Cortes de Valladolid de 1322. Cortes del reino de Castilla celebradas en la ciudad de Valladolid en el año 1322, durante la minoría de edad de Alfonso XI de Castilla.

El ordenamiento de las Cortes de 1322 es el más extenso de todos los de la minoría de edad de Alfonso XI, pero muchas de las disposiciones contenidas en él son similares a las de otras Cortes anteriores, lo que demuestra, como señalan diversos autores, que los problemas en Castilla continuaban siendo los mismos y, «lo que era mucho peor, continuaban sin resolverse».

Las Cortes de Valladolid de 1322

A la muerte del rey Fernando IV, en 1312, subió al trono su hijo Alfonso XI, que tenía un año de edad a la muerte de su padre. Entre 1313 y 1319 la tutoría del rey Alfonso XI fue ejercida por los infantes Juan y Pedro y por la reina María de Molina, abuela de Alfonso XI. No obstante, los infantes Juan y Pedro murieron en 1319 en el Desastre de la Vega de Granada, y la reina María de Molina falleció en 1321.

Por ello, en 1322 los tres aspirantes a ejercer la tutoría del rey eran el infante Felipe de Castilla, hijo de Sancho IV de Castilla y de María de Molina, Juan el Tuerto, nieto de Alfonso X de Castilla, y Don Juan Manuel, nieto de Fernando III de Castilla. El infante Felipe, que era tío carnal de Alfonso XI, convocó una reunión de Cortes en Valladolid en 1322, y a ellas asistió Juan el Tuerto, en un momento de reconciliación transitoria entre ambos. Las Cortes se celebraron en un contexto, como señalan diversos autores, de doble crisis, ya que a la crisis económica que afectaba a toda Europa se sumaba la crisis política interna en Castilla, originada por el vacío de poder existente tras la muerte de los infantes Juan y Pedro y de la reina María de Molina, y que ocasionó, como señala el encabezamiento del ordenamiento de las Cortes vallisoletanas, incendios, tormentos, deshonras, prisiones y toda clase de males en todo el reino:

Cada uno de los aspirantes a la tutoría del rey controlaba una determinada zona geográfica de Castilla, aunque imperaba la anarquía y el ambiente en el reino era semejante, como señalan diversos autores, al de una guerra civil. Juan el Tuerto contaba con el apoyo de las ciudades de Castilla la Vieja, mientras que Don Juan Manuel contaba con el apoyo del reino de Murcia y con el de algunos concejos de la Extremadura castellana. Por su parte, el infante Felipe contaba con el apoyo de Galicia, con el de numerosos concejos de Castilla, León, y Andalucía que habían permanecido leales a su madre, la reina María de Molina, y también con el apoyo de los concejos que todavía no apoyaban a ninguno de los tres tutores del rey.

La posición del infante Felipe era especialmente sólida en Galicia, ya que era señor de Cabrera y Ribera, pertiguero mayor de Santiago, y había aglutinado en torno suyo a los partidarios de su madre y de su hermano, el infante Pedro. Por su parte, Juan el Tuerto y sobre todo Don Juan Manuel eran apoyados por el rey Jaime II de Aragón y, por ello, las relaciones del monarca aragonés con el infante Felipe fueron, como señalan diversos autores, «frías y distantes», ya que el infante Felipe, al igual que su difunta madre, la reina María de Molina, deseaba evitar toda clase de influencia aragonesa en Castilla.

El infante Felipe convocó a las Cortes de Valladolid de 1322 a los representantes de los concejos de las villas y ciudades de los reinos de Castilla, León y las Extremaduras que aún no apoyaban a ningún aspirante a la tutoría del rey, según consta en las actas de dichas Cortes, ya que la Gran Crónica de Alfonso XI omite los sucesos ocurridos entre abril de 1321 y finales de 1323. Además, hasta la celebración de las Cortes de Valladolid, ninguno de los reinos que integraban la Corona de Castilla había reconocido al infante Felipe como tutor del rey, pero durante dichas Cortes fue reconocido como tal, aunque bajo ciertas condiciones, como aparece reflejado en el Cuaderno de las mismas.

El día 8 de mayo de 1322, aprovechando las Cortes celebradas en Valladolid, el cardenal de Santa Sabina comenzó a celebrar un concilio nacional que terminó el día 2 de agosto. Este concilio fue uno de los más importantes en la historia de Castilla, ya que en él se intentó acometer una verdadera reforma de la Iglesia castellana, y se intentó poner en práctica lo legislado en los anteriores concilios ecuménicos del . Diversos autores señalan además que todos los concilios provinciales y sínodos castellanos del  y la mayor parte de los del  se apoyaron en lo legislado en el concilio vallisoletano de 1322.

Dos ordenamientos surgieron de las Cortes de Valladolid de 1322, que fueron las últimas celebradas durante la minoría de edad de Alfonso XI. Uno de ellos fue el otorgado por el infante Felipe a los concejos de Castilla, León y las Extremaduras, y el otro fue otorgado por Juan el Tuerto a los monasterios castellanos. El otorgado por el infante Felipe fue publicado en 1861 por la Real Academia de la Historia en su obra Cortes de los antiguos Reinos de León y de Castilla, transcribiendo el ordenamiento remitido al concejo de la ciudad de León el día 8 de mayo de 1322, y en él se mencionan a las Andalucías, aunque no expresamente a Andalucía, debido, en opinión de algunos autores, a que dicha región no contaba en ese momento con representantes en las Cortes. El ordenamiento otorgado por el infante Felipe está compuesto por ciento cinco peticiones y sus correspondientes respuestas por parte del tutor del rey.

No obstante, en el ordenamiento no consta qué miembros del clero asistieron a las Cortes, a excepción de Pedro de Valdivia, abad del monasterio de San Salvador de Oña, pero diversos autores señalan que, teniendo en cuenta los asuntos tratados en las Cortes, y el hecho de que entre los meses de julio y agosto de 1322 se celebrara un concilio nacional en Valladolid, la asistencia de los prelados a las mismas no es, como en otras ocasiones, «una mera fórmula cancilleresca», sino que debieron asistir realmente muchos de ellos. En la Crónica de Alfonso XI consta que los prelados, los ricoshombres, los caballeros hijosdalgo, y los procuradores de los concejos concedieron al rey cinco servicios y una moneda forera.

Un mes después de haber finalizado las Cortes de Valladolid de 1322, Juan el Tuerto convocó en esa misma ciudad a sus partidarios para celebrar una nueva reunión de Cortes, pero sus actas no se han conservado en su totalidad, salvo el ordenamiento que otorgó a los abades y abadesas de los monasterios de Castilla, que consta de dos peticiones y dos disposiciones, y que también fue publicado por la Real Academia de la Historia en 1861, transcribiendo el ordenamiento remitido al monasterio de Oña el día 27 de junio de 1322. Una de las disposiciones contenidas en dicho ordenamiento es que Juan el Tuerto, en calidad de tutor del rey, se comprometía a guardar y respetar los privilegios, libertades y franquezas concedidos a los monasterios por los anteriores monarcas, y la segunda estaba relacionada con la exigencia a los monasterios, por parte de los adelantados y merinos mayores de Castilla, de mulas y vasos de plata, incumpliendo con ello los privilegios concedidos a los monasterios por el rey Fernando IV.

Disposiciones generales

 El infante Felipe confirmó, en calidad de tutor del rey, los ordenamientos surgidos de Cortes anteriores, y confirmó además a las ciudades y villas todos los fueros, usos, costumbres y privilegios que venían disfrutando desde el reinado de Alfonso VII de León, y se comprometió a no emitir cartas desaforadas que atentaran contra tales derechos y privilegios, bajo pena de perder la tutoría del rey.
 El infante Felipe fue reconocido como tutor del rey Alfonso XI por un período de cuatro años, hasta que el monarca alcanzase la mayoría de edad, y se comprometió a no compartir con nadie la tutoría ni los pechos o derechos del rey.
 También se comprometió el tutor del rey a guardar y cumplir el ordenamiento de estas Cortes, y a perseguir las cartas desaforadas o documentos que atentasen contra el mismo. Además, ordenó que el cuaderno de las Cortes estuviera exento de pagar las tasas de cancillería y de tabla, y lo selló con su sello.
 Los procuradores solicitaron al infante Felipe que se comprometiera a guardar el señorío del rey, es decir, el realengo, y todos sus derechos, ciudades, villas, castillos, y aldeas, y el infante se comprometió a ello, así como a guardar y respetar los derechos de los habitantes del reino sobre los bienes comunales, como los montazgos, sierras, prados o pastos.
 Un ayo debería acompañar continuamente al rey, junto con veinticuatro caballeros que se turnarían de ocho en ocho cada cuatro meses. Seis caballeros serían de Castilla, otros seis de León, otros seis de Extremadura y los seis restantes de Andalucía, y cada uno de ellos cobraría cuatrimestralmente 3.000 maravedís de soldada.
 Los procuradores solicitaron al rey que los alcaldes y escribanos de la Corte que librasen los pleitos fueran hombres buenos foreros, que jurasen su cargo ante el tutor del rey, y que estuvieran sujetos a responsabilidad penal, al igual que los alcaldes que acompañaban a los merinos mayores, en caso de que emitieran cartas desaforadas que atentaran contra los fueros, privilegios, libertades, y buenos usos o costumbres de las villas y ciudades. Se aumentó el número de alcaldes que debían acompañar al rey a veinticuatro, y se dispuso que se turnarían para residir en la Corte por periodos de cuatro meses, que librarían los pleitos de sus comarcas respectivas, que no deberían cobrar nada a excepción de su salario y de las cantidades establecidas, y que seis de ellos serían de Castilla, otros seis de León, otros seis de Extremadura y los seis restantes de Andalucía, y que cada uno de ellos cobraría cuatrimestralmente 3.000 maravedís. Además, los veinticuatro alcaldes deberían estar acompañados por ocho escribanos, y dos de ellos serían de Castilla, otros dos de León, otros dos de Extremadura y los dos restantes de Andalucía, y cada uno de ellos cobraría cuatrimestralmente 1.500 maravedís.
 Además, se dispuso que los caballeros y hombres buenos de la Hermandad general que debían acompañar al rey y librar los pleitos que se presentaran al monarca, deberían recibir puntualmente sus soldadas correspondientes.
 También solicitaron los procuradores que se nombraran merinos en los lugares donde fuera necesario, que fueran hombres buenos y naturales del lugar donde desempeñarían su cargo, que estuvieran acompañados por alcaldes del rey que les ayudasen a librar los pleitos, y que diesen fiadores para controlar su labor y para que respondieran en caso de que los merinos cometieran algún mal. Además, los merinos solamente podrían entrar en los lugares donde tuvieran derecho y no podrían hacerlo en las villas de realengo.
 Se dispuso que en la Corte debería haber un alguacil, pero que no debería cobrar el almotacenazgo a menos que el rey o su tutor fueran en hueste contra los musulmanes.
 Los encargados de alguna misión por el rey o su tutor deberían viajar seguros durante el transcurso de la misma, y los que quebrantasen esta norma serían ejecutados.
 Si fuera presentada alguna querella a los alcaldes de la Hermandad general o a los alcaldes de las villas, estos deberían hacer las pesquisas pertinentes y, posteriormente, el merino o los justicias correspondientes se encargarían de que el culpable reparase los daños ocasionados. La mitad del importe de la sanción que se impusiera sería para el demandante y la otra mitad para el alcalde.
 Se acordó también que el infante Felipe de Castilla no delegaría la función jurisdiccional en ningún infante ni ricohombre, salvo en los merinos mayores de Castilla, León y Galicia, y en los adelantados mayores de la frontera y del reino de Murcia.
 Se prohibió el uso de las pesquisas cerradas, ya que las que se hicieran carecerían de validez.
 Los procuradores solicitaron que las tenencias de los alcázares y castillos del rey que no hubieran prestado homenaje fueran confiadas a caballeros u hombres buenos naturales de las villas o ciudades donde desempeñarían su cometido, ya que cuando las tenencias eran encomendadas a individuos de otros lugares, frecuentemente cometían desde las fortalezas a su cargo robos u otros crímenes o violencias, quedando por ello estragado el territorio. Y también solicitaron que los alcaides de las fortalezas que sí hubieran prestado homenaje entregasen fiadores de las villas o lugares donde estuvieran sus castillos, y que en caso de que cometieran algún crimen o violencia fueran castigados física y económicamente, y despojados de sus retenencias. Por otra parte, también se decretó que el dinero derivado de las retenencias de los castillos y alcázares del rey debería ser entregado exclusivamente a la persona que estuviera al mando de la fortaleza.
 Al igual que en las Cortes de Burgos de 1315, se decretó que la fortaleza erigida a la muerte de Sancho IV en Valbuena de Duero debería ser derribada.
 Se reiteró la prohibición de sacar del reino cosas vedadas, entre las que se incluían los caballos, los animales vivos o muertos, los cautivos musulmanes, los alimentos, los metales preciosos, la moneda acuñada, y el pan. Diversos autores señalan que el retroceso de la superficie dedicada al cultivo de los cereales, unido a otros factores, como las condiciones climáticas adversas, o las guerras y los saqueos, provocaron un descenso del volumen global de la producción cerealista imposible de cuantificar, pero «deducible» por las reiteradas prohibiciones de sacar pan del reino castellano, decretadas en distintas reuniones de Cortes del , como en las Cortes de Valladolid de 1322.
 Se decretó que no deberían hacerse pesquisas sobre la exportación de las cosas vedadas, y que los guardas encargados de impedir que salieran del reino esas mercancías deberían vigilar en los puertos y en los mojones colocados en las fronteras de Castilla con los reinos de Aragón, Navarra y Portugal, pero no deberían hacerlo en otros lugares.
 Además, se concedió el privilegio de franquicia a los individuos que se instalaran con sus familias en el castillo de Badajoz, y se les eximió además de pagar el diezmo, la veintena, y los derechos correspondientes al rey por llevar y traer mercancías del reino de Portugal, aunque estarían obligados a respetar la prohibición de sacar del reino las cosas vedadas.
 En relación con la sal, y al igual que en las Cortes de Burgos de 1315, se decretó que no podría ser sacada del reino, y se dispuso que no se hicieran bodegas o alfolíes de sal, y al que quebrantase esta disposición le sería confiscada la sal y sería condenado a muerte. También se dispuso que la sal de las Salinas de Rosío y de Poza de la Sal no fuera vendida por los alamines, que la sal de las Salinas de Añana circulara por sus términos, que los alvareros que recaudaban la alvarería de las Salinas de Atienza no echaran sal en las casas para que los vecinos del municipio pagasen la pena correspondiente, y que la sal que los salineros vendieran no fuera de la prohibida.
 Se ordenó además que las casas fuertes edificadas por los nobles, los prelados, o las órdenes militares, y desde las que se cometiesen crímenes o violencias, deberían ser derribadas por el infante Felipe o por los concejos, a fin de que se cumpliera lo dispuesto por los monarcas anteriores al respecto. Y todos los bienes de los señores de dichas casas fuertes o castillos serían confiscados, y no se les podría acoger o perdonar.
 En el ordenamiento de las Cortes de 1322 se hace referencia al alarde o revista administrativa militar, aunque son escasas las referencias a dicho acto en los ordenamientos de Cortes de la Edad Media. En relación con el alarde, se dispuso que los caballeros de alarde y los ballesteros estarían exentos de pagar ciertos pechos o tributos.
 Además, se reguló el servicio de la guardia del rey o de escolta armada a su persona, y se dispuso que estaría formado por veinticuatro caballeros y hombres buenos de las ciudades y villas de Castilla, León, las Extremaduras y Andalucía, siendo seis de ellos de Castilla, otros seis de León, otros seis de las Extremaduras, y los seis restantes de Andalucía. Ocho hombres se turnarían cada cuatro meses y su misión sería la protección y guarda del rey, y recibirían un salario cuatrimestral de 3.000 maravedís.
 Los procuradores solicitaron que los monteros no fueran eximidos de pagar los pechos correspondientes, y se quejaron de que a menudo también se excusaban de pagarlos los ballesteros, los monederos y los mayordomos mayores. En el caso de los monederos, se dispuso que si eran hijos y nietos de monederos, y sabían labrar moneda, no deberían pagar pechos, pero si nunca habían labrado moneda deberían hacerlo.
 En cuanto a los ballesteros del rey, que estaban al mando de un alférez de ballesteros, se dispuso que en cada lugar debería haber los necesarios. Se dispuso que en San Esteban de Gormaz debería haber veinte ballesteros más, que serían reclutados por García González, personero del concejo de San Esteban, entre los habitantes de la villa y sus aldeas. Los caballeros de alarde y los ballesteros de San Esteban de Gormaz estarían excusados de pagar los pechos reales.
 Se dispuso que en Medina del Campo no debería haber más ballesteros de los necesarios, y el alférez de ballesteros y los ballesteros deberían ser reclutados de entre los «pecheros de la villa», y estarían excusados del alarde.
 También se quejaron los procuradores de las asonadas que se producían en el reino y de los daños que ocasionaban, y el infante Felipe, en nombre de Alfonso XI, se comprometió a impedirlas.
 Los procuradores se quejaron al infante Felipe de los abusos cometidos por los ricoshombres o caballeros, y de los malhechores que, desde la muerte de Fernando IV, controlaban los caminos y saqueaban, robaban, asesinaban o incendiaban aldeas sin ser castigados.
 Los justicias estarían encargados de perseguir a los malhechores que fueran de otros lugares, y de tomar de sus bienes el equivalente a sus fechorías, aunque una vez transcurridos tres meses deberían pagar los daños ocasionados al demandante.
 Los sirvientes de los caballeros o infanzones que se casaran en las villas deberían ser naturales de estas últimas y estar sujetos a su fuero, y las propiedades de dichos caballeros o infanzones también deberían estar sujetas a su fuero.
 Si los nobles tenían una querella contra algún individuo, deberían presentarla con arreglo al fuero correspondiente ante los alcaldes, y si estos últimos no les hiciesen justicia, deberían presentar sus reclamaciones al rey o a su tutor.
 Las escribanías, entregas, tahurerías y portazgos de los concejos que tuvieran derecho a tenerlos deberían ser respetados.
 El rey pondría notarios y escribanos en los lugares donde fuera necesario, y ellos deberían cumplir fielmente sus obligaciones, ser naturales del lugar donde desempeñaran sus cargos, y no delegar sus funciones en sustitutos. Además, se prohibió que los escribanos o notarios fueran clérigos, judíos, o musulmanes, o que fueran recaudadores o arrendadores de tributos.
 Se respetó el privilegio que tenían algunos lugares de designar a sus propios jueces y alcaldes y, al igual que en anteriores reuniones de Cortes, se dispuso que solamente se nombrarían jueces o alcaldes que no fueran naturales del lugar donde ejercerían su cargo cuando fuera solicitado por todo el concejo, o por la mayor parte del mismo, pero deberían ser naturales del reino en el que estuviera la villa o ciudad donde actuarían.
 Se dispuso que los merinos y los justicias deberían derribar las casas fuertes desde las que se hubieran cometido crímenes o violencias, y que se derribasen las casas fuertes que los infantes Juan y Pedro habían edificado en tierras de realengo.
 Las amenazas proferidas por algunos ricoshombres, caballeros, infanzones o escuderos contra algunos concejos deberían ser levantadas.
 A los nobles que hubieran cercado las villas del rey, o hubieran robado, quemado o talado campos se les tomaría la tierra o el dinero que poseyeran.
 Se ordenó que solamente la villa de Atienza tuviera tutor del rey, ya que algunas aldeas de su término habían construido fortalezas y elegido a un tutor del rey.
 Debido a los frecuentes robos que se producían en el reino, se dispuso que cualquier personero del concejo donde ocurrieran podría hacérselo reparar a los culpables.
 Los procuradores solicitaron que todas las propiedades que hubieran sido donadas por la reina María de Molina, retornaran al realengo, al igual que las aldeas donadas por Fernando IV a los infantes Pedro y Juan. Entre estas últimas figuraba la aldea de Salinas de Rosío, que pertenecía al concejo de Medina de Pomar y había sido donada por Fernando IV a su hermano, el infante Pedro.
 Al igual que en todas las reuniones de Cortes desde las Cortes de Palencia de 1313, se dispuso que los municipios de Ledesma, Béjar, Montemayor del Río, Miranda del Castañar, Salvatierra, Granadilla, Galisteo y Alba de Tormes deberían pertenecer siempre al realengo, al igual que en la época de Fernando III, y que no podrían ser entregadas a infantes, ricohombres, o extranjeros.
 Además, se confirmó al concejo de Ledesma la posesión sobre las aldeas de Pereña de la Ribera, Villarino de los Aires, la Cabeza de Framontanos, Aldeadávila de la Ribera y Mieza.
 Las tierras, villas o aldeas que hubieran sido confiscadas a los concejos, o a alguno de sus habitantes deberían ser devueltas a sus antiguos propietarios.
 Se dispuso que todas las propiedades adquiridas por los nobles o clérigos en tierras de realengo desde el reinado de Alfonso X deberían retornar al realengo, a excepción de aquellas que hubieran sido adquiridas por matrimonio, aunque previamente los concejos afectados deberían abonar a los propietarios la cantidad que los hombres buenos estimasen oportuna, que debería ser equivalente al precio de compra.
 Los lugares o heredades adquiridos por los concejos de las ciudades o villas de realengo, y que hubieran pertenecido a hijosdalgo, o a dueñas, no deberían serles confiscados hasta que el pleito fuera librado con arreglo al derecho y fueran oídas sus alegaciones al respecto.
 En caso de que se vendieran las tierras, villas, castillos o casas de algún señor, y estuvieran situados en tierras de realengo, los vecinos del lugar tendrían derecho a comprarlos, y en caso de que no desearan hacerlo, el concejo de la villa tendría derecho a adquirirlos, con la condición de que esos bienes continuaran perteneciendo al realengo.
 Varios caballeros y escuderos de Soria fueron atacados por Pedro Fernández de Nabares cuando, procedentes de la feria de Valladolid, regresaban a su ciudad, y se refugiaron en la villa de Roa por ser de realengo, pero mientras estaban en ella fueron despojados de sus caballos, rocines, y de todo cuanto llevaban. Por ello, el infante Felipe dispuso en las Cortes que se les pagara todo lo que habían perdido y que en lo sucesivo las personas que regresaran de las ferias fueran acogidas en las villas del rey sin que sufrieran ningún daño.
 Se delimitaron las facultades jurisdiccionales de los alcaldes entregadores de la Mesta y se acordó que los pleitos que surgieran entre los pastores de la Mesta y los labradores de las villas fueran resueltos conjuntamente por el alcalde entregador de la Mesta y por el alcalde del municipio afectado, basándose en las pruebas aportadas por los hombres buenos del lugar o de la comarca, y se decretó además que se respetaran exclusivamente los privilegios y cartas que tenían los pastores de los reyes Alfonso X, Sancho IV y Fernando IV.
 Los representantes de las villas y ciudades se quejaron de que el ganado trashumante, al salirse de las cañadas, ocasionaba daños en las fincas de los agricultores. Y por ello, se dispuso que el ganado trashumante solamente debería circular por donde ya lo hacía en la época de Alfonso X, y que no debería salir de las cañadas antiguas, entre las que se contaban la de León, la segoviana, y la de la Mancha de Montearagón, y cuando no lo hicieran así deberían pagar el montazgo establecido en los fueros de cada lugar. Además, los pleitos derivados de dichos daños deberían resolverse según el fuero correspondiente y los alcaldes del lugar deberían ocuparse de que los daños ocasionados fueran abonados por los causantes.

Disposiciones relativas a la cancillería

 Los procuradores solicitaron que no se emitieran ni circularan por el reino cartas de creencia, cartas blancas, o albalaes con los que se pudiera matar o imponer tributos excesivos a alguien «contra ffuero e contra derecho».
 También solicitaron los procuradores que la cancillería real estuviese junto al monarca y que solamente hubiera una llave para custodiar los sellos reales, aunque dicha petición no se hizo efectiva hasta la mayoría de edad de Alfonso XI de Castilla, que fue confirmada en las Cortes de Valladolid de 1325.
 Asimismo, los procuradores solicitaron que los notarios de la Corte fueran hombres buenos del reino, y que fueran designados con el acuerdo de los hombres buenos que acompañaban al rey.
 Al igual que en las Cortes de Palencia de 1313, los procuradores solicitaron al tutor del rey que la elección de los oficiales de la cancillería real fuera realizada personal y directamente por él, y que los elegidos no arrendasen sus cargos y fueran hombres cuerdos y no codiciosos, cumplidores de la ley, y temerosos de Dios y del rey, ya que los sobornos, que eran frecuentes en toda la administración, eran, según afirman diversos autores, «especialmente usuales entre alcaldes y escribanos», debido a que estos últimos recibían presentes y obsequios de las personas implicadas en los pleitos juzgados en la Corte.
 Además, los procuradores también solicitaron que los oficiales de la cancillería real no fueran clérigos, legos, o judíos, ya que achacaban las irregularidades y corruptelas de la cancillería a la procedencia social de dichos oficiales, y argumentaban además que, en el caso de los clérigos y los legos, no podían ser castigados física o pecuniariamente si cometían alguna infracción.
 Se dispuso que el alcalde fuera el encargado de expedir las cartas de justicia, y éstas tendrían que estar validadas por el alcalde, su escribano, y por el notario de registro. Asimismo, se dispuso que las cartas expedidas en la Cámara Real deberían ser certificadas por el escribano, el tutor del rey y el mayordomo mayor del rey, y que los escribanos de cámara que otorgasen cartas de justicia sin el consentimiento del tutor del rey fueran condenados a muerte, y si las otorgaban con su consentimiento deberían ser conformes al derecho.

Disposiciones relativas a la hacienda real

 Al igual que en las Cortes de Burgos de 1315, los procuradores solicitaron que no fueran exigidos servicios ni pechos desaforados, y que los tutores del rey dispusiera de las rentas y los derechos del rey.
 Los procuradores solicitaron que los yantares correspondientes al rey no se pidieran en dinero, y volvieron a plantear cuestiones que habían sido debatidas y aprobadas en anteriores reuniones de Cortes e incumplidas debido a la inestabilidad política existente en el reino. Y por su parte, el infante Felipe se comprometió a no tomar yantares en los lugares por donde pasaran el rey o él mismo, y a pagar los que tomasen.
 Al igual que en anteriores reuniones de Cortes, se dispuso que los impuestos deberían ser recaudados exclusivamente por caballeros u hombres buenos de las villas y naturales de las mismas, que no estuvieran ligados a nobles, ricoshombres, infanzones, ricashembras o dueñas, y que en caso de que cometieran algún error fueran castigados por los oficiales de las villas. Ni los clérigos, judíos, o musulmanes podrían recaudar los impuestos, excepto en el reino de León y en las Extremaduras, donde si podrían ser recaudados por caballeros. Los alcaldes y oficiales de las villas reales tampoco podrían ser recaudadores, ya que se presuponía que en caso de juicio «no serían justos».
 También se dispuso que los pechos foreros y los derechos del rey deberían ser recaudados por hombres buenos de las villas y ciudades y que no podrían ser arrendados. Los individuos que los arrendasen deberían pagar 6.000 maravedís de multa y un tercio de esa cantidad sería para los acusadores, otro para los oficiales del concejo, y el último para el concejo.
 Además, se prohibió que los concejos fueran prendados en concepto de la recaudación de los tributos del rey, y se dispuso que solamente podría hacerse bajo ciertas condiciones.
 Los cogedores de los pechos reales deberían dar cuenta de lo recaudado a la Casa del rey, y si en veinte días no se les hubiera atendido deberían presentar sus cuentas en sus lugares de origen, aunque se decretó que solamente se presentaran las cuentas pendientes posteriores a las Cortes de Carrión de 1317. No obstante, también se dispuso que en caso de que las cuentas pendientes ya hubieran sido presentadas, los recaudadores no estarían obligados a acudir a nuevos emplazamientos para rendir cuentas sobre las mismas. Además, los recaudadores de impuestos deberían dar cuenta de lo recaudado a los cogedores en las sedes episcopales de sus respectivas diócesis.
 Los procuradores solicitaron al tutor del rey que no exigiera la devolución de aquellas cantidades que, provenientes de los pechos y los derechos del rey, hubieran sido invertidas en provecho de las villas, y también solicitaron que los concejos fueran eximidos de rendir cuentas por las derramas realizadas en su propio provecho desde la muerte de Fernando IV, o por las derramas realizadas para pagar a los recaudadores de las rentas y pesquisas del rey.
 Una de las condiciones que los concejos impusieron al infante Felipe para que fuera reconocido como tutor del rey, fue que se comprometiera a respetar los privilegios, fueros, usos o costumbres de aquellos lugares que estaban exentos de pagar la fonsadera, y el infante Felipe se comprometió a respetarlos. No obstante, se decretó que en los lugares que no estuvieran exentos sí deberían pagarla, junto con la almotacenía, que era un derecho que se pagaba al almotacén, quien era el encargado de contrastar las pesas y medidas.
 Cuando los caballeros fueran en hueste podrían recaudar la fonsadera en sus lugares de origen y repartirla entre todos los que acudieran, pero en caso de que no fueran en hueste y mandaran excusadores en su lugar, no debería entregárseles la fonsadera correspondiente.
 En relación con el tributo de la castellería, se decretó que debería cobrarse al igual que se hacía en la época de Alfonso X y Sancho IV.
 Se decretó además que so se cobraran los derechos de ronda, asadura o castellanía a los ganados trashumantes.
 Se dispuso además que los serviciadores solamente podrían recaudar una vez al año, y únicamente en las cañadas, el servicio de los ganados, como había sido dispuesto en las cartas y privilegios otorgados a los pastores por los reyes Alfonso X, Sancho IV y Fernando IV. Con ello se pretendía aliviar la presión fiscal sobre los pastores, las ferias, y los mercados, y se dispuso que los alcaldes y oficiales de las villas y ciudades deberían vigilar el cumplimiento de esta norma, bajo pena de ser sancionados según lo dispuesto en las cartas y privilegios de los pastores.

Disposiciones relativas al clero

 Los representantes de los concejos solicitaron que se restituyeran al realengo las tierras que habían pasado tanto al señorío eclesiástico como al solariego, y se quejaron de que los eclesiásticos adquirían continuamente, a través de compras o donaciones, bienes inmuebles en tierras de realengo, de que habían sido levantados castillos, casas fuertes o cercas por el clero y las órdenes militares en lugares pertenecientes a villas de realengo, y de las múltiples armas esgrimidas por el clero para intimidar a los ciudadanos de diferentes poblaciones. Y por todo ello, el infante Felipe prohibió que las tierras de realengo pasaran a manos de los prelados o de las órdenes monásticas, y dispuso que todas la propiedades que habían pasado al abadengo o a las órdenes militares por compra o donación retornaran al realengo, que fueran derribados los castillos, casas fuertes o cercas que los prelados o clérigos hubieran levantado desde la muerte de Fernando IV, y que las tierras, villas, castillos y casas situados en el realengo que estuvieran vacantes solamente podrían ser adquiridas por habitantes del realengo o por los concejos de las villas de realengo más cercanas. Pero a pesar de ello, diversos autores destacan que dichas disposiciones no se aplicaron en la realidad y fueron formuladas a fin de evitar un enfrentamiento directo entre los concejos y el tutor del rey, y en las Cortes de Valladolid de 1325, en las que se reconoció la mayoría de edad de Alfonso XI, volvió a plantearse de nuevo el mismo problema.
 Además, los procuradores solicitaron que el castillo y la villa de Villagarcía de Campos, que habían sido donados por la reina María de Molina al monasterio de las Huelgas Reales de Valladolid, en el que fue sepultada, retornasen al realengo, y el infante Felipe decretó que, en caso de que se demostrase que su madre, la reina María de Molina, había realizado sin derecho esa donación, la villa y el castillo serían adquiridos por la Corona, y en caso contrario no podría ser vendida a ninguna orden.
 Aprovechando, como afirman diversos autores, el desconcierto existente en Castilla durante la minoría de edad de Alfonso XI, los representantes del concejo de Illescas protestaron por los abusos cometidos por el arzobispo de Toledo, que era el señor de la villa, al haber encarcelado a varios caballeros y hombres buenos del concejo. Los mismos autores señalan además que los del concejo de Illescas fueron hábiles al presentar su protesta, ya que no protestaron porque sus derechos hubieran sido violados, sino porque los derechos y la jurisdicción del rey se hubieran visto mermados, y solicitaron que las personas encarceladas por el arzobispo fueran liberadas, que fueran juzgadas según el fuero correspondiente o por el rey, y que el arzobispo o los miembros del cabildo catedralicio toledano no prendieran a ninguna persona del concejo, a menos que fuera juzgado según el fuero de la localidad, o tomaran nada a ningún vecino de Illescas, a menos que fuera demandado por el rey. Y el infante Felipe, en calidad de tutor del rey, aprobó todas esas demandas y dispuso además que los clérigos no deberían interferir en la jurisdicción real, y decretó que el pleito debería ser resuelto por el rey cuando alcanzara la mayoría de edad.
 Respecto al pleito existente entre el concejo de Lugo y el obispo de dicha ciudad, Rodrigo Ibáñez, el infante Felipe decretó que, a pesar de la sentencia de excomunión que había sido impuesta a toda la ciudad para que obedecieran al obispo, que ostentaba el señorío de la ciudad, dicha sentencia no debería cumplirse hasta que hubieran sido oídas las alegaciones del concejo, y el pleito fuera juzgado con arreglo al derecho y al fuero correspondiente. Y el infante Felipe dispuso además que, en caso de que la reina María de Molina o los infantes Juan y Pedro, que desempeñaron la tutoría del rey entre 1312 y 1319, hubieran emitido alguna sentencia al respecto contraria al derecho sería revocada, y que si a alguna persona le había sido tomada o embargada alguna cosa sin derecho le sería restituida. Y diversos historiadores destacan que, con este tipo de medidas, y al prometer que todas las sentencias emitidas contra el derecho por los anteriores tutores del rey serían revocadas, el infante Felipe pretendía ganarse el favor de los concejos a fin de mermar la influencia de Don Juan Manuel o de Juan el Tuerto, que eran los otros tutores del rey.
 La fe pública notarial quedó regulada, y los notarios eclesiásticos solamente podrían dar validez a los documentos concernientes a los clérigos, pero nunca a los documentos de los seglares.
 Los prelados y los vicarios de la Iglesia no podrían interferir en los pleitos de la jurisdicción del rey o en los pleitos que no correspondieran a su propia jurisdicción. Además, a los legos que presentaran pleitos ante los clérigos se les impondría una multa de 100 maravedís, correspondiendo la mitad de dicha cantidad al demandante y la otra mitad a los oficiales reales, y los clérigos que hubieran aceptado el pleito permanecerían treinta días en prisión.
 Además, se prohibió a los seglares acudir a los vicarios cuando actuasen como jueces delegados del obispo, y también se les prohibió que acudieran a los notarios eclesiásticos para que otorgasen cualquier tipo de contrato. Y el infante Felipe ordenó además que en las iglesias solamente debería haber notarios de «creación real o comunal», según dispusiese el fuero correspondiente.
 En los casos de bigamia se decretó que si algún hombre contraía matrimonio por segunda vez estando su esposa viva, y los procuradores del arzobispo correspondiente le demandaban el pago de 300 maravedís como pena, perdería todos sus bienes y serían entregados a los hijos o nietos del bígamo o al rey, pero en ningún caso al arzobispo correspondiente.
 Se dispuso que no debería haber escribanos públicos en las iglesias, catedrales, y en ningún lugar sujeto a la jurisdicción de abadengo, exceptuando a los que hubieran sido nombrados por el rey o por los concejos.

Disposiciones relativas a los judíos y musulmanes
 Los judíos y musulmanes no podrían utilizar nombres de cristianos y deberían llevar un corte de pelo específico.
 Al igual que en las Cortes de Palencia de 1313, se decretó que ningún cristiano podría criar a los hijos de un musulmán o un judío, o vivir con él.
 Se dispuso nuevamente que el testimonio de un judío tendría validez en los pleitos entre judíos o en caso de deudas, pero en los pleitos criminales solamente tendría validez el testimonio de un cristiano.
 Se reiteró que los pleitos por muertes, robos o heridos entre cristianos, judíos o musulmanes deberían ser juzgados de acuerdo con los fueros del lugar correspondiente, que no se tendrían en cuenta los privilegios o cartas que los judíos presentasen, y que en dichos pleitos tendría validez el testimonio de dos hombres buenos cristianos. Por otra parte, las caloñas deberían ser aplicadas y cumplidas según el fuero del lugar correspondiente.
 Se decretó que, respecto a las deudas que los cristianos tuvieran contraídas con los prestamistas judíos, deberían cumplirse los ordenamientos promulgados por Alfonso X y Sancho IV.
 Los préstamos o empeños realizados por judíos a cristianos deberían hacerse ante un escribano público, a fin de impedir que los prestamistas judíos eludieran la legislación real sobre los préstamos, y la intromisión de la Iglesia, pues las operaciones de préstamo o empeño solían hacerse ante los vicarios y arciprestes, ocasionando con ello grandes perjuicios a los deudores y a la Corona, que veía mermada su autoridad. Y por todo ello, el infante Felipe dispuso que todos los préstamos concedidos de este modo por judíos o judías no tuvieran validez, y que el prestamista perdiera todo lo prestado.
 En relación con la disposición anterior, se decretó que los préstamos deberían realizarse ante un escribano público, a fin de impedir unos tipos de préstamo ilegales que consistían en que en la carta de préstamo constara una cantidad determinada y en la práctica fuera otra, o bien que en la carta de préstamo apareciera una cantidad superior a la que realmente se había prestado y que la diferencia entre lo prestado y la cantidad obligada a devolver fueran los intereses que cobraría el prestamista.
 Una decretal del papa Clemente V, mencionada en el ordenamiento de las Cortes de Palencia de 1313, amenazó con la excomunión a los cristianos que practicasen la usura. Y a causa de ello, muchos cristianos se habían negado a pagar las deudas que tenían contraídas con los prestamistas judíos, por lo que en estas Cortes se reiteró que las cartas de exención concedidas por el papa en este sentido no tendrían validez, y que los deudores cristianos deberían pagar las deudas contraídas con los judíos.
 Los prestamistas judíos solamente podrían prestar a usura a razón de «tres por cuatro al año», bajo pena de perder la vida y de que sus posesiones fueran confiscadas por el rey.
 En las Cortes de Burgos de 1315 se había dispuesto que ningún judío hiciera cartas de deuda en nombre de cristianos, ya que algunos cristianos, para burlar la prohibición canónica de poder dedicarse a la usura, accedían de manera indirecta a la actividad crediticia utilizando los servicios de prestamistas judíos. Por ello, en estas Cortes se decretó que aquellos escribanos que, teniendo conocimiento de la anterior disposición, hicieran cartas de deuda, perderían su cargo.
 Los judíos tendrían la obligación de residir en las villas o ciudades del realengo, donde podrían tener sus juderías, y no podrían establecerse juderías en tierras de señorío. Además, se decretó que deberían ser conducidos a la fuerza, por los jueces y los justicias de las villas, todos aquellos judíos que estuvieran establecidos en otros lugares y no desearan trasladarse a las tierras de realengo, y se dispuso que los judíos deberían pechar en las aljamas donde fueran pecheros.

Referencias

Bibliografía

Cortes del reinado de Alfonso XI de Castilla
España en 1322
Historia de Valladolid
Política en los años 1320

Cortes de Valladolid (1322)


උඩවලව ජාතික වනෝද්‍යානය ශ්‍රි ලංකාවෙ සබරගමුව සහ ඌව පළාත් වලට මායිම්ව පිහිටයි. වලවේ ගඟ හ‍රස් කර උඩවලව ජලාශය ඉදි කිරීම නිසා අසරණවු සතුන්ට රැකවරණය සැපයීම මෙන්ම ජලාධාරක ප්‍රදේශය ආරක්ෂා කර ගැනීම  උඩවලව ජාතික වනෝද්‍යානය නිර්මාණය කිරීමට හේතු විය.වෙන් ක‍ර ඇති භූමි ප්‍රමානය හෙක්ටයාර 30,821( වර්ග මීටර් 119.00) අතර 1972 ජූනි 30 දින පිහිටුවන ලදී.උද්යානය පිහිටුවීමට පෙර එම ප්‍රදේශය හේන් ගොවිතැන සඳහා යොදාගැනුනි.එම ප්‍රදේශය වනෝද්‍යානයක් ලෙස පර්කාෂයට පත් කල පසු ගොවීන් ක්‍රමයෙන් ඉවත් කරන ලදී. වනෝද්‍යානය කොළඹ සිට කිලොමීටර් 165 පමණ දුරින් පිහිටයි. උඩවලව වනෝද්‍යානය ජලජ පක්ෂීන්ට සහ අලින්ට වැදගත් වාස භූමියකි.මෙය සංචාරකයින්ගේ ජනප්‍රිය නැවතුම්පොළක් වන අත‍ර දිවයිනේ තෙවන වැඩිම සංචාරකයන් පිරිසක් පැමිණෙන වනෝද්‍යානයද වේ.(මෙය නැරඹීමට නම් මුදල් ගෙවිය යුතුය.💸)

භෞතික ලක්ෂණ
උඩවලව ජාතික උද්‍යානය ශ්‍රී ලංකාවේ  තෙත් සහ වියළි කළාප වලට මායිම්ව පිහිටයි.තැනිතාලා වලින් භූමිය ඝහන අත‍ර කඳු සහිත බවක්ද දක්නට ඇත.කල්තොට කඳු වැටිය සහ දියවිනි ඇල්ල උද්‍යානයේ උතුරැ දෙසින් පිහිටන අත‍ර ඒ සමඟ බඹ‍රගල සහ රෙමිනිකොත පිහිටයි.මධ්‍ය වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිලිලීටර් 500 (අඟල් 59) පමණ වේ, වැඩිපුරම වාර්ෂාව ඇදහැලෙනනුයේ ඔක්තෝම්බර් සිට ජනවාරි සහ මාර්තු සිට මැයි දක්වාය. මධ්‍ය වාර්ෂික උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 27–28(ෆැරන්හයිට් අංශක 81–82) පමණ වන අත‍ර සාපේක්ෂ ආර්ද්තාවය 70% සිට 82% දක්වා වේ.හොඳින් ජලය බසින රත්-දුඹුරැ පැහැ පස මිටියාවතේ අග හමුවන ජලය අඩුවන බසින අලු පැහැ පස් අත‍්ර අතිප‍්රමුඛ පස් වර්ගයකි.

ප‍රිස‍ර විද්‍යානුකූලව
ජලාශය අවට වගුරැ බිම්, තණ භූම සහ වනාන්ත‍ර සිය ජන්ම භූමිය ක‍රගෙන ඇත.ජලාශය තුළ ඇති අජීවී ගස් අමුණ ඉදිකිරීමට පෙර පැවති වනය පිළිබඳ විස්ත‍ර කියාපායි.විවිධ ඇල්ගා පැළෑටි වර්ග Pediastrum සහ Scenedesmus spp. ජලාශයේ දක්නට ඇත.පුරාණ හේන් ගොවිතැන් නිසා ඇති වූ විවෘත තණ බිම් බොහෝ දැකිය හැක.අමුණට පහළින් දකුණු මයිමට එපිටින් තේක්ක වගාවක් දැකිය හැක.මෙය වගා ක‍ර ඇත්තේ උද්යානය ප‍්රකාශයට පත් කිරීමට පෙරය.මෙහි ශාඛ විෂේශ 94, මාලු විෂේශ 21, උහය විෂේශ 12, උරග විෂේශ 33, පක්ෂී විෂේශ 184(සංක්‍රමණික විෂේශ 33 ) ක්ෂීරපායී විෂේශ 43 වාර්තා වී ඇත. මෙයට අමත‍රව සමනලුන් විෂේශ 135 ද සොයාගෙන ඇත.

ශාක ප්‍රජාව
උඩවලවෙන් හමුවන ශාක ප්‍රජාව අතරින් Hopea cordifolia, Memecylon petiolatum, Erythroxylon zeylanicum, සහ Jasminum angustifolium ආවේණික ශාඛ අත‍ර ප‍්රදාන තැනක් ගනී. Hopea cordifolia සමඟ Terminalia arjuna, Panicum maximum සහ Imperata cylindrica ගඟ ඔස්සේ හමුවන අතර ඒවා අලින් සඳහා හොඳ ආහාර ප්‍රභව වේ. Chloroxylon swietenia, Berrya cordifolia, Diospyros ebenum, Adina cordifolia, Vitex pinnata, Schleichera oleosa, සහ
Diospyros ovalifolia සුලභ උසින් වැඩි ශාඛ වේ.මෙම වනාන්තරයේ ඇති Terminalia bellirica සහ Phyllanthus emblica යන පළෑටි ඖෂධීය වටිනාකමකින් යුක්ත ය. තණ බිම් වල Cymbopogon confertiflorus තණකොළ විෂේශයත් Grewia tiliifolia පඳුරුත් සුලබය.

සත්ව ප්‍රජාව

ක්ෂීරපායීන්

. විව්ර්‍ත වාස භූමි තුළ ජීවත් වන ශ්‍රී ලංකාවේ අලින් ට උඩවලව ජාතික උද්‍යානය වැදගත් වාස භූමියක් වේ.  250 කටත් වඩා විශාල අලි රැළක් ස්ථිර වාසස්ථාන ළෙස මෙම උද්‍යානෙයෙහි වෙසෙන නිසා අලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් මෙම උද්‍යානයට ඇදී ඒ. උඩවලව අලි ස්ංක්‍රමණ නිවාසය  1995 දී අතහැර දමන ලද අලි පැටවුන් බලා ගැනීම සඳහා පිහිටුවන ලදී.  නිසි වයසට පත් වූ පසු 1998 දී හා 2000 දී අලි පැටවුන් නම දෙනෙකු අවස්ථා දෙකක දී ද තවත් අලි පැටවුන් අට දෙනෙකු 2002 දී ද උද්‍යනයට නිදහස් කරෙන ලදී.

Rusty-spotted Cat, Fishing Cat සහ Sri Lankan Leopard යන සතුන් දැනට උඩවලව වනෝද්‍යානයේ වෙසෙන පවුලේ සාමාජිකයන් වේ. Sri Lankan Sloth Bear දුර්ලභත්වය නිසා කලාතුරකින් දක්නට ලැබේ. අනෙකුත් ක්ෂීරපායීන් අතර  Sri Lankan Sambar Deer, Sri Lankan Axis Deer, Indian Muntjac, Sri Lankan Spotted Chevrotain, Wild Boar සහ Water Buffalo වේ. Golden Jackal, Asian Palm Civet, Toque Macaque, Tufted Grey Langur සහ Indian Hare යන සතුන්ද මෙම උද්‍යානය වාසස්ථාන කෙරගෙන සිටියි. 1998 දී කරන ලද අධ්‍යනයක් මගින් Golden Palm Civets සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක්  මෙම වනාන්තරය වාසස්ථාන කොට ගෙන සිටින බව සොයාගෙන ඇත. මීයන් විශේෂ වර්ග පහක් ද මේ වනාන්තරය තුලින් වාර්තා වී ඇත. යාල ජාතික වනෝද්‍යානයෙන් හමු වූ ආවේනික Ceylon Spiny Mouse උඩවලව තුලින් ද 1989 දී වාර්ථා විය. Indian Bush Rat සහ mongooses විශේෂ 3 ක් ද ජාතික වනෝද්‍යානයෙන් වාර්තා වී ඇත.

පක්ෂීන්

 උඩවලව  පක්ෂීන් නැරබීමටද හොඳ භූමි භාගයකි. නේවාසික අභිජනන පක්ෂීන් අතර Sri Lanka Spurfowl, Red-faced Malkoha, Sri Lanka Grey Hornbill, Brown-capped Babbler, සහ  Sri Lanka Junglefowl යන පක්ෂීන් වේ. White Wagtail සහ  Black-capped Kingfisher කලාතුරකින් පැමිණෙන ස්ංක්‍රමිණික පක්ෂීන් වේ. cormorants, the Spot-billed Pelican, Asian Openbill, Painted Stork, Black-headed Ibis සහ  Eurasian Spoonbill යන පක්ෂීන් ද ඇතුලත්ව විවිධ ජලජ පක්ෂි ප්‍රභේධයන්ද මෙම උද්‍යානය වෙත පමිණේ. විව්ර්‍ත උද්‍යාන ප්‍රදේශ White-bellied Sea Eagle, Crested Serpent-eagle, Grey-headed Fish Eagle, Booted Eagle, සහ  Changeable Hawk-eagle වැනි පක්ෂීන් උද්‍යානය වෙත ආකර්ෂණය කරයි. Indian Roller, Indian Peafowl, Malabar Pied Hornbill සහ  Pied Cuckoo ඇතුළු භූමි පක්ෂීන් බහුලය.

උරගයින් සහ මත්ස්‍යයින්

කටුස්සන්,කිඹුලන්, කබ‍රයින් සහ සර්ප විශේෂ 30ක් උද්‍යානයෙන් සොයාගෙන ඇත.Garra ceylonensis උද්‍යානයෙන් සොයාගෙන ඇති ආවේණික මත්ස්‍යයෙකි.

සංරක්ෂණය
ස්වහාවික වනය විනාශ ක‍්රමින් පයින් සහ කපුරු විශේෂ වහා කිරීම වලවේ ගඟේ ජල මට්ටම අඩු වීමට හේතු වී ඇත.මනුෂ්‍ය ජනාවාස,හොර දඩයම්,මැණික් කැණීම්, නීති විරෝධී ඇතුලු වීම්,අධික උලාකෑම් සහ හේන් ගොවිතැන් කිරීම් උද්යානයට ප්‍රධාන තර්ජනයක් වී ඇත.Lantana camara සහ Phyllanthus polyphyllus යන වල් පැළෑටි අලින්ගේ ආහාර පැළෑටි වලට තර්ජනයක් වී ඇත. නීති විරෝධී තුවක්කු බැඳීම් හේතුවෙන් අලින්ට වෙඩි වැදීම් ද වාර්තා වී ඇත.

සංචාරක කර්මාන්තය

2009 අගෝස්තු මාසයෙන් අවසන් වන මාස හය තුල උද්යානය මිලියන 18.2 ක ආදායමක් උපයා ඇත.1994 සිට 2001 දක්වා කාලය තුළ 423,000 ක පමණ පිරිසක් වනෝද්‍යානය නැරඹීමට පැමිණ ඇති අත‍ර ඉන් 20% විදේශිකයින් වේ.1998-2001 කාලය තුල මධ්ය වාර්ෂික ආදායම යුරොපීය ඩොලර් 280,000 කි. උඩවලව වන සතුන් සත‍ර දෙනෙකුගේ සේයාරූ රැගත් මුද්ද‍ර 2007 ඔක්තොම්බර් 31 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික උද්‍යාන" යන පෙළ යටතේ නිකුත් විය.

මූලාශ්‍ර
 (Sinhala) Senarathna, P.M. (2009). "Udawalawa". Sri Lankawe Jathika Vanodhyana (2nd ed.). Sarasavi Publishers. pp. 151-161. ISBN 955-573-346-5.
 "Udawalawe Reservoir". iwmi.org. International Water Management Institute. http://dw.iwmi.org/wetland_profile/Udawalawe.asp . Retrieved 2009-11-18.
 "Eight baby elephants released into national park". The Island. January 20, 2002. http://www.island.lk/2002/01/20/news12.html. Retrieved 19 November 2009.
Hettiarachchi, Kumudini (February 15, 2009). "Haven turns into hunting ground for jumbos". The Sunday Times. http://sundaytimes.lk/090215/News/sundaytimesnews_27.html. Retrieved 19 November 2009.
Sriyananda, Shanika (August 08, 2009). "Wildlife picks up with end of war". Sunday Observer. http://www.sundayobserver.lk/2009/08/30/fea15.asp . Retrieved 19 November 2009.
"Fauna in Udawalawe National Park". The Sunday Times. March 30, 2008. http://sundaytimes.lk/080330/FunDay/fd2.html. Retrieved 19 November 2009.

ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික උද්‍යාන

උඩවලව ජාතික උද්‍යානය


An Trichocentrum obcordilabium in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Franco Pupulin. An Trichocentrum obcordilabium in nahilalakip ha genus nga Trichocentrum, ngan familia nga Orchidaceae.

Mabibilngan ini ha Ecuador. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Trichocentrum

Trichocentrum obcordilabium


Herpes virus may refer to:

 Any member of the large family of DNA viruses known as Herpesviridae
 Human herpesviruses, nine types of herpesviruses that can cause diseases in humans
 Herpes simplex virus 1 and 2, responsible for herpes simplex infections
 Human alphaherpesvirus 3, also called varicella-zoster virus, responsible for chickenpox and shingles
 Human gammaherpesvirus 4, or Epstein–Barr virus, one of the most common viruses which can cause various diseases
 Human betaherpesvirus 5
 Roseolovirus, a genus that includes three human herpesviruses:
 Human herpesvirus 6, the collective name for Human betaherpesvirus 6A and Human betaherpesvirus 6B
 Human betaherpesvirus 7
 Human gammaherpesvirus 8, or Kaposi's sarcoma-associated herpesvirus

See also
 Herpes simplex, any infection caused by Herpes simplex virus 1 or 2
 Herpes labialis, also called cold sores, painful blistering of the lip
 Genital herpes, a sexually transmitted infection
 :Category:Herpes simplex virus–associated diseases, overview of diseases associated with a Herpes simplex virus

Herpes virus


In biochemistry, a zymogen (), also called a proenzyme (), is an inactive precursor of an enzyme.  A zymogen requires a biochemical change (such as a hydrolysis reaction revealing the active site, or changing the configuration to reveal the active site) for it to become an active enzyme. The biochemical change usually occurs in Golgi bodies, where a specific part of the precursor enzyme is cleaved in order to activate it. The inactivating piece which is cleaved off can be a peptide unit, or can be independently-folding domains comprising more than 100 residues. Although they limit the enzyme's ability, these N-terminal extensions of the enzyme or a "prosegment" often aid in the stabilization and folding of the enzyme they inhibit.

The pancreas secretes zymogens partly to prevent the enzymes from digesting proteins in the cells in which they are synthesised. Enzymes like pepsin are created in the form of pepsinogen, an inactive zymogen. Pepsinogen is activated when chief cells release it into the gastric acid, whose hydrochloric acid partially activates it. Another partially inactivated pepsinogen completes the activation by removing the peptide, turning the pepsinogen into pepsin. Accidental activation of zymogens can happen when the secretion duct in the pancreas is blocked by a gallstone, resulting in acute pancreatitis.

Fungi also secrete digestive enzymes into the environment as zymogens. The external environment has a different pH than inside the fungal cell and this changes the zymogen's structure into an active enzyme.

Another way that enzymes can exist in inactive forms and later be converted to active forms is by activating only when a cofactor, called a coenzyme, is bound. In this system, the inactive form (the apoenzyme) becomes the active form (the holoenzyme) when the coenzyme binds.

In the duodenum, the pancreatic zymogens, trypsinogen, chymotrypsinogen, proelastase and procarboxypeptidase are converted into active enzymes by enteropeptidase and trypsin. Chymotrypsinogen, is single polypeptide chain of 245 amino acids residues, is converted to alpha-chymotrypsin, which has  three polypeptide chains linked by two of the five disulfide bond present in the primary structure of chymotrypsinogen.

Examples
Examples of zymogens:

 Trypsinogen
 Chymotrypsinogen
 Pepsinogen
 Most proteins in the coagulation system (examples, prothrombin, or plasminogen)
 Some of the proteins of the complement system
 Procaspases
 Pacifastin
 Proelastase
 Prolipase
 Procarboxypolypeptidases

See also
 Enzyme
 Protein
 Prohormone

References

External links

 Zymogens - Washington.edu
 Molecular mechanisms for the conversion of zymogens to active proteolytic enzymes

Enzymes
Precursor proteins

Zymogen


Balterley es una parroquia civil y un pueblo del distrito de Newcastle-under-Lyme, en el condado de Staffordshire (Inglaterra).

Geografía
Según la Oficina Nacional de Estadística británica, Balterley tiene una superficie de 4,1 km².

Demografía
Según el censo de 2001, Balterley tenía 204 habitantes (46,57% varones, 53,43% mujeres) y una densidad de población de 49,76 hab/km². El 8,82% eran menores de 16 años, el 75,98% tenían entre 16 y 74, y el 15,2% eran mayores de 74. La media de edad era de 50,76 años. Del total de habitantes con 16 o más años, el 22,04% estaban solteros, el 56,99% casados, y el 20,97% divorciados o viudos.

Todos los habitantes eran de raza blanca y la mayor parte (96,59%) originarios del Reino Unido. El resto de países europeos englobaban al 1,46% de la población, mientras que el 1,95% había nacido en cualquier otro lugar. El cristianismo era profesado por el 73,79% y el islam por el 1,46%, mientras que el 14,08% no eran religiosos y el 10,68% no marcaron ninguna opción en el censo.

Había 83 hogares con residentes y 5 vacíos.

Referencias

Enlaces externos

Localidades de Staffordshire
Parroquias civiles de Staffordshire

Balterley


An Pycreus pumilus in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni Carl von Linné, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Christian Gottfried Daniel Nees von Esenbeck. An Pycreus pumilus in nahilalakip ha genus nga Pycreus, ngan familia nga Cyperaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Pycreus

Pycreus pumilus


Siófok, mađarski grad smješten na južnoj obali Blatnog jezera u sastavu Šomođske županije. Najpoznatije je i najpopularnije mađarsko turističko odredište poznato po najljepšim plažama na cijelom Balatonu, zbog čega se i naziva "glavnim gradom Balatona", ali i "ljetnim glavnim gradom Mađarske" te "mađarskom prijestolnicom zabave", zbog velike ponude zabavnih sadržaja i noćnog života.

Grad je poznat po nekoliko kilometara dugoj pješčanoj plaži na obali Balatona. U gradu se nalazi i Muzej minerala, posvećen mineralogiji Panonske nizine. Kroz Siófok prolazi autocesta M7, koja povezuje Budimpeštu s hrvatskom granicom. Ima i vlastitu zračnu luku.

Mađari čine etničku većinu u gradu, a od nacionalnih manjina ističu se Nijemci i Romi s približno 2% udjela u ukupnom stanovništvu. Oko 40% stanovništva katoličke je vjeroispovijesti, četverostruko više od kalvinista koji su druga najbrojnija vjerska zajednica. Grad ima oko 25 000 stanovnika.

Ovdje se rodio međunarodno priznati mađarski skladatelj Emmerich Kálmán poznat po operetama Knjeginja Čardaša i Bajadera. Uz njega, grad je rodno mjesto znamenitog kipara Imre Varge i psihologa Géze Révésza.

Izvori

Gradovi u Mađarskoj

Siófok


Hans Numsen (Hans von Numsen eller Hans Hans Nummesen, født 1613, død 1652) er det første veldokumenterede medlem af den senere adelsslægt Numsen, hvilket sikkert skyldes hans gode forbindelse til Corfitz Ulfeldt, som han var tjener for.

Job
Han nævnes 1642-44 som "Skriver udi Rådstuen", derefter materialskriver på Bremerholm, 1645 i fuld virke med at udlevere tømmer, tjære, sejl, kabelgarn.
I 1600-tallet opstod et behov for en kirke ved Bremerholm, derfor besluttede Christian 4. at ankersmedjen skulle indrettes til kirke, som derefter blev kendt som Holmens Kirke, specielt beregnet til flådens folk.
Mange epitafier i kirken var opsat af fremtrædende københavnske borgere og gejstlige samt højtstående personer fra Søværnet, og
derfor fik Hans Numsen også et epitafium, der var malet af selveste hofmaler Karel van Mander. Van Mander fremhæver forældrenes stolthed over børneflokken, som om de selv er bestemt til at opnå en fremtrædende position i samfundet.

Børn og koner
Han blev gift første gang med Inger Margrethe Wibe (Inger Margrethe Von Numsen) i 1645 som han fik tre børn med. Hustruen døde dog tidligt i en aldre af 24 år i 1648, hvorefter Hans von Numsen blev blev gift med Maren Willumsdatter Dichmand i 1649.

 Corfitz Numsen (1645-1701) opkaldt efter Corfitz Ulfeldt
 Eleonore Christine Numsen (1647-1705)
 Mathias von Numsen (1648-1731)

Kilder

Hans

Hans Numsen


Sosyal bilim ve siyasette, İktidar, etkilerin sosyal üretimidir ve bu etkiler aktörlerin kapasitelerini, eylemlerini, inançlarını veya davranışlarını belirler. İktidar, sadece bir aktörün diğerine karşı zorlama yoluyla (zorlama) tehdit veya kullanımını ifade etmez, aynı zamanda kurumlar gibi yaygın araçlar aracılığıyla da kullanılabilir. İktidar, aynı zamanda aktörleri birbirine bağlı olarak düzenleyen yapısal biçimler olabilir (örneğin, bir efendi ve kölesi, ev sahibi ve akrabaları, işveren ve çalışanları, ebeveyn ve çocuk, siyasi temsilci ve seçmenleri arasında ayrım yapmak gibi) ve söylemsel biçimler alabilir, çünkü mevkiler bazı davranış ve gruplara diğerlerine göre meşruluk sağlayabilir.

Otorite terimi genellikle sosyal yapı tarafından meşru görülen veya toplumsal olarak kabul edilen güç için kullanılır. İktidar kötü veya adaletsiz olarak görülebilir; ancak güç aynı zamanda iyi olarak da görülebilir ve insanî hedeflerin gerçekleştirilmesi için miras alınan veya verilen bir şey olarak kabul edilebilir; bu da başkalarına yardım etmek, hareket ettirmek ve onları güçlendirmek anlamına gelebilir.

Akademisyenler yumuşak iktidar ve sert iktidar arasında ayrım yapmışlardır.

Teori

İktidarın beş temeli
Klasik bir çalışmada (1959), sosyal psikologlar John R. P. French ve Bertram Raven, güç oyunlarının belirli bir ilişkide nasıl işlediğini (veya işlemediğini) analiz etmek için bir güç kaynakları şeması geliştirdiler.

French ve Raven'a göre, güç, etkiden şu şekilde ayırt edilmelidir: güç, A-B adlı belirli bir ilişkide geçerli olan durumdur ve A'nın B üzerindeki belirli bir etki girişimi, A'nın B'de istediği değişikliği daha olası hale getirir. Bu şekilde düşünüldüğünde, güç temel olarak göreceli bir kavramdır - A ve B'nin ilişkilerine uyguladıkları özel anlayışlara bağlıdır ve B'nin A'da bir kaliteyi tanımasını gerektirir ki bu da B'yi A'nın niyet ettiği şekilde değişime motive eder. A, istenen sonucu elde etmek için ilişkiye uygun olan 'temel' veya güç kombinasyonundan yararlanmalıdır. Yanlış güç kaynağından yararlanmak istenmeyen etkilere, hatta A'nın kendi gücünün azalmasına neden olabilir.

French ve Raven, bu tür niteliklerin beş önemli kategorisi olduğunu iddia etmektedir, ancak diğer küçük kategorileri de dışlamamaktadır. Daha sonra, özellikle Gareth Morgan'ın 1986 tarihli Images of Organization adlı kitabında, ilave güç kaynakları öne sürülmüştür.

Meşru iktidar
Ayrıca "pozisyonel iktidar" olarak da adlandırılan meşru iktidar, bir kişinin bir organizasyon içindeki görev ve konumunun nispi olarak sahip olduğu güçtür. Meşru iktidar, pozisyonun sahibine devredilen resmi otoritedir. Genellikle bir üniforma, unvan veya etkileyici bir fiziksel ofis gibi çeşitli güç özellikleriyle birlikte gelir.

Basit bir ifadeyle, iktidar yukarı veya aşağı doğru ifade edilebilir. Aşağı doğru güçte, bir şirketin üst yönetimi, örgütsel hedeflere ulaşmak için astları üzerinde etki yapar. Bir şirket yukarı doğru güç sergilediğinde, astlar lider veya liderlerin kararlarını etkiler.

Referans iktidarı
Referans iktidarı, bireylerin diğerlerini etkileme ve sadakat oluşturma yeteneği veya gücüdür. Bu, iktidar sahibinin karizması ve kişilerarası becerilerine dayanır. Bir kişi belirli kişisel özelliklerinden dolayı hayranlık uyandırabilir ve bu hayranlık kişilerarası etki için fırsat yaratır. Burada iktidar altındaki kişi, bu kişisel niteliklerle özdeşleşmek istemekte ve kabul edilen bir takipçi olmaktan memnuniyet duymaktadır. Milliyetçilik ve vatanseverlik, bir tür soyut referans iktidarına katkıda bulunur. Örneğin, askerler ülkenin onurunu korumak için savaşır. Bu, en az belirgin olan iktidar türüdür, ancak en etkilisidir. Reklamcılar uzun zamandır ürün tanıtımları için spor figürlerinin referans iktidarını kullanmaktadır. Spor yıldızının karizmatik çekiciliği, bireyin spor alanının dışında gerçek bir güvenilirliği olmasa da, tanıtımın kabul edilmesine yol açtığı söylenir. Bir kişinin hoş ama dürüstlük ve dürüstlük eksikliğine sahip olması durumunda, kişi güce yükselerek, grubun pozisyonunun maliyetine kişisel avantaj elde etme durumuna yerleştiğinde, istismar mümkündür. Referans iktidarı tek başına istikrarsızdır ve uzun ömürlülük ve saygı isteyen bir lider için yeterli değildir. Bununla birlikte, diğer iktidar kaynaklarıyla birleştirildiğinde, bir kişinin büyük başarı elde etmesine yardımcı olabilir.

Uzman iktidarı
Uzman iktidarı, bireyin sahip olduğu beceri veya uzmanlık alanından kaynaklanan iktidardır ve organizasyonun bu beceri ve uzmanlığa olan ihtiyacına dayanır. Diğerlerinin aksine, bu tür iktidar genellikle belirli bir alana özgüdür ve uzmana eğitimli ve yetkin olduğu alana sınırlıdır. Bir kişi, bir durumu anlamalarına, çözüm önerileri sunmalarına, sağlam bir değerlendirme yapmalarına ve genellikle diğerlerinden daha başarılı olmalarına olanak sağlayan bilgi ve becerilere sahip olduğunda, insanlar genellikle onları dinlemeye meyillidir. Bireyler uzmanlık gösterdiklerinde, insanlar onlara güvenmeye ve söylediklerine saygı duymaya eğilimlidir. Konu uzmanları olarak, fikirleri daha değerli olacak ve diğerleri onları o alanda liderlik için takip edecektir.

Ödül iktidarı
Ödül iktidarı, iktidar sahibinin değerli maddi ödüller verebilme yeteneğine dayanır; bu, bireyin başkalarına faydalar, izinler, istenen hediyeler, terfi veya maaş artışı gibi bir tür ödül verebilme derecesini ifade eder. Bu iktidar açıktır, ancak kötüye kullanılırsa etkisiz olabilir. Ödül iktidarını kötüye kullanan kişiler zorlayıcı olabilir veya "işleri çok hızlı ilerletmek" gerekçesiyle uyarılabilirler. Başkalarının bir şeyi yapmak için ödüllendirileceğini beklemeleri durumunda, bunu yapma olasılıkları yüksektir. Bu iktidar temeline dayanan bir sorun, ödül verenin ödüller üzerinde gereken kontrolü sahip olmayabileceğidir. Gözetmenler nadiren maaş artışları üzerinde tam kontrol sahibidir ve yöneticiler genellikle tüm eylemleri tek başlarına kontrol edemezler: hatta bir şirket CEO'su bile bazı eylemler için yönetim kurulundan izin almak zorundadır. Bir birey kullanılabilir ödüllerin tükenmesi durumunda veya ödüllerin diğerlerine yeterince değerli gelmemesi durumunda iktidarı zayıflar. Ödüllerin kullanımında karşılaşılan sorunlardan biri, aynı motivasyonel etkiyi sağlamak için genellikle her seferinde daha büyük olmaları gerekmeleridir: hatta ödüller sık sık verilirse, insanlar ödül tarafından doyuma ulaşabilir ve etkinliğini kaybedebilir.

İptal kültürü açısından, kontrolsüz adaletsizlik ve iktidar kötüye kullanımını uzlaştırmak için kullanılan toplu dışlama "yukarı yönlü iktidar" olarak adlandırılır. İnterneti bu süreçlere karşı denetlemek için oluşturulan politikalar, çatışmaların, kötüye kullanımların ve zararların ele alınması için adil bir süreç yaratma yolunu temsil eden "aşağı yönlü iktidar" olarak bilinir.

Zorlayıcı iktidar
Zorlayıcı iktidar, negatif etkilerin uygulanmasıdır. Bu, bir kişiyi düşürmek veya diğer ödülleri alıkoymak yeteneğini içerir. Değerli ödüllere duyulan istek veya bunların alıkonulma korkusu, iktidar altındaki kişilerin itaatini sağlar. Zorlayıcı iktidar, genellikle en açık fakat en etkisiz iktidar biçimi olarak görülür çünkü bu durum, bunu deneyimleyen insanlarda hoşnutsuzluk ve direniş oluşturur. Tehditler ve cezalar, zorlama iktidarının yaygın kullanılan araçlarıdır. Birinin işten çıkarılacağını, düşürüleceğini, ayrıcalıklarının reddedileceğini veya istenmeyen görevler verileceğini ima etmek veya tehdit etmek - bunlar, zorlayıcı iktidarın kullanılmasının özellikleridir. Bir örgütsel ortamda zorlayıcı iktidarın yaygın kullanımı nadiren uygun olup, yalnızca bu tür iktidar biçimlerine dayanmak, çok soğuk, yoksul bir liderlik tarzına yol açar. Bu, moda endüstrisinde sıkça görülen bir iktidar türüdür ve meşru iktidar ile birleştiğinde, endüstriye özgü literatürde "yapısal egemenliğin ve sömürünün cazibesi" olarak adlandırılır.

Kişilerarası ilişkilerde prensipler
Laura K. Guerrero ve Peter A. Andersen'in "Yakın Karşılaşmalar: İlişkilerde İletişim" adlı kitabına göre,

 İktidar Algısı: İktidar, bazı insanların nesnel olarak güce sahip olabileceği halde, hala diğerlerini etkilemede zorluk yaşayabileceği bir algıdır. İnsanlar, iktidar ipuçlarını kullanıp güçlü ve etkin bir şekilde davrandıklarında, diğer insanlar tarafından güçlü olarak algılanma eğilimindedir. Bazı insanlar, açıkça güçlü davranmasalar bile etkili olabilirler.
 İlişkisel Bir Kavram Olarak İktidar: İktidar ilişkilerde var olur. Buradaki sorun genellikle bir kişinin ortağıyla karşılaştırıldığında ne kadar göreceli bir iktidara sahip olduğudur. Yakın ve tatmin edici ilişkilerdeki ortaklar genellikle farklı zamanlarda çeşitli alanlarda birbirlerini etkilerler.
 Kaynak Temelli İktidar: İktidar genellikle kaynaklar üzerindeki bir mücadeleyi temsil eder. Kaynaklar ne kadar nadir ve değerliyse, iktidar mücadeleleri o kadar yoğun ve uzun sürer. Kıtlık hipotezi, insanların sahip oldukları kaynaklar nadir veya talep gören kaynaklarsa en fazla iktidara sahip olduklarını gösterir. Ancak, nadir kaynaklar sadece ilişkiler içinde değerlendiriliyorsa iktidara yol açar.
 Bağımlılık İktidarı: İlişkide kaybedecek daha azı olan kişi daha fazla iktidara sahiptir. Bağımlılık iktidarı, ilişkilerine veya partnerlerine bağımlı olanların daha az güçlü olduklarını gösterir, özellikle eğer partnerlerinin taahhütleri olmadığını ve onları terk edebileceğini biliyorlarsa. Bağımlılık teorisi'ne göre, alternatiflerin kalitesi, insanların mevcut ilişkilerinin dışında sahip olabilecekleri ilişki türleri ve fırsatları ifade eder. En az ilgi ilkesi, partnerler arasındaki olumlu duyguların yoğunluğunda fark varsa, en olumlu duyguları hisseden partnerin iktidar açısından dezavantajlı olduğunu öne sürer. İlişkiye olan ilgi ile ilişkisel iktidar derecesi arasında ters bir ilişki vardır.
 İktidarın Yetkilendirici veya Engelleme Niteliği: İktidar, yetkilendirici veya engelleyici olabilir. Araştırmalar, insanların, sindirici davranışlardan ziyade sosyal beceriyi yansıtan dominant davranışlar sergilediklerinde başkaları üzerinde kalıcı bir etkiye sahip olma olasılıklarının daha yüksek olduğunu göstermiştir. Kişisel iktidar, başkaları tarafından baskı ve aşırı etki altına alınmaya karşı koruyucu bir özellik taşır ve/veya durumsal stresten etkilenmeyi azaltır. Kendine güvenen ve ifadeci, sakin davranışlarla iletişim kuran insanlar, genellikle hedeflerine ulaşmakta ve iyi ilişkileri sürdürmede başarılı olurlar. İktidar, yıkıcı iletişim modellerine yol açtığında engelleyici olabilir. Bu, daha güçsüz olan kişinin genellikle memnuniyetsizliğini iletişim kurmada tereddüt ettiği soğutma etkisine ve bir kişinin taleplerde bulunduğu ve diğerinin savunmaya geçip çekildiği talep çekme modeline yol açar (Mawasha, 2006). Her iki etki de ilişkisel tatminsizlik açısından olumsuz sonuçlara sahiptir.
 İktidarın Yetki İlkesi Olarak Rolü: Yetki ilkesi, daha fazla iktidara sahip olan tarafın kuralları belirleme ve bozma yetkisine sahip olduğunu belirtir. Güçlü insanlar, normlara aykırı davranabilir, ilişkisel kuralları ihlal edebilir ve güçsüz insanlara göre daha az cezaya maruz kalırken etkileşimleri yönetebilir. Bu eylemler güçlü kişinin bağımlılık gücünü pekiştirebilir. Ayrıca, daha güçlü kişi sözlü ve sözsüz etkileşimleri yönetme yetkisine sahiptir. Diğerlerini kesintiye uğratma, konu değiştirme, dokunma başlatma ve tartışmaları sonlandırma gibi eylemleri daha az güçlü kişilere göre daha kolay bir şekilde gerçekleştirebilirler.

Rasyonel seçim çerçevesi
Oyun teorisi, rasyonel tercihlerin Walrasçı teorisine dayanan temelleriyle, iktidar ilişkilerini analiz etmeye yardımcı olmak için çeşitli disiplinlerde giderek daha fazla kullanılmaktadır. İktidar hakkında bir rasyonel tercih tanımı, Keith Dowding'in Iktidar adlı kitabında verilmiştir.

Rasyonel tercih teorisi, insan bireylerin veya grupların istenen sonuçları elde etmek için olası eylemlerden oluşan bir "seçim kümesi"nden seçim yapabilen "aktörler" olarak modellenebileceği bir teoridir. Bir aktörün "teşvik yapısı", seçim kümesindeki farklı eylemlerin ilişkilendirildiği maliyetlere ilişkin inançları ve farklı eylemlerin istenen sonuçlara yol açma olasılıklarını içermektedir.

Bu bağlamda aşağıdaki ayrımı yapabiliriz:

1. sonuç iktidarı - bir aktörün sonuçları gerçekleştirmek için bir etkiye sahip olma veya bu konuda yardımcı olma yeteneği;

2. sosyal iktidar - bir aktörün diğer aktörlerin teşvik yapılarını değiştirme yeteneğiyle sonuçları gerçekleştirmek.

Bu çerçeve, aktörlerin başkaları üzerinde iktidar uygulama yeteneğine sahip olduğu geniş bir sosyal etkileşim yelpazesini modellemek için kullanılabilir. Örneğin, 'güçlü' bir aktör, bir başkasının seçim setinden seçenekleri kaldırabilir; eylemlerin göreceli maliyetlerini değiştirebilir; belirli bir eylemin belirli bir sonuca yol açma olasılığını değiştirebilir; veya sadece diğer kişinin teşvik yapısı hakkındaki inançlarını değiştirebilir.

Diğer iktidar modellerinde olduğu gibi, bu çerçeve de 'zorlama' kullanımı konusunda tarafsızdır. Örneğin: bir şiddet tehdidi farklı eylemlerin olası maliyetlerini ve faydalarını değiştirebilir; benzer şekilde, 'gönüllü olarak kabul edilen' bir sözleşmedeki mali ceza veya dostça bir teklif de aynı etkiye sahip olabilir.

Kültürel hegomonya
Marksist geleneğe göre, İtalyan yazar Antonio Gramsci, ideolojinin kültürel bir hegemonya yaratmadaki rolünü detaylandırdı. Bu kültürel hegemonya, kapitalizmin ve ulus-devletin iktidarını desteklemenin bir aracı haline gelir. Niccolò Machiavelli'nin Prens adlı eserinden esinlenen ve Batı Avrupa'da Komünist devrimin gerçekleşmediği, Rusya'da ise gerçekleştiği iddia edilen durumu anlamaya çalışan Gramsci, bu hegemonyayı iki yarıdan oluşan bir yaratık olarak kavramsallaştırdı. Arka kısım, hayvan, daha klasik ve materyalist bir iktidar imajını temsil eder; zorlama yoluyla, fiziksel veya ekonomik güç kullanarak iktidar sağlanır. Ancak kapitalist hegemonyanın daha da güçlü bir şekilde insan yüzü olan ön kısıma, "rağmen" üzerinden iktidar yansıttığını iddia etti. Rusya'da bu iktidar eksikliği nedeniyle bir devrim gerçekleşmişken, Batı Avrupa'da özellikle İtalya'da kapitalizm, işçi sınıflarını kendi çıkarlarının sermayedarların çıkarlarıyla aynı olduğuna ikna ederek rıza üzerinden iktidarını sürdürmeyi başarmıştır. Bu şekilde bir devrim engellenmiştir.

Gramsci'nin iktidar yapılarında ideolojinin önemine vurgu yapmasına karşın, Michele Barrett gibi Marksist-feminist yazarlar, ideolojilerin aile hayatının erdemlerini övmekteki rolüne dikkat çeker. Bu görüşü açıklamak için klasik bir argüman, kadınların 'işgücü ordusu'nun yedek gücü olarak kullanılmasıdır. Savaş zamanında kadınların erkekçe görevleri yerine getirdiği kabul edilirken, savaş sonrasında roller kolayca tersine çevrilebilir. Dolayısıyla Barrett'a göre, kadınların özgürleşmesi için kapitalist ekonomik ilişkilerin yıkılması gereklidir, ancak yeterli değildir.

Tarnow
Eugen Tarnow, uçak kaçırıcılarının uçak yolcuları üzerindeki sahip olduğu iktidarı inceler ve askeriyedeki iktidarla benzerlikler çizer. Tarnow, bir birey üzerindeki iktidarın bir grupun varlığıyla arttığını gösterir. Eğer grup liderin emirlerine uyar ve uyarlık gösterirse, liderin birey üzerindeki iktidarı büyük ölçüde artar; ancak grup liderin emirlerine uymazsa liderin birey üzerindeki iktidarı yok hükmündedir.

Foucault
Michel Foucault'a göre gerçek iktidar her zaman ajanlarının bilgisizliğine dayanır. Hiçbir tek insan, grup veya aktör dispositif (makine veya aygıt) üzerinde kontrol sağlamaz, ancak iktidar aygıtı aracılığıyla mümkün olduğunca etkili ve sessiz bir şekilde dağılır, ajanlarının gerekeni yapmasını sağlar. İktidarın tespit edilmesi olasılığı düşük olduğundan, 'rasyonel' araştırmalarda kaçınılmaz bir şekilde belirsiz kalır. Foucault, Jean Baptiste Antoine Auget de Montyon adlı siyasal ekonomistin yazdığı iddia edilen Recherches et considérations sur la population de la France (1778) adlı metinden alıntı yapar, ancak aslında bu metin sekreteri Jean-Baptise Moheau (1745-1794) tarafından yazılmıştır. Ayrıca, biyolog Jean-Baptiste Lamarck'ı vurgulayarak, milletleri çoğul bir sıfat olarak sürekli olarak vurgulayan ve su, hava ve ışığı yalnızca bir ortamın ifadesi olarak gören ve bu durumda insan türüne bağlı olan türü doğrulayan bir ortam olarak görür. Foucault'ya göre bu (hem yapay hem de doğal) ortam, iktidar için müdahale hedefi olarak ortaya çıkar ve bu, egemenlik, toprak ve disiplin alanına ilişkin önceki kavramlardan radikal bir şekilde farklıdır ve toplumsal ve siyasal ilişkilerden dokuma haline gelir ve bir tür olarak işlev görür (biyolojik tür). Foucault, "Bir beden, tabi tutulabilen, kullanılabilen, dönüştürülebilen ve iyileştirilebilen bir bedendir" ifadesiyle "itaatkar bedenler" kavramını Discipline and Punish adlı kitabında ortaya atmış ve geliştirmiştir.

Clegg
Stewart Clegg, "iktidar devreleri" teorisiyle üç boyutlu başka bir model önermektedir. Bu model, iktidarın üretimi ve düzenlenmesini, bir elektrik devre kartına benzeterek üç farklı etkileşen devreden oluşur: olaya dayalı devre, eğilimsel devre ve kolaylaştırıcı devre. Bu devreler üç seviyede işler, ikisi makro düzeyde ve biri mikro düzeydedir. Olaya dayalı devre mikro düzeydedir ve günlük etkileşimlerde duyguları, iletişimi, çatışmayı ve direnci ele alan iktidarın düzensiz kullanımından oluşur. Olaya dayalı devrenin sonuçları hem olumlu hem de olumsuzdur. Eğilimsel devre, makro düzeyde uygulama kuralları ve toplumsal olarak oluşturulmuş anlamlardan oluşur ve üye ilişkilerini ve meşru otoriteyi bilgilendirir. Kolaylaştırıcı devre, makro düzeyde teknoloji, çevresel koşullar, iş tasarımı ve ağlardan oluşur ve olaya dayalı devrede ajansa güç verir veya güçsüzleştirir ve böylece ödüllendirir veya cezalandırır. Üç bağımsız devre, güçlendirmenin veya güçsüzleştirmenin kanalları olan "zorunlu geçiş noktalarında" etkileşir.

Galbraith
John Kenneth Galbraith (1908-2006), "The Anatomy of Power" (1983) adlı eserinde iktidarın türlerini "zorlama" (güce dayalı), "tazminat" (çeşitli kaynakların kullanımıyla) ve "koşullu" (ikna sonucu) olarak özetlerken, iktidarın kaynaklarını "kişilik" (bireyler), "mülkiyet" (iktidar sahiplerinin malî kaynakları) ve/veya "kurumsal" (bir örgütsel iktidar yapısında üst konumda olma) olarak belirtmiştir.

Gene Sharp
Gene Sharp, Amerikalı siyaset bilimi profesörü, iktidarın sonuç olarak temellerine bağlı olduğuna inanmaktadır. Böylece bir siyasi rejim, insanların buyruklarını, yasalarını ve politikalarını kabul edip uyguladığı sürece iktidarda kalır. Sharp, Étienne de La Boétie'nin görüşlerinden yola çıkar.

Sharp'ın temel teması, iktidarın monolitik olmadığıdır; yani, iktidarda olanların içsel bir niteliğinden kaynaklanmadığıdır. Sharp'a göre, herhangi bir yapısal organizasyonuna bakılmaksızın, siyasi iktidarın, nihayetinde devletin konularından kaynaklandığına inanır. Temel inancı, herhangi bir iktidar yapısının, liderlerin emirlerine tabi olan konuların itaati üzerine dayandığıdır. Eğer konular itaat etmezse, liderlerin iktidarı olmaz.

Çalışmalarının, Slobodan Milošević'in devrilmesi, 2011 Arap Baharı ve diğer şiddetsiz devrimlerde etkili olduğuna inanılmaktadır.

Björn Kraus
Björn Kraus, güç konusunda epistemolojik bir perspektifle ilgilenerek, kişiler arası etkileşim olanaklarına ilişkin özel bir yapılandırmacılık formu geliştirir (ilişkisel yapılandırmacılık olarak adlandırılır). Gücün değerlendirilmesi ve dağıtımına odaklanmak yerine, öncelikle terimin neyi ifade edebileceğini sorgular. Max Weber'in güç tanımından yola çıkarak, güç teriminin "eğitici güç" ve "yıkıcı güç" olarak ayrılması gerektiğini fark eder. Daha kesin olarak, eğitici güç başka bir kişinin eylem ve düşüncelerini belirleme şansını, yıkıcı güç ise başka bir kişinin olanaklarını azaltma şansını ifade eder. Bu ayrımın ne kadar önemli olduğu, güç girişimlerini reddetme olasılıklarına bakılarak açıkça ortaya çıkar: Eğitici gücü reddetmek mümkünken, yıkıcı gücü reddetmek mümkün değildir. Bu ayrımı kullanarak, gücün oranları daha sofistike bir şekilde analiz edilebilir ve sorumluluk konularında yeterli bir şekilde düşünülmesine yardımcı olur. Bu perspektif, güç teorileri hakkındaki epistemolojik tartışmalarda özellikle yaygın olan "ya vardır ya da yoktur" pozisyonunu aşmamıza ve "hem de pozisyonu" olasılığını sunmamıza olanak tanır.

Diğerleri
Belirgin olmayan kategorilerin fikri feminizm kökenlidir. Sosyal farklılığa odaklanarak neyin veya kimin farklı algılandığına bakmak yerine, belirgin olmayan kategorilerin fikrini kullanan teorisyenler, "normal" olanın nasıl olağanüstü kabul edilmez şekilde algılandığına ve bunun sosyal ilişkilere nasıl etki ettiğine de bakılması gerektiğini savunurlar. Belirgin olmayan kategoriye dikkat etmek, dilbilimsel ve kültürel uygulamaları analiz etmenin bir yoludur ve sosyal farklılıkların, güç de dahil olmak üzere, günlük olaylarda nasıl üretildiğini ve ifade edildiğini anlamaya yardımcı olur.

Belirgin olmayan kategorilerin fikrine göre, nispeten güçlü pozisyonlara sahip olan veya gücü daha kolay şekilde kullanabilen kişilerin kültürel uygulamaları açıkça ifade edilmese de, varsayılan veya temel uygulamalar olarak algılanır ve diğerleri farklı, sapkın veya anormal olarak değerlendirilir. Belirgin olmayan kategori, her şeyin ölçüldüğü standart haline gelir. Örneğin, bir kahramanın ırkı belirtilmediğinde, çoğu Batılı okuyucunun kahramanın beyaz olduğunu varsayacağı söylenir; cinsel kimlik belirtilmediğinde, kahramanın heteroseksüel olduğu varsayılır; bir bedenin cinsiyeti belirtilmediğinde, erkek olduğu varsayılır; bir engellilik belirtilmediğinde, kahramanın engelli olmadığı varsayılır. Bunlar, belirgin olmayan kategorinin üstün, tercih edilen veya daha "doğal" olduğu anlamına gelmez; ayrıca, belirgin olmayan kategoriyle ilişkilendirilen uygulamaların gerçekleştirilmesi için daha az sosyal çaba gerektirdiği anlamına da gelmez.

Belirgin olmayan kategori genellikle açıkça fark edilmez ve genellikle gözden kaçar, ancak yine de zorunlu olarak görünürdür. Fark edilen fakat dikkat çekmeyen ve olağan olarak kabul edilen belirgin olmayan kategoriye üyelik, gücün bir göstergesi olabilir. Örneğin, beyazlık güç sahibi kişiler için genellikle fark edilmeyen bir belirgin olmayan kategori oluşturur, çünkü genellikle bu kategoriye dahil olurlar. Sosyal gruplar, ırk, sınıf, cinsiyet, yetenek ve cinsellik gibi çeşitli sosyal ayrımlar açısından gücü bu şekilde algılayabilir.

Karşı iktidar
'Karşı iktidar' terimi, çeşitli durumlarda, ezilenlerin elitenin iktidarını dengelemek veya erozyona uğratmak için kullanılan karşıt bir gücü tanımlamak için kullanılır. Antropolog David Graeber tarafından genel bir tanım sunulmuştur: "devlete ve sermayeye karşı duran sosyal kurumların bir koleksiyonu: özyönetimli topluluklardan radikal sendikalara ve popüler milislere kadar". Graeber ayrıca karşı iktidarın "anti-iktidar" olarak da adlandırılabileceğini ve karşı iktidar kurumlarının "devlete karşı kendini koruduğunda, bu genellikle 'ikili iktidar' durumu olarak adlandırılır" şeklinde belirtmektedir. Tim Gee ise 2011 tarihli Counterpower: Change Happen adlı kitabında, hükümet ve elit grupların gücüyle güçsüz kalanların bunu karşı iktidar kullanarak dengeleyebileceği bir teori ortaya atmıştır. Gee'nin modelinde, karşı iktidar üç kategoriye ayrılır: fikir karşı iktidarı, ekonomik karşı iktidarı ve fiziksel karşı iktidarı.

Terim, 1990'lardan itibaren küresel adalet/anti-globalizasyon hareketi katılımcıları tarafından kullanılmasıyla ön plana çıksa da, kelime en az 60 yıldır kullanılmaktadır. Örneğin Martin Buber'ın 1949 tarihli "Paths in Utopia" adlı kitabında "İktidar, yalnızca karşı iktidarın baskısı altında feragat eder" ifadesi yer almaktadır.

Psikolojik araştırma
Son deneysel psikoloji çalışmaları, bir kişinin sahip olduğu güç ne kadar artarsa, başkalarının bakış açısını o kadar az benimsediğini ve bu durumun güçlülerin daha az empatiye sahip olduğunu göstermektedir. Adam Galinsky ve birkaç ortağı, güçsüzlüğü hatırlatılan kişilere alınlarına "E" harfi çizmeleri talimatı verildiğinde, güçlerini hatırlatılan kişilere göre bu harfi başkalarının okuyabileceği şekilde çizme olasılıklarının 3 kat daha yüksek olduğunu bulmuştur. İktidar sahibi insanlar aynı zamanda daha fazla eyleme geçme eğilimindedir. Bir örnekte, iktidar sahibi insanlar, daha az iktidar sahibi olanlara göre rahatsız edici derecede yakın bir vantilatörü iki kat daha fazla kapatmışlardır. Araştırmacılar, gözlemci etkisini belgelemişlerdir: İktidar sahibi insanların, "sıkıntıda olan bir yabancıya" yardım etme konusunda üç kat daha fazla eğilimli olduklarını bulmuşlardır.

50'den fazla üniversite öğrencisinin katıldığı bir araştırma, "iktidar kelimeleri"ni ifade ederek güçlü hissetmeleri sağlanan katılımcıların dış etkilere daha az duyarlı olduklarını, dürüst geri bildirim vermeye daha istekli olduklarını ve daha yaratıcı olduklarını gösterdi.

Empati farklılığı
"İktidar, diğerlerini etkileme olasılığı olarak tanımlanır."

İktidarın kullanımı yüzyıllar boyunca evrim geçirmiştir. Prestij, onur ve itibar kazanma, insan doğasında iktidar elde etme merkezi motivasyonlardan biridir. İktidar aynı zamanda empati boşluklarıyla ilişkilidir çünkü kişiler arası ilişkileri sınırlar ve iktidar farklarını karşılaştırır. İktidara sahip olmak veya olmamak bir dizi psikolojik sonuca neden olabilir. Stratejik sorumluluklarla sosyal sorumluluklar arasında bir ayrım yapılmasına yol açar. İktidar çatışmasını araştırmak amacıyla ilk deneyler bile 1968'de yapılmıştır.

Geçmiş araştırmalar
Daha önceki araştırmalar, artan iktidarın artan ödüllerle ilişkili olduğunu ve bir kişiyi şeylere daha sık yaklaştırdığını öne sürdü. Buna karşılık, azalan iktidar daha fazla sınırlamayla, tehdit ve cezalandırmayla ilişkilidir ve bunun sonucunda engellemeler meydana gelir. Sonuç olarak, iktidar sahibi olmak bir kişiyi başarılı sonuçlara götürür, müzakere stratejileri geliştirmesine ve daha fazla kendi çıkarına yönelik teklifler yapmasına yardımcı olur.

Daha sonra yapılan araştırmalar, iktidar farklılıklarının stratejik düşünceleri tetiklediğini öne sürdü. Stratejik olmak, karşıt görüşte olan bir kişiye karşı savunma yapmayı veya karar vericiyi incitmeyi de içerebilir. Sonuç olarak, daha fazla iktidara sahip biriyle karşılaşmak stratejik düşünmeyi gerektirirken, daha az iktidara sahip biriyle karşılaşmak sosyal sorumluluk gerektirir şeklinde sonuçlandırıldı.

Pazarlık oyunları
2003 ve 2004 yıllarında pazarlık oyunları incelendi. Bu çalışmalar, farklı güç verilen durumlarda sergilenen davranışları karşılaştırdı.

Ultimatom oyununda, güç verilen kişi bir ultimatom teklif eder ve alıcı bu teklifi kabul etmek zorundadır, aksi takdirde teklif eden ve alıcı her ikisi de ödül alamaz.

Diktatör oyununda, güç verilen kişi bir teklif sunar ve alıcı bu teklifi kabul etmek zorundadır. Alıcının teklifi reddetme seçeneği yoktur.

Çözüm yolu
Diktatör oyununda alıcıya hiçbir güç verilmezken, ultimatom oyununda alıcıya bazı güç verilir. Gözlemlenen davranış ise teklif sunan kişinin ultimatom oyununda sunduğundan daha az stratejik davranmasıydı. Bencil davranışlar da gözlemlenmiş olup, birçok pro-sosyal davranış da gözlenmiştir.

Karşı taraf tamamen güçsüz olduğunda, teklif sunan kişinin (güce sahip olan kişi) davranışından genellikle strateji eksikliği, sosyal sorumluluk ve ahlaki düşünce eksikliği gözlenir.

Kötü niyetli iktidar ve kontrolü
İktidarı kötü veya haksız olarak değerlendirmek mümkündür; ancak, iktidar aynı zamanda iyi ve insancıl amaçları gerçekleştirmek için miras alınan veya verilen bir şey olarak da görülebilir. Genel olarak, iktidar, iki varlık arasındaki bağımlılık faktörlerinden ve çevreden kaynaklanır. İktidarın kullanımı zorlama veya tehdit (baskı) gerektirmez. Baskı olmaksızın iktidar kullanma örneği "yumuşak güç" kavramıdır (sert güçle karşılaştırıldığında). Son dönemdeki sosyolojik tartışmanın büyük bir kısmı, iktidarın eylemleri mümkün kılan bir araç olarak kullanımı etrafında dönüyor, yani iktidarın eylemleri sınırlama veya engelleme potansiyeli kadar sosyal eylemleri mümkün kılma amacıyla kullanımı üzerine odaklanıyor.

Kötüye kullanılan iktidar ve kontrol (ya da kontrolcü davranış veya zorlayıcı kontrol), saldırganların psikolojik, fiziksel, cinsel veya mali istismar gibi amaçlarla kurbanlar üzerinde iktidar ve kontrol elde etme ve sürdürme yöntemlerini içerir. Bu tür istismarın çeşitli nedenleri olabilir - kişisel kazanç, kişisel tatmin, psikolojik yansıtma, değersizleştirme, kıskançlık veya bazı saldırganlar iktidar ve kontrol uygulamaktan zevk alırlar.

Kontrol edici saldırganlar, kurbanları üzerinde iktidar ve kontrol sağlamak için çeşitli taktikler kullanabilirler. Bu taktikler psikolojik ve bazen fiziksel istismara dayanır. Kontrol, ekonomik istismar aracılığıyla desteklenebilir, bu da kurbanın istismara direnmek için gerekli kaynaklardan yoksun olmalarına neden olabilir. Saldırganlar, kurbanları kontrol altında tutmayı ve sindirmeyi amaçlar veya ilişkide eşit bir söz hakkına sahip olmadıklarını hissetmelerini etkilemeye çalışırlar.

 Manipülatörler ve istismarcılar, kurbanlarını kontrol etmek için çeşitli taktikler kullanabilirler. Bunlar arasında şunlar bulunur: Olumlu pekiştirme (övgü, yüzeysel cazibe, yağcılık, hoşnutluk uyandırma, aşırı ilgi gösterme, gülümseme, hediye verme, dikkat gösterme) - Olumsuz pekiştirme Aralıklı veya kısmi pekiştirme - Psikolojik cezalandırma (sızlanma, sessizlik tedavisi, küfür etme, tehditler, gözdağı verme, duygusal şantaj, suçluluk hissi yaratma, ilgisizlik) - Travmatik taktikler (sözlü taciz veya patlayıcı öfke)

Kurbanın savunmasız yanları istismar edilir ve en savunmasız olanlar genellikle hedef olarak seçilir. Sürekli tekrarlanan taciz döngüleri sonucunda travmatik bağlanma, istismarcı ile kurban arasında ortaya çıkabilir. Ödül ve cezanın aralıklı olarak verilmesi, değişime dirençli güçlü duygusal bağların oluşmasına ve aynı zamanda bir korku ortamının oluşmasına yol açar. Zorbalık davranışını normalleştirme, meşrulaştırma, rasyonelleştirme, inkar etme veya azaltma girişimi yapılabilir, veya bunun için kurbanı suçlamak da mümkündür.

İzolasyon, gaslighting, zihinsel oyunlar, yalan söyleme, yanlış bilgilendirme, propaganda, istikrarsızlaştırma, beyin yıkama ve böl ve yönet gibi başka stratejiler de sıklıkla kullanılır.

Ayrıca bakınız
 Sosyoloji
 Muhalefet
 Demokrasi

Kaynakça

Hâkimiyet sosyolojisi
Siyaset felsefesi terimleri

İktidar (toplumsal ve siyasal)


تيبور فابيان (بالمجرية:Tibor Fábián)، من مواليد 26 يوليو 1946، لاعب كرة قدم هنغاري سابق.

لعب مع منتخب هنغاريا لكرة القدم.

توفي في 6 يونيو 2006.

روابط خارجية

مراجع

لاعبو كرة قدم رجالية مجريون
مدافعو كرة قدم رجالية
لاعبو كرة قدم من بودابست
رياضيون من بودابست
لاعبو بطولة أمم أوروبا 1972
لاعبو كرة قدم مجريون
لاعبو منتخب المجر لكرة القدم
مواليد 1946
مواليد في بودابست
وفيات 2006
وفيات في بودابست
لاعبو نادي فاساس

تيبور فابيان


An Sobralia aurantiaca in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Jean Jules Linden ngan Heinrich Gustav Reichenbach. An Sobralia aurantiaca in nahilalakip ha genus nga Sobralia, ngan familia nga Orchidaceae.

Mabibilngan ini ha Colombia. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Sobralia

Sobralia aurantiaca


Žalpić je tjesnac koji odvaja otoke Vele Srakane i Male Srakane. Širok je 180 m. Približne koordnate središta prolaza su 44° 34' 10" N, 14° 19' 28.9" E.

Tjesnaci u Kvarnerskom zaljevu

Žaplić (prolaz)


Joyce Summers (d. 1958 - ö. 2001 Sunnydale'de, beyin anevrizmasından) Joss Whedon tarafından yaratılan ve Kristine Sutherland tarafından canlandırılan bir Buffy the Vampire Slayer karakteridir. Joyce Summers, başkarakter Buffy Summers'ın annesidir.

Karakter tarihi
Los Angeles'ta, Joyce ile kocası Hank, evliliklerinde bazı sorunlar yaşamaktadırlar ve kızları Buffy Summers da bir "avcı" olarak seçildiğini ve kaderinin iblisler ve vampirlerle dövüşmek olduğundan bahsetmektedir. Joyce ve Hanki kızlarının akıl sağlığından şüphe edip onun bir kliniğe yatmasına karar verirler. Buffy kısa sürede taburcu olur ve bir daha asla avcılıktan bahsetmez. Ama buna rağmen annesinin bazı ruhsal problemleri baş gösterir ve Buffy babasının sadakatsiz biri olduğuna inanır. Joyce, kızı Buffy'nin başını sürekli derde sokmasından da çok rahatsızdır. Son olarak Hemery Lisesi'nin spor salonunu yakıp okuldan kovulan kızı Buffy'yi de alıp kocasından boşanmış bir kadın olarak Kaliforniya'ya bağlı küçük Sunnydale kasabasına yerleşir.

Buffy karakterleri
Kurgusal iblis avcıları
1997'de tanıtılan kurgusal karakterler

Joyce Summers


Die Lokomotiven der Reihe Pu29 der polnischen Staatsbahn PKP sind Schnellzug-Schlepptenderlokomotiven mit der Achsfolge 2'D1' (Mountain).

Geschichte

Die Hersteller Fablok und Cegielski hatten jeweils drei Prototypen von vierfach gekuppelten Schnellzugloks gebaut. Die aufgrund ihres Gesamtachsstandes für viele Drehscheiben zu lange Pu29 von Cegielski unterlag im Wettbewerb der Pt31 von Fablok, welche zudem eine größere Kesselleistung aufwies. Nach dem Überfall auf Polen verblieb die Pu29-2 in deutschem Besitz, sie wurde aber nicht in den Bestand der Deutschen Reichsbahn übernommen. Die beiden anderen Lokomotiven wurden im September 1939 vom sowjetischen NKPS erfasst. Diese wurden im Deutsch-Sowjetischen Krieg ebenfalls deutsche Beute und als 12 201 (Pu29-3) und 12 202 (Pu29-1) in den Bestand der Deutschen Reichsbahn eingereiht.

Nach dem Krieg stand die Pu29-1 in der Westzone. Auf Anweisung der Besatzer wurde sie 1951 aufgrund Stahlmangels während des Koreakrieges verschrottet. Pu29-3 war in der Tschechoslowakei verblieben und wurde am 27. April 1949 an die PKP zurückgegeben. Die PKP reihte die Lokomotive zunächst als Pt31-46 ein, änderte das aber später auf Pu29-1. Im Jahr 1970 wurde sie ausgemustert.

Die Lokomotive blieb als Exponat im Eisenbahnmuseum Kościerzyna erhalten. Seit 2012 steht sie sich im Eisenbahnmuseum Warschau.

Siehe auch
 Liste von Lokomotiv- und Triebwagenbaureihen in Polen
 Baureihe 12

Literatur
 Andreas Knipping, Ingo Hütter, Hansjürgen Wenzel: Lokomotiven "Heim ins Reich", EK-Verlag, Freiburg 2009, ISBN 978-3-88255-131-0

Weblinks

Einzelnachweise

Dampflokomotive Achsfolge 2D1
Pu29
Schienenfahrzeug (Cegielski)

PKP-Baureihe Pu29


Le château de Vieille-Cour est un château situé sur la commune de Mauves-sur-Loire dans le département de la Loire-Atlantique.

Historique

Le château et parc sont classés sites naturels en 1942.

Notes et références

Voir aussi

Articles connexes
 Liste des châteaux de la Loire-Atlantique
 Liste des sites classés de la Loire-Atlantique
 Sanctuaire gallo-romain de Vieille-Cour

Château en Loire-Atlantique
Site classé ou inscrit en Loire-Atlantique

Château de Vieille-Cour (Mauves-sur-Loire)


Ich bin ein guter Hirt (BWV 85) ist eine Kirchenkantate von Johann Sebastian Bach. Er schrieb sie in Leipzig für "Misericordias Domini", den 2. Sonntag nach Ostern, und führte sie am 15. April 1725 zum ersten Mal auf.

Geschichte und Worte
Bach komponierte die Kantate in seinem zweiten Jahr als Thomaskantor in Leipzig für den Sonntag "Misericordias Domini". Die vorgeschriebenen Lesungen für den Sonntag waren , "Christus als Vorbild", und , Der gute Hirte. Nach John Eliot Gardiner ist der unbekannte Textdichter derselbe wie in den Kantaten der beiden vorangegangenen Sonntage, Bleib bei uns, denn es will Abend werden (BWV 6) und Am Abend aber desselbigen Sabbats (BWV 42), bevor Bach an den folgenden Sonntagen Texte von Christiana Mariana von Ziegler vertonte. Die drei zusammenhängenden Kantatentexte waren vermutlich bereits für Bachs ersten Kantatenzyklus vorgesehen, doch hatte er sie nicht komponiert, vielleicht wegen der Belastung durch die erste Aufführung der Johannes-Passion. Die Texte basieren auf Themen aus dem Johannes-Evangelium. Die Kantate beginnt mit Vers 14 des Sonntagevangeliums, "Ich bin ein guter Hirt". Satz 2 erläutert, dass Jesus dies in seiner Passion verwirklicht hat. Der Gedanke wird kommentiert in der ersten Strophe von Cornelius Beckers Choral "Der Herr ist mein getreuer Hirt" (1598), einer Umdichtung von Psalm 23. In Satz 4 bezieht sich der Dichter auf Vers 12 des Evangeliums, den Unterschied zwischen dem Hirten, der für die Schafe wacht und sein Leben für sie einsetzt, und den Mietlingen, die schlafen und die Schafe vernachlässigen. Satz 5 nennt Liebe als das Motiv des Hirten für seine Hingabe. Die Kantate endet mit dem Choral "Ist Gott mein Schutz und treuer Hirt", der vierten Strophe von Ernst Christoph Homburgs Lied "Ist Gott mein Schild und Helfersmann" (1658). Bach führte die Kantate am 15. April 1725 erstmals auf.

Besetzung und Aufbau
Die Kantate ist besetzt mit vier Vokalsolisten, Sopran, Alt, Tenor und Bass, vierstimmigem Chor, zwei Oboen, zwei Violinen, Viola, Violoncello piccolo und Basso continuo.

 Aria (Bass): Ich bin ein guter Hirt
 Aria (Alt): Jesus ist ein guter Hirt
 Choral: Der Herr ist mein getreuer Hirt
 Recitativo (Tenor): Wenn die Mietlinge schlafen
 Aria (Tenor): Seht, was die Liebe tut
 Choral: Ist Gott mein Schutz und treuer Hirt

Musik

Im ersten Satz singt der Bass als Vox Christi "Ich bin ein guter Hirt", gerahmt von instrumentalen  Ritornellen in einer Form, die zwischen Arie und Arioso liegt. Das gesungene Motiv auf diese Worte erschien bereits zuvor vier Mal im continuo. Die Oboe ist das konzertante Instrument in diesem Eingangssatz, dessen gesammelten Ernst Klaus Hofmann hervorhebt. Die Alt-Arie wird von einem obligaten Violoncello piccolo begleitet. Die folgende Choralstrophe singt der Sopran auf die leicht verzierte Melodie von "Allein Gott in der Höh sei Ehr" von Nikolaus Decius, während die beiden Oboen in den Ritornellen ein Thema spielen, das von der ersten Zeile der Melodie abgeleitet ist.

Das einzige Rezitativ ist eine Kurzpredigt, die von den Streichen akzentuiert wird. Satz 5 ist der einzige Satz der Kantate in pastoralem 9/8-Rhythmus. Die Streicher spielen in tiefer Lage bevorzugt Terz- und Sextparallelen. Dadurch ist der Tenor häufig die höchste Stimme, beginnend mit den ersten drei Rufen "Seht". Gardiner bemerkt die Ähnlichkeit dieser Arie zur Alt-Arie "Sehet, Jesus hat die Hand" in der Matthäus-Passion (Nr. 60 in der Neuen Bach-Ausgabe), sowohl in der Thematik der Liebe, die vom Kreuz ausgeht, als in der Musik, deren Wärme und Innigkeit Alfred Dürr betont. Die Kantate wird mit einem vierstimmigen Choralsatz beschlossen.

Einspielungen
 Bach: Cantata 85; Cantata 151. Anthon van der Horst, Nederlandse Bachvereniging, Amsterdam Kamerorkest, Hélène Ludolph, Wilhelmine Matthès, Tom Brand, Hermann Schey. Telefunken, 1957.
 Les Grandes Cantates de J. S. Bach, Vol. 4. Pforzheimer Kammerorchester, Ingeborg Reichelt, Hertha Töpper, Helmut Krebs, Franz Kelch. Erato, 1959.
 J. S. Bach: Kantate BWV 85 Ich bin ein guter Hirt. Karl Ristenpart, Chor des Konservatoriums Saarbrücken, Saar-Kammerorchester, Eva Bornemann, Helmut Kretschmar, Jakob Stämpfli. Saarländischer Rundfunk, 1960.
 Bach Kantaten, Vol. 8: BWV 103, BWV 85, BWV 86, BWV 144. Diethard Hellmann, Bachchor und Bachorchester Mainz. DdM-Records Mitterteich, späte 1960er?
 Les Grandes Cantates de J. S. Bach, Vol. 24. Fritz Werner, Heinrich-Schütz-Chor Heilbronn, Württembergisches Kammerorchester Heilbronn, Hedy Graf, Barbara Scherler, Kurt Huber, Jakob Stämpfli. Erato, 1970.
 J. S. Bach: Das Kantatenwerk, Folge 22 – BWV 84–90. Nikolaus Harnoncourt, Tölzer Knabenchor, Concentus Musicus Wien, Solist des Tölzer Knabenchor, Paul Esswood, Kurt Equiluz, Ruud van der Meer. Teldec, 1977.
 Die Bach Kantate, Vol. 13. Helmuth Rilling, Gächinger Kantorei, Bach-Collegium Stuttgart, Arleen Augér, Gabriele Schreckenbach, Adalbert Kraus, Walter Heldwein. Hänssler, 1981.
 J. S. Bach: Cantatas with Violoncelle Piccolo. Christophe Coin, Das Leipziger Concerto Vocale, Ensemble Baroque de Limoges, Barbara Schlick, Andreas Scholl, Christoph Prégardien, Gotthold Schwarz. Auvidis Astrée / Naïve 1994.
 Bach Edition Vol. 5 – Cantatas Vol. 2. Pieter Jan Leusink, Holland Boys Choir, Netherlands Bach Collegium, Ruth Holton, Sytse Buwalda, Nico van der Meel, Bas Ramselaar. Brilliant Classics, 1999.
 Bach Cantatas Vol. 23: Arnstadt/Echternach. John Eliot Gardiner, Monteverdi Choir, English Baroque Soloists, Katharine Fuge, William Towers, Norbert Meyn, Stephen Varcoe. Soli Deo Gloria, 2000.
 J. S. Bach: Complete Cantatas Vol. 15. Ton Koopman, Amsterdam Baroque Orchestra & Choir, Deborah York, Bogna Bartosz, Jörg Dürmüller, Klaus Mertens. Antoine Marchand, 2001.
 J. S. Bach: Cantatas, Vol. 39. Masaaki Suzuki, Bach Collegium Japan, Carolyn Sampson, Robin Blaze, Gerd Türk, Peter Kooij. BIS, 2007.
 J.S. Bach: Cantatas for the Complete Liturgical Year, Vol. 11. Sigiswald Kuijken, La Petite Bande, Gerlinde Sämann, Petra Noskaiová, Christoph Genz, Jan van der Crabben. Accent, 2008.

DVD
 Johann Sebastian Bach: Ich bin ein guter Hirt. Kantate BWV 85. Rudolf Lutz, Orchester der J. S. Bach-Stiftung, Gerlinde Sämann (Sopran), Terry Wey (Alt), Georg Poplutz (Tenor), Markus Volpert (Bass). Samt Einführungsworkshop sowie Reflexion von Peter Wollny. Gallus Media, 2017.

Literatur
 Alfred Dürr: Johann Sebastian Bach: Die Kantaten. Bärenreiter, Kassel 1999, ISBN 3-7618-1476-3.
 Werner Neumann: Handbuch der Kantaten Johann Sebastian Bachs. 1947, 5. Aufl. 1984, ISBN 3-7651-0054-4.
 Hans-Joachim Schulze: Die Bach-Kantaten: Einführungen zu sämtlichen Kantaten Johann Sebastian Bachs. Evangelische Verlags-Anstalt, Leipzig 2006, ISBN 3-374-02390-8; Carus-Verlag, Stuttgart 2006, ISBN 3-89948-073-2 (Edition Bach-Archiv Leipzig).
 Christoph Wolff, Ton Koopman: Die Welt der Bach-Kantaten. Verlag J. B. Metzler, Stuttgart/Weimar 2006, ISBN 3-476-02127-0.

Weblinks

 Ich bin ein guter Hirt auf der Bach.de-Website
 BWV 85 Ich bin ein guter Hirt. Text, Aufbau, Besetzung bei der University of Alberta

Einzelnachweise

Bachkantate
23
Musik 1725
Chorwerk aus dem 18. Jahrhundert
Kirchenmusik (Leipzig)
Musik (Ostern)

Ich bin ein guter Hirt


Illart Zuazubiskar Gallastegi (Abadiano, 18 de fevereiro de 1990) é um ciclista profissional espanhol. Estreiou como profissional em 2009 no Orbea Continental. O seus melhores resultados, medalhas em campeonatos nacionais, conseguiu-os na modalidade de pista que costuma utilizar como treinamento invernal para a estrada. Na estrada seus resultados mais destacados têm sido o 12.º posto no Campeonato da Espanha Contrarrelógio 2012 e ser um dia líder no Tour de Gironde 2014 depois de vencer o Euskadi na contrarrelógio por equipas e ser ele o primeiro da sua equipa em cruzar a linha de meta.

Palmarés

 2012
 3.º no Campeonato da Espanha Perseguição
 3.º no Campeonato da Espanha Perseguição por Equipas (fazendo equipa com Unai Elorriaga, Iban Leanizbarrutia e Asier Maeztu)

 2013
 2.º no Campeonato da Espanha Perseguição

 2014
 3.º no Campeonato da Espanha Perseguição
 2.º no Campeonato da Espanha Perseguição por Equipas (fazendo equipa com Ander Alonso, Unai Elorriaga e Jon Irisarri)
 2.º no Campeonato da Espanha Madison (fazendo casal com Unai Elorriaga)

 2015
 2.º no Campeonato da Espanha Perseguição por Equipas (fazendo equipa com Ander Alonso, Gorka Etxabe e Jon Irisarri)

 2016
 3.º no Campeonato da Espanha Madison (fazendo casal com Unai Elorriaga)

Equipas

 Orbea Continental/Euskadi (2012-2014)
 Orbea Continental (2012)
 Euskadi (2013-2014)
 Eustrak-Euskadi (2016-2017)

Notas e referências

Ligações externas

 Ficha de Illart Zuazubiskar (sitiodeciclismo.net)
 Ficha de Illart Zuazubiskar (cqranking.com)

Ciclistas de pista da Espanha
Naturais de Durango (Espanha)

Illart Zuazubiskar