Friedrich Wilhelm Nietzsche, (; 15 Ekim 1844, Röcken, Almanya - 25 Ağustos 1900, Weimar, Almanya), Alman klasik filolog ve filozoftur. Nietzsche'nin fikirleri ve üslubu, yerleşik düşünce kalıplarını kırdı ve bu nedenle yaşadığı dönemde var olan bir klasik disipline sokulamamıştır. Nietzsche, günümüzde yepyeni bir felsefî ekol olarak yaşam felsefesi disiplininin kurucusu olarak kabul edilmektedir.

Din, ahlâk, modern kültür, felsefe ve bilim üzerine mecaz, ironi ve özdeyiş dolu bir üslupla eleştirel yazılar yazmıştır. Nietzsche'nin temel fikirlerini Apollon-Dionysos ikiliği, perspektivizm, güç istenci,tanrının varlığı, üstinsan ve bengi dönüş oluşturur. Felsefesinin merkezini oluşturan şey, kişinin coşkun enerjisini sömüren her türlü öğretinin, toplumsal olarak ne kadar geçerli olursa olsun sorgulanarak "hayatın olumlanması"dır. Hakikatin değeri ve nesnelliği üzerine yürüttüğü kökten sorgulaması, geniş çaplı yorumların odağını oluşturur ve etkisi özellikle kıta felsefesi geleneğinde varoluşçuluk, postmodernizm ve postyapısalcılık da dahil olmak üzere devam etmektedir.

Nietzsche, kariyerine felsefeye dönmeden önce klasik filolog (Yunan ve Roma metin eleştirmeni) olarak başladı. 1869 yılında yirmi dört yaşındayken Basel Üniversitesinde klasik filoloji kürsüsüne, bu yeri alan en genç kişi olarak atandı. 1879 yazında, hayatının büyük bölümünde kendisine dert olacak olan sağlık sorunları yüzünden istifa etti. 1889'da kırk dört yaşında zihinsel yetilerinin tamamının kaybıyla sonuçlanan bir çöküş yaşadı. Çöküşü sonraları, frengi hastalığının yol açtığı, nadir görülen bir genel pareziye yoruldu; fakat bu teşhiste soru işaretleri vardı. Nietzsche, kalan yıllarını 1897'de ölümüne kadar annesinin, 1900'de kendi ölümüne kadar kız kardeşi Elisabeth Förster-Nietzsche'nin yanında bakıma muhtaç bir şekilde geçirdi.

Bakıcısı olarak kız kardeşi, Nietzsche'nin el yazmalarının idareciliğini ve editörlüğünü üstlendi. Förster-Nietzsche, tanınmış bir Alman milliyetçisi ve antisemitist olan Bernhard Förster ile evliydi ve Nietzsche'nin yayımlanmamış yazılarını, kocasının ideolojisine uyarlamak üzere, Nietzsche'nin belirttiği, antisemitizm ile milliyetçiliğe sert ve bariz biçimde karşı çıktığı görüşlerine genellikle ters düşecek biçimde yeniden düzenledi. Förster-Nietzsche'nin yaptığı değişiklikler sebebiyle Nietzsche'nin adı, sonraları yirminci yüzyıl bilim insanları Nietzsche'nin fikirlerinin yanlış yorumlanmasına karşı harekete geçmiş olsalar da, Alman militarizmi ve Nazizm ile birlikte anılır olmuştur.

Yaşamı

1844-1869: Gençlik yılları

Prusya Krallığı'nın Saksonya eyaletinde bulunan Leipzig yakınlarındaki Röcken'in küçük bir kasabasında büyümüştür. Adını, Nietzsche'nin doğum gününde kırk dokuz yaşına giren Prusya Kralı IV. Frederick William'dan aldı (Nietzsche daha sonra ikinci adı olan "Wilhelm"i atmıştır). Nietzsche'nin ebeveynleri Lutherci bir papaz ve eski öğretmen olan Carl Ludwig Nietzsche (1813-49) ile Franziska Oehler (1826-97), oğullarının doğumundan önceki yıl olan 1843'te evlenmişlerdi. İki çocukları daha vardı: 1846 doğumlu bir kız, Elisabeth Förster-Nietzsche ve ikinci oğulları, 1848 doğumlu Ludwig Joseph. Nietzsche'nin babası 1849'da bir beyin hastalığından öldü; bir sonraki yıl da erkek kardeşi Ludwig Joseph iki yaşında öldü. Bunlar üzerine ailece, Nietzsche'nin anneannesi ve iki bekar halası ile yaşayacakları Naumburg'a taşındı. Aile, Nietzsche'nin anneannesinin 1856'da ölmesinden sonra, şimdi müze ve Nietzsche çalışma merkezi olan kendi evlerine taşındı.

Nietzsche bir erkek okuluna, ardından da son derece saygın ailelerden olan Gustav Krug, Rudolf Wagner ve Wilhelm Pinder ile arkadaş olduğu özel okula gitti.

1854'te Naumburg'da Domgymnasium'a katıldı, ancak müzik ve dil alanında özel yetenekler gösterdiğinden uluslararası tanınmışlığa sahip Schulpforta onu öğrencisi olarak aldı. Oraya giderek 1858'den 1864'e kadar orada okudu ve Paul Deussen ile Carl von Gersdorff ile arkadaş oldu. Şiirler ve besteler üzerinde çalışmaya da zaman buldu. Schulpforta'da önemli bir dil altyapısı (Yunanca, Latince, İbranice ve Fransızca) edindi ve böylece önemli eserleri birinci kaynaktan okuma imkanı buldu; ayrıca ilk kez küçük bir kasabanın tutucu ortamındaki aile hayatından uzakta olmayı deneyimledi. 1864 Martının dönem sonu notlarında Din ve Almanca 1; Yunanca ve Latince 2a; Fransızca, Tarih ve Fizik 2b ve İbranice ile Matematik "sönük" bir 3'tü.

Pforta'da uygunsuz sayılan konuların peşinden koşma tutkusu ve eğilimi edinmişti. O zamanlar neredeyse hiç bilinmeyen şair Friedrich Hölderlin'in eserleriyle tanıştı. Hölderlin'den "en sevdiğim şair" diye bahsediyordu ve bir denemesinde bu çılgın şairin "en yüce düşüncelliğe" farkındalık getirdiğini yazıyordu. Denemeyi gözden geçiren öğretmen ona iyi bir not verdi, ancak Nietzsche'nin gelecekte daha sağlıklı, daha duru ve daha "Alman" yazarlar üzerine eğilmesinin uygun olacağı yorumunu yaptı. Nietzsche ayrıca tuhaf, dinsiz ve genellikle sarhoş bir şair olan Ernst Ortlepp'i de tanıyordu; Ortlepp, genç Nietzsche ile tanıştıktan birkaç hafta sonra bir hendekte ölü bulundu, ancak onun Nietzsche'yi Richard Wagner'in yazılı eserleriyle ve müziğiyle tanıştıran kişi olması muhtemeldir. Nietzsche, belki de Ortlepp'in etkisiyle Richter adında bir öğrenciyle birlikte okula sarhoş dönüp bir öğretmenle karşılaştı ve bu Nietzsche'nin sınıf birinciliğini kaybederek sınıf başkanlığının elinden alınmasıyla sonuçlandı.

Mezuniyet sonrası ilk yılları

1864'te mezuniyetinden sonra Bonn Üniversitesinde teoloji ve klasik filoloji alanında çalışmalara başladı. Nietzsche ve Deussen, kısa süreliğine Burschenschaft Frankoniaya üye oldular. Nietzsche, bir sömestr sonra (ve annesine olan öfkesi üzerine) teolojik çalışmalarını durdurdu ve inancını kaybetti. Daha 1862 yılında, yazdığı "Yazgı ve Tarih" adlı denemesinde tarihi araştırmaların Hristiyanlığın temel öğretilerini geçersiz kıldığını öne sürüyordu, ancak David Strauss'un "İsa'nın Hayatı" adlı eseri de bu genç adamı derinden etkilemişe benziyor. 1865 yılında 20'sindeyken, çok dindar biri olan kız kardeşi Elisabeth'e inancını kaybetmesiyle ilgili bir mektup yazdı. Mektup, şu cümleyle bitiyordu:

"Sonuç olarak insanların yolu ikiye ayrılıyor: huzur ve zevk diye didinip durmak istiyorsan, inan; hakikatin tutkunu olmak istiyorsan, sorgula..."

Bunların ardından Nietzsche, sayesinde gelecek yıl Leipzig Üniversitesine yöneleceği Friedrich Wilhelm Ritschl'in denetiminde filoloji çalışmaya yoğunlaştı. Orada akranı bir öğrenci olan Erwin Rohde ile yakın arkadaş oldu. Nietzsche'nin ilk filolojik yayımları bundan kısa süre sonra ortaya çıktı.

1865 yılında Arthur Schopenhauer'ın eserlerini enikonu inceledi. Felsefi ilgisinin uyanışını Schopenhauer'ın İstenç ve Tasarım Olarak Dünyasına borçluydu ve daha sonra Schopenhauer'ın saygı duyduğu birkaç düşünürden biri olduğunu Çağa Aykırı Düşünceler'deki Eğitimci Olarak Schopenhauer adlı denemesinde kabul etti.

1866 yılında, Friedrich Albert Lange'ın Materyalizmin Tarihi'ni adlı eserini okudu. Lange'ın anti-materyalist Kant felsefesini betimleyişi, Avrupa materyalizminin doğuşu, Avrupa'nın bilimle artan yakınlığı, Charles Darwin'in evrim teorisi ve gelenek ile otoritelere karşı genel bir ayaklanma, Nietzsche'de büyük ilgi uyandırdı. Bu kültürel çevre, onu ufuklarını filolojiden öteye taşıyarak felsefi çalışmalarına devam etmeye teşvik etti.

1867'de Nietzsche Naumburg'daki Prusya ağır silah bölüğünde bir yıllık gönüllü hizmete kaydoldu. Akranı acemi erler arasında en iyi binicilerden biri olarak görülüyordu ve subayları, Nietzsche'nin kısa sürede yüzbaşı rütbesine ulaşacağını öngörüyordu. Ne var ki 1868 martında, atının eyerine atlarken Nietzsche'nin göğsü eyer kaşına çarptı ve sol yanında iki kası aylarca yürüyememesine sebebiyet verecek şekilde yırtıldı.Nietzsche, Friedrich. Karl Von Gersdorff'a mektubu . June 1868. Bunun sonucunda Nietzsche, ilgisini çalışmalarını yeniden tamamlamaya ve Richard Wagner ile o yıldan sonra ilk kez görüşmeye çevirdi.

 Basel'de profesörlüğü (1869-1879)

Kısmen Ritschl'in desteğiyle Nietzsche, İsviçre'de Basel Üniversitesinde klasik filoloji profesörlüğü gibi hatırı sayılır bir teklif aldı. Henüz 24 yaşındaydı ve ne doktorasını tamamlamış, ne de öğretim sertifikası almıştı. Teklif tam da filolojiyi bırakmayı düşündüğü zamanda gelmiş olsa da, teklifi kabul etti. O gün bugündür, Nietzsche hâlâ Klasik Bilimi alanında en genç yaşta profesör olmuş insanlar arasındadır. Basel'e taşınmadan önce Prusya vatandaşlığını bırakmış, hayatının geri kalanını resmi olarak devletsiz yaşamıştır.His, Eduard: "Friedrich Nietzsches Heimatlosigkeit", Basler Zeitschrift für Geschichte und Altertumskunde, vol. 40, 1941, sf. 159–86. Dikkate alınmalıdır ki yanlışlıkla kimi yazarlar (Deussen ve Montinari gibi), Nietzsche'nin İsviçre vatandaşlığına geçtiğini öne sürmektedir.

Bununla birlikte, Fransa-Prusya Savaşında, Prusya güçleri arasında sıhhiye eri olarak hizmet verdi. Askeriyede geçirdiği kısa zamanında çok şey deneyimledi ve savaşın sarsıcı etkilerine tanıklık etti. Ayrıca difteri ve dizanteriye yakalandı. Walter Kaufmann, Nietzsche'nin o zaman diğer enfeksiyonlarla birlikte sifilis hastalığına da yakalandığı öngörüsünde bulunmaktadır. Nietzsche, 1870'te Basel'e dönüşünde Alman İmparatorluğunun kuruluşunu ve Otto von Bismarck'ın takiben belirlediği politikaları bir yabancı gözüyle ve dehalarına büyük bir kuşkuculukla gözlemledi. Üniversitedeki açılış konferansı Homeros ve Klasik Filoloji oldu. Nietzsche ayrıca, hayatı boyunca dostu olarak kalacak olan teoloji profesörü Franz Overbeck ile tanıştı. 1873'teki Düşünce ve Gerçeklik eserinin sahibi olan az tanınmış Rus filozof Afrikalı Spir ve Nietzsche'nin derslerine sıklıkla katıldığı ünlü bir tarihçi olan arkadaşı Jacob Burckhardt, bu sürede Nietzsche üzerinde belirgin etkiler göstermeye başladı.

Nietzsche 1868'de Richard Wagner'le ve daha sonra Wagner'in eşi Cosima ile Leipzig'de tanışmıştı. İkisine de büyük hayranlık duydu ve Basel'deki geçirdiği zamanı boyunca Wagnerlerin Luzern'de Tribschen'deki evini sıkça ziyaret etti. Wagnerler Nietzsche'yi en samimi çevrelerine aldılar ve Beyrut Festivali'nin başlangıcına gösterdiği ilgiden memnun kaldılar. 1870'te Nietzsche, Trajik Düşüncenin Başlangıcının el yazmasını Cosima'ya doğum günü armağanı olarak verdi. 1872'deyse ilk kitabı olan Trajedinin Doğuşunu yayımladı. Ancak bu alandaki arkadaşları -Ritschl de dâhil- Nietzsche'nin daha kuramsal bir yaklaşım adına klasik filolojik yöntemden kaçındığı bu çalışmaya pek az ilgi gösterdi. Polemiği Filolojinin Geleceğinde, Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff kitabın algısına gölge düşürdü ve kitabın adını kötüledi. Karşılık olarak Rohde (artık Kiel'de profesördü) ve Wagner, Nietzsche'yi savunmaya geçti. Nietzsche, filolojik topluluğun arasında duyduğu yalıtılmışlığını özgürce dile getirdi ve Basel'de felsefe alanında bir pozisyona atanmayı denediyse de başarılı olamadı.

1873 ile 1876 yılları arasında "David Strauss: İtirafçı ve Yazar", "Tarihin Yararı ve Yararsızlığı Üzerine", "Eğitimci Olarak Schopenhauer" ve "Richard Wagner Beyrut'ta" olmak üzere dört ayrı uzun deneme yayımladı. Dört yazı sonraları Çağa Aykırı Düşünceler başlığıyla derlenmiş basımda yer aldı. Bu dört yazı, Schopenhauer ve Wagner'in önerdiği yollardan gelişmekte olan Alman kültürüne meydan okuyan bir kültürel eleştiri yönelimi taşıyordu. Nietzsche 1873'te, ölümünden sonra "Yunanların Trajik Çağında Felsefe" adıyla yayımlanacak olan notlarını da biriktirmeye başladı. Bu süreçte Nietzsche, Wagnerlerin çevresinde Malwida von Meysenbug ve Hans von Bülow ile tanıştı ve 1876'da Nietzsche'nin erken dönem yazılarındaki pesimizmi bırakmasında etkili olan Paul Rée ile dostluk kurmaya başladı. Ancak Nietzsche, gösterilerin bayağılığı ve toplumun rezilliğinden tiksindiği 1876 Beyrut Festivali yüzünden derin bir düş kırıklığı yaşadı. Ayrıca Wagner'in, Nietzsche'nin karşıtlık duyduğu "Alman kültürüne" taraf olmasının yanı sıra Alman halkının arasında ününü kutlaması yüzünden yabancılaştı. Bütün bunlar Nietzsche'nin Wagner'den kendini uzaklaştırmasına neden oldu.

1878'de İnsanca, Pek İnsancanın (yelpazesi metafizikten ahlâka, dinden cinsiyet bilimine kadar genişlikte olan bir aforizma kitabı) yayımlanmasıyla Nietzsche'nin eserlerindeki Afrikalı Spir'in Düşünce ve Gerçeklikten yüksek derecede etkilenmiş ve Wagner ile Schopenhauer'ın pesimist felsefesine tepki gösteren yeni tarzı belirginleşti. Nietzsche, Deussen ve Rohde ile olan dostluğundan da soğudu. 1879'da sağlığındaki önemli bozulmadan sonra Basel'deki pozisyonundan istifa etmek zorunda kaldı. Çocukluğundan beri, onu neredeyse yarı yarıya kör bırakan uzağı görememe anları, migren ağrıları ve şiddetli hazımsızlıklar dâhil, sağlığını aksatan çeşitli hastalıklar ona dert olmuştu. 1868'deki binicilik kazası ve 1870'teki hastalıkları, Basel'deki yılları boyunca onu, günlük işini yerine getiremeyecek halde bırakıncaya kadar her seferinde daha uzun tatillere çıkmaya zorlayarak zarar vermeyi sürdüren bu durumu alevlendirmiş olabilir.

 Bağımsız filozof (1879-1888)
Basel'den aldığı emekli maaşıyla geçinen Nietzsche, sağlığına yararlı olan iklimleri bulmak için sık sık yolculuk etti ve 1889'a kadar farklı şehirlerde bağımsız bir yazar olarak yaşadı. Birçok yazını İsviçre'de St. Moritz yakınlarındaki Sils Maria'da geçirdi. Kışlarını İtalyan şehirleri Cenova, Rapallo ile Torino'da ve Fransız şehri Nice'te geçirdi. 1881'de Fransa Tunus'u işgal ettiğinde Avrupa'yı dışarıdan görmek için Tunus şehrine seyahat etmeyi planladı, ancak daha sonra, muhtemelen sağlık sorunları nedeniyle bu fikirden vazgeçti. Nietzsche Naumburg'a arada sırada ailesini ziyaret etmek için döndü ve özellikle bu zamanlarda kız kardeşiyle tekrarlanan çatışma ve barışma dönemleri yaşadı.

Cenova'dayken Nietzsche'nin görme yeteneğindeki zayıflık, yazmaya devam edebilmek için daktilo kullanmayı keşfetmesini sağladı. Çağdaş bir daktilo aygıtı olan Hansen Yazma Topu'nu kullanmayı denediği biliniyor. En sonunda, eski bir öğrencisi olan Peter Gast, Nietzsche'nin bir çeşit özel sekreteri oldu. Gast, 1876'da Beyrut'ta Richard Wagner ile Nietzsche'nin darmadağın ve neredeyse okunaksız el yazısını ilk kez transkript etti. Bundan sonra Nietzsche'nin neredeyse bütün eserlerinin galede yazım denetlemelerini o yaptı. 23 Şubat 1880'de en az bir tatilinde, genellikle parasız olan Gast, ortak arkadaşları Paul Rée'den 200 mark destek gördü. Gast, Nietzsche'nin kendisini eleştirmesine izin verdiği az sayıda arkadaşlarından biriydi. Zerdüşte büyük coşkuyla cevaben Gast, "lüzumsuz" olarak tanımlanan kişilerin aslında oldukça gerekli olduğuna dikkat çekmeyi gerekli buldu. Örneğin, Epikuros'un keçi peynirinden oluşan yemeğini bile sağlamaları için kaç insana güvenmek zorunda kaldığını sıraladı.

Gast ve Overbeck, Nietzsche'nin hayatının sonuna dek sadık dostları olarak kaldılar. Malwida von Meysenbug, Wagner çevresinin dışından da olsa anaç bir koruyucu gibi davrandı. Kısa süre sonra Nietzsche, müzik eleştirmeni Carl Fuchs ile irtibat kurdu. Nietzsche en üretken döneminin eşiğinde duruyordu. 1878'de İnsanca, Pek İnsanca ile başlamak üzere, 1888'e kadar her yıl bir kitabı veya kitabın büyük bir kısmını yayımlayacaktı; yazdığı son yıl olan 1888'de ise beş kitap tamamladı.

1882'de Şen Bilim'in ilk kısmını yayımladı. Ayrıca bu yılda Malwida von Meysenbug ve Paul Rée aracılığıyla Lou Andreas Salomé ile tanıştı. Nietzsche ile Salomé, yazı genellikle Nietzsche'nin kız kardeşi Elisabeth'in şaperonluğunda, Türingiya'daki Tautenburg'da geçirdiler. Ancak Nietzsche, Salomé'yi yetenekli bir öğrenciden çok, uygun bir eş olarak gördü. Salomé, Nietzsche'nin kendisine evlenme teklif ettiğini ve onu reddettiğini bildirmektedir, ancak Salomé'nin bildirilerinin güvenilirliği soru işaretleri taşımaktadır. Nietzsche'nin Rée ve Salomé ile ilişkisi 1882-83 kışında, kısmen Elisabeth'in düzenlediği entrikalar nedeniyle koptu. Yeni hastalık dönemleri arasında Salomé yüzünden annesi ve kız kardeşiyle arası açılmış ve hemen hemen yalıtılmış bir hayat yaşarken Rapallo'ya kaçtı. Burada Böyle Buyurdu Zerdüştün ilk bölümünü sadece on günde yazdı.

1882'de yüksek dozda afyon almasına rağmen uyku sorunu yaşamaktaydı. 1882'de Nice'de kalırken, kendi yatıştırıcı kloralhidrat reçetelerini "Dr. Nietzsche" diye imzalayarak yazıyordu.

Schopenhauer ile (uzun zaman önce ölmüş ve Nietzsche'yle hiç tanışmamıştı) felsefi bağlarını, Wagner'le de sosyal bağlarını kopardıktan sonra Nietzsche'nin pek az arkadaşı kalmıştı. Gelişen yeni Zerdüşt tarzıyla, eseri daha da yabancılaştı ve kitapçılar onu yalnızca nezaketen aldı. Nietzsche bunu fark etti ve her ne kadar şikayet ettiyse de münzeviliğini sürdürdü. Kitapları çoğunlukla elde kaldı. 1885'te Zerdüştün sadece 40 kopyasının basımını yaptı ve yalnızca bir kısmını Helene von Druskowitz'in de aralarında olduğu yakın arkadaşlarına dağıttı.

1883'te Leipzig Üniversitesinde öğretim görevliliği almak için girişti ve başarısız oldu. Belli olmuştu ki Zerdüştte dile getirdiği Hristiyanlığa ve tanrı kavramına karşı gösterdiği tutumları nedeniyle artık herhangi bir Alman üniversitesinde etkin bir şekilde görev alamayacaktı. Bunun ardından gelen "öç ve hınç duygularının" onu hayata küstürdüğünü şöyle dile getirdi: "Ve dolayısıyla, perişanlığın ne demek olduğunu (itibarımın, kişiliğimin ve amaçlarımın yıpranmasını) en geniş anlamda kavradığımdan beri gelişen öfkem, öğrencilerin güvenini ve bu güveni kazanma olasılığımı benden almaya yetmiştir."

1886'da Nietzsche, antisemitist fikirlerinden tiksindiği yayımcısı Ernst Schmeitzner ile ilişkisini kesti. Nietzsche, kendi yazılarını Schmeitzner'in bu "antisemitist çöplüğüne tamamen gömülmüş ve mezardan çıkarılamayacak hâle getirilmiş" olarak gördü ve yayımcıyı "her duyarlı aklın soğuk bir aşağılamayla tamamen reddedeceği" bir akımla ilişkilendirdi. Ardından kendi cebinden İyinin ve Kötünün Ötesindenin basımını yaptı. Ayrıca daha önceki eserlerinin ve bir sonraki yıl ikinci baskılarının, eserlerin temelini ahenkli bir perspektife oturtan yeni önsözlerle yayımlanması planlanan Trajedinin Doğuşu, İnsanca, Pek İnsanca, Tan Kızıllığı ve Şen Bilimin yayım haklarını da aldı. Sonra, bir süreliğine eserlerini tamamlanmış gibi gördü ve yakında bir okuyucu kitlesinin ortaya çıkacağını umut etti. Aslında Nietzsche'nin düşüncesine ilgi bu kez gerçekten artmıştı, sadece Nietzsche'nin gözüne yavaş bir şekilde ve zorlukla çarpıyordu. Bu yıllarda Nietzsche, Meta von Salis, Carl Spitteler ve Gottfried Keller ile tanıştı.

1886'da kız kardeşi Elisabeth de antisemitist Bernhard Förster ile evlendi ve "Cermenik" bir sömürge olan, Nietzsche'nin kahkahalarla alay ederek tepki gösterdiği Nueva Germania'yı kurmak için Paraguay'a yolculuk etti. Nietzsche'nin Elisabeth'le ilişkisi mektuplaşmalarla çatışma ve barışma çemberinde sürüp gitti, ancak Nietzsche'nin çöküşüne kadar hiçbir zaman bir araya gelmediler. Nietzsche, uzun süreli çalışmayı imkânsız kılan, uzun ve acılı hastalık atakları yaşamaya devam etti.

1887'de, "Ahlâkın Soykütüğü Üzerine" adlı polemiği yazdı. Aynı yıl içinde, çabucak bir yakınlık duyacağı Fyodor Dostoyevski'nin eserleriyle karşılaştı. Hippolyte Taine ve Georg Brandes ile de mektuplaştı. 1870'lerde Søren Kierkegaard'ın felsefesini öğretmeye başlamış olan Brandes, Nietzsche'ye yazdığı mektupta ondan Kierkegaard okumasını istiyordu; Nietzsche bu mektuba cevaben, Kopenhag'a gelip onunla Kierkegaard okuyacağını yazdı. Ancak sözünü yerine getiremeden hastalığı çok kötüleşti. Brandes, 1888'in başlarında Kopenhag'a, Nietzsche'nin felsefesi üzerine ilk ders notlarından birini götürdü.

Nietzsche, daha önce "Ahlâkın Soykütüğü Üzerine"de Güç İstenci: Tüm Değerlerin Yeniden Değerlendirilmesi Denemesi başlığıyla yeni bir çalışmasını duyurmuş olsa da sonraları bu özel yaklaşımını bir kenara bırakmış ve yerine taslak pasajlardan bazılarını 1888'de Putların Alacakaranlığı ile Deccali yazarken kullanmıştır.

Sağlığı düzeliyor gibi oldu ve yazı keyifle geçirdi. 1888 güzünde, yazıları ve mektupları, onun kendi durumu ve yazgısı için yaptığı yüksek öngörüsünü ortaya sermeye başladı. Yazılarına, özellikle en son yazdığı polemiği Wagner Olayı'na gelen tepkileri gözünde büyüttü. Kırk dördüncü yaş gününde Putların Alacakaranlığı ve Deccali tamamladıktan sonra otobiyografisi Ecce Homoyu yazmaya karar verdi. Bu eserin önsözünde (Nietzsche, burada eserinin yaratacağı yorum zorluklarının gayet farkındaydı) şöyle belirtmektedir: "Duyun beni! Duyulması gerekenim ben. Hepsinden önce, başkası saymayın beni". Nietzsche, aralık ayında August Strindberg ile mektuplaşmaya başladı ve uluslararası bir dönüm noktasının eksikliğini hissedip eski yazılarını yayımcıdan geri satın alarak diğer Avrupa dillerine tercüme ettirebileceğini düşündü. Dahası, Nietzsche Wagner'e Karşı derlemesinin ve şiirlerinden oluşan Dionysos Dithrambosları koleksiyonunun yayımını planladı.

 Zihinsel çöküşü ve ölümü (1889-1900)

Nietzsche, 3 Ocak 1889'da zihinsel bir çöküş yaşadı. Torino sokaklarında toplumsal kargaşa çıkardığı için etraftaki iki polis onun yanına geldi. Gerçekte orada tam olarak ne olduğu bilinmiyor fakat Nietzsche'nin ölümünden sonra ortaya çıkan hikâyeler, Nietzsche'nin Piazza Carlo Alberto çıkışında bir atın kırbaçlanmasını görmesi üzerine atı korumak için ona koşup boynuna sarıldığı ve sonra yere yığıldığı üzerinedir.

Bunu takip eden günlerde Nietzsche, Wahnbriefe ("Delilik Mektupları") olarak bilinen kısa yazıları yazıp Cosima Wagner ve Jacob Burckhardt gibi birkaç arkadaşına gönderdi. Yazıların çoğu "Dionysos", bazıları da "der Gekreuzigte" yani "çarmıha gerilmiş olan" olarak imzalanmıştı. Eski arkadaşı Burckhardt'a şöyle yazmıştı: Kayafa'yı zincirlere vurdum. Ayrıca geçen yıl Alman doktorlar tarafından uzunca bir süre çarmıha gerildim. Wilhelm, Bismarck ve tüm antisemitistler ortadan kaldırıldı.Ayrıca Alman imparatoruna, Roma'ya gidip vurulmasını emretmiş ve Avrupa güçlerini Almanya'ya karşı askeri harekete geçmeye çağırmıştı.

6 Ocak 1889'da Burckhardt, Nietzsche'den aldığı mektubu Overbeck'e gösterdi. Bir sonraki gün Overbeck benzer bir mektup daha aldı ve arkadaşlarının Nietzsche'yi Basel'e geri götürmeleri gerektiğine karar verdi. Overbeck Torino'ya gidip Nietzsche'yi Basel'de bir psikiyatri kliniğine getirdi. İşte o zaman Nietzsche'nin tamamen, ciddi bir zihinsel hastalığın pençelerine kapılmış olduğu anlaşıldı ve bunun üzerine annesi Franziska, onu Otto Binswanger'ın yönetiminde Jena'daki bir kliniği naklettirmeye karar verdi. 1889 kasımından 1890 şubatına kadar, sanat tarihçisi Julius Langbehn, doktorların yöntemlerinin Nietzsche'nin durumunu düzeltmede yetersiz kaldığını ileri sürerek Nietzsche'yi kendisi tedavi etmeye çalıştı. Langbehn'in Nietzsche üzerindeki kontrolü, tedaviyi gizlilik içinde sürdürmesinin kendine olan güvenin sarsılmasına kadar artarak devam etti. 1890 martında Franziska, Nietzsche'yi klinikten aldırdı ve 1890 mayısında onu Naumburg'daki kendi evine götürdü. Bu süreçte Overbeck ve Gast, Nietzsche'nin yayımlanmamış eserlerine ne yapılacağı konusuna kafa yoruyordu. 1889 ocağında, o anda basılmış ve ciltlenmiş olan Putların Alacakaranlığı'nın planlanmış bir yayımıyla ilerlediler. Şubatta Nietzsche Wagner'e Karşının elli kopyalık özel basımını sipariş ettiler, ama yayımcı C. G. Naumann gizlice yüz tane bastı. Overbeck ve Gast, Deccal ile Ecce Homonun yayımını, daha radikal içerik taşıdıkları gerekçesiyle alıkoymaya karar verdi. Nietzsche algısı ve tanınması, ilk dalgasını atlatmıştı.

1893'te Nietzsche'nin kız kardeşi Elisabeth, kocasının intiharının ardından Nueva Germania'dan döndü. Nietzsche'nin yapıtlarını okuyup inceledi ve yayım işlerini tek tek kendi kontrolüne aldı. Overbeck, nihayetinde görev dışı kalmıştı. Gast da sonunda işbirliğine girdi. Franziska'nın 1897'deki ölümünden sonra Nietzsche, Elisabeth'in bakımındaki ve Rudolf Steiner (1895'te, Nietzsche'yi öven ilk kitaplardan birini yazan kişi) dâhil kendisini görmeye gelen ziyaretçilerin olduğu Weimar'da yaşadı. Elisabeth bir ara öyle ileri gitti ki Steiner'ı, kardeşinin felsefesini anlamakta kendisine yardım edecek bir danışman olarak işe almak istedi. Steiner hemen birkaç ay sonra Elisabeth'e felsefe konusunda herhangi bir şey öğretmenin imkânsız olduğunu söyleyerek bu girişime engel oldu.

Nietzsche'nin zihinsel hastalık kökeninin teşhisi, o zamanın medikal paradigması olan üçüncü devre sifilis olarak kondu. Birçok yorumcu hastalığın felsefesine bir etkisi olmadığını söylese de Georges Bataille, bu konuda karanlık ipuçları bırakmış ve René Girard'ın postmodern psikanalizi Nietzsche'de Richard Wagner ile arasında bir rekabet saptamıştır. Sifilis teşhisi sorgulanmış ve Schain'in çalışmasından önce Cybulska tarafından vasküler bunamayı takiben periyodik psikozlu manik depresiflik ortaya atılmıştır. Leonard Sax, tıbbi kanıtları inceledikten sonra bunun sifilis değil, sağ taraflı retroorbital beyin zarı tümörü (menenjiyom) olduğuna hükmetmiştir ve Nietzsche'nin bunamasının en akla yatkın açıklaması bu olmuştur. Orth ve Trimble ise frontotemperal demans teşhisini koymuştur. Diğer birkaç kişi ise CADASIL adlı bir sendrom ileri sürmüştür.

1898 ve 1899'da Nietzsche, en az iki kere daha inme geçirerek konuşamaz ve yürüyemez hâle gelecek şekilde felç kaldı. 1900 Ağustos'unun ortalarında zatürreye yakalandıktan sonra 24-25 Ağustos gecesi bir başka inme geçirdi ve 25 Ağustos öğlesinde öldü. Elisabeth, onu Röcken bei Lützen'deki kilisede babasının yanına defnettirdi. Arkadaşı Gast, cenaze konuşmasında "Kutsal olsun adın tüm kuşaklar için!" dedi. Nietzsche, Ecce Homoda (cenaze yapıldığı zamanda hala yayımlanmamıştı) bir gün adının "kutsal" olarak anılmasından nasıl korktuğunu yazmıştı.

Elisabeth Förster-Nietzsche, Nietzsche'nin yayımlanmamış notlarından "Güç İstenci"ni derledi ve yayımladı. Elisabeth, Nietzsche'nin daha önceki taslaklarını kendi isteğince birleştirdiği ve bu materyalle büyük imtiyaz sahibi olduğu için, ortak görüşe göre bu kitap Nietzsche'nin niyetini yansıtmamaktadır. (Örneğin Elisabeth, Nietzsche'nin Deccal'inde İncil'den bir pasajı aynen yazdığı 35. aforizmayı kaldırmıştır.) Gerçekten de Nietzsche'nin "Nachlass"ının yayımcısı Mazzino Montinari, bu yapılanı bir tahrifat olarak adlandırmaktadır.

 Vatandaşlığı, uyruğu ve etnisitesi
Tarih anlatıcıları ve Nietzsche üzerine çalışmalar yapmış akademisyenler, Nietzsche'yi gerek kültürel geçmişinden, gerekse kullandığı dilden dolayı "Alman bir filozof" olarak tanımlamışlardır... Diğerleri ise onu belirli bir milli kimlikle etiketlememişlerdir.. Nietzsche, Almanya birleşerek millî devlet haline gelmeden önce, o zaman Alman Konfederasyonuna dâhil bir bölge olan Prusya'da, Prusya vatandaşlığı ile doğdu. Doğduğu yer olan Röcken, bugünkü Almanya'nın Saxony-Anhalt eyaletindedir. Basel'deki görevini kabul ettiği zaman Prusya vatandaşlığının iptali için devlete başvurdu. Vatandaşlığının iptalinin 17 Nisan 1879 tarihine ait resmi onay belgesi geldi ve Nietzsche, o tarihten sonra hayatının sonuna kadar resmi olarak devletsiz yaşadı.

Nietzsche, atalarının Leh olduğuna inanıyordu. Hayatının sonlarına doğru bu hikâyeye iyice adapte olmuştu. 1888'de, "Atalarım Leh asilzadeleriydi (Nietzky); bu karakterin, üç jenerasyondur var olan Alman annelere rağmen iyi korunduğu görülmekte," diye yazmış ve daha sonra Leh kimliğiyle ilgili olarak daha kararlı bir tavır sergilemiştir: "Ben kanında bir damla bile kötü kan olmayan, safkan bir Leh asilzadesiyim, kesinlikle Alman kanına sahip değilim". Bir başka yazısında, "Alman milleti, yalnızca damarlarında oldukça fazla Leh kanı olduğu için yüce bir millettir [...] Leh soyundan geldiğim için gurur duyuyorum." yazmaktadır. Nietzsche, isminin Almanlaştırılmış olabileceğini düşünüyordu. Bir mektubunda, "Kanımın kökenini ve ismimi, Leh asilzadelerine atfediyorum; onlar ki Niëtzky diye anılmış, yaklaşık 100 yıl önce evlerini ve asilliklerini bırakmış, ve en sonunda dayanılmaz derecedeki baskıya boyun eğerek Protestan olmuşlardır." demiştir.

Birçok akademisyen, Nietzsche'nin ailesinin kökeni konusunda tartışmışlardır. Hans von Müller, Nietzsche'nin kız kardeşinin öne sürdüğü ve asil Leh kalıtımını doğrulayan soyağacını ortaya çıkardı. Weimar'daki Nietzsche Arşivinin müdürü Max Oehler, Nietzsche'nin, eşlerinin aileleri dâhil bütün atalarının Alman isimleri taşıdığını savunmuş ve Nietzsche'nin eski bir Alman Lutherci ruhban soyundan geldiğini iddia etmiştir. Günümüzdeki araştırmacılar da Nietzsche'nin Leh soyundan geldiği iddialarının "safkan uydurması" olduğunu düşünüyorlar. Nietzsche'nin toplu mektuplarının yayımcıları olan Colli ve Montinari, Nietzsche'nin bu iddialarının "hatalı ve temelsiz düşünceler" olduğunu açıklamışlardır.Georg Brandes'e mektubu, 10. 4. 1888, KGB III 7.3/1 p. 293. Nietzsche ismi bir Leh ismi değildir, fakat Almanya'nın orta bölgelerinde bu isim ve benzerleri (Nitsche ve Nitzke gibi) son derece yaygın bir şekilde mevcuttur. Bu isim, bir ilk ad olan Nikolaus'tan kısaltılmış hali olan Nick'e, daha sonra Slavik dillerle asimile olmuş hali Nitz, daha sonra da sırayla Nitsche ve Nietzsche olmuştur.

Nietzsche'nin kendisini Leh soyluluğuna sahip olduğunu düşündürmek isteme sebebi bilinmemektedir. Biyografi yazarı R. J. Hollingdale'e göre Nietzsche'nin Leh soyundan geldiği propagandasının sebebi daha sonraki dönemlerinde kendi içinde "Almanya'ya karşı verdiği savaş"ın bir parçası olabilirdi.

 İlişkileri ve cinsel yaşamı
Nietzsche hiç evlenmedi. Lou Salomé'ye yedi ay içinde üç defa evlilik teklif etmesine rağmen her seferinde reddedildi. Nietzsche araştırmacısı Joachim Köhler, Nietzsche'nin hayat hikâyesini ve felsefesini, filozofun homoseksüel olduğunu iddia ederek açıklamaya çalıştı. Köhler, Nietzsche'nin frengi hastası olduğunu, bu hastalığı da "genellikle, Köln veya Leipzig'deki bir genelevdeki bir hayat kadınıyla olan münasebetinden ve/veya eşit oranda muhtemel olduğu üzere "Cenova'daki bir erkek genelevinden kapmış olabileceğinin düşünüldüğünü" öne sürmektedir. Köhler ayrıca, Nietzsche'nin Paul Rée ile arkadaşlığın yanında romantik bir ilişki de yaşamış olabileceği ihtimali üzerinde duruyor. Köhler'in görüşleri, Nietzsche araştırmacılarının ve anlatıcılarının arasında fazla kabul görmedi. Allan Megill, Köhler'in Nietzsche'nin homoseksüel arzularla yüzleşmiş bir adam olduğu iddiasının kolayca reddedilemeyeceğini düşünse de "kanıtın çok az olduğunu" da ekliyor. Diğer kişilerse Nietzsche'nin felsefesini anlamada Köhler'in cinsellik tabanlı yorumunun fayda sağlamayacağını savunuyorlar.

 Felsefesi
 Üstinsan

Üstinsan sözcüğünü ilk olarak teolog ve yazar Heinrich Müller, 17. yüzyılda yazdığı Geistlichen Erquickstunden adlı eserinde kullanmıştır. Nietzsche, üstinsanın tüm evrenin amacı ve sebebi olduğunu ileri sürmektedir. Ona göre Üstinsan, insanlığın da amacıdır.

Nietzsche, üstinsan kavramıyla soylu bir insan eylemliliği kavramını yeniden kurmaya çalışır. Son İnsan, yalnızca maddi teselli peşindeyken üstinsan, yaşamını büyük eylemler uğruna harcamaya hazırdır. Üstün olmak, isteyerek iyinin ve kötünün ötesinde durmaktır. Yine Nietzsche, kendisini üstinsanın habercisi olarak tanıtır ve kendini Zerdüşt ile özdeşleştirir. Bu konuda eserinde şöyle yazmıştır:

İnsanların üstinsanı karalayacaklarını şu ifadelerle bildirir:

Nietzsche'nin üstinsanı, belli bir evrim sürecinin ardından, insanlar arasından çıkıp bütün insanlığı yönetecek, tüm insanlara tahakküm edecek bir diktatör değildir. O, her ne kadar on dokuzuncu yüzyılda kapitalizmin yarattığı fabrika kölelerine, kapitalizmin Hristiyanlıktan miras alıp koruduğu köle ahlâkına, burjuva demokrasisiyle onun eşitlik idealine karşı çıkarken, bu düzenin veya Avrupa'daki demokratikleşmenin bir yandan da zorbalık, acımasız bir diktatörün ortaya çıkışı için gerekli altyapıyı hazırladığını söylemiş olmakla birlikte, onun üstinsanı sanılanın tersine Hitler değildir.

 "Tanrı öldü"

"Tanrı öldü" (; ya da tanrının ölümü), Alman filozof Friedrich Nietzsche'nin yaygın olarak alıntısı yapılmış bir sözüdür. İlk kez 1882'de Şen Bilimde (Almanca: Die fröhliche Wissenschaft) 108. (Yeni Çabalar), 125. (Deli) ve üçüncü olarak 343. (Keyifliliğimizin Anlamı) kısımlarında ortaya çıkar. Ayrıca Nietzsche'nin 1883 yılındaki, deyişin yayılmasına en büyük katkıyı sağlamış olan eseri Böyle Buyurdu Zerdüştte de görülür. Düşünce, Delide şöyle ifade edilmiştir:

8 Nisan 1966 tarihli Time dergisi, kapağında "Tanrı Öldü mü?" sorusunu sordu ve eşlik eden makalede de o zaman için Amerika'da yükselmekte olan ateizme değiniliyordu. O zamanlar Amerikan teolojisinde "tanrının ölümü" adında bir akım doğuyordu. Tanrının ölümü akımı kimi zaman teknik olarak, Yunanca theos (tanrı) ve thanatos (ölüm) sözcüklerinden türemiş olan "theothanatology" olarak adlandırılıyordu.

 Bengi dönüş

Bengi dönüş (sonsuz dönüş, ebedi dönüş veya ebedi tekerrür) düşüncesi, zamanın döngüsel bir formda olduğu; olayların bu döngüsellikte sonsuza dek yinelenmiş olduğu, yinelendiği ve yineleneceği tezini içermektedir. Friedrich Nietzsche bu düşünceyi etik anlamda oluştaki yaratıcılığın, en yüksek yaşama gücünü elde etmenin, acıyla başa çıkmanın ve Üstinsan'ı meydana getirme aracı olarak geliştirmiştir. Ayrıca bengi dönüş, aktif nihilizmin kendini gösterdiği güçlü sınıfın ön koşuludur.

Bengi dönüş, Friedrich Nietzsche'nin başyapıtı olan Böyle Buyurdu Zerdüşt'''ün ana sorunudur.

Nietzsche bengi dönüşten ilk kez Şen Bilimde şöyle söz eder:

Bengi dönüş; etik düzeyde, insanların yaşamlarını en yüksek noktaya "onu bir daha yaşamayı isteyerek" ulaşacaklarını anlatır. Varlığın en kesin gerçeği olan yok oluş, bengi dönüş ile olumlanabildiğinde korkutuculuğunu yitirir. Nietzsche'ye göre insan, yaşamını tamamladığında ölüm korkusu ortadan kalkacaktır. Bu "yaşamı tamamlama" olgusu, bengi dönüşe, yani bütün acılarına, kaderci yapısına rağmen yaşamı yeniden yaşamaya "evet" diyebilme gücüne sahip olmaktır.

Bengi dönüş, kader sevgisinin (amor fati) de ön koşuludur. İnsanların kendi seçimleri olmayan yazgılarını sevebilmeleri için onu acılarla birlikte yeniden yaşamayı onaylamak ve bengi dönüşle yaşamı böylece olumlamak gerekir.

Nietzsche, bengi dönüş düşüncesini Güç İstenci notlarında evrende atomların sınırlı sayıda olduğunu ortaya koyan, termodinamiğin birinci yasası olan enerjinin korunumu yasasına dayandırır.

Bengi dönüşe her ne kadar yalnızca etik düzeyde yaklaşılsa da Nietzsche, görüşünü kozmolojik anlamda kanıtlamak istemiştir. Yine bengi dönüş, yalnızca etik düzeyde değil, varlık düzeyinde bir düşüncedir. Yine 1883 yılında yazdığı Güç İstenci notlarından birinde bengi dönüşün doktrin olarak kanıtlanmasını bir evre olarak sunar.

 Hristiyanlık ve deccal

Nietzsche, "Hristiyanlığa düşmanız, nefretle bakıyoruz, tüm romantizm ve anavatana tapınma biçimlerine de..." diyerek Batı Kültürü'nün çöküşünü (decadence), ahlâk değerlerine sökülüp atılamazcasına kök salmış olduğunu saptadığı, "çileci ülkü"ye yönelik olarak sunduğu soykütükçü çözümlemelerle açıklama yoluna gitmiştir.

Nietzsche'nin din konusunda sert düşünceleri vardır. Hristiyan öğretisine karşı takındığı tutum, başkaldırışı ve bu öğretiye lanetler yağdırması 19. yüzyılda çok ses getirmese de Nietzsche'nin tanınması ve üne kavuşmasıyla beraber büyük bir yankı uyandırmıştır. Çünkü Nietzsche, Deccal adlı eserinde Hristiyanlığa lanetler yağdırmış, onu küçümsemiş ve kökeni konusunda çeşitli araştırmalarda bulunmuştur. Ona göre "İlk ve son Hristiyan çarmıhta ölmüştür."

Nietzsche, Deccal adlı eserinin hemen başında şu sert yorumu yapar:

Nietzsche'nin dine başkaldırışı, özelde Hristiyanlığa olmakla birlikte, genelde tüm nihilistik özellik gösteren dinleredir. Nietzsche'nin başkaldırışı tüm dinlere değildir. Çünkü Nietzsche, doğrudan dine değil, nihilizme başkaldırır ve dolaylı olarak bu başkaldırışını nihilistik ögeler taşıyan dinlere de yöneltir.

Nietzsche'ye göre Hristiyanlık, köle ahlâkını taşıyan ve hayatı yadsıyan bir öğretidir. Bu sebeple sürü psikolojisinin temeli, bu öğretiye dayanır. Bir tür çilecilik olarak adlandırılabilinecek Hristiyanlık, Nietzsche'ye göre yok edilmelidir. Çünkü Nietzsche'ye göre Hristiyanlık, insan neslinin sonunu getirebilecek nitelikte yanlış bir anlayışın sonucudur.

Nietzsche'ye göre Hristiyanlık, bilimin de düşmanıdır.

Yine Deccal adlı eserinde, Hristiyanlığı kültür yıkıcısı bir din olarak nitelendirmiştir. Çünkü eski kültürlerin izini, varlığı ve varoluşu yadsıması sebebiyle silmiş ve yağmalamıştır.

Hristiyanlık, Nietzsche'ye göre insanî içgüdüler taşıyan her türlü kültüre ve uygarlığa düşmandır. Çünkü ona göre Hristiyan, gerçeği fikri olarak yaşayan her şeye düşmandır ve onu yağmalamak, kendisi adına yok etmek ister.Friedrich Wilhelm Nietzsche, Deccal (der Antichrist), aforizma:62

Nietzsche şöyle devam etmektedir:Ecce Homo adlı eserinde de bu konuda:Friedrich Nietzsche, Ecce Homo, sf:8

 Apollon ve Dionysos

Gerçekte iki Antik Yunan tanrısı olan Apollon ve Dionysos, Nietzsche'de anlamca yüceleştirilir ve oluşun merkezine koyulur. Sanatın birebir oluşumu, bu iki kavrama bağlıdır. Apollon; Nietzsche'de anlamını "biçim"le, Dionysos ise Nietzsche'de anlamını "uyum"la bulur. Yine Nietzsche'ye göre Eski Yunanlar, bu iki sanat tanrısıyla, yani sırasıyla Heykel ve Müzik tanrılarıyla, sanat üretiminin derin gizlerini keşfetmişlerdir. Apollon düş deneyimini ifade eder. O ışık saçan Tanrıdır, Dionysos ise esrime deneyimidir. Hayatın iki kanadı olan Apollon ve Dionysos, insanın yaratıcı gücünü ortak olarak biçimlendiren ve yön veren iki tanrıdır. Nietzsche'de bu tanrısal değişim ve dönüşüm, aslında hayatın sanatsallığına bir işaret, bir göz kırpmadır.

Dionysos, müzik ve şarabın tanrısıdır. Yaratma eylemi, Dionysos ve Apollon'un odak noktasının yakalanması, Nietzsche'ye göre "dans etmek"tir. Yine Dionysos, varlığın özünü sezgiyle kavramaya, Apollon ise sezgiyle kavranan özün dışa, yani görünen dünyaya etki ettirmeye yarar. Nietzsche'ye göre sanat, bu iki "kavramsal" tanrının etkisiyle şekillenir.

Nietzsche'ye göre estetiğin temeli, bu iki kavramı anlamakla mümkündür. Bu konuda şöyle der:

Nietzsche yorumlarına şöyle devam eder:

Nietzsche, Sokrates'ten önceki Yunan felsefesine saygı duyar. Lakin ona göre Sokrates'ten sonraki çağ, Sokrates'in izlerini taşıdığı için onun gözünde neredeyse tamamen yozlaşmıştır. Sokrates'in yöntemi de bir tür diyalektik olarak tanımlanabileceği için diyalektik kavramı Nietzsche tarafından topyekûn reddedilir.

İnsandaki yaratıcı güç şöyle dursun, Nietzsche'ye göre doğa yaratısı insan bile doğanın bu iki kavramındaki odak tarafından yaratılmıştır. Kısacası ona göre Apollon ve Dionysos doğanın elleridir. Doğa, bu kavramlarla yaratır ve yıkar.

 Güç istenci

Güç istenci, Friedrich Nietzsche'nin felsefesinin merkezi sayılabilecek bir önem taşımaktadır. Güç İstenci, Nietzsche'ye göre evrenin her türlü devinimindeki en temel istenç olmakla beraber; tüm detayları, mikro ve makro kozmosu kaplar. Tüm değişim ve dönüşümler, bu istencin farklı kisvelere bürünmüş halidir. Her detayda bu istencin izlerini yakalamak mümkündür.

 Eserleri

 Die Geburt der Tragödie aus dem Geiste der Musik Müziğin ruhundan trajedinin doğuşu (1872)
 Über Wahrheit und Lüge im außermoralischen Sinn Ahlâksal Olmayan Duygulardaki Gerçekler ve Yalanlar Üzerine (1873) yayımlanmamış Die Philosophie im tragischen Zeitalter der Griechen Yunanların Trajik Çağında Felsefe (1873) yayımlanmamış Unzeitgemässe Betrachtungen Zamansız Düşünceler (1873-1876)
 Menschliches, Allzumenschliches İnsanca, Pek İnsanca (1878-1879)
 Morgenröte. Gedanken über die moralischen Vorurteile Tan Kızıllığı (1881)
 Idyllen aus Messina Messina'dan İdiller (1882)
 Die fröhliche Wissenschaft Şen Bilim (1882-1887)
 Also sprach Zarathustra Böyle Buyurdu Zerdüşt (1883-1885)
 Jenseits von Gut und Böse İyinin ve Kötünün Ötesinde (1886)
 Zur Genealogie der Moral Ahlâkın Soykütüğü Üzerine (1887)
 Der Fall Wagner Wagner Olayı (1888)
 Götzen-Dämmerung, oder, Wie man mit dem Hammer philosophiert Putların Alacakaranlığı (1888)
 Dionysos-Dithyramben (1888)
 Der Antichrist (1888)
 Ecce Homo (1888)
 Nietzsche Wagner'e Karşı (1888)
 Putların Alacakaranlığı ya da Çekiçle Nasıl Felsefe Yapılır (1889)
 Der Wille zur Macht Güç İstenci (el yazması) (1901) ölümünden sonra yayımlanmış Nietzsche'nin kütüphanesi

Nietzsche arşivinde Yunan Felsefesi'ne oldukça büyük bir yer vermiştir. Kant, Mill ve Schopenhauer'i de okumuştur. (Bu isimler zaten felsefesini ilk şekillendirenlerdi.) Daha sonra Spinoza ile tanışmış ve ondan pek çok konuda etkilenmiştir. Edebî anlamda 17. yüzyıl Fransız Edebiyatı ve aynı dönem Fransız ahlâkçılarını da bolca okuma fırsatı bulmuştur., Bundan başka Pascal ve Stendhal de listesindedir.

Paul Bourget'in Organizmi de Nietzsche'yi etkilemiştir.
Ayrıca Rudolf Virchow ve Alfred Espinas da aynı şekilde etkilemiştiler. Nietzsche, daha sonra Friedrich Lange'den Darvinizm'i öğrendi.Charles Baudelaire'nin pek çok kitabını okudu. Tolstoy'un Din Nedir?, Ernest Renan'ın İsa'nın Hayatı ve Dostoevsky'nin Ecinniler kitapları kütüphanesindedir.Walter Kaufmann, Nietzsche: Philosopher, Psychologist, Antichrist, pp. 306-340. Ralph Waldo Emerson'dan pek çok kitap okumuştur.

Niccolo Machiavelli de kütüphanesinde yer tutar.

 Nietzsche'nin etkileri
Nietzsche'nin felsefeye nüfûzu ölümünden sonradır. En ünlü eseri Böyle Buyurdu Zerdüşt dünya klasikleri arasında yerini almıştır. Felsefe dışında, bazı siyasetçilerce Hitler'i etkilemekle suçlanmaktadır. Hitler, Nietzsche'yi gençken okumuştur ve ondan "militarizm" alanında etkilenmiştir. Dreyfus Olayı, onun algılanmasında olumsuz bir örnek barındırır: Fransız antisemitik sağı Alfred Dreyfus'u savunan Yahudi ve solcu entelektüelleri "Niçeci" olarak olumsuz etiketler. Naziler Nietzsche'nin felsefesini kullanmışlardı; ancak bilindiği gibi Nietzsche bir Alman düşmanıdır. Bu etkiden ise kız kardeşi sorumludur.

Nietzsche, Avrupalı filozoflardan Michel Foucault, Gilles Deleuze, Jacques Derrida, Martin Heidegger, Albert Camus, Jean-Paul Sartre, Walter Kaufmann, R. J. Hollingdale, Alexander Nehamas, Georges Bataille ve Brian Leiter gibi isimleri etkilemiştir.Nietzsche, örneği taklit edilemeyecek kadar benzersiz ve ürkütücüdür...'1992 yılında Irvin D. Yalom, Nietzsche Ağladığında isimli bir romanı piyasaya sürmüştür. Bu romanda aslında birbirleriyle hiç karşılaşmamış olan Josef Breuer ile Nietzsche arasındaki ilişkiler anlatılmaktadır. Bu kitap, 2007 yılında aynı isimle filme de çekilmiştir.

 Kaynakça

 Başvurulabilecek kaynaklar

Nietzsche hakkındaki yazılmış 40.000'den fazla basılı eserin en önemlileri:
 Türkçe kitaplar
 Kızılçelik, S. (2005). Batı Barbarlığı 1 (Rousseau, Marx ve Nietzsche Üzerine), Anı Yayıncılık, (ISBN 978-975-6376-67-6)
 Nehamas, A. Edebiyat Olarak Hayat, Ayrıntı Yayınları, (ISBN 978-975-539-204-2)
 Guerin, M. (2006). Kahraman Sokrates Nietzsche, Dharma Yayınları, (ISBN 979-9944-986-23-5)
 Tanner, M. (2007). Nietzsche, Altın Kitaplar, (ISBN 978-975-21-0577-5)
 Salome, L. (2007). Nietzsche, Versus Kitap, (ISBN 978-9944-989-35-0)
 Sarıalioğlu, K., Batmankaya, M. (2006). Nietzsche, Say Yayınları, (ISBN 978-975-468-550-3)
 Deleuze, G. (2006). Nietzsche, Otonom Yayıncılık, (ISBN 978-975-6056-09-7)
 Derrida, J. (2011). Nietzschelerin Şöleni, Otonom Yayıncılık
 Küçükalp, K. (2003). Nietzsche & Postmodernizm, Paradigma Yayınları
 Granier, J. (2006). Nietzsche (Kültür Kitaplığı 26), Dost Kitabevi, (ISBN 978-975-298-207-9)
 Berkowitz P. (2003). Nietzsche Bir Ahlâk Karşıtının Etiği, Ayrıntı Yayınları, (ISBN 978-975-539-381-0)
 Tevfik, B., Nebil, A., Süleyman, M. (2004). Nietzsche Hayatı ve Felsefesi, Babil Yayınları, İstanbul, (ISBN 978-975-8480-12-8)
 Vattimo, G. (2005). Nietzsche İle Diyalog/Denemeler 1961-2000, Dost Kitabevi
 Coşar, M. (2003). Nietzsche Kavramada Yeni Bir Yol, ODTÜ Geliştirme Vakfı Yayıncılık ve İletişim A.Ş., (ISBN 975-7064-45-9)
 Steiner, R. (2004). Nietzsche Özgürlük Savaşçısı, Omega Yayınları, (ISBN 978-975-468-473-5)
 Bataille, G. (2000). Nietzsche Üzerine, Kabalcı Yayınları, (ISBN 978-975-7942-94-8)
 Ulusoy, M. Nietzsche ve Babaannem, Karakalem Yayınları, (ISBN 978-975-8285-10-5)
 Klossowski, P. Nietzsche ve Kısırdöngü, Kabalcı Yayınları, (ISBN 978-975-7942-56-6)
 Robinson, D. Nietzsche ve Postmodernizm Postmodern Hesaplaşmalar, Everest Yayınları, (ISBN 978-975-316-650-8)
 Orkunoğlu, Y. Nietzsche ve Postmodernizmin Gerçek Yüzü, Ceylan Yayınları, (ISBN 978-975-6304-54-9)
 Çestov, L. Nietzsche ve Tolstoy'da İyilik Fikri, Versus Kitap, (ISBN 978-9944-989-44-2)
 Eyüboğlu, İ. Z. Nietzsche: Eylem Ödevi, Broy Yayınevi
 Özkan, S. (2004). Nietzsche: Kaplan Sırtında Felsefe, Ötüken Neşriyat, (ISBN 978-975-437-492-6)
 Strathern, P. 90 Dakikada Nietzsche, Gendaş Yayınları, (ISBN 978-975-7809-30-2)
 Megill, A. (1998). Aşırılığın Peygamberleri / Nietzsche, Heidegger, Foucault, Derrida, Bilim ve Sanat Yayınları, (ISBN 978-975-7298-32-8)
 Köhler, J. (1999). Aşklar ve Çiftler- Cosima Wagner-Friedrich Nietzsche, İletişim Yayınları
 Ansell-Pearson, K. (1998). Kusursuz Nihilist, Ayrıntı Yayınları, İstanbul, (ISBN 978-975-539-203-5)
 Tevfik B. (2001). Nietzsche Hayatı ve Felsefesi, Karşı Kıyı Yayınları, (ISBN 978-975-8480-12-8)
 Danto, A. Nietzsche Hayatı, Eserleri ve Felsefesi, Paradigma Yayınları, (ISBN 978-975-7819-15-8)
 Nietzsche ve Avrupa Felsefesi, AFA YAYINLARI Hans-Jürgen Gawoll.
 Kuçuradi, I. Nietzsche ve İnsan Türkiye, Felsefe Kurumu Yayınları
 Nietzsche, F., Demirhan, A., Heidegger, M., Ingraffia, B. D., Harr, M., Lukacher, N. (2002). Nietzsche ve Din, Gelenek Yayıncılık
 Deleuze, G., Nietzsche ve Felsefe'', Ferhat Taylan (çev.), Norgunk Yayıncılık, 2010.

Diğer dillerden kaynaklar
 Kaufmann, W. A. Nietzsche: Philosopher, Psychologist, Antichrist
 Tanner, M.Nietzsche: A Very Short Introduction (Very Short Introductions)
 Menzies, A. The Review Of Theology And PhilosophyV1 Part One: July 1905-June 1906
 Ansell-Pearson, K., Large, D. The Nietzsche Reader (Blackwell Readers)
 Magnus, B., Higgins, K. The Cambridge Companion to Nietzsche (Cambridge Companions to Philosophy)
 Cate, C. Friedrich Nietzsche
 Taha, A. Nietzsche, Prophet of Nazism: The Cult of the Superman--Unveiling the Nazi Secret Doctrine, (Taraflı)
 Sautet, M., Boussignac, P. Nietzsche For Beginners
 Nietzsche, F. W., Middleton, C. Selected Letters of Friedrich Nietzsche
 Shaw, T. Nietzsche's Political Skepticism
 Salome, L., Mandel, S. Nietzsche
 Leiter, B., Sinhababu, N. Nietzsche and Morality
 Chamberlain, L. Nietzsche in Turin: An Intimate Biography
 Solomon, R. C. Living with Nietzsche: What the Great "Immoralist" Has to Teach Us
 Morgan, G. A. What Nietzsche Means
 Vattimo, G., McCuaig, W. Dialogue with Nietzsche (European Perspectives: A Series in Social Thought and Cultural Criticism)

Dış bağlantılar

 Nietzsche Olayı  (Nietzsche'nin Felsefesi Hakkında Bir Makale)
 Nietzsche Nedir, Kimdir?  (Nietzsche ve Kişiliği Hakkında Bir Makale)
 When Nietzsche Wept  (Hakkında Yapılmış Bir Film Eleştirisi)
 Nietzsche Felsefesi

1844 doğumlular
1900 yılında ölenler
19. yüzyıl filozofları
19. yüzyıl Alman yazarları
19. yüzyıl klasik müzik bestecileri
19. yüzyıl Alman bestecileri
Alman filozoflar
Alman filologlar
19. yüzyıl Alman şairleri
Alman Lüterciler
Alman klasik müzik bestecileri
Alman müzik eleştirmenleri
Alman ateistler
Prusyalı askerî personel
Basel Üniversitesi öğretim üyeleri
Leipzig Üniversitesinde öğrenim görenler
Ren Friedrich Wilhelm Üniversitesinde öğrenim görenler
Fransa-Prusya Savaşı'nda kişiler
Romantik dönem bestecileri
Ateist filozoflar
Varoluşçular
Dil yaratıcıları
Kıta filozofları
Hristiyanlık eleştirmenleri
Deterministler
Tarih filozofları
Vatansızlar
Zatürreden ölenler
Anti-natalistler
Ateist yazarlar
19. yüzyıl Alman gazetecileri
19. yüzyıl Alman erkek yazarları
19. yüzyılda kurgusal olmayan eserler veren Alman yazarlar
19. yüzyıl Alman roman yazarları
19. yüzyıl Alman filozofları
Tüketicilik karşıtı aktivistler
Din eleştirmenleri
Katolik Kilisesi eleştirmenleri
Kültürel eleştirmenler
Epistemologlar
Eski Lüterciler
Metafizikçiler
Ahlâkçılar
Ontologlar
Sanat felsefecileri
Kültür felsefecileri
Eğitim filozofları
Edebiyat felsefecileri
Zihin felsefecileri
Nihilistler
Din filozofları
Toplum eleştirmenleri
Anti-milliyetçiler

Friedrich Nietzsche


Der Eishockeyverband der Ukraine ist der nationale Eishockeyverband der Ukraine.

Geschichte
Der Verband wurde am 6. Mai 1992 in die Internationale Eishockey-Föderation aufgenommen. Der Verband gehört zu den IIHF-Vollmitgliedern. Aktueller Präsident ist Anatoli Breswin.

Der Verband kümmert sich überwiegend um die Durchführung der Spiele der ukrainischen Eishockeynationalmannschaft sowie der Frauen-Nationalmannschaft und der Junioren-Mannschaften. Zudem organisiert der Verband den Spielbetrieb auf Vereinsebene, unter anderem in der Professionellen Hockey-Liga.

Weblinks
 Offizielle Website (ukrainisch)
 Die Ukraine auf der Webseite der IIHF (englisch)

Ukraine
Verband
Nationaler Sportverband (Ukraine)
Sportverband (Ukraine)

Eishockeyverband der Ukraine


شادية أبو غزالة (1949 - 1968) أول شهيدة فلسطينية بعد النكسة واحتلال الضفة الغربية. استشهدت في نابلس خلال التحضير لعملية مسلحة.

نشأتها وتعليمها
ولدت شادية في نابلس عام 1949 لعائلة فلسطينية لجأت من يافا، وكانت الأصغر من بين على خلاف أخوتها العشرة الّذين ولدوا في يافا، وتوفّيت والدتها بعد 3 سنوات من ولادتها.

تلقت شادية تعليمها الابتدائيّ في مدرسة الفاطميّة للبنات في نابلس، وتعليمها الثانويّ في مدرسة العائشيّة في نابلس أيضًا، ثم التحقت سنة 1966 بجامعة عين شمس في القاهرة، قسم الاجتماع وعلم النفس. درست سنة واحدة في جامعة عين شمس ومن ثمّ عادت إلى فلسطين في الطائرة الأخيرة الّتي هبطت في مطار القدس/قلنديا، وتشير عائلتها إلى تعليقها أمام محاولات ثنيها عن قطع الدراسة في القاهرة: «لا فائدة للشهادة الجامعيّة إن لم يكن هناك جدارًا تُعلّقها عليه». أكملت دراستها في جامعة النجاح الوطنيّة في نابلس في موضوع علم الآثار.

أحبّت شادية قراءة الأدب والشعر، وقرأت في علم النفس وفي الفلسفة، وتأثرت بسارتر وفكره الوجوديّ الاشتراكيّ.

نضالها

انتسبت شادية في سن السادسة عشرة إلى حركة القوميين العرب (التي سيتحول فرعها الفلسطيني لاحقا إلى الجبهة الشعبية لتحرير فلسطين) وتلقت تدريباتها العسكرية فيها.

بعد حرب حزيران 1967 رفضت شادية الخروج للعودة إلى الدراسة في مصر وظلت في الأرض المحتلة حيث شاركت في العمل السري في تنظيم الأفراد وتأمين الاتصالات وجمع التبرعات وإخفاء السلاح والمقاومين وطباعة المنشورات، وشاركت في هجمات مسلحة، يُذكر منها عمليّة تفجير حافلة لشركة إيغد الإسرائيلية في تل أبيب.

استشهادها
استُشهدت شادية في الساعة الثامنة وخمس وعشرين دقيقة من مساء 28 تشرين الثاني عام 1968 في منزل عائلتها بانفجار قنبلة كانت قد أعدتها، وتروي أختها إلهام أبو غزالة الحادثة كالتالي: «كنا جميعاً حول مائدة الطعام، كانت غرفة الطعام في أقصى الزاوية الجنوبية الشرقية من بيتنا القديم الكبير، ذي الأقواس العالية والقبب المرتفعة، قُرع الجرس؛ قفزت شادية لتفتح الباب، وفي لحظة، انفجر المنزل، واقتحم اللهيب كل مكان من البيت، رأينا ألسنة النيران من كل حدب وصوب، تراكضنا مذعورين لمعرفة ما الذي جرى وسط الظلام الدامس، أخذت الأصوات تتعالى، ابحثوا عن شادية. ابحثوا عن شادية»دفنت في مقبرة نابلس الغربية إلى جوار والدتها، ونقشت على القبر أبيات شعرها المفضّلة، «أنا إن سقطت فخذ مكاني يا رفيقي للكفاح»، للشاعر الفلسطيني معين بسيسو.

مراجع

الجبهة الشعبية لتحرير فلسطين
أشخاص من نابلس
خريجو جامعة النجاح الوطنية
فلسطينيات في القرن 20
مواليد 1368 هـ
مواليد 1949
مواليد في نابلس
ناشطات فلسطينيات
ناشطون فلسطينيون
وفيات 1388 هـ
وفيات 1968
وفيات بعمر 19
وفيات في نابلس

شادية أبو غزالة


Network News Transfer Protocol (prescurtat NNTP) este un protocol de nivel aplicație folosit pentru transportul articolelor care conțin știri din rețeaua Usenet (rețea de informare) între serverele care lucrează cu prelucrarea știrilor și pentru citirea și postarea de articole cu ajutorul aplicațiilor destinate utilizatorilor finali.

Legături externe
 Kantor, Brian și Phil Lapsley. RFC 977 "Network News Transfer Protocol: A Proposed Standard for the Stream-Based Transmission of News." (mai 1986)
Protocoale de nivel aplicație

Network News Transfer Protocol


Partidul Libertate, Unitate și Solidaritate (abreviat PLUS) a fost un partid politic înființat la 26 octombrie 2018 de către Dacian Cioloș, fost prim-ministru al României, și care a fost ales președinte al partidului la . Partidul și-a avut originea în Mișcarea România Împreună, proiect la care Cioloș a renunțat din cauza tergiversării înființării formațiunii în instanță.

În data de 15 august 2020, cele două formațiuni ale Alianței 2020, Uniunea Salvați România și Partidul Libertate, Unitate și Solidaritate, au decis în cadrul unui congres ca cele două partide să fuzioneze. Noul partid s-a numit USR până când instanța a decis trecerea fuziunii în registrul partidelor, realizată pe 16 aprilie 2021, după care partidul a preluat denumirea USR PLUS. Dacian Cioloș a devenit copreședinte al acestei entități rezultate din fuziune, alături de Dan Barna.

Performanță electorală

Alegeri prezidențiale

Alegeri europarlamentare

Alegeri locale

Alegeri parlamentare

Note de completare

Note bibliografice

Legături externe
 Site oficial

Fondări în 2018
Partide neparlamentare din România


Ravnene på Tower of London er en gruppe på mindst seks ravne, der bor på Tower of London. Deres tilstedeværelse skulle ifølge en populær overtro beskytte den engelske krone og slottet. Overtroen forlyder at "hvis Tower of London-ravnene forsvinder eller flyver væk, så vil kronen falde og det samme vil Storbritannien".

Historisk har vilde ravne været almindelige over hele Storbritannien, selv inde i byerne, og Tower of London har således været inden for deres naturlige habitat. Da de blev udryddet i deres normale habitat, inklusive i London, kunne de kun eksistere på fæstningen i fangeskab og med officiel støtte. En lokal legende angiver at ravnene i fangeskab begyndte under Charles 2. (regerede 1660-1685).

Nogle historikere mener, at Towers ravne-mytologi sandsynligvis er en victoriansk opfindelse (omkring 1837-1901). Nogle af ravnene på Tower er specielt opdrættede i Somerset.

Referencer

Eksterne henvisninger

Overtro
Krager
Berømte dyr

Ravnene på Tower of London


Hughes Tool Company (1895-1929) Howard Robard Hughes Sr. tarafından 20 yaşında iken petrol arıtma için kurulmuştur.

1924-1929 yılları arasında oğlu Howard Robard Hughes Jr. yönetti. 1929 yılında Howard Robard Hughes Jr., şirketin bağlı olduğu Standard Oil Company'ı 10 milyon dolara sattı.

Tool Company
Tool Company
Amerika Birleşik Devletleri merkezli petrol şirketleri
1908'de kurulan şirketler

Hughes Tool Company


Kevin Carl Rhoades (26 de novembro de 1957) é um prelado americano da Igreja Católica Romana. Ele é o nono bispo de Fort Wayne-South Bend, tendo servido como bispo de Harrisburg de 2004 a 2009. Em 2021, ele liderou o Comitê de Doutrina dos bispos, que indiscutivelmente tinha como alvo o Presidente Biden por sua posição sobre os direitos ao aborto.

Ver também

Bispos católicos dos Estados Unidos

Kevin Carl Rhoades


Aconitum heterophyllum er fjölært jurt af sóleyjaætt sem er upprunnin frá Himalajafjöllum (Pakistan til Nepal).

Hann er eitraður og skal gæta varúðar við meðhöndlun hans, sérstaklega rætur. Á heimaslóðum er hún notuð til lækninga samkvæmt Ayurveda.

Tilvísanir

Eiturplöntur
Sóleyjaætt

Aconitum heterophyllum


Komponist er en dansk dokumentarfilm fra 2014 instrueret af Ida Bach Jessen.

Handling
Dokumentarfilm om tre anderledes tænkende komponister: Simon Steen-Andersen (vinder af Carl Nielsen-prisen), Henriette Groth og Eva Noer Kondrup. Den ene omdanner Den Sorte Diamants inventar til musikinstrumenter og tilføjer blot en masse gaffertape - og en golfbold. Den anden lader sig blandt andet inspirere af YouTube-videoer og kæmper en brav kamp for at spille det samme musikstykke to gange. Den tredje komponerer efter systemer, hun overfører fra kniplinger - inklusiv de fejl, der er i broderierne. Men alle tre skaber kompositionsmusik, der når magiske skylag og begejstrer både kritikere og publikum. Seerne kommer tæt på deres måde at tænker kreativt i forhold til metode og arbejdsproces.

Referencer

Eksterne henvisninger

Dokumentarfilm fra Danmark
Danske film fra 2014

Komponist (dokumentarfilm)


8. Merkez İlçe Josefstadt'ta bulunan Vienna's English Theatre İngiltere dışında oyunlarını İngilizce sergileyen en eski tiyarodur.1963 yılında yönetmen Franz Schafranek ve Amerikalı sinema sanatçısı eşi Ruth Brinkmann tarafıindan kurulmuştur.

Kurulmasının asıl amacı yazın Viyana'ya gelen turistlere hizmet vermekti fakat ilk yıl yaz için planlanan oyunlar büyük ilgi görünce bütün yıla yayıldı.İlk oyununu sabit bir binası olmadığı için Palais Erzherzog Karl adlı sarayda sergilemiştir ve 1974 yılında bugünkü Josefsgasse 12 numaralı adresindeki binaya taşınana kadar sürekli değişik yerlerde sahne almak zorunda kalmıştır.

Tiyatroda sergilenen bazı oyunlar şunlardır. 1974 yılında Tennessee Williams tarafından yazılmış The Red Devil Battery Sign adlı drama ve aynı yıl Pulitzer Ödülü almiş Edward Albees tarafından yazılmış Three Tall Women adlı oyunlardır.

Günümüzde İngilizce dışında Fransızca ve İtalyanca oyunlarıda sahneye koyan tiyatro toplam 230 kişiliktir.

Tiyatro günümüzdeki kurcunun kızı Julia Schafranek tarafından yönetilmektedir.

Dış bağlantılar
 Vienna's English Theatre (Almanca) ve (İngilizce)

Viyana'daki tiyatrolar

Vienna's English Theatre


Diagrama contingențelor () este un instrument care utilizează brainstorming-ul și apelează la un proces de gândire pesimistă pentru a identifica modurile în care apar problemele (nedorite) într-un proces sau pentru a descoperi ce poate merge necorespunzător în cazul unui plan de acțiune. Rezultatele sunt apoi inversate pentru a genera soluții și măsuri preventive. În general, o contingență este un eveniment (de exemplu, o urgență) care poate apărea dar a cărui apariție nu este sigură. Contingența este un eveniment sau o circumstanță viitoare, posibil să apară sau să influențeze o acțiune prezentă; este o posibilitate viitoare de apariție. Dicționarul Business Dictionary propune următoarea definiție: "Un eveniment posibil care trebuie să fie pregătit" dacă ar apărea.

Situații de utilizare
Diagrama contingențelor poate fi utilizată:
 pentru identificarea cauzelor problemelor;
 pentru elaborarea de soluții ale unor probleme care ar putea să apară;
 atunci când se planifică implementarea unei faze/etape a unui proiect, în special a soluției;
 înainte de a realiza o schimbare care să aibă efecte pozitive;
 mai ales, când gândirea negativă (pesimistă) împiedică grupul să genereze idei.

Procedura de elaborare
1. Se identifică obiectul discuției: problema sau planul de acțiune propus și se notează pe un flipchart.

2. Prin brainstorming se caută modalitățile de a face ca lucrurile să meargă prost. Dacă este vorba de o problemă:
 ce se poate face să apară problema?
 cum poate fi înrăutățită potențiala problemă?

Dacă diagrama se elaborează pentru un plan de acțiune:
 ce eveniment/circumstanță poate face ca planul să eșueze?
 ce presupuneri/ipoteze pe care le facem se pot dovedi greșite?

Se notează fiecare idee pe flipchart, pe cât posibil cu cuvintele contribuitorului.

3. Atunci când nu mai sunt generate idei se inversează modul de gândire. Pentru fiecare idee inițială de pe flipchart se descriu acțiuni care le pot împiedica. Se notează aceste idei cu o culoare diferită.

4. După ce a fost inversată fiecare idee negativă, se va gândi la scară mai largă: se modifică ideile, se combină ideile, se extind tiparele ().

Caracteristicile diagramelor de contingență
Acest instrument este util atunci când grupul de elaborare este blocat într-o gândire negativă (pesimistă) care împiedică creativitatea. Pentru efectuarea procedurii de elaborare se utilizează regulile și tehnicile brainstorming-ului.

Dacă se propun mai multe metode posibile de prevenire se vor nota toate.

Note

Vezi și
 Brainstorming

Creativitate
Diagrame

Diagrama contingențelor


Akbaba, Yeni dünya akbabaları (Cathartidae) familyasını ve atmacagiller (Accipitridae) familyasına ait Eski Dünya akbabaları (Aegypiinae) alt familyasını oluşturan leş yiyici kuşların ortak ismidir. Akbaba terimi belirli bir taksonomik grubu karşılamaz. Günümüzde 16'sı Eski Dünya'ya ve 7'si Yeni Dünya'ya ait 23 akbaba türü bulunur.

Özellikleri
Akbabaların başları kel kursakları büyüktür. Yürümeye ve leşleri tutup kaldırmaya uyum sağlamış olan ayakları iri ama güçsüz, tırnaklarıysa yassıdır. Gagaları genellikle eti ve deriyi koparabilecek kadar güçlü ve kalındır. Görme duyusu bütün türlerde, duyma duyusu ise hindi akbabasında gelişmiştir. Tekeşli bir üreme özelliği gösterirler.

Dağılımı ve soy tükenmesi tehlikesi

Akbabalar Avustralya ve Okyanus Adaları dışında bütün ılıman ve tropik bölgelere dağılmıştır.

Asyadaki özellikle de Hindistan ve Nepaldeki akbaba nüfusu son yıllarda hızlı bir yok oluşa sürüklenmiş ve bu durumun bazı ekolojik sonuçları olmuştur. Bu durumun veteriner hekimlikte kullanılan Diklofenak isimli ilaçla bağlantılı olabileceğini bazı araştırmalar ortaya koymuştur. Hindistan hükûmeti bu durumu değerlendirerek ilacın veteriner hekimliğinde kullanımını yasaklamıştır. Nepal'de de hükûmet bazı önlemler alarak kalan akbaba nüfusunun kendini yenilemesi yönünde adımlar atmıştır.

Beslenme
Çoğunun besin seçme alışkanlığı olmadığından genellikle leş, çöp, ve ara sırada canlı hayvan gibi ne bulurlarsa yerler. Yalnızca bazı türleri kaplumbağa kuzu gibi savunmasız hayvanlara saldırır.

Yaşam şekli

Akbabalar uzun ve geniş kanatları üstünde zarif bir biçimde dönerek saatlerce havada kalabilirler. İçlerinde biri ölü ya da can çekişen bir hayvan bulduğunda öbürleri de kilometrelerce uzaktan uçarak gelir.

Besini paylaşırken gövdesi daha büyük ve gagası daha güçlü olana öncelik tanıyan topluluk düzenine sıkı sıkıya bağlı kalırlar. Akbabalar genellikle kümeler halinde tünedikleri ve yuva yaptıkları sarp kayaların ve yüksek ağaçların tepesinde ya da yerde yaşayabilirler. Dişisi bir ya da iki yumurta yumurtlar ve 7-8 hafta boyunca kuluçkaya yatar.

Eski Dünya akbabalarının avlarını kolayca yakalamaya elverişli kartal pençesine benzeyen kıvrık pençeleri vardır.

Kaynakça

Özel

Genel
 Encyclopaedia Britannica'nın Vulture (Akbaba) başlığından Türkçeye çevrilmiştir.

Yırtıcı kuşlar
Leşçiller

Akbaba


Irène Zack es una escultora nacida en Rusia el año 1918 y residente en Vanves, Francia. Es hija del pintor Léon Zack.

Vida y obra
De la escultora Irène Zack, la crítica de arte Lydia Harambourg ha escrito:

Irène Zack ha trabajado principalmente la piedra y el mármol. En los últimos años, su avanzada edad le previene de manipular bloques muy pesados, por lo que dibuja y pinta pasteles. Mostró sus primeras esculturas en 1962, en el Museo de las Artes Decorativas en París y nunca ha dejado de exponer, tanto en Francia como en el extranjero.

Ella ha obtenido numerosos encargos públicos y ha colaborado con la fábrica de moneda - la Monnaie- de París.

Una monografía le fue dedicada en 2008 por Lydia Harambourg.

Se le dedicó a Irène Zack una exposición en la Galería Gimpel & Müller de París, celebrada entre el 26 de noviembre de 2009 y el 12 de enero de 2010.

En octubre de 2010 fue galardonada con la Orden de las Arts y las Letras de Francia

Algunas obras
Entre las obras de Irène Zack encontramos algunas tallas policromadas, realizadas para la decoración de iglesias, en algunos casos junto a su padre Lèon. Entre ellas:
 Education de la Vierge et femme portant une bougie, en la iglesia de Sain Vincent de Kirchberg (imagen)

Notas y referencias

notas

Bibliografía
 "Irène Zack & Léon Zack", Château-Musée de Dieppe, 1988
 "Irène Zack", por Lydia Harambourg, monografía, éditions Ereme, 2008

Enlaces externos

Enlaces externos

Escultoras de Francia
Escultores de Francia del siglo XX
Escultores de Francia del siglo XXI
Escultores de Isla de Francia
Escultores de Rusia en Francia

Irène Zack


La Provincia fitogeográfica Puneña es una de las secciones en que se divide el Dominio fitogeográfico Andino-Patagónico. Se presenta en las altas mesetas de la Cordillera de los Andes en el oeste de América del Sur, llamadas comúnmente Puna, o Altiplano. Incluye formaciones de estepas herbáceas en su mayor parte, aunque también arbustivas y se presentan pequeños bosques en lugares reparados.

Distribución

Según la clasificación de Ángel Lulio Cabrera, este Distrito fitogeográfico abarca las altas mesetas del sector central de la Cordillera de los Andes, partiendo en el norte desde el centro del Perú en el paralelo 8°S (15°S según otros autores), pasando por el noreste de Chile, y el oeste de Bolivia, hasta los 30°S en el noroeste de la provincia de Mendoza —zona de Paramillos de Uspallata—, en el oeste de la Argentina. En este último país, cubre también porciones occidentales de las provincias de Jujuy, Salta, Catamarca, Tucumán, La Rioja, Neuquén, y San Juan. Para algunos autores, también cubriría las altiplanicies de las sierras de Córdoba, y San Luis.

La altitud —con un promedio de 3500 m s. n. m.— va desde los 2000 m s. n. m. en su extremo sur hasta más de 4000 m s. n. m. (5200 m s. n. m. para algunos autores), formando un ecotono con la Provincia fitogeográfica Altoandina.

Afinidades florísticas

Este Distrito fitogeográfico guarda estrecha relación con la Provincia fitogeográfica Altoandina, que la reemplaza a mayor altitud, así como también con la Provincia fitogeográfica Patagónica.

.

Suelos

Los suelos son Precámbricos. Al final del Mesozoico, la surrección de los Andes los levantó a más de 3500 m s. n. m. Durante ese periodo, erupciones volcánicas derramaron coladas basálticas por encima de las antiguas capas sedimentarias.

En algunos sectores se encuentran grandes concentraciones de sales, como cloruro de sodio, borato de sodio y calcio. Gran parte del suelo está conformado por escombros, incluso en las laderas, las que son muy susceptibles a la erosión. Las enormes amplitudes térmicas diarias provocan la ruptura y desintegración de las rocas por la contracción y dilatación continua a las que están sometidas especialmente al congelarse el agua de sus intersticios.

Relieve

El relieve en sectores es algo ondulado, en otros es una planicie, con extensos valles, alargados y chatos, construidos por pequeños ríos o arroyos cuyos finales se hallan a más de 3000 m s. n. m., hacia los cuales mayormente se dirige la hidrografía local. También la superficie de las altas mesetas está salpicada de sierras y cordones montañosos de rocas esquistosas, orientadas de norte a sur, algunos con sus cumbres nevadas. la Puna se enmarcada entre altas Cordilleras las cuales no pertenecen a la Provincia fitogeográfica Puneña, sino a la Provincia fitogeográfica Altoandina.

Es una región de baja presión atmosférica por lo tanto con una menor difusión de oxígeno en el aire, el cual siempre es muy seco.
Es muy fuerte el contraste entre las temperaturas nocturnas extremadamente frías y las elevadas del mediodía en los mismos días; esta gran amplitud térmica diaria puede alcanzar los 30 °C de diferencia en el mismo día. Las mínimas absolutas son inferiores a -20 °C en algunos puntos.
Las precipitaciones son escasas, siempre en la época cálida, disminuyen de este a oeste y de norte a sur, desde los 700 mm anuales hasta menos de 50 mm. Comienzan en octubre y se prolongan hasta abril; durante el resto del año el clima es muy seco. Los vientos húmedos desde el cuadrante noreste-este chocan contra los primeros cordones Precordilleranos o con las Sierras Subandinas donde, al condensarse por el frío, provocan precipitaciones de hasta 3000 mm anuales, desarrollándose allí nuboselvas conocidas como yungas. Cuando los vientos atraviesan el primer cordón serrano, hacia las mesetas puneñas, van gradualmente perdiendo su humedad, hasta extinguir las precipitaciones hacia el oeste del altiplano, aunque al encontrarse con los cordones que cierran la meseta por el oeste, vuelven a precipitar el resto de humedad que aún contenían.
La temperatura media anual oscila de los 7 a los 9,5 °C. Todos estos factores geográficos aunados al relieve han generado abundantes endemismos.
Sólo el sector central de la Puna es un sistema endorreico, es decir, su red hidrográfica no tiene salida a los océanos, y todas las aguas provenientes de las lluvias o del deshielo terminan en lagunas dentro de la Puna. Estas lagunas, por procesos de cambio climático o mal manejo, bajo la fuerte evaporación causada por la altitud, terminan derivando en salares.
El clima más característico es el Desierto de Tierra fría, encontrando también el clima Subandino, el Bajoandino, y el Altoandino.
El clima es frío y seco, com precipitaciones casi exclusivamente estivales que van disminuyendo en un gradiente norte-sur, hasta algunas áreas donde prácticamente no llueve nunca.

Especies principales

La comunidad climáxica de este distrito son las estepas arbustivas o herbáceas, con plantas bajas y espinosas con un estrato herbáceo muy ralo.

Con acumulados anuales sobre los 400 mm domina la estepa de tolillas (Fabiana densa) y la chijua (Baccharis boliviensis), a las que acompañan: Baccharis incarum, Anthobryum triandrum, Colletia spinosissima, Chersodoma argentina, Oreocereus trollii, Opuntia soehrensii, Parastrephia lepidophylla, Bouteloua simplex, Eragrostis nigricans, Muhlenbergia peruviana, Portulaca rotundifolia, Portulaca lepidophylla, Adesmia horrida, Aristida amplexifolia, Aristida pubescens, Hypochoeris meyeniana, Conyza artemisiaefolia, Trifolium amabile, Festuca densa, Festuca weberbaueri, Festuca crysophylla (en suelos con mucho sodio), Stipa ichu (en suelos de bajo sodio), Puna clavarioides, Ephedra breana, Artemisia mendozana, etc.

En zonas muy áridas se encuentran: el tolil aragua (Adesmia horridiuscula), la aragua o añagüilla (Adesmia tucumanensis), Adesmia cytisoides, la rica-rica (Acantholippia hastulata), la suriyanta (Nardophyllum armatum), la cactácea airampu (Opuntia soehrendsii), la canguía o cailla (Tetraglochin cistatum), Fabiana densa, Boungavillea spinosa, etc.

En afloramientos rocosos destacan: Adesmia cytisoides, Gutierrezia gilliesii, Bacharis polifolia, Verbena asparagoides, cojines de leoncito (Maihueniopsis glomerata), etc.

Sectores puntuales favorecidos por mayores precipitaciones están cubiertos por pastizales. Las orillas aluviales de los arroyos presentan prados o vegas, llamadas localmente bofedales, muy ricos en especies vegetales, destacando: Scirpus atacamensis, Plantago tubulosa, Hypsela oligophila, Werneria pygmaea, Hypochoeris stenocephala, Alchemilla pinnata, Sysyrynchius, Festuca, etc.

En lugares especiales, generalmente entre las sierras interiores, o los bordes del altiplano, sobre las nacientes de los arroyos, quebradas resguardadas o en las laderas de los cerros entre los 3500 y los 4300 m s. n. m., se presentan pequeños bosques de varias especies de queñoa (Polylepis tomentella), únicos árboles puneños.

Subdistritos fitogeográficos

A esta Provincia fitogeográfica es posible subdividirla en varios Distritos fitogeográficos.

 Distrito fitogeográfico de la Puna húmeda. Consta de dos áreas discontinuas: la primera es una extensa franja en la parte central del Perú; la otra área va desde las cabeceras de cuencas amazónicas del Apurímac y el Ucayali hasta las zonas circundantes al lago Titicaca.

 Distrito fitogeográfico de la Puna semihúmeda. Se encuentra en dos regiones discontinuas: las cabeceras de cuenca surocidentales del pacífico peruano y algunas de las del río Pampas, y una segunda región en las estribaciones andinas bolivianas y argentinas.

 Distrito fitogeográfico de la Puna seca. Una extensa región compartida por Bolivia, Chile, y la Argentina, al sur del lago Titicaca. Suele presentar sectores sin vegetación (desierto absoluto) e inmensos salares.

Véase también

 Puna de Atacama
 Páramo andino

Bibliografía

 Cabrera, A. L.; 1976. Regiones fitogeográficas argentinas. Enciclopedia Argentina de Agricultura y Jardinería, Tomo II Fs. 1. Ed. ACME. Bs. As. Argentina. 1-85 pp.
 Cabrera, A. L. y Willink, W.;. Biogeografía de América Latina, OEA, Ser. Biol., Monogr. 3:, 1980.
 Chebez, J.C.;. Los que se van. Especies argentinas en peligro, Editorial Albatros, 1994.
 Chebez, J.C.;. Guía de las Reservas Naturales de la Argentina. Volumen 4, Noroeste. pp. 256 Editor: Editorial Albatros, 2005. ISBN 9502410599.

Referencias

Enlaces externos

 Descripción de la Puna argentina con fotos

Fitogeografía de Argentina
Fitogeografía de Bolivia
Fitogeografía de Chile
Fitogeografía de Perú

Provincia fitogeográfica puneña


Smarty Jones, né le 28 février 2001, est un cheval de course pur-sang. Vainqueur du Kentucky Derby, il ne connut qu'une fois la défaite.

Carrière de course

Élevé en Pennsylvanie par Roy & Patricia Chapman, Smarty Jones vient au monde quand tout va mal : les époux Chapman, en proie à des problèmes de santé et financiers, réduisent leur élevage et ne conservent que deux chevaux, dont ce poulain. Le premier entraîneur de celui-ci, Bobby Carmac, et son épouse, son assassinés par leur gendre. Smarty Jones est donc envoyé en Floride chez John Servis. Et les malheurs continuent : alors qu'il apprend à rentrer dans une stalle de départ, le poulain heurte violemment une porte et tombe inconscient, saignant des naseaux. Fracture du crâne. Et un œil sauvé de justesse. Il lui faudra des mois pour récupérer et c'est la raison pour laquelle il débute très tard, en novembre 2003 à Philadelphie. Sa campagne inaugurale laisse entrevoir un sacré potentiel. Smarty Jones se balade deux fois, 8 longueurs, 15 longueurs. À l'horizon, enfin les beaux jours.

Smarty Jones fait son retour en piste dès le 3 janvier dans une Listed disputée à Aqueduct. Nouvelle promenade. Il est ensuite envoyé à Hot Springs, Arkansas, passer le printemps sur l'hippodrome d'Oaklawn Park. Une autre Listed, plus disputée, et puis une troisième, richement dotée, les Rebel Stakes. Le poulain, invaincu en cinq courses, n'a même pas eu à s'employer, alors il est temps d'aller voir dans les étages du dessus. À commencer par l'Arkansas Derby, un groupe 2 qui vaut comme préparatoire au Kentucky Derby, histoire de se faire une idée de son réel potentiel, pas encore entamé. Victoire facile. Alors c'est le grand saut : Smarty Jones se présente au départ du Kentucky Derby en cheval-mystère, aux limites inconnues. Son talent, si flagrant, lui vaut d'être favori, même si c'est le premier Derby tant pour son entraîneur que son fidèle cavalier Stewart Elliott, un bon jockey mais pas forcément habitué aux courses les plus prestigieuses. Mais qu'importe à Smarty Jones, qui est bien le champion annoncé et s'impose brillamment, devenant au passage le premier cheval depuis Seattle Slew en 1977 à s'imposer invaincu dans le Derby, et le deuxième Derby-winner né en Pennsylvanie après Lil E. Tee, lauréat en 1992, l'année où Arazi sombra. Les Chapman deviennent riches, très riches, car aux 850 000 dollars offerts au vainqueur de la course s'ajoutent 5 millions de dollars de bonus offerts par l'hippodrome d'Oaklawn Park à qui réussirait à enchaîner les Rebel Stakes, l'Arkansas Derby et le Kentucky Derby.

Pour décrocher le graal, la Triple Couronne, il faut gagner trois courses : le Kentucky Derby, les Preakness Stakes et les Belmont Stakes. 2000 mètres, 1 900 mètres, 2 400 mètres. La deuxième manche, qui se dispute alors qu'en kiosque Smarty Jones fait la une de Sports Illustrated, tourne au massacre. Le partenaire de Stewart Elliott, s'envole et laisse ses adversaires dans le lointain, à plus de onze longueurs. Cette fois c'est sûr, on tient un phénomène, l'engouement grandit autour de Smarty Jones, et le fait qu'il soit passé près de la mort plus jeune n'y est pas pour rien. Son nom figure parmi les cinq recherches les plus fréquentes sur google.com cette année-là. Les époux Chapman reçoivent des offres qui font tourner la tête, 40, 50 millions de dollars. Alors certes cette génération ne semble pas exceptionnelle, et certes le rating de 128 dégainé par les têtes pensantes de la FIAH n'est pas phénoménal, mais Smarty Jones semble avoir tout ce qu'il faut pour succéder au palmarès de la Triple Couronne à Affirmed, le dernier à l'avoir conquise, 26 ans plus tôt.

Et puis patatras. Le dénommé Birdstone avait terminé huitième du Kentucky Derby. Dans les Belmont, il part à 36/1. Et il gagne. Smarty Jones est deuxième, à une longueur. 120 139 personnes assistent au désastre, soit la plus grande affluence jamais enregistré pour un événement sportif à New York, toutes disciplines confondues. Que s'est-il passé ? Certains (mais pas le propriétaire ni l'entraîneur) reprochent à Stewart Elliott d'avoir placé son cheval aux avant-postes et cavalé comme un forcené, mais c'est injuste parce que le jockey n'a de fait pas sollicité son partenaire jusqu'au 400 mètres. C'est Smarty Jones qui demandait à avancer. D'autres, plus portés sur la génétique, ne sont finalement pas si surpris que Smarty Jones ait craqué sur la fin : à en juger par son pedigree, orienté sur la vitesse, les 2 400 mètres des Belmont Stakes sont le bout du monde pour lui. Et il est vrai que le poulain n'a pas réalisé un parcours à l'économie, avalant les 2 000 premiers mètres à une allure qui lui aurait permis, si la course s'était arrêtée là de réaliser l'équivalent du quatrième chrono de l'histoire du Kentucky Derby. Dans ces conditions, la meilleure explication est sans doute la plus simple : Smarty Jones a manqué de tenue, et il en faut aussi pour gagner la Triple Couronne, c'est aussi bête que ça.

Comme Majestic Prince 35 ans plus tôt, Smarty Jones perd son invincibilité dans les Belmont Stakes après avoir gagné le Derby et les Preakness. Et comme lui encore, il n'est même pas élu cheval de l'année, cet honneur revenant, à 174 voix contre 95, à la bombe Ghostzapper, il est vrai impressionnant, tandis que lui doit se contenter du titre de meilleur 3 ans. Et comme lui toujours, et en raison d'une blessure survenue à l'été, Smarty Jones disparait des programmes après cette première, et donc dernière, déconvenue.

Résumé de carrière

Au haras
Smarty Jones s'installe comme étalon au grand haras Three Chimneys Farm à Midway, Kentucky. Il démarre à $ 100 000 dollars la saillie, c'est dire si ces débuts sont attendus. Il ne sera pas à la hauteur des attentes, ce que traduit l'évolution de son prix de saillie, divisé par dix entre 2008 et 2010, c'est-à-dire au moment où ses premiers produits se montrent en piste, et aussi son transfert en Pennsylvanie d'où il fait la navette avec l'Uruguay, jusqu'à son retour dans le Kentucky, dans un grand haras certes, Calumet Farm, mais à $ 7 500 la saillie. Il a tout de même produit quelques chevaux de groupe, un peu partout sur la planète, du Japon à l'Uruguay, de Singapour, où sa fille Better Life remporte le Derby, aux États-Unis.

Smarty Jones est mis à la retraite en 2018, et coule des jours heureux à la Rodney Eckenrode's Equistar Farm près de Annville, en Pennsylvanie.

Origines

Smarty Jones ressort de la première génération produite par Elusive Quality, qui faisait la monte à $ 10 000 lorsqu'il le conçut. En 2005, ce tarif était passé à $ 100 000. C'est que ce cheval très rapide, mais de niveau intermédiaire (il a remporté deux groupe 3), venait d'être sacré tête de liste des étalons, bien aidé il est vrai par Smarty Jones. Elusive Quality a engendré une quinzaine de lauréats de groupe 1, parmi lesquels les Britanniques Raven's Pass, qui ravit la Breeders' Cup Classic aux Américains, et Elusive Kate, l'excellent Quality Road (quatre groupe 1 dont les Woodward Stakes), le champion australien Sepoy ou encore les lauréates de la Breeders' Cup Filly & Mare Sprint Maryfield et Ce Ce.

I'll Get Along, la mère de Smarty Jones, avait été achetée yearling pour $ 40 000 par les époux Chapman et justifia cet investissement en amassant près de $ 300 000 de gains, sans toutefois fréquenter le plus haut niveau. Elle est devenue une poule aux œufs d'or puisqu'en 2005, pleine d'Elusive Quality, elle rejoignit l'élevage Coolmore pour 5 millions de dollars. La pouliche à naître devait faire une modeste carrière en Argentine, et I'll Get Along n'a, de fait, jamais donné autre chose que des chevaux utiles. Mais cette sœur du bon et rapide Cowboy Cop (vainqueur de deux groupe 3), par ailleurs lointaine descendante de la légendaire poulinière française La Troienne, elle a fait la fortune de ses heureux propriétaires.

Pedigree

Références

Cheval de course
Cheval de course né en 2001
Animal né en 2001
Étalon pur-sang anglais
Vainqueur du Kentucky Derby
Lauréat d'un Eclipse Award
Famille 1-x

Smarty Jones


Makedonska republička nogometna liga je bila liga trećeg stupnja nogometnog prvenstva Jugoslavije u sezoni 1975./76.  Sudjelovalo je 18 klubova, a prvak je bila "Bregalnica" iz Štipa.

Ljestvica

 naselje Gjorče Petrov – danas dio naselja Skoplje

Rezultatska križaljka

 Izvori:

Unutrašnje poveznice

Vanjske poveznice

Izvori

 Godišnjak Fudbalskog saveza Jugoslavije 1974./75. i 1975./76., Beograd, ISSN: 0351-2894, str. 543

1975-76 1
MAK 1 republička
1975-76 1 republička
1975-76

Makedonska republička nogometna liga 1975./76.


La yod (𐤉) es la décima letra del alfabeto fenicio. Representaba el sonido palatal sonoro y fricativo transliterado como /j/. De esta letra derivan la yud siríaca (ܝ), la yod hebrea (י), la yāʾ árabe (ي), la iota (Ι) griega, las I y J latinas y las І, Ї y Ј cirílicas.

Historia
Literalmente significa «mano» o «brazo» y probablemente deriva de un glifo con el mismo significado. De hecho, yod (יד) en hebreo y yad (يد) en árabe significan ambos «mano». El glifo podría estar últimamente relacionado con el jeroglífico de «mano».

Véase también
 Alfabeto fenicio
 Yod (lingüística)

Referencias

Alfabeto fenicio

𐤉


2. ŽNL Splitsko-dalmatinska je svoje drugo izdanje imala u sezoni 1999./2000. Predstavljala je drugi stupanj županijske lige u Splitsko-dalmatinskoj županiji, te ligu petog ranga hrvatskog nogometnog prvenstva. Sudjelovalo je osam klubova, a prvak je bio Kamen iz Ivanbegovine.

 Sustav natjecanja
Osam klubova je igralo trokružnim liga-sustavom (21 kolo).

 Ljestvica  Kamen postao prvak zbog boljeg međusobnog omjera s Trogirom.  Podstrana u prvom dijelu sezone igrala pod nazivom Bili 9''

Rezultatska križaljka

Izvori:

Povezani članci
 2. ŽNL Splitsko-dalmatinska
 1. ŽNL Splitsko-dalmatinska 1999./2000.
 Hvarska nogometna liga 1999./2000.

Vanjske poveznice
 Nogometni savez Županije Splitsko-dalmatinske

Izvori
 Jurica Gizdić i dr.: 80 godina Splitsko-dalmatinskog saveza, Split, 2001., , str. 92
 Jurica Gizdić: 90 godina Splitsko-dalmatinskog nogometnog saveza, Split, 2010., , str. 109
 Jurica Gizdić: Dok je srca bit će i Croatie : 1974. Kujundžuša - Croatia 2004., Zmijavci, 2004., , str. 110-112
 Jurica Gizdić: HNK Trogir : 95 godina nogometa u Trogiru, Trogir, 2007., , str. 190-192
 Jurica Gizdić: NK Mračaj : veliki klub iz malog mista, Runovići, 2009., , str. 128-130

1999-00
Splitsko-dalmatinska-2

2. ŽNL Splitsko-dalmatinska 1999./2000.


An Catabrosa aquatica in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni Carl von Linné, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Ambroise Marie François Joseph Palisot de Beauvois. An Catabrosa aquatica in nahilalakip ha genus nga Catabrosa, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Mga sumpay ha gawas

Catabrosa

Catabrosa aquatica


Gabriele Bossis (Nantes, 26. veljače 1874. - Nantes, 9. lipnja 1950.) - francuska katolička mističarka, medicinska sestra, glumica, članica Franjevačkog svjetovnog reda, autorica knjige "On i ja".

Rođena je kao posljednje od četvero djece bogate obitelji srednje klase. U samostanskoj školi u Nantesu bila je inteligentna i darovita. U lipnju 1886. pristupila je prvoj svetoj pričesti, koju je vrlo duboko proživjela. Nakon završetka studija, suprotno očekivanjima svojih poglavarica, nije otišla u samostan nego je izabrala običan obiteljski život; dok u isto vrijeme razvija duboki unutarnji život usmjeren prema Bogu.

Tijekom Prvog svjetskog rata bila je četiri godine medicinska sestra, prvo u bolnici, a zatim na fronti kod Verduna.

Godine 1923., na zahtjev župnika Le Fresne-sur-Loire, napisala je dramu "Car", koja je doživjela veliki uspjeh i u susjednim župama. Bossis nije samo pisala drame, već ih je i režirala i glumila u njima. Autorica je i mnogih drugih djela u kojima se duhoviti i vedri sadržaji spajaju s moralnom i vjerskom pozadinom. Ubrzo je postala poznata i sa svojim predstavama proputovala ne samo Francusku, već i druge zemlje Europe, Sjeverne Afrike, Sjeverne Amerike i Kanade.

U 62. godini života, u kolovozu 1936., na brodu Ile de Franceu prvi je put čula tajanstveni unutarnji glas koji ju je od tada pratio sve do smrti. Riječi za koje prihvaća da dolaze od Spasitelja Isusa Krista zapisala je i napisala 10 bilježnica tijekom 14 godina. Godine 1944. predala je svoje bilješke biskupu Villepeletu, a četiri godine kasnije, 1948., anonimno je objavila prvi svezak izbora svojih bilješki, koji je bio oduševljeno primljen u Francuskoj, gdje je do 1967. bilo 50 izdanja knjige "On i ja". Izdan im je crkveni Imprimatur i Nihil obstat, koji potvrđuju da sadržaj sadržan u njima nije u suprotnosti s naukom Katoličke Crkve u pogledu vjere ili morala.

Umrla je 9. lipnja 1950., noć nakon Tijelovskog četvrtka.

Izvori

Kršćanski mistici
Medicinske sestre
Francuske katoličke redovnice
Franjevci

Gabrielle Bossis


Euterpeae, tribus palmi, dio potporodice Arecoideae. Sastoji se od 5 rodova iz tropske Amerike.

Tipičan rod Euterpe sa 7 vrsta u Americi od Gvatemale na jug do Argentine, od kojih je tipična Areca catechu.

Rodovi
 Euterpe Mart.
 Hyospathe Mart.
 Neonicholsonia Dammer
 Oenocarpus Mart.
 Prestoea Hook.f.

Izvori

Arecoideae

Euterpeae


GTR 2: FIA GT Racing Game es un simulador de carreras de autos deportivos, licenciado por Blimey para Simbin para PC y su secuela de GTR. El juego simula la temporada 2003 y 2004 de la FIA GT.

Jugabilidad
El juego ofrece diferentes modos: Campeonato, Carreras rápidas, Prácticas, Carreras de 24 horas, contrarreloj y escuela de manejo. Sin embargo, a diferencia del anterior, GTR2 ofrecen pequeños campeonatos desbloqueables como también la habilidad de crear campeonatos propios.

Otro gran agregado es la escuela de conducción. Este enseña a usar técnicas de carrera que permite al usuario practicarlas recompensándolo con desbloqueos en el proceso.

Las carreras de las 24 horas del día muestran una nueva dinámica y los ciclos de la noche muy buena. La transición entre el día y la noche es perfecta y constante, a diferencia del original en el que la carrera tuvo que ser detenida, mientras que la nueva hora del día se había cargado. Los ciclos de día y noche, también se puede experimentar variando la velocidad de la que el tiempo de día que pasa durante un fin de semana. Selecciones de aquí se puede acelerar hasta 60 veces.

Recepción

 Premio de IGN al Mejor Juego de Carreras para PC de 2006.
 Premio de GameSpot al Mejor juego de conducción de 2006, así como al Mejor juego que nadie jugó de 2006.
 GameSpy lo calificó como el noveno mejor juego de PC de 2006.
 Metacritic #3 Mejor juego de PC de 2006.

Los editores de Computer Games Magazine presentaron a GTR 2 el premio a la "Mejor simulación" de 2006. Fue finalista en su lista de los 10 mejores juegos de computadora del año. También ganó el premio al "Mejor juego de carreras" de 2006 de PC Gamer US.

Referencias

Enlaces externos

Campeonato FIA GT
Videojuegos de 2006
Videojuegos de carreras
Videojuegos de simulación
Videojuegos de simulación de carreras
Videojuegos de Atari
Videojuegos de SimBin Studios
Videojuegos desarrollados en Suecia
Videojuegos ambientados en Bélgica
Videojuegos ambientados en China
Videojuegos ambientados en Emiratos Árabes Unidos
Videojuegos ambientados en España
Videojuegos ambientados en el Reino Unido
Videojuegos ambientados en la República Checa
Videojuegos ambientados en Suecia
Videojuegos para Windows
Videojuegos exclusivos para Windows

GTR 2: FIA GT Racing Game


Kırgızistan Somu (ISO 4217: KGS, 417), Kırgızistan'ın para birimidir. 84 som Yaklaşık 1 dolara isabet eder. Değeri Türk lirasından düşüktür. 6 Som, yaklaşık olarak 1  eder. 2009 yılından itibaren 5000 Som tedavülden kaldırılmış olup 20, 50 ve 100 Som'lar yenilenmiş, 10 Som madeni parası piyasaya sürülmüştür.

Ayrıca bakınız

 Kırgızistan ekonomisi

Kaynakça

Asya para birimleri
Kırgızistan ekonomisi

Kırgızistan somu


Silyana, (Arapça: سليانة) Tunus'un kuzeyinde Silyana vilayetinin merkezi olan şehir.

Silyana Tunus Cumhuriyeti'nin başkenti Tunus'un 130 km güneybatısında yer alan modern bir tarım şehridir.

Şehrin koordinatları: .

Tunus'taki şehirler
Tunus'un vilayetlerin merkezleri
Tunus'un belediyeleri
Silyana ilindeki yerleşim birimleri

Silyana


Ielena Kroutova (en ), née le  à Moscou, est une archère handisport russe concourant en catégorie W1.

Carrière
À l'âge de 25 ans, elle est victime d'un accident lors d'un entraînement alors qu'elle travaille comme sauveteuse en mer.

Aux Mondiaux 2019, elle remporte son premier titre en individuelle catégorie W1 battant en finale la Sud-coréenne Kim Ok-geun 130-107. Pour ses premiers Jeux en 2021, Kroutova est médaillée de bronze par équipes mixtes catégorie W1 avec Aleksei Leonov.

Références

Liens externes

Archère handisport russe
Médaillée de bronze paralympique russe
Archère aux Jeux paralympiques d'été de 2020
Naissance en mai 1980
Naissance à Moscou
Naissance en RSFS de Russie

Ielena Kroutova


Valerio Albisetti, talijanski psihoanalitičar. Jedan je od najznačajnijih likova suvremene psihoanalize. Utemeljitelj je personalističke psihoterapije, predaje psihologiju i političke znanosti na narodnom sveučilištu u gradu Huacho (Peru), gdje je također ravnatelj Međunarodnog instituta za tisak, film i televiziju te Međunarodnog instituta za formaciju osobe. Autor je mnogih vrlo raširenih knjiga, prevedenih na mnoge jezik.

Djela
Napisao više djela, od kojih se ističu:
 Životno putovanje (2002.; izv. Il viaggio della vita, 1999.)
 Biti sretan (2001.; izv. Per essere felici)
 Da Freud a Dio (1996.)
 Amore (1999.)
 Mal d'amore (2000.)
 Essere amici o avere amici? (2001.)
 Si pud vincere la paura? (2001.)
 Srce slobodno za novu duhovnost
 Smij se srcem
 Roditelji i djeca
 Raditi sa srcem
 Terapija bračne ljubavi
 Životno putovanje

Izvori

Talijanski znanstvenici
Životopisi, Peru
Psiholozi

Valerio Albisetti


Eagle Bend may refer to a community in the United States:

Eagle Bend, Minnesota, a small city
Eagle Bend, Mississippi, an unincorporated place
Eagle Bend Drive, a street in Southlake, Texas

Eagle Bend


عاريا هي إحدى القرى اللبنانية من قرى قضاء بعبدا في محافظة جبل لبنان.

المراجع

أماكن مأهولة في محافظة جبل لبنان
قضاء بعبدا
مدن لبنان

عاريا


Der Große Preis von Frankreich 1953 fand am 7. Juli auf der Rennstrecke Reims-Gueux statt und war das fünfte von neun Rennen der Automobil-Weltmeisterschaft 1953.

Hintergrund
Für das Rennen 1953 wurde die Streckenführung des Kurses in Reims geändert. Der Kurs war jetzt etwa 500 m länger, was fast ausschließlich der Verlängerung der Geraden vor Thillois zugutekam.
Das Ferrari-Team trat mit vier Nennungen (Ascari, Farina, Villoresi, Hawthorn) an, ergänzt um eine private Meldung von Louis Rosier. Maserati war ebenfalls mit vier Werkswagen vertreten, die von den Argentiniern Fangio, González und Marimón sowie dem Italiener Bonetto gesteuert wurden. De Graffenried steuerte einen privaten Maserati bei. Cooper war wieder mit von der Partie. Der einzige von Werk entsendete Wagen war mit einem neuen Motor von Alta ausgerüstet, während die privaten Cooper von Gerard und Wharton weiterhin einen Bristol-Motor installiert hatten.

Training
Wie 1953 üblich, machten die Maserati und die Ferraris die besten Startplätze unter sich aus. Die Pole-Position sicherte sich Alberto Ascari mit 2:41,2 min vor dem schnellsten Maserati, der – etwas überraschend – von Bonetto gefahren wurde und Villoresi. Fangio und González bildeten die zweite Reihe.

Rennen

Das Rennen wäre fast ohne Ferrari gestartet worden. Im Sportwagenrennen zuvor war der Ferrari von Maglioli/Carini wegen "mehrfachen Regelverstoßes" disqualifiziert worden. Aus Protest darüber wollte Ferrari schon seine Wagen vom Grand-Prix-Start zurückziehen, als man sich in letzter Minute noch einigte. Nach vielen eher langweiligen Rennen mit totaler Ascari-Dominanz entwickelte sich der Grand Prix von Frankreich zu einem sehr abwechslungsreichen Rennen. Aus der zweiten Reihe fuhr González an die Spitze des Feldes. Er hatte seinen Maserati nur halb voll betanken lassen und versuchte, den Gewichtsvorteil in schnellere Rundenzeiten umzusetzen, um sich einen Stopp zum Nachtanken leisten zu können. Bis zu seinem Stopp genau bei Halbzeit des Rennens in Runde 30 war sein Vorsprung jedoch nicht groß genug, um seine Spitzenposition zu halten. Er fiel auf den sechsten Platz zurück. Hinter González hatte sich schon in den ersten Runden des Rennens eine Kampfgruppe aus Ascari, Bonetto, Villoresi, Hawthorn, Fangio und Farina gebildet, aus der als Erster Bonetto mit einem Dreher ausschied. Nach González Stopp kämpfte diese Gruppe um den Sieg. Langsam lösten sich Hawthorn und Fangio etwas aus der Gruppe und führten rundenlang ein hart umkämpftes Duell um den Sieg, in dem die Führung in fast jeder Runde oft mehrmals wechselte. Entschieden wurde das Duell schließlich durch einen Schaltfehler oder Getriebeprobleme Fangios in der letzten Runde, durch den Hawthorn genügend Vorsprung herausfahren konnte, um mit einem Vorsprung von genau einer Sekunde zu siegen. González gelang es, sich nach seinem Stopp wieder durch das gesamte Verfolgerfeld zu kämpfen, um letztendlich von Fangio nur um 0,4 Sekunden geschlagen zu werden. Ascari folgte 3,2 s später als Vierter.

Meldeliste

Klassifikation

Startaufstellung

Rennergebnis

WM-Stand nach dem Rennen
1953 erfolgte die Punktevergabe nach folgendem Schema:

 Es zählten nur die vier besten Ergebnisse aus neun Rennen. Streichresultate sind in Klammern gesetzt.
 Die mit * gekennzeichneten Zahlen schließen den Punkt für die schnellste Runde ein.
 gleichfarbig markierte Felder weisen auf geteilte Fahrzeuge hin.

Einzelnachweise

1953
Frankreich
Sportveranstaltung im Département Marne

Großer Preis von Frankreich 1953


Camboinhas is one of the 48 neighborhoods into which the city of Niterói, in Brazil, is divided.

The name originated in a marine accident in the 1950s.  In that decade, a ship called Camboinhas grounded on the beach. A Brazilian Navy corvette named "Angostura" was sent to save the ship, but grounded during her attempts to tow "Camboinhas" out of the beach. The Navy then abandoned their attempts to salvage the "Camboinhas" and concentrated all efforts on saving the "Angostura", which they eventually succeeded in doing. Today, the remains of the hull of the Camboinhas can be seen on the beach, during low tide.

The neighborhood has shores on both the Itaipu Lagoon and the Atlantic Ocean and was inhabited primarily by fishermen until 1978, when a company named Veplan started lotting the land for the real estate market.  Between the years of 1980 and 1991, the place experienced a population growth rate of 14.84% per year, leading the city's statistics in that category.  As a result, in 1991 it had a population of 926, which equals 0.21% of the total population of the municipality.

On the Atlantic shore, the place is marked by typical vegetation of the region, with sand dunes and restinga vegetation.

In terms of occupation, the area is dominated by middle and upper-class family residences.  95.51% of the houses have plumbing.

Tourism: the views of Rio de Janeiro from this beach are some of the most beautiful around. It's a wonderful place to spend the day.  It's about a 1 hr drive from Rio. The beach is not very crowded at all during the week, it's very swimmable and walkable, there are kiosks/little restaurants right on the beach serving snacks, full meals (great seafood) and cold drinks.  It's worth staying for the gorgeous sunsets.

Neighbourhoods of Niterói

Camboinhas


Yerleştirme ya da enstalasyon, geleneksel sanat eserlerinden farklı olarak, çevreden bağımsız bir sanat nesnesi içermeyip belirli bir mekân için yaratılan, mekânın niteliklerini kullanıp irdeleyen ve izleyici katılımının temel bir gereklilik olduğu sanat türü. Kapalı veya açık mekânlarda yapılabilir.

Kökleri kavramsal sanat ve hatta 20. yüzyıl başındaki Marcel Duchamp'ın hazır-yapımları ve Kurt Schwitters'e kadar giden enstalasyon, diğer adıyla yerleştirme sanatı, çağdaş sanatta mimarlık ve performans dışında birçok başka görsel sanat disiplininden de destek alan melez (hibrid) bir tarzdır. Uygulanmasında sanat eserinin sergileme veya gösterim aşamalarını vurgulayan yerleştirme, 1970'lerde şekillenmiştir.

1960'ların ABD ve Avrupa'da asamblaj ('assemblage') ve çevre terimleri sanatçıların belli bir mekânda bir araya getirdikleri malzemeler için kullanılsa da yerleştirme tabiri sadece eserlerin sergilenme şekli, örneğin resimlerin duvara ne şekilde ve nasıl bir düzende asıldığını ifade etmek için kullanılıyordu. Zamanla galeri mekânının farkındalığı ile ve sanat eserinin mekândan bağımsız gözlenemeyeceği/tecrübe edilemeyeceği fikriyle yerleştirme şekli ve mekân ön plana çıkarılmaya başlanmıştır.

1960'larda 'bir çevre olarak sanat eseri' fikri, izleyicinin sadece bakmakla kalmayıp dünyada yaşadığı gibi sanat eserinin içinde 'yaşaması', hatta zaman zaman onun bir parçası olması beklentisini getirdi. Bu konudaki önemli kişilerden biri Robert Smithson'dır. Yer (daha büyük bir mekân içinde belirli bir yer) ve yer-olmayan (bu yerin galeride fotoğraf, harita, çeşitli malzeme ve dokümanlarla yeniden sunumu) arasında bir ayrım yapmıştır. Bu ayrım önemliydi. Çünkü Smithson ve Michael Heizer, Nancy Holt, James Turrel ve Walter de Maria gibi diğer arazi sanatçıları galeri dışında çalışmalarına rağmen işleri galeri sistemi tarafından sağlanan çerçeveye bağımlı kalmıştır. Smithson, yer ve yer-olmayan arasındaki on farkı aşağıdaki şekilde belirlemiştir:

Günümüz enstalasyonlarında günlük ve doğal malzemelerin yanı sıra video, ses, performans, bilgisayarlar ve Internet gibi yeni mecralar da kullanılmaktadır. Önceleri radikal bir sanat yaratım biçimi olarak çıkan yerleştirme sanatı, 1980'lerden itibaren müzeler ve galeriler tarafından tamamen kabul görmüştür. 20. yüzyıl sonlarında baskın sanat türü olmuştur. Hâlâ da bu özelliğini korumaktadır.

Bazı ünlü enstalasyon sanatçıları

 Joseph Beuys
 Judy Chicago
 Christo ve Jeanne-Claude
 Marcel Duchamp
 Tracey Emin
 Damien Hirst
 Anish Kapoor
 Yayoi Kusama
 Sol LeWitt

 Nam June Paik
 Doris Salcedo
 Kurt Schwitters
 Richard Serra
 Jean Tinguely
 James Turrell
 Bill Viola
 Rachel Whiteread

Kaynakça
 de Oliveira, Nicolas; Oxley, Nicola; Petry, Michael (2001): Installation Art: Thames & Hudson Ltd, London

Batı sanatı

Yerleştirme sanatı


TV5 er en kommerciell tv-kanal i Filippinerne som ejes af MediaQuest Holdings Inc som er et selskab af PLDT, landets største teleoperatør.  Kanalen begyndte sine sendinger 1. mars 1960 men det blev lukket ned efter President Ferdinand Marcos erklærede kamplov.  Det gik tilbage på luften 21. februar 1992.

Kanalens hovedkvarter er placeret i TV5 Media Center, Mandaluyong City.

Kanalen er kendt for sine PBA-basketball spil sendinger.

Eksterne henvisninger

 TV5's hjemmside

Tv-kanaler fra Filippinerne

TV5


Adrien Rabiot (Saint-Maurice, 3. travnja 1995.) francuski je nogometaš koji trenutačno igra za Juventus.

Karijera
Igrao je mladi nogomet u nekoliko momčadi, a nekoliko mjeseci bio je i u Manchester Cityju. Potpisuje ugovor s PSG-om 2. lipnja 2012. godine.

Izvori

Vanjske poveznice

Francuski nogometaši
Nogometaši Paris Saint-Germaina
Nogometaši Toulousea
Nogometaši Juventusa F.C.
Aktivni nogometaši

Adrien Rabiot