Berthold Konrad Hermann Albert Speer (19 Mart 1905, Mannheim - 1 Eylül 1981, Londra), Nazi Almanyası'nın II. Dünya Savaşı boyunca Silahlanma Bakanı. Modern görüşlere sahip başarılı bir mimar, Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi'ne ilk katılanlardan, Hitler'in yakın dostu. Bazı tarihçiler onu "Nazi rejiminin en güçlü ve vicdansız liderlerinden" diye tanımladı. Savaştan sonra, Nazi yönetiminin bizzat içinde yer almış biri olarak kaleme aldığı iki otobiyografik eseri Üçüncü Reich'ın işleyişini açığa çıkaran önemli eserler olarak değerlendirilir.

Gençliği
Varlıklı bir orta sınıf bir ailede, Mannheim şehrinde doğdu. Albert Friedrich Speer ve Luise çiftinin üç oğlundan ikincisiydi. 1918 yılında, ailesi yazlık evi olan Heidelberg'de Schloss-Wolfsbrunnenweg'a kalıcı olarak taşındı. Kayak ve dağcılık gibi sporlar yaptı. Heidelberg okulundaki Almanya'da alışılmadık olan Ragbi futboluna katılımcı oldu. Kendisi bir matematikçi olmak istiyordu ama babası Speer'i eğer bu işi seçtiyse "para olmadan hayatını sürdüremeyeceğini, bir pozisyonu olmayan ve bu yüzden bir geleceği olmayan bir meslek olduğunu" söyledi. Bunun yerine Speer, babası ve dedesinin izlerini takip ederek mimarlık okudu.

1923'teki hiper enflasyon krizi sırasında ailesinin geliri sınırlıydı. Speer, çok beğenilen Karlsruhe Üniversitesi'nde mimarlık çalışmalarına başladı. 1924 yılında kriz bittiğinde "çok daha saygın" olan Münih Teknik Üniversitesi'ne gitti. 1925 yılında bu kez Berlin Teknik Üniversitesine transfer olarak Heinrich Tessenow'un altında okudu. 1927 yılında sınavları geçtikten sonra Tessenow'un asistanı oldu. Münih ve Berlin'de eğitime devam eden Speer, sonuçta Tessenow'un altında çalışmış, Rudolf Wolters ile 50 yıla yayılan yakın bir dostluğa başlamıştı. 1928'de Berlin-Charlottenburg Teknik Üniversitesi'nde asistan oldu.

1931'de Nazi Partisi'ne (üye no: 474481) ve SA'ya girdi. Adolf Hitler'in temsilcisinin kurmayında bölüm başkanı, aynı zamanda büyük toplantıların teknik ve sanatsal donatımdan sorumlu alt bölüm başkanı oldu.

Paul Troost, 21 Ocak 1934 tarihinde öldüğünde, Speer etkili Nazi Partisi'nin baş mimarı olarak onun yerini aldı. Yine bu tarihte Nürnberg'deki Parti kongresi arazisinin inşası'nda, 1936'da Berlin'in yeniden biçimlendirilmesiyle görevlendirildi. 1937'de profesör oldu. Berlin'in genel yapı işleri müfettişi, 1938-1939 yıllarında yeni şansölyelik binası'nın inşaat şefi oldu.

Parti mimarı ve hükümet görevlisi

Nazilere katılma (1931-1934)

Ocak 1931'de Speer Nazi Partisi üyeliği için başvurdu ve 1 Mart 1931'de 474.481 numaralı üye oldu. Aynı yıl, ekonomik kriz nedeniyle maaşları azalan Speer, Tessenow'un asistanlığını bıraktı ve mimar olarak hayatını kazanmayı umarak Mannheim'a taşındı. Bunu başaramayınca, babası ona mülklerinin yöneticisi olarak yarı zamanlı bir iş verdi. Temmuz 1932'de Speer, seçim öncesinde Parti'ye yardım etmek için Berlin'i ziyaret etti. Oradayken arkadaşı, Nazi Partisi yetkilisi Karl Hanke genç mimarı Joseph Goebbels'e Parti'nin Berlin merkezinin yenilenmesine yardımcı olması için tavsiye etti. Görev tamamlandığında Speer Mannheim'a döndü ve Hitler Machtergreifung Ocak 1933'te göreve başladığında orada kaldı. 1933 Nürnberg Mitingi organizatörleri Speer'dan miting için tasarımlar sunmasını isteyerek onu ilk kez Hitler ile temasa geçirdi. Ne organizatörler ne de Rudolf Hess planları onaylayıp onaylamama konusunda karar vermeye istekliydi ve Hess, Speer'i onayını almak üzere Hitler'in Münih'teki dairesine gönderdi. Bu çalışma Speer'e Nazi Partisi'nin "Parti Mitingleri ve Gösterilerinin Sanatsal ve Teknik Sunumundan Sorumlu Komiseri" olarak ilk ulusal görevini kazandırdı.  Hitler iktidara geldikten kısa bir süre sonra başbakanlığı yeniden inşa etmek için planlar yapmaya başladı. 1933 yılının sonunda tüm binanın yenilenmesi için Paul Troost ile anlaştı. Hitler, Goebbels için yaptığı çalışmalardan etkilendiği Speer'i Troost'un şantiyesini yönetmesi için görevlendirdi. Şansölye olarak Hitler'in binada bir konutu vardı ve her gün buraya gelerek Speer ve bina sorumlusu tarafından tadilatların gidişatı hakkında bilgilendiriliyordu. Bu brifinglerden birinin ardından Hitler, mimarın büyük heyecanıyla Speer'i öğle yemeğine davet etti. Speer kısa sürede Hitler'in yakın çevresinin bir parçası oldu; sabahları yürüyüşe çıkmak veya sohbet etmek için onu çağırması, mimari konularda danışmanlık yapması ve Hitler'in fikirlerini tartışması bekleniyordu. Çoğu gün akşam yemeğine davet ediliyordu.

Anılarının İngilizce versiyonunda Speer, siyasi bağlılığının sadece "aylık aidatını" ödemekten ibaret olduğunu söyler. Alman okuyucularının bu kadar saf olmayacağını varsaymış ve onlara Nazi Partisi'nin "yeni bir misyon" sunduğunu söylemiştir. William Hamsher ile yaptığı bir röportajda daha açık sözlü davranmış ve partiye "Almanya'yı Komünizmden" kurtarmak için katıldığını söylemiştir. Savaştan sonra siyasete çok az ilgi duyduğunu ve neredeyse tesadüfen katıldığını iddia etti. Üçüncü Reich'ta iktidarda olan pek çok kişi gibi o da bir ideolog değildi, "içgüdüsel bir Yahudi karşıtından başka bir şey de değildi." Tarihçi Magnus Brechtken, Speer'i tartışırken, onun Yahudi karşıtı konuşmalar yapmadığını ve anti-Semitizm'inin en iyi, Yahudi karşıtı olan eylemleriyle anlaşılabileceğini söylemiştir. Brechtken, Speer'in hayatı boyunca temel güdülerinin güç kazanmak, yönetmek ve servet edinmek olduğunu da sözlerine ekledi.

Nazi mimarı (1934-1937)

  Troost 21 Ocak 1934'te öldüğünde, Speer Parti'nin baş mimarı olarak fiilen onun yerini aldı. Hitler, Speer'i İnşaat Baş Ofisi'nin başına atadı ve bu da onu nominal olarak Hess'in kadrosuna yerleştirdi.  Troost'un ölümünden sonra Speer'in aldığı ilk işlerden biri Nürnberg'deki Zeppelinfeld stadyumuydu. Stadyum Nazi propaganda mitingleri için kullanıldı ve Leni Riefenstahl'ın Triumph of the Will adlı propaganda filminde görülebilir. Bina 340.000 kişiyi alabilecek kapasitedeydi. Speer, hem ışık efektlerini daha fazla ön plana çıkarmak hem de aşırı kilolu Nazileri gizlemek için mümkün olduğunca çok etkinliğin gece yapılmasında ısrar etti. Nürnberg birçok resmi Nazi binasının bulunduğu yerdi. Daha birçok bina planlanmıştı. Eğer inşa edilseydi, Alman Stadyumu 400.000 seyirci kapasiteli olacaktı. Speer, 1936 Yaz Olimpiyatları için inşa edilen Berlin Olimpiyat Stadyumu için Werner March'ın tasarımını değiştirdi. Hitler'i memnun eden taş bir dış cephe ekledi. Speer, 1937 Paris'teki uluslararası sergi için Alman Pavyonunu tasarladı.

Berlin Genel İnşaat Müfettişi (1937-1942)

Hitler 30 Ocak 1937'de Speer'i Reich Başkenti Genel İnşaat Müfettişi olarak atadı. Bu, Reich hükûmetinde Devlet Sekreteri rütbesini beraberinde getirdi ve ona Berlin şehir yönetimi üzerinde olağanüstü yetkiler verdi. Doğrudan Hitler'e rapor verecekti ve Berlin'in hem belediye başkanından hem de Gauleiter'den bağımsızdı. Hitler, Speer'e Berlin'i yeniden inşa etme planlarını geliştirmesini emretti. Bu planlar, Speer'in "Prachtstrasse" ya da İhtişam Caddesi olarak adlandırdığı, kuzeyden güneye uzanan üç mil uzunluğundaki büyük bir bulvar üzerinde yoğunlaşıyordu; ayrıca bu bulvarı "Kuzey-Güney Ekseni" olarak da adlandırıyordu. Speer, bulvarın kuzey ucunda, 180.000 kişi kapasiteli,  yüksekliğinde, kubbeli dev bir toplantı salonu olan Volkshalle inşa etmeyi planladı. Caddenin güney ucunda, neredeyse  yüksekliğinde ve Arc de Triomphe'yi içine sığdırabilecek büyük bir zafer takı planlandı. Mevcut Berlin demiryolu terminalleri sökülerek iki büyük yeni istasyon inşa edilecekti. Speer, Wolters'ı "Prachtstrasse" için özel sorumlulukla tasarım ekibinin bir parçası olarak işe aldı. Dünya Savaşı'nın patlak vermesi bu planların ertelenmesine ve daha sonra da terk edilmesine yol açtı.

Yeni bir Reich Şansölyeliği inşa etme planları 1934'ten beri devam ediyordu. Arazi 1934 yılı sonunda satın alınmış ve Mart 1936'dan itibaren Voßstraße'de yer açmak için ilk binalar yıkılmıştır. Speer neredeyse en başından beri işin içindeydi. Uzun Bıçaklar Gecesi'nin ardından Voßstraße ve Wilhelmstraße'nin köşesindeki Borsig Sarayı'nı Sturmabteilung (SA) karargahı olarak yenilemekle görevlendirilmişti. Yeni başbakanlık binası için ön çalışmaları Mayıs 1936'da tamamladı. Haziran 1936'da 30,000 Reichsmark tutarında kişisel bir onur ücreti aldı ve başbakanlık binasının üç ila dört yıl içinde tamamlanacağını tahmin etti. Detaylı planlar Temmuz 1937'de tamamlandı ve yeni başbakanlık binasının ilk kabuğu 1 Ocak 1938'de tamamlandı. Speer 27 Ocak 1938'de Hitler'den yeni başbakanlık binasının 1 Ocak 1939'a kadar bitirilmesi için tam yetki aldı. Propaganda amacıyla Hitler, 2 Ağustos 1938'de yapılan açılış töreninde Speer'e yeni başbakanlık binasını o yıl tamamlaması emrini verdiğini iddia etti. İşgücü sıkıntısı nedeniyle inşaat işçileri on ila on iki saatlik vardiyalar halinde çalışmak zorunda kaldı. Schutzstaffel (SS) 1938'de iki toplama kampı inşa etti ve kampın inşası için mahkûmları taş ocağı olarak kullandı. Speer'in emriyle Oranienburg toplama kampı yakınlarında bir tuğla fabrikası inşa edildi; birisi oradaki kötü koşullar hakkında yorum yaptığında Speer, "Yahudiler Mısır esaretindeyken tuğla yapmaya alıştılar" dedi. Başbakanlık binası Ocak 1939'un başlarında tamamlandı. Binanın kendisi Hitler tarafından "büyük Alman siyasi imparatorluğunun taçlandırıcı zaferi" olarak selamlandı.

Başbakanlık projesi sırasında Kristallnacht pogromu gerçekleşti. Speer, Üçüncü Reich'ın İçinde kitabının ilk taslağında bundan hiç bahsetmedi. Sadece yayıncısının acil tavsiyesi üzerine, arabasından Berlin'deki Merkez Sinagog'un kalıntılarını gördüğüne dair bir not eklemiştir. "Kristallnacht", Speer'in Berlin'deki Yahudileri evlerinden atmaya yönelik devam eden çabalarını hızlandırdı. Speer'in Bakanlığı 1939'dan itibaren Berlin'de Yahudi olmayan ev sahiplerinin Yahudi kiracılarını tahliye etmek için Nürnberg Yasaları'nı kullandı ve yeniden imar veya bombalama nedeniyle yerinden edilen Yahudi olmayan kiracılara yol açtı. Sonunda 75.000 Yahudi bu önlemler nedeniyle yerlerinden edildi. Speer, Holokost trenlerine bindirildiklerini bildiğini reddetti ve yerinden edilenlerin "Tamamen özgür olduklarını ve ailelerinin hala evlerinde olduğunu" iddia etti. Ayrıca şöyle dedi: " ... şehir otoyolundan bakanlığıma doğru giderken, yakındaki Nikolassee Tren İstasyonu'nun platformunda insan kalabalığını görebiliyordum .... Bunların tahliye edilmekte olan Berlin Yahudileri olması gerektiğini biliyordum. Arabayla geçerken içimi baskıcı bir duygunun kapladığından eminim. Muhtemelen kasvetli olaylara dair bir his vardı içimde." Matthias Schmidt Speer'in toplama kamplarını bizzat denetlediğini söyledi ve yorumlarını "düpedüz saçmalık" olarak niteledi. Martin Kitchen, Speer'in sık sık tekrarladığı "korkunç şeyler" hakkında hiçbir şey bilmediği yönündeki sözlerinin içinin boş olduğunu, çünkü Yahudilerin akıbetinden tamamen haberdar olmakla kalmayıp zulümlerine aktif olarak katıldığını belirtmiştir.

Almanya Avrupa'da II. Dünya Savaşı başladığında, Speer yol inşa etmek veya enkazı temizlemek için hızlı tepki ekipleri kurdu; çok geçmeden bu birimler bomba alanlarını temizlemek için kullanılacaktı. Speer bu projelerde normal Alman işçilere ek olarak zorla çalıştırılan Yahudi işçileri de kullanmıştır. Berlin ve Nüremberg planlarının inşaatı savaşın patlak vermesiyle durdu. Malzeme stoklama ve diğer çalışmalar devam etse de, silahlanma endüstrisi için daha fazla kaynağa ihtiyaç duyulduğundan bu çalışmalar yavaşlayarak durdu. Speer'in ofisleri, ordunun her bir kolu ve SS için köle işgücü kullanarak inşaat işleri üstlendi. Speer'in inşaat işleri onu Nazi elitinin en zenginleri arasına soktu.

Silahlanma Bakanı

Atama ve artan güç

Speer, 1941 yılında Reichstag seçim bölgesi 2'den (Berlin-Batı) seçilmiştir. 8 Şubat 1942 tarihinde Reich Silahlanma ve Mühimmat Bakanı Fritz Todt, Hitler'in Rastenburg'daki doğu karargâhı'ndan havalandıktan kısa bir süre sonra bir uçak kazasında öldü. Speer oraya önceki akşam varmış ve Todt'un onunla birlikte Berlin'e uçma teklifini kabul etmişti. Speer kalkıştan birkaç saat önce iptal etti çünkü önceki gece Hitler'le bir toplantıya geç kalmıştı. Hitler, Todt'un yerine Speer'i atadı. İngiliz tarihçi Martin Kitchen, bu seçimin şaşırtıcı olmadığını söylüyor. Speer Hitler'e sadıktı ve savaş esiri kampları ve ordu için diğer yapıları inşa etme deneyimi onu bu iş için yeterli kılıyordu. Speer, Todt'un yerine sadece Reich Bakanı olarak değil, Alman Karayolları Genel Müfettişliği, Su ve Enerji Genel Müfettişliği ve Nazi Partisi'nin Teknoloji Ofisi Başkanlığı da dahil olmak üzere diğer tüm güçlü pozisyonlarda geçti. Hitler aynı zamanda Speer'i devlet kontrolündeki devasa bir inşaat şirketi olan Todt Teşkilatı'nın başına atadı. Karakteristik olarak Hitler Speer'e net bir yetki vermedi; güç ve kontrol için rejimdeki çağdaşlarıyla mücadele etmek zorunda bırakıldı. Örnek olarak, Hermann Göring'in Dört Yıllık Plan kapsamında tüm silahlanma konularında kendisine yetki verilmesini istedi. Göring bunu kabul etmekte isteksizdi. Ancak Speer Hitler'in desteğini sağladı ve 1 Mart 1942'de Göring, Speer'i Dört Yıllık Plan'da "Silahlanma Görevleri Genel Temsilcisi" olarak adlandıran bir kararname imzaladı. Speer hırslı, amansız ve acımasız olduğunu kanıtladı. Speer sadece ordudaki silah üretiminin değil, tüm silahlı kuvvetlerin kontrolünü ele geçirmek için yola çıktı. Rasyonelleşme ve yeniden yapılanma çağrılarının, onları saf dışı bırakma ve kontrolü ele geçirme arzusunu gizlediği siyasi rakipleri tarafından hemen fark edilmedi. Nisan 1942'ye gelindiğinde Speer, Göring'i Dört Yıllık Plan kapsamında üç üyeli bir Merkezi Planlama Kurulu oluşturmaya ikna etmiş ve bunu Alman savaş üretimini tek bir kurumda birleştirmek amacıyla hammaddelerin tedariki ve tahsisi ile üretimin programlanması üzerinde üstün yetki elde etmek için kullanmıştır.

Speer, o dönemde ve savaş sonrası dönemde, Alman savaş üretiminin çarpıcı bir şekilde arttığı bir "silahlanma mucizesi" gerçekleştirdiği için kutlandı. Bu "mucize" 1943 yazında, diğer faktörlerin yanı sıra, Ruhr Muharebesi'nde Müttefikler tarafından Almanya'nın bombalanmasıyla durdu.  Bu artışa muhtemelen Speer'in kendisinden çok başka faktörler katkıda bulunmuştur. Almanya'nın silah üretimi, selefi Todt döneminde zaten artış göstermeye başlamıştı. Donanma silahları Ekim 1943'e kadar, Luftwaffe silahları da bir sonraki yılın Haziran ayına kadar Speer'in denetimi altında değildi. Ancak her ikisi de Speer'in kontrolü altında olmamasına rağmen üretimde benzer artışlar gösterdi. Mühimmat patlamasına neden olan bir diğer faktör de çelik endüstrisine daha fazla kömür tahsis etme politikasıydı. Her tür silahın üretimi Haziran ve Temmuz 1944'te zirveye ulaşmıştı ama artık ciddi bir yakıt sıkıntısı vardı. Ağustos 1944'ten sonra Romanya sahalarından gelen petrol artık mevcut değildi. Petrol üretimi o kadar azaldı ki, herhangi bir saldırı eylemi olasılığı imkansız hale geldi ve silahlar atıl kaldı.

Silahlanma Bakanı olarak Speer orduya silah tedarik etmekten sorumluydu. Hitler'in tam onayıyla tank üretimine öncelik vermeye karar verdi ve başarıyı sağlamak için kendisine rakipsiz bir güç verildi. Hitler tankların tasarımıyla yakından ilgilendi, ancak teknik özellikler konusunda sürekli fikir değiştirdi. Bu durum programı geciktirdi ve Speer durumu düzeltemedi. Sonuç olarak, tank üretimi en yüksek önceliğe sahip olmasına rağmen, silahlanma bütçesinin nispeten az bir kısmı buna harcanmıştır. Bu durum, Doğu Cephesi'nde Sovyet Kızıl Ordu'suna karşı önemli bir dönüm noktası olan Prokhorovka Muharebesi'nde Alman Ordusunun önemli bir başarısızlığa uğramasına yol açtı.

Todt Teşkilatı'nın başkanı olarak Speer, toplama kamplarının inşası ve tadilatıyla doğrudan ilgilendi ve diğer bazı kampların genişletilmesini kabul etti ve yapılacak çalışmalar için 13,7 milyon Reichsmark tahsis etti. Bu sayede Auschwitz'de fazladan 300 kulübe inşa edilerek toplam insan kapasitesi 132.000'e çıkarıldı. İnşaat çalışmalarına gaz odaları, krematoryum ve morgların inşası için gerekli malzeme de dahildi. SS buna "Profesör Speer'in Özel Programı" adını verdi.

Speer, altı milyon işçinin silahlı kuvvetlere alınmasıyla savaş ekonomisinde işgücü açığı olduğunu ve fabrikaları için yeterli işçi olmadığını fark etti. Bunun üzerine Hitler, yeni işçiler bulması için Fritz Sauckel'i "insan gücü diktatörü" olarak atadı. Speer ve Sauckel, Speer'in işgücü taleplerini karşılamak için yakın işbirliği içindeydiler. Hitler, Sauckel'e işçi bulma konusunda serbestlik tanımış, bu da silah işçisi ihtiyacını karşılamak için 1.000.000 "gönüllü" işçi talep eden Speer'i memnun etmişti. Sauckel Fransa, Hollanda ve Belçika'daki bütün köyleri zorla toplatarak Speer'in fabrikalarına gönderdi. Sauckel genellikle en acımasız yöntemleri kullanarak yeni işçiler elde etti. Sovyetler Birliği'nin partizan eylemlerine maruz kalan işgal altındaki bölgelerinde, sivil erkekler ve kadınlar topluca toplandı ve Almanya'da zorla çalışmaya gönderildi. Nisan 1943'e kadar Sauckel, silah fabrikalarında kullanılmak üzere Speer'e 1.568.801 "gönüllü" işçi, zorunlu işçi, savaş esiri ve toplama kampı mahkumu tedarik etmişti. Speer, Nürnberg Duruşmalarında esas olarak bu insanlara kötü muameleden dolayı mahkum edildi.

Müttefiklerin bombalamalarına yanıt olarak Adolf Hitler bir Jägerstab kurulmasına izin verdi. Amacı, savaş uçağı üretiminin korunmasını ve büyümesini sağlamaktı. Görev gücü, Reich Havacılık Bakanlığı'ndan Erhard Milch'in desteğiyle Speer'in emriyle 1 Mart 1944'te kuruldu. Alman savaş uçaklarının üretimi 1943 ve 1944 yılları arasında iki kattan fazla artmıştır. Bununla birlikte, büyüme büyük ölçüde eskimekte olan ve Müttefik uçakları için kolay bir av olan modellerden oluşuyordu. 1 Ağustos 1944'te Speer, Avcı Personelini yeni kurulan Rüstungsstab ile birleştirdi.

Savaş Kurmayları komitesi, savaş ekonomisinde "köle emeği" sömürüsünün artmasında etkili olmuştur. SS, Mittelbau-Dora dahil olmak üzere çeşitli toplama kamplarından 20 ayrı proje için 64.000 mahkum sağladı. Mahkûmlar diğerlerinin yanı sıra Junkers, Messerschmitt, Henschel ve BMW için çalışmıştır. Üretimi artırmak için Speer işgücüne bir ceza sistemi getirdi. Hastalık numarası yapanlar, işten kaytaranlar, üretimi sabote edenler ya da kaçmaya çalışanlar yemekten mahrum bırakılıyor ya da toplama kamplarına gönderiliyordu. Bu durum 1944 yılında endemik bir hal aldı; yarım milyondan fazla işçi tutuklandı. Bu sırada 140.000 kişi Speer'in yeraltı fabrikalarında çalışıyordu. Bu fabrikalar ölüm tuzaklarıydı; disiplin acımasızdı ve düzenli infazlar yapılıyordu. Örneğin Dora yeraltı fabrikasında o kadar çok ceset vardı ki krematoryum dolup taşmıştı. Speer'in kendi personeli oradaki koşulları "cehennem" olarak tanımlıyordu.

Speer'in komutası altındaki en büyük teknolojik ilerleme roket programıyla geldi. Bu program 1932'de başlamış ancak herhangi bir silah tedarik etmemişti. Speer programı heyecanla destekledi ve Mart 1942'de dünyanın ilk balistik füzesi olan V-2 roketi'nin öncülü olan A4 roketleri için sipariş verdi. Roketler V-1 uçan bomba ile birlikte Peenemünde'deki bir tesiste araştırıldı. V-2'nin ilk hedefi 8 Eylül 1944'te Paris oldu. Program ilerlemiş olsa da savaş ekonomisi için bir engel olduğunu kanıtladı. Büyük sermaye yatırımı askeri etkinlik olarak geri ödenmedi. Roketler Mittelwerk'teki bir yeraltı fabrikasında üretilmiştir. A4 roketlerinin yapımı için Mittelbau-Dora toplama kampından işçi getirildi. Kampta kalan 60.000 kişiden 20.000'i korkunç koşullar nedeniyle öldü.

14 Nisan 1944'te Speer, Todt Örgütü'nün kontrolünü yardımcısı Franz Xaver Dorsch'a kaptırdı. Hitler'e karşı 20 Temmuz 1944'te düzenlenen suikast girişimine karşı çıktı. Komploya karışmadı ve Hitler kurtulduktan sonra rejimin Berlin'de kontrolü yeniden ele geçirme çabalarında küçük bir rol oynadı. Komplodan sonra Speer'in rakipleri en yakın müttefiklerinden bazılarına saldırdı ve yönetim sistemi parti içindeki radikallerin gözünden düştü. Otoritesini daha da kaybetti.

Nazi Almanyası'nın yenilgisi

Toprak kayıpları ve Müttefiklerin stratejik bombardıman kampanyasının dramatik bir şekilde genişlemesi, 1944'ün sonlarından itibaren Alman ekonomisinin çökmesine neden oldu. Ulaşım ağına yönelik hava saldırıları, ana üretim merkezlerini temel kömür kaynaklarından kopardığı için özellikle etkiliydi. Ocak 1945'te Speer Goebbels'e silah üretiminin en az bir yıl sürdürülebileceğini söyledi. Ancak, Sovyet güçlerinin aynı ay içinde önemli Silezya sanayi bölgesini ele geçirmesinin ardından savaşın kaybedildiği sonucuna vardı. Bununla birlikte Speer, Almanya'nın Müttefiklerin ısrar ettiği "koşulsuz teslimiyet" yerine daha iyi koşullar elde etmek amacıyla savaşı mümkün olduğunca uzun süre devam ettirmesi gerektiğine inanıyordu. Ocak ve Şubat aylarında Speer, bakanlığının "belirleyici silahlar" ve silah üretiminde büyük bir artış sağlayacağını ve bunun "savaş alanında dramatik bir değişiklik yaratacağını" iddia etti. Speer Şubat ayında demiryollarının kontrolünü ele geçirdi ve Heinrich Himmler'den demiryollarının onarımında çalıştırılmak üzere toplama kampı mahkumları tedarik etmesini istedi.

Mart ayı ortalarında Speer, Almanya ekonomisinin önümüzdeki sekiz hafta içinde çökeceğini kabul etmişti. Savaştan sonra kullanılabilmeleri için ele geçirilme riski olan bölgelerdeki sanayi tesislerinin imha edilmesi yönündeki direktifleri engellemeye çalışsa da, savaşın devam etmesini destekliyordu. Speer 15 Mart'ta Hitler'e Almanya'nın içinde bulunduğu vahim ekonomik durumu anlatan ve altyapı yıkımlarının durdurulması için onay isteyen bir memorandum sundu. Üç gün sonra da Hitler'e, savaşı uzatmak amacıyla Almanya'nın kalan askeri kaynaklarının Ren ve Vistula nehirleri boyunca yoğunlaştırılmasını önerdi. Alman silahlı kuvvetleri Müttefiklerin ateş gücüne yetişemediği ve tam bir yenilgiyle karşı karşıya olduğu için bu öneri askeri gerçekleri göz ardı ediyordu. Hitler, Speer'in yıkımların durdurulması önerisini reddetti. Bunun yerine 19 Mart'ta ordu geri çekilirken tüm altyapının yıkılmasını öngören "Neron Kararnamesi"ni yayınladı. Speer bu emir karşısında dehşete düştü ve birçok önemli askeri ve siyasi lideri emri görmezden gelmeye ikna etti. Hitler, 28/29 Mart'ta Speer ile yaptığı görüşmede kararnameyi iptal etti ve yıkımlar konusunda ona yetki verdi. Ordu köprüleri havaya uçurmaya devam etse de Speer bunlara son verdi.

Nisan ayına gelindiğinde silah endüstrisinden geriye çok az şey kalmıştı ve Speer'in çok az resmi görevi vardı. Speer 22 Nisan'da Führerbunkeri son kez ziyaret etti. Hitler'le görüştü ve Hamburg'a dönmek üzere Berlin'den ayrılmadan önce hasar görmüş Başbakanlık binasını gezdi. 29 Nisan'da, intihar etmeden bir gün önce Hitler, Speer'i halef hükûmetten çıkaran bir vasiyet yazdırdı. Speer'in yerine astı Karl-Otto Saur geçecekti. Speer, Hitler'in kendisini halefi olarak seçmemesinden dolayı hayal kırıklığına uğramıştı. Hitler'in ölümünden sonra Speer, Hitler'in halefi Karl Dönitz tarafından yönetilen sözde Flensburg Hükümeti'ne hizmetlerini sundu. Kısa ömürlü bu rejimde Sanayi ve Üretim Bakanı olarak görev aldı. Speer, 10 Mayıs'tan itibaren hava savaşının etkileri ve çok çeşitli konularda Müttefiklere bilgi verdi. 23 Mayıs'ta, Alman kuvvetlerinin teslim olmasından iki hafta sonra, İngiliz birlikleri Flensburg Hükûmeti üyelerini tutukladı ve Nazi Almanyası resmi olarak sona erdi.

Yargılanması ve sonraki yaşamı

Albert Speer savaş sonunda Flensburg'da, Glücksburg Şatosu'nda yakalanarak tutuklandı. Speer birkaç Nazi yetkilisi ile beraber gözaltı merkezlerine götürüldü ve sorguya çekildi. Eylül 1945'te kendisine savaş suçlarından yargılanacağı söylendi ve birkaç gün sonra Nürnberg'e götürüldü ve orada hapsedildi. Nürnberg Uluslararası Askerî Ceza Mahkemesi'nde yargılandı. Speer, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan suçlu bulundu. 1 Ekim 1946'da 20 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Nürnberg Uluslararası Askerî Ceza Mahkemesi'nde kendisini aklamaya çalıştı. Kendisine yöneltilen suçlamaları reddetti. Eski meslektaşlarını suçladı ve hatta Hitler, Bormann ve Goebbels'i zehirli gazla öldürmeyi planladığını iddia etti. Sekiz hakimden üçü (ikisi Sovyet ve biri Amerikalı) ilk önce Speer'e ölüm cezasını savundularsa da, diğer yargıçlar buna onay vermediler yargıçların karar verilmesi için iki gün tartışmasından sonra 20 yıl hapis cezası verilmesinde uzlaştılar.

Sanıklardan on ikisi ölüme mahkûm (gıyaben, Martin Bormann'da dahil) edildi ve üçü beraat etti, sadece yedi sanık hapis cezasına çarptırıldı.

18 Temmuz 1947 tarihinde, Speer ve diğer altı mahkûm, Nazi rejiminin bütün eski yüksek yetkilileri, ağır koruma altında Nürnberg'den Berlin'e uçakla götürüldü. Mahkûmlar, Batı Berlin'de İngiliz Sektöründe yer alan Spandau hapishanesi'ne götürülüp yerleştirildiler. Mahkûmların anılarını yazması yasaklandı ve posta servisi oldukça sınırlandırıldı ve sansür edildi. Speer oldukça fazla kitap okumaya zaman harcamıştır. Spandau Cezaevi'nin bir kütüphanesi vardı.

1952'de mahkûmların Berlin, Wilmersdorf'daki merkez kütüphanesinden kitap sipariş etmesi mümkün hale getirildi. Speer obur okuyucu idi ve Spandau'da tek başına ilk üç yılda 500'ün üzerinde kitabı okuyup tamamladı. Speer, klasik romanlar, gezi, eski Mısır kitapları ve Lucas Cranach, Édouard Manet ve Cengiz Han gibi kişilerin de biyografilerini okudu.

Speer'in destekçileri onun serbest bırakılması için sürekli çağrılar yaptılar. Speer'in cezasının bitmesi için destek olanlar arasında Charles de Gaulle, Amerikalı diplomat George Ball, eski ABD Yüksek Komiseri John J. McCloy ve eski Nürnberg savcısı Hartley Shawcross'da bulunmaktaydı. Willy Brandt, Speer'in en güçlü savunucusu oldu. Sovyetler inatla serbest bırakılması önerisine karşı çıktılar. Speer, tam cezasının bitme süresi olan 1 Ekim 1966'da gecenin bir yarısında serbest bırakıldı.

Albert Speer, 20 yılı aşkın hapis hayatından sonra özgürlüğünün ilk saatlerini geçirdiği Berlin'de otelin lobisinde, dışarıdaki cadde de kalabalık bir şekilde Muhabirler ve fotoğrafçılar kendisini bekledi. Speer'in serbest bırakılması dünya çapında bir medya olayı oldu.

Albert Speer Ekim 1973'te, Ludovic Kennedy tarafından sunulan BBC kanalının Hafta ortası programı üzerinde görüşme yapmak amacıyla sahte isimle Londra'ya uçarak İngiltere'ye ilk ziyaretini gerçekleştirdi. İngiliz göçmenlik yetkilileri kendisinin gerçek kimliğini keşfedince Heathrow Havalimanı'nda yaklaşık 8 saat süreyle gözaltına alındı. Dönemin İngiltere İçişleri Bakanı Robert Carr, Speer'in ülkeye girişine 48 saatliğine izin verdi. Albert Speer sekiz yıl sonra, yeniden BBC Newsnight programına katılmak için Londra'da iken bir felç geçirdi ve 1 Eylül 1981 tarihinde öldü. Speer, Alman asıllı İngiliz bir kadınla bir ilişki kurmuştu ve ölünceye kadar onunla birlikteydi.

Mimari miras

Speer'in kişisel mimari çalışmalarından geriye planlar ve fotoğraflar dışında çok az şey kalmıştır; Berlin'de, Zafer Sütunu veya Siegessäule ve 1941 yılı civarında inşa edilen ağır yük taşıyıcı bir gövde olan Schwerbelastungskörper. Bunların dışında, Speer tarafından Nazi döneminde tasarlanan hiçbir bina günümüze ulaşmamıştır.  yüksekliğindeki beton silindir, Hitler'in şehir için planladığı savaş sonrası yenileme projesi olan Welthauptstadt Germania''' kapsamında önerilen devasa bir yapılar için fizibilite çalışmalarının bir parçası olarak zemin çökmesini ölçmek için kullanılmıştır. Silindir şu anda koruma altındaki bir simge yapıdır ve halka açıktır. Nürnberg'deki Zeppelinfeld stadyumunun tribün kısmen yıkılmış olsa da görülebilir.

Savaş sırasında Speer tasarımı Reich Şansölyeliği hava saldırıları ve Berlin Savaşı sırasında büyük ölçüde tahrip edildi. Dış duvarlar ayakta kalmış, ancak sonunda Sovyetler tarafından sökülmüştür. Asılsız söylentiler, kalıntıların Humboldt Üniversitesi, Mohrenstraße metro istasyonu ve Berlin'deki Sovyet savaş anıtları gibi diğer bina projeleri için kullanıldığını iddia etmiştir.

 Kaynakça

 Albert Speer İngilizce Wikipedia maddesi
 Hitler Kitabı'' Sh:437, Yazar:Enrik Eberle / Matthias Uhl (ed.)

Notlar

Ayrıca bakınız
 Neron Kararnamesi
 Todt Teşkilâtı
 Welthauptstadt Germania
 Rudolf Wolters

Dış bağlantılar
 Speer hakkında web sitesi (İngilizce)

 Audio interviews with Andrew Birkin, 1971
 Albert Speer's Berlin: Interactive maps and 3D reconstructions of Speer's buildings in Berlin
 Review of Albert Speer: His Battle with Truth in Foreign Affairs

 Affidavit of Albert Speer : affidavit, sworn and signed at Munich on June 15, 1977, translated from the German original.

1905 doğumlular
1981 yılında ölenler
Nazi Almanyası bakanları
20. yüzyıl Alman mimarları
20. yüzyıl Alman yazarları
Alman Naziler
20. yüzyıl Alman siyasetçileri
Alman tutuklular ve hükümlüler
Münih Teknik Üniversitesinde öğrenim görenler
Berlin Teknik Üniversitesinde öğrenim görenler
Nürnberg Uluslararası Askerî Ceza Mahkemesi'nce suçlu bulunanlar
Holokost failleri

Albert Speer


Sovyetler Birliği'nin askerî tarihi Kızıl Ordu ve Sovyetler Birliği Silahlı Kuvvetlerinin askerî tarihini kapsar. Bolşeviklerin iktidara geldiği 1917 Ekim Devrimini izleyen günlerde başlar. Yeni hükûmet Rus İç Savaşı'nda değişik rakipleriyle başa çıkabilmek amacıyla Kızıl Ordu'yu kurdu. 1939'da Mançukuo ile Moğolistan arasındaki sınır anlaşmazlığında Moğolistan'ı destekleyerek Halhin Gol Muharebesi'nde Mançukuo'yu sahiplenen Japonya ile çarpıştı. Molotov-Ribbentrop paktıyla Nazi Almanyası ile anlaşarak Polonya'nın doğu illerine saldırdı ve kuvvetlerini konuşlandırdı. Baltık Devletleri'ni, Romanya'dan Besarabya ve Kuzey Bukovina'yı ilhak etti. 1939-1940'ta Finlandiya'yı işgal etti. II. Dünya Savaşı'nda Nazi Almanyası'nı yenilgiye uğratan ana askerî kuvvet Kızıl Ordu'ydu. Savaştan sonra Almanya'nın doğu yarısı ile Orta ve Doğu Avrupa'daki birçok ülkeyi işgal etti, bunlar daha sonra Doğu Bloğu'nun uydu devletleri olmuşlardır.

Sovyetler Birliği, Amerika Birleşik Devletleri'ne rakip tek süper güç haline gelmişti. İki ülke arasında süregelen Soğuk Savaş, askerî kuvvetlerin artırılmasına, nükleer silah ve uzay yarışına neden olmuştur. 1980'lerin başında Sovyet silahlı kuvvetleri diğer tüm ülkelerden daha fazla birliğe ve nükleer silaha sahipti. 1991 yılında ekonomik ve politik faktörler nedeniyle Sovyetler Birliği çöktü.

Sovyet silahlı kuvvetleri beş ana kuvvetten oluşuyordu. Resmî önem sıralamasına göre ana kuvvetler şunlardı: Stratejik Füze Kuvvetleri, Kara Kuvvetleri, Hava kuvvetleri, Hava Savunma Kuvvetleri ve Deniz Kuvvetleri. Diğer iki Sovyet askerî birimi ise İçişleri Bakanlığı'na bağlı iç birlikler ile KGB'ye bağlı Sınır Birlikleri idi.

Çarist ve Devrimci Geçmiş

Şubat Devrimi ile Çar devrilmiş ve yerine 1917'de Rusya Geçici Hükümeti'ni iktidara getirmişti. Bu geçici hükûmet de 1917 Ekim Devrimi'yle yıkılacaktı. I. Dünya Savaşı'nda Doğu Cephesi'ne katılarak yorgun düşmüş olan Rus Ordusu parçalanma ve yıkılmanın son devrelerini yaşıyordu. Her ne kadar komuta kademesinde Bolşeviklerin nüfuzu güçlüyse de, subayların çoğu Komünizm'e şiddetle karşı çıkıyordu. Bolşevikler, Çarlık Ordusu'nu nefret edilen eski rejimin temel unsurlarından biri olarak gördüler ve bu orduyu kaldırarak yerine Marksist davaya bağlı yeni bir askerî kuvvetin kurulmasına karar verdiler. Dolayısıyla Çarlık Ordusu'nun çekirdeği Rusya Geçici Hükûmeti Ordusu'nun ve daha sonra da Beyaz Ordu'nun çekirdeğine dönüştü. Beyaz Ordu Rusya dışındaki müttefik güçlerle (Japonya, Birleşik Krallık, Fransa ve Amerika Birleşik Devletleri) aralıklarla bağlantı kurarak Rus İç Savaşı sırasında Kızıl Ordu ile çarpıştı.

28 Ocak 1918'de Bolşevik Lider Vladimir Lenin Kızıl Ordu'nun kuruluşunu içeren kararı verdi. Kızıl Ordu 20.000 kişilik Kızıl Muhafızlar, 200.000 kişilik Baltık Filosu denizcileri ve bir avuç sempatizanın, Petrograd karargâhındaki askerlerle birleştirilmesiyle oluşturuldu. Lev Troçki ilk savaştan sorumlu komiser olarak görev aldı.

İlk Kızıl Ordu eşitlikçiydi ancak disiplini zayıftı. Bolşevikler askerî rütbeleri ve selamlamayı burjuva gelenekleri olarak algıladığından bunları kaldırdı; askerler artık kendi liderlerini kendileri seçiyor ve hangi emirlere uyacaklarına dair oylama yapıyorlardı. Bu uygulama Rus İç Savaşı'nın (1918-1921) baskısı altında ortadan kaldırıldı ve rütbeler tekrar getirildi.

İç Savaş sırasında Bolşevikler Beyaz Ordu diye bilinen devrim karşıtı güçlerle olduğu kadar, yeni Bolşevik hükûmetini devirmenin gerekli olduğunu düşünen Rusya'nın Birleşik Krallık ve Fransa gibi eski müttefikleriyle de çarpıştılar. Rakiplerine karşı elde ettikleri ilk zaferler sonrasında iyimserliğe kapılan Lenin, Sovyet Batı Ordusu'na Ober-Ost bölgesinden (Almanların işgal ettiği Rus Çarlığına ait bölgeler) ayrılan Alman Ordusu'nun yarattığı boşluktan yararlanarak batıya doğru ilerlemesi emrini verdi. Bu harekât yeni kurulan Ukrayna Halk Cumhuriyeti ile Belarus Halk Cumhuriyeti'ni içine aldı ve sonunda Çarlık Rusyası'ndan bağımsızlığını ilan edip yeni kurulmuş bir devlet olan, İkinci Polonya Cumhuriyeti'nin de Sovyetler tarafından işgaline yol açtı. Polonya'nın işgali ve Polonya-Sovyet savaşının başlatılmasıyla Bolşevikler hem yurtta hem de dünyada kapitalist güçleri en sonunda yeneceklerine dair olan inançlarını belirttiler.

Rus Ordusu'ndaki subayların tamama yakını soylu (dvoryanstvo) idi ve çoğunluğu Beyaz Ordu saflarına geçmişti. Bu nedenle İşçi'nin ve Köylü'nün Ordusu ilk başlarda deneyimli askerî liderlerin eksikliğini çekti. Buna çare olarak Bolşevikler 50.000 eski İmparatorluk Ordusu subayını Kızıl Ordu'yu komuta etmesi için silah altına aldı. Aynı zamanda profesyonel komutanların (resmî olarak askerî uzmanlar "voyenspets" diye adlandırılıyorlardı) sadakatini görmek ve eylemlerini kontrol altında tutabilmek için Kızıl Ordu birliklerine siyasi komiserler de atadılar. 1921 yılında Kızıl Ordu dört ayrı Beyaz Ordu'yu yenmiş ve iç savaşa karışan beş yabancı ülke birliğini durdurmuş ama Polonya cephesinde de gerilemeye başlamıştı.

Polonya kuvvetleri 1920 yılının Ağustos ayında başlattıkları Varşova Savaşı (1920) ile cesur bir karşı saldırıya girişerek süregelen Bolşevik zaferlerine dur diyebilmişti. Varşova'da Kızıl Ordu beklenmedik bir şekilde çok büyük bir yenilgiye uğrayınca savaşın seyri tamamen değişti ve Sovyetlerin 18 Mart 1921'de imzalanan Riga Antlaşması'nın aleyhine olan koşullarını kabul etmesine neden oldu. Bu, Kızıl Ordu tarihinin en büyük yenilgisiydi.

İç savaştan sonra Kızıl Ordu giderek profesyonellik düzeyi artan bir askerî kurum olmuştur. Beş milyon askerinin çoğuna silah bıraktırıldıktan sonra, Kızıl Ordu küçük düzenli bir kuvvet haline dönüştürüldü ve savaş zamanında kolaylık yaratması için bölgesel milis kuvvetleri oluşturuldu. İç savaş sırasında kurulan Sovyet askerî okulları, Sovyet gücüne sadık yüksek sayıda subay mezun etmeye başladı. Askerlik mesleğinin prestijini artırma çabası içindeki Parti, resmî askerî rütbeleri tekrar getirerek siyasi komiserlerin gücünü azalttı ve tek kişi tarafından komuta edilme prensibini sağladı.

Sovyet askerî doktrininin, ideolojisinin ve yapısının gelişimi

Parti Hâkimiyeti
Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin ülkenin silahlı kuvvetleri üzerinde hâkimiyetini sağlayacak bir dizi yöntemi vardı. İlk olarak, belirli bir rütbeden itibaren ancak bir parti üyesi komuta seviyesine gelebiliyordu, dolayısıyla parti disiplinine tabiydiler. İkinci olarak en üst düzey askerî liderler sistematik bir şekilde partinin en üst kademelerine de katılıyordu. Üçüncü olarak da tüm silahlı kuvvetlere dağılmış olan siyasi komiserler ağı ile askerî eylemleri etkileyebiliyordu.

"Zampolit" denen bir siyasi komutan yardımcısı parti oluşumlarına öncülük ediyor ve askerî birlik içindeki parti siyasetini yürütüyordu. Askerlere Marksizm-Leninizm üzerine dersler veriyor, Sovyetler açısından dış olayları değerlendiriyor ve Parti'nin silahlı kuvvetlerden beklentilerini anlatıyorlardı. II. Dünya Savaşı'nı takiben Zampolit tüm komuta yetkisini kaybetse de, kendi birlik komutanının siyasi tavrı ve performansını bir üst siyasi subaya veya kuruma raporlama gücünü elinde tuttu.

1989 yılında tüm silahlı kuvvetler personelinin yüzde 20'yi aşkın bir bölümü parti ya da Komsomol üyesiydi. Bu oran subaylarda yüzde 90'ı aşıyordu..

Askerî Karşı-İstihbarat

Sovyet Ordusu tarihi boyunca Sovyet gizli polisi (Cheka, GPU, NKVD ve diğerleri) tüm büyük askerî birliklerde bulunan Özel karşı-istihbarat bölümlerinin kontrolünü elinde bulundurdu. Bunların en iyi bilineni Büyük Yurtseverlik Savaşı (II. Dünya Savaşı) sırasında yaratılan SMERSH'tir (1943-1946). Her ne kadar bu özel bölümlerin komuta kadrosu bilinse de, bu kadroya ek olarak Cheka üyesi ve normal askerlerden oluşan gizli bir muhbir ağları da bulunuyordu.

Siyasî Doktrin
Lenin ve Troçki'nin yönetimi altındaki Kızıl Ordu, Karl Marx'ın burjuvazinin ancak dünya çapında bir proleter devrim ile yenilebileceği söylemine bağlı olduğunu belirtmiştir. Bu amaçla Sovyet askerî doktrininin ilk evrelerinde yurtdışına devrimin yayılması ve dünya üzerindeki Sovyet etkisinin genişletilmesi yönüne ağırlık verilmiştir. Lenin, Marx'ın teorisi için deney olarak kullandığı Polonya işgalinde komşu Almanya'da bir komünist ayaklanma çıkması umudunu taşıyordu. Lenin'in Polonya seferinin tek sonucu Mart 1919'da Komünist Enternasyonal (Comintern)'in kuruluşu olmuştu. Bu örgütün tek amacı "mümkün olan her yoldan, silahlı kuvvetler de dahil, uluslararası burjuvazinin yıkılması ve devletin tamamen yokedileceği aşamaya geçiş süreci olarak uluslararası bir Sovyet Cumhuriyetinin kurulması için" mücadele etmekti.

Comintern ilkelerine uyarak Kızıl Ordu, Türkistan'ı Sovyet birliğinde tutmak için Türkistan'da çıkan Basmacı İsyanı'nı güç kullanarak bastırdı. 1921 yılında Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'ni işgal eden Kızıl Ordu, hükûmeti devirdi ve yerine bir Sovyet Cumhuriyeti kurdu. Gürcistan'ın, daha sonra Ermenistan ve Azerbaycan ile zorla birleştirilmesiyle Sovyetler Birliği'nin üye devleti olan Transkafkasya Federal Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti kurulmuştur.

Dünya komünizmi idealleri Rus İç Savaşı'nın çıkması nedeniyle genel olarak başarılı olamadı ve II. Dünya Savaşı'na kadar tekrar dünya komünizmi için çalışılmadı.

Ordu - Parti İlişkileri
1930'larda Joseph Stalin'in beş yıllık kalkınma planları ve sanayileşme hamlesi Kızıl Ordu'nun modernleştirilmesi için gerekli olan sanayi altyapısını kurmuştur. Avrupa'da savaş olması ihtimalinin artmasıyla Sovyetler Birliği muhtemel düşmanlarının güçlerine denk gelmesi için askerî harcamalarını üç katına, düzenli ordusunu da iki katına çıkarmıştır.

1937'de de ise Stalin Kızıl Ordu'nun en iyi askerî liderlerini ortadan kaldırmıştır. Ordunun kendi idaresine karşı bir tehdit oluşturmasından korkan Stalin aralarında birkaç mareşalin de bulunduğu binlerce Kızıl Ordu subayını hapse göndermiş ya da idam ettirmiştir. Bu uygulamalar, 1939–1940 arasındaki Sovyet-Finlandiya ve II. Dünya savaşlarında Kızıl Ordu'nun yeteneklerini büyük oranda azaltmıştır.

II. Dünya Savaşı'ndan sonra silahlı kuvvetlerin olağanüstü popülaritesinden korkan Stalin, Mareşal Georgy Zhukov'un rütbesini indirerek ülkeyi kurtarma onurunu tamamen kendisine atfetmiştir. Stalin'in 1953'teki ölümünden sonra Zhukov, Nikita Kruşçev'in güçlü bir destekçisi olarak tekrar ortaya çıkmıştır. Kruşçev, Zhukov'u savunma bakanlığına atayarak ve tam bir Politbüro üyesi yaparak ödüllendirmiştir. Yine de Sovyet Ordusu'nun siyasi alanda çok güçlü olabileceği düşüncesiyle Zhukov 1957 sonbaharında beklenmedik şekilde görevlerinden alınmıştır. Daha sonraları ekonomik reform planlarını sürdürebilmek amacıyla konvansiyonel güçler için harcanan savunma giderlerinde kısıntıya giden Kruşçev silahlı kuvvetlerden iyice uzaklaşmıştır.

Leonid Brejnev'in iktidara geldiği yıllarda silahlı kuvvetlere geniş kaynakların ayrılmasıyla parti-ordu ilişkilerinin güçlendiği görülür. 1973 yılında, 1957'den beri ilk defa olmak üzere savunma bakanı tekrar Politbüro'ya girmiştir. Yine de profesyonel askerî güç tarafından tehdit edildiğini hisseden Brejnev silahlı kuvvetler üzerinde otoritesini kurabilmek için kendi etrafında bir askeri liderlik havası yaratmaya çalışmıştır.

1980'lerin başında parti-ordu ilişkileri silahlı kuvvetlere kaynak ayrımı konusu nedeniyle gerginleşmiştir. Ekonomik büyümenin tersine dönmesine rağmen, silahlı kuvvetler ileri konvansiyonel silahların geliştirilmesi konusunda çoğu sonuçsuz kalan tartışmalara girmiştir.

Daha sonra başa geçen Mihail Gorbaçov, devlet törenlerinde askeriyenin rolünü azaltmıştır. Ekim Devrimi'ni anmak için her yıl Kızıl Meydan'da yapılan askerî geçit törenlerinde, ordu temsilcilerini, Lenin'in anıtmezarında toplanan protokolün en son sırasına geçirmiştir. Gorbaçov, profesyonel askerlerin istekleri yerine, savunmada mantıklı ölçüde yeterli olmaya ve sivil ekonomik önceliklere önem vermeye çalışmıştır.

Askeri Doktrin

Rus ordusunun I. Dünya Savaşı'nda yenilmiş olması Kızıl Ordu'nun ilk yıllarındaki gelişmesini oldukça etkilemiştir. İngiliz ve Fransız orduları zafer kazandıkları stratejilerle yetinirken, Kızıl Ordu yeniden ortaya çıkan Alman silahlı kuvvetlerine paralel olarak yeni taktikler ve kavramlar geliştirip denemeye başlamıştır. Sovyetler kendilerini uygarlık tarihinde tek ulus olarak gördüklerinden önceki askerî geleneğe karşı hiçbir bağlılık duymuyorlardı. İdeolojileri yeniliğe izin ve önem veren bir ideolojiydi.

Kuruluşundan bu yana Kızıl Ordu her zaman, yüksek hareketli savaş gücüne önem vermiştir. Bu karar kendi tarihini oluşturan ilk savaşlardan etkilenerek verilmiştir (Rus İç Savaşı ve Polonya - Sovyet Savaşı). Bu iki savaşın da I. Dünya Savaşı'nın statik siper harbiyle yakından uzaktan ilgisi yoktu. Aksine küçük ama motivasyonu yüksek gruplar tarafından yapılan uzun menzilli harekâtlardan oluşuyordu ve bazen birkaç gün içinde yüzlerce kilometrelik ilerlemeler oluyordu.

Lenin'in Yeni Ekonomik Politikası nedeniyle 1920'lerde, kuruluş yıllarındaki gibi, Kızıl Ordu'ya ayıracak çok fazla kaynak yoktu. Stalin'in 1929'da başlattığı sanayileşme hareketiyle bu değişmiştir. Bu politika o güne kadar eşi görülmemiş fonların orduya aktarılmasına olanak vermek için kurulmuştur.

Bu yeni kaynakları kullanan 1930'ların Kızıl Ordusu düşman hatlarını yararak savaşı düşmanın geri hatlarına taşımak için tasarlanmış ve muazzam tank, uçak ve hava indirme birliklerinden oluşan formasyonlara dayalı çok gelişmiş bir hareketli savaş stratejisi geliştirmiştir.

Sovyet sanayisi bu tür operasyonları mümkün kılmak için gerekli olan tank, uçak ve diğer ekipmanı yeterli miktarda karşılayabilmiştir. Sovyet Ordusu'nun gücünü olduğundan fazla göstermemek için şu noktanın dikkate alınması gereklidir: 1941'den önceki Sovyet birlikleri aynı düzeydeki diğer orduların birliklerine göre denk ya da biraz daha kuvvetliyse de, muazzam savaş kayıpları ve savaş deneyimi sonucu yeniden yapılanma ile savaşın son yıllarında durum tersine dönmüştür. Dolayısıyla bir Sovyet tank kolordusu zırhlı araç gücü açısından bir Amerikan zırhlı tümenine karşılık geliyordu ya da özel olarak güçlendirilmediyse bir Sovyet piyade tümeni genellikle bir Amerikan piyade alayına denkti.

Sovyetler, bir sonraki savaşın çok hızlı bitirileceğini, dolayısıyla savaş öncesi üretilen araç ve ekipmana bağlı olacağı yaklaşımını benimseyen Almanlarla aynı şekilde düşünmüyorlardı. Buna karşılık, savaş sırasında kara ve hava kuvvetlerinin tüm silahlarının tekrar tekrar üretilmesi gerektiğini varsaydıkları için silah üreten fabrikalarını geliştirmeyi tercih ettiler. Dört yıl süren bu savaş Sovyet varsayımının doğru olduğunu kanıtladı.

Kızıl Ordu'nun 1930'ların başlarında hareket gücü yüksek harekâtlara verdikleri önem, Stalin'in askerî liderleri de tasfiye etmesiyle sekteye uğramıştır. Yeni doktrinler devlet düşmanı ilan edilen subaylarla özdeşleştirildiğinden, verilen destek azaldı. Birçok büyük mekanize birlik dağıtıldı ve tankların çoğu destek görevi için piyadelere verildi. Alman blitzkrieg'i Polonya ve Fransa'da gücünü kanıtladıktan sonra Kızıl Ordu büyük mekanize birliklerini tekrar kurmak için çılgınca bir çaba içine girdi ancak 1941'de Wehrmacht saldırıya geçtiğinde bu görevi tamamlayamamıştı. Yalnızca kâğıt üstünde güçlü gözüken muazzam tank kuvvetleri Barbarossa Harekâtı'nın ilk aylarında Almanlar tarafından yok edilmiştir.

Savaşın başlangıcındaki bu felaket sayılabilecek kayıplar karşısında Kızıl Ordu hatırı sayılır şekilde zırhlı birlik kuruluşlarını küçülttü ve en büyük tank birliğini tugay haline getirerek daha basit yönetim tarzına geçti. Yine de çarpışma deneyimi ile gelişen 1930'ların devrimci nitelikteki doktrinleri 1943'ten itibaren Kızıl Ordu'nun inisiyatifi ele almasıyla birlikte başarıyla kullanılmaya başlandı.

Sovyet Ordusunun Pratik Konuşlanması

Dünya savaşları arası dönem
Lenin'in ölümünü takiben Sovyetler Birliği Troçki ve "dünya devrimi" fikri ile Stalin ve "tek ülkede sosyalizm" fikrinin karşı karşıya kaldığı bir ardıllık savaşımı tuzağına düştü. Parti ve devlet bürokrasisi üzerindeki kontrolü ve gördüğü destek sayesinde Stalin başarılı taraf oldu ve Troçki savaş komiserliği görevinden 1925'te azledildi. Böylece devrimi yurtdışına ihraç etme politikasından vazgeçilerek, ülke olaylarına eğilindi ve olası bir düşman işgaline karşı ülke savunmasına önem verildi.

Troçki'nin siyasi ve askerî destekçilerinden bir an önce kurtulmak isteyen Stalin, 1935 - 1938 yılları arasında sekiz üst rütbeli generalin idamını emretti. Bunların arasında en önde gelen isim, Polonya'nın Sovyet işgalinin lideri ve Sovyet askerî tarihi içinde gelmiş geçmiş en yetenekli stratejistlerinden sayılan Mareşal Mikhail Tukhachevsky idi.

Stalin'in tecrit politikalarına ve Lenin'in ölümünü takip eden on beş yıl boyunca Sovyetler Birliği'nin sınırlarının değişmeden kalmasına rağmen, Sovyetler uluslararası alana müdahale etmeye devam ettiler ve Cominterni kullanarak 1921'de Çin ve 1930'da Hindiçin Komünist Partilerinin kurulmasına önayak oldular. Bunlara ek olarak Kızıl Ordu İspanya İç Savaşı'nda Cumhuriyetçilere 1.000'in üzerinde uçak, 900 kadar tank ve 300 kadar zırhlı araç ile 1.500 kadar top, yüz binlerce silah ve 30.000 ton cephane yardımı yaparak önemli rol oynamıştır.

Stalin ile Franco'nun faşist kuvvetlerinin istekli destekçisi ve Nazi Almanyası'nın lideri Adolf Hitler arasında gittikçe artan gerginlik Sovyetlerin İspanyol İç Savaşı'na katılımını büyük ölçüde etkilemiştir. Nazi-Sovyet ilişkileri Hitler'in Doğu Avrupa uluslarına karşı kişisel nefreti ve faşizm ile komünizm süregelen ideolojik kan davası nedeniyle daha da kızgınlaşıyordu. 23 Ağustos 1939 tarihinde imzalanan Molotov-Ribbentrop Paktı Almanya ve Sovyetler Birliği arasındaki silahlı çatışmayı geciktirmiştir. Bu pakt ile Doğu Avrupa ikiye ayrılıyor ve Sovyetler Birliği ile Almanya'nın etkisine maruz kalıyordu. Bu paktın sonucu olarak II. Dünya Savaşı'nın açılış aylarında Kızıl Ordu Polonya'nın ve Beserabya'nın işgalini başlatmıştı.

Stalin Nazi saldırganlığından korkmaya devam ediyordu ve bu nedenle Almanya ile Rusya sanayi bölgesinin merkezi arasında tampon bölge oluşturması amacıyla 30 Kasım 1939'da Finlandiya'nın işgalini duyurdu. Bunu takip eden Kış Savaşı Sovyet ordusunda büyük yıkıma sebep oldu. Stalin'in tasfiyelerinin acısını hâlâ hisseden ve sanayi ve entelektüel kaynaklardan yoksun kalan Kızıl Ordu 13 Mart 1940'ta imzaladığı ateşkes antlaşmasına kadar bir dizi gurur kırıcı yenilgiye tahammül etmek zorunda kaldı. Sovyet saldırganlığının doğrudan sonucu olarak Sovyetler Birliği 14 Aralık 1939'da Milletler Cemiyeti'nden ihraç edildi.

 II. Dünya Savaşı

1939'da yapılan Molotov-Ribbentrop Paktı Nazi Almanyası ile Sovyetler Birliği arasında bir saldırmazlık antlaşması olmasının yanı sıra Polonya ve Baltık ülkelerinin nasıl paylaşılacağını da gösteren gizli bir protokole sahipti. 1939 yılındaki Eylül Seferi'nde iki gücün birlikleri Polonya'yı işgal etti ve paylaştı. 1940 Haziranı'nda da Sovyetler Birliği Estonya, Letonya ve Litvanya'yı işgal etti.

Barbarossa Harekâtı'nın açılış bölümünde Nazi Almanyası'nın 22 Haziran 1941'de Sovyet sınırını geçmesine kadar Kızıl Ordu'nun yetersiz yönlerini geliştirmek için çok az vakti vardı. Kış Savaşı'nda Sovyetlerin Finlandiya karşısındaki kötü performansı Hitler'i cesaretlendirdi ve Molotov-Ribbentrop Paktı'nı çiğneyerek Kızıl Ordu'ya sürpriz bir şekilde saldırdı. Savaşın ilk safhalarında Sovyet Ordusu geri çekilmeye ya da öldürülmeye veya yakalanmaya zorlanmıştır. Zaman kazanmak için toprak kaybına göz yumarken önemli kayıplar vermiştir.

Hitler Blitzkrieg tekniğini  SSCB'ye uygulamak istemişti ama gerek sert iklim gerek Mussolinni'nin ordularının Yunan ve İngiliz yenilip Arnavutluk ve de Bulgaristan'a çekilmesi vesilesi ile yardım göndermek zorunda kalması bu tekniği uygulamasını engellemiştir.Uyguladığı mükemmel savaş ekonomisi sayesinde ve sovyet halkının kahramanlığı ile  Sovyetler Wehrmacht 'ın  blitzkrieg 'ini yavaşlatmayı başararak 1941 yılında Nazi saldırısını Moskova'nın kapılarının hemen dışında durdurmuştur. Bundan sonra Kızıl Ordu kuvvetli bir karşı saldırıya girişerek düşmanı başkentten uzaklaştırmıştır. 1942'nin başında zayıflamış olan Mihver Devletlerin orduları Moskova'ya doğru yürüyüşlerini durdurmuş ve güneye Kafkasya ile Volga nehrine doğru ilerlemiştir. Bu saldırı da 1942 sonbaharında duraklamış ve geniş alana yayılmış düşmana karşı Sovyet kuvvetlerinin yokedici karşı saldırısına olanak vermiştir. Kızıl Ordu önemli sayıda Alman birliğini 1943 Şubat'ında biten Stalingrad Muharebesi sırasında kuşatarak yok  etti ve tüm savaşın seyrini tamamen değiştirdi. Harekâtın bu bölümünde her iki tarafın da muazzam kayıpları olmuştu ancak özellikle SSCB'nin Moskova ve Stalingrad Muharebesi'nde milyonlarca kaybı vardı.

1943 yazındaki Kursk Savaşı'nın ardından Kızıl Ordu stratejik inisiyatifi eline geçirdi. 1944 yılında Sovyet topraklarının tamamı Alman işgalinden kurtarılmıştı. Alman ordusunu Doğu Avrupa'dan çıkartan Kızıl Ordu Mayıs 1945'te Avrupa'da II. Dünya Savaşı'nı bitirecek olan Berlin Savaşı ile Mayıs 1945'te son saldırıyı başlatmıştır. Almanya'nın çoğu bölgesi ile SSCB'nin bazı bölgelerine saldırgan bir politika olan "kavrulmuş toprak" (scorched earth)  taktiğinin sonucu olarak büyük ölçüde zarar verilmişti. Almanya yenilir yenilmez, Kızıl Ordu Japonya'ya karşı çarpışmalara katıldı ve kuzey Mançurya'da  konuşlanan Japon birliklerine karşı 1945 yazında bir saldırı düzenledi. Kızıl Ordu beş milyon asker ve diğer tüm ülkelerin sahip olduğundan fazla tank ve top ile tarihin en kuvvetli kara ordusu olarak savaşı bitirdi. Kızıl Ordu'nun ismi Sovyet Ordusu olarak değiştirildi.Sovyet halkı nazi orduları karşısındaki kahramanca direnişiyle müttefiklerin 2. cepheyi geç açmasına karşın büyük zorluklarla dünya halklarını faşizmden kurtarmıştır.

Ama Wehrmacht'ın yenilmesinin bedeli yedi milyon asker ve on beş milyon sivildi. Yani savaş sırasında kayba en çok uğrayan ülke açık ara Sovyetler Birliği'ydi. Bunun tarihte bilinen askerî çatışmalar arasında en büyük insan ölümüne neden olan savaş olduğu düşünülür. .

 Soğuk Savaş ve Konvansiyonel Kuvvetler
Ayrıca bakınız: Soğuk Savaş

II. Dünya Savaşı'nın sonunda Sovyetler Birliği'nin hazırda tuttuğu ordu 10 - 13 milyon kişiden oluşuyordu. Şüphesiz, Soğuk Savaş sırasında Kızıl Ordu herhangi bir ülkenin ordusundan çok daha kuvvetliydi. Almanya'nın teslim olmasının hemen ardından bu sayı beş milyona indirildi. Bu indirim Sovyet askerî yapısına olan ilginin azalmasından değil aksine daha modern ve hareketli bir silahlı kuvvetler yaratmak içindir. Bu politikanın sonucunda 1951 yılında AK-47 ortaya çıktı. Dört yıl öncesinden makineli tüfeklerin geliştirilmesiyle tasarlanan bu silah Sovyet piyadesine sağlam ve güvenilir bir kısa menzilli ateş gücü sağlamıştır. Bir başka önemli yenilik de 1967'de ortaya çıkan BMP-1'dir. BMP-1, dünya ordularında kullanılan ilk piyade savaş aracıdır. Bu yenilikler Soğuk Savaş sırasında Sovyet askerî operasyonlarının gideceği yönü belirlemiştir.

Doğu Avrupa ülkelerini Nazi kontrolünden kurtarmaya çalışan Sovyet birliklerinin çoğu Almanya'nın teslim olduğu 1945'ten sonra bile bulundukları bölgeden ayrılmamıştır. Sovyetler Birliği'nin batıdan gelebilecek olan bir işgale karşı zayıflığını düşünen Stalin bu askeri işgalden faydalanarak uydu devletler yaratmış ve Almanya ile Sovyetler Birliği arasında tampon bölge oluşturmuştur. Kısa sürede Sovyetler Birliği bölgede muazzam bir siyasi ve ekonomik güce ulaşmış ve yerel komünist partilerin iktidara gelmesinde aktif rol almıştır. 1948 yılına gelindiğinde yedi Avrupa ülkesi komünist hükûmetler tarafından yönetiliyordu.

Bu genel durum karşısında, 1945 yılında Doğu Avrupa'nın geleceği konusunda  Potsdam'da yapılan konferans sırasında Stalin ile ABD başkanı Harry S. Truman arasında çıkan anlaşmazlıktan Soğuk Savaş doğmuştur. Truman, Stalin'i Yalta Konferansı sırasındaki antlaşmalara ihanet etmekle suçladı. Doğu Avrupa'nın Kızıl Ordu işgali altında olması sayesinde Truman'ın Komünist ilerlemeyi durdurma çabalarına karşı koyan Sovyetler Birliği, Batı Bloğu'nun kurduğu NATO karşısında 1955 yılında Moskova'da Varşova Paktı'nı kurarak dengeyi sağlamaya çalıştı.

Sovyetler Birliği Macaristan ve Çekoslovakya'yı Sovyet müttefik sistemi içinde tutmak için 1956'da Macar devrimi sırasında ve 1968'de Prag Baharı'nda ülke halklarının demokratikleşme isteklerini bastırmak için birliklerini kullandığında konvansiyonel askerî gücün hâlâ etkili olduğu da ortaya çıkmıştı. Sovyetler Birliği ve Batı 1948-1949'da Berlin Ablukası ve 1962'de Küba Füze Krizi gibi sıcak savaşa ramak kalan anlaşmazlıklarla yüz yüze kalmıştır. Her iki tarafın şahinleri brinksmanship (zorlama) politikalarına uyarak rakiplerini savaşın eşiğine gelene kadar zorlamışlardır. Bu davranış biçimi nükleer anlaşmazlık korkuları ve daha ılımlılar arasındaki détente (yumuşama) arzuları nedeniyle yumuşatılmıştır.

Kruşçev'in liderliğinde, 1956'da Cominform'un kaldırılmasıyla uzun zaman sonra Tito'nun Yugoslavya'sıyla Sovyetler'in ilişkisi düzelmişti. Bu karar zaten Sovyetlerin komünizmin dünya çapındaki zaferini isteyen temel Marksist-Leninist mücadeleye sırtını döndüğünü hisseden komşu komünist devlet Çin ile Sovyetler Birliği'nin arasını daha da açtı. Bu Çin-Sovyet görüş ayrılığı 1967'de Kızıl Muhafızlar'ın Pekin'deki Sovyet elçiliğini kuşatmasıyla patlak vermiştir. 1969'da da Çin - Sovyet sınırında anlaşmazlıklar yaşanmıştır.

Moskova ve Pekin'in siyasi güçleri arasındaki gerginlik 1960'ların ve 1970'lerin Asya politikasını önemli ölçüde etkileyecek ve 1978'de Ho Chi Minh'in Sovyet destekli Vietnam'ı Pol Pot'un Çin yanlısı Kamboçya'sını işgal ettiğinde ortaya Çin - Sovyet muhalefetinin yaratmış olduğu yeni bir bloklaşma çıkacaktı. Sovyetler saldırgan bir siyasi, ekonomik ve askerî yardım kampanyasıyla Vietnam ve Laos'un sadakatini sağladı. Aynı taktik Sovyetler tarafından Afrika ve Orta Doğu'da ortaya çıkan devletlerin yeni hâmisi olma yarışında ABD ile başa çıkabilmesine olanak vermiştir. Yaygın silah satışları, AK-47 ve T-55 tankını İsrail ile Arap komşuları arasındaki günümüz savaşlarının sembolü haline getirmiştir.

1968'de deklare edilen ve Sovyetler Birliği'nin kapitalist güçler tarafından tehdit edilen sosyalizmi savunmak için diğer devletlerin içişlerine karışma hakkını resmî olarak bildiren Brejnev Doktrini de önemli bir gelişmedir. Bu doktrin, Afganistan'ın Sovyetler Birliği tarafından 1979'da işgal edilmesini haklı göstermek için kullanılmıştır. Sovyet kuvvetleri Afganistan'da CIA tarafından desteklenen müslüman mücahitler tarafından şiddetli direnişle karşı karşıya kaldılar. Gerilla taktiklerine dayanan ve asimetrik savaş ile mücadele veren bir düşman karşısında Sovyet savaş makinesinin yetersiz kaldığı ve sonuca götürücü zaferler kazanamadığı görüldü ve sonunda ABD'nin Vietnam Savaşı sırasında yaşadığı gibi içinden çıkılmaz bir duruma dönüştü. Yılda yaklaşık 20 milyar dolara (1986'da  on yıl boyunca savaşıp 15.000 Sovyet kaybına yol açtıktan sonra Gorbaçov kamuoyuna başeğip 1989 başında Sovyet birliklerinin geri çekilmesini emretti.

 Soğuk Savaş ve Nükleer Silahlar
Sovyetler Birliği "İlk Şimşek" (First Lightning) kod adlı ilk atom bombasını Hiroşima ve Nagazaki'nin bombalanmasından yalnızca dört yıl sonra 29 Ağustos 1949'da denedi. Bu denemeler, nükleer alandaki ABD tekelinin daha uzun süreceğini düşünen birçok batılı yorumcuyu şaşırtmıştır. Kısa sürede Sovyet atom bombası projesine casusluk kanalıyla savaş zamanı Manhattan Projesi'nden birçok bilgi kaçırıldığı ve ilk bombanın Amerikan "Fat Man" modelinin büyük boyu olduğu anlaşıldı. 1940'ların sonlarından itibaren Sovyet silahlı kuvvetleri nükleer silahlar döneminde Soğuk Savaş'a uyum sağlayarak stratejik nükleer silahlar konusunda Amerika Birleşik Devletleri'yle dengede kalmak için uğraştılar.

Amerika Birleşik Devletleri'nin II. Dünya Savaşı sırasında atom bombası üretmesinden sonra Sovyetler Birliği çeşitli nükleer silahsızlanma planları önermiş olsa da, Soğuk Savaş sırasında tüm gücüyle nükleer silahları geliştirdi ve konuşlandırdı. 1960'larda ABD ve SSCB Antarktika'da silah konuşlandırılmasını ve atmosferde, dış uzayda, sualtında nükleer silah denemesi yapılmasını birlikte yasakladılar.

1960'ların sonunda bazı stratejik silah tiplerinde Sovyetler Birliği, Amerika Birleşik Devletleri ile kabaca denk seviyeye gelmişti ve stratejik nükleer silah konuşlandırılmasının sınırlanması konusunu tartışmayı önerdi. Sovyetler Birliği ABD'nin anti-balistik füze sistemi geliştirmesini kısıtlamak ve MIRV araçlarını yerleştirme yeteneğini korumak istiyordu.

Sovyet-Amerikan Stratejik Silahları Kısıtlama Görüşmeleri (SALT)Kasım 1969'da Helsinki'de başladı. Mayıs 1972'de imzalanan geçici anlaşma var olan kıtalararası balistik füzelerin konuşlandırılmasını donduruyor ve denizaltından atılan balistik füzelerin artışını da düzenliyordu. SALT sürecinin bir parçası olarak da ABM antlaşması imzalandı.

SALT antlaşmalarına Batı'da genel olarak karşılıklı yok etme ya da caydırıcılık kavramlarının düzenlenmezi olarak bakılır. Her iki taraf da topyekûn imhaya karşı ortak zayıflıklarını tanımışlardır. Hangi devletin ilk füzeyi fırlattığının pek önemi yoktu. İkinci bir SALT antlaşması Haziran 1979'da Viyana'da imzalandı. Diğer maddelerin yanı sıra kıtalararası ve denizaltından atılan balistik füze rampalarına da bir tavan sayı belirlendi. İkinci SALT antlaşması, 1970'lerin sonunda ve 1980'lerin başında uluslararası gerginliğin tekrar artması nedeniyle ABD Senatosu tarafından hiçbir zaman onaylanmamıştır.

Bir zamanlar Sovyetler Birliği dünya üzerindeki en büyük nükleer silah gücüne sahipti. "Natural Resources Defense Council" tahminlerine göre 1986'da en yüksek değer olan 45.000 savaş başlığına ulaşıldı. Kabaca bunların 20.000'inin taktik nükleer silah olduğu sanılmaktadır ve Avrupa'da oluşacak olan bir savaşta bunların kullanılmasını öngören Kızıl Ordu doktrininin bir yansımasıdır. Geriye kalan 25.000 füze stratejik kıtalararası balistik füzedir. Bu silahlar hem saldırı hem de savunma amaçlı olarak değerlendirilir.

 Askerî - Sanayi Yapılar ve Ekonomi
Kruşçev ve Gorbaçov dışındaki tüm Sovyet liderleri 1920'lerden beri sivil ekonomi alanındaki yatırımlardan çok askerî üretime ağırlık verdiler. Askerî üretime verilen bu büyük öncelik, askerî - sanayi tesislerinin sivil fabrikalardan daha iyi yönetici ekibine, iş gücüne ve hammaddeye sahip olmasına olanak verdi. Sonuç olarak Sovyetler Birliği dünyanın en gelişmiş bazı silahlarını üretti. 1980'lerin sonunda Gorbaçov önde gelen savunma sanayi yöneticilerini askerî sanayi ile aynı seviyeye gelebilmesi için sivil ekonomi sektörüne geçirdi.

Sovyetler Birliği'nde parti, hükûmet ve askeriyenin bütünleşmesi en çok savunma amaçlı sanayi üretiminde belirgin hale geliyordu. Gosplan (Devlet Planlama Komitesi), gerekli kaynakları askerî sanayiye yönlendirmede önemli rol oynuyordu. Savunma Konseyi ana silah sistemlerinin geliştirilmesi ve üretimi konusunda kararlar veriyordu. Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin Merkezî Politbürosu'nun Savunma Sanayi Bölümü, Savunma Konseyi'nin iradesini tüm askerî sanayiyi kontrol ederek uyguluyordu. Hükûmet içinde ise Bakanlar Kurulu başkan yardımcısı Askerî Sanayi Komisyonu'nun başkanı olarak birçok askeî bakanlığın, devlet komitesinin, araştırma ve geliştirme örgütlerinin ve silah tasarlayan ve üreten fabrikaların aktivitelerini koordine ediyordu.

1980'lerin sonunda Sovyetler Birliği'nin gayrisafi millî hasılasının %25'i savunma alanındaydı (o tarihte Batılı analizcilerin çoğu bunun %15 civarında olduğunu düşünüyordu.).  Askerî - sanayi kompleksi Sovyetler Birliği'ndeki her beş yetişkinden birini istihdam ediyordu. Rusya'nın bazı bölgelerinde işgücünün yarısı savunma sanayi fabrikalarında çalışıyordu. (Karşılaştırıldığında bu değerler ABD'de gayrisafi millî hasılanın onaltıda biri ve işgücünün onaltıda biri idi.) 1989'da Sovyet nüfusunun dörtte biri ya orduda aktif olarak, ya askeri üretimde ya da sivillere askeri eğitimde yer alıyordu.

 Sovyetler Birliği'nin Çöküşü ve Askeriye
1980'lerin sonunda ve 1990'ların başındaki siyasi ve ekonomik kargaşa ortamı sonunda Varşova Paktı'nın dağılmasına ve Sovyetler Birliği'nin çökmesine yol açtı. Rusya'daki siyasi kaos ve ekonomideki hızlı liberalleşme askeriyenin gücü ve ekonomik desteği üzerinde oldukça olumsuz etki yaratmıştır. 1985'te 5,3 milyon askerden oluşan Sovyet Ordusu 1990'a gelindiğinde dört milyona düşmüştür. Sovyetler Birliği dağıldığında Rusya'ya ait kuvvetler 2,7 milyon kadardı. Bu azalmanın hemen hemen tamamı 1989-1991 arasında gerçekleşmiştir.

Bu azalmaya ilk katkı Gorbaçov tarafından Aralık 1988'de açıklanarak başlayan tek yanlı ve geniş çaplı indirimdi. Varşova Paktı'nın çöküşüyle ve CFE anlaşmalarına uygun olarak bu indirimler devam etti. Glasnost politikasının kamuoyuna Sovyet Ordusu içindeki gerçek koşulları ve silah altına alınan askerlerin suistimal edilmesini açıklaması üzerine geniş çaplı bir şekilde silah altına alınmaya karşı direnç oluşması da bu düşüşün bir başka sebebidir.

1991 yılında Sovyetler Birliği çözülmeye doğru giderken ölen Sovyet sistemini ayakta tutmak uğruna Sovyet askeriyesi kendi gücüyle orantısız ve etkisiz bir rol aldı, Kafkaslar ve Orta Asya'daki çatışmaları ve kargaşayı bastırmayı denedi ama ne barışı ne de düzeni sağlamakta pek başarılı olamadı. 9 Nisan 1989'da MVD birlikleriyle beraber ordu Gürcistan'ın Tiflis kentinde yaklaşık 190 göstericiyi katletti. Bir sonraki önemli kriz Azerbaycan'da patlak verdi. 19-20 Ocak 1990'da zorla Bakü'ye giren Sovyet Ordusu, isyancı Cumhuriyet hükûmetini düşürdü ve yüzlerce sivili öldürdü. 13 Ocak 1991'de Sovyet kuvvetleri Litvanya'nın Vilnius kentinde muhalif grupların elinde bulunan Devlet Radyo ve Televizyon Binası ile televizyon veri gönderi kulesini basarak 14 kişiyi öldürdü ve yaklaşık 700 kişiyi yaraladı. Bu baskın genel olarak çok aşırı bulunarak eleştirilmiştir.

Sovyet muhafazakârları tarafından devletin çökmesini engellemek için son çaba olan Ağustos Darbesi'nin en kritik anlarında bazı askerî birlikler Boris Yeltsin'e karşı hareket etmek için Moskova'ya girdiler, ancak Rus parlamento binasını saran kalabalık gösterici gruplarını bastırmayı reddettiler. Sovyet askerî liderleri, Gorbaçov ve Yeltsin ile aynı cepheye geçerek eski düzenin sonunu getirdiler.

31 Aralık 1991'de Sovyetler Birliği'nin resmî olarak dağılmasıyla birlikte Sovyet askeriyesi tamamen belirsizlik içinde bırakılmıştır. Bundan sonraki bir buçuk yıllık dönem içerisinde Sovyet ordusunun bütünlüğünü koruma ve Bağımsız Devletler Topluluğu'nun ordusu (BDT) haline dönüştürme çabaları sonuç vermemiştir. Düzenli şekilde Ukrayna ve diğer birlikten ayrılan cumhuriyetler içinde konuşlanmış birlikler yeni ulusal hükûmetlerine bağlılıklarını bildirdiler; aynı zamanda yeni bağımsızlığını kazanan devletler arasındaki anlaşmalarla da askeriyenin malvarlığı pay edildi. 1992 mart ayı ortalarında Yeltsin kendisini Rusya'nın yeni savunma bakanı olarak atayarak askeriyeden artakalanlarla yeni Rus silahlı kuvvetlerini kurmak için önemli bir adım attı. Eski Sovyet komuta yapısının son kalıntıları da 1993 haziranında ortadan kaldırıldı.

Sonraki yıllarda Rus kuvvetleri Orta ve Doğu Avrupa'dan ve hatta Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra bağımsızlığını kazanan yeni cumhuriyetlerden çekildi. Çoğu yerde bu çekilme sorunsuz yaşanırken, Kırım'daki Sivastopol donanma üssü, Abhazya ve Transdinyester gibi sorunlu bölgelerde Rus birlikleri yerlerini terketmediler.

1992 yılında Sovyet sonrası Rus silahlı kuvvetlerinin büyük bir düşüşe geçtiğini görmekteyiz. Buna, Rus ekonomisinin çökmesi, silah altına alınacak adayların olmaması ve birlikten ayrılan cumhuriyetlerdeki sanayinin kaybedilmesi neden olmuştur.

Nükleer silah stoklarının büyük çoğunluğu Rusya'da kalmıştır. Ayrıca Ukrayna, Beyazrusya ve Kazakistan da bazı silahlara sahip olmuşlardır. Nükleer silahların artması korkuları arasında, bütün bu silahların 1996'ya kadar Rusya'ya gönderildiği belgelendi. Bir zamanlar nükleer silahların konuşlandığı eski Sovyet Cumhuriyeti olan Özbekistan da dahil olmak üzere tüm bu ülkeler nükleer silahların sayılarının artırılmaması ile ilgili antlaşmayı imzalamışlardır.

 Zaman Dizini

 Yabancı Askerî Yardım
Açık olarak katıldığı savaşların dışında Sovyetler Birliği Ordusu değişik ülkelerin iç olaylarında yer aldığı gibi başka ülkeler arasında geçen savaşlarda da nükleer güçler arasında doğrudan silahlı çarpışmaya girmeden stratejik kazancını artırmak amacıyla yer almıştır. Çoğu durumda bu, askerî danışmanlar ya da silah yardımı veya satışı olarak görülüyordu.

 Ayrıca bakınız
 Kızıl Ordu
 Sovyetler Birliği Savunma Bakanı

 Notlar
  Kızıl Ordu askerleri kadınları kamplardan kurtarırken bile onlara tecavüz etmişlerdir. , Daniel Johnson, The Telegraph, 24 Ocak 2002, Anthony Beevor'ın kitabından alıntı, doğrulanma tarihi: 2 Nisan 2005
  Silesian Inferno: War Crimes of the Red Army on its March into Silesia in 1945, Friedrich Grau, ISBN 1-880881-09-8, doğrulanma tarihi: 2 Nisan 2005
  "Second Source List and Detailed Death Tolls for the Twentieth Century Hemoclysm", Matthew White , 1999-2005, en son güncelleme: Şubat, 2005, doğrulanma tarihi: 2 Nisan 2005
  Grau, Lester W and Gress, Michael A.: The Soviet-Afgan War:  How a Superpower Fought and Lost: the Russian General Staff. University Press of Kansas, 2002
  Rusya Genel Durum, güncelleme 2 Nisan, Monterey Institute of International Studies''', Center for Nonproliferation Studies tarafından hazırlanmıştır, doğrulanma tarihi: 2 Nisan 2005
  Henry S. Rowen and Charles Wolf, Jr., eds., The Impoverished Superpower: Perestroika and the Soviet Military Burden (San Francisco: Institute for Contemporary Studies, 1990), p. 49.: alıntı: Anders Åslund, "How small is the Soviet National Income?"
  Bilgilerin bazıları 2003 Rus Askerî Emeklilik Kanunu'ndaki "States, Cities, Territories and Periods of Warfare with Participation of Citizens of the Russian Federation" bölümden alınmıştır.

 Kaynakça

 Soviet Union
 Crozier, Brian: The Rise and Fall of the Soviet Empire. Forum, 1999.
 Koenig, William and Schofield, Peter: Soviet Military Power. Hong Kong: Bison Books, 1983.
 Odom, William E.: The Collapse of the Soviet Military. New Haven & London:Yale University Press, 1998
 Malone, Richard: The Russian Revolution. Cambridge Press 2004
 Blackett, P.M.S.: Fear, War, and the Bomb, Military and Political Consequences of Atomic Energy New York: Whittlesey House 1949.
 Alperovitz, Gar: Atomic Diplomacy: Hiroshima and Potsdam'', New York, Simon and Shuster 1965

Sovyetler Birliği'nin askerî tarihi


Vanessa Bell, née en 1985, est une écrivaine, performeuse, critique littéraire et animatrice de radio québécoise.

Biographie
Vanessa Bell est née en 1985. Elle s'est démarquée par son engagement dans le milieu culturel et littéraire québécois.

Bell a été chroniqueuse et animatrice pour plusieurs émissions, notamment pour Les bouquins d'abord à CKRL et C'est fou à Radio-Canada. Elle a animé, participé et tenu des chroniques dans plusieurs balados dont La vie secrète des libraires, Bouquins et confidences et contoursbalado.

Elle est également critique à la revue Le Sabord et membre du comité de rédaction chez Lettres québécoises. Après avoir été codirectrice du Mois de la poésie, Vanessa Bell devient cofondatrice et codirectrice de l'organisme en arts littéraire Contours. Elle a été chargée de projet au Bureau des affaires poétique et est présidente de la Table des Lettres de Culture Capitale-Nationale et Chaudières-Appalaches. Depuis 2022, elle est directrice de la collection poésie aux Éditions du Quartz.

En parallèle à son implication culturelle, Bell a également une pratique d'écriture. En 2017, elle collabore avec le photojournaliste Renaud Philippe sur un livre d'artiste intitulé Impermanence. En 2018, elle signe les poèmes du catalogue d'exposition de la 11e Biennale Internationale d'Estampe Contemporaine de Trois-Rivières.

Son premier recueil de poésie, De rivières parait aux éditions La Peuplade en 2019. Elle est aussi codirectrice de L'anthologie de la poésie actuelle des femmes au Québec, 2000-2020 avec Catherine Cormier-Larose, paru aux éditions du Remue-ménage. En 2022, elle publie Monuments, un livre d'artiste réalisé en collaboration avec Kéven Tremblay aux Éditions du Noroît. Elle a également publié en revue et en collectif.

En 2020, Le Mois de la poésie, codirigé par Vanessa Bell et Juliette Bernatchez, remporte le Prix d'excellence arts et culture de l'Institut canadien de Québec. En 2021, Vanessa Bell reçoit le prix Félix-Antoine-Savard pour sa suite poétique « foehn ». La même année, elle est finaliste pour le Prix excellence arts et culture de Institut canadien de Québec « pour son engagement à la fois créatif et structurel dans la Ville de Québec; pour sa vision et ses projets rassembleurs à grande portée notamment la coécriture de l'Anthologie de la poésie actuelle des femmes au Québec, un projet majeur qui connaît un succès aussi bien médiatique qu'auprès du lectorat ».

En 2022, Vanessa Bell est la première canadienne francophone à être soutenue par le programme Rising Stars de la Writers'Trust of Canada sous le mentorat de Nicole Brossard pour « son écriture colorée et incisive [qui] bouillonne d'audace », tel que le souligne Brossard.

Le féminisme, la maternité et la question du territoire sont, entre autres, des sujets qu'elle investit dans sa poésie. Elle a performé au Québec, en Europe et en Scandinavie.

Œuvres

Poésie
 De rivières, Montréal, éditions La Peuplade, 2019, 96p.
 Anthologie de la poésie actuelle des femmes au Québec 2000-2020, Montréal, éditions du Remue-ménage, 2021, 280p.

Livre d'artiste

 Impermanence, avec Renaud Philippe, Québec, Criterium, 2017, 96 p.
 Monuments, avec Kéven Tremblay, Montréal, Éditions du Noroît, 2022, n.p.

Anthologie

 Françoise Stéréo - Anthologie, sous la direction de Valérie Gonthier-Gignac, Catherine Lefrançois, Marie-Michèle Rheault, Laurence Simard, Julie Veillet, Montréal, Moult Editions, 2018

Prix et honneurs

 2021 - Finaliste : Prix excellence arts et culture de Institut canadien de Québec
 2021 - Récipiendaire : Prix Félix-Antoine-Savard pour la suite poétique « foehn » Estuaire, numéro 181
 2022 - Première canadienne francophone à être soutenue par le programme Rising Stars de la Writers'Trust of Canada sous le mentorat de Nicole Brossard

Notes et références

Voir aussi

Articles connexes

 Éditions La Peuplade
 Éditions du Remue-ménage
 Éditions du Noroît

Liens externes

 https://www.contourspoesie.com/
 http://www.biectr.ca/
 https://www.writerstrust.com/authors/vanessa-bell/

Naissance en 1985
Poétesse québécoise
Critique littéraire québécois
Femme de lettres québécoise
Écrivain suivi par le projet Arts littéraires québécois

Vanessa Bell (écrivaine)


Çavdar (Secale cereale), Poaceae (buğdaygiller) familyasından bir tahıl bitkisi.

Çavdarın ilk kez İÖ 6500 yıllarında Asya'nın güneybatısında yetiştirildiği sanılmaktadır. Soğuğa en dayanıklı tahıl olan çavdar yüksek yerleri, kumlu ve gevşek toprakları sever. Rusya, İskandinav ülkeleri gibi kışları çok sert geçen yörelerde bile yetiştirilir ve sonbaharda ekilip ertesi yıl yaz başlarında biçilir. Üstelik buğday, arpa, mısır ve pirinç tarımına elverişli olmayan en  verimsiz topraklarda bile öbür tahıllardan daha iyi ürün verir. Tahıllara büyük zarar veren külleme ve pas hastalıkları ile zararlı böceklerden de pek fazla etkilenmeyen çavdarın en önemli zararlısı çavdar mahmuzu hastalığına yol açan bir asklımantardır.

Genellikle 1-2 metre yüksekliğe ulaşan çavdarın görünümü arpaya çok benzer. Taneleri buğdaya göre daha ince uzun, kavuzları daha dar, kılçıkları da oldukça kısadır. Daha çok ekmeklik un ve hayvan yemi olarak değerlendirilen çavdarın bileşiminde karbonhidrat, protein, potasyum ve B vitamini bulunur.

Çavdar unundan yapılan ekmek de buğday ekmeği gibi hafif olur. Buğday ve çavdar ununda bulunan protein karışımları (glüten) hamurun kabararak esnek ve yumuşak olmasını sağlar. Bu yüzden, başka tahılların unundan ekmek yapılırken hamura buğday ya da çavdar unu katılması gerekir.

Dünya genelinde, besin olarak kullanılan çavdar miktarı bu amaçla kullanılan buğdayın yarısı kadardır. Besin değeri yüksek olan çavdar başka tahıllarla karıştırılarak hayvanlara da yedirilir. Dünyanın çeşitli yörelerinde çavdardan viski, cin, votka gibi alkollü içkiler ve kvas denen Rus birası yapılır. İnce uzun, esnek ve sağlam olan çavdar sapları da çatı kaplaması, şilte dolgusu, örme şapka, kâğıt ve mukavva yapımında kullanılır.

Yılda 30 milyon ton dolayında olan dünya çavdar üretiminin üçte birinden fazlasını Rusya sağlar. Doğu Avrupa ülkelerinde ve Almanya Federal Cumhuriyeti'nde de geniş çapta çavdar üretimi yapılır. Türkiye'de 1960 yılında 650 bin hektar olan çavdar ekim alanı 1987'de 242 bin hektara kadar düşmüştür. Bu alandan elde edilen ürün 1987 verilerine göre 380 bin ton dolayındadır. 85 bin tonu geçen üretimiyle Kayseri ilk sırada yer alır. Niğde, Sivas, Yozgat, Nevşehir ve Konya öteki önemli çavdar üreticisi illerdir.

Üretim ve tüketim istatistikleri

Çavdar öncelikle doğuda, merkezi ve kuzey Avrupa'da yetişir. Ana çavdar kuşağı Kuzey Almanya'dan Polonya,Ukrayna,Belarus,Litvanya,Letonya, merkezi ve kuzey Rusya içlerine yayılır. Çavdar ayrıca Kuzey Amerika' da (Kanada,Birleşik Devletler), Güney Amerika'da (Arjantin),Türkiye,Kazakistan ve Kuzey Çin' de yetişir. Çavdarın üretim seviyesi üretici ulusların çoğunda talep azlığından dolayı düşer. Örnek olarak çavdar üretimi Rusya'da 1992 yılında 13.9 milyon metrik ton iken 2005 yılında 3.6 milyon metrik tona düşmüştür. Aynı duruma uyan ülkeler aşağıdaki gibidir:
Polonya'da 1992 yılı 5.9 milyon metrik ton, 2005 yılı 3.4 milyon metrik ton;
Almanya'da 1992 yılı 3.3 milyon metrik ton, 2005 yılı 2.8 milyon metrik ton;
Belarus'da 1992 yılı 3.1 milyon metrik ton, 2005 yılı 1.2 milyon metrik ton;
Çin'de 1992 yılı 1.7 milyon metrik ton, 2005 yılı 0.6 milyon metrik ton;
Kazakistan 1992 yılı 0.6 milyon metrik ton, 2005 yılı 0.02 milyon metrik ton;

Çavdarın çoğu, üretildiği ülkede tüketilmektedir ve sadece komşu ülkelere ihraç edilmekte olup dünya çapında ihracatı yoktur.

Notlar

Buğdaygiller
Çavdar
Carl Linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar

Çavdar


Büyük Petro (Rusça: Пётр Великий, Pyotr Velikiy), I. Petro (Rusça: Пётр Первый, Pyotr Pervıy) veya Pyotr Alekseyeviç (Rusça: Пётр Алексеевич; 9 Haziran 1672 — 8 Şubat 1725), 7 Mayıs 1682'den 1725'teki ölümüne kadar Rusya Çarlığı'nı ve daha sonra Rus İmparatorluğu'nu, 1696'ya kadar üvey ağabeyi V. İvan ile birlikte yönetti.

Bazı gelenekçi ve çağdışı sosyal ve politik sistemleri modern, bilimsel, Batılılaştırılmış ve Aydınlanma'ya dayalı sistemlerle değiştiren kültürel devrime öncülük etmiştir. Petro'nun reformları Rusya üzerinde kalıcı bir etki bıraktı ve Rus hükûmetinin birçok kurumunun kökenleri onun hükümdarlığına kadar uzanmaktadır. Ayrıca 1917'ye kadar Rusya'nın başkenti olarak kalan Sankt-Peterburg şehrini kurması ve geliştirmesiyle de tanınmaktadır.

Bununla birlikte yurt içinden yerel seçkin sınıfların oluşturulması onun asıl önceliği değildi ve ilk Rus üniversitesi ölümünden sadece bir yıl önce, 1724'te kuruldu. İkinci olanı ise ölümünden 30 yıl sonra kızı Elizabeth'in hükümdarlığı sırasında kuruldu.

Hayatı
Çar I. Aleksey'in ikinci eşi Natalya Narişkina'dan olan oğludur. 1682'de, zayıf ve hastalıklı üvey ağabeyi V. İvan'la birlikte tahta çıktı. Taht naipliğine üvey ablası Sofia Alekseyevna atandı; Sofia'nın aşığı başdanışman Vasili Vasilyeviç Golitsın; ülkenin yönetiminde etkindi.

Petro, bu dönemde annesiyle birlikte Moskova'nın dışındaki "Alman mahallesinde" yaşadı. Rusya'ya gelen Avrupalılar ile yakınlık kurarak uygarlıkları hakkında bilgi sahibi oldu. Burada Avrupalı askerlerden topçuluk ve istihkam eğitimi aldı. 14 yaşından itibaren gemilere büyük ilgi duydu. 1689'da annesinin zoruyla Eudoxia Lapoukine ile evlendi; ertesi yıl Alexis adında bir oğlu oldu. Son derece muhafazakâr bir aileden gelen eşi ile hiç uyuşamadı.

Petro 17 yaşında bir saray darbesiyle yönetimi ablasının ve Golitsın'in elinden aldı. 1694'te annesinin ölümü ile ülke yönetiminin tek hakimi oldu. Tahtı Ivan'la paylaşmayı sürdürüyordu ancak  devlet işlerinde Ivan'ın hiçbir rolü yoktu. 1696'da Ivan'ın ölümü ile tahtın tek sahibi oldu.

Azak Kalesi'nin alınması
Devletini genişletmeyi, dünya hakimiyetini ele geçirmeyi düşleyen Petro, bu amaçlarına ulaşmak için ticareti geliştirmenin önemini kavramıştı. Ancak Rusya kuzeyinde buzlarla kaplı denizler, güneyinde Osmanlı Devleti denetimi altındaki Karadeniz arasında sıkışmış bir ülke konumunda idi, ticarete uygun limanları yoktu. Petro, ticaret için sıcak denizlere inme gereğini fark eden ilk kişi oldu. Petro'nun sıcak denizlere inme planını gerçekleştirmek için ilk girişimi Azak Kalesi'nin kuşatılması idi. 1695 yılında ani bir baskınla Azak Kalesi'ni almayı denedi ancak deniz kuvvetlerinden yoksun Rus ordusu 96 günlük bir kuşatmadan sonra çekilmek zorunda kaldı. Bu başarısızlık üzerine Petro 1695-1696 kışında Don nehri kıyısındaki Voronej'de bir nehir donanması oluşturdu; kaleyi karadan ve denizden 31.000 asker ve 170 topla kuşatarak 6 Ağustos 1696 tarihinde teslim aldı. Asıl amacı Karadeniz'e ve ardından Boğazlara kadar gidebilmekti. Bu amacından hiç vazgeçmemiş ve bu politika kendisinden sonra da sürdürülmüştür.

Avrupa seyahati

Azak Kalesi kuşatması, Çar I. Petro'ya donanmaya ve düzenli bir orduya sahip olmanın önemini göstermişti. Bu amaçla ülkeye yabancı uzmanlar davet etmek yerine soylu ailelerden seçilen gençlerin eğitim için İngiltere, İtalya ve Hollanda'ya gönderilmesini emretti. Avrupa'nın başarısının hangi koşullar altında geliştiği ve mümkün hale geldiğini öğrenmek; Avrupa'daki ilerlemeyi Rusya'ya taşımak istiyordu. Kendisi de denizcilik eğitimi için 1697'de kimliğini gizleyerek yurtdışına çıktı. Sırasıyla Almanya, Hollanda ve İngiltere'ye gitti. Marangozluk, tıp, gemi yapımcılığı üzerinde çalıştı. Bir yandan da Osmanlılar'a karşı Avrupa'daki müttefik arayışı içindeydi ancak bu arayışı sonuçsuz kaldı.

Venedik'e gitmeyi planlarken Moskova'da çıkan Streltsy ayaklanması nedeniyle Rusya'ya döndü. Kendisini devirerek Sofiya'yı yeniden naibeliğe getirmek isteyen streltsıy'ı dağıttı. Yüzlerce askeri idam ya da sürgün ettirdi.

Avrupa seyahatinin sonunda kimi Avrupa adetlerinin Rus adetlerinden üstün olduğuna kanaat getiren Petro, tüm saraylıların ve memurların sakallarını kesmesini; batılı giysiler giymelerini istedi. Bu durum sakalını kesmeyen Rus aristokrasisi içinde büyük sıkıntı doğurunca boyarlara yıllık 100 ruble sakal vergisi karşılığında müsamaha gösterildi. Böylece sakal tıraşı Rus modernleşmesinin simgelerinden biri hâline geldi.  Yeni yıl kutlamalarını 1 Eylül'den 1 Ocak'a aldı. Geleneksel Rus takvimi yerine Protestan takvimini kabul etti.

Petro hiç anlaşamadığı eşi Eudoxia Lapoukine'den bu seyahatten döndükten sonra 1698'de boşandı ve onu bir manastıra kapanmaya zorladı.

İstanbul Anlaşması

Avrupa Devletleri ile 16 yıldır savaşmakta olan Osmanlı Devleti'nin  gerek Azak Kalesi'ni kaybetmesi gerekse Venedik ve Avusturya karşısında aldığı yenilgiler nedeniyle barış istemesi üzerine savaşan taraflar arasında müzakereler başladığında Çar Petro ısrarla Kerç Kalesi'ni istedi. Bu istek kabul olmadığı için  Karlofça'da Rusya, Osmanlı Devleti ile barış imzalamadı; iki yıllık bir ateşkes imzalandı. Barış Anlaşması 1700'de imzalandı. Ruslar, İstanbul'da sürekli elçiliğe sahip oldu. Azak Rus hakimiyetine girdi, Ortodoksların Kudüs haccı serbest bırakıldı.

İsveç ile savaş

Petro, Osmanlı İmparatorluğu ile ateşkes imzaladıktan sonra Baltık Denizi kıyılarına ulaşmak hedefine yöneldi. 1701'in şubat ayının sonuna doğru Biržai'de II. Augustus ile tanıştı. Prusya, Danimarka-Norveç ve Lehistan bir araya gelip Kuzey İttifakı'nı kurarak  İsveç'e savaş açtı.

Rusya'nın ilk saldırısı 1700 yılında Narva Savaşı'nda eğitimsiz askerler dolayısıyla felaketle sonuçlandı. Savaş sırasında XII. Karl'ın orduları sisli kar fırtınasını kendi avantajlarına kullandılar.

Petro, Narva'daki yenilgiden sonra ordusunu yeniden organize etmekle ve Avrupa şehirlerine benzer yeni bir şehir (Sankt Petersburg) kurmakla uğraştı. İsveç ile savaşı Polonya ve Litvanyalılar sürdürüyordu.

1708'de İsveç gözünü yeniden Rusya'ya çevirdi ve saldırıya geçti. 28 Eylül 1708'de gerçekleşen Lesnaya Savaşı, Büyük Kuzey Savaşı'nın kaderini belirledi. Yenilen İsveç Kralı Demirbaş Karl, Moskova'ya saldırıdan vazgeçip güneye hareket etti; Ukrayna'da iaşe sorununu giderdikten sonra tekrar Moskova'ya yürüdü ve büyük stratejik öneme sahip Poltova Kalesi'ni 1709 Mayıs'ında kuşattı. Petro, İsveç kralını Poltova Muharebesi'nde yendi. İsveç kralı yaralı olarak maiyetiyle birlikte Osmanlı toprakları yakınındaki Bender Kalesi'ne sığındı.

Osmanlı Devleti ile savaş

İsveç Kralı'nı takip eden Rus ordusunun Osmanlı sınırını geçerek tahribatta bulunması ile başlayan gelişmeler, İsveç Kralı Demirbaş Şarl'ın Bender Kalesi'nden İstanbul'a gönderdiği yardım dileyen mektuplarının da etkisi ile Osmanlılar'ın Rusya'ya savaş ilanına kadar vardı. Vezîriâzam Baltacı Mehmed Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu, Petro'nun ordusunu 19 Temmuz 1711'de Prut Nehri kıyısında kuşattı. Rus ordugâhında büyük bir ümitsizlik hüküm sürmeye başladı. Teslim olunması fikrini onaylayan Petro, esir düşmesi hâlinde kendisini hükümdar olarak tanımamalarına dair senatoya hitaben bir emirnâme hazırladı.

Ruslar'ın görüşme talebi, saldırı hazırlığındaki Baltacı Mehmed Paşa'nın yeniçerilere güvenmemesi nedeniyle kabul edildi ve görüşmeler beklenmedik bir seyir takip ederek 24 saat içinde sonuçlandı. 21 Temmuz'da imzalanan Prut Antlaşması'nı Petro 22 Temmuz'da tasdik etti. Rus ordusu serbest bırakıldı. Anlaşma sonucunda Azak tekrar Osmanlılara geçmiş ve Çar Deli Petro'nun Karadeniz'e açılma emelleri bir süre ertelenmiştir.

Katerina ile evlilik

Petro, 1712'de  Ekaterina Aleksiyevna ile evlendi. Asıl adı Marta Elena Skavronska olan yeni eşi, 1703'te Çardan bir çocuk dünyaya getirdikten sonra Ortodoks olup adını değiştirmişti. Petro'nun bu evlilikten on bir çocuğu dünyaya geldi ancak içlerinden sadece Anna ve Yelizaveta adlı iki kızı yaşadı.

St.Petersburg'un başkent oluşu
Çar Büyük Petro, Avrupa şehirlerine benzeyen yeni bir şehri sıfırdan başlayarak inşa etme çabasını 1703'ten beri sürdürüyordu. Şehri, 1703'te Büyük Kuzey Savaşı sırasında İsveç'ten aldığı Neva Nehri deltasında kurmaya karar vererek Aziz Petro ve Pavel Kalesi'nin temelini 16 Mayıs 1703 günü atmıştı. 10 yıl boyunca Neva Nehri deltasında büyük bir bataklık alan ıslah edildi. Yeni şehrin ilk yapısı olan Aziz Petro ve Pavel Kilisesi'nden sonra birçok bina Amsterdam'da olduğu gibi çamura gömülmüş direkler ve tahtalar ile kuvvetlendirilmiş temeller üstüne yapıldı. Rusya'nın ağaç mimarisinden farklı olarak Avrupa'dan getirttiği mimarlara şehrin planlarını, kanalizasyonunu ve binaların dağılımını çizdirdi. Fransa'daki Versailles Sarayı ile boy ölçüşecek derecede ihtişamlı bir kışlık saray (bugünkü Hermitage Müzesi)  ile çizimlerini bizzat kendisinin yaptığı bir yazlık saray inşa ettirdi. Petersburg, 1712'de başkent ilan edildi.

Edirne Antlaşması
Petro, Prut Antlaşması'nı imzaladıktan sonra anlaşma hükümlerini yerine getirmemişti. Osmanlı Devleti, anlaşma hükümlerinin yerine getirilmesi için Rusya'ya iki defa daha savaş ilân etti. Osmanlı padişahı III. Ahmet'in sefer kararı alarak İstanbul'dan Edirne'ye hareket etmesi üzerine Petro  kaygıya kapılarak bir özür mektubu gönderdi ve hemen görüşmelere başlanmasını diledi.  Edirne'de yapılan görüşmelerin sonunda 24 Haziran 1713'te imzalanan Edirne Antlaşması ile iki taraf arasındaki anlaşmazlıklara geçici olarak ara verildi.

Kuzey Savaşı
Petro, Edirne Antlaşması'ndan sonra yeniden tüm çabasını Kuzey Savaşı üzerine yoğunlaştırdı.  Türk topraklarında beş yıl kalan İsveç Kralı XII. Karl 1714'te memleketine dönmüştü. Petro, o yıl denizlerdeki ilk büyük zaferini (Gangut Savaşı) kazandı. Bu arada Avrupa'ya geziler yaparak çeşitli başarılar elde etti.  Ünlü bilim insanı Herman Boerhaave'yi görmek için 1716-1717 yıllarında Hollanda'yı ziyaret etti. Sonra Fransa'yı ziyaret etti. Prusya Krallığı ve Brunswick-Lüneburg Seçmenleri'nin desteğini aldı. Demirbaş Karl hala savaşı sürdürüyor, pes etmeyi reddediyordu. Ancak 1718'de gerçekleşen ölümünün ardında barış mümkün olabildi. Nystad Barış Antlaşması imzalandı ama hâlen süren gerginlik yüzünden ancak 1720'de imzalanabildi. Bu anlaşmadan dolayı senato Petro'ya "Büyük" ve "İmparator" sanlarını verdi.

İran Seferi
Orta Asya, Hazar ve Sibirya bölgelerine  araştırma grupları gönderen Petro, 1722'de İran'ın zayıflığından faydalanarak Hazar bölgesine işgale başladı. Hazar Denizi'nin batı ve güney kıyılarını askeri yardım karşılığı İran'dan aldı. Bu sefer sırasında sağlığı bozuldu.

Ölümü
Petro, 1723 kışında idrar yolu ve mesanesiyle ilgili sorunlar yaşamaya başladı. 1724 yılında ağır bir mesane ve böbrek ameliyatına girdi. Ocak 1725'de üremiye yakalandı. Anlatılanlara göre Petro bilinçsizliğe girmeden önce bir kağıt ve kalem istedi ve "Artık hepsini bırak ..." yazan bitmemiş bir not karaladı. 8 Şubat 1725 sabahı öldü. Peter ve Paul Katedrali'ne defnedilmiştir. Otopsisinde mesanesine kangren bulaştığı açıklandı.

Kişiliği
'Büyük Petro' olarak bilinen Rus hükümdar, Rönesans ve Reform döneminde yaptığı incelemeler ve deneyler sayesinde Rusya'nın Avrupa'nın gerisinde kalmasını önlemiştir. Sıcak denizlere inme planlarından dolayı daha çok denizcilik ve gemicilikle ilgili incelemeler yapan Petro; şanından öte bir gemide en alt rütbede çalışarak ilginç kişiliğini ön plana çıkarmıştır. Osmanlılar bu yüzden I. Petro'ya 'Deli Petro' lakabını takmıştır fakat söz konusu Prut Savaşı'nda Osmanlı'nın karşısına büyük ve dayanıklı gemilerle gelince Deli Petro'nun adı Büyük Petro olarak anılmaya başlanmıştır.

Galeri

Ayrıca bakınız
 1682 Moskova Ayaklanması

Kaynakça

1672 doğumlular
Moskova doğumlular
Rusya Çarlığı doğumlular
1725 yılında ölenler
Romanov Hanedanı
Rusya'nın Çar ve Çariçeleri
Rus imparatorları
Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları'ndaki kişiler
Çocuk hükümdarlar
Rusya'da defnedilenler
Rusya çareviçleri

I. Petro


La gare de Gemmenich est une ancienne gare ferroviaire belge de la ligne 39, de Welkenraedt à Botzelaer (fermée) située à Gemmenich, section de la commune de Plombières, dans la province de Liège en Région wallonne, à proximité de la triple frontière commune à la Belgique, l'Allemagne et les Pays-Bas.

Situation ferroviaire
La gare de Gemmenich était établie au  (PK) 17,1 de la ligne 39, de Welkenraedt à Botzelaer entre la gare de Plombières et la halte de Botzelaer.

Histoire
L'arrêté royal du  attribue à  Rémy Paquot la concession d'un chemin de fer de Welkenraedt à la frontière de Prusse via Moresnet et Bleyberg (Plombières), prolongé par une ligne venant d'Aix-la-Chapelle franchissant la frontière dans un tunnel non loin de Gemmenich.

La section de Welkenraedt à Bleyberg est mise en service en premier, le  ; le reste de la ligne ouvre finalement le .

Bien qu'on eut pu espérer implanter à Gemmenich la dernière gare avant la frontière, où se serait exercé le contrôle douanier des marchandises, c'est finalement la gare de Plombières qui se voit attribuer cette fonction, le terrain étant plus propice pour y installer des voies de garage en palier. Ce choix a une conséquence néfaste pour Gemmenich mais aussi pour la commune hollandaise de Vaals, se trouvant à moins de , car les règlements interdissent la créations d'arrêt entre la gare frontalière et la frontière. Cette situation n'était pas non plus idéale pour le contrôle douanier, si éloigné de la frontière, ce qui imposait d'escorter les trains entre la frontière et la gare.

En 1886, le Gouvernement accepte finalement la création d'une halte provisoire dans la montée à la sortie de Gemmenich où le service des douanes pourra être déplacé. Implanté près du passage à niveau, le premier bâtiment est constitué de trois caisses de wagons dont les roues ont été enlevées sur place. En 1895, un bâtiment en dur est construit. Il est par la suite agrandi et une cabine de signalisation est bâtie. D'abord réservée aux voyageurs et bagages, elle accepte les marchandises depuis 1899 ; ce service prend une part croissante d'où une série d'adaptations réalisées jusqu'en 1913.

La ligne 24, de Tongres à Visé et à la frontière allemande, envisagée tout au long du  et finalement réalisée par l'occupant de 1914 à 1917, enlève aux lignes 38 et 39 l'essentiel de leur trafic marchandises ; l'épuisement des gisements de Plombières fera le reste. Cette ligne aboutit à  de là, réemployant le tunnel de 1872 pour pénétrer en Allemagne. À partir de 1931, la SNCB remplace certains trains de voyageurs par des autobus.

À la fin de la Seconde Guerre mondiale, les voies de communications de la région sont endommagées par les alliés ainsi que l'occupant en retraite. La ligne 39 n'ayant plus qu'un intérêt limité, Gemmenich devient une gare terminus où ne circulent que des trains de voyageurs jusqu'au . La ligne 39 est démantelée entre Plombières et Gemmenich en . La gare voisine de Botzelaer sur la ligne 24 a quant à elle fermé aux voyageurs dès la fin du conflit.

Patrimoine ferroviaire

Le bâtiment des recettes a été revendu à un particulier après son abandon, modernisé et aménagé en logements, tout comme l'ancienne maison de garde-barrière.

Il correspond au plan type 1893 des Chemins de fer de l'État belge, dans une version à la façade dépouillée. L'aile principale était longue de six travées à l'origine avant d'être allongée avec deux travées supplémentaires.

Un chemin RAVeL a été créé sur une partie de la ligne 39 en direction de Plombières ; il s'interrompt en direction de la frontière.

Notes et références

Bibliographie
 Hugo de Bot, Architecture des gares en Belgique, tome I (de 1835 à 1914), Brepols, Turnhout, 2002.
 Albert Stassen, Les noeuds ferroviaires des trois frontières : Un réseau ferroviaire des plus dense, Office du Tourisme de la Commune de Plombières (O.T.C.P), 2000.

Voir aussi

Articles connexes
 Ligne 39 (Infrabel)
 Liste de gares en Belgique

Liens externes

Gare
Ligne 39 (Infrabel)
Gare fermée dans la province de Liège
Gare mise en service en 1886

Gare de Gemmenich


Federalizam (francuski fédéralisme, od latinskog foedus – savez) u užem, suvremenom značenju obilježava poseban oblik složene države, njezinu političku i ustavnopravnu strukturu i organizaciju vlasti.

Kao oblik političkog udruživanja, federalizam se javlja već u antici, gdje su Grci stvarali različite oblike udruživanja i suradnje kako bi se obranili od Perzijanaca. Najstariji takav oblik udruživanja je Jonski savez, zatim Beotski savez, Lakedemonski savez, Panhelenski savez i dr. U srednjem vijeku stvaraju se i šire složene zajednice s istim interesima. U sjevernoj Italiji razvijeni gradovi su u 11. stoljeću stvorili Lombardijsku ligu, u Njemačkoj Hanzu u 13. stoljeću, a sličnih primjera bilo je diljem Europe. Federalizam je prvi put primijenjen u SAD-u 1787. godine. godine, a nakon toga se proširio na mnoge zemlje svijeta. Poseban oblik federalizma također je razvijen u SFRJ i razrađen je u ustavu iz 1974. godine.

S tog stajališta ustavno–pravna i politička teorija dijele države na unitarne (jedinstvene) i federativne ili savezne (složene) države.

Izvori

Oblici vladavine
Politički sustavi

Federalizam


Misselwitz ist ein Ortsteil der Gemeinde Starkenberg im Landkreis Altenburger Land in Thüringen.

Lage
Im Lösshügelland um Altenburg und Schmölln befindet sich der Weiler Misselwitz in der Nähe von Starkenberg an der Landesstraße 1361. Die geographische Höhe des Ortes beträgt . Der Ort liegt südlich des Gerstenbachs, einem Zufluss der Pleiße.

Geschichte
Der Weiler Misselwitz wurde bereits in der Zeit zwischen 1181 und 1224 erstmals urkundlich erwähnt. Anfangs waren vier Häuser mit vier Familien und 21 Personen bewohnt, davon waren zwei Bauerngehöfte. Der Name "Missel" ist sorbisch und bedeutet Familie.

Misselwitz gehörte zum wettinischen Amt Altenburg, welches ab dem 16. Jahrhundert aufgrund mehrerer Teilungen im Lauf seines Bestehens unter der Hoheit folgender Ernestinischer Herzogtümer stand: Herzogtum Sachsen (1554 bis 1572), Herzogtum Sachsen-Weimar (1572 bis 1603), Herzogtum Sachsen-Altenburg (1603 bis 1672), Herzogtum Sachsen-Gotha-Altenburg (1672 bis 1826). Bei der Neuordnung der Ernestinischen Herzogtümer im Jahr 1826 kam der Ort wiederum zum Herzogtum Sachsen-Altenburg. Bereits im 19. Jahrhundert wird der Ort zu Kreutzen gezählt. Nach der Verwaltungsreform im Herzogtum gehörte Misselwitz bezüglich der Verwaltung zum Ostkreis (bis 1900) bzw. zum Landratsamt Altenburg (ab 1900). Der Weiler gehörte ab 1918 zum Freistaat Sachsen-Altenburg, der 1920 im Land Thüringen aufging. 1922 kam er zum Landkreis Altenburg.

Am 1. Juli 1950 wurde Misselwitz durch Eingemeindung der Gemeinde Kreutzen ein Ortsteil von Tegkwitz. Bei der zweiten Kreisreform in der DDR wurden 1952 die bestehenden Länder aufgelöst und die Landkreise neu zugeschnitten. Somit kam Misselwitz als Gemeindeteil von Tegkwitz mit dem Kreis Altenburg an den Bezirk Leipzig; jener gehörte seit 1990 als Landkreis Altenburg zu Thüringen und ging 1994 im Landkreis Altenburger Land auf. Mit der Eingliederung der Gemeinde Tegkwitz in die Gemeinde Starkenberg wurde Misselwitz am 1. Dezember 2008 ein Ortsteil der Gemeinde Starkenberg. 2012 wohnten 13 Einwohner im Weiler.

Einzelnachweise

Weblinks

 Misselwitz auf der Webseite der Gemeinde Starkenberg

Ort im Landkreis Altenburger Land
Starkenberg
Ersterwähnung im 12. Jahrhundert
Deutscher Ortsname slawischer Herkunft

Misselwitz (Starkenberg)


Presidente Sarmiento steht für:

 Domingo Faustino Sarmiento (1811–1888), argentinischer Politiker, Militär und Pädagoge, Präsident 1868 bis 1874
 Presidente Sarmiento (Mendoza), Distrikt der Provinz Mendoza, Argentinien
 Presidente Sarmiento (Schiff), Schulschiff der Armada Argentina
 Parque Presidente Sarmiento, Parkanlage in Buenos Aires, Argentinien

Presidente Sarmiento


Cad Bane est un personnage fictif de l'univers étendu de Star Wars, qui apparait pour la première fois dans la série télévisée The Clone Wars.

Biographie fictive

Avant la guerre des clones
Cad Bane est originaire de la planète Duro. Il y naît en .

Cad travaille notamment avec la chasseuse de primes Aurra Sing pour une mission qui précède la bataille de Naboo. Il est alors employé par le Sith Dark Maul.

Un événement change la place de Cad Bane dans la scène galactique : la guerre des clones. En préambule de ce conflit, le chasseur de primes Jango Fett, considéré comme le plus talentueux de la Galaxie, est tué à Géonosis. Dès lors, Cad Bane obtient ce titre de meilleur chasseur de primes, avec une très importante réputation et par conséquent il devient énormément coûteux de l'engager.

Guerre des clones
Cad Bane est engagé pour permettre l'évasion d'un hutt, oncle de Jabba. Pour cela, il s'allie à d'autres mercenaires afin de prendre des otages parmi les sénateurs de la République galactique, dont Padmé Amidala.

Durant la même guerre, Cad Bane est engagé par le seigneur Sith Dark Sidious pour infiltrer le temple Jedi. Il doit alors y récupérer une liste secrète d'enfants sensibles à la Force.

Quelque temps après, Cad Bane est à nouveau embauché par le Cartel hutt pour retrouver Ziro, le même hutt qu'il avait libéré. Il le retrouve mort sur la planète Teth, et affronte alors les Jedi Obi-Wan Kenobi et Quinlan Vos.

Cad Bane, capturé plus tard, est prisonnier de la République. Accompagné d'Obi-Wan, qui fait alors croire qu'il est le chasseur de primes Rako Hardeen, Cad demande alors au jeune Boba Fett de provoquer une émeute afin de faire diversion et permettre la fuite de Cad.

Sous l'Empire
Aux débuts de l'ère impériale, Cad Bane est engagé par le Premier ministre de Kamino, Lama Su. Il doit retrouver une clone, Omega.

Période post-impériale
En , le Syndicat pyke demande l'aide de Cad Bane pour asseoir sa domination sur le commerce d'épice à Tatooine. Par conséquent, il se rend chez Cobb Vanth, marshal de la ville de Mos Pelgo, aussi appelée Freetown. En effet, ce dernier, opposé au trafic d'épice sur Tatooine, a alors été contacté par Din Djarin pour aider Boba Fett à lutter contre le Syndicat pyke.

Cad Bane, toujours en soutien à son employeur pyke, s'attaque à Boba, alors localisé dans la ville de Mos Espa. S'ensuit un duel. Dans un premier temps, Cad se met à provoquer son adversaire en évoquant notamment les tuskens afin de déstabiliser émotionnellement Boba. Il poursuit ensuite en tirant à plusieurs reprises sur son adversaire. Toutefois, ce dernier lui transperce le corps avec son bâton gaderfii, le tuant de cette façon.

Caractéristiques
Cad Bane ressemble à plusieurs égards à un cow-boy, notamment par sa marche nonchalante et son chapeau caractéristique. Il se distingue aussi par une voix particulièrement grave, voire intimidante. Comme son espèce est le duro, il est en outre identifiable à sa peau bleue et à ses yeux rouges.

Concept et création
Le personnage de Cad Bane est créé pour la série télévisée  par George Lucas, fondateur de , et les scénaristes de la série, Dave Filoni et Henry Gilroy.

Le doubleur anglophone de Cad Bane, Corey Burton, affirme d'ailleurs que pour jouer le rôle il s'inspire notamment des films de la Trilogie du dollar de Sergio Leone et du personnage joué par Lance Henriksen dans Alien. Toutefois, en prise de vues réelles, Dorian Kingi interprète le personnage.

Un scénario de la partie annulée de la série  implique notamment Cad Bane et Boba Fett. Cette intrigue présente un duel entre les deux chasseurs de primes, duquel tous deux échappent, Boba Fett notamment grâce à son casque fait en beskar.

Adaptations

Figurines
Dans le cadre de sa série de figurines , la société Hasbro produit une figurine de Cad Bane, qui connaît une rupture de stock à la suite de la sortie du sixième épisode du Livre de Boba Fett. La figurine est originellement vendue accompagnée d'une figurine du droïde du protagonsite, TODO-360.

Accueil
Le site Internet  rapproche le rôle de Cad Bane vis-à-vis de Boba Fett de celui de Becket vis-à-vis de Han Solo, dans le film Solo. Dans les deux cas, un criminel joue le rôle de mentor et forme ainsi un autre criminel, plus jeune. Enfin, l'élève s'éloigne progressivement du maître jusqu'à le tuer en duel. Une seule caractéristique oppose ces deux relations selon le site : Han devient de plus en plus mauvais quand il tue Becket, tandis qu'en vainquant Cad Bane, Boba Fett met plutôt fin à son passé de criminel de façon symbolique.

Le site Internet Hitek réalise un classement sur les personnages des séries  de Dave Filoni, c'est-à-dire , ,  et Le Livre de Boba Fett. Dans ce classement, Cad Bane se voit attribuer la septième place, notamment pour son talent de chasseur de primes et son apparition en prise de vues réelles.

Notes et références

Notes

Références

Liens externes

Personnage des œuvres dérivées de Star Wars
Chasseur de primes de fiction
Tueur à gages de fiction
Mercenaire de fiction
Meurtrier de fiction
Personnage de film de science-fiction
Personnage de fiction créé en 2008

Cad Bane