පිරිත් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ආරක්ෂාව ගෙන දෙන ධර්ම කොට්ඨාශයකි. මුලින්ම පිරිත් දේශනා ආරම්භ වූයේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ජීවමානව වැඩ විසු කාලයේදීයි. ලෙඩ රෝග වැළඳුනු අවස්ථා වලදීත්, නොයෙක් කරදර උපද්‍රව පැමිණි අවස්ථා වලදීත් පිරිත් දේශනාවෙන් ගුණ සලසා දෙන ලදී.

රහතන් වහන්සේලා ගිලන් වූ අවස්ථා වලදීත් බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිත් දේශනා කළහ. එමෙන්ම බුදුරජාණන් වහන්සේ ගිලන් වූ අවස්ථා වලදී රහතන් වහන්සේලා පිරිත් දේශනා කළහ. එම නිසා ඈත අතීතයේ සිටම බෞද්ධ ජනතාව පිරිත් දේශනාව ඉතා අගය කොට සැලකීමට හුරුවී සිටිති.

විපත්ති පටිබාහාය - සබ්බ සම්පත්ති සිද්ධියා
සබ්බ දුක්ඛ විනාසය - පරිත්තං ධූත මංගලගන්
විපත්ති පටිබාහාය - සබ්බ සම්පත්ති සිද්ධියා
සබ්බ භය විනාසය - පරිත්තං ධූත මංගලගන්
විපත්ති පටිබාහාය - සබ්බ සම්පත්ති සිද්ධියා
සබ්බ රෝග විනාසය - පරිත්තං ධූත මංගලගන්

පිරිත් සුත්‍ර දේශනාව ආරම්භයේදී ඉහත දැක්වෙන ගාථා තුන ප්‍රකාශ කිරීම සිරිතකි. විපත්ති නැතිකර ගැනීම සඳහාත් සියලු දුක්, සියලු බය, සියලු රෝග වැනසීම සඳහාත් හේතු වන්නා වූ මංගල සම්මත කරුණු පිරිත් දේශනාවේ අඩංගුව පවතී.

පිරිත්


Tour du Loir-et-Cher er et fransk etapeløb i landevejscykling. Løbet blev for første gang afholdt i 1960. Løbet er en del af UCI Europe Tour, hvor det af UCI er rangeret som 2.2.

Vindere

Eksterne henvisninger

Etableret i 1960

Tour du Loir-et-Cher


Kamilo Firinger (Daruvar, 20. veljače 1893. – Osijek, 21. ožujka 1984.), hrvatski odvjetnik, arhivist, povjesničar te katolički kulturni i športski djelatnik. U siječnju 2023. proglašen je Pravednikom među narodima.

Životopis
Rodio se u Daruvaru od oca Frana, ravnatelja darovarske pučke škole i majke Slavke Šegec, rođenjem Osječanke. U Daruvaru je proveo djetinjstvo i prve godine osnovne škole. Preselio je u Osijek kod strica, te je maturirao na Klasičnoj Velikoj gimnaziji. Sljedeće školske godine završio je topničku školu za pričuvne časnike u Zagrebu, i zatim upisao zagrebački Pravni fakultet. Studij mu je prekinuo Prvi svjetski rat. Bio je na srpskom, talijanskom, turskom i ruskom ratištu. Na potonjem je prešao Rusima i stupio u srpsku i poslije rusku vojsku. 1919. vratio se iz Rusije. Sudjelovao u borbama za oslobođenje Koruške. Bio je zapovjednikom slovenske 1. bitnice Topničkog puka u Celju, za što mu je dodijeljena Koruška spomenica. Djelatne vojne službe razriješen je 30. lipnja 1920. godine. Završio je studij prava. Dovršio ga je u Grazu i Zagrebu, i doktorirao pravo. K tome, studirao je jezike na zagrebačkom Filozofskom fakultetu: ruski, francuski, engleski i mađarski.

Od 1922. je u Osijeku. Do 1946. radio je kao odvjetnik. Jedno vrijeme radio u osječkome Gradskom muzeju. Od 1947. upravitelj ispostave zagrebačkoga Državnog arhiva u Osijeku. Zaslugom Kamila Firingera osnovan je Historijski arhiv. Bilo je to 1956. godine. Arhivu je bio ravnateljem do 1977., kad je otišao u mirovinu.

Pridonio kulturnom i društvenom životu, osobito arheološkom društvu Mursa.

Važan u športskom životu u Osijeku. Pionir slavonskoga planinarstva. Osnovao je PD Jankovac 1925., čijim je dugogodišnjim predsjednikom bio u dva mandata. Također zaslužan za utemeljenje Smučarskoga saveza kotara Osijek.

U siječnju 2023. Kamilo Firinger posmrtno je proglašen Pravednikom među narodima zbog spašavanja tročlane obitelji osječkih Židova u Drugom svjetskom ratu. Svečenost proglašenja održana je u Kulturnom centru u Osijeku uoči Međunarodnog dana sjećanja na holokaust, a priznanje Yad Vashema uručeno je Firingerovoj kćeri Veri Piletić.

Djela
Pisao je rasprave i članke iz povijesti Osijeka i osječkoga kraja. Opus čini preko 400 radova. Suradnik brojnih hrvatskih časopisa i novina.

Izvori

Vanjske poveznice
 Telegram.hr – Hana Ivković Šimičić: »Dirljiva priča cijenjenog Osječanina o čovjeku koji je riskirao život da ga spasi od ustaša: "Možda više nikada nećeš vidjeti Dravu"«
 Glas Koncila – Promicatelj svehrvatskoga jedinstva : 20. veljače 1889. – rođen katolički intelektualac Kamilo Firinger

Životopisi, Daruvar
Životopisi, Osijek
Arhivisti
Hrvatski povjesničari
Hrvatski športski djelatnici
Hrvatska vojna povijest
Pravednici među narodima

Kamilo Firinger


Most kod Stare Gradiške, most preko Save koji će povezivati Hrvatsku i BiH kod Stare Gradiške. Trenutačno je u gradnji.

Početak radova označen je 11. listopada 2019. kod Gradiške na bosanskohercegovačkoj obali Save. Gradi ga konzorcij od triju poduzeća, dvaju iz Hrvatske (Đuro Đaković - montaža, Slavonski Brod i Zagreb-montaža) i jednog iz BiH (Integral inženjering" iz Laktaša). Budući most imat će dva prometna traka u svakom smjeru. Bit će duljine 430 metara. Radovi bi trebali biti gotovi u roku od 30 mjeseci. Mostom će se kvalitetno povezati postojeća mreže auto-cesta u Hrvatskoj i BiH te bitno ubrzati promet na graničnom prijelazu, najkraćoj cestovnu vezu od Zagreba prema Banjoj Luci i Sarajevu.

Ugovor za izgradnju mosta financijske je težine od 23,5 milijuna eura. Izgradnja mosta je zajednički projekt dviju država i izvodi se se temeljem Sporazuma između Vlade RH i Vijeća ministara BiH te stoga gradnju financiraju obje države u jednakom omjeru. Europska unija sufinancira gradnju sa 6,8 milijuna eura bespovratnih sredstava, uz zajam Europske investicijske banke i sredstava koja su osigurala Hrvatska i Bosna i Hercegovina. Gradnja je dio većeg projekta. Ukupno infrastrukturno ulaganje EU u tom projektu iznosi 38,4 milijuna eura. U taj projekt ulazi i izgradnja graničnog prijelaza s Hrvatskom na dionici auto-ceste Banja Luka - Gradiška te dionicu te autoceste.

U velikom infrastrukturnom projektu EU, čiji je ovaj most dio, most čini prvu fazu. Dio je koridora E661, koji povezuje područje srednje Europe i Jadranskog mora, a proteže se od Blatnog jezera u Mađarskoj do Splita u Hrvatskoj. Na početak gradnje čekalo se 10 godina, pri čemu je Republika Srpska neuspješno pregovarala s Ivom Sanaderom, Ivom Josipovićem i Zoranom Milanovićem i tek je u Vladi premijera Plenkovića i predsjednice Grabar-Kitarović nađeno razumijevanje.

Izvori

Cestovni mostovi u Hrvatskoj
Cestovni mostovi u Bosni i Hercegovini
Republika Srpska
Mostovi na Savi u Hrvatskoj
Mostovi na Savi u Bosni i Hercegovini

Most kod Stare Gradiške (novi)


Clifford Township ist der Name folgender Townships in den Vereinigten Staaten:

 Clifford Township (Kansas)
 Clifford Township (Pennsylvania)

Clifford Township


Olaylar
 Wei Krallığı sona erdi.

Doğumlar
 Aelia Galla Placidia, Roma İmparatoru I. Theodosius'un kızı, Gotların kralı Ataulf'ın karısı, onun ölümünden sonra, Batı Roma İmparatoru III. Constantius'un karısı (ö. 450)

Ölümler
 II. Valentinianus, 4 yaşında imparatorluk rütbesi alan Roma İmparatoru (d. 371)

392


Perasta oštra trava (prosulja; lat. Pennisetum), nekadašnji biljni rod, jednogodišnje raslinje i trajnice iz porodice trava. Rod se sastojao od preko 80 vrsta, a u Hrvatskoj rastu P. glaucum (sivi muhar, muharika, sinje proso, Cenchrus americanus) i mekodlakava prosulja P. villosum, danas priznata kao Cenchrus longisetus.

Sjemenke sivog muhara mogu se kuhati, ili se mljeti u brašno, te od njega peći kruh, stoga se i uzgaja u Africi i Indiji.

Vrste ovog roda uključene su u rod Cenchrus, u Hrvatskoj nazivan sitnoplodac.

Vrsta

 Pennisetum alopecuroides
 Pennisetum annuum
 Pennisetum articulare
 Pennisetum bambusiforme
 Pennisetum basedowii
 Pennisetum beckeroides
 Pennisetum caffrum
 Pennisetum chilense
 Pennisetum clandestinum
 Pennisetum complanatum
 Pennisetum crinitum
 Pennisetum cupreum
 Pennisetum distachyum
 Pennisetum divisum
 Pennisetum domingense
 Pennisetum durum
 Pennisetum exiguum
 Pennisetum flaccidum
 Pennisetum flexile
 Pennisetum foermerianum
 Pennisetum frutescens
 Pennisetum glaucifolium
 Pennisetum glaucum
 Pennisetum gracilescens
 Pennisetum henryanum
 Pennisetum hohenackeri
 Pennisetum hordeoides
 Pennisetum humile
 Pennisetum intectum
 Pennisetum lanatum
 Pennisetum latifolium
 Pennisetum laxius
 Pennisetum ledermannii
 Pennisetum longissimum
 Pennisetum longistylum
 Pennisetum macrostachys
 Pennisetum macrourum
 Pennisetum massaicum
 Pennisetum mezianum
 Pennisetum mildbraedii
 Pennisetum monostigma
 Pennisetum montanum
 Pennisetum nervosum
 Pennisetum nodiflorum
 Pennisetum nubicum
 Pennisetum occidentale
 Pennisetum orientale
 Pennisetum pauperum
 Pennisetum pedicellatum
 Pennisetum peruvianum
 Pennisetum petiolare
 Pennisetum pirottae
 Pennisetum polystachion
 Pennisetum procerum
 Pennisetum prolificum
 Pennisetum pseudotriticoides
 Pennisetum pumilum
 Pennisetum purpureum
 Pennisetum qianningense
 Pennisetum ramosum
 Pennisetum rigidum
 Pennisetum riparium
 Pennisetum rupestre
 Pennisetum sagittatum
 Pennisetum schweinfurthii
 Pennisetum setaceum
 Pennisetum shaanxiense
 Pennisetum sichuanense
 Pennisetum sieberianum
 Pennisetum sphacelatum
 Pennisetum squamulatum
 Pennisetum stramineum
 Pennisetum tempisquense
 Pennisetum thulinii
 Pennisetum thunbergii
 Pennisetum trachyphyllum
 Pennisetum trisetum
 Pennisetum tristachyum
 Pennisetum uliginosum
 Pennisetum unisetum
 Pennisetum villosum
 Pennisetum violaceum
 Pennisetum weberbaueri
 Pennisetum yemense

Vanjske poveznice

Izvori

Panicoideae

Perasta oštra trava


HMS Repulse was one of two s built for the Royal Navy during the First World War. Originally laid down as an improved version of the , her construction was suspended on the outbreak of war because she would not be ready in time. Admiral Lord Fisher, upon becoming First Sea Lord, gained approval for her to resume construction as a battlecruiser that could be built and enter service quickly. The Director of Naval Construction (DNC), Eustace Tennyson-d'Eyncourt, quickly produced an entirely new design to meet Admiral Lord Fisher's requirements and the builders agreed to deliver the ship in 15 months. They did not quite meet that ambitious goal, but the ship was delivered a few months after the Battle of Jutland in 1916. Repulse and her sister ship  were the world's fastest capital ships upon completion.

Repulse participated in the Second Battle of Heligoland Bight in 1917, the only combat she saw during the war. She was reconstructed twice between the wars; a reconstruction in the 1920s increased her armour protection and made lesser improvements, while another in the 1930s was much more thorough. Repulse accompanied the battlecruiser  during the Cruise of the Special Service Squadron on a round-the-world cruise in 1923 to 1924 and protected international shipping during the Spanish Civil War in 1936 to 1939.

The ship spent the first months of the Second World War hunting for German raiders and blockade runners. She participated in the Norwegian Campaign of April to June 1940 and searched for the  in 1941. Repulse escorted a troop convoy around the Cape of Good Hope from August to October 1941 and was transferred to the East Indies Command. She was assigned in November to Force Z, which was supposed to deter Japanese aggression against British possessions in the Far East. Repulse and her consort, the battleship , were sunk by Japanese aircraft on 10 December 1941 when they attempted to intercept landings in British Malaya.

Design and description

Admiral Lord Fisher first presented his requirements for the new ships to the Director of Naval Construction (DNC) on 18 December 1914, before the ships had even been approved. He wanted a long, flared bow, like that on the pre-dreadnought  but higher, four 15-inch guns in two twin-gun turrets, an anti-torpedo boat armament of twenty  guns mounted high up and protected by gun shields only, a speed of 32 knots using oil fuel and armour on the scale of the battlecruiser . Within a few days Fisher increased the number of guns to six and added two torpedo tubes. Minor revisions in the initial estimate were made until 26 December and a preliminary design was completed on 30 December.

During the following week the DNC's department examined the material delivered for the two battleships and decided what could be used in the new design. The usable material was transferred to the builders who had received enough information from the DNC's department to lay the keels of both ships on 25 January 1915, well before the altered contracts were completed on 10 March.

Repulse had an overall length of , a beam of  and a maximum draught of . She displaced  at normal load and  at deep load. The Brown-Curtis direct-drive steam turbines were designed to produce , which would propel the ship at . During trials in 1916, Repulses turbines provided , allowing her to reach a speed of . The ship normally carried  of fuel oil but had a maximum capacity of . At full capacity, she could steam at a speed of  for .

The ship mounted six 42-calibre BL 15-inch Mk I guns in three twin hydraulically powered gun turrets, 'A', 'B' and 'Y' from front to rear. Her secondary armament consisted of 17 BL 4-inch Mark IX guns, fitted in five triple and two single mounts. Repulse mounted a pair of QF 3-inch 20 cwt anti-aircraft guns mounted on the shelter deck abreast the rear funnel. She mounted two submerged tubes for  torpedoes, one on each side forward of 'A' barbette.

Repulses waterline belt of Krupp cemented armour measured  thick amidships. Her gun turrets were  thick with roofs  thick. As designed the high-tensile-steel decks ranged from  in thickness. After the Battle of Jutland in 1916, while the ship was still completing, an extra inch of high-tensile steel was added on the main deck over the magazines. Repulse was fitted with a shallow anti-torpedo bulge integral to the hull which was intended to explode the torpedo before it hit the hull proper and vent the underwater explosion to the surface rather than into the ship.

Despite these additions, the ship was still felt to be too vulnerable to plunging fire and Repulse was refitted in Rosyth between 10 November 1916 and 29 January 1917 with additional horizontal armour, weighing approximately , added to the decks over the magazines and over the steering gear. Repulse was the first capital ship fitted with a flying-off platform when an experimental one was fitted on 'B' turret in the autumn of 1917. Squadron Leader Frederick Rutland took off in a Sopwith Pup on 1 October. Another platform was built on 'Y' turret and Rutland took off from it on 8 October. One fighter and a reconnaissance aircraft were normally carried.

Service history

First World War

Repulse was laid down by John Brown, Clydebank, Scotland on 25 January 1915. The ship was launched on 8 January 1916 and completed on 18 August 1916, after the Battle of Jutland. Her construction cost £2,829,087 (£ in ). She served with the Grand Fleet in the North Sea during the remaining two years of the First World War. Repulse relieved  as flagship of the 1st Battlecruiser Squadron for the duration of the war.

Second Battle of Heligoland Bight

Over the course of 1917 the Admiralty became more concerned about German efforts in the North Sea to sweep paths through the British-laid minefields intended to restrict the actions of the High Seas Fleet and German submarines. A preliminary raid on German minesweeping forces on 31 October by light forces destroyed ten small ships and the Admiralty decided on a larger operation to destroy the minesweepers and their escorting light cruisers. Based on intelligence reports the Admiralty decided on 17 November 1917 to allocate two light cruiser squadrons, the 1st Cruiser Squadron covered by the reinforced 1st BCS (less Renown) and, more distantly, the battleships of the 1st Battle Squadron to the operation.

The German ships, four light cruisers of II Scouting Force, eight destroyers, three divisions of minesweepers, eight Sperrbrechers (cork-filled trawlers, used to detonate mines without sinking) and two trawlers to mark the swept route, were spotted at 7:30 a.m., silhouetted by the rising sun. The light battlecruiser  and the light cruiser  opened fire with their forward guns seven minutes later. The Germans responded by laying an effective smoke screen. The British continued in pursuit, but lost track of most of the smaller ships in the smoke and concentrated fire on the light cruisers as opportunity permitted. Repulse was detached not long after and raced forward at full speed to engage the enemy ships. She opened fire at about 9:00, scoring a single hit on the light cruiser  during the battle. When the German battleships  and  were spotted about 9:50 the British broke off their pursuit and Repulse covered their retreat, aided by a heavy fog that came down around 10:40. The ship fired a total of 54 15-inch shells during the battle and scored one hit on the light cruiser Königsberg that temporarily reduced her speed.

On 12 December 1917, Repulse was damaged in a collision with the battlecruiser . The ship was present at the surrender of the High Seas Fleet at Scapa Flow on 21 November 1918.

Inter-war period

Repulse began a major refit at Portsmouth on 17 December 1918 intended to drastically improve her armour protection. Her existing six-inch armour belt was replaced by  armour plates made surplus by the conversion of the battleship  (originally ordered by Chile and purchased after the war began) to the aircraft carrier . The original armour was fitted between the main and upper decks, above the new armour. Additional high-tensile plating was added to the decks over the magazines. The ship's anti-torpedo bulge was deepened and reworked along the lines of that installed on the battleship . The bulge covered her hull from the submerged torpedo room to 'Y' magazine, the inner compartments of which were filled with crushing tubes. The bulges added  to her beam and  to her draught. The refit added about  to her displacement and raised her metacentric height to  at deep load. Three  rangefinders were also added as well as eight torpedo tubes in twin mounts on the upper deck. Both flying-off platforms were removed. This refit cost £860,684.

Repulse was recommissioned on 1 January 1921 and joined the Battlecruiser Squadron of the Atlantic Fleet. In November 1923, Hood, accompanied by Repulse and a number of s of the 1st Light Cruiser Squadron, set out on a world cruise from west to east via the Panama Canal. They returned home ten months later in September 1924. Shortly after her return the ship's two three-inch AA guns and her two single four-inch gun mounts were removed and replaced with four QF four-inch Mark V AA guns. The Battlecruiser Squadron visited Lisbon in February 1925 to participate in the Vasco da Gama celebrations before continuing on to the Mediterranean for exercises. A squash court was added on the starboard side between the funnels, and a sauna and bubble bath on the quarterdeck for the Prince of Wales' tour of Africa and South America that lasted from March to October. Upon her return, she was refitted from November 1925 to July 1926 and had a high-angle control position (HACP) added to her fore-top.

1930s reconstructions

After Repulse completed her 1926 refit, she remained in commission, aside from a brief refit from July to September 1927, with the Battlecruiser Squadron of the Atlantic Fleet until she was paid off in June 1932 prior to beginning her reconstruction in April 1933. Most of the existing layers of high-tensile steel that constituted the ship's horizontal armour were replaced by non-cemented armour plates  in thickness and the torpedo control tower was removed from the aft superstructure. A fixed catapult replaced the midships 4-inch triple mount and a hangar was built on each side of the rear funnel to house two of the ship's Fairey III aircraft. One additional aircraft could be carried on the deck and another on the catapult itself. Electric cranes were mounted above each hangar to handle the aircraft.

The four 4-inch AA guns were moved, one pair abreast the rear funnel at the level of the hangar roof and the other pair abreast the fore funnel on the forecastle deck. Four prototype QF 4-inch Mark XV dual-purpose guns were added in twin-gun Mark XVIII mounts abreast the mainmast. Two octuple Mark VI 2-pounder mounts were fitted on extensions of the conning-tower platform abreast the fore funnel. Above these a pair of quadruple Mark II* mountings for the 0.5-inch Vickers Mark III machine gun were added. These mounts could depress to −10° and elevate to a maximum of 70°. The machine guns fired a  bullet at a muzzle velocity of . This gave the gun a maximum range of about , although its effective range was only  Repulse received two High-Angle Control System anti-aircraft directors, one Mark II on the fore-top and a Mark I* mounted on a pedestal above the rear superstructure. The two submerged torpedo tubes were removed and the vacant spaces sub-divided and turned into store-rooms.

Repulse was assigned to the Mediterranean Fleet when she recommissioned in April 1936. She transported 500 refugees from Valencia and Palma de Mallorca to Marseilles, France in late 1936 after the start of the Spanish Civil War. The ship was present at the Coronation Fleet Review at Spithead on 20 May 1937 for King George VI. Repulse was sent to Haifa in July 1938 to maintain order during the Arab Revolt. She was selected to convey the King and Queen during their May 1939 Canadian Tour and she was refitted between October 1938 and March 1939 for this role. The twin 4-inch AA guns were replaced by two more Mark V guns and two additional quadruple .50-calibre mounts were added. The King and Queen ultimately travelled aboard the liner  while Repulse escorted them on the first half of the journey.

Second World War
At the beginning of the Second World War, Repulse was part of the Battlecruiser Squadron of the Home Fleet. She patrolled off the Norwegian coast and in the North Sea in search of German ships, as well as to enforce the blockade for the first couple months of the war. Early in the war, the aft triple 4-inch gun mount was replaced with an 8-barrel 2-pounder mount. In late October, she was transferred to Halifax with the aircraft carrier  to protect convoys and search for German raiders. Repulse and Furious sortied from Halifax on 23 November in search of the  after it had sunk the armed merchant cruiser , but Repulse was damaged by heavy seas in a storm and was forced to return to port. Repulse escorted the convoy bringing most of the 1st Canadian Infantry Division to Britain from 10 to 23 December 1939 and was reassigned to the Home Fleet. In February 1940, she accompanied the aircraft carrier  on a fruitless search for six German blockade runners that had broken out of Vigo, Spain.

Repulse was assigned to support Allied operations during the Norwegian Campaign in April–June 1940. On 7 April, Repulse, along with the bulk of the Home Fleet, was ordered to sea to intercept what was thought to be another attempt to break-out into the North Atlantic. The ship was detached the following day to search for a German ship reported by the destroyer , but the destroyer had been sunk by the  before Repulse arrived and she was ordered to rendezvous with her sister Renown south of the Lofoten Islands, off the Norwegian coast. On 12 April, Repulse was ordered to return to Scapa Flow to refuel and she escorted a troop convoy upon her return. In early June the ship was sent to the North Atlantic to search for German raiders and played no part in the evacuation of Norway.

Accompanied by Renown and the 1st Cruiser Squadron, Repulse attempted to intercept the  as it sailed from Trondheim to Germany in July. Until May 1941, the ship escorted convoys and unsuccessfully searched for German ships. On 22 May, Repulse was diverted from escorting Convoy WS8B to assist in the search for the , but she had to break off the search early on 25 May as she was running low on fuel. The ship was refitted from June–August and received eight Oerlikon  autocannon as well as a Type 284 surface gunnery radar. Repulse escorted a troop convoy around the Cape of Good Hope from August to October and was transferred to East Indies Command.

Force Z

In late 1941 Winston Churchill decided to send a small group of fast capital ships along with one modern aircraft carrier to Singapore, to deter expected Japanese aggression. In November, Repulse which was in the Indian Ocean was ordered to Colombo, Ceylon to rendezvous with the new battleship . The carrier , which was assigned to join them, was delayed when she ran aground in the Caribbean. Prince of Wales and Repulse and their escorting destroyers comprised Force Z, which arrived in Singapore on 2 December 1941. On the evening of 8 December, Force Z set out on an attempt to destroy Japanese troop convoys and protect the army's seaward flanks from Japanese landings in their rear.

Force Z was spotted during the afternoon of 9 December by the , and floatplanes from several Japanese cruisers spotted the British ships later that afternoon and shadowed them until dark. Admiral Sir Tom Phillips decided to cancel the operation as the Japanese were now alerted. Force Z turned back during the evening, after having tried to deceive the Japanese that they were heading to Singora. At 00:50 on 10 December, Admiral Philips received a signal of enemy landings at Kuantan and correspondingly altered course so that he would arrive shortly after dawn.

The crew of  spotted Force Z at 02:20, reported their position, and fired five torpedoes, all of which missed. Based on this report the Japanese launched 11 reconnaissance aircraft before dawn to locate Force Z. Several hours later 86 bombers from the 22nd Air Flotilla based in Saigon were launched carrying bombs or torpedoes. The crew of a Mitsubishi G3M reconnaissance bomber spotted the British at 10:15 and radioed in several reports. The pilot was ordered to maintain contact and to broadcast a directional signal that the other Japanese bombers could follow.

The first attack began at 11:13 when  bombs were dropped from eight G3Ms from an altitude of . The battlecruiser was straddled by two bombs, then hit by a third which penetrated through the hangar to explode on the armoured deck below. This inflicted a number of casualties and damaged the ship's Supermarine Walrus seaplane, which was then pushed over the side to remove a fire hazard. Anti-aircraft fire damaged five of the Japanese bombers, two so badly that they immediately returned to Saigon. In the ensuing attacks, Repulse was skilfully handled by her captain, Bill Tennant, who managed to avoid 19 torpedoes as well as the remaining bombs from the G3Ms. However, Repulse was then caught by a synchronised pincer attack by 17 Mitsubishi G4M torpedo bombers and hit by four or five torpedoes in rapid succession. The gunners on the Repulse shot down two planes and heavily damaged eight more, but the torpedo damage proved fatal. At 12:23, Repulse listed severely to port, quickly capsized and went down by the stern with the loss of 508 officers and men. The destroyers  and  rescued the survivors, including Captain Tennant.

Wreck
The wreck site was designated as a 'Protected Place' in 2002 under the Protection of Military Remains Act 1986, 60 years after her sinking. Survivors described five torpedo hits on Repulse, four on the port side and one on the starboard side. The four portside hits purportedly were: two amidship, one abreast of the rear turret and one near the propellers. The starboard side hit was amidships. A 2007 diving expedition could confirm only two of the hits by examination of the wreck: the portside hit near the propellers and the starboard hit amidship. Unfortunately, at the time of the expedition, the portside midships section of the wreck was buried in the ocean floor thus the claimed hits there could not be confirmed. However, the area abreast of the port rear turret was accessible and no sign whatsoever of a torpedo hit – as described by survivors – was found to be there. In October 2014, The Daily Telegraph reported that both Prince of Wales and Repulse were being "extensively damaged" with explosives by scrap metal dealers. In May 2023, it was reported that Chinese ship, Chuan Hong 68, illegally scavenged the wreck for its low-background steel.

Notes

Footnotes

References

Further reading
 Brown, Cecil. Suez to Singapore, (Google Books), Random House, New York: 1942, .
 Hein, David. "Vulnerable: HMS Prince of Wales in 1941". Journal of Military History Volume 77, no. 3 (July 2013): pp. 955–89, .
 Horodyski, Joseph M. Military Heritage, December 2001, Volume 3, No. 3, pp. 69–77  (feature on the Repulse and its sinking)

 Middlebrook, Martin and Mahoney, Patrick  Battleship: The Sinking of the Prince Of Wales and the Repulse, Scribner's: New York, 1979,
 Alan Matthews, Sailors' Tales: Life Onboard HMS Repulse During World War Two'', Wrexham (1997)

External links

 Maritimequest HMS Repulse Photo Gallery
 Force Z Survivors Association
 IWM Interview with survivor William Selby
 IWM Interview with survivor Reginald Wood
 IWM Interview with survivor Charles Rogers
 IWM Interview with survivor Reginald Jeffries
 IWM Interview with survivor Frederick Bowen
 IWM Interview with survivor Victor Clark
 IWM Interview with survivor Richard Smith
 IWM Interview with survivor Robert Fraser
 IWM Interview with survivor Richard Pool
 IWM Interview with survivor Arthur Bartholomew
 IWM Interview with survivor Eric Monaghan
 IWM Interview with survivor Frank Claxton
 IWM Interview with survivor Douglas Davies

Military of Singapore under British rule
Renown-class battlecruisers
World War II battlecruisers of the United Kingdom
Ships built on the River Clyde
Protected Wrecks of the United Kingdom
Maritime incidents in December 1941
1916 ships
World War I battlecruisers of the United Kingdom
World War II shipwrecks in the South China Sea
Ships sunk by Japanese aircraft
Wreck diving sites
Underwater diving sites in Malaysia

HMS Repulse (1916)


La Coalición del Estado de Derecho (en árabe إئتلاف دولة القانون transcrito como I'tilāf Dawlat al-Qānūn) es una Coalición política iraquí.

La coalición fue fundada por el actual Primer ministro de Irak, Nuri al Maliki, en el año 2008 para participar en las elecciones regionales a celebrarse el 31 de enero de 2009.

El partido político de Maliki, el Partido Islámico Dawa, había formado parte de la Alianza Unida Iraquí; una coalición ganadora de las dos primeras elecciones democráticas celebradas después de la caída de Saddam Hussein. Pero la Alianza Unida Iraquí se había dividido y finalmente desintegrado; por eso Mailiki hizo que Dawa formara una nueva alianza política con otros grupos y partidos para participar en las elecciones y así conservar y aumentar su poder.

Inicialmente la Coalición del Estado de Derecho se planteó como una coalición electoral para participar en las elecciones regionales, y su nombre hacía alusión al Estado de Derecho que Maliki y su gobierno presuntamente habían logrado restablecer y proteger con sus operativos militares y policiales de seguridad, en combate contra la insurgencia. Para el 2008 Maliki había logrado aumentar su popularidad al mejorar la situación de seguridad del país con esos operativos que permitieron reducir los atentados terroristas y ganar el control de territorios hasta entonces en manos de los rebeldes tanto chiíes como suníes.

Pero después de su éxito en las elecciones regionales del 2009, Maliki decidió volver a usarla para las elecciones parlamentarias convocadas para el 7 de marzo del 2010, dándole un carácter permanente y estable.

En esas elecciones parlamentarias del 2010 la Coalición del Estado de Derecho fue la segunda fuerza política más votada al obtener 2.620.042 votos populares, que representaban el 25,76% de los sufragios, y 89 diputados de los 325 que componen el Consejo de Representantes de Irak; y la diferencia con la coalición más votada (la Alianza Iraquí del ex primer ministro Iyad Allawi) fue de apenas 11.346 votos. Los resultados fragmentados de las elecciones y la alianza de la Coalición del Estado de Derecho con otra coalición le permitió a Maliki conservar el cargo de primer ministro y seguir gobernando.

Aunque el principal partido de la coalición, el Dawa, es un partido confesional chií y la inmensa mayoría de los votantes de la coalición son árabes chiíes; la alianza también incluye pequeños partidos, grupos o candidatos independientes pertenecientes a otras etnias o confesiones religiosas iraquíes, como suníes, kurdos o turcomanos iraquíes. Entre las elecciones regionales de 2009 y las generales de 2010 la composición de la coalición cambió un poco.

En las elecciones regionales del 2009 la Coalición del Estado de Derecho estaba compuesta por los siguientes partidos o grupos políticos:

 Partido Islámico Dawa.

 Partido Islámico Dawa-Organización de Irak.

 Bloque Independiente.

 Bloque de la Solidaridad.

 Unión Islámica de Turcomanos Iraquíes.

 Movimiento Fraternidad Feli Kurda.

 Bloque del Levantamienton Shaabani de 1991.

 Numerosos candidatos independientes incluidos en las diversas listas regionales de la coalición.

En las elecciones parlamentarias nacionales del 2010 la coalición estaba formada por los siguientes partidos o grupos políticos:

 Partido Islámico Dawa.

 Partido Islámico Dawa-Organización de Irak.

 Frente Nacional por la Salvación de Irak (partido formado por líderes tribales y milicias suníes que apoyan al gobierno en su lucha contra la insurgencia).

 Movimiento Árabe Independiente.

 Bloque Unido Independiente Iraquí.

 Encuentro Kafaat Iraquí de Independientes.

 El Encuentro-Al-Tajamo.

 Unión Islámica de Turcomanos Iraquíes.

 Los Independientes (un grupo formado por el Ministro de Petróleo iraquí).

 Numerosos candidatos independientes.

Referencias

Partidos políticos de Irak
Coaliciones electorales
Partidos políticos fundados en 2008
Partidos conservadores

Coalición del Estado de Derecho


Zinaida "Zina " Aljaksandrawna Kupryjanovitj (  ;   ; født 17. september 2002 i Minsk, Hviderusland), undertiden kendt som ZENA er en hviderussisk sanger, skuespillerinde, og tv-oplæser. Hun skal repræsentere Hviderusland i Eurovision Song Contest 2019 med sangen "Like It".

Personer fra Minsk
Sangere fra Hviderusland
Børnesangere fra Hviderusland
Hvideruslands Eurovision Song Contest-deltagere
Skuespillere fra Hviderusland

Zinaida Kupryjanovitj


Miguel de Unamuno (29 Eylül 1864, Bilbao - 31 Aralık 1936, Salamanca), İspanyol Bask düşünür, yazar.

Madrid Complutense Üniversitesi'nde felsefe ve edebiyat üzerine eğitim almış ve Bilbao'da felsefe öğretmenliği yapmıştır. 1891 yılında Salamanca Üniversitesi'nde Eski Yunan Dili Kürsüsü'nde profesör olmuş, aynı üniversitede üç kez rektörlük görevine getirilmiştir. Ayrıca 1931-1933 yılları arasında Temsilciler Meclisi'ne Salamanca'dan vekil seçilmiştir.

98 Kuşağı'nın temsilcileri arasında sayılan Unamuno, 20. yüzyıl İspanyası'nı düşünmüş ve yazmıştır. Dogmatik düşünceye, özellikle faşizme karşı savaşmış ve bu uğurda 1924 yılında Miguel Primo de Rivera diktatörlüğüne karşı çıktığından Kanarya Adaları'na sürgüne gönderilmiştir. 1930 yılında tekrar Salamanca Üniversitesi'ndeki görevine dönmüştür. İspanya İç Savaşı sırasında Franco'yu desteklese de, Falanj iktidarının iç yüzünü görüp kamuoyu önünde eleştirmiştir. Salamanca Üniversitedeki bir toplantı sırasında rejimin nemli komutanlarından José Millán-Astray'a açıkça karşı gelmiş, sonrasında ev hapsine mahkûm edilmiştir. Tutuklu halde, 31 Aralık 1936 tarihinde ölmüştür. Roman, öykü, şiir, deneme ve oyun türünde eserler vermiştir.

"İnsan, kafasıyla düşünür, kalbiyle duyar ve midesiyle ister" ve "Başka yazarların neden bazı sözcükleri italik yazdığını anlayamıyorum. Sanırım o sözcüğe dikkat çekip önem artırmak istiyorlar. Hâlbuki, benim yazdığım her sözcük zaten önemlidir" gibi değinmeleri vardır.

Felsefesi

Unamuno'nun felsefesi sistematik değil tüm sistemlerin reddiyesi ve kendinde bir şey olarak inancın onaylanışı üzerine kuruludur. Entelektüel gelişimi  rasyonalizm ve pozitivizm etkisi altında olmakla birlikte gençlik yıllarında kaleme aldığı makaleler kendisinin sosyalizme ve ülkesi İspanya'nın o yıllarda içinde bulunduğu durumla yakında ilgili olduğunu göstermektedir. Unamuno için  "tarihçilik" (intrahistoria) önemli bir kavramdır. İlk olarak kendisinin En torno al casticismo (1895) adlı denemesinde yer alan bu kavramla Unamuno, tarihin en iyi şekilde savaşlar veya politik anlaşmalar gibi büyük olaylara yoğunlaşmak yerine isimsiz halkların tarihlerine bakılarak anlaşılabileceğini ifade etmektedir.

Ondokuzuncu yüzyılın sonlarında yaşadığı dini krizle pozitivist felsefeyi bırakan Unamuno, yirminci yüzyılın başlarında varoluşçuluktan etkilenerek kendi düşüncesini geliştirdi. Unamuno'ya göre hayatın trajik olmasının sebebi öleceğimizi bilmemizdi ve insani aktivitelerin çoğu yine ona göre ölümden sonra bir biçimde hayatta kalma çabasıydı. Unamuno kendi kişisel inancını şu şekilde özetlemişti: "Benim dinim, yaşarken bulamayacağımızı bilsem de yaşamda hakikati ve hakikatte yaşamı aramaktır."

Millán-Astray ile karşı karşıya geliş
Millán-Astray, muhafazakâr yazar ve filozof Miguel de Unamuno ile kamuoyu önünde girdiği ateşli tartışmayla bilinir. 12 Ekim 1936 tarihinde Salamanca Üniversitesindeki toplantı farklı siyasal eğilimlerdeki sağcı toplamı bir araya getirmişti. Toplantıya Francocu kardinal Enrique Pla y Daniel, Franco'nun eşi Carmen Polo, Millán-Astray gibi kişiler katılmıştı. Üniversitede dekan olan Migule de Unamuno, Halk Cephesinin ülkeye kaos getirdiğinden hareketle iç savaşta Francocuları desteklemiş olsa da rejimin yaptıklarına eleştirel yaklaşıyordu. Tarihçi Hugh Thomas 1961 tarihli başyapıtı The Spanish Civil War'''da olanları detaylı anlatır. Buna göre gece Falanjist yazar Jose Maria Peman tarafından yapılan ateşli bir konuşmayla başlar. Sonrasında Profesör Francisco Maldonado ayrılıkçı Katalonya ve Bask bölgelerinden ülkemizin içindeki kanser olarak bahsetmiş ve İspanya'nın şifası olan faşizm sayesinde bunları öldürecek, sahte duygusallıklardan azade kararlı bir cerrah gibi onları bünyemizden söküp atacağız demiştir. Bunun üzerine seyirciler arasında İspanyol Lejyonu'nun sloganı olan Viva la Muerte! (Yaşasın ölüm!) sloganı atılmıştır. Sonrasında lejyon komuta günlerinden kalma alışkanlıkla slogana eşlik eden Millan-Astray kitleye España (İspanya) demiş, kitle ona Una! (Tek) karşılığını vermiş, o yine España demiş, kitle Grande! (Büyük) yanıtını vermiş ve son kez España deyince de Libre! (Özgür) yanıtını haykırmıştır. Bu Falanjist söylemlerin ardından ev sahibi konumunda ve toplantıda Franco'nun temsilcisi durumundaki Unamuno söz almıştır:

Bu konuşmanın üzerine kendisini güçlükle kontrol eden Millán Astray Hanımefendinin koluna gir! diye bağırmış, Unamuno, Franco'nun eşi Carmen Polo'nun koluna girip onun koruması altında toplantıdan ayrılmıştır. Toplumda büyük saygınlığı olan Unamuno'ya karşı harekete geçemeyen rejim onu ev hapsi cezasına çarptırmıştır. Unamuno kısa bir süre sonra gizemli bir şekilde ölünce olaydan Franco rejimi sorumlu tutulmuştur.

 Eserleri
 Şiir
 Poesías, 1907
 Rosario de sonetos líricos, 1911
 El Cristo de Velázquez, 1920

 Felsefe
 Del sentimiento trágico de la vida, 1913 / Hayatın Trajik Duygusu
 La agonía del cristianismo, 1925

 Roman ve Öykü
 Paz en la guerra, 1897
 Amor y pedagogía, 1902
 Recuerdos de niñez y mocedad, 1908
 El espejo de la muerte, 1913
 Niebla, 1914 / Sis
 Abel Sánchez: Una historia de pasión, 1917 / Abel Sanchez: Bir Tutkunun Öyküsü
 Tres novelas ejemplares y un prólogo, 1917
 Tulio Montalbán, 1920
 La tía Tula, 1921
 Cómo se hace una novela, 1927
 La novela de don Sandalio, jugador de ajedrez, 1931
 Un pobre hombre rico, 1931 / Yaman Adam San Manuel Bueno, mártir, 1933 / Ermiş ve Kurban Tiyatro

 La esfinge, 1898
 La venda, 1899
 La princesa doña Lambra, 1909
 La difunta, 1909
 El pasado que vuelve, 1910
 Fedra, 1910
 Soledad, 1921
 Raquel encadenada, 1921
 Sombras de sueño, 1926
 El otro, 1926
 El hermano Juan o el mundo es teatro, 1929

 Türkçe'ye Çevrilen Eserleri
 Abel Sanchez: Bir Tutkunun Öyküsü (Adam Yayınları, 1989), (Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları), 2007
 Yaman Adam (Arma Yayınları, 1990), Can Yayınları, 2016
 Ermiş ve Kurban (İthaki Yayınları, 2001, İki Tuhaf Öykü adlı kitap içinde)
 Sis (Bilgi Yayınevi- 1970) (Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2002) (Can Yayınları, 2016)
 Günlükler (Sel Yayıncılık, 2008
 Üç Örnek Öykü ve Bir Önsöz (Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları), 2010
 Hayatın Trajik Duygusu Divan Kitap, 2014
 Roman Nasıl Oluşturulur (Ketebe Yayınları, 2021)
(Divan Kitap, 2014)
 Aşk ve Pedagoji'', (1984 Yayınevi), 2017

Kaynakça

1864 doğumlular
1936 yılında ölenler
Unamuno
Unamuno
İspanyol şairler
98 Kuşağı
Varoluşçular
Hristiyan filozoflar
Hristiyan varoluşçular
Din filozofları
Metafizikçiler
Felsefi teistler
Edebiyat felsefecileri
Hristiyan hümanistler

Miguel de Unamuno


Ayşe Hafsa Sultan (Osmanlı Türkçesi: عایشه حفصه سلطان; ö. 19 Mart 1534), Osmanlı Padişahı I. Selim'in eşi, Kanuni Sultan Süleyman'ın annesi ve ilk valide sultandır.

Kimliği
Ayşe Hafsa Valide Sultan'ın kökenine ilişkin çeşitli kaynaklarda yer alan ve genel olarak iki farklı hipotez mevcuttur.
Bunlardan birincisine göre Ayşe Hafsa Sultan, "Abd'ûl-Muin" adında birinin kızıdır. Diğer bir görüşe göre ise, Ayşe Hafsa Sultan Kırım hanı Mengli Giray'ın kızıdır.
Gerçekten de Yavuz Sultan Selim'in eşlerinden birisinin Mengli Giray'ın kızı, Beyhan Sultan, Hâfize Sultan ile Devlet-Şah (Yenişah) Sultan'ın annesi olan Âişe Hâtûn olduğu kesin olarak bilinmektedir. Ancak kesin olmayan diğer bir görüşe göre ise Kanuni Sultan Süleyman'ın öz annesi olan Ayşe Hafsa Sultan, Yavuz Sultan Selim'in Avrupa kökenli ikinci eşidir.
Osmanlı tarihçisi İsmail Hakkı Uzunçarşılı Kitabeler'de Hafsa Sultan'ın ismini "Hafsa bint-i Abdü'l-Muin" olarak vermektedir. Bu Hafsa Sultan'ın cariye kökenli olup Türk asıllı olmadığına bir delil kabul edilebilmektedir. Bir diğer tarihçi Necdet Sakaoğlu'na göre Kırım Hanı Mengli Giray'ın kızı olduğu iddiaları kanıtlanamamıştır. Valide Sultan'ın Osmanlı Padişahı I. Selim'in ilk eşi olan Kırım hanı Mengli Giray'ın kızı Âişe Hâtûn olabileceğine ilişkin de kaynaklar delil gösterebilmektedir.

Diğer taraftan da Ayşe Hafsa Sultan, kendisinden yüz yıl kadar önce yaşamış olan Aydınoğlu Beyliği'nin son beyi Aydınoğlu İsa Bey'in kızı ve Yıldırım Beyazıd'ın eşi olan Hafsa Hatun ile karıştırılmamalıdır. Edirne'nin Havsa kasabasının ismini Hafsa Hatun'un orada yaşamış olmasından dolayı ondan aldığı söylenir. Ama aslında adını yakınlardaki Has Köyünde büyük bir külliye yaptıran Fatih Sultan Mehmet'in sadrazamlarından Mahmud Paşa'ya izâfeten "Havass'ı Mahmud Paşa"dan (i.e. Mahmud Paşa Has'ları) almıştır.

Osmanlı sarayına girişi
14 yaşında babası ve Osmanlı padişahı Sultan Bayezid Han'ın ortak görüşü neticesinde Şehzade Selim ile evlendirildi. Kerç şehrinden yola çıkan kadırga ile Trabzon'a gelin olarak indi. Orhan, Musa ve Korkut isminde üç oğlu olan Hafsa Sultan'ın çocukları salgın hastalıklarda hayatını kaybetti. Sultan Selim'in şehzadelik döneminde Trabzon'da, oğlu Şehzade Süleyman'ın sancak beyliklerinde de Kefe ve Manisa'da bulundu.  Yavuz Sultan Selim'in 1520 yılındaki ani ölümüyle oğlu Kanuni Sultan Süleyman tahta geçti.

Valide sultanlık dönemi
Oğlunun tahta geçişiyle Hafsa Sultan da İstanbul'a geldi. Annesini çok seven, sayan ve hürmet eden Süleyman Han tarafında tarihte ilk defa kendisine Valide Sultan makamı uygun görüldü.

Hayatının sonuna kadar Hürrem Sultan'ın ilerleyişi önünde set kurmuş ve haremdeki dengeleri iyi tutmuştur. Bu yüzden denilebilir ki iyiliği ile etkili Valide Sultan yaşadığı sürece Hürrem Sultan'ın da yükselmesine bir imkân olmamaktadır.

Ayşe Hafsa Valide Sultan'ın günümüze ulaşan eşine ve oğluna gönderdiği birçok mektubu da vardır.

Oğlu ve devlet yönetimi üzerindeki etkisi
Oğlu üzerinde yoğun etkisi görülen Valide Sultan'ın baskın bir rol oynadığı bilinmektedir. Fakat bu etkisini hiçbir zaman kötüye kullanmamıştır. Gönderdiği birçok mektup ile siyasi olaylarla ilgili tavsiyelerde bulunan Hafsa Sultan, II. Bayezid'in annesi Gülbahar Hatun'dan sonra oğluna bu tür telkinlerde bulunan ilk padişah annesidir.

Vefatı ve eserleri
19 Mart 1534 tarihinde oğlunun saltanatı sırasında muhtemelen kalbe bağlı sorunlardan elli altı yaşlarında hayatını kaybetti. İstanbul'daki Yavuz Sultan Selim Camii'ndeki türbeye gömüldü. Yanında kızı Şah Sultan da medfundur.

Hafsa Valide Sultan'ın ölümüyle saraya sultan ya da soylulardan biri olarak gelin gelen Valide Sultan'ların da devri kapanmıştır. Kendisi bu durumun ilk ve son örneğidir.

Eşi Sultan Selim hayatta iken kendi birikimi ile Urla'da birçok dükkân alan Hafsa Sultan daha sonra bunların gelirleri ile camii yaptırmıştır. Manisa'da 1522 yılında tamamlanan bimaristanı ile ünlü külliyesi ise en bilinen eseri olarak bulunmaktadır. Marmaris'teki Osmanlı kervansarayı da, kitabesi 1545 tarihini taşımakla birlikte, Hafsa Sultan'ın ismi ile anılmaktadır .

Çocukları
Kanuni Sultan Süleyman
Hatice Sultan
Fatma Sultan
Şahuban Sultan

Popüler kültürdeki yeri
2003 yapımlı Hürrem Sultan dizisinde Ayşe Hafsa "Valide Sultan"ı Deniz Türkali canlandırırken, Muhteşem Yüzyıl dizisinde ise Nebahat Çehre tarafından canlandırılmıştır.

Kaynakça

Dış bağlantılar
 Ayşe Hafsa Valide Sultan Türbesi

1479 doğumlular
1534 yılında ölenler
I. Selim
I. Süleyman
Osmanlı padişah eşleri
Osmanlı padişah anneleri
Valide sultanlar

Ayşe Hafsa Sultan


Pauletto ist der Familienname folgender Personen:
 Alfred Pauletto (1927–1985), Schweizer Maler und Grafiker
 Bruno Pauletto (* 1954), kanadischer Kugelstoßer

Pauletto


ප්‍රධාන උප ආගම්

 වෛෂ්ණව ආගම
 ශෛව ආගම
 බ්‍රාහ්මණ ආගම

වෙනත් උප ආගම්

 දේව ආගම
 සූර්ය ආගම
 ගණේෂ ආගම
 ස්කන්ධ කුමාර ආගම
 ඉන්දුනීසියානු හින්දු ආගම

හින්දු උප ආගම්


La Big Sandy Creek est une rivière des États-Unis coulant sur  dans le Colorado et affluent de l'Arkansas. Le massacre de Sand Creek s'est déroulé le  sur ses rives, dans l'actuel comté de Kiowa.

Liens externes

Cours d'eau au Colorado
Affluent du Mississippi
Comté de Cheyenne (Colorado)
Comté d'El Paso (Colorado)
Comté d'Elbert (Colorado)
Comté de Kiowa (Colorado)
Comté de Lincoln (Colorado)
Comté de Prowers

Big Sandy Creek (Colorado)


Liste over færøske lagtingsmedlemmer 2015-2019. Siden 2008 har Lagtinget på Færøerne haft 33 valgte medlemmer. Alle er valgt ved personstemmer på partilister i én valgkreds. Lagtingsvalget 2015 blev afholdt den 1. september 2015. De 33 valgte er følgende personer:

Referencer

Lagtingsmedlemmer fra Færøerne
Lister over personer fra Færøerne

Færøske lagtingsmedlemmer 2015-2019


Birthe Neumann (Copenhague, 30 de abril de 1947) é uma atriz dinamarquesa.
Ela recebeu os dois principais prêmios de cinema do seu país, o Bodil Award e um Robert prisen.

Carreira
Birthe Neumann formou-se em 1972 na Escola Nacional de Teatro Dinamarquês e logo depois foi contratada como atriz no Royal Danish Theatre em Copenhague, onde apareceu em inúmeras produções, entre as quais Marx and Coca-Cola, Les Femmes savantes, Sparekassen de Henrik Hertz, Majonæse de Jess Ørnsbo, Death of a Salesman de Arthur Miller e A Breath of Life de David Hare.

Suas aparições no cinema incluem Hovedjægerne, em 1971, Lad isbjørnene danse (1990), Kærlighedens Smerte (1992), Festen (1998), Elsker dig for evigt (2002) e Lykkevej (2003). Ela também aparece em séries de televisão como Riget (1994) de Lars von Trier, Forsvar (2003–2004), e Krøniken (2004).

Em 2013, recebeu o Prêmio Lauritzen.

Ligações externas

Nascidos em 1947
Atores da Dinamarca
Naturais de Copenhague
Atrizes premiadas com o Robert prisen
Atrizes premiadas com o Prêmio Bodil

Birthe Neumann


يتكاثر جسم الكائن الحي جنسياً، وينشأ من خلية واحدة وهي البويضة المخصبة، وتدخل هذه الخلية المخصبة في العديد من سلاسل الانقسامات المتساوية لتنتج عدداً كبيراً من الخلايا، تبدأ بالنضج والتمايز مما يؤدي إلى ظهور خلايا تختلف عن بعضها في الشكل والوظيفة، ثم تترتب هذه الخلايا على شكل مجموعات تسمى كل مجموعة منها .

يتركب النبات الزهري من أربعة أجزاء، وهي: الجذر، الساق، الأوراق، والأزهار. وكل جزء منها يتكون من مجموعة أنسجة، وتتكون الانسجة النباتية من نوع واحد من الخلايا، حيث يوجد 3 أنواع، وهي:

الأنسجة المرستيمية (المولدة)
وتسمى كذلك بالإنشائية، وقد سميت بهذا الاسم لأن الخلايا لديها القدرة على الانقسام غير المباشر (الميتوزي) لتكوين خلايا جديدة، لذلك عادة تكون موجودة في الأماكن التي يحدث بها انقسام ونمو مستمر، مثل: القمم النامية الموجودة في الجذر والساق تنشأ أنسجة النبات المختلفة من النسيج المولد (meristematic tissue) الذي تتصف خلاياه بصغر حجمها، وعدم وجود فراغات بينها، وقدرتها على الانقسام. ينتج من كل انقسام يحدث لخلية مولدة خليتان تتمايز إحداهما إلى نوع من أنواع أنسجة النبات الدائمة.

يتكون النسيج المولد من خلايا تسمى بالخلايا (المرستيمية)، وهذه الخلايا لديها عدة صفات وهي:

• خلاياها تكون متساوية الابعاد كروية أو بيضوية أو متعددة الزوايا في شكلها كما انها صغيرة الحجم.

• متراصة أي عديمة المسافات البينية.

• جدرانها ابتدائية رقيقة متجانسة مكونة من مادة السليلوز.

• السايتوبلازم كثيف ذو فجوات صغيرة وربما تكون الفجوات مفقودة، كما ان النواة تكون كبيرة.

• المواد الايضية ergastic substancec تكون مفقودة عادة.

• البلاستيدات تكون بدائية لذا يطلق عليها proplastids .

• لها قابلية على الانقسام.

• مرستيمات الكامبيم الوعائي تكون ذات خلايا مغزلية وجدران سميكة نوعا ما.

أنواع الانقسام في الخلايا المرستمية:

• الانقسام المتعامد anticlinal division : تتنقسم الخلية بجدار يشكل زاوية قائمة مع سطح المرستيم وهذا النوع من الانقسام يزيد المساحة السطحية للعضو أو المنطقة. في الاعضاء الاسطوانية الشكل كالجذور والسيقان تستبدل كلمة anticlinal بكلمة قطري radial وينتج عن الانقسام خليتان متجاورتان على انصاف اقطار متجاورة.

3- التقسيم المستعرض الانقسام المحيطي periclinal division : تنقسم الخلية بمستوى موازي لأقرب سطح من العضو الذي تقع فيه تلك لخلية أي تكون موازية للمحيط وفي هذه الحالة تستبدل كلمة periclinal بمماسي Tangential وينتج عن هذا الانقسام خليتان متجاورتان على نفس الخط احداهما وراء الأخرى.

• التقسيم المستعرض Transverse division : في هذه الحالة مستوى الانقسام يشكل زاوية قائمة مع المحور الطولي للعضو الاسطواني وينتج عنه خليتان تقع احداهما فوق الأخرى.

الأنسجة الأساسية
تكون الأنسجة الأساسية الجزء الأكبر من جسد النبات الزهري، 'و يقسم إلى 3 أنواع وهي: النسيج البرانشيمي
هي خلايا رقيقة الجدران توجد بكثرة في النباتات وتمتاز بمرونتها، وتشكل الأساس لمعظم تراكيب النبات، وهي قادرة على إنجاز عدد كبير من الوظائف، ومنها التخزين والبناء الضوئي وتبادل الغازات والحماية. وهي خلايا كروية الشكل، ولكن جدرانها مسطحة قليلا عندما تكون هذه الخلايا متراصة بعضها إلى بعض، وأكثر الأنواع الخلايا وفرة. يوجد النسيج البرانشيمي في أماكن متعددة من النبات، ولها عدة صفات وهي:

 ذات جدار ابتدائي خلوي رقيق.
 حية عند النضوج.
 تفتقد للجدار الخلوي الثانوي.
 قادرة على الانقسام عندما يكتمل نموها.
 أنويتها صغيرة نسبيا.
 فجواتها العصارية كبيرة.
 يوجد بين الخلايا فراغات بينية.
 تعويض الأنسجة التالفة أو استبدالها.
 كروية الشكل

 النسيج الكولنشيمي
خلايا نباتية تكون غالبا طولية الشكل، وتوجد في صورة سلاسل متراصة غير حية إذ لايوجد فيها أنوية أو اسطوانات طويلة تدعم الخلايا المجاورة.

يكثر وجود النسيج الكولنشيمي في الأوراق والسيقان النامية، ولها عدة صفات:
 تتكون من خلايا ذات أنوية صغيرة.
 لهاجدران خلوية سميكة على نحو غير متساو.
 تعويض الأنسجة التالفة أو استبدالها.
 جدورها غير منتظمة خاصة في منطقة ، بحيث لا تأخذ شكل معين.
 خلايا متراصة وقريبة جدا من بعضها البعض.

و نتيجة لهذه الصفات كان النسيج الكولنشيمي نسيج قوي، لديه قدرة الانثناء والمرونة، وهذا أعطاه وظيفة الدعم والإسناد في النبات.

 النسيج الاسكلرنشيمي
يتواجد النسيج الاسكلرنشيمي في  بعض النباتات وفي أغلفة بعض الثمار، وله عدة صفات ومكونات:
 تفتقر إلى السيتوبلازم.
 غير حية.
 عديمة الأنوية.
 لها جذر سميك يترسب عليها مادتا السليلوز واللغنين فيؤدي هذا إلى تغلظها.

وله العديد من الوظائف، منها:
 دعم النبات.
 حماية الأنسجة الداخلية.

كما ويتكون النسيج الاسكلرنشيمي من نوعين من الخلايا:
 الألياف: وهي عبارة عن خلايا مستطيلة ومدببة ومن أمثلتها ألياف الكتان.
 السكلريد: وهي عبارة عن خلايا ذات أشكال وأحجام مختلفة عن بعضها البعض ذات جذر سميكة، مثل: الخلايا الحجرية، وتوجد هذه الخلية في بعض أنواع الثمار، مثل: الإجاص، وجوز الهند.

 الانسجة المركبة
هي الانسجة التي تتكون من نوعين أو أكثر من الخلايا
وتنقسم إلى 3 انسجة:

 1-نسيج البشرة
هي الطبقة الخارجية من خلايا الاوراق والجذور والسيقان الحديثة
وظيفتها الأساسية هي حماية الانسجة الداخلية للنبات من زيادة ضغط الماء ومن الاضرار الميكانيكية (الرياح - الطفيليات الممرضة)
خلايا البشرة شريطية غير منتظمة الشكل وتغطى جدرها بمادة شمعية تعرف بالكيوتين
تقوم مادة الكيوتين بتقليل فقد الماء من الانسجة الداخلية للنبات

 2-الأنسجة الوعائية
تقوم هذه الأنسجة بنقل الماء والغذاء داخل جسم النبات، و تقسم لقسمين: أ-الخشب
يتكون الخشب من أربعة أنواع من الخلايا هي:
 الأوعية الخشبية.
 القصيبات.
 الخلايا البرنشيمية.
 الألياف.

و تقوم بالعديد من الوظائف:
 نقل الماء و من الجذر فالساق فالأوراق.
 وظيفة الدعامة، بحيث توفر الدعامة للنبتة.
أ – الأوعية الخشبية:

خلايا فقدت أنويتها وزاد سمك جدراتها بسبب ترسب مادة اللجنين.
وظيفتها: توصيل الماء والأملاح المعدنية لأجزاء النباتات.
تكون على شكل أنبوبة قد يبلغ طوله عدة أمتار (علل) لتوصيل الماء والأملاح إلي جميع أجزاء النبات.

ب - القصيبات:

خلايا ميتة مستطيلة الشكل مدببة الطرفين ذات جدر متغلظة نتيجة لترسب مادة اللجنين.
وظيفتها: النقل.

جـ - الياف الخشب:

خلايا ميتة ذات جدر سميكة أسطوانية مستطيلة ومدببة الطرفين.
وظيفتها: الدعامة للنبات.

هي في الأصل نوع من أنواع الخلايا السكلارنشيمية.

د – الخلايا البرنشيمية:
منتشرة بين أنسجة الخشب.
وظيفتها: تخزين المواد الغذائية التي يحتاجها النبات للنمو.

 ب-اللحاء
ينقل اللحاء الغذاء الذي تم تصنيعه في الأوراق إلى جميع أجزاء النبتة، ويتكون من 4أنواع وهي:
 الأنابيب الغربالية.
 الخلايا المرافقة.
 الخلايا البرنشيمية.
 الألياف.
ثانيا: اللحاء

وظيفته: 1) نقل الغذاء الجاهز في الأوراق أو أي جزء في النبات تتم فيه عملية البناء الضوئي
2) تدعيم الجسم النباتي.

يتكون من الأنسجة التالية:

أ) الأنابيب الغربالية:
خلايا حية مستطيلة الشكل تتميز جدرها الفاصلة بينها بوجود ثقوب تشبه الغربال.
وظيفتها: النقل.
تفقد الخلايا الغربالية البالغة أنويتها، ويتمد بين الخلايا من خلال الثقوب روابط بروتوبلازمية تربط الخلايا ببعضها.

ب) الخلايا المرافقة:

خلايا حية تقع ملاصقة للأنابيب الغربالية وترتبط بينهما بروابط سيتوبلازمية.
وظيفتها: تمد الأنابيب الغربالية بالطاقة كذلك تساعد على ضبط حركة التوصيل داخلها.

جـ) ألياف اللحاء: خلايا ذات جدر سميكة، البالغة منها ميتة.

وظيفتها: الدعامة
وهي في الأصل نوع من الخلايا السكلارنشيمية. وظيفتها هي نقل المواد الغذائية في عملية البناء الضوئي من الأوراق الي الأجزاء الآخرين في النبات وليس شرطا من الأوراق فهي تقوم بنقل الغذاء من أي مكان في النبتة تقوم بعملية البناء الضوئي
د) الخلايا البرنشيمية:
تنتشر هذه الخلايا بين أنسجة اللحاء.
وظيفتها: تخزين الغذاء الذي يحتاجه النبات للنمو

 3-نسيج البريديرم
هو نسيج وقائي ثانوي المنشأ ويتكون من خلايا حية تحل محل طبقة البشرة في النباتات الخشبية مكونة بذلك غطاءها الخارجي.
تقوم خلايا البريديرم قبل موتها بافراز مادة السوبرين في خلاياها وتنشأ خلايا الفلين لنسيج البريديرم من الكامبيوم الفليني الذي ينشط في الاشجار ليزيد من قطر الساق والجذر، ووظيفة البريديرم حماية الانسجة الداخلية من فقد الماء ومن غزو بعض الطفيليات خلال الانسجة المجروحة

 التغذية والنقل في النبات
تمر التغذية في النبات بعدة مراحل من امتصاص الماء والأملاح إلى توزيع الغذاء على خلايا النبات مرورا بعملية البناء الضوئي.

 الشعيرة الجذرية
تمتص النباتات محتويات التربة من ماء وأملاح عبر الشعيرات الجذرية المتصلة بالجذور، والشعيرة الجذرية هي امتداد لأحد خلايا البشرة في الجذر، وتحتوي من الداخل على سيتوبلازم وفجوة عصارية بها محلول سكري أعلى تركيزا من محلول التربة؛ لينتقل الماء إليها من التربة، وطول الشعيرة يصل إلى حوالي 4 ملليمتر، ولا يزيد متوسط عمرها عن بضعة أيام أو أسابيع؛ لأن خلايا البشرة ضعيفة وتتمزق باستمرار ولكنها تعوض من منطقة الاستطالة في الجذر.

يمتد من الجذر شعيرات جذرية كثيرة العدد؛ لزيادة مساحة الامتصاص، ولها جدر رقيقة لإنفاذ الماء والأملاح، وتفرز مادة لزجة لتثبيت النبات من خلال التصاقها بالتربة ولتنزلق بين حبيباتها.

 امتصاص الماء
تمتص الشعيرة الجذرية الماء عبر أربع آليات:
 الانتشار: انتشار الجزيئات من الوسط الأعلى تركيزا إلى الوسط الأقل عبر حركتها الحرة.
 الأسموزية: انتقال الماء من التركيز الأعلى له (الأقل للمحلول) إلى التركيز الأقل له (الأعلى للمحلول) عبر الأغشية شبه المنفذة.
 النفاذية: بعض الأغشية منفذ وبعضها شبه منفذ وبعضها غير منفذ.
 التشرب: تمتص الدقائق الغروية الصلبة الماء فيزداد حجمها.

 امتصاص الأملاح
تمتص الشعيرات الجذرية الأملاح عبر 3 خواص فيزيائية:
 الانتشار من التركيز الأعلى للأقل.
 النفاذية الاختيارية حيث تسمح الأغشية لبعض الأملاح بالنفاذ دون غيرها تبعا لحاجة النبات.
 النقل النشط للأملاح من الوسط الأقل تركيزا إلى الأعلى تركيزا باستخدام طاقة أدينوسين ثلاثي الفوسفات.

 تركيب الورقة
الورقة هي المكان الرئيسي لتصنيع الغذاء من خلال البناء الضوئي؛ حيث تستخدم كلا من الماء والأملاح وغاز ثاني أكسيد الكربون واليخضور لتصنيع الغذاء، وتتركب الورقة من 3 أنسجة:
 البشرتان العليا والسفلى: كل بشرة عبارة عن طبقة من خلايا بارانشيمية برميلية متلاصقة تخلو من الكلوروفيل، وعلى كل بشرة من الخارج طبقة من الكيوتين بها ثغور وخصوصا في البشرة السفلى.
 النسيج المتوسط: يقع بين البشرتين وتخترقه العروق، ويتكون من طبقة عمادية وطبقة إسفنجية:
 الطبقة العمادية: تقع عمودية على البشرة العليا، وهي عبارة عن صف من خلايا مستطيلة تتركز البلاستيدات الخضراء في أعلاها.
 الطبقة الإسفنجية: تقع أسفل الطبقة العمادية، وتتكون من خلايا غير منتظمة بينها مسافات واسعة، وتحتوي على نسبة أقل من البلاستيدات الخضراء.
 النسيج الوعائي: عبارة عن حزم وعائية عديدة في العروق والعريقات، وتقع الرئيسية منها في العرق الوسطى، وتتكون كل حزمة من:
 أوعية الخشب: تقع في عدة صفوف بينها خلايا بارانشيما الخشب، ومهمتها نقل الماء والأملاح إلى داخل الورقة.
 اللحاء: يقع تحت الخشب ويوصل الغذاء من الورقة إلى باقي النبات.

 تركيب الساق
 البشرة: صف من خلايا بارانشيمية برميلية متلاصقة عليها طبقة من الكيوتين.
 القشرة: تتكون من:
 خلايا كولنشيمية مغلظة بالسليولوز وقد تحتوي على بلاستيدات خضراء، تدعم النبات وتقوم بعملية البناء الضوئي في حالة وجود البلاستيدات الخضراء.
 عدة صفوف من خلايا بارانشيمية بينها مسافات تقوم بالتهوية.
 غلاف نشوي في نهاية القشرة يخزن حبيبات النشا
 الأسطوانة الوعائية: تشغل حيزا كبيرا من الساق، وتتكون من البريسيكل والحزم الوعائية والنخاع والأشعة النخاعية.
 البريسيكل: عدة خلايا بارانشيمية تتبادل مع عدة خلايا ليفية، حيث تقابل كل عدة ألياف حزمة وعائية من الخارج، ويكسب الساق قوة ومرونة.
 الحزم الوعائية: هي اللحاء والكمبيوم والخشب، والكمبيوم هو صف أو أكثر من خلايا إنشائية (مرستيمية) بين اللحاء والخشب، تنقسم خلاياه لإعطاء خشب ثانوي من الداخل ولحاء ثانويا من الخارج.
 النخاع: خلايا في مركز الساق تخزن الغذاء.
 الأشعة النخاعية: خلايا بارنشيمية بين الحزم الوعائية تصل بين النخاع والقشرة.

 نقل الماء والأملاح من الجذر إلى الورقة
ينقل الخشب الماء والأملاح من أسفل إلى أعلى عبر قوى مساعدة، وأهم أربع نظريات لهذه القوى هي:
 الضغط الجذري: هي قوة ضغط في الجذر ناتجة عن الخاصية الأسموزية تدفع الماء إلى أعلى عموديا لمسافات قصيرة فقط نتيجة تساويها مع ضغط عمود الماء المعاكس، ولذلك فإنها غير مفيدة في الأشجار الشاهقة.
 خاصية التشرب: تتميز جدران أوعية الخشب بأنها جدران غروية، ولذلك فإنها تمتص جزءا من الماء لينتقل داخلها إلى الورقة، ولكن تأثيرها ضعيف لأن الماء يسير أيضا في التجاويف.
 الخاصية الشعرية: يرتفع الماء في الأوعية الخشبية لأنها أنابيب شعرية ضيقة يتراوح سمكها من 0.2 إلى 0.5 ملليمتر، ولكنها قوة ضعيفة لأن أقصى ارتفاع في أضيق الأنابيب حوالي 150 سنتيمتر.
 التماسك والتلاصق وقوى الشد النتحية:' تتماسك جزيئات الماء داخل الخشب بشرط عدم وجود غازات داخل الوعاء، وتتلاصق بجدران الأوعية الخشبية وتتحرك إلى أعلى بسبب قوى الجذب النتحية بشرط أن تكون جدران الأنابيب غروية وأن تكون الأنابيب شعرية، وقد أثبت العلماء أن هذه قوى كافية لنقل الماء والأملاح إلى ارتفاعات شاهقة تصل إلى 100 متر.

 نقل الغذاء من الورقة إلى باقي النبات
ينقل اللحاء الغذاء إلى أعلى وأسفل لتغذية جميع أجزاء النبات السفلية والعلوية، ويتحرك السيتوبلازم داخل اللحاء حركة دائرية لنقل المواد العضوية واسمها الانسياب السيتوبلازمي''.

طالع أيضاً
 نسيج وعائي

المراجع

 Sylvia S. Mader. Biology, 4th edition, WCB (1993).
 Davis Solomon Berg, The World of Biology, 4th edition, Sanders College Publishing (1990).

علم النبات

أنسجة نباتية


Smart-phone යනු සාමාන්‍ය ජංගම දුරකතනයකින් ඔබ්බට ගිය විශේෂ සේවා සපයන උපකරණයකි.
සාමාන්‍ය ජංගම දුරකතන නැතහොත් feature phone වලට වඩා මේවා වෙනස් වන්නේ එහි ඇති උසස් පරිගණන බලය(computing power)
සහ සම්බන්දක (connectivity) හැකියාවනුයි.
Smart-phone එකක් බොහෝවිට පූර්ණ මෙහෙයුම් පද්දති මෘදුකාංගයක් (operating system) භාවිතයෙන් ක්‍රියාත්මක වන අතර
අතේ ගෙනයාහැකි පරිගණකයක එබ්බවූ ජංගම දුරකතනයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි.
Smart-phone එකක ඇති මෙහෙයුම් පද්දතිය මගින් වෙනත් වැඩසටහන් (application) හා මෘදුකාංග (software) ක්‍රියාකරවීම
සදහා අවස්ථාව ලබාදෙන අතර එකවර කාර්යයන් කීපයක් කරගෙනීමට (multi tasking) නැතහොත් එකවර වැඩසටහන් කීපයක් ක්‍රියා කරවීමට හැකියාව ඇත.

ජංගම දුරකතන සම්බන්දක සංඛ්‍යාත පරාසය (network band)

සාමාන්‍ය ජංගම දුරකතනයක වැදගත්ම කොටස වන්නේ එය ක්‍රියාත්මක වන සංඛ්‍යාත පරාසයයි.
ඔබගේ සේවාදායක දුරකතන සමාගම මගින් සේවා ලබාදෙන සං‍ඛ්‍යාත පරාසයට සරිලන පරිදි ඔබගේ Smart-phone උපකරණයද ක්‍රියා කළයුතුය.
බොහෝ විට smart-phone උපකරණ තෙවන හා සිවුවන පරම්පරාවේ දත්ත හුවමාරු ක්‍රම හා සේවා සපයන නිසා ඊට අදාල වනපරිදි
ඔබගේ දුරකතනය තෝරාගතයුතුය.

ජංගම දුරකතනයේ ප්‍රමාණය

සාමාන්‍යයෙන් smart-phone බොහෝමයක් විශාල touch screen තිරයක් සහිතව පැමිණේ.
තිරයේ ප්‍රමාණය අගල් 2.5 සිට 4.5 දක්වා පරාසයක පවතී.
මේ නිසා ඒවායේ විශාලත්වයද එම තිරයේ ප්‍රමාණයට අනුව අඩු වැඩි වේ.
මේ නිසා අවශ්‍යතාවය අනුව තිරයේ ප්‍රමාණය තෝරාගතහැකිය.
භාවිතය සදහා දිග සහ පළල එතරම් ගැටලුවක් නොවුනත් smart-phone එකක මහත වැඩිවන විට නම් එය භාවිතයේදී අපහසුතා මතුවේ.
විශේෂයෙන්ම QWERTY මාදිලියේ සම්පූර්ණ යතුරුපුවරුවක්ද සහිත touch screen දුරකතන සදහා මෙය බලපායි.
මේ නිසා 14~mm ට අඩු මහතක් සහිත smart-phone එකක් තෝරාගැනීම සුදුසුය.
මීට අමතරව සාමාන්‍යයෙන් 180g ට වඩා බරින් අඩු දුරකතනයක් තෝරාගැනීමද වැදගත් වේ.

Smartphone දෘඩාංග

Smartphone ප්‍රොසෙසරය (processor)

Smartphone එකක දත්ත සකසනය නැතහොත් ප්‍රොසෙසරය (CPU / processor) ඉතා පුළුල් ලෙස සාකච්චා කළයුතු කරුණකි.
මෙහි මූලික හා වැදගත් කරුණු කීපයක් පමණක් සදහන් කර ඇත.

සාමාන්‍ය පරිගණක වල මෙන්ම Smartphone වලද පරිගණන මොළය ලෙස දත්ත සකසනයක් නැතහොත් processor එකක් ඇත.
මේවායේ වේගයන් සහ හැකියාවන් විවිධ පරාස වල පවතින අතර වර්තමානයේ
වේගවත් dual core සහිත processors ද Smartphone සදහා පැමිණ ඇත.

පරිගණක ලොව ප්‍රධාන CPU නිෂ්පාදකයන් දෙපල වන intel හා AMD චිප CPU නිෂ්පාදන ආධිපත්‍ය දරන්නා සේම
smartphone සදහා තම තනි ආධිපත්‍යය ලොව පුරා විදහා ඇත්තේ බ්‍රිතාන්‍ය මූලයක් සහිත ARM Holdings සමාගමයි.
එහෙත් මෙම සමාගම intel වැනි සමාගම් වලින් වෙනස් වන්නේ
තම සමාගම මගින්ම ප්‍රොසෙසර නිපදවීම පසෙකලා විධාන කට්ටලය (instruction set) පමණක් අලෙවි කිරීමයි.

මෙම විධාන කට්ටලයක් (instruction set) එකක් යනු සරලව පැවසුවහොත් ප්‍රොසෙසරයෙන්
යම් ක්‍රියාවක් කරවාගැනීමට නම් එය ඇමතියයුතු ආකාරයයි.
එම අමතන ආකාරය සම්මතයක් වන තරමට සහ බහුල වන තරමට අදාල ප්‍රොසෙසර වර්ග රාශියක් සදහා
එකම වැඩසටහනක් ලියා ක්‍රියාත්මක කරගැනීමේ හැකියාව ලැබේ.

උදාහරණ ලෙස intel සහ AMD සමාගම් වලින් වැඩි දියුණු කළ අද ලොව බහුලවම භාවිතා වන x86 instruction set ගැන සලකා බලමු.
අප පරිගණක වල භාවිතා වන සියලු මෙහෙයුම් පද්දති සහ වැඩසටහන් ඔබගේ ප්‍රොසෙසරය
AMD වුවද Intel උවද එක සේ ක්‍රියා කරන්නේ එම ප්‍රොසෙසර දෙකටම තේරුම් ගත හැකි යම් පොදු සම්මතයකට
එම වැඩසටහන් ලියා ඇති බැවිනි.
එනම් x86 instruction set එකට අවනත වන ලෙස x86-32 හෝ x86-64 (32 bit or 64 bit) මාදිලි
වලින් ප්‍රොසෙසරය සහ අදාල දෘඩාංග සමග ගණුදෙණු කිරීමට එම වැඩසටහන් ලියා ඇති බැවිනි.

ARM සමාගමේ විධාන කට්ටලය පාදක කරගෙන අනෙකුත් සමාගම් වලට ප්‍රොසෙසර සෑදියහැකි ක්‍රම 2 කි
ඒවා නම්

1) ARM සමාගම මගින් ලබාගන්නා ලද ARM instruction set එක අනුගමනය
කළහැකි ආකාරයට තමන් විසින්ම සැලසුම් කරනලද ප්‍රොසෙසර නිපදවා ගැනීම.
උදා. Qualcomm and Marvell

2) ARM සමාගම මගින් තම ARM instruction set එකට ගැලපෙන පරිදි කලින් නිර්මාණය
කරන ලද නිදර්ශක සැලසුමක් (reference designs) භාවිතා කර තම සමාගමෙහි නව ප්‍රොසෙසර නිපදවා ගැනීම.
උදා. Nvidia, Samsung වැනි සමාගම්

ARM සමාගමේ නවතම විධාන කට්ටලය ARMv7 සදහා වන නිදර්ශක සැලසුම් වන්නේ (reference design)
cortex-A8 සහ cortex-A9 ප්‍රොසෙසරයි.

මෙම සැලසුම් භාවිතයෙන් නිපදවන ප්‍රොසෙසර අද පවතින උසස් තත්වයේ (high end) Smartphone සදහා භාවිතා වන අතර
cortex-A8 ප්‍රොසෙසර 600MHz හෝ ඊට වැඩි තනි core සහිත ලෙසද
cortex-A9 ප්‍රොසෙසරය ද්විත්ව core සහිත ගිගාහර්ට්ස් 1 හෝ ඊට වැඩි වේගයන් සහිත ප්‍රොසෙසරද වේ.
පැරණි ARMv6 සදහා භාවිත වන නිදර්ශක සැළසුම වන ARM 11 ප්‍රොසෙසරයද තවමත් ඉතා බහුලව භාවිත වේ.

Smartphone එකක් යනු පරිගණකයකට සාපේක්ශව ගත්කළ ඉතා කුඩා උපාංගයකි.
එහි ඇති විශාල බැටරිය සහ දර්ශක තිරය හැරුනුකොට ඉතිරිවන
කුඩා ඉඩ ප්‍රමාණය පරිගණක චිප සහ smartphone මවුපුවරුව එකලස් කිරීමට යොදාගතයුතුය.
මේ සීමිත ඉඩ ප්‍රමාණය උපරිම ලෙස ප්‍රයෝජනයට ගැනීම සදහා system on chip හෙවත් SOC යොදාගනී.

SoC (System on chip)

System on Chip නැතහොත් SoC යනු කර්යයන් ගණනාවක් තනි පැකේජයකින් කරගතහැකි ලෙස එකලස් කරනලද ප්‍රොසෙසර වේ.
මේවායේ CPU, GPU, video decoder, audio/image processor වැනි
විවිධ කාර්යයන්ට ගැනෙන දෘඩාංග ගණනාවක් කැටි කර එකලස් කර තනා ඇත.
මේ නිසා ශක්ති පරිභෝජනය ඉතා සීමිත වන අතර වේගවත් බවද වැඩි වේ.
අද පවතින බොහෝ smartphone ප්‍රොසෙසර මෙසේ SOC ආකාරයෙන් එකලස් කරනලද ඒවා වේ.

උදා: Nvidia tegra 2, OMAP 3 SOCs. Qualcomm's Snapdragon, Samsung Hummingbird

තෝරාගැනීමේදී සැලකිලිමත් වියයුතු කරුණූ

Smartphone එකක CPU (central processing unit) එක ලෙස AMRv6 (ARM 11) හෝ
ඉන්පසු පැමිණි ARMv7 (cortex-A8, cortex-A9) Instuction set සහිත CPU සහිත smartphone තෝරාගැනීම වඩා සුදුසුය.
ඒවායින්ද Cortex-A8 හෝ ඉහළ හෝ එවැනි ARMv7 තාක්ශණය යොදාගෙන දියුණු කරනලද CPU නම් වඩාත් සුදුසුය.

ප්‍රොසෙසර තෝරාගැනීමේදී System on chip නැතහොත් SOC ඇසුරෙන් සැලකුවහොත්
නව SOC බොහෝමයක ඇත්තේ cortex-A8 හෝ cortex-A9 සහිත CPU උපාංගවේ.
එමනිසා CPU වලින් බැහැරව SOC තුළ ඇති එනෙකුත් උපාංග පිළිබඳව විශේෂයෙන් GPU පිළිබදව සැලකිලිමත් වීමට සිදුවේ.

වේගවත් ප්‍රොසෙසර මගින් වැඩසටහන් රාශියක් එකවර සුමටව ක්‍රියාකරවීම (multi tasking)
1080p හෝ 720p ලෙස ද්විමාන වීඩියෝ පටිගතකිරීම (HD video recording) හෝ
නවතම අංගයක් ලෙද කැමරා 2 මගින් ත්‍රිමානව වීඩියෝ දත්ත ග්‍රහනය (3D HD video recording) කිරීම සහ
ප්‍රභල GPU හා එක්ව high end වීඩීයෝ ක්‍රීඩා ජංගම දුරකතනයෙන් ක්‍රීඩා කිරීමේ හැකියාවද ලැබෙනුඇත.

GPU (Graphics Processing Unit)

ඔබේ පරිගණකයට හොද GPU එකක් නැතහොත් හොද වීඩියෝ කාඩ් එකක් අවශ්‍ය වන තරමටම
අද පවතින smartphone සදහාද වේගවත් ප්‍රභල GPU එකක අවශ්‍යතාවය ඇතිවී ඇත.
සාමාන්‍ය වීඩියෝ ක්‍රීඩා කිරීමට පමණක් නොව ඉහළ තත්වයේ ත්‍රිමාන (3D) පරිශීලක අතුරුමුහුණත් (user interface) භාවිතය සදහාද
HDMI out හෝ එකවර බාහිරින් පිහිටි තිර කීපයකට රූප දත්ත සැපයීම සහ
high end වීඩියෝ ක්‍රීඩා සදහා (console level gaming) ප්‍රභල GPU අවශ්‍ය වේ.

සාමාන්‍ය smartphone එකකට උවද පරිශීලක අතුරු මුහුණත (user interface) සුමටව ක්‍රියාකරවීම සදහා සහ
වීඩියෝ ක්‍රීඩා සදහා GPU එකක අවශ්‍යතාවය මතුවේ.
බොහෝ පැරණි smartphone වල GPU වල කාර්යයන්ද කළේ CPU මගිනි.
එහෙත් එය සාපේක්ෂව අකාර්ක්ශම වන්නේ GPU තරම් CPU එකක් ග්‍රැෆික තොරතුරු සැකසීමට කාර්යක්ශමව යොදාගත නොහැකි නිසායි.
මේ නිසා ඔබ smartphone එකක් තෝරගැනීමේදී එහි GPU එක පිළිබඳවද සැලකිල්ලක් දැක්වියයුතුය.
අවම වශයෙන් GPU එකක් එහි වෙනම (dedicated) අන්තර්ගත කර ඇත්ද යන්නවත් සැලකිය යුතුය.

දැනට පවතින SOC වල අන්තර්ගත කර ඇති GPU වලින් Tegra 2 SOC සහිත smartphone වල අන්තර්ගත
Tegra 250 (or higher), Adreno 205 or higher
Marvell Armada 618 සහ Galaxy S මාදිලි වල පවතින PowerVR SGX 540, Mali-400MP
වැනි GPU ඉහළ මට්ටමේ හැකියාවන් පෙන්වයි.

Smartphone මතක ගබඩාව (memory storage)

Smartphone වල භාවිතා කරන මතක ගබඩා ප්‍රධාන ලෙස කොටස් දෙකකට වෙන් කළ හැකිය.

පළමු වර්ගය පරිගණක වල ප්‍රධාන මතක (RAM) වල තිබෙන චංචල මතකයයි (volatile memory)
එනම් RAM එකක අප දත්ත ගබඩා කළද විදුලිය විසන්දි කළ විගස එම දත්ත නැති වන නිසා එයට චංචල මතකය යැයි කියනු ලැබේ.
මෙම මතක ඉතා වේගවත් සහ සාපේක්ශව මිල අධික වේ.

අනෙක් වර්ගය නම් non-volatile memory නැත්නම් අචල මතකයයි.
මෙම මතක වර්ගයට විදුලිය නොමැතිව උවද දත්ත වලට හානියක් නොවී ගබඩා කර තබාගන්නට හැකියාව ඇත.
අපිට බොහෝ සෙයින් හුරු පුරුදු flash drive වල ඇත්තේද මෙවැනි මතක වර්ගයකි.
සාපේක්ශව වේගය සහ මිල අඩුය.
non-volatile memory වර්ග රාශියක් ඇති අතර smartphone එකක මේවා භාවිතා වන්නේ අභ්‍යන්තර මතක සදහායි.
අභ්‍යන්තර මතකය බොහෝ විට Flash මතකයක් වන අතර
සියලුම වර්ගයේ ලිපිගොනු හා දත්ත ඔබගේ smartphone එකෙහි ගබඩා කිරීම සදහා උපකාරී වේ.

පුළුල් කළහැකි මතකය (expandable memory )

ඔබගේ smartphone එකෙහි අභ්‍යන්තර මතකය කුඩා එකක් නම් හෝ
තවත් මතක ගබඩාවක් ඔබට අවශ්‍ය නම් පිටතින් මතක කාඩ්පත් (memory card) සවි කළහැකි පරිදි බොහෝමයක් smartphone වර්ග නිපදවා ඇත.
මේ සදහා විශේෂ වූ card slot එකක් අදාල smartphone වල දැකියහැක.
Micro SD., Mini SD, MMC වැනි මතක කාඩ්පත් අතරින් අද බහුලවම භාවිතා වන
Micro SD කාඩ්පත් ගැන පමණක් මෙහිදී අවදානය යොමු කිරීමට බලාපොරොත්තු වේ.

Micro SD Card (Micro Secure Digital) සහ Micro SDHC (Micro Secure Digital High Capacity)

මෙම flash memory card වර්ගය විවිධ ධාරිතා වලින් මිලදී ගතහැකිය.
128MB පමණ සිට 32GB පමණ දක්වා වූ කාඩ්පත් අද වෙළදපොළේ දැකියහැකි වුවත්
වඩාත් සුලබ වන්නේ 1GB, 2GB, 4GB, 8GB සහ 16GB ප්‍රමාණයේ මතකයන්ය.

ධාරිතාව අනුව ගත් කළ MicroSD කාඩ්පත් 4GB පමණ දක්වාද ඊට ඉහළ ධාරිතා සදහා නව පරපුරේ MicroSDHC කාඩ්පත්ද භාවිතා කළයුතුය.

එහෙත් Micro SD සදහා සහාය දක්වන සියලු smartphone වර්ග Micro SDHC සදහා සහාය
නොදක්වන නිසා memory කාඩ්පත් මිලදී ගැනීමේදී ඒවා
ඔබගේ smartphone එක සදහා ගැලපෙනවාදැයි සැලකිලිමත් වියයුතුය.

මෙහිදී අප සැලකිල්ලට ගතයුතු අනෙක් කරුණ වන්නේ මෙම කාඩ්පත් වල දත්ත හුවමාරු වේගයයි
නැතහොත් දත්ත ලියන සහ කියවන වේගයයි (read/write speed).

MicroSD and M2

Micro SD කාඩ්පත් ඒවායේ දත්ත හුවමාරු වේග අනුව class වලට බෙද ඇත.
මෙසේ class 1, 2, 4, 6, 10 ආදී ලෙස සදහන් කළ Micro SD කාඩ්පත් ඔබට මිලදීගත හැකිය.
මෙහි class 1 යනු අඩුම වශයෙන් 1MBps ලිවීමේ වේගයක් (writing speed) සහිත වියයුතුය යන්න සම්මතයයි.
උදා: මෙසේ class 6 සදහා එම අගය 6MBps වේ.

වේගවත් කාඩ් මගින් ඔබට ඉක්මනින් දත්ත ගබඩා කිරීම හා ලබාගැනීම කළහැකිය.
විශේෂයෙන් වැඩි ධාරිතා සහිත (8GB~16GB) කාඩ්පත් සදහා අවම වශයෙන් class 4 වර්ගයේ Micro SD කාඩ්පතක් වත්
තෝරාගැනීමට සැලකිලිමත් වන්න.
විශේෂයෙන්ම HD video recording (720p) සදහා අවමය class 4 සහ 6 අතරද
Full HD video recording (1080p) සදහා class 10 ද යොදාගැනීම වඩාත් සුදුසුය.

Hot-Swappable memory

මෙයින් කියවෙන්නේ අදාල smartphone එකෙහි මතක කාඩ්පත smartphone එක ක්‍රීයාකාරීත්වයේ තිබියදීම
ඉවත්කළහැකි හෝ ඇතුළු කර හදුනාගෙන ක්‍රියාකාරී කළහැකි වීමයි.
Smartphone එක ක්‍රියා විරහිත කිරීමක් හෝ restart කිරීමක් ඒ සදහා අවශ්‍ය නොවේ.
සෑම smartphone එකකම මෙම හැකියාව නොමැති බව සලකන්න.

RAM (Random Access Memory) මතකය

Smartphone තුළ ඇති RAM එකක ක්‍රියාවද පරිගණකයක ක්‍රියාවටම සමාන නිසා ඒ පිළිබඳව
වැඩි දුර විස්තර නොකර RAM භාවිතය පිළිබඳව සලකා බලමු.

Smartphone මෙහෙයුම් පද්දතිය හා වැඩසටහන් (application) දෙකෙන්ම RAM පරිභෝජනයට ගනී.
ඒ තම කටයුතු වලදී ඉතා ඉක්මනින් අවශ්‍ය වන දත්ත ගබඩා කර තබාගැනීමටයි.
RAM මතකය අධිවේගී එහෙත් චංචල මතකයකි.
එනම් විදුලි බලය විසන්දි කරවිට එහි දත්ත මැකී යයි.
මේ නිසා වැඩසටහන් වල ප්‍රතිදාන දත්ත ගබඩා කිරීමටත් වෙනත් දත්ත ගබඩා කිරීමටත් smartphone එකක අභ්‍යන්තර මතකයක්ද (internal memory) පවතී.
මෙය බොහෝ විට අචල මතකයකි (flash memory).

විශාල RAM මතක සහිත smartphone වලට වඩාත් සංකීරණ වැඩසටහන් ක්‍රියා කළ හැකිය (ප්‍රොසෙසරය ආ අනෙක් තත්ත්වයන් සහිත නම්).
එමෙන්ම වැඩසටහන් කීපයක් එකවර ක්‍රියා කරවීමට හැකියාව ලැබේ.

දැනට පවතින සුලබවම මෙහෙයුම් පද්දතිය වන ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් මෙහෙයුම් පද්දති සහිත smartphone සදහා
උපරිම ක්‍රියාකාරීත්වයක් ලබාගැනීමට නම් මදක් වැඩි RAM ප්‍රමාණයක් අවශ්‍ය බැවින් පහත අවම සීමාවන්ට යටත්වව
එම smartphone තෝරාගැනීමට සැලකිලිමත් වන්න.

Android 1.5 >> 128MB RAM or more
Android 1.6~2.1 >> 192MB RAM or more
Android 2.2 or ++ >> at least a 256MB RAM to run OS and other applications smoothly

ROM (Read-Only Memory)

Smartphone එකක මෙහෙයුම් පද්දතිය (OS) හා එය ක්‍රියාත්මක කිරීමට අවශ්‍ය bootloader ආදිය තැන්පත් කර තබන්නේ ROM එකයෙහිය.
මීට අමතරව බාහිරින් අප ස්ථාපිත කරන වැඩසටහන් (installed applications) වේගවත් පිවිසුමක් සදහා ROM මතකයේ ස්ථාපිත වේ.
මේ සදහා ROM මතකය OS එක හා වැඩසටහන් සදහා වෙන වෙනම කොටස් කර ඇත.

ROM මතකය කියවීමට පමණක් ඇති මතකයකි.
එහෙත් විශේෂ ක්‍රම මගින් එහි ඇති දත්ත නැවත ලිවියහැකි අතර එම ක්‍රියා පටිපාටිය flashing යනුවෙන් හැදින්වේ.
Smartphone වල මෙහෙයුම් පද්දති අළුත් කිරීම හෝ යාවත්කාලීන කිරීම ආදිය සදහා යොදාගනු ලබන්නේ මෙම ක්‍රමයයි.

සමාන්‍යෙන් වැඩි ROM මතකයක් සහිත smartphone එකක් නම්
එහි මෙහෙයුම් පද්දතියට යන ඉඩ ප්‍රමාණයට අමතරව ඉතිරි ඉඩෙහි තවත් වැඩසටහන් හා
මෘදුකාංග ස්ථාපිත කළහැකි නිසා smartphone එකක් තෝරා ගැනීමේදී ROM මතකය පිළිබඳවද සැලකිලිමත් වියයුතුය.

විශේෂයෙන් ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් මෙහෙයුම් පද්දතිය වැනි මෙහෙයුම් පද්දති සදහා ඉතා ප්‍රයෝජනවත් වැඩසටහන්
විශාල වශයෙන් නොමිලේ ලබාගත හැකි නිසා විශාල ROM එකක් තිබීම වාසිදායකය.
මීට අමතරව Android 2.2 හෝ 2.3 මෙහෙයුම් පද්දතියේ සිට ඔබට ROM එක වෙනුවට වැඩසටහන් ස්ථාපිත කිරීමට අභ්‍යන්තර
හෝ බාහිර Micro SD මතකයද භාවිත කිරීමට ඉඩ සලසා දෙයි.

ප්‍රදර්ශක තිරය (Display Screen)

Smart-phone බොහෝමයක ඇති ස්පර්ශ සංවේදී තිර (touch screen) පිළිබඳව මෙහෙදී අවදානය යොමු කරමු.
මෙහිදී සැලකිලිමත් වියයුතු කරුණු රාශියකි.
ඒවා නම් තිරයේ ප්‍රමාණය, තිරයේ විභේදනය (resolution), පැහැදිලි තීවූර රූප, හීරීම් වලට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව,
විවිද කෝණ වලින් නැරබීමේ හැකියාව සහ සූර්යාලෝකය හමුවේ තිරය නැරබීමේ හැකියාව ආදියයි.

ස්පර්ශ සංවේදී තිර වර්ග (touch screen types)

Touch Screen සදහා යොදාගන්නා තිර සාදා ඇත්තේ LCD(liquid crystal display) හෝ LED (light emitting diode) තාක්ශණ භාවිතයෙනි.

LCD තිර වර්ග

කලකට ඉහතදී නව LCD තිර හදුන්වා දුන්නේ පැරණි විශාල CRT (cathode ray tube) වලට සාර්ථක ආදේශකයක් ලෙසයි.
එහෙත් LCD තිර තමුන්ම ආලෝකය නිපදවා ගැනීමක් සිදු නොකරන නිසා පසුතල ආලෝකකරණයක් (background lightning) අවශ්‍ය වේ.
තවද LCD තිර LED මෙන් කාර්යක්ශම නොවේ.
මෙම කරුණු නිසා එහි ශක්ති පරිභෝජනය LED පුවරු හා සසඳන විට තරමක් වැඩිය.
LCD තිර වල රූප තීවුරතාවය හා පැහැදිලි බව සාමාන්‍ය මට්ටමක පවතින අතර වැඩි දියුණු කිරීම් මගින්
දුර්වලතා මගහැර නිපදපූ නව තිර වර්ගද වෙළදපොලේ දැකියහැක. LCD තිර වර්ග කීපයක් ගැන පහත සලකා බලමු.

TFT-LCD (Thin Film Transistor - Liquid Crystal Display)

බහුලවම දැකිය හැකි තිර වර්ගයයි. මදක් යල් පැන ගොස් තිබුනද අදත් මෙම තිර smart-phone සදහා විශාල
ප්‍රමාණයෙන් භාවිත වන්නේ සාපේශව මිල අඩු නිසායි.
තිරයේ ප්‍රභේදනය(contrast) සහ දීප්තතාවය (brightness) සාමාන්‍ය අගයක් ගත්තද සූර්යාලෝකය හමුවේ තිරයේ දෘශ්‍ය භාවය (sunlight legibility)
සාපේක්ශව දුර්වල අතර තිරයෙන් ආලෝකය පරාවර්තනය වීම (reflection) ද වැඩි අගයක් ගනී.

මීට අමතරව විවිද කෝණ ඔස්සේ තිරය නැරබීමේදී (viewing angles) LED තිර සාපේක්ශව දුර්වල ප්‍රතිඵල
ගෙන දෙන අතර රූප වල පැහැදිලි භාවය හා ගුණාත්මක භාවය (image quality) මධ්‍යස්ඵ අගයක් ගනී.

IPS LCD/Retina display සහ Super Clear LCD (S-LCD)

මේවාද TFT-LCD තිර වලම වැඩි දියුණු කරන ලද තිර වර්ගවේ. වඩාත්ම වැදගත් අංගයක් ලෙස තිරයෙන් ආලෝක පරාවර්තනය
වීම සෑහෙන පමණකට මෙම තිර වල අඩූ කර ඇති අතර උසස් පැහැදිලි රූප, ප්‍රභේදන(contrast) සහ දීප්තතාවය (brightness) දැකිය හැක.
විශේෂයෙන් iphone 4 සදහා භාවිතා වන IPS LCD වල ඉහත ගුණයන් ඉතා ඉහල මට්ටමක පවතී.

LED තිර වර්ග

LCD මෙන් නොව LED තිර වලින් අවශ්‍ය ආලෝකය තමන්ම නිපදවා ගනී.
මේ නිසා මෙම තිර සදහා පසුතල ආලෝකකරණයක් (background lightning) අවශ්‍ය නොවේ.
තවද ඉතා අඩු ශක්ති ප්‍රමාණයක් භාවිත කර පැහැදිලි සහ තියුණු රූප ලබාදේ.

AMOLED(Active-Matrix Organic Light-Emitting Diode)

කාබනික සංයෝග යොදා තැනූ LED වර්ගයක් වන මෙහි පික්සල් එකිනෙක යොමු කිරීම සදහා Active Matrix තාශණය යොදාගනු ලබයි.
AMOLED තිර සෑම අතින්ම LCD වලට වඩා ඉදිරියෙන් සිටින අතර අඩු ශක්ති පරිභෝජනය සහ අඩු මුදලකින් නිෂ්පාදනය
කළහැකි විම නිසා වර්තමානයේ ඉතා වේගයෙන් ජනප්‍රිය වෙමින් පවතී.

තිරයේ ප්‍රභේදනය (contrast), දීප්තතාවය (brightness),
සූර්යාලෝකය හමුවේ තිරයේ දෘශ්‍ය භාවය (sunlight legibility) ඉතා හොද අගයක් ගන්නා
අතර සාපේක්ශව ආලෝකය පරාවර්තනය වීම (reflection) ද අඩු අගයක් ගනී.
මීට අමතරව විවිද කෝණ ඔස්සේ තිරය නැරබීමේදී (viewing angles) සහ රූප වල පැහැදිලි භාවය හා ගුණාත්මක භාවය (image quality) මධ්‍යස්ඵ අගයක් ගනී.

ClearBlack AMOLED සහ Super AMOLED

AMOLED වලම වැඩි දියුණු කරන ලද තිර විශේෂවේ.
මෙම තිර විශේෂ සෑම අතින්ම විශිෂ්ට හැකියාවන් පෙන්වන අතර AMOLED වල ගුණාත්මක භාවය තවත් වැඩි කර එහි දුර්වලතා නැති කර නිපදවා ඇත.
මේවායේ කාර්යක්ශමතාවය හා ඉතා අඩු ශක්ති පරිභෝජනයද නිසා smart-phone එකක් දිගු කාලයක් ක්‍රීයාකරවීම සදහා ඉතා වැදගත් වේ.

විවිධ ස්පර්ශක සංවේදී තිර තාක්ශණ (Touch Screen Technologies)

ස්පර්ශක සංවේදී තිරයක් ස්පර්ශ කළ විට ඊට අදාල ක්‍රි යාව කරගැනීම සදහා එම සංඥා ග්‍රහනය කරගත යුතුය.
මෙසේ ස්පර්ශය සංවේදනය කරගැනීමේ ප්‍රධාන ක්‍රම 2කි ඒවා නම්

1) Surface techniques - electrical/acoustic
විද්‍යුත් සන්නායකතාවය හා ධ්වනි කම්පන මගින්

2) Edge techniques –optical
ආලෝක හා අධෝරක්ත කිරණ භාවිතයෙන්

මෙම ක්‍රම දෙකම අද භාවිතයේ පවතින අතර ඒවායේද විවිධ ප්‍රභේද දැකියහැක. බහුලව භාවිතා වන එවැනි තාක්ශණ කීපයක් පිළිබඳව දැන් සලකා බලමු.

Surface techniques - electrical/acoustic | විද්‍යුත් සන්නායකතාවය හා ධ්වනි කම්පන මගින්

Resistive touchscreen (ප්‍රතිරෝදන සංවේදනය)

Resistive touchscreen ක්‍රියා කරන්නේ පීඩන සංඥා ඍජුව ග්‍රහනය කිරීම මගිනි.
එනම් දුරකතනය ක්‍රීයාකරවන්නාගේ ඇගිල්ලක ස්පර්ශයෙන් හෝ ස්පර්ශක තුඩක් (stylus) භාවිතයෙන් ස්පර්ශ කිරීමේදි ඇතිවන
පීඩනය මගින් සංවේදනය කිරීම මෙම තිර වර්ගයෙන් සිදුවේ.

මෙහිදී සිදුවන්නේ සාමාන්‍ය තිරයට උඩින් ස්ථානගත කරන ලද විනිවිද පෙනෙන සුළු ඉලෙක්ට්‍රොනික සංවේදක තිර දෙකක් පීඩනය
යොදනවිට එකිනෙක ස්පර්ශ වීමට සලස්වා සංඥා ග්‍රහනය කිරීමයි.

මෙහි ඇති වාසිය නම් මිනිස් ස්පර්ශයෙන් පමණක් නොව ස්පර්ශක තුඩක් වැනි දෘඩ ද්‍රව්‍යයක සංවේදනයෙන් උවද සංඥා ප්‍රතිග්‍රහනය කළහැකි වීමයි.
එමෙන්ම ස්පර්ශක තුඩක් භාවිතයෙන් තිරයේ ලියන අකුරු හදුනාගැනීම (handwriting recognition) ද මෙම සංවේදක භාවිතයෙන් කළහැක.
තවද මෙම තිර අඩු මිලකට නිශ්පාදනය කළහැකිය.

Capacitive touchscreen (ධාරිත්‍රන සංවේදනය)

Capacitive ස්පර්ශක සංවේදක ක්‍රියා කිරීම සදහා මිනිස් ඇගිලිවල ස්පර්ශය අත්‍යාවශ්‍ය වේ.
එනම් එය සාමාන්‍ය ස්පර්ශක තුඩකින් (stylus) මෙම තිර සංවේදනය කළ නොහැක.

පීඩන සංවේදනය වෙනුවට මිනිස් ශරීරයේ ගබඩා වී ඇති විද්‍යුත් ආරෝපණ සංවේදනය මගින් මෙම ස්පර්ශක තිර ක්‍රියා කරයි.
මෙහි ඇති දුර්වලතාවයක් නම් මෙහි සාමාන්‍ය stylus එකක් මගින් තිරයේ ලියන අකුරු හදුනාගැනීම (handwriting recognition) කළ නොහැකි වීමයි. එහෙත් මේ සදහා දැන් විශේෂ ස්පර්ශක තුඩු (capacitive stylus) භාවිතයට පැමිණ ඇත.

අධික සංවේදීතාවය, කල් පැවැත්ම වැනි වාසි නිසා මෙම තිර වර්ගය බහුලව භාවිත වේ.
මේවා භාවිතයේදී ඉක්මනින් අක්‍රීය නොවී දුගු කලක් භාවිත කළහැක.

Edge techniques –optical | ආලෝක හා අධෝරක්ත කිරණ භාවිතයෙන්

නව තාක්ශණය යොදාගත් මෙම වර්ගයේ සංවේදක සදහා තිරය ඉදිරියෙන් එලන ලද අමතර ලේයර අනවශ්‍යවේ.
කෙලින්ම සංවේදනයන් සංවේදක වලට ග්‍රහනය කළහැකි පරිදි සැකසිය හැකිය.

ප්‍රධාන වර්ග දෙකකි

1) Infrared matrix

2) Lumio

මේවා එතරම් ජනප්‍රිය තාක්ශනයන් නොවන්නේ කලින් තිබූ අධෝරක්ත සංවේදක (Infrared matrix) වල අකාර්යක්ශමතාවය,
අධික මිල සහ සාමාන්‍ය ආලෝකයටද සංවේදී වීමේ හැකියාව ඇති නිසායි.
එහෙත් නවතම Lumio තාක්ශණය මගින් ඉතා සංවේදී හා නිවැරදි ලෙස ඕනෑම වස්තුවකින් සංවේදනය කිරීමේ හැකියාව ඇත.
එමෙන්ම ඉතා විශාල තිර සෑදීම සදහාද මෙම ක්‍රමය යොදා ගත හැකි වීම විශේෂ කරුණකි.

දර්ශන තිරයේ විභේදනය (Display Resolution)

දර්ශන තිරයක Resolution යනුවෙන් හැදින්වෙන්නේ එහි ප්‍රදර්ශණය වන මුළු පිස්කල් (pixel) ගණනේ එකතුවයි.
විභේදනය වැඩි වන්නට වන්නට ඒකක ඉඩක වැඩි පික්සල් ගණනක් ප්‍රදර්ශණය කළහැකි නිසා වැඩි රූප දත්ත ප්‍රමාණයක් පෙන්වීමේ හැකියාව ලැබේ.
තිරයේ විභේදනය එහි භෞතික ප්‍රමාණය මත රදා නොපවතී.

එකම විභේදනය සහිත විශාල තිරයක් හා කුඩා තිර්යකින් වැඩි පැහැදිලිතාවයක් හා රූප දත්ත ලබා දෙන්නේ ප්‍රමාණයෙන් කුඩා තිරයේදීයි.
සාමාන්‍යයෙන් smart-phone වල දර්ශන තිරයේ විභේදනය QVGA (320x240 pixels ) සිට WVGA (854x480) දක්වා
වන අතර තිරයේ ප්‍රමාණය අගල් 2.5 ක පමණ සිට 4.5 පමණ දක්වා පරාසයක පවතී.
කුඩා තිර සදහා අඩු විභේදන තිබීම ගැටලුවක් නොවූවත් විශාල තිර වල පැහැදිලි රූප ලබා ගැනීමට නම් වැඩි විභේදනයක් සහිත තිරයක් තෝරා ගත යුතුය.

2.5' සදහා QVGA – 320x240 / 480x320pixels

2.8'~3.0' සදහා VGA – 640x480 pixels

3.0'~3.5' සදහා VGA/WVGA – 640x480 / 800x480 pixels

3.5'+ සදහා WVGA – 800x480 / 854x480 pixels

තිරයේ ප්‍රමාණය අනුව ඉහත සදහන් අගයන්ට අඩු විභේදනයක් තිබෙන දර්ශන තිර තෝරාගැනීම නිසා තිරයේ දිස්වන රූපවල පැහැදිලි බව හා තත්ත්වය අඩුව දිස්විය හැකිය.
මේ නිසා හැකි තරම් විශාල විභේදනයක් සහිත දර්ශන තිරයක් තෝරා ගැනීම කළයුතුය.

දර්ශන තිරය හා එහි පරිශීලක අතුරු මුහුනතට (user interface) අදාල අනෙකුත් තක්ශණයන්

Full QWERTY virtual keyboard

QWERTY යතුරු පුවරුව යනු අප දැනට පරිගණක සදහා භාවිත කරන යතුරු පුවරුවට අදාල යතුරු පිළිවෙළයි.
(පරිගණක යතුරු පුවරුවේ අකුරු සහිත ඉහලම පේලියේ QWERTY යන අකුරු පිළිවෙල බලන්න).
Smart-phone ස්පර්ශක තිරයේ මෙම සම්පූර්ණ හෝඩිය සහිත පුවරුව අත්තාත්වික ලෙස (virtually) පෙන්වීම මෙහිදී සිදුවේ.
එමගින් භාවිත කරන්නාට sms, mail හෝ වෙනත් දෑ යතුරු ලියනය කළහැකිය.

Accelerometer sensor - ත්වරණමාන සංවේදකය

මෙම ඉලෙක්ට්‍රොනික මානය මගින් smart-phone එකක චලිතයන් සහ විවිධ අතට හැරවීම් සංවේදනය කළ හැකිය.
මීට අමතරව භ්‍රමණය හෝ පැද්දීම් සෙලවීම් පිළිබඳව පූර්ව ඉගියන් ලබාගැනීම කළහැකිය.
මෙම උපකරණය smart-phone සදහා වැදගත් වන්නේ දුරකතනය සිරස්ව හෝ තිරස්ව පිහිටුවීමේදී ස්වයංක්‍රීය
ලෙස තිරයේ පරිශීලක අතුරුමුහුණත හැරවීමටම්(activate auto screen rotation) සදහායි.
මීට අමතරව සමහර smart-phone සදහා සංගීත වාදකය පාලනය සහ ජංගම දුරකතන ක්‍රීඩා කිරීමේදී ද
තවත් විටෙක google sky වැනි වැඩසටහන් හරහා අහසේ විවිධ දිශා වලට දුරකතනය යොමු කිරීමෙන් තාරකා සහ ග්‍රහලෝක පිළිබඳ විස්තර ලබාගැනීම
ආදියද දුරකතනය මුනින් අතට හැරවීම මගින් එලාම් නාදය හෝ දුරකතන නාදයක් සැනින් නිහඬ කිරීමද (mute) කළහැකිය.

Gorilla Glass display

මෙම සිහින් ඇතිරිලි වර්ගය බිදීම් සහ සීරීම් වලට දැඩිව ඔරොත්තු දෙන පරිදි දර්ශක තිර ආවරණ ලෙස සැකසූ ආරක්ශක තිර විශේෂයකි.
විනිවිද පෙනෙන සුළු ආරක්ශක ආවරණය දර්ශක තිරයට උඩින් යොදන අතර මෙය පවිත්‍ර කිරීමට ඉතා පහසුවේ.
මෙය පරිසර හිතකාමී අධි ශක්ති alkali-aluminosilicate තුනී පාරදෘශ්‍ය ආවරණයකි.

Oleophobic surface

ඇගිලි සලකුනු සහ සීරීම් ඇතිවීම් අවම කරන ආරක්ශක ඇතිරිලි වර්ගයකි.
Gorilla glass display එකක ආකාරයෙන් ක්‍රියාකරත් එතරම් ප්‍රභල රැකවරනයක් ලබා නොදෙයි.

Handwriting recognition - අත් අකුරු හදුනාගැනීම

ස්පර්ශක තුඩක් (stylus) භාවිතයෙන් ස්පර්ශක සංවේදී තිරයේ ලියන අකුරු හදුනාගැනීම මෙහිදී සිදුවේ.
Resistive touch screen තිර බොහෝ විට මේ සදහා යොදාගනී.
Capacitive තිරවලට මෙම පහසුකම අත්කරගත නොහැක.

Proximity sensor - ආසන්නතා සංවේදක

භෞතික සම්බන්දයකින් තොරව සමීපයේ ඇති වස්තූන් හදුනාගැනීම proximity sensor මගින් කළහැකිය.
Smart-phone සදහා මෙම සංවේදක උපකරණ බහුලවම යොදාගනු ලබන්නේ
ශ්‍රවනේන්ද්‍රිය අසලට දුරකතනය රැගෙන එනවිට ස්වයංක්‍රීයව එහි දර්ශන තිරය නිවා දැමීමට සහ ස්පර්ශක තිරය අක්‍රීය කිරීමටයි.
මෙමගින් තිරයෙන් පිටවන තාපය මුහුණට දැනීම වැලැක්වීමත් ශක්ති පරිභෝජනය අඩු කිරීමත් සිදුවන අතර
ස්පර්ශක තිරය ශරීරයේ ගෑවීමෙන් දුරකතනයෙන් වැරදි සංවේදන ග්‍රහනය කරගැනීම වලකයි.

Multi-touch input method

ස්පර්ශක සංවේදක තිරය මත එකවර ස්පර්ශ කීපයක් මගින් සංඥා යැවීම මෙහිදී සිදුවේ.
ඇගිලි දෙකක් භාවිතයෙන් තිරය විශාල කිරීම (Zoom) සහ scroll කිරීම
ආදී විවිධ ක්‍රියා කරගැනීමේ හැකියාව මේ නිසා ජංගම දුරකතනය භාවිත කරන්නාට ලැබේ.

අද පවතින නවීන Smart-phone එකකින් සපයන සේවා සමහරක්

Geo-tag

මෙම අංගය දැකිය හැක්කේ GPS සේවා ක්‍රියාත්මක කරනලද නව smartphone වලයි.
ඔබ ගන්නා ඡායාරූප වල ඒවා ලබාගත් ස්ථානය අනුව අදාල භූගෝලීය තොරතුරු (geographical information)
විශේෂයෙන්ම කණ්ඩාංක (coordinates) ඡායාරූප දත්තවල (metadata) අන්තර්ගත කිරීම මෙහිදී සිදුවේ
මෙම දත්ත ඔබගේ පරිගණකයෙහි ඇති මේ සදහා විශේෂිත් මෘදුකාංග මගින් හෝ බොහෝ රූප සංස්කාරක මෘදුකාංග මගින් කියවියහැක.
(image viewers, image editors and online image galleries)

Accelerometer sensor - ත්වරණමානසංවේදකය

මෙම ඉලෙක්ට්‍රොනික මානය මගින් smart-phone එකක චලිතයන් සහ විවිධ අතට හැරවීම් සංවේදනය කළහැකිය.
මීට අමතරව භ්‍රමණය හෝ පැද්දීම් සෙලවීම් පිළිබඳව පූර්ව ඉගියන් ලබාගැනීම කළහැකිය.
මෙම උපකරණය smart-phone සදහා වැදගත් වන්නේ දුරකතනය සිරස්ව හෝ තිරස්ව පිහිටුවීමේදී ස්වයංක්‍රීය
ලෙස තිරයේ පරිශීලක අතුරුමුහුණත හැරවීම(activate auto screen rotation) සදහායි.
මීට අමතරව සමහර smart-phone සදහා සංගීත වාදකය පාලනය සහ ජංගම දුරකතන ක්‍රීඩා කිරීමේදීද
තවත් විටෙක google sky වැනි වැඩසටහන් හරහා අහසේ විවිධ දිශාවලට දුරකතනය යොමු කිරීමෙන් තාරකා සහ ග්‍රහලෝක පිළිබඳ විස්තර ලබාගැනීම
ආදියද දුරකතනය මුනින් අතට හැරවී මමගින් එලාම් නාදය හෝ දුරකතන නාදයක් සැනින් නිහඬ කිරීමද (mute) කළහැකිය.

Gyroscope sencor - විභ්‍රමණේක්ෂ මානය

Smartphone එකක accelerometer හා එක්ව gyroscope සංවේදකයකට අක්ෂ (axes) 6 ඔස්සේ මිණුම් ලබාගත හැකිය.
ඒවා නම් වම, දකුණ, උඩ, යට, ඉදිරිය සහ පසුපසයි. එමෙන්ම පෙරලීම, උස්පහත් වීම් සහ හැරවුම් දිශා ග්‍රහනයද කළහැකිය.
මේ නිසා තනි accelerometer සංවේදකයක සිරස් හා තිරස් අක්ෂ වල සංවේදන ප්‍රතිග්‍රහනයට
වඩා මෙම සංවේදක වලින් වඩාත් නිවැරදිය සංවේදනය කිරීමේ හැකියාව ලැබී ඇත
Wii-mote වැනි ක්‍රීඩා උපාංග වල මෙන් උසස් සංවේදන හැකියාවක්
smartphone වලට ලැබීම නිසා උසස් තත්ත්වයේ (console level) වීඩියෝ ක්‍රීඩා කිරීමේ හැකියාව ලබාගතහැක.

A2DP (Advanced Audio Distribution Profile)

බ්ලූටූත් තාක්ශණය හරහා දත්ත හුවමාරු කිරීම සදහා ඇති Bluetooth profile වලින් එකකි.
Smartphone එකක් මගින් Stereo සංගීත කණ්ඩ
රැහැන් රහිතව headphones හෝ speakers වලට
bluetooth තාක්ෂණය හරහා සම්ප්‍රේශණය කිරීම මෙම තාක්ෂණය භාවිතයෙන් සිදුවේ.
එක් පසකට පමණක් දත්ත සම්ප්‍රේශනය කළහැක.

FM Transmitter (RDS - Radio Data System)

Featured Phone සහ Smartphone තුළ තැනූ රේඩියෝවක් නිතර දැකියහැකිය.
මෙය බොහෝ විට FM කලාපයේ සම්ප්‍රේශනය වන රේඩියෝ විකාශන ග්‍රහනය කළහැකි ලෙස තනා ඇත.
කළාතුරකින් එකක් හැරුනුකොට අනෙක් සියලු ජංගම දුරකතන සදහා මෙම FM රේඩියෝවේ ඇන්ටනාව ලෙස රැහැන්ගත (wired) headset යොදාගත යුතුය.
FM රේඩියෝව ජංගම දුරකතනයක් සදහා සාමාන්‍ය අංගයක් උවද FM Transmitter දැකියහැක්කේ බොහෝ විට smartphone වල පමණි.
මෙම ට්‍රාන්ස්මීටර මගින් Radio Data System යන දත්ත සම්ප්‍රේශණ ක්‍රමය (communication protocol) හරහා smartphone එකක සිට රැහැන් රහිතව
FM තරංග පරාසය ඔස්සේ FM සංඛ්‍යාත ග්‍රාහකයකට (FM receiver) සංගීත කණ්ඩ සම්ප්‍රේශණය කළහැකිය.
මෙම ග්‍රාහකය බොහෝවිට FM රේඩියෝවක් හෝ වාහනයක සවිකළ රේඩියෝවක් වියහැක.

GPS (Global Positioning System)

Global Positioning System නැතහොත් GPS යනු අප ලොව කොතැනක සිටියත්
සිටින ස්ථානය, වේලාව සහ අප ගමන් ගන්නා වේගය නීර්ණය කළහැකි අභ්‍යාවකාශයේ පවතින චන්ද්‍රිකා (satellite) පද්දතියකි.
(space-based global navigation satellite system - GNSS)
මෙය මූලිකවම අමෙරිකානු රජය හා ආරක්ශක දෙපාර්තමේන්තුව මගින් හදුන්වා දී පවත්වාගෙන යන චන්ද්‍රිකා (satellite) සහ
සේවා පද්දතියක් උවත් මහජනතාව සදහා විවෘත වූවකි.
චන්දිකා 30 කින් පමණ සමන්විත මෙම පද්දතිය අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය තුළ ඉතා නිවැරදිව ක්‍රියාත්මක වේ.

මෙවැනි GNSS වර්ගයේ තවත් පද්දති කීපයක් ලොව ඇති අතර ඒවා රුසියාව, චීනය හා යුරෝපා සංගමයේ රටවල් මගින් පිහිටුවා භාවිතා කරනු ලබයි.
GPS උපකරණයකින් සිටින ස්ථානය (position) ග්‍රහනය (lock) කරගැනීම සදහා අවම ලෙස චන්ද්‍රිකා 3ක් අවශ්‍ය වේ.
එහෙත් වඩාත් නිවැරදි දත්ත ලබාගැනීමට නම් අවම ලෙස චන්ද්‍රිකා 4 කින් වත් සංඥා ග්‍රහනය කළයුතුය.
අමරිකානු රටවල නම් නිතරම අභ්‍යාවකාශයේ රැදවූ චන්ද්‍රිකා 6ත් 10ත් අතර ප්‍රමාණයකින් සංඥා ලබාගතහැකිය.

A-GPS (Assisted GPS)

Smartphone සදහා GPS උපකරණ පළමුව හදුන්වාදෙනු ලැබුවේ 2004 දී A-GPS ආකාරයෙනි.
දැනට ඇති බොහෝමයක් smartphone වල භාවිතා වන මෙම A-GPS හෙවත් Assisted-GPS ක්‍රියා කරන්නේ
චන්ද්‍රිකා දත්ත සහ සන්නිවේදන ජාල දෙකෙහිම එකතුවක් ලෙසය.
චන්ද්‍රිකා සංඥා හා එක්ව GPRS හෝ 3G හරහා (හෝ wifi වැනි වෙනත් ආකාර) දත්ත පැකට්ටු ලෙස දත්ත හුවමාරුව මගින් A-GPS ක්‍රියා කරයි.
මෙහිදී යාබද සන්නිවේදන කුළුණු වල සහායද ඇතිව සිටින ස්ථානය වඩා වේගවත්ව චන්ද්‍රිකා වලට හදුනාගත හැකිය.
චන්ද්‍රිකා සංඥා වලට අමතරව සන්නිවේදන ජාල යොදා ගැනීම මගින් සංඥා අඩු ප්‍රදේශයකදී උවද තොරතුරු ලබාගැනීමටත්
වේගවත් ලෙස තොරතුරු ලබාගැනීමටත් හැකියාව ලැබී ඇත.
බොහෝ smartphone වල A-GPS උපකරණ,
Wifi Positioning System
(යාබදව පිහිටි wifi ජාල වල සහාය සහිත ස්ථානගත කිරීමේ පද්දති) සහ
cell-site triangulation
(යාබදව පිහිටි දුරකතන සන්නිවේදන කුළුණු 3ක් හෝ වැඩි ගණනක් මගින් ස්ථානගත කිරීමේ පද්දති)
යන ඒවායේ එකතුවක් දැකියහැකිය.
විශේෂයෙන් GPS සේවා වැඩි දුර ව්‍යාප්ත නොවූ ලංකාව වැනි රටවල මෙම සංකලනය යොදාගනී.
Google Maps වැනි සේවාව මගින්ද ඉහත සදහන් විධි තුනම ඒ ඒ අවස්ථාව අනුව යොදාගනී.

සාමාන්‍ය දුරකතනයක් ලෙස
පුද්ගලික ඩිජිටල් සහායකයෙකු ලෙස (PDA – personal digital assistant)
අන්තර්ජාල සේවා සහ ඉන්ටර්නෙට් මොඩමයක් ලෙස
ජංගම සංගීත වාදකයක් ලෙස
කැමරාවක් සහ වීඩියෝ රෙකෝඩරයක් ලෙස
GPS (global position system) උපකරණයක් ලෙස
ජංගම දත්ත ගබඩාවක් ලෙස
රේඩියෝවක් ලෙස
FM ට්‍රාන්ස්මීටරයක් ලෙස
වීඩියෝ ක්‍රීඩා උපකරණයක් ලෙස
ඉලෙක්ට්‍රොනික පොත් කියවනයක් ලෙස (e-book)
සහ තවත් බොහෝ දෑ සදහා.

සපන් දුරකතනය


Karl Heinrich Lübke (14. október 1894 – 6. apríl 1972) var þýskur stjórnmálamaður sem var forseti Vestur-Þýskalands frá 1959 til 1969.

Lübke glímdi við lélega heilsu undir lok starfsferils síns. Hans er einkum minnst fyrir fjölda neyðarlegra atvika og skoplegra ummæla sem kunna að hafa orsakast af heilsubresti hans. Lübke sagði af sér þremur mánuðum áður en seinna kjörtímabili hans átti að ljúka vegna hneykslismáls sem tengdist störfum hans fyrir nasistastjórnina á tíma seinni heimsstyrjaldarinnar.

Æviágrip
Heinrich Lübke fæddist í sveitaþorpinu Enkhausen þann 14. október 1894 og var sonur handverkamanns. Hann hlaut styrk til háskólanáms og nam ræktunarfræði og landbúnaðarverkfræði. Lübke vann sem verkfræðingur í landbúnaðinum, meðal annars í landmælingum. Árið 1926 beitti hann sér fyrir stofnun Smábændasamtaka Þýskalands (Deutsche Bauernschaft) og varð fyrsti framkvæmdastjóri þeirra.

Árið 1931 var Lübke kjörinn á prússneska ríkisþingið sem þingmaður fyrir Kaþólska miðflokkinn. Honum var vikið úr opinberum embættum eftir valdatöku nasista árið 1933. Á valdatíð nasista var Lübke tvisvar handtekinn og sat í fangelsi í alls 20 mánuði. Eftir að honum var sleppt í seinna skiptið vann hann fyrir sér sem byggingaverkamaður í Berlín.

Á nasistatímanum varð Lübke síðar trúnaðarmaður leynilögreglunnar og hafði umsjón með byggingu ýmissa fangabúða nasista á tíma seinni heimsstyrjaldarinnar. Hann varð meðstjórnandi og síðan aðalforstjóri verkfræðiskrifstofunar Schlempp, sem vann að gerð fjarstýrðra V-1- og V-2-flugskeyta í Peenemünde á stríðsárunum. Verkfræðistofan tók einnig að sér byggingar þrælkunarbúða þegar tók að líða á stríðið. Lübke varð jafnframt meðlimur í hinum svokallaða Jägerstab-hóp sem Albert Speer stýrði. Hópurinn hafði það verkefni að smíða flugvélaverksmiðjur neðanjarðar til þess að þær yrðu verndaðar fyrir sprengjuárásum bandamanna.

Lübke tók þátt í stofnun Kristilega demókrataflokksins eftir ósigur Þýskalands í seinni heimsstyrjöldinni og varð einn af forystumönnum flokksins í heimahéraði sínu, Vestfalíu. Breska hernámsliðið í Þýskalandi fól honum að annast landbúnaðar- og matvælamálefni héraðsins. Árið 1947, þegar lá við hungursneyð í Ruhrhéraði, vakti Lübke athygli þegar hann gekk hart fram gegn hernámsliðinu um að greiða þýskum bændum hærra verð fyrir landbúnaðarafurðir.

Lübke var kjörinn á héraðsþing Vestfalíu árið 1946 og á sambandsþing Vestur-Þýskalands árið 1948. Hann sagði upp þingsæti sínu á sambandsþinginu árið 1950 þegar lög voru sett sem bönnuðu þingmönnum að eiga bæði sæti á sambandsþinginu og héraðsþingum. Árið 1953 var hann aftur kjörinn á sambandsþingið og varð sama ár ráðherra landbúnaðar-, sjávarútvegs- og skógræktarmála í ríkisstjórn Konrads Adenauer kanslara.

Forseti Vestur-Þýskalands (1959–1969)

Árið 1959, þegar seinna kjörtímabili Theodors Heuss Þýskalandsforseta var að ljúka, tilnefndi Kristilegi demókrataflokkurinn Lübke forsetaefni sitt í forsetakosningum á þýska sambandsþinginu. Konrad Adenauer hafði áður haft hug á því að verða sjálfur forseti Þýskalands en hafði dregið í land með þær fyrirætlanir. Lübke var kjörinn forseti af sambandsþinginu í júlí 1959. Lübke var endurkjörinn forseti með stuðningi bæði Kristilegra demókrata og Jafnaðarmanna árið 1964.

Á forsetatíð sinni vakti Lübke stundum kátínu landsmanna með óvenjulegri framkomu. Lübke þótti ekki fær ræðumaður og hann átti til að víkja frá handritum sínum við ræðuhöld. Meðal annars flutti hann ræðu um málefni Austur-Asíu í viðurvist sendiherra margra Asíulanda þar sem hann sagðist hafa tekið eftir því hve íbúar Teheran væru vel þvegnir. Lübke talaði ekki góða ensku en reyndi engu að síður oft að tjá sig á tungumálinu við erlenda þjóðarleiðtoga, oft með skoplegum niðurstöðum. Til dæmis á hann einu sinni að hafa mælt orðin "Equal goes it loose" við Elísabetu Bretlandsdrottningu á tónleikum í Bonn þegar hann ætlaði að segja að tónleikarnir hæfust brátt. Þjóðverjar fóru að tala um þennan talsmáta sem "Lübke-ensku" og skemmtu sér við að strengja saman setningar á henni.

Lübke var að mestu óumdeildur á fyrsta kjörtímabili sínu. Mikill styr stóð hins vegar í kringum hann eftir að yfirvöld í Austur-Þýskalandi birtu árið 1966 skjöl frá gömlum höfuðstöðvum Gestapo í Stettin þar sem greint var frá störfum Lübke fyrir nasistastjórnina á stríðsárunum. Áður hafði lítið verið kunngert um pólitíska fortíð Lübke og hann hafði almennt verið talinn meðal þeirra þýsku ráðamanna sem höfðu óflekkað mannorð frá nasistatímanum. Árið 1968 fór rithöfundurinn Frank Arnau með frumrit þessara skjala til Bandaríkjanna og fékk rithandarsérfræðing að nafni J. Howard Haring til að bera undirskriftirnar á þeim saman við rithönd Lübke. Haring komst að þeirri niðurstöðu að skjölin og undirskrift Lübke á þeim væru ósvikin og niðurstöður hans voru síðan birtar í vikublaðinu Der Stern. Málið varð gríðarlegur álitshnekkir fyrir Lübke.

Í febrúar 1968 lögðu 20 prófessorar við Háskólann í Bonn fram kröfu um að Lübke svaraði ásökununum gegn sér. Lübke steig fram og sagði ásakanirnar tilhæfulausar. Í nóvember sama ár tilkynnti Lübke hins vegar að hann hygðist láta af embætti í júní næsta ár, um þremur mánuðum áður en seinna kjörtímabili hans átti að ljúka.

Lübke lést árið 1972.

Tilvísanir

Forsetar Þýskalands
Handhafar stórkross Hinnar íslensku fálkaorðu
Þýskir verkfræðingar

Heinrich Lübke


කෘෂ්ණ වස්තුවක් යනු එය මත පතිත සියළු විද්‍යුත්චුම්බක විකිරණ, ඒවායේ සංඛ්‍යාතය හෝ පතන කෝණය නොසලකමින්, අවශෝෂණය කරන  පරිපූර්ණ භෞතික වස්තුවකි.

තාජන සමතුලිතතාවයක (එනම්, නියත උෂ්ණත්වයක පැවතීම) පවතින කෘෂ්ණ වස්තූන්,  කෘෂ්ණ වස්තු විකිරණ නම්වූ විද්‍යුත්චුම්බක විකිරණ විමෝචනය කරයි.  මෙම විකිරණ විමෝචනය සිදුවන්නේ ප්ලෑන්ක්ගේ නියමය අනුව වන අතර, එයින් ගම්‍ය වන්නේ, වස්තුවෙහි හැඩය හෝ සංයුතිය අනුව නොව, එහි  උෂ්ණත්වය අනුව පමණක් තීරණය වන වර්ණාවලියක් සහිතව (දකුණෙහි ඇති රූපය බලන්න) බවයි.

තාපජ සමතුලිතතාවයෙහි පවතින කෘෂ්ණ වස්තුවක් සතුව සංගණ්‍ය ගුණාංග දෙකක් ඇත:

එය පරිපූර්ණ විමෝචකයකි: එම උෂ්ණත්වයෙහිම පවතින වෙනත් කිසියම් වස්තුවකට වඩා, සෑම සංඛ්‍යාතයකදීම, වඩාත් ප්‍රමාණයක ශක්තිය එය විසින් විමෝචනය කරයි.
එය විසිරි විමෝචකයකි: ශක්ති විකිරණය සිදු වන්නේ සමාවර්තනිකව වන අතර, දිශාවෙන් ස්වායත්තව වෙයි.

ආශ්‍රිත

උපන්‍යාස

භෞතික විද්‍යාව

කෘෂ්ණ වස්තු


Lilith is a character in Jewish mythology.

Lilith, Lillith, or Lilit may also refer to:

Fictional characters

In anime
 Lilith (Neon Genesis Evangelion), an angel character
 Lilith, a small fairy in the Rosario + Vampire manga and anime series
 Lilith Aensland, a character in Darkstalkers
 Lilith Aileron, in Tales of Destiny
 Lilith Asami, in Trinity Seven

In film and television
 Lilith (Supernatural), a fictional demon in Supernatural
 Lilith, a villain in Doctor Who
 Lilith, a character in Tales from the Crypt Presents: Bordello of Blood
 Lilith, the host of the TV series Femme Fatales
 Lilith, the vampire Goddess in season five of True Blood
 Lilith, a demon referred to as the mother of all demons who is the main villain in season 3 of Shadowhunters
 Lilith, also known as Madam Satan, in Chilling Adventures of Sabrina (2018–2020)
 Lilith, a demon in episode 4 of season 5 of Lucifer
 Lilith Clawthorne, a character from the animated fantasy series The Owl House
 Lilith Hughes, mother of Cassie Hughes in the Sky One series Hex
 Lilith Sternin, on Cheers and Frasier
 Lillith Sullivan, main character in the film Case 39

In games
 Lilith (World of Darkness), mother of all demons in the World of Darkness series of games
 Lilith (Dungeons & Dragons), a consort she-devil in Dungeons & Dragons
 Lilith, a succubus in Darkstalkers
 Lilith, a Siren in the Borderlands series
 Lilith, a character in Darksiders II
 Lilith, a character in Devil May Cry
 Lilith, a character in The Secret World
 Lilith, the "Mother of Monsters," a playable master in Malifaux
 Lilith, a character in The Binding of Isaac: Afterbirth
 Lilith, a character from Fire Emblem Fates
Lilith, antagonist of Amazing Princess Sarah
 Lilith, antagonist of Diablo IV

In literature
 Lilith (Marvel Comics), two characters in the Marvel Comics universe
 Lilith, a demon in the City of Fallen Angels
 Lilith, the title character in the Lilith's Brood science-fiction trilogy by Octavia E. Butler
 Lilith, a villain in the Nightside series by S. Green
 Lilith, a character in the play She Kills Monsters by Qui Nguyen
 Lilith, a character in Sinfest
 Lilith, a character in Trinity Blood
 Lilith, a character in Yami to Bōshi to Hon no Tabibito
 Lilith Clay, a superheroine in the DC Comics universe
 Lilith Clay, also known as Judy, from the Girl Genius comic/webcomic
 Dr. Lilith Ritter, a character in Nightmare Alley
 Lilith Weatherwax, a character in  Witches Abroad

Music
 Lilith (album), a 2017 album by Butcher Babies
 Lilith (opera), a 2001 opera by Deborah Drattell
 "Lilith", a song by Chelsea Grin from Evolve
 "Lilith", a song by Halsey from If I Can't Have Love, I Want Power
 "Lilith", a song by Therion from Les Fleurs du Mal
 "Lilith/Eve", a song by Machines of Loving Grace from Concentration
 Lilith, a dark ambient music project of Scott Gibbons

People with the given name

Lilith (given name), the given name, including a list of people with this name
 Lilit Hovhannisyan (born 1987), Armenian pop singer
 Lilit Mkrtchian (born 1982), Armenian chess player
 Lilit Pipoyan (born 1955), Armenian musician

Publications
 Lilith (magazine), a Jewish feminist magazine
 Lilith (novel), an 1895 gothic novel by George MacDonald

Other uses
1181 Lilith, an asteroid
Lilith (computer), a computer designed in the late 1970s by Niklaus Wirth at ETH Zürich
 Lilith (film), a 1964 film set in an asylum based on a novel by the same name by J. R. Salamanca
Lilith (fictitious moon), an invisible moon from astrology
 Lilith (Lurianic Kabbalah), characters called Lilith in the teachings of 16th century rabbi Isaac Luria
Lilith (painting), an 1889 painting by John Collier

See also
 Lady Lilith, a painting by Dante Rossetti
 Lilith in popular culture
 Lilith Fair, an annual concert tour from 1997 to 1999
 The Lilith Project, by David deFeis from the heavy metal band Virgin Steele

Lilith (disambiguation)