The Mandinka or Malinke are a West African ethnic group primarily found in southern Mali, the Gambia and eastern Guinea. Numbering about 11 million, they are the largest subgroup of the Mandé peoples and one of the largest ethnic-linguistic groups in Africa. They speak the Manding languages in the Mande language family, which are a lingua franca in much of West Africa. The majority of Mandinka adhere to Islam. They are predominantly subsistence farmers and live in rural villages. Their largest urban center is Bamako, the capital of Mali.

The Mandinka are the descendants of the Mali Empire, which rose to power in the 13th century under the rule of king Sundiata Keita, who founded an empire that would go on to span a large part of West Africa. They migrated west from the Niger River in search of better agricultural lands and more opportunities for conquest. Nowadays, the Mandinka inhabit the West Sudanian savanna region extending from The Gambia and the Casamance region in Senegal, Mali, Guinea and Guinea Bissau. Although widespread, the Mandinka constitute the largest ethnic group only in the countries of Mali, Guinea and The Gambia. Most Mandinka live in family-related compounds in traditional rural villages. Their traditional society has featured socially stratified castes. Mandinka communities have been fairly autonomous and self-ruled, being led by a chief and group of elders. Mandinka has been an oral society, where mythologies, history and knowledge are verbally transmitted from one generation to the next. Their music and literary traditions are preserved by a caste of griots, known locally as jelis, as well as guilds and brotherhoods like the donso (hunters).

Between the 16th and 19th centuries, many Muslim and non-Muslim Mandinka people, along with numerous other African ethnic groups, were captured, enslaved and shipped to the Americas. They intermixed with slaves and workers of other ethnicities, creating a Creole culture. The Mandinka people significantly influenced the African heritage of descended peoples now found in Brazil, the Southern United States and, to a lesser extent, the Caribbean.

History

The history of Mandinka people started in the Manden (or Manding or Mandé) region, what is now southern Mali. Hunters from the Ghana Empire (or Wagadou) founded the Mandinka country in Manden. The mythical origin of the Malinké and the Bambara people are their mythical ancestors, Kontron and Sanin, the founding "hunter brotherhood". The country was famous for the large number of animals and game that it sheltered, as well as its dense vegetation, so was a very popular hunting ground. The Camara (or Kamara) are believed to be the oldest family to have lived in Manden, after having left Wagadou, due to drought. They founded the first village of Manding, Kiri, then Kirina, Siby, Kita. A very large number of families that make up the Mandinka community were born in Manden. Manding is the province from which the Mali Empire started, under the leadership of Sundiata Keita. The Manden were initially a part of many fragmented kingdoms that formed after the collapse of Ghana empire in the 11th century. During the rule of Sundiata Keita, these kingdoms were consolidated, and the Mandinka expanded west from the Niger River basin under Sundiata's general Tiramakhan Traore. This expansion was a part of creating a region of conquest, according to the oral tradition of the Mandinka people. This migration began in the later part of the 13th century.

Another group of Mandinka people, under Faran Kamara – the son of the king of Tabou – expanded southeast of Mali, while a third group expanded with Fakoli Kourouma.

With the migration, many gold artisans and metal working Mandinka smiths settled along the coast and in the hilly Fouta Djallon and plateau areas of West Africa. Their presence and products attracted Mandika merchants and brought trading caravans from north Africa and the eastern Sahel, states Toby Green – a professor of African History and Culture. It also brought conflicts with other ethnic groups, such as the Wolof people, particularly the Jolof Empire.

The caravan trade to North Africa and Middle East brought Islamic people into Mandinka people's original and expanded home region. The Muslim traders sought presence in the host Mandinka community, and this likely initiated proselytizing efforts to convert the Mandinka from their traditional religious beliefs into Islam. In Ghana, for example, the Almoravids had divided its capital into two parts by 1077, one part was Muslim and the other non-Muslim. The Muslim influence from North Africa had arrived in the Mandinka region before this, via Islamic trading diasporas.

In 1324, Mansa Musa who ruled Mali, went on Hajj pilgrimage to Mecca with a caravan carrying gold. Shihab al-Umari, the Arabic historian, described his visit and stated that Musa built mosques in his kingdom, established Islamic prayers and took back Maliki school of Sunni jurists with him. According to Richard Turner – a professor of African American Religious History, Musa was highly influential in attracting North African and Middle Eastern Muslims to West Africa.

The Mandinka people of Mali converted early, but those who migrated to the west did not convert and retained their traditional religious rites. One of the legends among the Mandingo of western Africa is that the general Tiramakhan Traore led the migration, because people in Mali had converted to Islam and he did not want to. Another legend gives a contrasting account, and states that Traore himself had converted and married Muhammad's granddaughter. The Traore's marriage with a Muhammad's granddaughter, states Toby Green, is fanciful, but these conflicting oral histories suggest that Islam had arrived well before the 13th century and had a complex interaction with the Mandinka people.

Through a series of conflicts, primarily with the Fula-led jihads under Imamate of Futa Jallon, many Mandinka converted to Islam. In contemporary West Africa, the Mandinka are predominantly Muslim, with a few regions where significant portions of the population are not Muslim, such as Guinea Bissau, where 35 percent of the Mandinka practice Islam, more than 20 percent are Christian, and 15 percent follow traditional beliefs.

Slavery
Slave raiding, capture and trading in the Mandinka regions may have existed in significant numbers before the European colonial era, as is evidenced in the memoirs of the 14th century Moroccan traveller and Islamic historian Ibn Battuta. Slaves were part of the socially stratified Mandinka people, and several Mandinka language words, such as Jong or Jongo refer to slaves. There were fourteen Mandinke kingdoms along the Gambia River in the Senegambia region during the early 19th century, for example, where slaves were a part of the social strata in all these kingdoms.

According to Toby Green, selling slaves along with gold was already a significant part of the trans-Saharan caravan trade across the Sahel between West Africa and the Middle East after the 13th century. With the arrival of Portuguese explorers in Africa as they looked for a sea route to India, the European purchase of slaves had begun. The shipment of slaves by the Portuguese, primarily from the Jolof people, along with some Mandinka, started in the 15th century, states Green, but the earliest evidence of a trade involving Mandinka slaves is from and after 1497 CE. In parallel with the start of the trans-Atlantic slave trade, the institution of slavery and slave-trading of West Africans into the Mediterranean region and inside Africa continued as a historic normal practice.

Slavery grew significantly between the 16th and 19th centuries. The Portuguese considered slave sources in Guinea and Senegambia parts of Mandinka territory as belonging to them, with their 16th to 18th century slave trade-related documents referring to "our Guinea" and complaining about slave traders from other European nations superseding them in the slave trade. Their slave exports from this region nearly doubled in the second half of the 18th century compared to the first, but most of these slaves disembarked in Brazil.

Scholars have offered several theories on the source of the transatlantic slave trade of Mandinka people. According to Boubacar Barry, a professor of History and African Studies, chronic violence between ethnic groups such as Mandinka people and their neighbours, combined with weapons sold by slave traders and lucrative income from slave ships to the slave sellers, fed the practice of captives, raiding, manhunts, and slaves. The victimised ethnic group felt justified in retaliating. Slavery was already an accepted practice before the 15th century. As the demand grew, states Barry, Futa Jallon led by an Islamic military theocracy became one of the centers of this slavery-perpetuating violence, while Farim of Kaabu (the commander of Mandinka people in Kaabu) energetically hunted slaves on a large scale. Martin Klein (a professor of African Studies) states that Kaabu was one of the early suppliers of African slaves to European merchants.

The historian Walter Rodney states that Mandinka and other ethnic groups already had slaves who inherited slavery by birth, and who could be sold. The Islamic armies from Sudan had long established the practice of slave raids and trade. Fula jihad from Futa Jallon plateau perpetuated and expanded this practice. These jihads were the largest producer of slaves for the Portuguese traders at the ports controlled by Mandinka people. The insecure ethnic groups, states Rodney, stopped working productively and became withdrawn, which made social and economic conditions desperate, and they also joined the retaliatory cycle of slave raids and violence.

Walter Hawthorne (a professor of African History) states that the Barry and Rodney explanation was not universally true for all of Senegambia and Guinea where high concentrations of Mandinka people have traditionally lived. Hawthorne states that large numbers of Mandinka people started arriving as slaves in various European colonies in North America, South America and the Caribbean only between the mid-18th through to the 19th century. During these years, slave trade records show that nearly 33% of the slaves from Senegambia and Guinea-Bissau coasts were Mandinka people. Hawthorne suggests three causes of Mandinka people appearing as slaves during this era: small-scale jihads by Muslims against non-Muslim Mandinka, non-religious reasons such as economic greed of Islamic elites who wanted imports from the coast, and attacks by the Fula people on Mandinka's Kaabu with consequent cycle of violence.

Wassoulou Empire

Economy

Mandinka are rural subsistence farmers who rely on peanuts, rice, millet, maize, and small-scale husbandry for their livelihood. During the wet season, men plant peanuts as their main cash crop. Men also grow millet and women grow rice (traditionally, African rice), tending the plants by hand.
This is extremely labour-intensive and physically demanding work. Only about 50% of the rice consumption needs are met by local planting; the rest is imported from Asia and the United States.

The oldest male is the head of the family and marriages are commonly arranged. Small mud houses with conical thatch or tin roofs make up their villages, which are organised on the basis of the clan groups. While farming is the predominant profession among the Mandinka, men also work as tailors, butchers, taxi drivers, woodworkers, metalworkers, soldiers, nurses, and extension workers for aid agencies. However, most women, probably 95%, tend to the home, children, and animals as well as work alongside the men in the fields.

Religion
Today, most people of Mandinka practice Islam. Mandinkas recite chapters of the Qur'an in Arabic. Some Mandinka syncretise Islam and traditional African religions. Among these syncretists spirits can be controlled mainly through the power of a marabout, who knows the protective formulas. In most cases, no important decision is made without first consulting a marabout. Marabouts, who have Islamic training, write Qur'anic verses on slips of paper and sew them into leather pouches (talisman); these are worn as protective amulets.

The conversion to Islam took place over many centuries. According to Robert Wyndham Nicholls, Mandinka in Senegambia started converting to Islam as early as the 17th century, and most of Mandinka leatherworkers there converted to Islam before the 19th century. The Mandinka musicians, however were last, converting to Islam mostly in the first half of the 20th century. Like elsewhere, these Muslims have continued their pre-Islamic religious practices such as their annual rain ceremony and "sacrifice of the black bull" to their past deities.

Society and culture

Most Mandinkas live in family-related compounds in traditional rural villages. Mandinka villages are fairly autonomous and self-ruled, being led by a council of upper class elders and a chief who functions as a first among equals.

Social stratification
The Mandinka people have traditionally been a socially stratified society, like many West African ethnic groups with castes. The Mandinka society, states Arnold Hughes – a professor of West African Studies and African Politics, has been "divided into three endogamous castes – the freeborn (foro), slaves (jongo), and artisans and praise singers (nyamolo). The freeborn castes are primarily farmers, while the slave strata included labor providers to the farmers, as well as leather workers, pottery makers, metal smiths, griots, and others. The Mandinka Muslim clerics and scribes have traditionally been considered as a separate occupational caste called Jakhanke, with their Islamic roots traceable to about the 13th century.

The Mandinka castes are hereditary, and marriages outside the caste was forbidden. Their caste system is similar to those of other ethnic groups of the African Sahel region, and found across the Mandinka communities such as those in Gambia, Mali, Guinea and other countries.

Rites of passage
The Mandinka practice a rite of passage, kuyangwoo, which marks the beginning of adulthood for their children. At an age between four and fourteen, the youngsters have their genitalia ritually cut (see articles on male and female genital cutting), in separate groups according to their sex. In years past, the children spent up to a year in the bush, but that has been reduced now to coincide with their physical healing time, between three and four weeks.

During this time, they learn about their adult social responsibilities and rules of behaviour. Preparation is made in the village or compound for the return of the children. A celebration marks the return of these new adults to their families. As a result of these traditional teachings, in marriage a woman's loyalty remains to her parents and her family; a man's to his.

Female genital mutilation
The women among the Mandinka people, like other ethnic groups near them, have traditionally practiced female genital mutilation (FGM), traditionally referred to as "female circumcision." According to UNICEF, the female genital mutilation prevalence rates among the Mandinkas of the Gambia is the highest at over 96%, followed by FGM among the women of the Jola people's at 91% and Fula people at 88%. Among the Mandinka women of some other countries of West Africa, the FGM prevalence rates are lower, but range between 40% and 90%. This cultural practice, locally called Niaka or Kuyungo or Musolula Karoola or Bondo, involves the partial or total removal of the clitoris, or alternatively, the partial or total removal of the labia minora with the clitoris.

Some surveys, such as those by the Gambia Committee on Traditional Practices (GAMCOTRAP), estimate FGM is prevalent among 100% of the Mandinkas in Gambia. In 2010, after community efforts of UNICEF and the local government bodies, several Mandinka women's organization pledged to abandon the female genital mutilation practices.

Marriage
Marriages are traditionally arranged by family members rather than either the bride or groom. This practice is particularly prevalent in the rural areas. Kola nuts, a bitter nut from a tree, are formally sent by the suitor's family to the male elders of the bride-to-be, and if accepted, the courtship begins.

Polygamy has been practiced among the Mandinka since pre-Islamic days. A Mandinka man is legally allowed to have up to four wives, as long as he is able to care for each of them equally. Mandinka believe the crowning glory of any woman is the ability to produce children, especially sons. The first wife has authority over any subsequent wives. The husband has complete control over his wives and is responsible for feeding and clothing them. He also helps the wives' parents when necessary. Wives are expected to live together in harmony, at least superficially. They share work responsibilities of the compound, such as cooking, laundry, and other tasks.

Music

Mandinka culture is rich in tradition, music, and spiritual ritual. Mandinkas continue a long oral history tradition through stories, songs, and proverbs. In rural areas, western education's impact is minimal; the literacy rate in Latin script among these Mandinka is quite low. However, more than half the adult population can read the local Arabic script (including Mandinka Ajami); small Qur'anic schools for children where this is taught are quite common. Mandinka children are given their name on the eighth day after their birth, and their children are almost always named after a very important person in their family.

The Mandinka have a rich oral history that is passed down through griots. This passing down of oral history through music has made music one of the most distinctive traits of the Mandinka. They have long been known for their drumming and also for their unique musical instrument, the kora. The kora is a twenty-one-stringed West-African harp made out of a halved, dried, hollowed-out gourd covered with cow or goat skin. The strings are made of fishing line (these were traditionally made from a cow's tendons). It is played to accompany a griot's singing or simply on its own.

A Mandinka religious and cultural site under consideration for World Heritage status is located in Guinea at Gberedou/Hamana.

The kora
The kora has become the hallmark of traditional Mandinka musicians". The kora with its 21 strings is made from half a calabash, covered with cow's hide fastened on by decorative tacks. The kora has sound holes in the side which are used to store coins offered to the praise singers, in appreciation of their performance. The praise singers are called "jalibaas" or "jalis" in Mandinka.

In literature and other media
One Mandinka outside Africa is Kunta Kinte, a main figure in Alex Haley's book Roots and a subsequent TV mini-series. Haley claimed he was descended from Kinte, though this familial link has been criticised by many professional historians and at least one genealogist as highly improbable (see D. Wright's The World And A Very Small Place). Martin R. Delany, a 19th-century abolitionist, military leader, politician and physician in the United States, was of partial Mandinka descent.

Sinéad O'Connor's 1988 hit "Mandinka" was inspired by Alex Haley's book.

Mr. T, of American television fame, once claimed that his distinctive hairstyle was modelled after a Mandinka warrior that he saw in National Geographic magazine. In his motivational video Be Somebody... or Be Somebody's Fool!, he states: "My folks came from Africa. They were from the Mandinka tribe. They wore their hair like this. These gold chains I wear symbolize the fact that my ancestors were brought over here as slaves." In a 2006 interview, he reiterated that he modeled his hair style after photographs of Mandinka men he saw in National Geographic.

Many early works by Malian author Massa Makan Diabaté are retellings of Mandinka legends, including Janjon, which won the 1971 Grand prix littéraire d'Afrique noire. His novels The Lieutenant of Kouta, The Barber of Kouta and The Butcher of Kouta attempt to capture the proverbs and customs of the Mandinka people in novelistic form.

Notable people by country

Burkina Faso

 Joffrey Bazié, Burkinabé footballer
 Amadou Coulibaly, Burkinabé footballer
 Yaya Darlaine Coulibaly
 Djibril Ouattara
 Joseph Ki-Zerbo, political leader and historian
 Bakary Koné, Burkinabé footballer
 Cheick Kongo, Burkinabé mixed martial artist
 General Sangoulé Lamizana, former President 1966–1980
 Oumarou Nébié
 Gustavo Sangaré
 Colonel Saye Zerbo, former President 1980–1982

The Gambia

 Adama Barrow, politician; third president of the Gambia
 Modou Barrow
 Musa Barrow
 Assan Ceesay
 Jatto Ceesay, footballer
 Ousainou Darboe, Foreign Minister of the Gambia
 Sheriff Mustapha Dibba, veteran politician and the First vice President of the Gambia
 Alieu Fadera
 Abdoulie Janneh, former UN Under-Secretary General
 Sidia Jatta, opposition politician
 Alhajj Sir Dawda Kairaba Jawara, first President of the Gambia
 Sona Jobarteh, first female kora artist (musician)
 Modou Jobe
 Jaliba Kuyateh, kora artist and celebrated musician in the Mandinka language
 Alasana Manneh
 Kekuta Manneh
 Yankuba Minteh
 Professor Lamin O. Sanneh, academician and author
 Abdoulie Sanyang
 Amadou Sanyang
 Ebrima Sohna
 Foday Musa Suso, international musician.
 Momodou Touray
 Saikou Touray

Guinea

 Sekouba Bambino, Guinean musician

 Abdoul Camara
 Moussa Camara
 Ibrahima Cissé
 Momo Cissé
 Seydouba Cissé
 Alpha Condé, Guinean President ; first elected 2010, reelected 2015 and 2020
 Cheick Condé
 Mamady Condé, Guinean foreign minister from 2004 to 2007
 Sékou Condé, Guinean footballer
 Sona Tata Condé, Guinean musician

 Amadou Diawara
 Djeli Moussa Diawara, Guinean musician (also known as Jali Musa Jawara - 32-stringed Kora player)
 Ibrahim Diakité
 Kaba Diawara, Guinean footballer
 Mamady Doumbouya, Guinean military officer

 Daouda Jabi, Guinean footballer

 Mamadi Kaba, Guinean footballer
 Sory Kaba, Guinean footballer
 Mory Kanté, Guinean kora musician
 Alhassane Keita, Guinean footballer
 Mamady Keïta, Guinean musician
 Naby Keita, Guinean footballer
 Kabiné Komara, former Prime Minister of Guinea
 Famoudou Konaté, Guinean musician
 Mory Konaté
 General Sékouba Konaté, former Head of State of Guinea
 Lansana Kouyaté, former prime minister of Guinea
 N'Faly Kouyate, Guinean musician

 Fodé Mansaré, Guinean footballer

 Petit Sory, Guinean footballer
 Morlaye Sylla

 Sekou Touré, President of Guinea from 1958 to 1984; was also the grandson of Samory Touré
 Diarra Traoré, former Prime Minister of Guinea
 Samori Ture, founder of the Wassoulou Empire, an Islamic military state that resisted French rule in West Africa

 Mohamed Yattara

Guinea Bissau

 Aladje
 Yalany Baio, Bissau-Guinean footballer
 Mamadi Camará
 Romário Baró
 Mimito Biai, Bissau-Guinean footballer
 Sana Canté, Bissau-Guinean activist
 Rui Dabó, Bissau-Guinean footballer
 Tomás Dabó, Bissau-Guinean footballer
 João Jaquité, Bissau-Guinean footballer
 Jorginho
 Madi Queta, Bissau-Guinean footballer
 Neemias Queta, Bissau-Guinean basketball player
 Alfa Semedo
 Panutche Camará, Bissau-Guinean footballer

Ivory Coast

 Sidiki Bakaba, Ivorian actor and filmmaker
 Alpha Blondy, Ivorian (reggae) musician
 Ibrahim Cissé, Ivorian footballer
 Sekou Cissé, Ivorian footballer
 Fousseny Coulibaly, footballer
 Kafoumba Coulibaly, footballer
 Souleymane Coulibaly
 Siriki Dembélé, Ivorian footballer
 Henriette Diabaté, former Ivorian politician
 Oumar Diakité
 Ismaël Diomandé
 Sinaly Diomande, footballer
 Emmanuel Eboué, footballer
 Tiken Jah Fakoly, Ivorian (reggae) musician
 Moryké Fofana
 Hassane Kamara, Ivorian Footballer
 Abdul Kader Keïta, Ivorian footballer
 Karim Konaté, footballer
 Arouna Koné, Ivorian footballer
 Bakari Koné, Ivorian footballer
 Moussa Koné
 Tiassé Koné, Ivorian footballer
 Ahmadou Kourouma, Ivorian writer
 Alassane Ouattara, Côte d'Ivoire president ; Prime Minister of Côte d'Ivoire, 1990 -  1993
 Badra Ali Sangaré
 Ibrahim Sangaré
 Alpha Sissoko
 Guillaume Soro, Ivorian politician
 Kolo Touré, Ivorian footballer
 Sékou Touré Ivorian politician, environmental engineer, former UN Executive
 Yaya Touré, Ivorian footballer
 Abdou Razack Traoré
 Adama Traoré
 Hamed Traorè
 Lacina Traoré
 Marco Zoro, footballer

Liberia

 Prince Balde
 Momolu Dukuly, former Liberian Foreign Minister
 Abu Kamara
 Mohammed Kamara
 Nohan Kenneh
 Amara Mohamed Konneh, Minister of Finance
 G. V. Kromah, member of the defunct Liberian Council of State
 Alex Nimely
 Sylvanus Nimely
 Mohammed Sangare
 Ansu Toure

Mali

 Zoumana Camara
 Soumaila Coulibaly, Malian footballer

 Bako Dagnon, Malian female griot singer
 Souleymane Dembélé
 Cheick Diabaté, Malian footballer
 Massa Makan Diabaté, Malian historian, writer and playwright
 Mamadou Diabate, Malian musician
 Toumani Diabaté, Malian musician
 Drissa Diakité
 Yoro Diakité, former Malian Prime Minister
 Aboubacar Diarra
 Mahamadou Diarra
 Fatoumata Diawara, Malian musician
 Fousseni Diawara, Malian footballer
 Daba Diawara, Malian politician

 Diaranké Fofana
 Youssouf Fofana

 Aoua Kéita, Malian politician and activist
 Ibrahim Boubacar Keïta, President of Mali, September 2013 - August 2020
 Habib Keïta
 Modibo Keïta, President of Mali from 1960 to 1968
 Salif Keita, Malian musician
 Seydou Keita, Malian footballer
 Sundiata Keita, founder of the Mali Empire
 Tiécoro Keita
 Amy Koita, Malian musician
 Ibrahima Konaté
 Pa Konate
 Sidy Koné
 Makan Konaté
 Moussa Kouyate, Malian musician

 Mansa Musa, (c. 1280 – c. 1337), the ninth, especially renowned, Mansa (emperor) of the Mali Empire

 Hadi Sacko
 Oumou Sangaré, Malian musician
 Djibril Sidibé, Malian footballer
 Mamady Sidibé, Malian footballer
 Modibo Sidibé, Prime Minister of Mali, 2007 - 2011
 Baba Sissoko, Malian musician
 Mohamed Sissoko, Malian footballer
 Adama Soumaoro

 Almamy Touré
 Amadou Toumani Touré, President of Mali from 2002 to 2012
 Birama Touré
 Adama Traoré
 Djimi Traoré
 Dramane Traoré
 Kalilou Traoré
 Mahamane Traoré

Senegal

 Brancou Badio
 Ibrahima Baldé
 Keita Baldé, Senegalese footballer
 Dawda Camara
 Lamine Camara
 Papa Demba Camara, Senegalese footballer
 Souleymane Camara
 Pathé Ciss
 Aliou Cissé, former Senegalese footballer
 Pape Abou Cissé

 Papiss Demba Cissé, Senegalese footballer
 Issa Cissokho
 Pape Diakhaté
 Krépin Diatta, Senegalese footballer
 Souleymane Diawara, Senegalese footballer
 Baba Diawara
 Boukary Dramé, Senegalese footballer
 Lamine Gassama, Senegalese footballer
 Sidiki Kaba, Justice Minister of Senegal
 General Balla Keita, MiNUSCA Force Commander
 Seckou Keita, Senegalese musician
 Kalidou Koulibaly
 Moussa Konaté, Senegalese footballer
 Cheikhou Kouyaté, Senegalese footballer
 Moustapha Mbow
 Opa Nguette, Senegalese footballer
 Amadou Onana
 Abdoulaye Sané
 Ludovic Lamine Sané, Senegalese footballer
 Boubakary Soumaré
 Amara Traoré, former Senegalese footballer
 Aminata Touré, former Prime Minister of Senegal
 Zargo Touré, Senegalese footballer

Sierra Leone

 Amadou Bakayoko
 Ibrahim Jaffa Condeh, Sierra Leonean journalist and news anchor

 Kanji Daramy, journalist and spokesman for former Sierra Leone's president Ahmad Tejan Kabbah. He is also the former Chairman of Sierra Leone National Telecommunications Commission
 Mabinty Daramy, current Sierra Leone's Deputy Minister of Trade and Industry
 Mohamed B. Daramy, former minister of Development and Economic Planning from 2002 to 2007, former ECOWAS Commissioner of Income Tax

 Kemoh Fadika, current Sierra Leone's High Commissioner to the Gambia and former High Commissioner to Nigeria, former Ambassador to Egypt and Iran.
 Lansana Fadika, Sierra Leonean businessman and former SLPP chairman for the Western Area. He is the younger brother of Kemoh Fadika
 Saidu Fofanah

 Bomba Jawara, former MP of Sierra Leone from Koinadugu District (SLPP)

 Ahmad Tejan Kabbah, President of Sierra Leone from 1996 to 2007
 Haja Afsatu Kabba, former Sierra Leone's Minister of Marine Resources and Fisheries; Energy and Power; Lands
 Karamoh Kabba, Sierra Leonean author, writer and journalist
 Mohamed Kakay, former MP of Sierra Leone from Koinadugu District (SLPP)
 Alhaji Kamara
 Glen Kamara
 Mohamed Kamara
 Musa Noah Kamara
 Saidu Bah Kamara
 Kadijatu Kebbay, Sierra Leonean model; Miss University Sierra Leone 2006 winner and represent Sierra Leone at the Miss World 2006 contest
 Brima Keita, Sierra Leonean football manager
 Brima Dawson Kuyateh, journalist and the current president of the Sierra Leone Reporters Union

 Sidique Mansaray, Sierra Leonean footballer
 Tejan Amadu Mansaray, former MP of Sierra Leone representing Koinadugu District (APC)

 Shekuba Saccoh, former Sierra Leone's ambassador to Guinea and former Minister of Social Welfare
 K-Man (born Mohamed Saccoh), Sierra Leonean musician
 Alhaji A. B. Sheriff, former MP from Koinadugu District (SLPP)

 Sheka Tarawalie, Sierra Leonean journalist and former State House Press Secretary to president Koroma. Former Deputy Minister of Information and current Deputy Minister of Internal Affairs.
 Mohamed Buya Turay
 Sitta Umaru Turay, Sierra Leonean journalist

Togo

 Mohamed Kader Toure
 Assimiou Touré

United States

 Aboubacar Keita
 Mo Bamba, professional basketball player
 Martin Delany, abolitionist, journalist, physician and writer (had two Mandinka grandparents brought to America as slaves)
 Alex Haley, writer, author of the 1976 book Roots: The Saga of an American Family
 Kunta Kinte, documented captured Mandinka warrior during the last years of the Atlantic slave trade. He is Alex Haley's ancestor and the key character in Haley's book Roots, and is also portrayed in the record-breaking TV miniseries Roots.
 Gabourey Sidibe, actress
 Foday Musa Suso, griot musician and composer
 Sheck Wes, rapper and professional basketball player.

See also
 Djembe
 Gravikord
 Mande languages
 Mandingo people of Sierra Leone
 Mane people
 N'Ko alphabet

Notes

References

Further reading

 Lucie Gallistel Colvin. Historical Dictionary of Senegal. Scarecrow Press/ Metuchen. NJ - Kondon (1981), pp. 216–217
 Pascal James Imperato. Historical Dictionary of Mali. Scarecrow Press/ Metuchen. NJ - Kondon (1986), pp. 190–191
 Robert J. Mundt. Historical Dictionary of the Ivory Coast (Côte d'Ivoire). Scarecrow Press/ Metuchen. NJ - Kondon (1987), pp. 98–99
 Robert W. Nicholls. "The Mocko Jumbie of the U.S. Virgin Islands; History and Antecedents". African Arts, Vol. 32, No. 3 (Autumn 1999), pp. 48–61, 94–96
 Matt Schaffer (editor). "Djinns, Stars and Warriors: Mandinka Legends from Pakao, Senegal" (African Sources for African History, 5), Brill Academic Publishers (2003).

 ETHNOLOGUE Languages of the World- Thirteenth Edition (1996).
Pauls, Elizabeth Prine (February 2007). "Malinke people". In: Editors of Encyclopaedia Britannica, (online) Encyclopaedia Britannica.

External links
 Mandinka
 Malinke

 A UK based website devoted to playing Malinke djembe rhythms
 The Ethnologue page for this people group

Ethnic groups in Burkina Faso
Ethnic groups in Guinea
Ethnic groups in Guinea-Bissau
Ethnic groups in Ivory Coast
Ethnic groups in Liberia
Ethnic groups in Mali
Ethnic groups in Mauritania
Ethnic groups in Senegal
Ethnic groups in Sierra Leone
Ethnic groups in the Gambia
Muslim communities in Africa
Muslim ethnoreligious groups in Africa
West African people

Mandinka people


Kyren Wilson () este un jucător englez de snooker.

A ocupat poziția a patra mondială în noiembrie 2020, cel mai bun loc din cariera sa. A realizat breakul maxim de trei ori, la Campionatul Internațional din 2017, Openul Galez din 2020 și Campionatul Regatului Unit, tot în 2020. Wilson a câștigat cinci titluri în carieră în turnee de clasament.

Finalele carierei

Finale în turnee de clasament: 13 (5 titluri)

Finale în turnee invitaționale: 6 (3 titluri)

Finale la amatori: 2 (1 titlu)

Referințe

Jucători de snooker
Nașteri în 1991
Nașteri pe 23 decembrie
Oameni în viață

Kyren Wilson


Losing Uncle Tim est un livre d'images pour enfants parlant du sida.

Losing Uncle Tim
En 1989, MaryKate Jordan publie le livre d'images Losing Uncle Tim, sur un garçon dont l'oncle meurt du Syndrome d'immunodéficience acquise. Le roman est critiqué pour son réalisme, parfois jugé inapproprié pour des enfants. À l'époque, il est considéré comme relevant de la bibliothérapie. Le roman fait partie des premiers à présenter une personne porteuse du VIH comme une victime innocente. Il s'agit du premier livre d'images sur le sujet du sida.

Prix et récompenses
En 1990, le roman remporte le premier prix Lambda Literary pour la littérature jeunesse et young adult LGBTQ, lors de la deuxième cérémonie du prix Lambda Literary.

Notes et références

Voir aussi

Liens externes

Livre paru en 1989

Losing Uncle Tim


Sarah Jones (Cardiff, 25 de junho de 1990) é uma jogadora de hóquei sobre a grama britânica, medalhista olímpica.

Carreira
Jones integrou a Seleção Britânica de Hóquei sobre a grama feminino nos Jogos Olímpicos de Verão de 2020 em Tóquio, quando conquistou a medalha de bronze após derrotar a equipe indiana na disputa pelo pódio por 4–3.

Jogadores de hóquei sobre a grama olímpicos do Reino Unido
Jogadores de hóquei sobre a grama nos Jogos Olímpicos de Verão de 2020
Medalhistas nos Jogos Olímpicos de Verão de 2020

Sarah Jones


An Bouteloua in uska genus han Liliopsida. An Bouteloua in nahilalakip ha familia nga Poaceae.

An kladograma hini sumala ha Catalogue of Life:

Mga kasarigan

Mga sumpay ha gawas

Bouteloua

Bouteloua


Der Gun War (deutsch etwa "Gewehrkrieg") war eine Auseinandersetzung zwischen Basotho und Briten in Basutoland in den Jahren 1880 und 1881.

Geschichte
Basutoland, das heutige Lesotho, war ab 1868 ein britisches Protektorat. 1871 wurde es jedoch Teil der britischen Kapkolonie. Dank des traditionellen Systems der barena, angeführt von den Söhnen Moshoeshoes I., blieben die Basotho lange Zeit relativ unabhängig. Ende der 1870er Jahre versuchten die Behörden der Kapkolonie, ihre Macht in Basutoland zu stärken und ihre Gesetze zur Geltung zu bringen. Dabei trafen sie jedoch auf Widerstand der Basotho, besonders nachdem der damalige Gouverneur Henry Bartle Frere 1879 einen Teil Basutolands für weiße Siedler reservieren wollte und alle Basotho zwingen wollte, nach dem Peace Protection Act (etwa: Gesetz zur Friedenssicherung) ihre Schusswaffen abzugeben. 1879 kam es zu einer Rebellion unter morena Moorosi im Süden des Landes, bei der die meisten barena noch auf der Seite der Kapkolonie standen. Die Regierung der Kapkolonie unter Sir John Gordon Sprigg setzte den April 1880 als Ultimatum zur Abgabe der Waffen. Die Mehrzahl der Basotho ließ das Ultimatum verstreichen. Im September 1880 kam es zu ersten Kämpfen, als die Behörden die Waffenabgabe erzwingen wollten. Innerhalb kurzer Zeit entwickelten sich die Kämpfe zu einer offenen Rebellion. Die Truppen der Kapkolonie erlitten zahlreiche Verluste, da die Basotho durch die Buren aus dem benachbarten Oranje-Freistaat mit zusätzlichen Waffen versorgt worden waren. Die Basotho nutzten überwiegend Guerilla-Taktiken und hatten den Vorteil der Ortskenntnis im gebirgigen Terrain. Die Truppen der Kapkolonie erhielten keine Hilfe aus dem britischen Mutterland. Am 19. Oktober 1880 fand nahe Qalabane bei Mafeteng eine heftige Schlacht statt. Im selben Monat überfielen die Basotho nördlich der Hauptstadt Maseru eine berittene Einheit der British Army Lancers am Rande eines Plateaus und töteten 39 Soldaten. Die Stelle wird seither Lancers' Gap genannt. Auch die Berufung von Colonel Charles Gordon zum Oberkommandierenden ergab keine Besserung.

Der Krieg gegen die Basotho war zusammen mit den gerade beendeten Xhosa-Kriegen, Unruhen in der Transkei und dem Zulukrieg für die Behörden der Kapkolonie sehr kostspielig. Sprigg wurde durch Thomas Scanlen ersetzt. 1881 wurde ein Friedensvertrag zwischen den Basotho und der Regierung der Kapkolonie unterzeichnet, in dem die Basotho in den meisten Punkten die Oberhand behielten. Das Land blieb den Basotho vorbehalten. Schusswaffen waren unbegrenzt gestattet. Die Basotho mussten jedoch 5000 Rinder an die Kapkolonie abtreten.

Die Unruhen setzten sich anschließend fort, so dass Basutoland 1884 den Status einer Kronkolonie erhielt, der den barena Selbstbestimmung garantierte. Folglich wurde Basutoland 1910 nicht Teil der Südafrikanischen Union und ist bis heute eine Enklave in Südafrika.

Weblinks
  (englisch)

Einzelnachweise

Kolonialkrieg
Geschichte (Lesotho)
Militärgeschichte Südafrikas
Konflikt 1880
Konflikt 1881

Gun War


South Burlington ist eine City im Chittenden County des US-Bundesstaates Vermont in den Vereinigten Staaten und mit 20.292 Einwohnern (laut Volkszählung des Jahres 2020) die drittgrößte Stadt Vermonts.

Geografie

Geografische Lage
South Burlington liegt am Ostufer des Lake Champlain, etwa 65 km nordwestlich von Montpelier, 110 km nördlich von Rutland und 150 km südöstlich von Montréal entfernt und ist Teil des industriellen Großraums Burlington. Entlang der nördlichen Stadtgrenze fließt der Winooski River. Die Landschaft ist flach, ohne nennenswerte Erhebungen.

Nachbargemeinden
Alle Entfernungen sind als Luftlinien zwischen den offiziellen Koordinaten der Orte aus der Volkszählung 2010 angegeben.

 Norden: Winooski, 4,0 km
 Nordosten: Essex, 8,0 km
 Osten: Williston, 6,5 km
 Südwesten: Shelburne, 8,0 km
 Nordwesten: Burlington, 3,5 km

Klima
Die mittlere Durchschnittstemperatur in South Burlington liegt zwischen −7,8 °C (18 °Fahrenheit) im Januar und 20,6 °C (69 °Fahrenheit) im Juli. Damit ist der Ort gegenüber dem langjährigen Mittel der USA um etwa 9 Grad kühler. Die Schneefälle zwischen Mitte Oktober und Mitte Mai liegen mit mehr als zwei Metern etwa doppelt so hoch wie die mittlere Schneehöhe in den USA. Die tägliche Sonnenscheindauer liegt am unteren Rand des Wertespektrums der USA, zwischen September und Mitte Dezember sogar deutlich darunter.

Geschichte
Der Ort wurde ursprünglich als Teil der Town Burlington 1763 gegründet, doch bei der Ausgliederung des damaligen Villages Burlington zur eigenständigen City im Jahr 1864 wurde South Burlington als verbliebener ländlich strukturierter Rest selbständig. Erst mit der Entwicklung Burlingtons zum industriellen Zentrum Vermonts nach dem Zweiten Weltkrieg änderte sich das Erscheinungsbild der Gemeinde, bis auch sie 1971 zur City erklärt wurde.

Als Teil des Ballungszentrums um Burlington erfährt South Burlington großen Zulauf. Zwischen 1980 und 2010 nahm die Bevölkerung um etwa 2/3 von 10.679 auf 17.904 Einwohner zu; gegenüber 2000 ergab sich ein Zuwachs von 13,2 %. Zum Vergleich: das Bevölkerungswachstum Vermonts lag zwischen 2000 und 2010 bei rund 3 %. Der Ort dient dabei in erster Linie als Schlafstadt für Burlington, weist aber auch selbst einige Industrieansiedlungen auf. So wurde hier der Speiseeishersteller Ben & Jerry's gegründet, der allerdings inzwischen nach Waterbury umsiedelte, und eine lokale Fluggesellschaft hat hier ihren Hauptsitz.

Religion
In South Burlington sind eine katholische und eine reformiert jüdische Gemeinde vertreten, zudem finden sich Gemeinden der Assemblies of God, der Methodisten und der Episkopalen.

Einwohnerentwicklung

Wirtschaft und Infrastruktur

Verkehr
South Burlington wird von der Interstate 89 durchzogen; die Interstate 189, eine kurze Verbindung zum U.S. Highway 7, zweigt hier ab. Auch der U.S. Highway 2 durchquert das Gebiet. Am nordöstlichen Stadtrand liegt der Burlington International Airport, etwa 3,5 Kilometer entfernt vom Stadtzentrum South Burlingtons. Eine direkte Bahnverbindung existiert nicht mehr, obwohl die Bahnstrecke Bellows Falls–Burlington die Stadt durchläuft; vom nahen Burlington aus verkehrt aber der Ethan Allen Express täglich nach New York City.

Öffentliche Einrichtungen
In South Burlington gibt es kein eigenes Krankenhaus. Das  University of Vermont Medical Center in Burlington, ist das nächstgelegene Krankenhaus für South Burlington.

Bildung
In South Burlington gibt es mehrere Schulen, drei Grundschulen, die Chamberlin School, Orchard School und die Rick Marcotte Central School. Zudem eine Mittelschule, die Frederick H. Tuttle Middle School und die South Burlington High School.

Die South Burlington Community Library wurde im Oktober 1971 gegründet. Sie soll sowohl für die Schulen, als auch für die City als Bibliothek dienen. Sie befindet sich in der South Burlington High School.

Persönlichkeiten

Persönlichkeiten, die vor Ort gewirkt haben
 James C. Condos (* 1951), Politiker, amtierender Vermont Secretary of State

Weblinks

 Website der Stadt(englisch)
 Steckbrief der Gemeinde auf dem offiziellen Portal www.Vermont.gov (englisch)

Einzelnachweise

New Hampshire Grant

Gemeindegründung 1763

South Burlington


Finiki est une chanteuse togolaise, surnommée « la reine du kamou ». C'est une artiste chanteuse et compositrice de kamou togolaise très connue pour son attachement aux rythmes traditionnels propres aux Kabiyès (Nord du Togo).

L'International Encyclopedia of Music and Culture parle d'elle comme de la meilleure représentante du style kamou, avec Santy Dorim et l'ancien musicien de reggae Wilfried .

Elle est morte le 22 mai 2014 des suites d'une maladie contractée après une tournée en Europe. Elle est inhumée au cimetière d'Agoè Sogbossito, dans la banlieue nord de Lomé.

Sa dernière prestation internationale a été son spectacle du 27 avril 2013 donné en Allemagne, lors de la célébration du  anniversaire de la fête de l'indépendance du Togo. Elle aurait dû également chanter au États-Unis (Connecticut) lors du Festival Togo Independance Day, mais n'a pu obtenir un visa pour entrer sur le sol américain.

La Première ministre Victoire Tomegah Dogbé cite l'une de ses chansons parmi les « 10 chansons des pionniers de la musique togolaise les plus écoutés de sa playlist », lors de la Fête de la Musique 2021.

Discographie

Albums

Autres chansons
 Ewolowaa
 Anâ-m
Eyami
Séh irou

Références

Chanteuse togolaise du XXIe siècle
Naissance en janvier 1979
Naissance au Togo
Décès en mai 2014
Décès au Togo
Décès à 35 ans

Finiki


Igarapé do Meio es un municipio brasileño del estado del Maranhão. Tiene una población estimada, en 2021, de 14,470 habitantes.

La ciudad es muy unida a Santa Inês y Monzón. En la zona rural del municipio está instalada uno de los mayores frigoríficos del Maranhão.

Historia

Fue creado por la Ley N.º 6.431 el 29 de septiembre de 1995, el municipio de Igarapé do Meio, con sede en el poblado del mismo nombre y separado del municipio de Vitória del Mearim, subordinado a la Comarca de Vitória del Mearim.

Referencias

Enlaces externos

Localidades de Maranhão

Igarapé do Meio


La classe Hajen (« Requin » en suédois) était une classe de sous-marins de la marine royale suédoise. La classe se composait de trois navires, les , Sälen et Valrossen.

Historique
Après le déclenchement de la Première Guerre mondiale en 1914, le Riksdag a accordé des fonds pour des sous-marins supplémentaires. Un type de sous-marin développé à partir de la  a été commandé en 1915 à Kockums Mekaniska Verkstads AB à Malmö. En raison de la guerre, la construction des trois sous-marins a été retardée parce qu'il était difficile d'acquérir du matériel. Le premier a été livré en 1920. Ils ont été mis hors service et ferraillés à Karlskrona en 1942-1943.

Conception
La classe Hajen était un développement ultérieur du type italien Fiat-Laurenti et est devenue nettement plus grande que ses prédécesseurs. La taille a été augmentée à  et la coque a reçu des lignes minces pour atteindre une vitesse élevée en surface. Avec des réservoirs de propergol plus grands, ces sous-marins avaient un rayon d'action plus long. L'armement en tubes lance-torpilles a été doublé à quatre tubes d'étrave de , et un canon de  a été ajouté sur le pont.

Navires de la classe

Notes et références

Bibliographie
 .
 .
 .
 .

Liens externes
 .
 .
 .
 .

Voir aussi

Articles connexes
 Liste des sous-marins de la Suède

Classe de sous-marin de la Marine royale suédoise

Classe Hajen (1917)


ChEMBL sau ChEMBLdb este o bază de date chimică ce conține informații legate de compuși chimici cu proprietăți bioactive. Este menținută de către European Bioinformatics Institute (EBI), care este parte a European Molecular Biology Laboratory (EMBL), aflat în Hinxton, Cambridgeshire, Anglia, Marea Britanie.

Note

Vezi și

 ChEBI
 DrugBank

Baze de date biologice
Baze de date chimice
Baze de date online

ChEMBL


Rein Taagepera (born 28 February 1933) is an Estonian political scientist and former politician.

Education
Born in Tartu, Estonia, Taagepera fled from Soviet-occupied Estonia in 1944. Taagepera graduated from high school in Marrakech, Morocco, and then studied physics in Canada and the United States. He received a B.A. Sc (Nuclear Engineering) in 1959 and a M.A. (Physics) in 1961 from the University of Toronto, and a Ph.D. from the University of Delaware in 1965. Working in industry until 1970, he received another M.A. in international relations in 1969 and moved to academia as a political scientist at the University of California, Irvine, where he stayed for his entire American career. Taagepera is professor emeritus at the University of Tartu.

Political career
Taagepera served as president of the Association for the Advancement of Baltic Studies from 1986 until 1988. In 1991, he returned to Estonia as the founding dean of a new School of Social Sciences at the University of Tartu, which merged into a full-fledged faculty in 1994, and where he also became professor of political science (1994–1998).

In 1991, he was a member of the Estonian Constitutional Assembly, and in 1992, he ran as a presidential candidate against Arnold Rüütel (3rd President of the Republic of Estonia, 2001–2006), and Lennart Meri (2nd President of the Republic of Estonia, 1992–2001), who won the election. Taagepera came in third with 23% of the popular vote. Later Taagepera admitted that one of the reasons why he ran, despite having little chance to win, was to take away votes from Rüütel and thus help Meri rise to the presidency.

In 2003, Taagepera agreed to serve for half a year as the founding chairman of a new political party, Res Publica, which won the general elections that year and lead the governing coalition under Prime Minister Juhan Parts until April 2005. Taagepera tried to hold the party more or less in the middle of the spectrum (Taagepera even suggested he was centre-left politician). In 2005, Taagepera resigned his Res Publica membership, frustrated with the party's leadership style and move to the right (refer to his essay, Meteoric trajectory). In April 2006, Res Publica decided to merge with the national-conservative Pro Patria Union party.

Scholarly works
Taagepera's theoretical scholarly work, which mainly deals with electoral systems, is heavily quantitative and modelling in character and strongly informed by the epistemology of his previous field, physics. The quantitative approach is also his general attitude towards political science as a scholarly discipline. He recently systematized numerous contributions in electoral systems theory into a general, quantitative theoretical framework, exposed in the volume Predicting Party Sizes: The Logic of Simple Electoral Systems (2007).

Taagepera's original epistemological and methodological approach, defined as logical quantitative modeling, is systematically presented in the recent volume Making Social Sciences More Scientific. The Need for Predictive Models (2008). Of special interest is his research in the World System hyperbolic growth.

Apart from the quantitative study of electoral and party systems, Taagepera has also published several studies of Estonian and Baltic history, politics, and culture. These latter, on the other hand, are more personal and take strong normative positions. Taagepera has also written award-winning pieces of prose (most notably Livland-Leaveland in 1990. It was awarded the Tuglas Prize in the same year).

Key publications
Size and Duration of Empires: Systematics of Size, 1978
Size and Duration of Empires: Growth-Decline Curves, 3000 to 600 B.C., 1978
Size and Duration of Empires: Growth-Decline Curves, 600 B.C. to 600 A.D., 1979
Seats and Votes: The Effects and Determinants of Electoral Systems, 1989, co-author
Estonia: Return to independence, 1993
The Baltic States: Years of Dependence, 1940-1990, 2nd edn. 1993, co-author
Expansion and Contraction Patterns of Large Polities: Context for Russia, 1997
The Finno-Ugric republics and the Russian state, 1999
"Meteoric trajectory: The Res Publica Party in Estonia" (2006), Democratization 13(1): 78-94. the original conference paper as pdf file This essay gives a moderately candid account of Taagepera's Res Publica chairmanship and his evaluation of the party and its rise and fall.
Predicting Party Sizes: The Logic of Simple Electoral Systems, 2007
Making Social Sciences More Scientific. The Need for Predictive Models, 2008
Parsimonious model for predicting mean cabinet duration on the basis of electoral system (with Allan Sikk), Party Politics, 2010.

Recognition
Taagepera received the American Political Science Association's Hallett (1999) and Longley (2003) Awards as well as the Estonian National Science Prize, Social Science Category (1999), the Johan Skytte Prize in Political Science (2008), and the Karl Deutsch Award (2016).

References

External links
 Rein Taagepera's profile in the University of California - Irvine website

1933 births
Living people
Estonian political scientists
Politicians from Tartu
Writers from Tartu
University of California, Irvine faculty
Estonian non-fiction writers
Estonian World War II refugees
Estonian emigrants to the United States
Academic staff of the University of Tartu
Recipients of the Order of the National Coat of Arms, 2nd Class
University of Delaware alumni
20th-century Estonian politicians
21st-century Estonian politicians
20th-century Estonian writers
21st-century Estonian writers

Rein Taagepera


Douglas Fowley (* 30. Mai 1911 in Bronx, New York City als Daniel Vincent Fowley; † 21. Mai 1998 in Woodland Hills, Los Angeles, Kalifornien) war ein US-amerikanischer Schauspieler.

Leben
Daniel Vincent Fowley arbeitete als Kellner, als Hilfsarbeiter bei der New York Times, an der Wall Street, bei der Post, als Ausrufer, Verkäufer, professioneller Footballspieler und schließlich als professioneller Schauspieler. Er hatte bereits Schauspielerfahrung während seiner Zeit in der St. Francis Xavier Military Academy erhalten. Fowley spielte schon am Off-Broadway, bevor er nach Los Angeles zog, um dort am Los Angeles City College und der University of California, Los Angeles zu studieren. Er diente während des Zweiten Weltkrieges in der United States Navy und verlor während seiner Dienstzeit im Pazifik auf einem Flugzeugträger durch einen Unfall seine Zähne.

Nachdem Fowley 1933 in den beiden Spielfilmen The Mad Game und The Woman Who Dared vor der Kamera debütierte, spielte er vornehmlich in B-Movies und Western Bösewichte oder streitlustige Störenfriede. Allerdings übernahm der vielbeschäftigte Nebendarsteller auch außerhalb des Westerngenres nennenswerte Rollen, etwa als genervter Hollywood-Regisseur Roscoe Dexter in Singin' In The Rain neben Gene Kelly. Seine bekannteste Rolle war die des Doc Holliday, die er von 1955 bis 1961 45 Folgen lang in der Westernserie Wyatt Earp greift ein spielte. Im Laufe seiner fast 50 Jahre währenden Karriere hatte er Auftritte in rund 330 Film- und Fernsehproduktionen.

Daniel Fowley war sieben Mal verheiratet, darunter auch mit den beiden Schauspielerinnen Shelby Payne und Judy Walsh. Er ist der Vater des Musikers Kim Fowley. Am 21. Mai 1998, neun Tage vor seinem 87. Geburtstag, verstarb Fowley im Motion Picture & Television Country House and Hospital. Er hinterließ seine Frau Jean Louise, fünf Kinder, drei Enkel und einen Urenkel. Fowley liegt auf dem Laurel Cemetery in Murrieta, Kalifornien begraben.

Filmografie (Auswahl)

Kinofilme
 1933: The Mad Game
 1933: The Woman Who Dared
 1934: Geheimagent 13 (Operator 13)
 1934: Millionäre bevorzugt (The Girl from Missouri)
 1936: Große braune Augen (Big Brown Eyes)
 1936: Kleinstadtmädel (Small Town Girl)
 1936: Razzia im Süd-Express (36 Hours to Kill)
 1937: Charlie Chan am Broadway (Charlie Chan on Broadway)
 1937: Unter vier Augen (This Is My Affair)
 1938: Alexander's Ragtime Band
 1938: Mr. Moto und der Wettbetrug (Mr. Moto's Gamble)
 1939: Charlie Chan auf der Schatzinsel (Charlie Chan at Treasure Island)
 1939: Der Frechdachs von Arizona (The Arizona Wildcat)
 1939: Herr des wilden Westens (Dodge City)
 1940: Zum Bösen verdammt (East of the River)
 1941: Tanks a Million
 1942: Stand by for Action
 1942: The Devil with Hitler
 1943: Die Wunderpille (Jitterbugs)
 1943: Der Sheriff von Kansas (The Kansan)
 1945: Wildwest rechnet ab (Don't Fence Me In)
 1945: What Next, Corporal Hargrove?
 1945: Life with Blondie
 1946: Hände hoch! (Drifting Along)
 1947: Der Windhund und die Lady (The Hucksters)
 1947: Endlos ist die Prärie (The Sea of Grass)
 1947: In der Klemme (Desperate)
 1948: Abenteuer im Wilden Westen (The Dude Goes West)
 1948: Abrechnung in Coroner Creek (Coroner Creek)
 1948: Die schwarze Maske (Black Bart)
 1949: Banditen am Scheideweg (The Doolins of Oklahoma)
 1949: Der Brandstifter von Los Angeles (Arson, Inc.)
 1949: Die Goldräuber von Tombstone (Bad Men of Tombstone)
 1949: Hoher Einsatz (Any Number Can Play)
 1949: Kesselschlacht (Battleground)
 1949: Panik um King Kong (Mighty Joe Young)
 1949: Zweikampf am Red River (Massacre River)
 1949: Blondes Gift (Flaxy Martin)
 1949: Spiel zu dritt (Take Me Out to the Ball Game)
 1950: Auf des Schicksals Schneide (Edge of Doom)
 1950: So You Think You're Not Guilty
 1950: Armored Car Robbery
 1951: Tarzan und die Dschungelgöttin (Tarzan's Peril)
 1951: Der Cowboy, den es zweimal gab (Callaway Went Thataway)
 1952: Du sollst mein Glücksstern sein (Singin' in the Rain)
 1952: Eine Falle für den Playboy (Just This Once)
 1952: Vater werden ist nicht schwer (Room for One More)
 1952: Fluch der Verlorenen (Horizons West)
 1953: Cat-Women of the Moon
 1953: Vorhang auf! (The Band Wagon)
 1954: Der Schürzenjäger von Venedig (Casanova's Big Night)
 1954: Es wird immer wieder Tag (The High and the Mighty)
 1954: Tief in meinem Herzen (Deep in My Heart)
 1956: Gegen das Gesetz (The Broken Star)
 1956: Bandido
 1957: Sheriff Brown räumt auf (The Badge of Marshal Brennan)
 1957: Die Plünderer von Texas (Raiders of Old California)
 1954: Wenn die Marabunta droht (The Naked Jungle)
 1960: Begierde im Staub (Desire in the Dust)
 1961: Barabbas (Barabbà)
 1963: Flucht der weißen Hengste (Miracle Of The White Stallions)
 1963: Wer hat in meinem Bett geschlafen? (Who's Been Sleeping in My Bed?)
 1964: Der mysteriöse Dr. Lao (7 Faces of Dr. Lao)
 1965: … und knallten ihn nieder (Guns of Diablo)
 1969: Die Letzten vom Red River (The Good Guys and the Bad Guys)
 1972: Die Flucht des Pumas (Run, Cougar, Run)
 1973: Der Große aus dem Dunkeln (Walking Tall)
 1974: Die Straße des Bösen (Homebodies)
 1976: Zwischen Zwölf und Drei (From Noon Till Three)
 1977: Der weiße Büffel (The White Buffalo)
 1977: Verschwörung in Black Oak (Black Oak Conspiracy)
 1979: Eine ganz irre Truppe (The North Avenue Irregulars)

Serie
 1955–1961: Wyatt Earp greift ein (The Life and Legend of Wyatt Earp, 45 Folgen)
 1960–1968: Im wilden Westen (Death Valley Days, zwei Folgen)
 1964: Bonanza (eine Folge)
 1965: Die Leute von der Shiloh Ranch (The Virginian, zwei Folgen)
 1966–1967: Pistolen und Petticoats (Pistols 'n Petticoats, 26 Folgen)
 1973: Die Straßen von San Francisco (The Streets of San Francisco, eine Folge)
 1975: Detektiv Rockford – Anruf genügt (The Rockford Files, eine Folge)
 1975: Starsky & Hutch (Starsky and Hutch, eine Folge)
 1976: Eine amerikanische Familie (Family, eine Folge)
 1979: CHiPs (eine Folge)

Weblinks

Einzelnachweise

Filmschauspieler
US-Amerikaner
Geboren 1911
Gestorben 1998
Mann

Douglas Fowley


Susanna Tamaro, İtalyan kent soylu bir ailenin kızı. Trieste'de 1957 yılında doğdu, Orvieto yakınlarında  Dört köpeği, on kedisi, on beş kırmızı balığı, pek çok papağanı, beş kaplumbağası, bir kirpisi ve otuz hampsteri oldu. Bisiklete binmeye, paten ve buz pateni yapmaya bayılır. Hem mızrak hem de ok atmayı bilir. Kışları kızak ve kayakla kayar. Badminton ve voleybol oynar, karate yapar.

Zor bir çocukluk dönemi geçiren Tamaro, 18 yaşındayken, bir depreme tanık olur, 25 yaşındayken ölümcül bir hastalık geçirir ve 27 yaşında yazmaya başlar.

Her başarıya ulaşmış yazarın yaşamış olduklarını o da yaşar. İlk denemelerinde başarısız olur ama bunlara aldırmadan yoluna devam eden Tamaro "Tek Bir Ses İçin" adlı kitabıyla büyük ses getirir. "Yüreğinin Götürdüğü Yere Git" adlı bu eser de ona daha büyük bir ün kazandırır. (Bu kitap aylarca İtalya'da liste başı olmuştur.) Genelde günlük ya da mektuplar şeklinde yazar. Olayları birinci ağızdan anlatır. Eserlerinde hep bir hüzün vardır. Kahramanları genellikle ölümün eşiğine gelmiş ama bu durumu kabullenmiş; hayatta aradığını bulamamış insanlardır.

Türkçeye çevrilen eserleri

Roman
 Büyülü Çember (1994)
 Yüreğinin Götürdüğü Yere Git (1994)
 Aklı Bir Karış Havada (1989)
 Daha Çok Ateş Daha Çok Rüzgar (2002)
 Yüreğimin sesini dinle (2007)
 Anima Mundi (Dünyanın Ruhu) (1997)
 Sonsuza Kadar
 Luisito - Bir Sevgi Öyküsü (2008)
 Var Olan Ada (2012)
 Her Melek Korkunçtur (2013)
Büyük Bir Aşk Hikâyesi (2021)

Öykü
Tek Ses İçin (1998)
Yanıtla Beni (2001)

Çocuk kitabı
 Kitaplardan Korkan Çocuk (2000)
 Tobia ve Melek (2000)
 Tombul Yürek (1999)

Günlük - Söyleşi
 Sevgili Mathilda, İnsanın Yürümesini Dört Gözle Bekliyorum (2000)
 Eve Doğru (2000)

1957 doğumlular
20. yüzyıl İtalyan yazarları
21. yüzyıl İtalyan yazarları
Yaşayan insanlar

Susanna Tamaro


Biserica unitariană din Gălățeni este un monument istoric aflat pe teritoriul satului Gălățeni, comuna Păsăreni. În Repertoriul Arheologic Național, monumentul apare cu codul 118870.02.

Localitatea
Gălățeni (în ) este un sat în comuna Păsăreni din județul Mureș, Transilvania, România. Prima atestare documentară este din anul 1332, sub numele de Sancta Gerecia.

Biserica
Biserica a fost construită, în stil gotic, în secolul al XIV-lea. Turnul său a fost ridicat între 1781 și 1792. În anul 1670 a fost confecționat de Kozma Mihály valorosul tavan casetat, format din 88 de casete.

În după-amiaza zilei de 30 mai 1980, turnul bisericii a fost distrus de o furtună extrem de violentă, fiind ulterior refăcut.

Note

Vezi și
 Gălățeni, Mureș

Legături externe
 Fișă monument
 Monumente istorice din România - Fișă și localizare de monument

Imagini din exterior

Imagini din interior

Monumente istorice din județul Mureș
Biserici unitariene din România
Biserici din județul Mureș
Biserici din secolul al XIV-lea din România

Biserica unitariană din Gălățeni


Kander kan referere til:
 Kander (Schweiz) - flod i Schweiz
 Kander (Tyskland) - flod i Tyskland
 Kande i flertal

Kander


Véra ou les Nihilistes est une pièce d'Oscar Wilde écrite en 1881 et mise en scène pour la première fois en 1883.

La tragédie, qui se déroule en Russie, est vaguement basée sur la vie de Vera Zasulich. C'est la première pièce de Wilde, et la première à être jouée. Une ébauche du scénario est achevée en 1880 et l'année suivante, des dispositions sont prises pour une mise en scène unique à Londres avec Fanny Bernard-Beere dans le rôle-titre, mais la production est annulée. La première représentation a lieu en 1883 au Union Square Theatre de New York après révisions de l'intrigue par Wilde lors d'une conférence en Amérique en 1882. La pièce, avec Marie Prescott dans le rôle de Vera, ne rencontre pas le succès et s'arrête après seulement une semaine. La pièce est rarement rejouée.

Contexte historique
Au moment de l'écriture de la pièce, le tsar réformateur Alexandre II est en lutte contre des révolutionnaires qui cherchent à l'assassiner. Bien qu'aucun des personnages de Wilde ne corresponde à de véritables personnes, le contexte politique est bien connu de Wilde et du public pour lequel il écrit. Il est suggéré que l'intrigue est inspirée d'événements réels.

Oscar Wilde s'inspire de Vera Zasulich pour son rôle principal. Vera Zasulich est la fille instruite d'un noble de basse extraction, qui meurt lorsqu'elle a trois ans. Elle rejoint un groupe d'insurgés à la fin de son adolescence. Le 24 janvier 1878, trois ans avant la pièce d'Oscar Wilde, elle rejoint une file de pétitionnaires souhaitant une audience avec le général Fiodor Fiodorovitch Trepov, gouverneur de Saint-Pétersbourg. Elle sort un pistolet de sous sa cape et lui tire dessus avec l'intention de le tuer. Il survit mais est grièvement blessé. Vera attend calmement d'être arrêtée. Bien qu'elle admette sa culpabilité sans hésitation, un jury sympathique l'acquitte. La presse internationale, peu sympathique aux nihilistes, condamne ses actions et son acquittement. Un éditorial du Times déclare que « Nous aurions pu comprendre le procès s'il s'était déroulé à Dublin ». En revanche, le Dublin University Magazine publie un long article enthousiaste louant ses actions patriotiques et condamnant ses mauvais traitements.

Wilde se décrit comme socialiste, bien qu'Ellmann décrive son socialisme plus comme « une haine générale de la tyrannie » qu'une croyance politique spécifique.

Mise en scène originale
En septembre 1880, Oscar Wilde envoie un exemplaire de sa pièce à l'actrice Ellen Terry : « Peut-être qu'un jour j'aurai la chance d'écrire quelque chose digne de votre jeu ». Bien que flattée, elle refuse de jouer Vera. Wilde se rapproche alors de Geneviève Ward. Il espére peut-être que Véra sera appréciée par celle qui, âgée de dix-neuf ans, s'est mariée et s'est presque immédiatement séparée du comte Constantin de Guerbel, un noble russe, mais elle refuse également.

Le rôle principal est accepté par une jeune actrice montante nommée Fanny Bernard-Beere, qui a fait ses débuts à l'Opéra Comique quatre ans plus tôt. Bien qu'il n'existe aucune trace de l'achat d'une licence pour Vera, Oscar organise et paye pour une seule représentation de jour au Adelphi Theatre le samedi 17 décembre 1881 : « Je suppose que tout le monde se fera russe pour la voir » déclare un commentateur dans Fun : « sera-t-il absolument trop botticellien, je me le demande ? ». Le 30 novembre 1881, un article peut-être écrit par Willie Wilde paraît dans The World : « Considérant l'état actuel du sentiment politique en Angleterre, M. Oscar Wilde a décidé de reporter, pour un temps, la production de son drame Vera ». Trois jours plus tard, Bell's Life in London et Sporting Chronicle fournit des informations supplémentaires : « M. Wilde a présenté sa pièce devant un comité de personnalités littéraires, qui lui ont conseillé de ne pas la mettre en scène. L'œuvre, composée il y a environ quatre ans, regorge de sentiments révolutionnaires, dont on pense qu'ils pourraient faire obstacle à son succès auprès d'un public britannique loyaliste ».

Le New York Times suggère que l'annulation est ordonnée par des communications diplomatiques du gouvernement russe à Lord Granville, secrétaire d'État aux Affaires étrangères. Le bruit court que le prince de Galles a du intervenir. L'assassinat du tsar Alexandre II le 13 mars 1881 fait de sa belle-sœur danoise, mariée au nouveau tsar Alexandre III, la tsarine. Johan Most, rédacteur en chef du journal anarchiste Freiheit est emprisonné pendant dix-huit mois pour avoir publié un article approuvant l'assassinat. Pour compliquer les choses, le président américain James Garfield, sur qui un ancien partisan a tiré en juillet, meurt des suites de ses blessures le 18 septembre 1881. Une campagne d'attaques de Féniens, orchestrée depuis New York par Jeremiah O'Donovan Rossa de l'Irish Republican Brotherhood, terrorise alors les citoyens des villes britanniques et des bombes explosent ou sont désamorcées à Manchester, Chester, Liverpool et Londres. Dans ce contexte, on comprend que les autorités soient réticentes à faciliter la mise en scène de ce qu'Oscar décrit comme « [s]a première attaque contre la Tyrannie ». Il déclare son intention de faire jouer Vera en Amérique, où il pense trouver « plus de liberté ».

Marie Prescott et son mari, M. Perzel achètent les droits de représentation de la pièce. Elle interprète le rôle principal lors la première représentation au Union Square Theatre. Wilde se rend en Amérique pour la deuxième fois de sa vie spécifiquement pour superviser la production.

La pièce est annulée au bout d'une semaine. M. Perzel déclare aux journaux « la pièce est annulée simplement parce qu'elle n'est pas rentable », expliquant qu'il a déjà perdu 2 500 $ la semaine précédente. Il laisse également entendre qu'il aurait souhaité que Wilde lui-même donne une conférence entre les actes, lui permettant de capitaliser sur la popularité de Wilde en tant qu'orateur public.

Intrigue

Personnages

Personnages du prologue
 Peter Sabouroff (un aubergiste) ;
 Vera Sabouroff (sa fille) ;
 Michael (le valet de chambre) ;
 Dmitri Sabouroff ;
 Colonel Kotemkin.

Personnage de la pièce
 Ivan (le tsar) ;
 Prince Paul Maraloffski (premier ministre de Russie) ;
 Prince Petrovitch ;
 Comte Rouvaloff ;
 Marquis de Poivrard ;
 Baron Raff
 Général Kotemkin ;
 Un page ;
 Un colonel de la garde ;
 Des soldats, des conspirateurs...

Les Nihilistes :
 Peter Tchernavitch (président des Nihilistes) ;
 Michael ;
 Alexis Ivanacievitch (l'étudiant en médecine) ;
 Professeur Marfa ;
 Vera Sabouroff.

Prologue
Vera est serveuse dans la taverne de son père, située le long d'une route menant aux camps de prisonniers en Sibérie. Une bande de prisonniers s'arrête à la taverne. Vera reconnaît immédiatement son frère Dimitri comme l'un des prisonniers. Il la supplie de se rendre à Moscou et de rejoindre les Nihilistes, un groupe terroriste qui tente d'assassiner le tsar, et de venger son emprisonnement. Elle et le valet de chambre de son père, Michael, partent rejoindre les Nihilistes.

Acte I
Cinq ans plus tard, Vera est devenue le meilleur assassin des Nihilistes et est recherchée dans toute l'Europe. Elle est amoureuse d'un camarade Nihiliste nommé Alexis : cependant, les Nihilistes ont juré de ne jamais se marier. Une réunion nihiliste est presque interrompue par des soldats, mais Alexis arrête l'attaque en révélant sa véritable identité : il est le tsarévitch, héritier du trône de Russie. Cet acte lui vaut l'admiration de Vera et la haine des Nihilistes.

Acte II
Lors d'une réunion du conseil, le tsar Ivan et son cruel ministre, le prince Paul Maraloffski, critiquent les tendances démocratiques du tsarévitch Alexis, mais le tsar est assassiné par Michael après que le tsarévitch a ouvert la fenêtre.

Acte III
Alexis monte sur le trône et exile le prince Paul Maraloffski, non pas en Sibérie, mais à Paris. Maraloffski rejoint les Nihilistes pour tuer Alexis. La tâche d'assassiner le tsar est confiée à Vera. Elle doit s'infiltrer dans le palais, poignarder le tsar et jeter le poignard par la fenêtre en guise de signal aux agents nihilistes en contrebas. Si elle ne le fait pas, les agents entreront par effraction et le tueront. Cependant, Vera hésite à tuer l'homme qu'elle aime.

Acte IV
Alexis retourne au palais après son couronnement, dans l'intention de mettre fin à l'injustice en Russie pendant son règne. Vera entre dans le palais, couteau à la main. Alexis la demande en mariage. Elle accepte, mais elle entend ensuite les agents à l'extérieur crier pour le signal. Elle se poignarde et jette le poignard par la fenêtre, et les agents partent satisfaits :Alexis : Véra, qu'as-tu fait ?

Vera : J'ai sauvé la Russie. [meurt]

Accueil critique

La réception originale de la pièce est principalement mauvaise.

Dans sa critique de la première mise en scène, le New York Mirror décrit la pièce comme « parmi les pièces de théâtre les plus élevées », « magistrale » et « la plus noble contribution à sa littérature que la scène ait reçue depuis de nombreuses années ». D'autres revues de journaux sont très mauvaises : une « pourriture dramatique de longue date » (New York Herald), « ennuyeuse » (New York Times) et « un peu mieux qu'un fiasco » (New York Tribune).

Punch déclare que c'est « de l'avis de tous, sauf de celui du poète, vera bad ». Pilot, quant à lui, complimente le scénario et critique Prescott qu'il juge être une « actrice médiocre ».

Depuis sa production originale, Vera est très rarement mis en scène. En 1987, le biographe de Wilde, Richard Ellmann, décrit Vera comme « une pièce misérable », mais il note qu'elle « n'est pas tombée de manière désastreuse en dessous de la norme établie pour le drame en un siècle où, comme l'a dit Stendhal, les pièces ne pouvaient pas être écrites ».

Notes et références

Pièce de théâtre d'Oscar Wilde
Pièce de théâtre du XIXe siècle
Pièce de théâtre irlandaise

Véra ou les Nihilistes


Ras Bu Abboud () est une station sur la Ligne Or du Métro de Doha. Elle est ouverte en 2019.

Histoire
La station est mise en service le .

Intermodalité
 Metrolink : M316 (Qatar Duty Free Warehouse, Aircraft Maintenance Hangars, Cargo Terminal, Staff Canteen, Airport Passport Department, QROC, QACC, FMF)

À proximité
 Stade 974

Notes et références

Voir aussi

Articles connexes
 Métro de Doha

Liens externes
 Doha metro - Lusail Tram - Qatar Rail
 Network map - metro tram Qatar Rail
 Qatar Rail Retail

Station du métro de Doha
Station de métro mise en service en 2019

Ras Bu Abboud (métro de Doha)


Joseph Goebbels je 1944. godine zatražio je od Wehrmachta da predloži sugestivna imena za posebno kvalitetna nova oružja kako bi povećao njihov propagandni učinak na Savezničke sile.

Izvori

Njemačko oružje u Drugom svjetskom ratu

Popis sugestivnih imena za njemačka oružja u Drugom svjetskom ratu


Aleksandar Rakić (født 6. februar 1992) er en østrigsk MMA-udøver (MMA) af serbisk afstamning, som i øjeblikket konkurrerer i Light Heavyweight-divisionen i UFC . Han har været professionel siden 2011 og har også konkurreret i Final Fight Championship i sit hjemland Østrig.

Baggrund
Rakić begyndte at konkurrere i kickboxing og boksning siden han var 14 år og kæmpede sammenlagt over 40 kampe før sin overgang til MMA, da han var 19 år gammel, da han ønskede at inddrage grappling og brydning i sine kampfærdigheder.

MMA-karriere

Tidlig karriere
Rakić startede sin professionelle MMA karriere i 2011, hvor han primært konkurrerede rundt omkring på europæiske events og opbyggede en rekordliste på 8-1, før han blev underskrevet af UFC i marts 2017.

Ultimate Fighting Championship
Rakić fik sin UFC-debut den 2. september 2017 mod Francimar Barroso på UFC Fight Night 115 i Rotterdam, Holland.  Han vandt kampen via enstemmig afgørelse (30-27, 30-27 og 30-27).

Rakić skulle have mødt Gadzhimurad Antigulov den 24. februar 2018 ved UFC på Fox 28 .  Imidlertid blev det rapporteret den 7. februar 2018, at Antigulov blev trukket fra kampen på grund af en skade skade, og kampen blev derfor annulleret.

Hans næste kamp var den 22. juli 2018 på UFC Fight Night 134 mod Justin Ledet.  Han vandt kampen via enstemmig afgørelse (30-25, 30-24 og 30-24).

Rakić mødte Devin Clark den 8. december 2018 på UFC 231 .  Han vandt kampen på TKO i første omgang.

Rakić mødte herefter Jimi Manuwa den 1. juni 2019 på UFC Fight Night 153.  Han vandt kampen via knockout med et hovedspark i kampens åbningstminut.  Sejren tildelte hamsin første Perfomance of the Night-bonuspris.

Mesterskaber og præstationer

 Ultimate Fighting Championship
 Performance of the Night (1 gang)

Referencer

Eksterne henvisninger
 Aleksandar Rakić
 Professionel MMA-rekord for Aleksandar Rakić

MMA-udøvere fra Østrig
Personer fra Wien
Pages with unreviewed translations

Aleksandar Rakić


Le Master of Business Administration (MBA) est, en France, un diplôme de marketing, finances, ressources humaines et management.

Histoire
La France a été pionnière en matière de MBA avec la création de l'INSEAD en 1957 et de l'Institut supérieur des affaires (devenu ultérieurement le MBA du Groupe HEC) en 1969, et dont les programmes sont parmi les meilleurs mondiaux, l'INSEAD étant notamment classé par le Financial Times au premier rang mondial en 2016 et 2017. En parallèle, en 1956 Gaston Berger décide de créer un diplôme français équivalent au MBA, généraliste en management, dans le but de former des cadres ingénieurs de formation au monde des affaires : le Certificat d'aptitude à l'administration des entreprises (CAAE) à travers la création de l'Institut d'administration des entreprises de Paris (IAE Paris). L'IAE de Paris a été classé  en France et  En Europe dans le QS TOP 200 Business Schools 2014.

Établissements
D'autres écoles ont mis en place des MBA spécialisés. Depuis 2011, Confor-PME propose ainsi en Guadeloupe un Executive MBA avec 3 dominantes (Ressources humaines, Gouvernance d'entreprise et Information financière) adossé au Diplôme national d'État de Master en Management de l'information stratégique, grade délivré par Sciences Po-Aix. Depuis 2002, le CELSA – Sorbonne Université délivre un MBA spécialisé en « Management, communications et sociétés ». L'EM Normandie a logiquement crée un MBA « Maritime, transport et logistique » ainsi qu'un Executive-MBA en « Management de projet ». Bordeaux école de management a créé un « Wine MBA » misant sur la renommée de Bordeaux dans le monde du vin et visant à former les cadres des grandes entreprises mondiales du secteur viticole et des spiritueux. L'ESC Toulouse a développé deux MBA sectoriels : un dans le domaine de l'aéronautique et l'autre du conseil, l'ENAC sur l'aviation et Euromed Management un MBA dans le domaine maritime (cf. MBA en France). On retrouve également PSB Paris School of Business (PSB) qui dispose de 10 executive MBA dans plusieurs domaines variés.

Cependant, les écoles ont développé en parallèle de leurs masters d'autres programmes et notamment des MBA. Certains de ces MBA sont de general management comme leurs équivalents américains avec parfois un accent mis sur l'international. Dans ce groupe, il y a notamment les programmes de HEC, de l'EDHEC, de l'ICN Business School de Nancy, de Rouen Business School, de Reims Management School, de l'ESG Management School, l'EM Lyon, ou de Grenoble École de management.

Le développement du MBA se heurte à plusieurs difficultés. Tout d'abord, le côté anglo-saxon, la méthode d'apprentissage, l'absence de définition précise du MBA ni d'instance réglementant son attribution rendent difficile l'insertion de ce diplôme dans l'enseignement supérieur français. De plus, il entre en concurrence avec le système des grandes écoles recrutant sur concours après les classes préparatoires pour la formation des cadres supérieurs des entreprises. Enfin, le principe et l'intérêt du MBA provient de l'expérience professionnelle des étudiants qui ont généralement entre 4 et 10 ans d'expérience professionnelle à leur entrée dans la formation. Ce principe de retour sur les bancs de l'école pour avoir un accélérateur de carrière ou une formation tout au long de la vie active est encore assez peu répandu et pas forcément bien vu ni bien compris.

Au cours des années 1990, avec l'augmentation des échanges universitaires et l'implantation d'entreprises étrangères qui connaissaient le MBA, ce type de programme s'est à nouveau développé dans l'enseignement supérieur français. Dès 1987, l'École des Ponts ParisTech crée un MBA en International Business, invitant des professeurs issus d'universités internationales de premier plan.

Maintenant, de nombreux établissements proposent des MBA. Certaines écoles françaises ont d'ailleurs des partenariats avec des universités américaines d'excellence dans le cadre de la délivrance d'un véritable MBA américain. Aujourd'hui, certaines écoles françaises profitent de l'appellation MBA pour proposer des programmes à des étudiants de niveau bac+4/bac+5 en fin d'études, alors que ce programme est normalement réservé aux professionnels ayant plusieurs années d'expérience dans le monde de l'entreprise. Voici une liste des programmes MBA français avec leurs accréditations internationales. Les organismes d'accréditation sont l'américaine AACSB, la britannique AMBA et l'européenne EQUIS. Afin de se faire une idée de la valeur des diplômes proposés, il est aussi utile de se référer aux classements établis chaque année par le Financial Times, le magazine Newsweek et le journal US News. En effet, le nom MBA n'est pas déposé et ainsi n'importe quel établissement peut délivrer un diplôme intitulé MBA.

Il y a 4 MBA généralistes, parmi lesquels 4 sont tri-accrédités. Il y a 32 MBA spécialisés ou Executive-MBA, parmi lesquels 8 sont tri-accrédités.

Afrique francophone
Les programmes MBA sont également représentés dans l'offre de formation des pays africains. Qu'il s'agisse des MBA en initial et des programmes Executive, ils répondent à une demande croissante de formation en management de haut niveau dispensée localement. En effet, face aux difficultés rencontrées dans le cadre de l'obtention des visas pour l'Europe pour les candidats et aux risques liés aux engagements financiers et à une cessation, même temporaire, de l'activité professionnelle, nombreux sont ceux qui préfèrent miser sur un cursus local, souvent assuré par des intervenants renommés. En 2009, 16 MBA sont identifiés sur le territoire africain.

En Afrique centrale, l'Université professionnelle d'Afrique (UPA) en RDC et Congo Brazzaville et Pointe-Noire, délivre le grade de Master (équivalent au Diplôme national d'État français) en Management de l'information stratégique grâce à un partenariat avec Sciences Po d'Aix-en-Provence. L'Université catholique d'Afrique centrale (UCAC-Formation continue) propose un Executive-MBA en Management stratégique. En Afrique de l'ouest, le Centre africain d'études supérieures en gestion (CESAG), au Sénégal, l'Institut africain de management, au Sénégal, l'École supérieure des sciences économiques et commerciales du Cameroun, rattachée à l'Université de Douala propose également aux étudiants un programme en administration des affaires. L'accès à la formation est subordonné à la réussite d'un concours accessible aux titulaires d'une licence et justifiant d'une expérience professionnelle d'au moins deux ans. Le cycle de formation est de deux ans.

Reconnaissance et accréditation
La qualité d'un MBA s'évalue tout d'abord en fonction des accréditations auprès d'institutions internationales :

 AACSB : Association to Advance Collegiate Schools of Business (États-Unis)
 ACBSP (États-Unis)
 IACBE (US)
 AMBA (Angleterre)

 EQUIS (Européenne)

Les classements annuels établis par certains journaux ou magazines sont aussi un bon moyen de connaître la valeur d'un programme. Les classements les plus largement reconnus au niveau mondial sont ceux du Financial Times, de Business Week et de US News.

D'autres classements sont intéressants à consulter comme celui de The Economist, de la Princeton Review, du Wall Street Journal et du magazine Forbes.

Notes et références

Voir aussi

Articles connexes

 Master (France)
 Ingénieur commercial

Master of Business Administration (France)


المحتوى الحر هو كل نوع من المعلومات الوظيفية (برمجيات، تصميمات، مخططات) أو الأعمال الفنية أو أي نوع من المحتوى الإبداعي الذي لا توجد قيود كبيرة تحد من قدرة الناس (الآخرين، غير منتجة) على إستخدامه وتوزيعه وإنتاج نسخ معدلة منه أو أعمالاً مستنبطة أو مبنية عليه بحيث يشكل جزءا أو مكونا منها.

يشمل المحتوى الحر كل الأعمال التي في الملكية العامة وكذلك الأعمال المحمية بحقوق الطبع والتي تسمح رخصها بما سبق. ولأن القوانين التي يعمل بها في الغالبية الكبرى من القضاءات تمنح بشكل تلقائي منتج العمل حقا حصرياً في احتكار ما يُنتِج فإن الأعمال يجب أن يُصرّح بكونها حرة، غالبا بالإحالة إلى نص رخصة أو تضمين عبارة ترخيص في متن العمل ذاته أو في الموضع المنشور فيه العمل.

ومع أن الأعمال تصبح مشاعا بانتهاء مدة الحماية القانونية الممنوحة لمؤلفيها بموجب القانون إلا أنها يمكن أن تصبح محمية مرة أخرى - وكذلك كل ما اشتق منها من أعمال إن تغيرت القوانين. وإن كان هذا محل صراع فقهي قانوني وقضائي.

وعلى عكس حق الطبع المرتبط بالاستغلال المادي والتجاري فإن الحق الأدبي للمؤلف في أن يقرن إسمه بعمله هو حق لا يسقط أبداً، كما أن معظم تشريعات العالم لا تسمح حتى بالتنازل عنه طوعاً لأنه يعد حقا مرتبطاً بهوية الإنسان كمبدع ولمنع الإستغلال الناشئ عن الحاجة والإغراء المادي.

ويكيبيديا والمواد المنشورة في ويكيميديا كومنز هي إحدى أمثلة المحتوى الحر.

رخص المحتوى الحر

من أجل معرفة سياسة ويكيبيديا في حقوق الطبع، انظر ويكيبيديا:حقوق النشر

رخص المحتوى الحر قد تندرج تحت ما يعرف في الإنجليزية باسم copyleft - لعب لفظي ومعنوي على كلمة copyright - وهي رخص تشترط أن تنشر كل الأعمال المشتقة من العمل الأصلي بذات الرخصة الحرة المنشور بموجبها العمل الأصلي. أو قد لا تكون كذلك مما يعني أن الأعمال المشتقة قد توزع تحت أي رخصة.

تنص معظم الرخص الحرة صراحة على أن الأعمال المشتقة (أو عند النسخ أو إعادة التوزيع) يجب أن يشاد بمؤلفها (منتجها الأصلي)، وهي ممارسة الهدف منها نشر الأمانة الأدبية ومقاومة السرقة الأدبية دون تحميل المستخدم عبئا كبيرا ينتفي معه كون الرخصة حرة بشكل عملي.

رخصة جنو للوثائق الحرة هي مثال على رخصة copyleft للمحتوى، ومثلها رخصة الإبداع العمومي في تنويعاتها التي لا تحظر كلا من الاستغلال التجاري والأعمال المشتقة، على الرغم من أنها لا تشترط توزيع نسخة من نص النسخة عند توزيع العمل. يمكن كذلك استخدام رخصة جنو العمومية كرخصة للمحتوى الحر على الرغم من أنها صممت أصلا للبرمجيات ولذا فهي أقل ملائمة لذلك من المثالين السابقين.

كذلك نجد أن رخصة فري بي إس دي للوثائق هي مثال على رخصة حرة.

توجد نماذج عديدة للرخص الحرة لكل منها مميزاتها وعيوبها وكل منها ملائم لاستخدامات ما كما أنها تتفاوت في درجة توافقها مع بعضها البعض وذلك وفقا للمبادئ التي يسعى واضعوها إلى نشرها والحفاظ عليها.

فلسفتها

الهدف من وجود الرخص الحرة هو الحفاظ على وعاء من المعرفة المتاحة لأي شخص للاستفادة منها والبناء عليها بحرية بما يكفل استمرار الإبداع والتقدم المعرفي للجماعة ككل، وبما لا يحول دون قدرة المؤلف الأصلي على استغلال عمله تجاريا والكسب منه، لكن بما يحول دون وقوع الإنتاج الفكري في القبضة الاحتكارية (غالبا لشركات كبرى) تتركه حبيس الخزائن وتحرم العالم من الاستفادة منه.

مراجع

انظر أيضًا

 المشاع الإبداعي
 برمجيات حرة
 مشروع غوتنبرغ
 حقوق التأليف والنشر

برمجيات حرة
حركة الثقافة الحرة
حرية
رخص مصادر مفتوحة
رخصة جنو للوثائق الحرة
فن رقمي
محتوى مفتوح

محتوى حر


Beypınarı, Adana ilinin Saimbeyli ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe

Coğrafya
Adana iline 181 km, Saimbeyli ilçesine 25 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar

 Yerelnet

Saimbeyli'nin mahalleleri

Beypınarı, Saimbeyli


Ognobenus Trevisanus, srednjovjekovni slikar. Polovinom 13. st. oslikao je grobljansku crkvu Sv. Vincenta u Svetvinčentu, u Istri. Potpisao se u južnoj apsidi. Uz uobičajene scene Kristološkog ciklusa naslikao je legendu o mučeništvu Sv. Vincenta. U sjevernoj i južnoj apsidi nalazi se nepotpuno sačuvan ciklus kalendara (rada po mjesecima). U polukaloti sjeverne apside prikazano je Krštenje Kristovo, u središnjoj apsidi Deisis, a u južnoj Maiestas virginis.

Literatura
 Fučić, Branko, Istarske freske, Zagreb 1963.
 Fučić, Branko,  Srednjovjekovno zidno slikarstvo u Istri (disertacija), Ljubljana–Rijeka 1964.

Slikari

Ognobenus Trevisanus


29491 Pfaff este un asteroid din centura principală de asteroizi.

Descriere
29491 Pfaff este un asteroid din centura principală de asteroizi. A fost descoperit pe  la Prescott (Arizona) de Paul G. Comba. El prezintă o orbită caracterizată de o semiaxă mare de 2,63 ua, o excentricitate de 0,08 și o înclinație de 2,4° în raport cu ecliptica.

Vezi și
 Lista planetelor minore: 29001-30000
 Centura de asteroizi

Referințe

Obiecte astronomice descoperite în 1997
Centura de asteroizi

29491 Pfaff


Divin krik s Vrana, hrvatski dokumentarni film autora Miljenka Karačića iz 2012. godine. Govori o životu i smrti Dive Grabovčeve.

Inicijator i organizator snimanja filma je Zoran Stojanović. Tekst je priredio Milan Topić. Scenarist i redatelj filma je rukovoditelj Dopisništva HRT-a u Mostaru Miljenko Karačić, snimatelj Dragan Tomić, a montažer Miljenko Kutle. Cijeli film realizirala je ekipa iz HRT-ova Dopisništva u Mostaru u suradnji s urednikom Redakcije Religijske kulture HTV-a Mariom Ragužom. Ulogu Dive tumači Nikolina Kovačević, a ulogu Tahir-bega Kopčića Josip Ćališ. I ostale igrane prizore igranim odigrali su mladi glumci iz Rame, da učenici i članovi KUD-a "Hrvatska sloga" uz stručnu suradnju Milana Topića i Zorana Stojanovića. Producent je Draško Vrgoč.

Film je na 15. Međunarodnom festivalu turističkog filma u Solinu 2012. godine dobio posebno priznanje "za iznimno kvalitetnu te dojmljivu redateljsku i scenarističku priču o davnim zbivanjima na ovom lokalitetu, u funkciji očuvanja baštine i daljnjeg razvoja hodočasničkog turizma."

Izvori

Hrvatski dokumentarni filmovi
Filmovi 2010-ih

Divin krik s Vrana


බසන්ත් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ හින්දුස්තානී ශාස්ත්‍රීය රාගයකි.

සටහන්

ආශ්‍රේයයන්

මූලාශ්‍ර

මේවාත් බලන්න
 Kirtan

බාහිර සබැඳි
 Giani Darshan Singh Sohal
 Gurmat Sangeet Project
 Raj Academy of Asian Music
 Sikhnet: Shabad for Printing
 Film Songs in Rag Basant
 More details about raga Vasant

හින්දුස්තානී රාග
ගුරු ග්‍රන්ථ් සහීබ් හි රාග

බසන්ත් (රාගය)


آرثر هولي كومبتون  (مواليد 10 سبتمبر، 1892 - 15 مارس، 1962) كان عالم فيزياء أمريكي حصل على جائزة نوبل في الفيزياء عام 1927 عن اكتشافه تأثير كومبتون. عمل كمستشار لجامعة واشنطن في سانت لويس بين عامي 1945 إلى 1953. حيث اكتشف طبيعة جسيمات الإشعاع الكهرومغناطيسي. لقد كان اكتشافاً هاماً في ذلك الوقت، وتم إثبات الطبيعة الموجية للضوء بشكل جيد. لم يتم قبول فكرة وجود خصائص للضوء موجية وجسمية بسهولة. كان كمبتون معروفاً بقيادته لمختبر المعادن في جامعة شيكاغو خلال مشروع مانهاتن وشغل منصب مستشار جامعة واشنطن في سانت لويس من عام 1945 إلى عام 1953م.

مُنح كومبتون واحدة من أولى الزمالات التي قدمها المجلس الوطني للبحوث للطلاب الراغبين بالدراسة في الخارج في عام 1919. اختار كومبتون الذهاب إلى مختبر كافندش بجامعة كامبريدج في إنكلترا وهناك درس امتصاص أشعة غاما وتشتتها. أفضت المزيد من الأبحاث التي أجريت على نفس هذه الشاكلة إلى اكتشاف تأثير كومبتون. استعمل كومبتون الأشعة السينية من أجل تقصي ظاهرة المغناطيسية الحديدية التي استنتج أنها كانت نتيجة اصطفاف قيم اللف المغزلي للإلكترونات، ودرس الأشعة الكونية مكتشفًا تألفها من جسيمات موجبة الشحنة بصورة أساسية.

كان كومبتون إحدى الشخصيات الرئيسية التي عملت على مشروع مانهاتن والذي أفضى إلى تطوير أول مجموعة من الأسلحة نووية إبان الحرب العالمية الثانية. لعبت التقارير التي قدمها كومبتون دورًا هامًا في إطلاق المشروع. غدا كومبتون رئيسًا للمخبر التعديني في عام 1942 ووقع على عاتقه إنتاج مفاعلات نووية تحول اليورانيوم إلى بلوتونيوم وإيجاد طرق لفصل البلوتونيوم عن اليورانيوم ووضع تصميم لقنبلة ذرية. أشرف كومبتون على عملية بناء إنريكو فيرمي لشيكاغو بايل-1 وهو أول مفاعل نووي في التاريخ والذي بلغ الحالة الحرجة بتاريخ 2 ديسمبر عام 1942. كذلك كان المخبر التعديني مسؤولًا عن تصميم وتشغيل مفاعل غرافيت إكس-10 النووي في مدينة أوك ريدج بولاية تينيسي. بدأ إنتاج البلوتونيوم في المفاعلات الموجودة بموقع هانفورد في عام 1945.

أصبح كومبتون مستشارًا في جامعة واشنطن بمدينة سانت لويس بعد انتهاء الحرب. شهدت الجامعة خلال الفترة التي تولى فيها المنصب إلغاء الفصل العنصري في الأقسام الجامعية بصورةٍ رسمية وتعيين أول أستاذة جامعية في تاريخ الجامعة وتسجيل عدد قياسي من الطلبة بعد عودة المحاربين القدامى إلى الولايات المتحدة.

النشأة
ولد آرثر كومبتون في مدينة ووستر بولاية أوهايو في يوم 10 سبتمبر عام 1892، وهو ابن إلياس وأوتيليا كاثرين كومبتون (ولدت باسم أوغزبورغر) التي حازت على لقب الأم الأمريكية لسنة 1939. كانت العائلة أكاديمية بامتياز إذ كان إلياس عميد جامعة ووستر (تعرف الآن باسم كلية ووستر) وهي نفس الجامعة التي درس فيها آرثر في ما بعد. كذلك درس كارل وهو شقيقه الأكبر في جامعة ووستر ونال درجة دكتوراه في الفيزياء من جامعة برنستون في عام 1912 ليغدو بعدها رئيس معهد ماساتشوستس للتكنولوجيا خلال الفترة الممتدة من عام 1930 حتى عام 1948. وبالمثل درس شقيقه الآخر في ووستر ونال درجة دكتوراه في الاقتصاد من برنستون في عام 1916 وشغل بعدها منصب رئيس كلية واشنطن الحكومية (تعرف الآن باسم جامعة واشنطن الحكومية) خلال الفترة الممتدة من عام 1944 حتى عام 1951. كان الأشقاء الثلاثة أعضاء في أخوية ألفا تاو أوميغا.

انصب اهتمام كومبتون في بادئ الأمر على علم الفلك فالتقط صورة فوتوغرافية لمذنب هالي في عام 1910. وصف كومبتون تفاصيل تجربة بيّنت دوران الأرض من خلال فحص حركة الماء في أنبوب دائري في نحو عام 1913. أصبح هذا الجهاز يعرف الآن باسم مولد كومبتون. تخرج من جامعة ووستر حاصلًا على شهادة بكالوريوس في العلوم في نفس العام. التحق بعدها بجامعة برينستون التي حصل منها على درجة ماجستير في الفنون في عام 1914. درس كومبتون بعدها من أجل نيل درجة دكتوراه في الفيزياء تحت إشراف هيروورد ل. كوك وكتب أطروحته حول شدة انعكاس الأشعة السينية وتوزع الإلكترونات في الذرات.

أضحى كل من آرثر وكارل وويلسون المجموعة الأولى المؤلفة من ثلاثة أشقاء ممن نالوا جميعهم درجات دكتوراه من جامعة برينستون وذلك بعدما حصل آرثر على درجة الدكتوراه خاصته في الفيزياء من الجامعة في عام 1916. وأصبحوا في ما بعد أول ثلاثي من الأشقاء الذين شغلوا جميعًا رئاسة كليات جامعية أمريكية في الوقت ذاته. تزوجت شقيقتهم ماري من المبشر هربرت رايس الذي غدا رئيس كلية فورمان كريستيان في لاهور. تزوج كومبتون من زميلته السابقة بووستر بيتي تشاريتي مكلوسكي في شهر يونيو من عام 1916. أنجب الاثنان ولدين وهما آرثر آلان كومبتون وجون جوزيف كومبتون.

أمضى كومبتون عامًا وهو يدرس الفيزياء في جامعة مينيسوتا خلال السنة الدراسية 1916-1917، وبعدها عمل لمدة عامين كمهندس أبحاث لدى شركة ويستنغهاوس لمصابيح الإنارة في مدينة بيتسبرغ وهناك اشتغل في تطوير المصابيح العاملة على بخار الصوديوم. عمل كومبتون على تطوير أجهزة القياس الخاصة بالطائرات لصالح سلاح الإشارة الأمريكي خلال الحرب العالمية الأولى.

مُنح كومبتون واحدة من أولى زمالتين قدمها المجلس الوطني للبحوث للطلاب الراغبين بالدراسة في الخارج في عام 1919. اختار كومبتون الذهاب إلى مختبر كافندش بجامعة كامبريدج في إنكلترا. وهنالك درس تشتت وامتصاص أشعة غاما بالاشتراك مع جورج باغيت طومسون وهو ابن جوزيف جون طومسون. لاحظ كومبتون أن الأشعة المشتتة كانت أسهل امتصاصًا بالمقارنة مع الأشعة الصادرة عن المصدر الأصلي. أثار علماء كافندش إعجاب كومبتون بشدة ولا سيما إرنست رذرفورد وتشارلز غالتون داروين وآرثر إدينغتون حتى أنه سمى ابنه الثاني تيمنًا بجوزيف جون طومسون.

كان كومبتون شماسًا في إحدى الكنائس المعمدانية لفترة من الزمن. وقال حيال الأمر: «لا يتضارب العِلم مع الدين الذي يفترض وجود إله يكون البشر أولاده».

الحياة المهنية
ظاهرة كومبتون

عُين كومبتون بعد عودته إلى الولايات المتحدة أستاذًا للفيزياء ورئيسًا لقسم الفيزياء في جامعة واشنطن في سانت لويس في عام 1920، أما في عام 1922 وجد كومبتون الطول الموجي للأشعة السينية التي تناثرت بسبب الإلكترونات الحرة، وكان ذلك استنادًا لعلاقة بلانك أن الطاقة الصادرة أقل من الأشعة السينية الواردة، أي تم نقل الطاقة الزائدة إلى الإلكترونات، وسمي هذا الإكتشاف بظاهرة كومبتون، الذي فسر الجسيمات في الإشعاع الكهرومغناطيسي
في عام 1923، نشر كومبتون بحثًا في مجلة فيزيكال ريفيو شرح فيها تحول الأشعة السينية عن طريق إسناد زخم الجسيمات إلى الفوتونات، وهو أمر استند إليه أينشتاين في تفسيره الذي حاز جائزة نوبل عام 1905 للتأثير الكهروضوئي، افترض ماكس بلانك لأول مرة في عام 1900، وقد تم تصور هذه العناصر على أنها عناصر من الضوء «مُكمَّمة» من خلال احتوائها على كمية محددة من الطاقة اعتمادًا على تردد الضوء فقط.

في ورقته البحثية، اشتق كومبتون العلاقة الرياضية بين التغير في الطول الموجي وزاوية تشتت الأشعة السينية بافتراض أن كل فوتون من الأشعة السينية المتناثرة يتفاعل مع إلكترون واحد فقط.
وقد خُتم بحثه بذكر التجارب التي أثبتت علاقته المشتقة:

: هو الطول الموجي الأولي

: هو الطول الموجي بعد التشتت

: هو ثابت بلانك

: هي الكتلة السكونية للإلكترون

: هي سرعة الضوء

: هي زاوية التشتت.

أما الكمية  فهي
تعرف بالطول الموجي لإلكترون كومبتون والتي تساوي  وإزاحة الطول الموجي  تقارب الصفر لـ ()
 وضعف الطول الموجي لإلكترون كومبتون لـ ().
وقد وجد كومبتون أن بعض الأشعة السينية لم يحصل عليها أي تغير في الطول الموجي على الرغم من تناثرها من خلال زوايا كبيرة، أي كأنه في كل من هذه الحالات، فشل الفوتون في إخراج إلكترون، وبالتالي، فإن مقدار التغير لا يرتبط بطول موجة كومبتون للإلكترون، ولكن بطول موجة كومبتون للذرة بأكملها، والذي يمكن أن يكون أصغر بمقدار 10000 مرة.

لقد بدأ الجدل العلمي الأكبر الذي سببه كومبتون، عندما قدم نتائجه في اجتماع للجمعية الفيزيائية الأمريكية في عام 1923، ولم يكن من السهل قبول فكرة أنه يمكن أن يكون للفوتون طبيعة مزدوجة. فقد كان من الواضح بشكل خاص أن الانحناء في الشبكة البلورية لا يمكن تفسيره إلا بالرجوع إلى طبيعته الموجية. وقد حصل كومبتون على جائزة نوبل في الفيزياء عام 1927.

طور كومبتون وألفريد دبليو سيمون طريقة لرصد فوتونات الأشعة السينية الفردية المتناثرة وإلكترونات الارتداد في نفس اللحظة وفي ألمانيا، طور والثر بوث وهانز جيجر بشكل مستقل طريقة مماثلة.

الأشعة السينية
 في عام 1923، انتقل كومبتون إلى جامعة شيكاغو كأستاذ للفيزياء وهو المنصب الذي شغله لمدة 22 عام

في عام 1925 أوضح أن تشتت الأشعة السينية يظهر بقوة 130.000 فولت من العناصر الستة عشر الأولى في الجدول الدوري، وهي النتيجة التي تنبأ بها طومسون، و قد بذل ويليام دوان من جامعة هارفارد جهودًا عالية لإثبات أن تفسير كومبتون كان خاطئًا، وقد أجرى دوين سلسلة من التجارب لمخالفة كومبتون، لكنه وجد دليلًا على صحة تأثير كومبتون وقد أكد ذلك في عام 1924.
 درس كومبتون تأثير الأشعة السينية على نواة الصوديوم والكلور في الملح، وقد استخدم الأشعة السينية للتحقيق في المغناطيسية الحديدية، واستنتج في عام 1926 أنها كانت نتيجة دوران الإلكترونات، ثم أصبح مستشارًا لقسم المصابيح في شركة جنرال إلكتريك، في عام 1934 عاد إلى إنجلترا كأستاذ زائر في جامعة أكسفورد في إيستمان وفي أثناء وجوده هناك طلبت منه شركة جنرال إلكتريك الإبلاغ عن الأنشطة في مختبر أبحاث شركة جنرال إلكتريك في ويمبلي، كان كومبتون مفتونًا بإمكانيات البحث هناك في مصابيح الفلورسنت، وقد دفع تقريره إلى تطوير برنامج بحثي في أمريكا.
في عام 1926 نُشر كتاب كومبتون الأول في الأشعة السينية والإلكترونات، وقد شرح فيه كيفية حساب كثافة المواد الانعراجية وهي من أنماط حيود الأشعة السينية، وقد شاركه عام 1935 صموئيل كينج أليسون في مراجعة وتدقيق كتابه عن إنتاج الأشعة السينية في النظرية والتجربة، وقد بقي هذا العمل مرجعًا للثلاث عقود اللاحقة.

الأشعة الكونية

أصبح كومبتون مهتمًا بالأشعة الكونية في أوائل ثلاثينيات القرن الماضي، التي كان وجودها معروفًا ولكن أصلها وطبيعتها مجرد تخمين، تمكن الكشف عن وجودها باستخدام "قنبلة" كروية تحتوي على هواء مضغوط أو غاز الأرجون بقياس توصيلها الكهربائي.
وقد أعطت الرحلات إلى أوروبا والهند والمكسيك وبيرو وأستراليا الفرصة لكومبتون لقياس الأشعة الكونية على ارتفاعات وخطوط عرض مختلفة بمشاركة مجموعات أخرى سجلت ملاحظات حول العالم، وقد وجدوا أن الأشعة الكونية كانت أكثر كثافة بنسبة 15 ٪ عند القطبين مقارنة بخط الاستواء ونسب كومبتون هذا إلى تأثير الأشعة الكونية التي تتكون أساسًا من جسيمات مشحونة، كما اقترح روبرت ميليكان تأثير خط العرض الناتج عن مغناطيسية أرضية.

فلسفته
كان كومبتون واحدًا من حفنة قليلة من العلماء والفلاسفة الذين اقترحوا نموذجًا ثنائي المراحل للإرادة الحرة. كذلك كان من جملة ممن طرحوا الأمر كل من ويليام جيمس وهنري بوانكاريه وكارل بوبر وهنري مارغيناو ودانيال دينيت. دافع كومبتون عن فكرة الحرية البشرية القائمة على مبدأ اللاحتمية الكمية في عام 1931. وطرح فكرة تضخيم الأحداث الكمومية المجهرية بقصد فتح باب الفرص أمام الأحداث الواقعة في العالم الجهري. تخيل كومبتون في آلية العمل الغريبة التي طرحها مجموعة من أصابع الديناميت الموصولة إلى مضخمه، وهكذا توقع مفارقة قطة شرودنغر التي نشرت في عام 1935.

أوضح كومبتون الطبيعة الثنائية المميزة لفكرته في معرض رده على الانتقادات التي رأت أن أفكاره عدت الصدفة سببًا مباشرًا لتصرفات الناس، وذلك في مقالة كتبها لمجلة أتلانتك الشهرية في عام 1955. بحسب نموذجه، ثمة في البداية مجموعة من الأحداث العشوائية محتملة الوقوع ومن ثم يضيف أي حدث منها عاملًا محدِدًا عند القيام بفعل الاختيار.

الوفاة والإرث
توفي كومبتون في مدينة بيركيلي بولاية كاليفورنيا على إثر إصابته بنزيف دماغي بتاريخ 15 مارس عام 1962. عاشت زوجته (التي توفيت في عام 1980) وابنيه بعد وفاته. دفن جثمانه في مقبرة ووستر بمدينة ووستر بولاية أوهايو الأمريكية. كان أستاذًا عامًا في جامعة كاليفورنيا ببيركيلي قبل وفاته خلال فترة ربيع عام 1962.

المراجع

  كومبتون، آرثر هولي (1892-1962) - موسوعة المورد، منير البعلبكي، 1991

وصلات خارجية

أشخاص مرتبطون بمشروع مانهاتن
أشخاص من ووستير (أوهايو)
أعضاء هيئة تدريس جامعة شيكاغو
أعضاء هيئة تدريس جامعة منيسوتا
أعضاء هيئة تدريس جامعة واشنطن في سانت لويس
أمريكيون حازوا جائزة نوبل
حاصلون على ميدالية ماتيوتشي
حاصلون على وسام الاستحقاق (فئة مدنية)
حائزون على جائزة نوبل في الفيزياء
حائزون على زمالة غوغنهايم
حائزون على وسام فرانكلين
خريجو جامعة برنستون
خريجو كلية ووست
زملاء الرابطة الأمريكية لتقدم العلوم
علماء الفيزياء البصرية
علماء فيزياء الجسيمات
علماء فيزياء الكم
علماء من ميزوري
فيزيائيون أمريكيون في القرن 20
فيزيائيون من ميزوري
فيزيائيون نظريون
كتاب عن الدين والعلم
كلية ووست
مسيحيون حازوا جائزة نوبل
مشيخيون أمريكيون
مطيافيون
مواليد 1892
مواليد في ووستير (أوهايو)
وفيات 1962
وفيات بسبب نزف دماغي
وفيات في بيركيلي (كاليفورنيا)

آرثر كومبتون


An Teagueia phasmida in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni Carlyle August Luer ngan Rodrigo Escobar, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Olaf Gruss och Manfred Wolff. An Teagueia phasmida in nahilalakip ha genus nga Teagueia, ngan familia nga Orchidaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Teagueia

Teagueia phasmida


Cammin bispedømme var et romersk-katolsk bispedømme i Pommern i dagens nordvestlige Polen og nordøstlige Tyskland.

Bispedømmet blev grundlagt i 1140 af pave Innocent II. Eftersom både Magdeburg og Gniezno erkebispedømme gjorde krav på Cammin som suffraganbispedømme, løste Innocent problemet ved at eksemptere bispedømmet. Bispesædet lå først i Julin (dagens Wolin, tysk Wollin), men blev i 1176 flyttet til Cammin (dagens Kamień Pomorski, tysk også Kammin). Biskopperne var for det meste tyske adelige, som fremmede indvandringen af tysktalende bosættere. Dette førte bl.a. til (ny)grundlæggelsen af byerne Kolberg (Kołobrzeg), Köslin (Koszalin), Massow (Maszewo) og Naugard (Nowogard). Bispesædet blev i 1277 flyttet til Kolberg (som allerede havde været et bispesæde i 1000, men blev opgivet få år senere).

I 1200-tallet blev Cammins biskop fyrstbiskop og erhvervede store besiddelser. Som verdslig hersker over dette højstift kom han ikke sjældent i konflikt med Pommerns hertuger. Gennem skiftende koalitioner med hertugdømmet Pommern og markgrevskabet Brandenburg prøvede fyrstbiskoppen at sikre sin uafhængighed men mistede i praksis i 1355 sin rigsumiddelbarhed til Pommern.

I løbet af reformasjonen blev Pommern 1534 protestantisk, og den sidste katolske biskop døde i 1544. De følgende biskopper var altså protestantiske, og fra 1556 samtidig hertuger af Pommern. Med freden i Westfalen (1648) blev højstiftet Cammin sammen med resten af Hinterpommern slået sammen med Brandenburg. Den sidste (protestantiske) biskop af Cammin, Ernst Bogislaw von Croÿ, gav afkald på højstiftet i 1650. Fra katolsk hold blev bispedømmet opfattet som tabt, og tilfaldt på det kirkelige plan det apostoliske vikari i nord.

1972 oprettede pave Paul VI et bispedømme med sæde i Szczecin, som fik navnet Szczecin-Kamień bispedømme for at knytte an til Kamieńs tidligere rolle som bispesæde.

Tysk-romerske rige
Etableret i 1248
Ophørt i 1544

Cammin bispedømme


Heiðar (fræðiheiti: Circus) er ættkvísl hauka.

Til þeirra teljast 16 tegundir:
 Circus pygargus
 Circus cyaneus
 Circus hudsonius
 Circus aeruginosus
 Circus spilonotus
 Circus ranivorus
 Circus approximans
 Circus spilothorax (áður talinn undirtegund af C. spilonotus, síðan C. approximans, en nú talinn sjálfstæð tegund)
 Circus macrosceles (áður talinn C. maillardi)
 Circus maillardi
 Circus buffoni
 Circus assimilis
 Circus maurus
 Circus cinereus
 Circus macrourus
 Circus melanoleucos

Heimild

Haukar

Heiðar (ættkvísl)