlocuit de fostul său coechipier Jacek Zielinski. Pe 20 aprilie 2010, el a fost numit noul Director Sportiv al primului club profesionist la care a jucat, Górnik Zabrze, până în noiembrie 2010. El a fost din nou numit antrenor la Schalke 04, echipa U17 din iulie 2011 până în iunie 2012. Din iulie 2012 până în iunie 2014, el a fost antrenorul echipei de tineret a Schalke 04. În prezent, el este din nou antrenor secund la Schalke 04 II, sub comanda lui Jürgen Luginger.

Viața personală
Wałdoch este căsătorit și are patru copii, doi fii și două fiice. Fiul lui Kamil (născut la 4 iulie 1992) joacă în prezent pentru clubul FC Kray din al patrulea eșalon german, în Essen.

Titluri

Club
 VfL Bochum
2. Bundesliga
 Câștigător: 1995/96
 Schalke 04
Bundesliga
 Locul secund: 2001
DFB-Pokal
 Câștigător: 2001, 2002
DFB-Ligapokal
 Finalist: 2001, 2002
Cupa UEFA Intertoto
 Câștigător: 2003, 2004

Note

Legături externe

Nașteri în 1971
Fotbaliști ai Campionatului Mondial de Fotbal 2002
Fotbaliști ai FC Schalke 04
Fotbaliști ai Górnik Zabrze
Fotbaliști ai Jagiellonia Białystok
Fotbaliști internaționali polonezi
Medaliați olimpici cu argint polonezi
Sportivi polonezi în viață
Fotbaliști la Jocurile Olimpice de vară din 1992

Tomasz Wałdoch


Waldyr Pereira Didi (8 Ekim 1928 - 12 Mayıs 2001), forvet pozisyonunda görev yapmış Brezilyalı eski millî futbolcu ve teknik direktördür.

1958 yılında Real Madrid'e transfer oldu. Takımda huzursuzluk olduğu için Brezilya'ya dönme kararı aldı ve Botafogo'ya transfer oldu. 1961 ve 1962 yıllarında Botafago'nun Brezilya Şampiyonu olmasında büyük pay sahibi oldu. Brezilya'nın unutulması zor oyuncularından Didi 1958 ve 1962 FIFA Dünya Kupası'nda Brezilya takımının orta sahadaki yıldız ismiydi. Brezilya'nın kazandığı ikinci Dünya Kupası olan 1962 Finalleri'nde altı maçtada forma giyerek Brezilya'nın kupayı kazanmasında önemli paya sahip oldu.

1970 yılında Peru millî futbol takımının başına geçti ve FIFA Dünya Kupası'nda Peru millî takımını çeyrek finale taşıdı. 1972-1975 yılları arasında Fenerbahçe'de çalışıp, Sarı - Lacivertli takımı ligde üst üste iki defa şampiyonluğa taşıdı. Fenerbahçe'de en çok kupa alan teknik direktör oldu.

1974 yılında Nesrin Sipahi, Fecri Ebcioğlu, Osman, Şükrü, Cemil, Emin Cankurtaran, Ziya ve Yılmaz ile birlikte kulübün bilinen ilk marşı olan sözleri Fecri Ebcioğlu'na ait Yaşa Fenerbahçe'nin kaydında yer aldı.

2009 yılında İngiliz, The Guardian Gazetesi tarafından Dünyanın en özel 10 frikik ustası sıralamasında yer almıştır.

1928 doğumlular
2001 yılında ölenler
Brezilyalı futbolcular
Brezilyalı gurbetçi futbolcular
Forvet futbolcular
Madureira EC futbolcuları
Fluminense FC futbolcuları
Botafogo FR futbolcuları
Real Madrid CF futbolcuları
Sporting Cristal futbolcuları
São Paulo FC futbolcuları
CD Tiburones Rojos de Veracruz futbolcuları
La Liga futbolcuları
Liga MX futbolcuları
Brezilyalı Olimpiyat futbolcuları
İspanya'daki gurbetçi futbolcular
Meksika'daki gurbetçi futbolcular
İspanya'daki Brezilyalı gurbetçiler
Meksika'daki Brezilyalı gurbetçiler
1952 Yaz Olimpiyatları futbolcuları
Brezilyalı teknik direktörler
1954 FIFA Dünya Kupası futbolcuları
1957 Güney Amerika Şampiyonası futbolcuları
1958 FIFA Dünya Kupası futbolcuları
1959 Güney Amerika Şampiyonası (Arjantin) futbolcuları
1962 FIFA Dünya Kupası futbolcuları
1970 FIFA Dünya Kupası teknik direktörleri
Brezilya millî futbol takımı futbolcuları
Peru'daki gurbetçi futbolcular
FIFA Dünya Kupası kazanan futbolcular
CA River Plate teknik direktörleri
Fenerbahçe teknik direktörleri
Cruzeiro EC teknik direktörleri
Botafogo FR teknik direktörleri
El-Ehli (Suudi Arabistan) teknik direktörleri
Bangu AC teknik direktörleri
Sporting Cristal teknik direktörleri
Alianza Lima teknik direktörleri
Fortaleza EC teknik direktörleri
Süper Lig teknik direktörleri
Süper Lig şampiyonluğu kazanan teknik direktörler
Brezilyalı gurbetçi teknik direktörler
Peru'daki gurbetçi teknik direktörler
Peru millî futbol takımı teknik direktörleri
Arjantin'deki gurbetçi teknik direktörler
Suudi Arabistan'daki gurbetçi teknik direktörler
Türkiye'deki gurbetçi teknik direktörler
Peru'daki Brezilyalı gurbetçiler
Arjantin'deki Brezilyalı gurbetçiler
Suudi Arabistan'daki Brezilyalı gurbetçiler
Türkiye'deki Brezilyalı gurbetçiler
Fluminense FC teknik direktörleri
Orta saha futbolcuları

Didi (futbolcu)


Aria, İtalyan TIM Telecom Italia Mobile firması ve Türkiye İş Bankası'nın iş birliği ile Türkiye'de ilk GSM 1800 projesinin hayata geçirilmesi amacıyla kurulmuş mobil iletişim servis sağlayıcı özel bir şirkettir.

Ulaştırma Bakanlığı tarafından açılan GSM 1800 Sayısal Hücresel Mobil Telefon Sistemi'nin tesis ve işletmesi ihalesine katılan Türkiye İş Bankası ve Telecom Italia Mobile konsorsiyumu, 2 milyar 525 milyon ABD doları vererek ihaleyi kazandı. İş-TIM Telekomünikasyon Hizmetleri A.Ş. 20 Eylül 2000 tarihinde Türkiye'nin ilk GSM 1800 Mobil Telefon Ağı işletimi için T.C. Ulaştırma Bakanlığı ile lisans anlaşmasını imzaladı. 2002-2004 yılları arasında Galatasaray ve Fenerbahçe'nin sponsoruydu.

Şirket, Aria ticari ismiyle 28 Eylül 2000'de faaliyete geçti. Daha sonra 8 Nisan 2004 tarihinde Aycell ile birlikte Avea çatısı altında birleşti.

Uzun süre Avea markası altında AyCell ile ortaklıklarını sürdürürken 2016 yılında bu ortaklık Türk Telekom tarafından satın alınmış ve Türk Telekom markası altına girmiştir.

Türkiye merkezli telekomünikasyon şirketleri
GSM operatörleri
2000'de kurulan şirketler

Aria (GSM operatörü)


نادي كريستال بالاس لكرة القدم  هو ناد إنجليزي لكرة قدم، يقع في لندن، تأسس في عام 1905. يلعب حالياً في دوري الدرجة الممتازة.

التاريخ

تشكيلة الفريق

التشكيلة الحالية
آخر تحديث في 21 أكتوبر 2021.

المعارون

الطاقم التدريبي

الانجازات

مراجع

أندية الدوري الإنجليزي الممتاز
أندية سابقة في دوري البطولة الإنجليزية
أندية كرة قدم أسست في 1905
أندية كرة قدم في إنجلترا
أندية كرة قدم في لندن
تأسيسات سنة 1905 في إنجلترا
كريستال بالاس (لندن)
نادي كريستال بالاس

كريستال بالاس


The Parti Acadien was a political party in New Brunswick, Canada in the 1970s and 1980s. The party was founded in 1972 by Acadians who were upset over poorer living conditions in predominantly francophone areas of the province versus those areas dominated by anglophones.  The economy of New Brunswick was concentrated in the cities of Fredericton, Saint John and Moncton, while the eastern and northern parts of New Brunswick, predominantly Francophone, was relatively poorer as a result of an economy based primarily on entrenched and seasonal commercial fishing and lumber industries.

Despite efforts by Louis Robichaud, an Acadian who served as the province's premier between the 1960 and 1970 elections, to modernize through investment in education and business promotion by instituting what was called an equal opportunity program, some Acadians felt they would be better served by their own administration.  As a result, the Parti Acadien advocated the formation of a separate Acadian province within Canada, a proposition that would require an amendment to the Canadian Constitution following a provincial referendum.

The Parti Acadien tried to distance itself from its more radical elements, even hesitating to use the word "nationalist". Their platform had several socialist policies, though officially their goal was to work for reforms using the already-existing framework of New Brunswick law. They also explained that they were not anti-anglophone per se, but felt that the capitalist system in place in the province favoured the predominantly English south. Many of the radicals joined a new cultural organization, the Société Acadienne du Nouveau-Brunswick (SANB).
Euclide Chiasson was the party's first president and leader. The party nominated 13 candidates in the province's 58 ridings in the 1974 provincial election, 23 candidates in the 1978 provincial election, and 10 candidates in the 1982 provincial election, which was the party's last.

The party considered an alliance or merger with the New Brunswick New Democratic Party (NDP), encouraging voters in ridings with no Parti Acadien candidate to vote for the NDP instead. No formal agreement was ever reached.

In 1975, Jean-Pierre Lanteigne was elected leader. He sought to abandon demands for a new Acadian province, instead maintaining a social democratic agenda for New Brunswick as a whole. This caused a rift in the party, with some members hoping that the success of the sovereigntist Parti Québécois in the Province of Quebec would spark hopes for Acadian nationalism as well.  Lanteigne insisted, however, that his party was not a New Brunswick branch of the Parti Québécois.

1978 provincial election
The Parti Acadien decided once again to support the creation of a separate province, in tandem with most (but not all) SANB members. The party went into the 1978 election with a platform of independence. However, Richard Hatfield and the governing Progressive Conservatives also promoted a platform that promised to increase the role of the Acadian people and culture within the province.

The party's platform was seen as vague during the election, so it subsequently clarified its positions. The party stood for in decentralization of provincial powers and French-language administrative units across the province. A convention of Parti Acadien supporters, SANB members and other Acadians in 1979 produced a split on the issue of whether to vote to secede from New Brunswick or work for reform from within. The SANB (still a cultural association at the core) risked having its funding from the Government of Canada cut off before it explained that the convention produced no consensus and was not binding.

The 1978 election was the Parti Acadien's most successful. Their candidates averaged 12% of the vote, and Restigouche West candidate Armand Plourde finished second, only 170 votes short of first place. This was the party's only second-place finish, and the closest it came to winning a seat. In the election the Liberal Party led by Acadian Joseph Daigle garnered 44.36% of the popular vote, just .03%  less than the winning Progressive Conservatives and captured twenty-eight seats to the Conservative Party's thirty. The votes that went to the Parti Acadien traditionally had gone to the Liberals and it was widely believed that the Parti acadien cost the Liberals the election.

In 1980, the majority of the SANB membership votes in favour of promoting secession. As a result, it lost funding from both the federal and provincial governments, who feared that radicals had taken over the group (and by extension, the Parti Acadien). The more centrist factions of the party jumped ship, mostly to the Conservatives.

By the 1982 election, the Conservatives' policies on francophone rights resonated with Acadian voters, and Hatfield's party won an unprecedented number of Acadian seats. Hatfield's overtures to the Acadians did not sit well with many anglophone New Brunswickers, who later founded the New Brunswick Confederation of Regions Party whose platform called for English as the only official language in New Brunswick. The Parti Acadien lost 75% of its support from 1978, and officially disbanded in 1986.

Leaders of the Parti acadien

 Euclide Chiasson 1972-1975
 Jean-Pierre Lanteigne 1975-1979
 Donatien Gaudet 1979-1980
 Louise Blanchard 1980-1982

See also

List of New Brunswick political parties
 Secessionist movements of Canada

References

Sources
 The Rise and Fall of the Parti Acadien by Monique Gauvin and Lizette Jalbert. Canadian Parliamentary Review, vol. 10 no. 3, 1987.

Acadian culture in New Brunswick
Political parties of minorities
Provincial political parties in New Brunswick
Defunct political parties in Canada
Defunct secessionist organizations in Canada

Parti acadien


er et vandfald i Ajigasawa, Aomori-præfekturet, Japan.

Vandfaldet ligger i Takinosawa omkring 18 km fra udmundingen af Akashikawa (Akashi-kawa, oversat: Akaishi-floden), der afvander UNESCO's verdensarvsområde Shirakami-bjergene ved en biflod, 15 km vest for Iwakiyama (Iwaki-yama, oversat: Iwaki-bjerget).

Vandfaldet siges at ligne et billede af Guanyin, en østasiatisk Bodhisattva, med hænderne foldet i bøn, hvilket har ført til, at vandfaldet er omgærdet med religiøs veneration.

Der er store og små vandfald opstrøms og grene, og der er fodstier hvor man kan se 3 vandfald, herunder Kurokuma-vandfaldet, men højdeforskellen er store.

Der er bevoksninger af japansk bøg i det omkringliggende område.

Se også
 100 vandfald i Japan

Litteratur
 カドカワ日本名ネイバーフッド辞書編集委員会「かどかわ日本名ネイバーフッド・ディクショナリー(青森県)」、角川書店、1985

Eksterne henvisninger
 The Best 100 Waterfalls of Japan

Vandfald i Japan

Kurokuma-vandfaldet


පුළුල් ආමාන දුම්රිය සේවාවන් විසින්,  ට වැඩි මාර්ග ආමානයක් (රේල් පීලි අතර දුරක්) භාවිතා කෙරෙයි.

ඉතිහාසය

පුළුල් ආමානය


Charles Pickering (November 10, 1805 – March 17, 1878) was an American race scientist and naturalist.

Biography
Born on Starucca Creek, Upper Susquehanna, Pennsylvania, the grandson of Colonel Timothy Pickering, after the death of his father he was raised in the house of his esteemed grandfather in Wenham, Massachusetts. Despite his part in the student rebellion of 1823, he received a medical degree from Harvard University in 1826. A practicing physician in Philadelphia, he became active as librarian and curator at the city's Academy of Natural Sciences.

Pickering went with the United States Exploring Expedition of 1838-1842 as one of its naturalists. Charles Wilkes, the expedition's commander, named Pickering Passage in honor of Charles Pickering. His journal of the Expedition was a major influence on Wilkes' Narrative of the United States Exploring Expedition.

From 1842-43, Pickering curated the collection from the Wilkes Expedition, which was housed at the Patent Office in Washington DC, these collections were to form the foundation of the Smithsonian Institution.

Pickering was a polygenist, he believed that different races had been created separately. In 1843, he traveled to the Middle East, Zanzibar and India to continue his research for his book on the Races of Man. In 1848, Pickering published Races of Man and Their Geographical Distribution, which enumerated eleven races.

He later moved to Boston, where he resumed his medical practice, and eventually died on March 17, 1878.

He was married to Sarah Stoddard Pickering, who posthumously published his final work. He was an associate of many important figures in America's intellectual landscape, including Asa Gray, Horatio Hale, James Dwight Dana and Louis Agassiz.

A subspecies of North American garter snake, Thamnophis sirtalis pickeringii, is named in his honor.

Books

 Races of Man and Their Geographical Distribution (1848)
 Geographical Distribution of Animals and Plants (1854)
 Geographical Distribution of Plants (1861)
 Chronological History of Plants: Man's Record of His Own Existence Illustrated through Their Names, Uses, and Companionship (1879)

See also
 European and American voyages of scientific exploration

References

External links
 Works on Archive.org
 Bio at Harvard University

1805 births
1878 deaths
19th-century American anthropologists
American anthropologists
American naturalists
Harvard Medical School alumni
People of the United States Exploring Expedition
Harvard College alumni
Burials at Mount Auburn Cemetery

Charles Pickering (naturalist)


Führer, Adolf Hitler'in, Ulusal Toplumcu Alman İşçi Partisi'nin ve Üçüncü Alman İmparatorluğu'nun yöneticisi olduğu dönemde kullandığı ve "önder" anlamına gelen unvan. Führer, "tek halk, tek imparatorluk, tek önder" (Ein Volk, ein Reich, ein Führer) ilkesinin gerektirdiği şekilde, tüm yurttaşların temsilcisi olmakla beraber halkın, partinin ve devletin önderidir. Ulusal toplumculuk' ta (Nasyonal sosyalizm) halkın ulusal ve toplumsal bütünlüğünü ile eşitliğini sağlamakla sorumlu olan Führer , halkın ve devletin lehine işlerde bulunmakla görevlidir. Kesin kararlar alır. O, halkın isteklerini kendi benliğinde hissederek gerçekleştirir ve dikkate alır. Ulusun yol göstericisidir ve ulusu için çalışır. Führer, ulusunun parçası olan insanların yaşadığı ülke için en iyi olanı yapmalıdır. Kanunları Führer yapar ve denetler.

Führer und Reichskanzler
2 Ağustos 1934'te, Alman İmparatorluğu'nun Devlet Başkanlığı Hakkındaki Kanunu uyarınca, Cumhurbaşkanı Hindenburg'un sahip olduğu yetkiler ve devletin önderliği Adolf Hitler'e şansölyelik makamı ile devredildi. "Führer und Reichskanzler", yani Führer ve İmparatorluk Şansölyesi makamı anayasa ile koruma altına alındı ve Hitler bu resmî unvanı ölüm tarihi olan 30 Nisan 1945'e kadar kullandı. Führer makamı, ulusal toplumculuk yönetiminde halkın temsilciliğinin üstlenildiği idare tarzıydı, bir diktatörlük olmadığı ileri sürülüyordu ve Hitler kendisinin bir diktatör olduğunu reddediyordu. Führerlik makamının kabulü ile ilgili kararname bir referandum yoluyla Hitler'in açık talebi üzerine meşru edilmişti.

Hitler'in Fahri Unvanları
 Alman Halkının Yüksek Yargıcı (Oberster Richter des Deutschen Volkes): 30 Haziran 1934'te Uzun Bıçaklar Gecesi'nin ardından verilen unvan.
 Alman İmparatorluğu'nun Birinci Askeri (Erster Soldat des Deutschen Reiches): 1 Eylül 1939'da Polonya Seferi'nin başarıya ulaşmasının ardından verilen unvan.
 Yeni Almanya'nın Birinci İşçisi (Erster Arbeiter des neuen Deutschland): Ulusal toplumculuk düzeltimlerinin sonucundaki yenilikler için Hitler'e verilen unvan.
 Tüm Zamanların En Büyük Askerî Kumandanı (Größter Feldherr aller Zeiten): 1940'ta Benelüks ülkelerinin başarıyla alınmasının ardından Mareşal Wilhelm Keitel tarafından Hitler'e yakıştırılan unvan.
 Avrupa'nın Askerî Önderi (Heerführer Europas): Sovyet Bolşevizmine karşı kıta Avrupasında süren mücadelenin lideri olarak Hitler'in tasviri için Alman Propaganda Bakanlığı tarafından Barbarossa Harekâtı başladıktan sonra Hitler'e verilen unvan.
 Kutsal Dağın Yüksek Koruyucusu (Hoher Protektor des heiligen Berges): 1941 yılında Yunanistan'ın Mihver işgalinden sonra, Athos Dağı ve Manastır'daki devlet rahiplerinin Bolşeviklere ve Yahudilere karşı doğal bir müttefik olarak Hitler'i görmesiyle, onun kendi kişisel koruması altında devlete yerleşmek için Hitler'in desteğini istediler. Hitler bunu kabul etti ve Yunan hükûmeti savaşın sonunda yeniden bağımsız bir yönetim kuruncaya kadar rahipler tarafından bu unvanla anıldı.

Stellvertreter des Führers
Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi'nin siyasi konularında Führer'e destek olmak için, Hitler'e yardımcı olarak "Stellvertreter des Führers", yani Führer Vekili atanmıştı. Bu makamın amacı, nasyonal sosyalist imparatorluk hükûmetinin yakın kamu otoriteleri ile partinin bölümlerinin işbirliğini sağlamaktı.

Kaynakça

Adolf Hitler
Nasyonal sosyalizm
Nazi Almanyası
Totalitarizm
Almanca deyişler
Askerî rütbeler

Führer


Bubenhausen steht für:

 Bubenhausen (Bad Berleburg), ein wüstes Dorf auf dem Gebiet von Bad Berleburg, Kreis Siegen-Wittgenstein, Nordrhein-Westfalen
 Bubenhausen (Weißenhorn), Stadtteil von Weißenhorn, Landkreis Neu-Ulm, Bayern
 Bubenhausen (Zweibrücken), Stadtteil der kreisfreien Stadt Zweibrücken, Rheinland-Pfalz
 Wolyzja (Schytomyr, Nowohujwynske) (deutsch Bubenhausen), ein Dorf im sogenannten Gebiet Hegewald in der Ukraine

Bubenhausen


Francesco Maria Locatelli (Cesena, 22 de fevereiro de 1727 - Paris, 13 de fevereiro de 1811) foi um cardeal do século XX.

Nascimento
Nasceu em Cesena em 22 de fevereiro de 1727. De uma família nobre com o posto de condes. Filho de Fabio Locatelli (+ 1752?), Marquês de Montaletto (1728), padrinho de batismo do futuro Papa Pio VI (1717), e Nicolosa Gaddi. Seu irmão Fabrizio (1738-1817) foi secretário da Congregação das Águas (1794) e prefeito da Annona (1808). Sobrinho de Angelo Locatelli (1699-1751) que foi governador de Fermo, Frosinone, Viterbo, Perugia e Macerata e Marche. Seu sobrenome também está listado como Loccatelli.

Educação
Estudos iniciais em Cesena; mais tarde, estudou direito na Universidade de Bolonha (doutorado in utroque iure , direito canônico e civil, 9 de novembro de 1752)..

Sacerdócio
Ordenado em 18 de março de 1752. Arcediago do capítulo da catedral de Cesena. Eleito vigário capitular de Cesena durante a vacância da sé em março de 1772..

Episcopado
Eleito bispo de Spoleto em 1º de junho de 1772. Consagrada em 8 de junho de 1772, igreja de S. Andrea delle Fatte, Roma, pelo cardeal Lazzaro Opidio Pallavicini, secretário de Estado, auxiliado por Francesco Carafa della Spina di Traetto, arcebispo titular de Patras , secretário de la SC dos Bispos e Regulares, e por Francesco Saverio de Zelada, arcebispo titular de Petra na Palestina, secretário da SS. CC. do Conselho Tridentino e da Residência dos Bispos. Assistente do Trono Pontifício, 13 de junho de 1772. Restaurou a catedral, fundou um liceu, ampliou o hospital e criou um fundo em favor dos pobres. Acolheu os jesuítas expulsos de Espanha e Portugal, bem como o clero francês exilado por causa da revolução. Em 1796, recebeu em Spoleto o Cardeal Gregorio Barnaba Chiaramonti, O.S.B.Cas..,.

Cardinalado
Criado cardeal e reservado in pectore no consistório de 23 de fevereiro de 1801; publicado no consistório de 17 de janeiro de 1803 como cardeal diácono; recebeu chapéu vermelho, 20 de janeiro de 1803; e o título de S. Maria in Aracoeli, em 28 de março de 1803, no consistório em que foi transferido para a ordem dos cardeais presbíteros. Visitador apostólico aos hospitais de S. Carlo e S. Francesco di Paola, e ao Seminário de Visso, Spoleto,.

Morte
Morreu em Spoleto em 13 de fevereiro de 1811, após uma doença de cinco anos que afetou seu corpo e seu espírito, tendo recebido os sacramentos da Igreja, em Spoleto. Exposto e enterrado na catedral de Spoleto..

Cardeais nomeados pelo papa Pio VII

Francesco Maria Locatelli


Die Jüdische Gemeinde in Freudental im Landkreis Ludwigsburg in Baden-Württemberg bestand ab der ersten Hälfte des 18. Jahrhunderts und umfasste in der Mitte des 19. Jahrhunderts über 40 Prozent der Einwohner des Ortes. Die Gemeinde erlebte gegen Ende des 19. Jahrhunderts wie viele andere jüdische Landgemeinden auch ihren Niedergang und erlosch durch die Judenverfolgung zur Zeit des Nationalsozialismus.

Geschichte
Nachdem Freudental 1710 an Freiherr Johann Gottlieb Zobel von Giebelstadt gekommen war, nahm dieser 1723 den Schutzjuden Seligmann Wolff aus Flehingen mit seiner sechs Haushalte umfassenden Familie auf. Die sechs Familien konnten sich ihre Wohnungen im heute als Judenschlössle bekannten Neuen Bau, dem 1614 errichteten Gesindehaus des Oberschlosses, errichten. 1727 kam der Ort an Wilhelmine von Würben, eine Mätresse des württembergischen Herzogs Eberhard Ludwig, die im Jahr 1731 weiteren Juden die Ansiedlung im Ort erlaubte. Der Schutzbrief von 1731 räumte der jüdischen Gemeinde weitgehende Freiheit in religiösen und rechtlichen Angelegenheiten ein, wurde 1747 von Württemberg, das seit 1736 im Besitz des Ortes war, bestätigt und hat mehrere ebenso liberale Schutzbriefe des späten 18. Jahrhunderts für jüdische Gemeinden der Umgebung beeinflusst.

Insgesamt war es 24 Familien zuzüglich Rabbiner, Vorsänger, Totengräber und Schammes erlaubt, sich in Freudental niederzulassen. Die Juden siedelten sich hauptsächlich in der Judengasse, der heutigen Strombergstraße an, wo sich neben dem Judenschlössle auch bereits die erste Synagoge befand. 1738 umfasste die jüdische Gemeinde bereits 15 Familien, 1757 waren es 22 Haushalte. Der jüdische Hoffaktor David Ullmann, der sich durch die Erlaubnis von Herzog Carl Eugen in Freudental niedergelassen hatte, nahm eigenmächtig weitere jüdische Familien am Ort auf, belegte sie mit willkürlichen Abgaben und ließ die alte Synagoge verkommen. Nach Beschwerden der jüdischen Gemeinde unterstützte die württembergische Regierung 1770 schließlich den Bau der Synagoge Freudental neben dem Judenschlössle. 1811 wurde ein zweiter jüdischer Friedhof (auf Bönnigheimer Markung) angelegt, nachdem der erste, seit 1723 bestehende durch König Friedrich von Württemberg eingeebnet worden war, um eine Fasanerie darauf zu errichten.

Zur jüdischen Gemeinde in Freudental zählten auch die Juden aus Zaberfeld. Da der Rabbiner in Freudental auch Schiedsinstanz für weitere im 18. Jahrhundert entstandene württembergische jüdische Gemeinden der Umgebung war, wurde Freudental 1832 zum Sitz des Bezirksrabbinats Freudental.

1851 hatte Freudental 364 jüdische, 496 evangelische und 8 katholische Einwohner. Ab etwa 1860 ging die Gemeindegröße durch Aus- und Abwanderung stark zurück. Bereits ab 1867 war die Stelle des Bezirksrabbiners nicht mehr besetzt, 1913 wurde das Bezirksrabbinat aufgelöst. Auch die jüdische Religionsschule, die seit 1816 bestand, wurde 1920 wegen der geringen Schülerzahl aufgehoben. 1933 wohnten in Freudental noch 70 jüdische Einwohner. Ein historisches jüdisches Badehaus, die Mikwe, wurde 1858 separat von der Synagoge erbaut.

Das Verhältnis zwischen Christen und Juden in Freudental wird allgemein als gut beschrieben. Die jüdischen Einwohner waren voll integriert und nahmen auch Sitze im Gemeinderat ein. Viele der Freudentaler Juden waren Viehhändler. Da die kargen Böden um Freudental kaum Möglichkeiten zur landwirtschaftlichen Nutzung boten, waren die Arbeitsplätze im Viehhandel ein wichtiger Erwerbszweig für die gesamte Bevölkerung.

Ein umfangreiches Zeugnis des ländlichen Lebens der Freudentaler Juden findet sich in den Fotografien von Eric Sonneman, der den Sommer 1938 in Freudental verbrachte und zahlreiche Fotos von der Feldarbeit seines Onkels Moritz Herrmann schoss. Die Fotografien des Sommers wurden in der Reihe Freudentaler Blätter veröffentlicht. Eric Sonneman emigrierte kurz nach den Aufnahmen in die USA, wo seine Tochter Toby Sonneman Jahrzehnte später die Negative fand und dem Mannheimer Stadtarchiv zur Verfügung stellte. Die Bilder zeigen eine unbeschwerte Seite der Juden Freudentals in alltäglichen Szenen bei für Juden untypischer Landarbeit.

Nachdem in der Reichspogromnacht im November 1938 die Synagoge geschändet und beschädigt wurde, emigrierten die meisten Freudentaler Juden bis 1939. Die letzten 14 jüdischen Bürger wurden 1941/1942 in Vernichtungslager deportiert. An die verfolgten und ermordeten jüdischen Bürger erinnert eine Gedenktafel. Die ehemalige Synagoge blieb erhalten und wurde von einem Trägerverein vor dem Abriss bewahrt. Sie dient nun als pädagogisches Kulturzentrum. Am Anfang und Ende der Strombergstraße gedenkt die Bürgerschaft seit 1988 mit zwei Tafeln der jahrhundertelangen jüdischen Besiedlung dieser bis 1933 so genannten "Judengasse".

Persönlichkeiten
Samuel Marum Mayer (1797–1862), Rechtsgelehrter und Professor in Tübingen
Seligmann Grünwald (1800–1856), Rabbiner und Autor

Literatur
Nebel: Geschichte der Freudentaler Juden, in: Ludwigsburger Geschichtsblätter 34/1982
Paul Sauer: Die jüdischen Gemeinden in Württemberg und Hohenzollern, Stuttgart 1966, S. 78–82.
Steffen Pross, Toby Sonneman (Hrsg.): Eric Sonneman: Der Letzte Sommer. The Last Summer. Freudentaler Fotografien/Freudental Photographs. (=Freudentaler Blätter 10). Freudental 2018.

Einzelnachweise

Gemeinde
Freudental
Organisation (Landkreis Ludwigsburg)

Jüdische Gemeinde Freudental


Vladimir I may refer to:

 Vladimir I of Kiev (c. 958 – 1015)
 Vladimir I of Novgorod (1020–1052)

Vladimir I


Natura 2000-område nr. 89 Vadehavet er inddelt i 10 delområder er på i alt 151.158 hektar og ligger i Varde- , Esbjerg-, Fanø-, Tønder- og Aabenraa Kommuner. Området er for hovedparten sammenfaldende med Nationalpark Vadehavet.

Beskrivelse
Natura 2000-området omfatter ud over selve Vadehavet også de inddigede marskområder fra Tjæreborg i nord til grænsen i syd, de nederste dele af de større å-systemer med udløb i Vadehavet (Varde Å, Sneum Å, Kongeå og Ribe Å) samt de udpegede habitatområder ved Brede Å, Vidå og Alslev Ådal. Det består af Habitatområderne H78, H86, H90 og H239 og Fuglebeskyttelsesområderne nr. F49, F51, F52, F53, F55, F57, F60, F65 og F67, og staten ejer godt 10 % af landområdet der ligger indenfor vandplanområderne Hovedvandopland Vadehavet og Det Internationale Vanddistrikt Kruså/Vidå.

De ti delområder

Delplan for F49 Engarealer ved Ho Bugt
Fuglebeskyttelsesområde nr. F49 enge ved Ho Bugt omfatter 2.711 ha, og hele området er indeholdt i afgrænsningen for habitatområde H78. Forsvarsministeriet ejer en mindre del af beskyttelsesområdet i Skødstrup og Mosevrå Enge mod nordøst.
Fuglebeskyttelsesområdet omfatter store strandengsstrækninger langs vest og nordsiden af Ho Bugt samt de brakke og ferske enge langs Varde Å ind til Varde by. Hovedparten af området er omfattet af bestemmelserne i naturbeskyttelseslovens § 3. Engene rundt om Ho Bugt, og i særdeleshed engene i Varde Ådal, udgør en ganske særlig naturtype. Varde Å's udløb i Vadehavet er ureguleret, og det giver grundlag for en unik dynamik i det store lavbundsområde, der adskillige gange årligt oversvømmes af en blanding af å- og havvand.
Udpegningsgrundlag
hedehøg (Y)
engsnarre (Y)
klyde (T)
blåhals (Y)

Delplan for F51 Ribe Holme
Fuglebeskyttelsesområdet, der strækker sig fra Tjæreborg i nord til Høgsbro i syd, består primært af inddigede marskenge, der er gennemskåret af flere store vandløb. Mod vest er områderne afgrænset af havdiger med sluser, der bevirker, at områderne er ferske. Delområdet omfatter også et stort og vigtigt eng- og moseområde omkring Ribe Å øst for Ribe.
Udpegningsgrundlag
rørdrum (Y)
hvid stork (Y)
kortnæbbet gås (T)
bramgås (T)
rørhøg (Y)
hedehøg (Y)
plettet rørvagtel (Y)
engsnarre (Y)
klyde (Y)
hjejle (T)
brushane (Y)
sorthovedet måge (Y)
mosehornugle (Y)
 blåhals (Y)

Delplan for F52 Mandø
Delområdet består af Mandø, en inddiget vadehavsø med store græsarealer, opdyrkede enge og et mindre klitlandskab mod sydvest. Uden for havdigerne findes et forland med strandenge, der er omgivet af Vadehavets tidevandflader. De inddigede marskenge bliver for størstepartens vedkommende fortsat benyttet som afgræsningsarealer for kreaturer og til høslæt, og størstedelen af strandengene er ekstensivt afgræssede med får. Øens samlede areal er på 854 ha.
Udpegningsgrundlag
bramgås (T)
mørkbuget knortegås (T)
rørhøg (Y)
vandrefalk (T)
klyde (Y)
brushane (Y)
sandterne (Y)
fjordterne (Y)
havterne (Y)
mosehornugle (Y)

Delplan for F53 Fanø
Fanø er en næsten 20 km lang vadehavsø, og i fuglebeskyttelsesområdet på øen findes klitter, klitlavninger, klitheder, kærområder og vidtstrakte strandenge. Langs østkysten findes desuden tagrørssumpe, og ind|kære på øen flere nåletræsbevoksninger. Delområdet har en samlet størrelse på 4.439 ha.
Udpegningsgrundlag
rørdrum (Y)
lysbuget knortegås (T)
rørhøg (Y)
vandrefalk (T)
klyde (Y)
hvidbrystet præstekrave (Y)
sandløber (T)
almindelig ryle (Y)
sandterne (Y)
havterne (Y)
dværgterne (Y)

Delplan for F55 Skallingen og Langli
Øen Langli og halvøen Skallingen i den nordvestligste del af Vadehavsområdet udgør 2.367 ha, hvoraf langt størstedelen er offentligt ejet. Området består af forholdsvis unge klit- og strandengsdannelser. De dynamiske landskaber er stort set alle naturligt dannede, og et særligt træk er, at de også i dag er stort set prægede af naturlige processer. Både på Langli og Skallingen findes betydelige flyvesandsdannelser – sandstrande og klitter – som på Skallingen danner grænsen mod det åbne Vesterhav. Den såkaldte indermarsk på Skallingens østside udgør de største sammenhængende, naturlige strandenge i det danske Vadehav. Langli huser den vigtigste forekomst af ynglende kystfugle i det samlede danske Vadehav, og sammen med Skallingen og de tilstødende tidevandsflader, er området også blandt de vigtigste for store antal af rastende og fødesøgende ande- og vadefugle i træktiderne.
Udpegningsgrundlag
skestork (Y)
mørkbuget knortegås (T)
pibeand (T)
sorthovedet måge (Y)
sandterne (Y)
splitterne (Y)
fjordterne (Y)
havterne (Y)
dværgterne (Y)
mosehornugle (Y)

Delplan for F60 Vidåen, Tøndermarsken og Saltvandssøen
Vidåen, Tøndermarsken og Saltvandssøen udgør arealmæssigt 6.498 ha. De vestlige dele, Margrethe Kog, indgår i habitatområde H78 Vadehavet. Centralt i fuglebeskyttelsesområdet krydser desuden H90 Vidå med tilløb, Rudbøl Sø og Magisterkogen. Beskyttelsesområdet består langt overvejende af privatejede arealer, men staten (Fødevareministeriet og Miljøministeriet) ejer dog også betydelige dele mod vest.
Delområdet består af et meget stort marskområde gennemskåret af Vidåen og et utal af mindre vandløb, kanaler og grøfter. I den østlige del (i Magisterkog) danner Vidåen et langstrakt søområde (Rudbøl Sø) omgivet af rørsump. Længst mod vest findes en kunstigt anlagt saltvandssø, hvor vand fra Vadehavet pumpes ind i et ca. 250 ha stort, lavvandet vadeområde bag Det Fremskudte Dige.
Der findes i området en række inddigede kogsområder – Ubjerg Kog, dele af Møgeltønder Kog, Magisterkog, Højer Kog, Rudbøl Kog, Gammel Frederikskog, Ny Frederikskog og Margrethe Kog.
Ny Frederikskog, Gl. Frederikskog, Rudbøl Kog og Magisterkog, i alt 2.570 ha, har været fredet siden 1988. Desuden er Margrethe Kog med Saltvandssøen fredet (1.245 ha).
Udpegningsgrundlag
rørdrum (Y)
hvid stork (Y)
pibesvane (T)
sangsvane (T)
kortnæbbet gås (T)
grågås (T)
bramgås (T)
gravand (T)
pibeand (T)
spidsand (T)
skeand (T)
havørn (T)
rørhøg (Y)
hedehøg (Y)
plettet rørvagtel (Y)
engsnarre (Y)
klyde (TY)
hvidbrystet præstekrave (TY)
hjejle (T)
strandhjejle (T)
islandsk ryle (T)
almindelig ryle (T)
brushane (Y)
lille kobbersneppe (T)
fjordterne (Y)
sortterne (Y)
mosehornugle (Y)
blåhals (Y)

Delplan for F65 Rømø
Fuglebeskyttelsesområde F65 Rømø udgør 6.964 ha, hvoraf mere end halvdelen er offentligt ejet militært øvelsesterræn eller strande.
Områdets vigtigste elementer er store strandengsområder, klitheder og klitsumpe. Desuden indgår vidtstrakte strande, klitter, småsøer, nåletræsplantager, græsmarker og dyrkede jorde. Delområdet er beliggende i Tønder Kommune. Flere landskaber i delområdet er fredet, og de største og mest betydelige fredninger findes midt på øen (960 ha). Desuden Lakolk Sø med omgivelser, der indgår i en 640 ha stor fredning, som også omfatter dele af Nørreland.
Udpegningsgrundlag
rørdrum (Y)
mørkbuget knortegås (T)
rørhøg (Y)
hedehøg (Y)
plettet rørvagtel (Y)
klyde (Y)
hvidbrystet præstekrave (Y)
hjejle (T)
almindelig ryle (Y)
brushane (Y)
sandterne (Y)
splitterne (Y)
fjordterne (Y)
havterne (Y)
dværgterne (Y)
mosehornugle (Y)
natravn (Y)

Delplan for F67 Ballum Enge, Husum Enge og Kamper Strandenge
Ballum Enge, Husum Enge og Kamper Strandenge udgør tilsammen 4.287 ha, og hele området er beliggende uden for – men op til - habitatområde H78 Vadehavet med Ribe Å. Området gennemskæres i den sydlige del af H86 Brede Å. Beskyttelsesområdet består langt overvejende af privatejede arealer. Fuglebeskyttelsesområdet, der strækker sig fra Rejsby Å i nord til Vesterende Ballum i syd, består af vidtstrakte, inddigede marskenge, der er gennemskåret af et par større vandløb. Mod vest er området afgrænset af havdiger med sluser, der bevirker, at områderne er ferske.
Udpegningsgrundlag
sangsvane (T)
kortnæbbet gås (T)
bramgås (T)
hedehøg (Y)
engsnarre (Y)
hjejle (T)
brushane (Y)
mosehornugle (Y)
blåhals (Y)

Delplan for H78 Vadehavet med Ribe Å, Tved Å og Varde Å vest for Varde, H86 Brede Å, H90 Vidå med tilløb, Rudbøl Sø og Magisterkogen og F57 Vadehavet.
Vadehavet er et næringsrigt og lavvandet vådområde på overgangen mellem hav og land. Med dets tidevand, enorme biologiske produktion og særlige naturtyper er det et af de vigtigste vådområder for vandfugle, der benytter den østatlantiske trækrute. Det er således et værdifuldt fouragerings-område for flere millioner vandfugle, der opholder sig her under trækket eller benytter området som yngle-, fældnings- og overvintringslokalitet. Samtidig er dette kystområde levested for mere end 500 arter af planter og dyr, hvoraf flere ikke forekommer andre steder i verden, og Vadehavet har også en særlig betydning som opvækstområde for en del af Nordsøens fisk.

Naturbeskyttelsesområderne i vadehavsområdet omfatter de nedre dele af å-systemerne med udløb i Vadehavet, marsk- og strandengsområder langs fastlandskysten, klit-, strand- og marsklandskaber på øerne Rømø, Mandø, Fanø og Langli, samt tilstødende havområder.

I området findes en del fredninger, men den overordnede beskyttelse varetages gennem bestemmelserne for Natur- og Vildtreservat Vadehavet.
Udpegningsgrundlag H78, Naturtyper
Rev (1170)
Enårig strandengsvegetation (1310)
Vadegræssamfund (1320)
Strandeng (1330)
Forklit (2110)
Hvid klit (2120)
Grå/grøn klit (2130)
Klithede* (2140)
Havtornklit (2160)
Grårisklit (2170)
Skovklit (2180)
Klitlavning (2190)
Visse-indlandsklit (2310)
Græs-indlandsklit (2330)
Søbred med småurter (3130)
Kransnålalge-sø (3140)
Næringsrig sø (3150)
Brunvandet sø (3160)
Vandløb (3260)
Våd hede (4010)
Tør hede (4030)
Kalkoverdrev* (6210)
Surt overdrev* (6230)
Tidvis våd eng (6410)
Tørvelavning (7150)
Rigkær (7230)
Stilkege-krat (9190)
Skovbevokset tørvemose* (91D0)
Elle- og askeskov* (91E0)

Udpegningsgrundlag H78, Arter
Havlampret (1095)
Bæklampret (1096)
Flodlampret (1099)
Stavsild (1103)
Laks (1106)
Snæbel* (1113)
Marsvin (1351)
Odder (1355)
Gråsæl (1364)
Spættet sæl (1365)
Udpegningsgrundlag H86
Vandløb (3260)

Bæklampret (1096)
Flodlampret (1099)
Snæbel* (1113)
Udpegningsgrundlag H90, Naturtyper
Næringsrig sø (3150)
Vandløb (3260)
Rigkær (7230)
Udpegningsgrundlag H90, Arter
Havlampret (1095)
Bæklampret (1096)
Flodlampret (1099)
Snæbel* (1113)
Dyndsmerling (1145)
Odder (1355)
Udpegningsgrundlag F57
kortnæbbet gås (T)
grågås (T)
bramgås (T)
mørkbuget knortegås (T)
lysbuget knortegås (T)
gravand (T)
pibeand (T)
krikand (T)
spidsand (T)
skeand (T)
edderfugl (T)
sortand (T)
havørn (T)
blå kærhøg (T)
vandrefalk (T)
strandskade (T)
klyde (TY)
hvidbrystet præstekrave (TY)
hjejle (T)
strandhjejle (T)
islandsk ryle (T)
sandløber (T)
almindelig ryle (T)
lille kobbersneppe (T)
stor regnspove (T)
rødben (T)
hvidklire (T)
dværgmåge (T)
sandterne (Y)
splitterne (Y)
fjordterne (Y)
havterne (Y)
dværgterne (Y)
mosehornugle (Y)

Delplan for H239 Alslev Ådal
Habitatområde H239 Alslev Ådal ligger på Esbjerg Bakkeø. Det er en mindre smeltevandsdal, der støder op til Varde Å. Habitatområdet dækker et areal på ca. 457 ha, hvor de centrale elementer er selve ådalen og de tilstødende eng- og moseområder. Derudover indgår Varde Sønderhede i habitatområdet. Varde Sønderhede er militært øvelsesterræn og ejet af Forsvaret. Alslev Å og Ådal er en vigtig spredningskorridor med forbindelser til Varde Å, Marbækområdet og Vadehavet. Ved sammenløbet, ca. 8 km fra Ho Bugt og Vadehavet, er Varde Å og Alslev Å tidevandspåvirket. Ca. 113 ha af ådalen blev fredet i 1977.
Udpegningsgrundlag, naturtyper
Visse-indlandsklit (2310)
Revling-indlandsklit (2320)
Søbred med småurter (3130)
Næringsrig sø (3150)
Brunvandet sø (3160)
Vandløb (3260)
Våd hede (4010)
Tør hede (4030)
Surt overdrev* (6230)
Tidvis våd eng (6410)
Urtebræmme (6430)
Hængesæk (7140)
Kildevæld* (7220)
Rigkær (7230)
Udpegningsgrundlag, arter
Havlampret (1095)
Bæklampret (1096)
Flodlampret (1099)
Laks (1106)
Snæbel* (1113)
Odder (1355)

Se også

 Internationale naturbeskyttelsesområder i Danmark
 Naturtyper i Danmark

Eksterne kilder og henvisninger

 Natura 2000-planer 2016-21

Natura 2000-planer
Lokaliteter i Varde Kommune
Lokaliteter i Esbjerg Kommune
Lokaliteter på Fanø
Lokaliteter i Tønder Kommune
Lokaliteter i Aabenraa Kommune
EU-habitatområder i Danmark
Fuglebeskyttelsesområder i Danmark

Natura 2000-område nr. 89 Vadehavet


عرجس هي إحدى القرى اللبنانية من قرى قضاء زغرتا في محافظة الشمال. وأغلب سكانها هم من المارونيين الكاثوليك

المراجع

أماكن مأهولة في محافظة لبنان الشمالي
تجمعات مارونية في لبنان
قضاء زغرتا
مدن لبنان

عرجس


Harry Leask (Edimburgo, 16 de outubro de 1995) é um remador britânico, medalhista olímpico.

Carreira

Leask conquistou a medalha de prata nos Jogos Olímpicos de Verão de 2020 em Tóquio com a equipe da Grã-Bretanha no skiff quádruplo masculino, ao lado de Angus Groom, Tom Barras e Jack Beaumont, com o tempo de 5:33.75.

Remadores olímpicos do Reino Unido
Remadores nos Jogos Olímpicos de Verão de 2020
Medalhistas nos Jogos Olímpicos de Verão de 2020

Harry Leask


Przylegow (en polaco: Przyłęgów, en alemán: Preilsdorf).

La gente joven lo llama PGW, o Wioska Cudów - El Pueblo de los Milagros) - desde el año 1945, pueblo situado en Polonia (después de la invasión alemana), en la Baja Silesia (en polaco - Dolnyśląsk, distrito Świdnica, municipio Żarów. Se encuentra situada a 46 kilómetros del suroeste de la región cuya capital es Breslavia.

Desde el año 2010 es muy famosa para los turistas españoles. La típica y deliciosa comida son Los pierogi.

Enlaces externos
Página oficial en Facebook: http://www.facebook.com/pages/Przy%C5%82%C4%99g%C3%B3w/193188334028776

Localidades del voivodato de Baja Silesia

Przyłęgów


Alamanda (lat. Allamanda), rod grmova i penjačica iz porodice Apocynaceae smješten u vlastiti podtribus Allamandinae, dio tribusa Plumerieae.

Postoji 15 priznatih vrsta raširenih po Srednjoj i Južnoj Americi

Vrste
 Allamanda angustifolia Pohl
 Allamanda blanchetii A.DC.
 Allamanda calcicola Souza-Silva & Rapini
 Allamanda cathartica L.
 Allamanda doniana Müll.Arg.
 Allamanda laevis Markgr.
 Allamanda martii Müll.Arg.
 Allamanda nobilis T.Moore
 Allamanda oenotherifolia Pohl
 Allamanda polyantha Müll.Arg.
 Allamanda puberula A.DC.
 Allamanda schottii Pohl
 Allamanda setulosa Miq.
 Allamanda thevetifolia Müll.Arg.
 Allamanda weberbaueri Markgr.

Sinonimi
 Orelia Aubl.

Izvori

Zimzelenovke

Alamanda


Kei Uemura (født 24. september 1981) er en japansk fodboldspiller.

Han har spillet for flere forskellige klubber i sin karriere, herunder Shonan Bellmare, Júbilo Iwata og Fukushima United FC.

Eksterne henvisninger

Fodboldspillere fra Japan

Kei Uemura


Guanacaste  este o provincie din Costa Rica. Acesta este situată în partea nord-vestică a țării, de-a lungul coastei Oceanului Pacific. Se mărginește cu Nicaragua la nord, cu provincia Alajuela la est și cu Puntarenas la sud-est. Este provincia cea mai slab populată dintre toate provinciile Costa Ricăi având o densitate de 35 de locuitori pe Km².
Provincia are o suprafață de 10.141 Km² și, în 2010, avea o populație de 354.154 locuitori. Guanacaste este compusă din 11 cantoane.

Capitala provinciei Guanacaste este orașul Liberia. Alte orașe importante: Cañas și Nicoya.

Etimologie

Numele provinciei este dat de copacul guanacaste, care este arborele național al Costa Ricăi.

Istoria
Înainte de sosirea spaniolilor, acest teritoriu a fost locuit de indienii Chorotega din orașele Zapati, Nacaome, Paro, Cangel, Nicopasaya, Pocosí, Diria, Papagayo, Namiapí și Orosi. Indienii Corobicies trăiau pe malul estic al Golfului Nicoya și indienii Nahuas sau Aztecan în zona Bagaces.

Prima biserică a fost construită în Nicoya în secolul al XVII-lea.

În 1824-25 teritoriul Guanacaste a fost anexat la Costa Rica/ În 1836 orașul Guanacaste a fost declarat capitala provinciei. În 1854 orașul Guanacaste a fost redenumit Liberia.

Referințe

Legături externe
 Harta provinciei Guanacaste

Provincii din Costa Rica

Provincia Guanacaste


وهي دائرة حكومية خدمية تابعة لديوان الوقف السني في العراق تهتم بشؤون مساجد بغداد والأوقاف التي حبست وارداتها لها، والمنتسبين إليها من علماء الدين والموظفين القائمين عليها، وتنظيم إدارتها ومن حيث التعيين والنقل لموظفيها ومراقبة عمل المنتسبين لها، وإدارة الشؤون الخدمية المرتبطة بها من حيث تأثيث المساجد وترميمها، وصرف الرواتب لمنتسبيها ومتابعة عمل الملاحظيات التابعة لها، والتي تلاحظ عمل الأوقاف الخاصة في مساجد بغداد الواقعة في محافظة بغداد، وغيرها من الخدمات المرتبطة بالمساجد.

وللدائرة قسمان داخل العاصمة بغداد (قسم الرصافة وقسم الكرخ)، ويقع مبنى دائرة أوقاف الرصافة في منطقة سبع أبكار في جانب الرصافة من بغداد بينما تقع دائرة أوقاف الكرخ في مبنى جامع أم الطبول في جانب الكرخ من بغداد.

أهم النشاطات والخدمات
 فتح مراكز تحفيظ القرآن وتقديم الدعم اللازم بها.
 إعداد برامج تدريبية للمتميزين من علماء الدين من الأئمة والخطباء في الدول المجاورة لرفع المستوى العلمي والأداء الوظيفي.
 تعزيز التفوق العلمي لموظفيها لتوفير مستلزمات التأهيل الإداري الأمثل من خلال القبول في الدراسات العليا في الجامعات داخل العراق وخارجه.
 تسلم الجوامع والمساجد التي تبنى من قبل المتبرعين ويتم تأثيثها وأدارتها من قبل الدائرة.
 توزيع رواتب الموظفين من الكادر الديني والإداري، بواسطة نظام البطاقة الذكية.

انظر أيضا
 قائمة مساجد بغداد.
 وقف أهلي (ذري)

المصادر

سياسة العراق
مبان ومنشآت في العراق
مبان ومنشآت في بغداد
مؤسسات دينية
مؤسسات عراقية
قضاء الأعظمية

أوقاف بغداد