Der von 1933 bis 1965 bestehende Oberleitungsbus Berlin war das vierte auf dem heutigen Stadtgebiet von Berlin bestehende Oberleitungsbus-System und das erste moderne dieser Art in der Stadt. Es umfasste zwei nicht miteinander verbundene Teilnetze in den Bezirken Spandau und Steglitz, auf denen bis zu drei Linien verkehrten. Zuständiges Verkehrsunternehmen war die Berliner Verkehrs-Gesellschaft, die ab 1938 unter der Bezeichnung Berliner Verkehrs-Betriebe (BVG) firmierte. Nach 1949 übernahm die Verwaltung der BVG in West-Berlin diese Aufgabe. Die BVG und ab 1949 die BVG-West führten den Oberleitungsbus nicht als gesonderten Betriebsteil, sondern als Teil des Omnibusnetzes, so waren die Linienkennzeichnung und -farbe beider Verkehrsmittel identisch.

Geschichte

Netz Spandau
Die Allgemeine Berliner Omnibus AG (ABOAG) richtete 1927 eine Vorort-Omnibuslinie vom Hafenplatz in Spandau über Potsdamer Straße (seit 1939: Carl-Schurz-Straße), Klosterstraße, Hamburger Straße (seit 1937: Brunsbütteler Damm), Bahnhofstraße (seit 1931: Nennhauser Damm), Delbrückstraße (seit 1931: Torweg) zum Marktplatz (seit 1931: Am Heideberg sowie Heidebergplan) in der Gartenstadt Staaken ein. Im Januar 1928 bekam diese Linie die Nummer 31 zugeteilt und wurde in den Stadttarif der ABOAG einbezogen. Ab Mai 1929 begann die Linie am Markt in Spandau, zum 2. September 1929 erhielt sie – analog zu den übrigen Autobuslinien – zur Unterscheidung gegenüber den Straßenbahnlinien ein "A" vorangestellt. 1930 erfolgte der Einsatz der Linie A31 ab dem U-Bahnhof Ruhleben, ab 1931 dann ab dem Spandauer Hauptbahnhof (heute: Stresow).

Im Jahr 1933 entschloss sich die BVG zur Einführung des Obusbetriebs. Um erste Erfahrungen mit dem neuen Verkehrsmittel zu sammeln wählte das Unternehmen die Linie A31 zur Umstellung aus, da diese sowohl im Stadt- als auch im Überlandverkehr fuhr und teilweise recht komplexe Fahrleitungsanlagen auftraten. Zur Unterstellung der Fahrzeuge diente der Betriebshof Spandau der Berliner Straßenbahn. Die Oberleitung war zweispurig, der Fahrdrahtquerschnitt betrug 80 Quadratmillimeter. Die Stromversorgung innerhalb Spandaus stellte das Unterwerk Spandau der Straßenbahn sicher, für den Überlandabschnitt nach Staaken errichtete die BVG ein neues Unterwerk in Neu-Staaken. Die Spannung betrug wie bei der Straßenbahn 550 Volt Gleichstrom. Eine Besonderheit stellte die Betriebsstrecke von der Klosterstraße zum Betriebshof Spandau dar. Obus und Straßenbahn teilten sich auf diesem Abschnitt die Fahrleitung. Die Leitung der Straßenbahn diente als Pluspol, eine mittig gespannte Leitung als Minuspol. Begegnungen von Obussen waren somit nicht möglich. Hinzu kam, dass die Konstruktion gleichermaßen für den Betrieb mit Rollen- und Bügelstromabnehmer ausgelegt war.

Am Heiligabend 1933 begann der reguläre Betrieb auf der Linie mit drei Fahrzeugen, eine Umstellung der Linienbezeichnung erfolgte nicht – ungeachtet der Tatsache, dass es sich nicht mehr um eine Autobuslinie handelte. Die Linienführung blieb bis zur kriegsbedingten Einstellung am 12. April 1945 unverändert. Es kam ab Kriegsbeginn mehrmals zur vorübergehenden Umstellung auf Omnibusbetrieb. Neben der Zerstörung der Wagenhalle Spandau und vier der dort befindlichen Wagen ging auch der Großteil der Fahrleitung verloren. Die Bedienung erfolgte nach Kriegsende zunächst durch verschiedene private Fuhrunternehmer im Auftrag der BVG.

Ab 1949 begann die BVG mit der Wiedererrichtung der Oberleitungsanlagen. Anstatt über die Carl-Schurz-Straße und den Markt ging die Strecke nun über den Stabholzgarten. Ab dem 1. August 1949 verkehrte die Linie wieder mit Obussen. Als Ersatz für die zerstörte Wagenhalle mietete die BVG eine am Brunsbütteler Damm gelegene Werkhalle von Orenstein & Koppel.

Der westliche Teil Staakens kam nach 1951 zunächst unter die Verwaltung des Stadtbezirks Mitte. Am 1. Juni 1952 ging diese auf die Stadt Falkensee über. West-Staaken lag damit faktisch in der Sowjetischen Besatzungszone, die Grenze befand sich entlang des Nennhauser Damms. Mitte Dezember 1952 wurde der Grenzverlauf so gekennzeichnet, dass ein Befahren der Straße in beiden Richtungen nicht mehr möglich war. Die BVG-West verkürzte die Linie daher ab dem 15. Dezember 1952 bis zur Obushalle am Brunsbütteler Damm und richtete auf dem verbliebenen Teilstück einen Ersatzverkehr mit Autobussen bei leicht veränderter Linienführung ein. Drei Tage darauf stellte sie den Betrieb gänzlich auf Omnibusse um. Die Halle ging nach ihrer Schließung an Orenstein & Koppel zurück, die verbliebenen Fahrzeuge wurden an den Betriebsteil Steglitz überführt.

Netz Steglitz

Als zweite Linie stellte die BVG den A32 vom Bahnhof Marienfelde über seinen bisherigen Endpunkt am Bahnhof Steglitz zum U-Bahnhof Breitenbachplatz am 4. Juli 1935 auf Obusbetrieb um. Die Unterstellung der Steglitzer Wagen erfolgte im Straßenbahnhof Steglitz am Hindenburgdamm.

Die letzte Umstellung betraf die Linie A97 vom Bahnhof Steglitz nach Mariendorf, Kaiserstraße am 23. April 1942. Diese Autobuslinie ging aus der Straßenbahnlinie 97 hervor, die 1930 als eine der beiden letzten meterspurigen Linien eingestellt wurde.

Die Linienführung des A32 änderte sich ab Juli 1944 durch die Beschädigung der Siemensbrücke über den Teltowkanal. Als Umfahrung wurde eine einspurige Strecke durch die Stindestraße und über die Hannemannbrücke eingerichtet. Am 23. Januar 1945 stellte die BVG den A97 ein, der A32 folgte am 11. April 1945.

Die Wiederaufnahme des Obusbetriebs auf der Linie A97 fand am 10. Mai 1948 statt. Zwischen dem 20. Juli 1948 und dem 5. Juni 1949 verkehrte die Linie bedingt durch die Stromeinsparungen infolge der Berliner Blockade mit Autobussen. Der Linienbetrieb auf dem A32 wurde am 4. Juli 1949 auf der ursprünglichen Strecke wieder aufgenommen. Der A97 erhielt am 2. Januar 1951 die Liniennummer A33.

Der Neubau der Siemensbrücke führte zur erneuten Umleitung des A32 über Stindestraße und Hannemannbrücke, die Fahrleitung war diesmal zweispurig angelegt. Zwischen dem 7. August 1956 und dem 16. August 1960 nutzten die Obusse nochmals die alternative Route.

Der Neubau der Westtangente im Bereich Steglitz führte mit Beginn der 1960er Jahre zur Aufgabe des Obusbetriebs in Steglitz. Zunächst wurde am 1. August 1961 die Zufahrt zum Betriebshof Steglitz am Hindenburgdamm geändert. Statt bisher vom Bahnhof Steglitz aus über die Kuhligkshofstraße fuhren die Obusse nun über die Schloßstraße. Am 16. Oktober 1961 stellte die BVG den Obusbetrieb auf dem A33 ein. Einige Wochen zuvor gab es bereits gemischten Betrieb mit Autobussen auf der Linie.

Der A32 wurde am 22. März 1965 als letzte Linie komplett auf Autobus umgestellt.

Fahrzeuge

Triebwagen
Für beide Teilnetze beschaffte die BVG zunächst Fahrzeuge verschiedener Hersteller. Die Nummerierung folgte bis etwa 1938 dem Einsatzgebiet, danach nach dem jeweiligen Fahrgestellhersteller. Alle Obusse hatten Aufbauten aus Stahl und ähnelten den damals eingesetzten Omnibussen.

Die ältesten Wagen der Spandauer Linie A31 mit den Nummern 1001 bis 1003 gehörten zunächst der AEG, die auch die elektrische Ausrüstung der Strecken stellte. Die Fahrgestells stammten von Büssing, die Aufbauten von Christoph & Unmack. Während Wagen 1003 im Zweiten Weltkrieg zerstört wurde, erhielten die Aufbauten der Wagen 1001 und 1002 1952 neue Fahrgestelle von Henschel sowie die neuen Wagennummern 1304 und 1305.

Für den Betrieb in Steglitz kamen drei weitere Obusse (1101–1103) mit MAN-Fahrgestellen hinzu, die allesamt im Zweiten Weltkrieg zerstört wurden; wenig später verstärkten die Obusse 1104 und 1105 die Linie. Wagen 1104 ähnelte den drei Vorgängern noch, Wagen 1105 war hingegen ein Modell von Daimler-Benz. 1936 kam Wagen 1106 hinzu, der selbsttragend gebaut war. Er erhielt um 1938 die Nummern 1004.

Wagen 1105 wurde um 1938 in 1201 umnummeriert. Im gleichen Zeitraum kamen die wagenbaulich gleichen Wagen 1202 und 1203 hinzu. Während sich 1201 und 1202 technisch glichen, stammte die E-Ausrüstung in Wagen 1203 von der AEG.

Für die Umstellung der Linie A97 kamen 1941 nochmals acht Daimler-Benz-Obusse hinzu, die eine Weiterentwicklung der Wagen von 1938 darstellten. Sie wurden bis 1963 eingesetzt. 1204 verfügte zusätzlich zur Druckluftbremse über eine elektrische Bremse. Beide Bremsen wurden über ein gemeinsames Pedal bedient.

Für die Spandauer Linie A31 war 1941 eine Bestellung von insgesamt sechs doppelstöckigen Obussen (Odobus) vorgesehen, deren Fahrgestelle von SSW beziehungsweise den Henschel-Werken hergestellt werden sollten.

1943 lieferte Henschel drei Obusse (1301–1303), 1944 kamen drei Wagen (1401–1403) des italienischen Herstellers Alfa Romeo hinzu. Fahrzeuge des gleichen Typs waren zu dieser Zeit auf bei den Betrieben in Esslingen und Bielefeld im Einsatz. Wagen 1403 war vermutlich nie im Fahrgasteinsatz und diente vornehmlich als Ersatzteilspender für die beiden anderen Wagen.

Weitere 15 Obusse von Daimler-Benz waren während des Kriegs bestellt, wurden aber erst nach 1945 geliefert. Die elektrische Ausrüstung der ersten sechs Fahrzeuge stammt von der AEG, die der übrigen von SSW. Da die SSW nicht ausreichend Fahrmotoren liefern konnten, wurden mit Ausnahme der Wagen 1218 und 1224 AEG-Motoren eingebaut. Die Fahrzeuge waren teilweise bis 1965 im Einsatz, 1224 ist als historisches Fahrzeug erhalten geblieben.

Die jüngste Fahrzeugserie wurde ab 1956 geliefert. Die Wagen hatten selbsttragende Aufbauten, die Innenräume waren für den Fahrgastfluss konzipiert. Die Achsen lieferte Henschel, die elektrische Ausrüstung die AEG, Aufbauten stammten vom Hersteller Gaubschat in Berlin-Neukölln. Wagen 484 hatte eine Büssing-Vorderachse. Alle Wagen waren bis 1965 im Einsatz. Wagen 488 ist als historisches Fahrzeug erhalten geblieben.

Wagen 1224 und 488 sind als historische Fahrzeuge erhalten geblieben. Sie werden gegenwärtig vom Denkmalpflege-Verein Nahverkehr Berlin (DVN) betreut und sind beim Oberleitungsbus Eberswalde stationiert.

Anhänger
Die BVG bestellte 1941 bei Gaubschat fünf Anhänger, in Berlin als Beiwagen bezeichnet, für den Einsatz auf den Steglitzer Linien. Die Obusse der 1200er und 1300er Nummernreihe erhielten hierzu Anhängerkupplungen. Die Fahrzeuge, von denen 1943 weitere zehn Stück mit ähnlichen Aufbau ausgeliefert wurden, hatten Endeinstiege und im Innern 34 Sitz- und zehn Stehplätze. Alle Wagen dieser Serie gingen im Krieg verloren.

Von 1947 bis 1949 lieferte Gaubschat nochmals acht Anhänger mit Mitteleinstieg. Aufgrund des Einbaus von Holzbänken und des klobig wirkenden Wagenkastens waren sie als Möbelwagen verpönt. Zwei von ihnen kamen nach 1949 vermutlich zur BVG-Ost, wo sie im Einsatz mit Autobussen noch weiter verkehrten. Die BVG-West stellte ihre verbliebenen sechs Wagen bis 1951 auf Betreiben der Polizei ab und verkaufte diese anschließend.

Übersicht

Siehe auch
 Elektromote (1882), der erste Oberleitungsbus der Welt in Halensee
 Gleislose Bahn Niederschöneweide–Johannisthal (1904–1905) in den ehemaligen Landgemeinden Niederschöneweide und Johannisthal
 Gleislobus Steglitz (1912–1914) in der ehemaligen Landgemeinde Steglitz
 Oberleitungsbus Berlin (1951–1973) in den östlichen Bezirken Mitte, Friedrichshain und Lichtenberg

Literatur

Weblinks

Einzelnachweise

Berlin, 1933
Berliner Verkehrsbetriebe
Verkehrsgeschichte (Berlin)
Busverkehr (Berlin)

Oberleitungsbus Berlin (1933–1965)


Leonard Percy de Wolfe Tilley (May 21, 1870 – December 26, 1947) was a New Brunswick lawyer, politician and the 21st premier of New Brunswick.

Tilley was born in Ottawa, Ontario, Canada the son of Samuel Leonard Tilley, one of the Fathers of Confederation, and Alice Starr (Chipman) Tilley (1844-1921). He grew up in Ottawa and Fredericton. Tilley was educated at the University of New Brunswick and then studied law at Dalhousie Law School. He articled in law with Sir Frederick Barker, was called to the bar in 1893 and set up practice in Saint John. He also served as a captain in the militia and was Chief Recruiting Officer for the province in 1914.

Tilley was elected to the provincial legislature in 1916 as a Conservative MLA and became a cabinet minister in 1925 under Premier John B. M. Baxter. In 1931 Baxter's successor, Charles D. Richards made Tilley Minister of Lands and Mines, a position he held until succeeding Richards in 1933 as Premier. The Conservative government, despite two changes in premiers, was unable to deal with the Great Depression or maintain public confidence and Tilley's government was defeated in the 1935 election.

During the federal Liberal-Conservative Party's 1927 national convention in Winnipeg, Tilley was chosen to nominate R. B. Bennett as one of six leadership candidates. Bennett was an old friend with whom he had attended both elementary school and university. Tilley's endorsement of Bennett was blunt and prescient: "I nominate a gentleman whom, I believe, will be a winner." Bennett won the leadership race and became Prime Minister three years later.

After leaving politics, Tilley became a county court judge for King and Albert Counties serving from 1935 to 1945. He also served as Admiralty Judge for New Brunswick.

Tilley died in Saint John, New Brunswick, Canada at the age of 77.

References

  Government of New Brunswick biography (pdf)

1870 births
1947 deaths
Dalhousie University alumni
Lawyers in New Brunswick
Judges in New Brunswick
Canadian Anglicans
Members of the Executive Council of New Brunswick
Premiers of New Brunswick
Politicians from Ottawa
DeWolf family

Leonard Percy de Wolfe Tilley


Stan Persky (* 19. Januar 1941 in Chicago, Illinois) ist ein aus den Vereinigten Staaten stammender kanadischer Schriftsteller, Medienkommentator und ehemaliger Hochschuldozent. Der Schriftsteller gewann 2006 den Hubert Evans Non-Fiction Prize für sein Sachbuch The Short Version: An ABC Book und wurde  2010 mit dem Lieutenant Governor's Award for Literary Excellence prämiert.

Leben

Stanley Joel Persky wurde in Chicago, Illinois, geboren. Bereits als Teenager knüpfte er Kontakt mit Jack Kerouac, Allen Ginsberg und den anderen Autoren der Beat-Generation, die ihn in seinen schriftstellerischen Ambitionen ermutigten. Seinen Militärdienst leistete Persky bei der United States Navy und siedelte dann nach San Francisco in den frühen 1960er Jahren über. Dort wurde er Teil einer Gruppe von Schriftstellern, zu denen auch Jack Spicer, Robert Duncan, Robin Blaser und George Stanley gehörten.

1966 zog Stan Persky zusammen mit Robin Blaser nach Vancouver, Kanada, wo er die University of British Columbia besucht und seine Abschlüsse in Anthropologie und Soziologie machte. Er studierte bei dem Anthropologen Michael Kew, dem politischen Philosophen Bob Rowan und dem Soziologen Roy Turner. Darüber hinaus studierte er kurz als Graduiertenstudent bei dem Doktorvater Rowans, dem politischen Philosophen Joseph Tussmann, bei einem experimentellen Programm an der University of California, Berkeley.

Die kanadische Staatsbürgerschaft erhielt er 1972. Während der 1960er und 1970er Jahre war Persky ein prominentes Mitglied der Studenten- und Bürgerrechtsbewegung, ein frühes Redaktionsmitglied der Georgia Straight, einer frühen alternativen Tageszeitung, und – zusammen mit Dennis Wheeler – Mitbegründer des  Georgia Straight Writing Supplement, das später New Start Books werden sollte.

Nach der Universität arbeitete Persky bei der Vancouver Mental Patients Association und der Canadian Broadcasting Corporation, bevor er eine Stelle als College Instructor an der Abteilung für Soziologie des Northwest College in Terrace, British Columbia, erhielt. Darauffolgend unterrichtete er kurz am Malaspina College in Nanaimo, British Columbia und der Simon Fraser University in Burnaby. Seit 1983 war er Professor an der Capilano University in North Vancouver, zunächst für Politische Studien und danach für Philosophie. Seit 1990 lebt Persky zeitweilig in Vancouver und Berlin.

1989 veröffentlichte er Buddy's: Meditations on Desire. In diesem Buch nutzte er die Geschichte von Buddy's, einer populären Homosexuellen-Bar im West End von Vandcouver, die im Frühling 1982 eröffnet hatte und im Sommer 1988 schließen musste, als Porträt der kanadischen Schwulenkultur der späten 1980er Jahre mit autobiografischen Elementen vor dem Hintergrund der Bedrohung durch den Humanen Immundefizienz-Virus. Dieses Werk brachte ihm 1990 die erste Nominierung für den Hubert Evans Non-Fiction Prize ein, den er 16 Jahre später mit dem ebenfalls autobiografisch eingefärbten The Short Version: An ABC Book (2005) gewinnen konnte. Als Stan Persky 2010 den Lieutenant Governor's Award for Literary Excellence aufgrund seiner literarischen Verdienste erhielt, rühmt ihn sein Vorgänger Terry Glavin als den "Sokrates" British Columbias, auf den die Region stolz sein könne: "Stan Persky is our Socrates. British Columbians can rightly boast that he is truly one of ours."

Persky ist der Autor von ungefähr 20 Büchern und arbeitet als Medienkommentator für CBC/Radio-Canada, als literarischer Kolumnist für The Globe and Mail und The Vancouver Sun. Darüber hinaus hat er für folgende Magazine Artikel verfasst:  The Body Politic, This Magazine, New Directions, Saturday Night, Books in Canada und The Tyee. Zudem ist er ein regelmäßiger Artikelautor bei dem Szeneblog Dooney's Cafe.

In seinem neuesten Buch, Reading the 21st Century: Books of the Decade 2000-2009 (2012), drückt Stan Persky seinen Skeptizismus gegenüber der kulturellen Krise aus, in der Printpublikationen verstärkt den Boden gegenüber den neuen Medien verlieren. Dabei beklagt er einen erheblichen Verlust der kognitiven Fähigkeiten als Folge der revolutionären technologischen Entwicklung in der Kommunikationstechnologie: "gradual, slow decline in reading and knowledge skills since 1975. I haven't seen any books challenging the data. I take the decline in reading and reading competence to be a symptom of the condition of encroaching ignorance."

Werk
 Lives of the French Symbolist Poets (San Francisco: White Rabbit Press, 1967)
 Wrestling the Angel (Vancouver: Talonbooks, 1977)
 Son of Socred (Vancouver: New Star, 1979)
 The House That Jack Built (Vancouver: New Star, 1980)
 At the Lenin Shipyard: Poland and the Rise of the Solidarity Trade Union (Vancouver: New Star, 1981)
 The Solidarity Sourcebook (Vancouver: New Star, 1982; herausgegeben zusammen mit Henry Flam)
 Flaunting It: A Decade of Gay Journalism from The Body Politic (Vancouver: New Star, 1982; herausgegeben zusammen mit Ed Jackson)
 Bennett II (Vancouver: New Star, 1983)
 America, the Last Domino: U.S. Foreign Policy in Central America Under Reagan (Vancouver, New Star, 1984)
 The Supreme Court of Canada Decision on Abortion (Vancouver: New Star, 1988; herausgegeben zusammen mit Shelagh Day)
 Fantasy Government: Bill Vander Zalm and the Future of Social Credit (Vancouver: New Star, 1989)
 Buddy's: Meditations on Desire (Vancouver: New Star, 1989; 1991)
 Mixed Media, Mixed Messages (Vancouver: New Star, 1991)
 Then We Take Berlin: Stories from the Other Side of Europe (Toronto: Knopf Canada, 1995; Toronto: Vintage Canada, 1996); U.S. title: Boyopolis: Sex And Politics In Gay Eastern Europe (Woodstock, N.Y.: Overlook, 1996)
 Autobiography of a Tattoo (Vancouver: New Star, 1997)
 Delgamuukw: The Supreme Court of Canada Decision on Aboriginal Title (Vancouver: David Suzuki Foundation and Greystone, 1998; herausgegeben und kommentiert)
 On Kiddie Porn: Sexual Representation, Free Speech and the Robin Sharpe Case (Vancouver: New Star, 2001; zusammen mit John Dixon)
 The Short Version: An ABC Book (Vancouver: New Star, 2005)
 Topic Sentence: A Writer's Education (Vancouver: New Star, 2007)
 Robin Blaser (Vancouver: New Star, 2010; zusammen mit Brian Fawcett)
 Reading the 21st Century: Books of the Decade, 2000-2009 (Montreal and Kingston: McGill-Queen's University Press, 2011)

Auszeichnungen und Nominierungen

 1990: Shortlist Hubert Evans Non-Fiction Prize für Buddy's
 2006: Gewinner des Hubert Evans Non-Fiction Prize mit The Short Version: An ABC Book
 2010: Lieutenant Governor's Award for Literary Excellence

Weblinks
 stanpersky.de

Einzelnachweise

Autor
Soziologe (20. Jahrhundert)
Soziologe (21. Jahrhundert)
Anthropologe
Philosoph (20. Jahrhundert)
Literatur (Englisch)
Literatur (20. Jahrhundert)
Literatur (21. Jahrhundert)
Kanadische Literatur
Kanadier
US-Amerikaner
Geboren 1941
Mann

Stan Persky


El Faro Isla de Lobos está ubicado sobre la costa del Océano Atlántico, en la Isla de Lobos, Maldonado, Uruguay. Fue construido e iluminado el 18 de julio de 1906.

Historia
El primer faro de la isla fue iluminado en 5 de abril de 1858 pero en 1860 fue trasladado a Punta del Este debido a preocupaciones de la industria lobera de que la luz del faro pudiera ahuyentar a los lobos marinos. La reinstalación del faro en la Isla de Lobos se realizó en 1906 con la construcción de una nueva torre más alta.

Características
La torre del faro mide 50 metros, es cilíndrica, construida de hormigón y con edificaciones al pie blancas, su cúpula es a franjas radiales blancas y rojas. La luz del faro tiene una altura sobre el nivel del mar de 59 metros y un alcance luminoso de 22,9 millas náuticas.

El 19 de julio de 2001 fue el primer faro uruguayo en ser automatizado con equipo de última generación.

Cuenta con un sistema de máquina rotativa sobre cubeta de mercurio y fue electrificado en 1958. Cuenta con otras ayudas de navegación como una radio faro y una poderosa sirena de niebla, que funciona con aire comprimido.

Se puede divisar desde la Playa Brava de Punta del Este.

Referencias

Faros de Maldonado
Punta del Este

Faro de Isla de Lobos


Brønnøya i Asker kommune er den næststørste af øerne i Vestfjorden (Indre Oslofjord, nord for Drøbak og vest for Håøya) uden fastlandsforbindelse. Navnet Brønnøya skyldes at søfolk før i tiden bunkrede spesielt godt ferskvand fra brønde på øen. En kabelfærge forbinder øen med Nesøya om sommeren. Den bliver udskiftet med en pontonbro om vinteren. Dertil er der rutebådsforbindelse til Sandvika om sommeren. Mod øst ligger Langårsundet, som også kaldes Middagsbukta (Middagsbugten), hvor der er livlig trafik på St. Hansaften. Sydøst for Brønnøya ligger den lange smalle ø Langåra, som skærmer mod bølger og vind fra sydøst i hele Brønnøyas længde.

Øen er i princippet uden motortrafik. Arealet er 	1,37 km², og af øerne i Asker og Bærum er kun Ostøya og Nesøya større. Brønnøya er omkring 2,5 km lang og op til 1 km bred, men på det meste smallere. Brønnøya ligger midt i Oslofeltet og har stort set 90° vendte og foldede havbundsavsætninger fra kambrosilur med meget skifer og kalksten.

Historie og natur

Højest på øen er der fundet to stenalderbopladser. I 1826 havde gården Brønnøya 216 dekar indmark, 4 heste, 16 kreaturer og 20 får. Af ældre bebyggelse har gården stadig en velbevaret kombineret driftsbygning fra slutningen af 1800-tallet og en hovedbygning fra først i 1900-tallet.

Som Oslofeltet iøvritg har Brønnøya kalkforekomster i fjeldet. Siden middelalderen drev bønderne i distriktet kalkbrænding som bierhverv. På Brønnøya er der registreret fem rester efter gamle kalkovne. Sidst i 1800-tallet var der industriel produktion, først ved Sandbukta, hvor den eneste tilbageværende kalkovn står. Den er øen fineste severdighed, bygget i 1892, men nedlagt i 1900 fordi driften viste sig urentavbel. Siden var der drift ved Store Ostsund, hvor store kalkskater er tilgjængelige fra vejen Skogfaret.

Brønnøya har i nordøst et naturreservat - Viernbukta naturreservat. Her er der et stort tidevands-vådområde med både hav- og vadefugle, og vegetationen rundt omfatter en sumpskov. Der er frodig løvskov i kalkstensområdet her. De fleste strandområder er private fællesområder ejet og forvaltet af øens borgerforening. Kun få ejendomme har grund til stranden.

Der er en lille bestand af rådyr på øen. Fuglelivet omfatter flagspætte, grågås, toppet skallespuger, m.m.

Bebyggelse
Bebyggelsen på øen omfatter 362 private parceller. Der er i alt 16 ejendomme godkendt som helårsbolig og 261 hytter. I de senere år er der indlagt offentlig vand, afløb og telefonkabler på Brønnøya, samt kommunal affaldstømning.

I 1982, på Sankthansaften, indtraf en alvorlig ulykke med kabelfærgen. Færgen kæntrede og en person fulgte med færgen rundt, blev liggende længe under vand og blev hårdt skadet. Årsagen var ekstrem overbelastning af færgen. I 2004 blev en ny og sikrere færge med nyt vinteradkomstanlæg (flydebro) indviet. Færgen er nu altid lukket St. Hansaften.

Eksterne henvisninger
 Brønnøya Vel

Noter

Naturbeskyttelse i Norge
Akershus
Øer i Oslofjorden
Asker

Brønnøya (Asker)


6201 Ichiroshimizu este un asteroid din centura principală de asteroizi.

Descriere
6201 Ichiroshimizu este un asteroid din centura principală de asteroizi. A fost descoperit pe  la Kitami de Kin Endate și Kazuro Watanabe. Asteroidul prezintă o orbită caracterizată de o semiaxă mare de 2,58 ua, o excentricitate de 0,17 și o înclinație de 5,0° în raport cu ecliptica.

Vezi și
 Lista planetelor minore: 6001-7000
 Centura de asteroizi

Note

Obiecte astronomice descoperite în 1993
Centura de asteroizi

6201 Ichiroshimizu


Die Fair Labor Association (FLA) ist eine Nichtregierungsorganisation mit Sitz in Washington, D.C., USA. Sie ist eine Non-Profit-Organisation nach § 501(c)(3) Title 26 ofdes United States Code.

Die FLA ist ein Zusammenschluss von Universitäten, Nichtregierungsorganisationen und Unternehmen und verfolgt das Ziel, Arbeitsrecht und Arbeitsbedingungen weltweit zu verbessern. Zu den Mitgliedern zählen unter anderem Adidas, Apple, H&M, Nestlé und Puma.

Geschichte
Die FLA wurde nach einer Initiative mehrerer Bekleidungs- sowie Schuhhersteller und Bill Clintons 1999 gegründet. 1996 gab es ein erstes Treffen dieser Parteien sowie Arbeiter-, Religions-, Verbraucher- und Menschenrechtsgruppen im Weißen Haus, nachdem mehrere Skandale wegen Kinderarbeit und schlechter Arbeitsbedingungen die Brachen erschüttert hatten. Man einigte sich darauf, Schritte zur Verbesserung von Arbeitsbedingungen weltweit zu unternehmen und eine unabhängige Kommission zu gründen, die Berichte schreiben sollte, die die Kaufentscheidungen erleichtern sollten, und die ein besonderes Augenmerk auf Arbeitsbedingungen haben sollte. Mit der Unterstützung der AIP gelang es schließlich 1999, eine Organisation für diese vereinbarten Aufgaben zu gründen. Schlussendlich handelt es sich um eine Zusammenarbeit von Unternehmen, Organisationen der Zivilgesellschaft, Hochschulen und Universitäten.

Von 2001 bis 2013 war Auret van Heerden Präsident der FLA. Während dieser Zeit gab er die allgemeine strategische und politische Richtung der FLA vor. Er arbeitete im Bereich der Befürwortungs- und Öffentlichkeitsarbeit und führte eine Reihe von Sonderprojekten durch, um den Verhaltenskodex der Organisation zu stärken und ihre Bewertungs- und Sanierungsmethoden zu verbessern und zu erweitern. Des Weiteren hat er das  Engagement der Organisation über die Bekleidungs- und Schuhindustrie hinaus auf Bereiche wie Elektronik und Landwirtschaft ausgeweitet.

Seit 2015 wird die Organisation von Sharon Waxman geleitet, die vorher Vizepräsidentin der Rechtsabteilung des International Rescue Committee (IRC) war.

Einzelnachweise

Organisation (Washington, D.C.)
Non-Profit-Organisation
Arbeitsrecht (Vereinigte Staaten)
Gegründet 1999

Fair Labor Association


Jim Hall (Abilene, Teksas, SAD, 23. srpnja 1935.) je bivši američki vozač automobilističkih utrka.

Rezultati u Formuli 1

Izvori

Vanjske poveznice

Američki vozači Formule 1

Jim Hall


Cămătarul (titlul original: în ) este un film dramatic sovietic, realizat în 1936 după romanul omonim din 1830 a scriitorului Honoré de Balzac. Protagoniștii filmului sunt actorii Leonid Leonidov, Aleksandr Shatov, Elena Gogoleva și Mihail Sadovski.

Conținut

Distribuție
 Leonid Leonidov – Jean-Esther van Gobseck
 Aleksandr Shatov – maître Derville
 Elena Gogoleva – Anastasie de Restaud
 Mihail Sadovski – Maxime de Trailles
 Konstantin Eggert – Ernest de Restaud

Vezi și
 Listă de filme străine până în 1989

Referințe

Legături externe

Filme din 1937
Filme regizate de Konstantin Eggert
Filme în limba rusă
Ecranizări
Filme bazate pe literatură

Cămătarul


Nasîrüddin Tûsî (d. 17 Şubat 1201 - ö. 26 Haziran 1274), Horasan Selçuklu Devletine mensup olan ve edebiyat dili gerekçesiyle Farsça eserli bir Türk bilim insanı ve Şii İslam'ın Batınî/Tasavvuf filozofu. Söz konusu dönem, Moğol istilası sebebiyle Bağdat'ta, bir yandan karanlık bir dönem, bir yandan da önemli düşünce okullarının kurulduğu ve İslam bilim kurumlarının açıldığı bir dönem oldu. Nasîrüddin Tûsî de bu dönemde yetişmiş İslam dünyasının tanınmış bir bilgesi olmuştur. Azerbaycanlı halk bilimci Memmedhüseyn Tehmasib'a göre efsanevi bir kişilik olan Nasreddin Hoca gerçekte Tûsî'dir.

Yaşamı
Nasîrüddin Tûsî, babasının ve dayısının etkisiyle erken yaşlardan itibaren kelâm, felsefe ve  matematik ile ilgilenmeye başladı. Felsefi gelişmesinin belirli bir evresinde İbn-i Sina'nın İşârât'ını okudu ve uzun yıllar bu metinle uğraştı. Bu uğraşmaların ardından en önemli eserlerinden biri sayılan Şerh-i İşârâtı kaleme aldı.

Kemalûddin Hâsip'ten matematiği ve Burhanüddin Hamedanî'den hadisleri öğrendi. Pek çok bilgi dalıyla ilgilendi ve derinleşmeye çalıştı; tanınmış bilginler yetiştirdi (Allâme Hillî, Kutbüddin Şirvanî gibi). İsmaili mezhebinden, Caferilik gibi Alevi-Batınî kolları ve edebiyat, tasavvuf ve felsefe ilgilisi Nasîrüddin Ebu'l-Feth b. Mansûr'un meclisinde yer aldı. Abbâsî hâlifesi Mutasım'ı öven bir kaside yazdıktan sonra araları açıldı ve sürgüne gönderildi. Hasan bin Sabbah'ın yedinci halefi II. Muhammed aracılığıyla Alamut Kalesi'nde saklandı. Daha sonra, 1247'ye kadar, yarı tutuklu olarak Meymûn Daye kalesinde tutuldu. Moğolların kaleleri ele geçirmesiyle serbest kaldı. Moğol hükümdarı Hülâgû'nun müşaviri olarak görev aldı ve bütün bilimsel ve felsefi çalışmalarında ondan destek aldı. Ünlü Meraga Gözlemevi'ni bu sırada kurdu ve bu kurum en büyük islam bilim kurumlarından biri olarak yer aldı. Rasathanenin yanında büyük bir kütüphane kurulması da gerçekleştirildi, burada dört yüz bin kitabın toplandığı sanılmaktadır. Hûlagü Han bir yandan Bağdat'ı yakıp yıkan bir yandan da orada yeniden bilim kurumlarının kurulmasını destekleyen kişi oldu. Daha sonraki hükümdar Abaka Han tarafından da destek gördü ve yaşlılığında bu destek sayesinde önemli eserlerini üretti.

1274 yılında Meraga'dan Bağdat'a yaptığı bir sefer sırasında hayatını kaybeden Tûsî, Bağdat'ta defnedildi.

İbn Haldun, Mukaddime adlı eserinde Nasiruddin Tusi'ye "Hace" denildiğinden bahsederek aşağıdaki satırları yazmıştır:

"Doğu halkı İbn Sina'nın Kitabu'l-İşarât'ına önem vermektedirler. İmam Fahreddin Razî bu eseri güzel şerh etmiştir. Amidî'nin şerhi de öyledir. Doğu halkından olup Hoca (Hâce) diye maruf olan Nasiruddin-i Tûsî (öl. 1274) İşarât'ı şerh etmiş, İmam Fahreddin Razî ile İşarât'ın birçok meselelerinde tartışmaya girmiş, böylece Fahreddin Razî'nin çalışmalarını aşmıştır."

Bu da Nasiruddin Tusi'nin aslında fıkralarıyla bildiğimiz Nasrettin Hoca olduğuna dair güçlü bir görüş sunmaktadır.

Felsefesi
Nasîrüddin Tûsî, İslam felsefesinde  yeni bir felsefe ekolü ortaya koymamıştır, ancak yine de felsefi çalışmaları derinlik ve kapsamıyla etkili olmuş bir bilge olarak yer edinmiştir. Daha çok meşşai filozoflarının yolundan gitmiş olduğu söylenebilir, onların felsefi tezlerini Şiiliğin prensiplerine uyarlamaya çalıştı. İslam dünyasında ilk defa bir  sistematik etik kitabını yazan kişi oldu. Sisteminde Aristoteles'in ahlak ilkeleriyle Gazâli'nin mistik ve tasavvufi ahlak düşünceleriyle bir arada değerlendirmeye çalıştı. Bir tür sentez arayışında oldu. Bu ahlak felsefesinin bir bölümünü de eğitim konusundaki düşünceleri oluşturmaktadır. Ona göre çocuğun doğumundan itibaren ona uygun bir ad verilmeli (çünkü adlar kader üzerinde etki yapar), iyi bir sütanneye sahip olmalı ve yetişme döneminde çocuk kötü huy edineceği ortamlardan korunmalıdır. Bu süreçte ona aklını kullanmasını ve akıl yoluyla elde edilen erdemleri sevmesini öğretmek gerekir. Arzularına hakim olmanın ve kendini tutmanın bir erdem olarak öğretilmesi gerekir. Bundan sonra ise çocuk hangi sanata ya da ilgiye yetenekli ise ona yönlendirilmeli ve özendirilmelidir.

Kitapları
 Şerh'i İşârat (temel felsefe kitabı, 20 yılda hazırlanmış)
 Zic-i İlhânî (astronomi hakkında)
 Tecrid-ül-akâid (kelam kitabı)
 Tezker-i hayat
 Tahrir-i Öklides
 Tahrir-ül-Macestî
 Esas-ül-iktibas (Mantık kitabı)
 Esraf-ül-eşraf
 Ahlak-ı Nâsırî
 Fusul
 El-Mesail El-Hayriyat
 Bahnâme

Ayrıca bakınız
 Tusi çifti
 Meşşailik

Kaynakça

1201 doğumlular
1274 yılında ölenler
13. yüzyıl matematikçileri
İslam filozofları
Orta Çağ Müslüman astronomları
Orta Çağ Müslüman matematikçileri

Nasîrüddin Tûsî


Melidiscus est un genre de plantes à fleurs de la famille des Cleomaceae (anciennement des Capparaceae). L'espèce type est Cleome gigantea L.

Ce nom de taxon ancien a été réhabilité en 2017.

Espèces
Selon  :

Selon  (Attention liste brute contenant possiblement des synonymes) :

Références

Références taxinomiques

Genre de Dicotylédones (nom scientifique)
Cleomaceae (nom scientifique)

Melidiscus


The Sex Spirit ist ein US-amerikanischer Erotikfilm von Regisseur Issac Dovidad, der 2009 als Fernsehproduktion für die Senderkette Cinemax gedreht wurde.

Handlung
Emma erbt von ihrer verstorbenen Großmutter ein Haus, sie richtet dort ein Bed and Breakfast ein und bewirbt es mit dem Geist, der darin haust. Die besondere Fähigkeit des Geistes besteht darin, Übernachtungsgäste in sexuelle Erregung zu versetzen, indem er sie als nebelartiger Lichtschein umschwirrt. Als Gäste quartieren sich die beiden Pärchen Nicole und Luke sowie Kayla und Michale ein, die nun nacheinander von dem Geist in Erregung versetzt werden. Die Gäste wie auch Emma verkehren im weiteren Verlauf in verschiedenen Konstellationen miteinander, der Film endet mit einer Gruppensexszene.

Hintergrund
Der Film wurde von der auf Erotikfilme spezialisierten Produktionsgesellschaft MRG Entertainment für die Senderkette Cinemax produziert und 2009 auf verschiedenen Sendern und Sendeplätzen ausgestrahlt. Im August 2010 erschien er bei der Vertriebsgesellschaft Mainline Releasing auf DVD.

Rezeption
In einer Rezension bei The Video Vacuum wird The Sex Spirit beschieden, billig zu wirken. Es wird bemängelt, dass der gesamte Film an nur einem Drehort gedreht wurde und die Darsteller mit Ausnahme von Beverly Lynne desinteressiert wirken. Die Darstellung des Geistes als einziger Spezialeffekt sei trotz des vermutlich schmalen Budgets erbärmlich.

Weblinks

Einzelnachweise

Filmtitel 2009
US-amerikanischer Film
Erotikfilm

The Sex Spirit


Pinball Wizard pjesma je koju je napisao Pete Townshend a izdao sastav The Who 1969. Ova pjesma je bila uspješnica kako na rock operi sastava, tako i na samom albumu. Pjesma govori o glavnom junaku rock opereTommy-u koji pobjeđuje u natjecanju igranja flipera i pjesma je napisana iz kuta igrača flipera. U rock operi Tommy je gluhonijemi slijepac koji se natječe.
Započinje uvodnim akustičnim rifom u "Pinball Wizardu" a također se može čuti i u pjesmi "I'm Free" iz iste rock opere. Elton John je 1976. imao uspješnicu praveći obradu ove pjesme na pianu.

Najbolja mjesta na ljestvicama
Billboard Hot 100, SAD: #19
UK Singles Chart, Ujedinjeno Kraljevstvo: #4
Njemačka: #25
Nizozemska: #12

Izvori

Singlovi 1960-ih

Pinball Wizard


El frutero degollado, anambé de Whitely o  granicera degollada (en Venezuela) (Pipreola whitelyi), es una especie de ave paseriforme perteneciente al género Pipreola de la familia Cotingidae. Es endémico de los tepuyes del norte de América del Sur.

Distribución y hábitat

Se distribuye en los tepuyes del sureste de Venezuela y Guyana occidental, en el monte Roraima, y adyacencias del extremo norte de Brasil.

Esta especie es considerada poco común en su habitat natural, el nivel medio y bajo de bosques montanos húmedos y bosques enanos de los tepuyes, entre los 1200 y los 2100 m de altitud.

Descripción
Mide 16,5 cm de longitud. Presenta dimorfismo sexual.  Como sugiere su nombre común, el macho tiene un llamativo collar pectoral de color rojo. Es el único de los fruteros en el cual las partes inferiores de los machos son principalmente grises.

Sistemática

Descripción original
La especie P. whitelyi fue descrita por primera vez por los zoólogos británicos Osbert Salvin y Frederick DuCane Godman en 1884 bajo el mismo nombre científico; localidad tipo «Cerro Roraima, Venezuela».

Etimología
El nombre genérico femenino «Pipreola» es un diminutivo del género Pipra, demostrando alguna afinidad entre los mismos; y el nombre de la especie «whitelyi», conmemora al colector británico Henry Whitely, Jr. (1844-1892).

Subespecies
Según la clasificación Clements Checklist v.2017, y el Congreso Ornitológico Internacional (IOC) se reconocen dos subespecies, con su correspondiente distribución geográfica:

 Pipreola whitelyi whitelyi , 1884 – extremo sureste de Venezuela y adycente Guyana (en los cerros Roraima, Twek-quay and Kowa).
 Pipreola whitelyi kathleenae , 1944 – tepuyes de la Gran Sabana a oeste del Cerro Roraima, sureste Venezuela.

Referencias

Enlaces externos

 Videos, fotos y sonidos de Pipreola whitelyi en eBird.
 Sonidos y mapa de distribución de Pipreola whitelyi en xeno-canto.
 Fotos y sonidos de Pipreola whitelyi en Wikiaves.

Aves de América del Sur
whitelyi
Animales descritos en 1884
Taxones descritos por Osbert Salvin
Taxones descritos por Frederick DuCane Godman

Pipreola whitelyi


A Year Without Rain Tour es la segunda gira de conciertos de la banda estadounidense Selena Gomez & the Scene. Marcado como el tour principal de la banda, promocionó su segundo álbum de estudio A Year Without Rain. La vocalista de la banda, afirmó que esta sería una gira con producción total que visitaría el continente americano.

Antecedentes
Anteriormente, la gira de la banda era en los Estados Unidos y Europa, tocando en las ferias estatales y festivales de música con un par de conciertos como artistas principales. La gira se convirtió en un gran éxito con los críticos y espectadores, vendiendo muchas fechas en los Estados Unidos. Después del lanzamiento de su segundo álbum de estudio, la banda participó junto a Katy Perry, Bruno Mars y Enrique Iglesias para la KIIS-FM Jingle Ball Concert Series. Gómez destacó su emoción por la visita y dijo que siempre tenía la motivación para planificar un "gran" tour en el 2011. Durante una entrevista en el backstage, comentó que ella fue la conceptualista de la gira hasta el escenario y la producción y prometió un show increíble con una espectáculo "épico" en el escenario para el 2011. La gira fue anunciada oficialmente en el sitio web oficial de la banda en septiembre de 2010 para comenzar en Londres. La banda realizó sus primeras fechas en América del Sur, antes de viajar a los Estados Unidos a actuar en festivales. En total todo el tour recaudó  dólares aproximadamente. Esta gira vendió todas las boletas en menos de tres días en lugares como Las Vegas, Nueva York y Los Ángeles.

Actos de apertura

 Allstar Weekend
 Days Difference (Dixon)
 Christina Grimmie
 Highway (Argentina)

Repertorio

Fechas

Referencias

Enlaces externos
 Página oficial de Selena Gomez & the Scene
 Facebook Oficial de Selena Gomez & the Scene

 Canal de Youtube de Selena Gomez & the Scene

Selena Gomez & The Scene
Giras musicales de 2010
Giras musicales de 2011
Giras musicales de Selena Gomez & The Scene

A Year Without Rain Tour


An Carex nubens in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Ernest Lepage. An Carex nubens in nahilalakip ha genus nga Carex, ngan familia nga Cyperaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Carex

Carex nubens


Andreas Fjodorowitsch von Budberg-Bönninghausen, vollständig Andreas Ludwig Karl Theodor von Budberg, Baron von Bönninghausen (; *  in Riga; †  in Sankt Petersburg) war ein russischer Diplomat deutschbaltischer Herkunft und Gesandter in Frankfurt, Berlin, Wien und Paris.

Leben und Wirken
Er stammte aus einer Familie, die der Ritterschaft Livlands angehörte. Sein Vater war der russische Oberst Theodor Otto von Budberg-Bönninghausen  aus dem Hause Widdrisch (1779–1840), seine Mutter Helene Juliane, geb. von Budberg (1787–1856) aus dem Hause Magnushof, eine Tochter von Andreas von Budberg. Er besuchte die Ritter- und Domschule in Riga und die Universität in St. Petersburg. 1841 trat er in den russischen diplomatischen Dienst ein.

1845 wurde er als Legationssekretär an die russische Gesandtschaft beim Deutschen Bund und den hessischen Großherzogtümern Hessen-Kassel und Hessen-Darmstadt in Frankfurt am Main entsandt, wo zu diesem Zeitpunkt Peter von Oubril Gesandter war. 1846 heiratete er Oubrils Tochter Marie (1819–1913) und wurde nach dessen Tod 1848 Geschäftsträger in Frankfurt. 1850 wurde er in gleicher Eigenschaft nach Berlin an die russische Gesandtschaft für Preußen sowie Mecklenburg-Schwerin und Mecklenburg-Strelitz versetzt. 1851 wurde er zum Gesandten befördert. Von 1852 bis 1855 war er auch für das Königreich Hannover zuständig. 1856 ging er als Gesandter an den K.k. Hof in Wien. Von 1858 bis 1862 war er wieder in Berlin und anschließend Botschafter in Paris. Anfang 1868 kam es zu über eine Duellforderung durch Herrn von Meyendorff, einen Sohn seines Vorgängers Peter von Meyendorff, zu einer Affäre. Budberg reichte seinen Rücktritt ein und reiste nach München, wo er sich am 14. April 1868 dem Duell unterzog, bei dem er leicht verwundet wurde.

Zurück in Russland, wurde er im Mai 1868 zum Mitglied des Staatsrats ernannt.

1872 gab er die Korrespondenz der Zarin Katharina II. mit ihrem Gesandten in Stockholm, seinem Großvater Andreas von Budberg (1750–1812), heraus.

Von seinen Söhnen war Theodor von Budberg (1851–1916) annähernd zwanzig Jahre auf diplomatischem Posten in Wien, von wo er 1905 als Gesandter nach Stockholm versetzt wurde; 1909 bis zu seinem Lebensende war er Botschafter in Madrid. Alexander von Budberg (1853–1914) wurde Oberdirigent der Bittschriftenkanzlei (1899–1913), Staatssekretär und 1913 Oberjägermeister.

Literatur
 Edgar Franz: Philipp Franz von Siebold and Russian policy and action on opening Japan to the West in the middle of the nineteenth century. (Japan und Europa) München: Iudicium 2005 ISBN 9783891298718, S. 104f.

Weblinks

 Erik-Amburger-Datenbank beim Institut für Ost- und Südosteuropaforschung

Einzelnachweise

Diplomat (Russisches Kaiserreich)
Gesandter beim Deutschen Bund
Gesandter in Preußen
Russischer Botschafter in Österreich
Russischer Botschafter in Frankreich
Mitglied des Russischen Staatsrates
Adliger (Russland)
Andreas Fjodorowitsch
Deutsch-Balte
Russe
Geboren 1817
Gestorben 1881
Mann


السموم أو رياح السموم هي رياح عنيفة حارة إذ قد تتجاوز حرارتها 54°، وهي كذلك جافة حيث أن رطوبة الهواء تقل عن 10 بالمائة.

 تتحرك هذه الرياح في قالب دوائر رملية حاملة معها حبات الرمل.
 تهب رياح السموم على العراق وفلسطين والأردن وسوريا وصحاري الجزيرة العربية. كما أن مصر تتعرض لريح السموم خاصة خلال فصلي الربيع والصيف، وهي أقوى من رياح الخماسين غير أنها لا تدوم طويلا وهي عادة تهب من الجنوب الشرقي إلى جنوب الجنوب الشرقي، وتحمل معها الرمال.

اقرأ أيضاً
 قائمة الرياح المحلية

مراجع

عواصف رملية
رياح
علم المناخ
مصطلحات عربية

سموم (رياح)


Ivar Boye (født 17. december 1929, død 1. december 2022) var dansk Rigspolitichef fra 1980 til 1999. Han overtog embedet efter Svend Erling Heide-Jørgensen, der var blevet udnævnt i 1954.

Referencer

Rigspolitichefer i Danmark
Embedsmænd fra Danmark
Personer i Kraks Blå Bog (afdøde)

Ivar Boye


La coroplastia (del griego koré, muñeca, y plassein, formar), o escultura coroplástica es el arte de fabricar figurillas o relieves de barro, moldeándolos y cociéndolos. El artista que se dedica a este arte es llamado coroplasta.

Historia

Las primeras representaciones de coroplastia se hallan en el Neolítico, siendo las figuras femeninas exageradamente naturalistas, viéndose en estas obras antropoformas constantes indicaciones de tatuajes. El culto funerario caracterizado por estas figurillas era general en toda Europa. Se han hallado ejemplares semejantes en Hissarlik, Egipto, en Cucuteni, Jassy y Filipópolis.

Las figurillas fúnebres y los idolillos egipcios reproducidos por medio de moldes, tienen una composición más complicada que los simples productos de cerámica, de la cual sólo se conservan rarísimos ejemplares en las colecciones de objetos egipcios. Los Ushebti «respondientes» o dobles, son de tierra barnizada, o mejor dicho, de una tierra blanca silícea recubierta generalmente de un barniz brillante azul o verde azulado, formado por silicatos alcalinos fusibles, o por silicatos de plomo y estaño. Este procedimiento fue practicado por los asirios los fenicios y los diversos pueblos que extendieron por todas las costas del Mediterráneo un sinnúmero de pequeños amuletos funerarios y religiosos, cuentas de collar o de adorno y botes o frascos de perfumes y ungüentos.

Perrot y Chipiez formularon una hipótesis, respecto a los monumentos púnicos de las Baleares, en las excavaciones efectuadas en Ibiza, de que las figurillas que se han hallado son idénticas a las que se conservan en el Museo Británico, procedentes de Tharros y de Sulcis, en la isla de Cerdeña. En otras figurillas descubiertas en la necrópolis de Ibiza, la influencia de los talleres ibéricos parece evidente, así, como en estos se manifiestan como en toda la cuenca mediterránea, caracteres helenísticos.

Los coroplastas de Chipre, isla situada en uno de los puntos de confluencia de las civilizaciones griegas y asiáticas, produjo obras en las que la influencia helénica predominaba, a pesar del yugo fenicio, asirio, egipcio y persa que impidió la libre exteriorización de las ideas que inspiraban el arte chipriota. Las reacciones orientales que soportó durante el , impidieron todo comercio con Grecia. Pero el monopolio impuesto por los negociantes fenicios no pudieron impedir la penetración de la nueva civilización que lentamente iban adoptando los mismos conquistadores. la influencia griega cuya acción comenzó en pleno , relegó el núcleo oficial fenicio a la pequeña región de Lárnaca y Amatunte, estableciéndose un dualismo que desapareció definitivamente después de la conquista macedonia. Los principales descubrimientos han evidenciado la existencia de figurillas antiguas y groseramente fabricadas en Dali y Athieno y otras de puro estilo griego en Lárnaca (excavaciones del general norteamericano Luigi Palma di Cesnola). Desde las primeras épocas de fabricación, el perfil de las obras griegas arcaicas aparece en las figuritas chipriotas, también en las que tiene otros caracteres asirios o egipcios. El estampaje comenzó con moldes de una sola piedra. Los abundantes escombros de Lárnaca (la antigua Citio), formados por figuritas votivas, que contienen rústicas obritas mezcladas con excelentes estatuillas griegas. Es probable que la diferencia del valor artístico pueda atribuirse al favor de que gozaba entre la población las imágenes de formas tradicionalmente sencillas. Las figuritas producidas por los talleres griegos de Lárnaca son parangonables a las de Mirina y Tanagra.

La isla de Rodas tuvo un centro de producción coroplástica en la ciudad de Camiros. En las excavaciones realizadas en 1860 por Auguste Salzmann se encontraron muchas figurillas de inspiración egipcia y fenicia, y otras de fabricación local, reproducidas por moldes delicadamente labrados. La característica de los coroplastas de Camiros consiste en que las figurillas estaban cerradas pro la base, en donde un agujero practicado con un palillo, aseguraba durante la cochura, la expansión del aire caliente cargado de vapor. El aspecto artístico es intermedio entre las figurillas rústicas de las primeras épocas y la perfección de los siglos VI y V a. C. Los productos de los talleres de Camiros se exportaron a Grecia, Italia continental y Sicilia. Servían para ritos funerarios.

Evolución

La coroplastia antigua tiene importancia arqueológica, sobre todo tras el estudio de las estatuillas de Tanagra y de Mirina.

La figura maciza de una sola cara y de poco espesor, se perfeccionó hasta imitar el bulto redondo, procurando evitar los accidentes de cochura por medio de un agujero longitudinal que facilitase la desecación de la arcilla sometida a las altas temperaturas del horno.

Las figurillas que reproducían verdaderas obras de arte requerían el empleo de moldes complicados, que se exportaban a lejanos talleres, sustituyendo las estatuitas de metal de difícil producción y de mucho coste.

La cocción del molde debía asegurar las presiones y los roces a los que se le sometía, estampando contra su superficie una delgada capa de arcilla plástica, que luego se reforzaba y se dejaba secar, permitiendo su rápida contracción que se separase de la matriz.

la ligereza de estos vaciados, o mejor dicho de las figurillas estampadas, es la mejor característica para distinguirlas de las imitaciones modernas.

Los primeros moldes, eran de una sola pieza y para que el estampado pudiera desprenderse fácilmente, le relieve era poco exagerado, facilitando el despojo.

El molde de dos piezas permitió la fabricación de estauitas corpóreas uniendo las dos piezas con barbotina. En estas figurillas, los brazos están íntimamente unidos al cuerpo y la anchura de la base asegura su estabilidad.

A mediados del , la preocupación de traducir plásticamente las actitudes peculiares al movimiento, aumentó el número de moldes complicándolos y logrando reproducir las figurillas más espontáneamente modeladas. Con los mismos elementos, los coroplastas combinaban un número de figurillas parecidas en sus pormenores, pero siempre distintas en su conjunto: la inclinación de la cabeza, la disposición de las piernas y brazos, los tocados, accesorios, mantos, coronas, pedestales, coturnos, abanicos, clámides y túnicas, permitían todavía aumentar la diversificación de las imágenes y la reunión de dos o más figuras formando grupos, añadía mayor novedad aparente a la producción, haciendo comprensible el favor del público, demostrada por la grandísima cantidad de monumentos coroplástiocs descubiertos en las excavaciones.

Una vez terminado el estampaje de la figurilla se fijaba sobre una tablilla delgada (Tanagra), o sobre un pedestal macizo (Lócrida) o redondo o paralelográmico (Mirina) y después de la cocción, las figurillas votivas estaban dispuestas para la venta. Las destinadas al culto de los muertos eran retocadas con cuidado antes de someterlas a la acción del fuego, se policromaban realzando ciertos pormenores dorándolos.

Además del comercio de moldes originales, se reproducían las obras de los mejores coroplastas, moldeando las figurillas preferidas, dando por resultado un producto más tosco y menos minucioso, sin los detalles que abundan en los productos de Mirina y Tanagra y en los mejores de Lárnaca.

La necrópolis de Mirina fue descubierta accidentalmente en 1870 por unos labradores de la granja Kalabasary, el patrimonio de Ali-Aqa, cerca de Esmirna, propiedad de Aristides bey Baltazzi, de Estambul. Después de la aparición de las primeras figurillas en el mercado de París, se logró el permiso del gobierno turco para hacer excavaciones sistemáticas en el solar de Mirina. Se encargó la dirección de los trabajos a Edmond Pottier y Salomón Reinach, dando lugar a cuatro fructuosas campañas. Las figurillas descubiertas se llevaron al Museo de Ildia-Kiosk de Estambul. Baltazzi Bey las donó al Museo Arqueológico Nacional de Atenas y al del Louvre que posee un millar de figurillas, cediendo en total la tercera parte que le correspondió al museo francés.

Desgaciadamente las estatuillas halladas en Mirina aparecieron rotas a consecuencia de una costumbre impuesta por el ritual funerario.

Las figurillas de Mirina reproducen los monumentos de la escultura griega, mientras las de Tanagra se inspiraban en la vida cotidiana. En estas es rara la interpretación del desnudo, que abunda en las otras. Las figurillas de Tanagra, «tanagrinas», elegantes y de un arte elevado no poseen la gracia, el vigor y la apariencia de vida de las obras de Mirina, posteriores a la época de Alejandro Magno. Los mejores ejemplares alcanzaron elevados precios y fueron objeto de falsificaciones difíciles de discernir y de reproducciones artísticas ejecutadas sin intención de fraude.

Las obras ejecutadas en China a partir de 1900 para la construcción de vías férreas, ocasionaron importantes hallazgos arqueológicos. Entre ellos, es el más importante el de las figurillas llamadas entre los coleccionistas ingleses Han Tanagras, por pertenecer la mayoría de estos objetos artísticos a la época en que reinó la Dinastía Han (206 a. C.-221), y por el gran parentesco artístico que las une con las obras maestras de los coroplastas griegos. Se usaban como sustitutos de las víctimas sacrificadas en épocas anteriores, confirmaban a la vez la extensión del culto funerario y los sacrificios de las mujeres y esclavas. Las Tanagras, o mejor dicho, la coroplastia china, empleaba los mismos procedimientos en uso en los centros de las civilizaciones occidentales. Las figuritas eran variadísimas en representaciones, movimientos y adornos, y como sus congéneres griegas atesoran, además de un gran valor artístico y arqueológico, gran interés etnográfico. Algunas figurillas estaban recubiertas por un barniz vítreo, mientras otras aparecen policromadas. Se conocen algunos ejemplares en que se aprecia la influencia del arte helénico.

Véase también
Figurillas de terracota griegas

Referencias

Enlaces externos

Arte de la Edad Antigua
Alfarería y cerámica por técnica y procesos de fabricación

Coroplastia


Als UN-, Bundes- und Universitätsstadt besitzt Bonn einige der größten Museen und Ausstellungshäuser Deutschlands.

Museen

Öffentliche Museen und Sammlungen

Private Museen

Unregelmäßig geöffnete Museen oder nur nach vorheriger Vereinbarung zu besuchen
 Feuerwehrmuseum
 Haus Stroof
 Stolper Heimatstuben
 Vorzeitmuseum Holzlar

Geschlossene Museen oder mit ehemaligem Sitz bzw. Standort in Bonn

Kunst- und Ausstellungshallen

Siehe auch
 Liste der Museen in Düsseldorf
 Liste der Museen in Köln
 Liste der Museen in Nordrhein-Westfalen
 Kunst und Kultur in Nordrhein-Westfalen
 Lange Nacht der Museen
 Museumsmeile

Literatur
 Andrea Niehaus, Hans-Dieter Weber: Bonner Museumsführer: Museen und Kunststätten mit ihren Sammlungen und Ausstellungen in Bonn und der Region, Bouvier Verlag, 2005

Quellen

Weblinks
 Museen und Ausstellungshäuser, Bundesstadt Bonn
 Museen, Rheinische Friedrich-Wilhelms-Universität Bonn
 Museen, kulturportal.de
 Museen, kulturserver-nrw.de

!
Bonn
Museen Bonn

Liste der Museen in Bonn


Ținutul Herson (în , în ) a fost o unitate administrativ-teritorială (uezd) din gubernia Herson a Imperiului Rus, constituită în 1776. Centrul administrativ al ținutului a fost orașul Herson. Populația ținutului era de 587.804 locuitori (în 1897).

Istorie
În cadrul Imperiului Rus, ținutul a fost afiliat la următoarele unități administrative:

1776–1783 în componența guberniei Novorossia;
1783–1795 — viceregatul Ekaterinoslav;
1795–1796 — viceregatul Voznesensk;
1796–1802 — gubernia Novorossia;
1802–1803 — gubernia Nikolaev;
1803–1920 — gubernia Herson;
1920–1923 — gubernia Odesa.

Geografie
Ținutul Herson ocupa o suprafață de 19.100 km² (20.375 de verste). În nord se învecina cu ținuturile Elisavetgrad și Aleksandria și gubernia Ekaterinoslav, în est și sud-est cu gubernia Taurida, în sud ajungea la Marea Neagră, iar în vest se mărginea cu ținutul Odesa din aceeași gubernie.

Populație
La recensământul populației din 1897, populația ținutului, inclusiv centrul administrativ – Herson (pop. 59.076), era de 587.804 de locuitori, dintre care:

Diviziuni administrative
În anul 1913, Ținutul Herson cuprindea 37 de voloste (ocoale).

Referințe

Bibliografie
Херсон // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

Fondări în 1776
Ținuturile guberniei Herson
Istoria regiunii Herson
Desființări în 1923

Ținutul Herson


Herault er en fransk flod, som udspringer i Les Cévennes i den sydlige del af Centralmassivet. Den løber mod sydvest og udmunder i Middelhavet syd for Montpellier.

Floden har givet navn til departementet Hérault.

Floder i Frankrig

Hérault (flod)


Igralište na Kajzerici, nogometno igralište s malim tribinama u zagrebačkom gradskom naselju Kajzerici.

Položaj
Nalazi se jugoistočno od križanja Antalove i Cimermanove ulice, u neposrednoj blizini Zagrebačkog velesajma u Novom Zagrebu.

Povijest
Izgrađeno je i uređeno 1952. za prvoligaša NK Lokomotivu, klub osnovan 1914. godine kao Željezničarski športski klub Victoria. Lokomotiva je 1952. bila u vrhu hrvatskog nogometa. U godini izgradnje bila je treća u Prvoj jugoslavenskoj ligi iza Hajduka i Crvene zvezde. Stadion je osim za nogometnu namjenu služio i za međunarodne motociklističke utrke u speedwayu, po čemu je osobito bio poznat 60-ih godina 20. stoljeća. Ovo športsko borilište bilo je nekad vrlo omiljeno i često posjećivano.
2010-ih je bilo među najzapuštenijima u Zagrebu. Lokomotiva, premda je imala i dalje sjedište na Kajzerici, utakmice zbog loših uvjeta nije igrala na svom terenu, nego u Kranjčevićevoj ili na Maksimiru. Tribine su zarasle u korov, a veliki dio je zakriven zelenilom. Mještani su ovdje doslovno dolazili u lov na zečeve i fazane.

Preokret stanja na Kajzerici zbio se zadnjih pet godina. Od 2015. koncesijski korisnik Lokomotiva je ulaganjem od 14 milijuna kuna napravila trening kamp s jednim od najmodernijih terena s umjetnom travom, reflektorima, pripadajućim sadržajima, uređene su prostorije Uprave, svlačionice i okoliš te se su pri kraju radovi na dva nova terena s nadvodnjavanjem. Danas ovdje profesionalno trenira preko 300 djece svih uzrasta.

Izvori

Vanjske poveznice
Nepoznati Zagreb Nogometno igralište na Kajzerici
Igralište na Kajzerici

Hrvatski nogometni stadioni
Nogometna igrališta u Zagrebu
Speedway
Hrvatske motociklističke staze

Igralište na Kajzerici


EPIRB-neyðarsendir (úr ensku, Emergency position-indicating radiobeacon) er rafhlöðuknúinn neyðarsendir til að staðsetja farartæki og fólk í neyð, eins þegar flugvél hrapar eða skip sekkur. Neyðarsendirinn getur virkjast sjálfvirkt, til dæmis við að lenda í vatni, eða er settur í gang handvirkt. Við það sendir hann út stöðugt útvarpsmerki á 406 MHz tíðni. Gervihnettir á vegum Cospas-Sarsat nema slík merki og senda til viðeigandi viðbragðsaðila. Nýjustu neyðarsendarnir notast við staðsetningarkerfi eins og GPS eða GLONASS en bæði nýrri og eldri gerðir eru líka staðsettar með því að nota dopplerhrif við rakningu.

Skammstöfunin EPIRB á oftast við um neyðarbauju um borð í skipum. Flugvélar notast við ELT (emergency location transmitter), kafbátar við SEPIRB (submarine emergency position-indicating radio beacon) og einstaklingar við PLB (personal locator beacon).

Leit og björgun
Fjarskipti

EPIRB


32731 Annaivanovna este un asteroid din centura principală de asteroizi.

Descriere
32731 Annaivanovna este un asteroid din centura principală de asteroizi. A fost descoperit pe  la Cerro El Roble de G. A. Plyugin și Yu A. Belyaev. Asteroidul prezintă o orbită caracterizată de o semiaxă mare de 2,20 ua, o excentricitate de 0,15 și o înclinație de 5,7° în raport cu ecliptica.

Vezi și
 Lista planetelor minore: 32001-33000
 Centura de asteroizi

Referințe

Obiecte astronomice descoperite în 1968
Centura de asteroizi

32731 Annaivanovna


Trip, Türk şarkıcı Gökhan Kırdar'ın üçüncü stüdyo albümü. İlk kez 25 Kasım 1997'de Bay Müzik etiketiyle yayımlandı. Kırdar'ın 1993-1995 yılları arasında çalıştığı Göksoy Plakçılık şirketi etiketiyle yayınlanan Tutunamadım (1995) albümünden sonra satışa sunduğu ilk albümüdür. Gökhan Kırdar, ikinci albümünü yayınladıktan sonra farklı tarzlarda müzikler yapmak istediği için iki albüm yayınlandığı müzik şirketinden ayrıldı. İlk iki albümüne göre sayıca daha az müzisyenle çalışan Kırdar, albümde söz yazarlığı ve besteciliğin yanı sıra programlama, klavye, aranje ve mix gibi birçok şeyi üstlendi. Yapımcılığını Can Onat'ın üstlendiği albüm için sekiz parça kaydedildi.

İlk iki albümünde yer alan "Yerine Sevemem", "Fayton", "Gözbebeğim", "Ah Ayartan Yar", "Yatağına Göz Koydum" ve "Üstüme Basıp Geçme" gibi parçalarla büyük beğeni toplayan Kırdar, bu albümlerinde pop, elektropop, folk ve etnik tarzda müzikler yaptı. Kırdar, 1996 yılı içerisinde dünya müzik endüstrisi için bile yeni kabul edilebilecek onlarca farklı şarkı besteledi. Bu eserlerinin bazılarını Cennet isimli üçüncü solo albümünde topladı ancak yayına sunmak yerine üretmeye devam ederek Trip albümünün kayıtlarını tamamladı. Albümü yayına sunabilmek için ülkesinin ilk bağımsız yapılanmalarından olan Loopus Müzik şirketini kurarak albümün video yapım ve dağıtım çalışmaları için Bay Müzik ile işbirliği sağladı. Sadece "Susma" adlı parçanın yayınlandığı albüm Türkiye'de Trip hop tarzında yayınlanan ilk albümdür.

Arka plan ve gelişim
İlk iki albümüyle büyük bir çıkış sağlayan Gökhan Kırdar, müzikte ortaya koyduğu yenilikçi anlayışa oranla ekip arkadaşlarının görsel yapımlarda aynı yaklaşımı göstermemesi nedeniyle sanat anlamında yollarını üzülerek ayırmaya karar verdi. Kırdar, 1995 yılı ortalarında birlikte iki albüm hazırladıkları Göksoy Plakçılık şirketiyle anlaşmasını sona erdirmek üzere girişimlerde bulundu. Çünkü bir sonraki albümünde daha da deneysel çalışmalara yönelecekti ve bu durum plak şirketi tarafından iyi karşılanmayacaktı. 1995 yılı sonlarında sanatçı Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi'ni kazandı ve ailesinin yanına İzmir'e dönerek müzik bilimi okumaya ve yeni albüm kayıtları için İstanbul'a gidip gelmeye başladı. 1996 yılı içerisinde dünya müzik endüstrisi için bile yeni kabul edilebilecek onlarca farklı şarkı besteledi. Bu eserlerinin bazılarını Cennet isimli üçüncü solo albümünde topladı ancak yayına sunmak yerine üretmeye devam ederek Trip albümünün kayıtlarını tamamladı. Albümü yayına sunabilmek için ülkesinin ilk bağımsız yapılanmalarından olan Loopus Müzik şirketini kurarak albümün video yapım ve dağıtım çalışmaları için Bay Müzik ile işbirliği sağladı.

25 Kasım 1997 tarihinde üçüncü stüdyo albümü olan Trip isimli çalışmasını yayınladı. "Susma"", "Kafes", "Sürünerek" ve "Cesaret" gibi hit şarkıları içinde barındıran albüm müzik eleştirmenleri tarafından büyük övgüyle karşılandı ve çalışmayı dünyada bile henüz çok az örneği bulunan trip hop, electronika ve tekno rock gibi yeni müzik akımlarının öncülerinden ilan ettiler. Gökhan Kırdar'ın yazdığı sözlerdeki bastırılmış insan ruhunun korkuları üzerinden dile getirdiği cesaret manifestosu, psikolojik terapi yöntemlerinin sanat yoluyla ifade edilişi anlamında bir ilk oldu. Albüm için hazırlanan ilk ve tek video olan "Susma" şarkısı o dönem içerisinde ortaya koyduğu görsel yaklaşımıyla vizüel anlamda da öncü oldu. Trip albümü sanatçıya uluslararası arenada birçok yeni işbirliğinin kurulmasına ve dünya müzik endüstrisinin kapılarının açılmasına imkan sağladı. Her yeni akım albümlerde olduğu gibi insanlar albümü anlamakta zorlansalar ve hatta yanlış anlasalar bile, sanatçının bu çalışması da dünya müzik tarihindeki yerini değeri yıllar sonra anlaşılacak şekilde almış oldu.

Kayıt
Gökhan Kırdar, Serseri Mayın (1994) ve Tutunamadım (1995) adlı ilk iki albümünü kalabalık bir ekip ile kaydetti. Göksoy Plakçılık etiketiyle yayınlanan ilk iki albümünde "Yerine Sevemem", "Fayton", "Gözbebeğim", "Ah Ayartan Yar", "Yatağına Göz Koydum", "Nisan" ve "Üstüme Basıp Geçme" gibi birçok hit parça çıktı. Erkan Oğur, İlyas Tetik, Gürol Ağırbaş, İsmail Soyberk, Zeynep Talu, Mete Özgencil, Mustafa Süder ve Tarık Sezer gibi birçok müzisyenle çalışan Gökhan Kırdar, üçüncü albümünde farklı tarzlarda yapmak istediği müzik müzik şirketinden ayrıldı. 1996 yılında Bay Müzik ile anlaşarak üçüncü albümünün kayıtlarına başladı. 1997 yılının başında kendi müzik şirketi olan Loopus Müzik'i kurdu. Üçüncü albümünün kayıtları sekiz ay kadar sürdü.

Albümün yapımcılığını Can Onat üstlenirken, yürütücü yapımcılığını Naci Bayşu ve Osman Bayşu üstlendi. Sekiz parça kaydedilen albümdeki tüm parçaların söz ve müziği Gökhan Kırdar'a aittir. Ayrıca albümde programlama, klavye, aranje ve mix gibi birçok görevi üstlenmiştir. Avangard Home Studio'da kaydedilen albümde kayıt, mastering, mix ve ses mühendisliğini Kemal Çankaya, mastered da  Ogün Onat, süpervizör olarak ise Coşkun Çağlayan ve Tanju Özelgin yer almıştır. Albümdeki parçaların çoğunluğunu Gökhan Kırdar, geri vokal olmadan seslendirmiştir. "Cesaret" adlı parçada geri vokalde Kemal Çankaya, "Niye?" adlı parçanın geri vokalinde ise Ogün Onat yer almıştır.

Parça listesi

Ayrıca bakınız
 Gökhan Kırdar diskografisi

Dış bağlantılar

Kaynakça

Gökhan Kırdar albümleri
1997 albümleri
Türkçe albümler
Trip hop albümleri
Bay Müzik albümleri

Trip (albüm)


වාද්දුව ශ්‍රී ලංකාවේ කොළඹ නගරයේ සිට කිලෝ මීටර 33 ක් පමණ දකුණු දෙසින් බටහිර වෙරළබඩව පිහිටා ඇති නගරයකි.

ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන

හැඳින්වීම
වාද්දුව නමින් හඳුන්වන ප්‍රදේශය වර්ථනාමයේ කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ පානදුරේ ප්‍රාදේශීය සභා භූමියට අයත් වේ. අතීතයේ රයිගම් කෝරලයේ පානදුරේ තොටුමුණ පලාතේ මුංවත්ත බාගේ පත්තුවේ වාද්දුවස්කඩුබද්ද ට අයත් වී තිබුණි. වාද්දුව ප්‍රදේශය ග්‍රාමයක් ලෙසින් සැලකීම ට වඩා ප්‍රදේශයක් ලෙසින් සලකනු ලැබේ. එමනිසාවෙන් එහි මායිම් වන්නේ වස්කඩුව, පිංවත්ත මොරොන්තුඩුව ආදී ප්‍රදේශයි. අතීතයේ කෝට්ටේ සමය වන විට පොතුපිටිය ප්‍රදේශය ට අයත් ව පැවති භූමියක් වූ වාද්දුව ප්‍රතිගාල් යුගයෙන් පසු ආර්ථික කේන්ද්‍රස්ථානයක් ලෙසින් නැගී ආවේය. ලංදේසි සමයේ කුරුඳු වගාවේ කැපී පෙනෙන ලක්ශයක් සනිටුහන් කල අතරම පොල් අරක්කු රේන්ද ව්‍යාපාරය ඉංග්‍රීසි යුගයේ සිට සාර්ථකව තවමත් පවත්වා ගෙන යනු දක්නට ලැබේ.

ඉතිහාසය

වාද්දුව ප්‍රදේශයේ ඉතිහාසය පෲතුගීසි යුගය දක්වාම ඈතට දිව යයි. ප්‍රතිගාල් යුගයේදී මෙම ප්‍රදේශය ප්‍රතිගාලුන් සන්තක භූමියක් විය. රයිගම්පුර රාජ්‍ය කරවූ රයිගම් බණ්ඩාර රජ්ජුරුවන්ගේ අග බිසව වූවේ ආලවතී පෙරුමාල් බිසෝ බණ්ඩාර නැමති කාන්තාවක්. ඇයත් රාජකීය සම්බවයක් සහිත පවුලකින් පැවතෙන කතක් විය. ආලවතී බිසෝ බණ්ඩාර දේවින් වහන්සේට මාලවතී බිසෝබණ්ඩාර කියල නැගෙනියක් සිටියේලු. ඇයවත්  කුඩාකාලයේදීම රයිගම් බණ්ඩාර රජ්ජුරුවන්ට සරණ පාවා දී සිටියත් ඇය වඳ කාන්තාවක් විය . එබැවින් ඇයට මොණරතුඩුව නම් ග්‍රාමය නින්දගමක් ලෙසින් ලබා දී එහි පිටත් කරවා තිබේ. වර්තමානයේ මොරොන්තුඩුව ලෙස ව්‍යවහාර කරන්නේ එම ග්‍රාමයයි . මාලවතී බිසව නිතරම පාහේ බොහෝ රෝගී තත්වයන්ට ලක්වූ අයෙක් විය. ඇයට නිතරම වෙදකම් සිදුකලේ කුරුප්පු කියල වෙදෙකු බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ. මඩගොහොරුවකින් වටවූ සුවිසාල දූපතක එම වෙදාගේ නිවෙස පිහිටා තිබී ඇත. එම දූවේ බෙහෙත් ඔසු බහුල වූ බැවින් වෙදා එහී විසූවේලු. වෙදා විසූ දූව වෙදදූව වූ බව ජන මතයයි. පසුව කාලයාගේ ඇවෑමෙන් ලංදේසි සමය වන විට වාද්දූව ලෙසින් ව්‍යවහාර විය. ඕලන්ද තෝම්බු සමය වන විට පන්සියයක පමණ ජනගහනයක් වාර්තා වෙන ප්‍රදේශයකි.

ප්‍රතිගාල් සමයේ කිසිඳු බෞද්ධ අයෙකු නොමැතිවූ තරම් ය . සියල්ලෝම පාහේ කතෝලික දහම ඇදහූ පිරිස් විය. එබැවින් පෙරේරා  ප්‍රනාන්දු  ආදී වාසගම් වර්තමානය දක්වාම ඉතා ජනප්‍රිය වාසගම් බවට පත් වී තිබේ.පානදුරේ තොටුමුණ පළාතේ ලංදේසි සමයේ නිර්මාණය වූ මුංවත්ත පත්තුවේ නිර්මාණය කලා වූ බද්ද පත්තුව නිර්මාණය කාලේ වාද්දුවේ නාමයෙනි. එ නම් වාද්දුවස්කඩුබද්ද පත්තුව ලෙසිනි. වස්කඩු බද්ද විවරණය ග්‍රන්ථයේ සඳහන් වන්නේ මුලදී එම පත්තුවට විශාල ගම් දුසිමක් පැවති බවය. ඒ අතරින් සුවිශාලතම ග්‍රාමය වූවේ වස්කඩුව ග්‍රාමයයි.තල්පිටිය, පොතුපිටිය, පොහද්දරමුල්ල, මොල්ලිගොඩ, කලපුගම, පනාපිටිය, වේරගම ආදී ග්‍රාම ප්‍රමුඛ වේ.

බ්‍රිතාන්‍ය යුගයේ දී වාණිජ බෝග වගාව මෙම ප්‍රදේශයේ දියුණුවට පත් විය. සුවිශාල පොල් වතු මිලට ගත්තා වූ දේශීය මධ්‍යම පාන්තික පිරිස් අරක්කු රේන්ද කර්මාන්තය ඇරඹීය. වාද්දුවස්කඩුබද්ද ප්‍රදේශයේ රේන්ද සහ පොල් කොහු කර්මාන්තය හරහා ඉමහත් ධන කුවේරයන් වූ පිරිසක් නව සමාජ පන්තියක් පිහිටුවාගෙන පැවතුණි. ඒ අතර මොල්ලිගොඩ පෙරේරා සමරසේකර පවුල, තල්පිටියේ මැස්ටියගේ ගුණතිලක පවුල, පොතුපිටියේ  යකුන්දූවේ හිටිරාළලාගේ  පෙරේරා පවුල, පොතුපිටිය ඇම්. පිනෙස් ප්‍රනාන්දු ප්‍රමුඛ පිරිස,මොල්ලිගොඩ වලව්වේ සුසෙව්හේවගේ හාමියෙල් ප්‍රනාන්දු මහතාගේ පවුල, වාද්දුවේ මහාමරක්කලගේ පවුල ප්‍රමුඛ විය. මෙකී පවුල් අතර මෙම ප්‍රදේශයේ ඉඩම් අතුරින් තුනෙන් දෙකක බලයක්ම පැවතියේය. වාද්දුව පොතුපිටිය  ගමේ කොරොස්දූව ප්‍රදේශයේ රේන්දය අයත් වූ ඇම්.පිනෙස් ප්‍රනාන්දු  මහතාගේ දිනපොතේ සඳහන් වන්නේ රේන්දයෙන් 1880 වසරේ අතහරින ලද්දා වූ පොල්ගස් ප්‍රමාණය පමණක් ගස් පන් දහසක් බවය. රේන්ද ව්‍යාපාරයෙන් ධන කුවේරයන් වූ මෙම පිරිස් බොහෝ විට කතෝලික පිරිස්ම  විය. දහනවවන සියවස මධ්‍ය සමය වන විට වාද්දුවේ බොදු සමිතියක් පිහිටුවා ගත්තා වූ මෙම පිරිස් බොදු පුනරුදයට අතහිත ලබා දුන්නේය.බොහොමයක් මධ්‍යම පාන්තික පිරිස් බුදු දහමට යළි අනුගත විය. ඇම් පිනෙස් ප්‍රනාන්දු ප්‍රමුඛ පිරිසක් විසින් පානදුරේ රංකොත් වෙහෙර පිහිටුවා ඒ හා සමගාමීව ලංකාවේ ප්‍රථම බෞද්ධ මිශ්‍ර පාඨශාලාව ඇරඹීම සඳහාද මග විවර කළේය.

ආගම
ආගම් සංස්කෘතික පිළිබඳ විවරණය කිරීමේ දී එය ඉතිහාසය සමග ගලපාගත යුතු වේ.වර්ෂඛණ්ඩරාෂ්ඨ්‍ර ග්‍රන්ථයේ සඳහන්වන පරිදි මෙම ප්‍රදේශයට සමීප සියළු ප්‍රදේශ වල ප්‍රතිගාල් යුගයට පෙරදී ප්‍රධාන වන්දනාව වූවේ සුදස්සන දෙවි වන්දනාව බව සඳහන් වේ.ගම්පල සහ කෝට්ටේ යුග වල රචිත බොහෝ සංදේශ කාව්‍යන්ගේ සඳහන් වන්නේ පානදුරේ සහ පොතුපිටිය අතර පැවතියේ සුදර්ශන නම් දේවාලයක් බවය. එම දේවාලය පැවති ග්‍රාමය පිළිබඳ ඒවායේ සඳහනක් නම් නොවේ . වස්කඩු බද්ද විවරණය ග්‍රන්ථයේ සඳහන් වන්නේ එම දේවාලය පිහිටා තිබී ඇත්තේ මොල්ලිගොඩ ගමේ බවය.රයිගම් බණ්ඩාර රජ්ජුරුවන්ගේ පෙරදී බිසවක්ව විසුවා වූ මාලවතී නින්දගම් ලබා මොණරතුඩුව ගමට පැමිණි පසුව සුදර්ශන දේවාලේ ගිහි හිමිකරු බවට පත් විය. පසු කාලයේ රයිගම් බණ්ඩාර රජ්ජුරුවන්ගේ අග බිසව වූ ආලවතී පෙරුමාල් බිසෝ බණ්ඩාර දේවින්වහන්සේගේ දියණිය වූ මොල්ලිනා බිසෝ බණ්ඩාර මාලවතී දේවිය සමීපයේ හැදී වැඩුනු අතර ඇයට සුදර්ශන දේවාලේ ගිහි දායක තනතුර හිමිවිය. කුඩාකල සිටම සිල්වත් වූ මොල්ලිනා කුමරිය බොහෝ අසරණ පිරිස් වෙතට සහයෝගය දක්වන ලදී. එය ප්‍රතිගාලුන්ගේ පවා ඇගයීමට ලක්වූ බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ. ප්‍රතිගාල් අනසක සුදස්සන දේවාලය ට පතිත වූ පසුව එම දේවාලය කතෝලික මැදුරක් බවට පත් විය. මොල්ලිනා කුමරිය පවා බෞතීස්ම විය. අනතුරුව ඇය හැදින්වූවේ දෝන මොල්ලිනා පෙරේරා වශයෙනි. අනතුරුව කතෝලික දහම ඕලන්ද යුගය දක්වාම මෙහි නිත්‍ය ආගමක් බවට පත් විය. ලංදේසි යුගයේ රෙපරමාදු ක්‍රිස්තියානි යුගයක් ආරම්භ වූ අතර වාසි බලාපොරොත්තු වූ බොහෝ පිරිස් යළිත් ආගම් වෙනස් කර නව ආගම වැළඳගත්තේය.යළිත් වාද්දුවට සමීප ප්‍රදේශයට බොදු යුගයක් උදාවන්නේ ක්‍රිස්තු වර්ශ 1700 මධ්‍ය භාගයේය.එනම් මොල්ලිගොඩ නන්දසිරි ගණින්නාන්සේ පැමිණි සමයේදීය.සුසෙව්හේවගේ පිලිප් කොරනේලිස් අප්පුහාමි  යනු මොල්ලිගොඩ විසුවා වූ තරුණයෙකු විය. එක්දහස් හත්සියය සියවසේ මුල්භාගයේ උපන් ඔහු තම පියා වූ සුසෙව්හේවගේ ප්‍රැන්සිස්කු ප්‍රනාන්දු තෝම්බු ආරච්චිගේ මගපෙන්වීමෙන්  ලංදේසි හමුදාවේ වෙඩික්කාරයෙකු ලෙසින් සේවයට බැඳුනේය. උඩරට සමඟ ඇති වූ යුද්ධයක් මර්ධනය කිරීම සඳහා  උඩරටට පැමිණි සේනාවේ සමාජිකයෙකු ලෙස පැමිණි පිලිප් සියම් නිකායේ විහාරයක සඟවීගත්තේ සිංහල හමුදාවෙන් පහරකෑමට බියෙනි. බොදු පිළිවෙතට ඇතිවූ ඇල්ම නිසා වෙන් එහි දී පැවිදි දිවියට පත් ඔහු වසර ගනනාවක් එහි විසුවේ උපසපුව රැගෙන යළි තම ගම්බිම් වෙත වැඩම කිරීමේ අපේක්ශාවෙනි. නමුත් බොහෝ කාලයක් විසූවත්  සලාගම  කුලයේ අයෙකු වූ බැවින් ඔහුට උපසපුව ලබා දීමට සියම්නිකාය කැමැත්තක් දැක්වූවේ නැත.හතලිස් විය සපුරණ සමයේ දී පමණ යළිත් මොල්ලිගොඩ තම ග්‍රාමයට සැපත් වන නන්දසිරි ගණින්නාන්සේ එගොඩගොඩ  නැමති ප්‍රදේශයේ පදිංචි විය. මෙය ආරංචි වූ එවක රයිගම කෝරළයේ මුදලි විසින් ගණින්නාන්සේ පන්නා දැමුවේ ලංදේසි ආණ්ඩුව ට තමාට ද්‍රෝහි විය නොහැකි බව පවසමිණි.ක්‍රිස්තු වර්ශ 1770 දී පමණ පොතුපිටිය ග්‍රාමයට පැමිණි නන්දසිරිගණින්නාන්සේ එවකට පොතුපිටියේ විසුවා ප්‍රාදේශීය පාලක යකුන්දූවේ හිටිරාළලාගේ දොන් රිචඩ් පෙරේරා ධර්මසේන ලොකු මහත්තයාගේ කැමත්තෙන් පොතුපිටියේ විහාරයක් තනවාගන්නේ වැළිඅරම නම් ස්ථානයේ ය. වර්ථනාමයේ පොතුපිටිය වාළුකාරාමය ලෙස ප්‍රකට වී ඇත්තේ එම විහාරයයි. ඉන් දෙවසරකට පසු රයිගම් කෝරලයේ මහ මුදලි මියැදීම නිසා ගණින්නාන්සේ වෙත අභියෝග කළහැකි අයෙකු එහි නොවීය. ඒවන විට ජරාජීර්ණව පැවතියා වූ සුදර්ශන දෙව්මැදුර මත ඉදිවූ රෝමානු කතෝලික පල්ලිය විනාශ කරවා ඒ මත නන්දසිරිගණින්නාන්සේ ගේ මූලිකත්වයෙන් මොල්ලිගොඩ මහ විහාරය හෙවත් වත්මන් සුමනාරාමය  ලෙස ප්‍රකට විහාරය තනවන ලද්දේය. සියම් නිකායේ උපසපුව නොමැති වූවත් නන්දසිරිගණින්නාන්සේගෙ ගෝල හිමිනමක් විසින් විහාරයේ වත් පිළිවෙත් ආරම්භ කළේ 1775 වසරේ බව විහාර වංශයේ සඳහන් වේ. පොතුපිටියේ පැවති ඉපැරැණි රජමහා විහාරය පූජාරාමය නමින් 1798 වසරේ දී ගම්වැසියන් විසින් නන්දසිරි ගනින්නාන්සෙ වෙතට පිදුවේ පූජාරාමය ලෙස නම් කරමිනි. පොතුපිටියේ ධර්මසේන බණ්ඩාරවලිය ට අයත් වූ පොතුපිටියේ ධර්මරාජ හිමි ඇතුලු භික්ෂූන් පිරිසක් එම විහාරය නගා සිටුවාලන ලද්දේය.ප්‍රකට නාරිසංදේශ කාව්‍ය රචනා කරවන ලද්දේ මෙම ධර්මරාජ හිමි විසින.වාද්දුවේ විසුවා වූ කාංකානම් රාළහාමි කෙනෙකුගේ අට වන පුතු වූ හිටිගේ  දොන් කුරුතේරිස් නම් ගොවිගම කුලයේ පුද්ගලයා නන්දසිරි ගණින්නාන්සේ සමීපයේ අකුරු කරවා අනතුරුව 1797 වසරේ මහනුවර මල්වතු විහාර පැවිද්ද ලද්දේ වාද්දුවේ ධම්මානන්ද යන නමිනි.1807 වසරේ දී උපසපුව ලබා අනතුරුව උන් වහන්සේ  විසින් වාද්දුවේ මහා සංඝ පරපුර ඇරඹූ අතරම තමා උපන් ගමේ අභිනව විහාරයක් අරඹන ලද්දේය. එය හඳුන්වන ලද්දේ තිත්තවල විහාරය නමින. රාජ්‍ය ලේකනාගාරයේ පවා විහාරය ලියාපදිංචි කරවා තිබේ. එකී වාර්ථාවන්ගේ සඳහන් වන්නේ විහාරය අරඹන ලද්දේ 1810 වසරේ දී බවය. වාද්දුවේ සිට මොරොන්තුඩුව දෙසට සැතපුම් දෙකක්පමණ ගමන් කර මහා විහාර පාරේ හැරී ගමන් කළ පසු වර්ථනාමයේ මෙම විහාරයට සැපත් විය හැක.වත්මන් නාමය වන්නේ දෙගම්මැද මහා විහාරයයි. පානදුර ගොරකාන කන්දේ මහා විහාරය ඇතුලු ප්‍රදේශයේ විහාරස්ථාන රාශියක් ඇරඹීමට මූලිකත්වය ගන්නා ලද්දේ මෙකී වාද්දුවේ සංඝ පරපුරයි. 1820 වසරට ආසන්න සමයක දී වාද්දුව තල්පිටිය ග්‍රාමයේ අභිනව විහාරයක් තනවන ලද්දේය. ගම් වාසීන් පවසන ලද්දේ එම විහාරය සකසන ලද්දේ අතීතයේ දළදාවහන්සේ වැඩ විසූ භූමියක බවයි. නමුත් එය ජනප්‍රවාදයක් පමණකි.(මෙම ප්‍රදේශය ට දළදාවහන්සේ වැඩම කළ බවකිසිඳු මූලාශ්‍රයක සඳහන් නොවේ) කුඩාවට අරඹන ලද්දා වූ විහාරය ඉතා ඉක්මනින් වර්ධනය විය .ගැමියන් විහාරය සංවර්ධනය කරවීම සඳහා නොමසුරු සහයෝගය ලබා දුන්නේය.වර්ථනාමයේ එම විහාරය හඳුන්වන්නේ දළදාවත්ත විහාරය නමින.ක්‍රිස්තු වර්ශ 1822 වසරේ තිත්තවල විහාරයේ විසූ තල්පිටියේ සාමණේර නමක් දලදාවත්ත විහාරයට බොහෝ කලක් විසූවද මවගේ පාර්ශවයේ කුලය පිළිබඳ ඇතිවූ ගැටළුවක් නිසාවෙන් මල්වතු පාර්ශවයේ උපසපුව නොලද්දේය.තිත්තවල මහා විහාරාධිපති ධම්මානන්ද හිමියන් සමීපයේ ප්‍රවුජ්‍යාව ලැබුවා වූ වස්කඩුවේ ධම්මජෝති හිමියෝ 1830 වසරේ දී උපසපුව ලබා පැමිණ විහාරයේ පළමු විහාරාධිපතිත්වය ලබාගත් සේක. යකුන්දූවේ ධර්මසේන හිටිරාළලාගේ රාජකීය පෙළපතෙන් පැවතෙන අයෙකු වූ උන් වහන්සේ පිළිබඳ අනෙක් භික්ෂූන් අතර ඇතිවූ ඊර්ෂ්‍යාවක් හේතු කොටගෙන නොකළ වරදකට සිරගත වූ උන් වහන්සෙ දින දෙකක් පමණ සිරකුටියේ ගතකළ සමයේ වැළඳුනා වූ වසූරිය රෝගය වැළඳී 1835 වසරේදී අපවත් වී වදාලහ. අනතුරුව බොහෝ කාලයක් ස්වාමීන් වහන්සේලා නොවිසූ ආරාමයක් ලෙසින් පැවති දලදාවත්ත විහාරය යළි සංඝාවසත්වයට පත් වූවේ 1800 දශකය අගබාගයේ මැස්ටියගේ පරපුරේ මූලිකත්වයෙන්  අනූපේ සෝනුත්තර ස්වාමීන් වහන්සේ සැපත් වීමෙන් පසුවයි. අතිපූජ්‍ය වස්කඩුවේ ශ්‍රී සුභූති හිමියන්ගේ මෙහෙයවීම මත 1870 දශකයේ වාද්දුවේ විසූ බොදු ප්‍රභූන් ගේ දායකත්වය මත පානදුරේ විසූ ප්‍රභූන්ගේත් මෙහෙයවීමෙන් පානදුරේ බොදු සභාව අරඹන ලද්දේය. 1896 වසරේ දී පානදුරේ බොදු මුද්‍රණාලය අරඹන ලද්දේ වාද්දුව විසූ බොදු ප්‍රභූන්ගේ දායකත්වයෙනි. 1900 දශකය මුල බාගයේදී නැවතත් බොදු පුනරුදය ඇරඹුණේ පොතුපිටියෙන් ය.  ධානපති සුසෙව්හේවගේ ගිරිගෝරිස් ප්‍රනාන්දු  රාළහාමි ගේ  පුතනුවන් විසින් ආදුරුප්පු වීදියේ දොන් ගිරිගෝරිස් මුද්‍රණාලය සත්‍යාර්ථ මුද්‍රණාලය ලෙසින් නම් වෙනස් කරවා බොදු පුනර්ජීවනය සඳහා කැප කළේය.  පානදුර තොටුමුණේ ඉපැරැණි පුස්තකාල පොත් නොමිලේ මුද්‍රණය කරවා විහාරස්ථාන අතරේ බෙදා දුන්නේය. පොතුපිටිය පූජාරාමයේ ඉපැරැණි විහාර මන්දිරය නවීකරණය කරවා සාර්ලිස් මාස්ටර් ලවා චිත්‍ර කරවීය. පොතුපිටියේ විසූ ඇම්.පිනෙස් ප්‍රනාන්දු නම් වූ රේන්දහිමි දානපතියා විසින් පූජාරාම විහාරයට නොදෙවනි ලෙසින් පොතුපිටිය වාලුකාරාමය ඉදිකරවීමද අරඹන ලදී. ක්‍රිස්තු වර්ශ 1940 වන විට එවක ලංකාවේ පැවති සුවිශාලතම ධර්ම ශාලාව වූවේ පොතුපිටිය වාලුකාරාම ධර්ම ශාලාවයි. තල්පිටියේ පදිංචි ව සිටියා වූ මැස්ටියගේ දොන් සියනේරිස් අප්පෝ විසින් තල්පිටියේ ග්‍රාමයේද භෞතික වශයෙන් බොදු පුනරුදයක් ඇති කළේය.තල්පිටියේ ධළදාවත්ත විහාරයේ සංවර්ධනයට ඉමහත් අතහිතක් දුන්නා වූ සියනේරිස් අප්පෝ ගේ පරපුර කලපුගම මැස්ටියගේ බණ්ඩාර පරපුරේ සම්භවයක් සහිත රාජකීය පරපුරක් බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන්වේ . දහනවවන සියවසේ මැද භාගයේ අරඹන ලද්දා වූ පොහද්දරමුල්ලේ මහා විහාරය මේවන විට ශාසනික වශයෙන් වර්ධනයක් ලබා තිබුණි. විහාර මන්දිර ඉදිකරවීම ප්‍රිය නොකල එහි විසූ මහා නායක ස්වාමීන් වහන්සේලා ශාසන මාමක ජන ප්‍රජාවක් වර්ධනය කරවීම උදෙසා කටයුතු කරන ලද්දේය. දහනවවන සියවස අගබාගය වන විට මෙම පලාතේ බොහෝ බොදු විහාර ඇරඹුණු අතරම කොරොස්දූව මහා විහාරය එසමයේ අරඹන ලද්දාවූ විහාරාරාමයකි. මෙම පලාතේ පවතින අනෙක් බොහෝ විහාරස්ථාන නිසැකවම 1900  සියවසට හෝ පසුකාලයට අයත් ඒවාය.

බොහෝ බොදු පුනර්ජීවන ව්‍යාපාර නිසාවෙන් කිතුණු ප්‍රජාව නැවතත් බොදු දිවියට අවතීර්ණ වූ අතර තවමත් කතෝලික ප්‍රජාව මෙම පලාතේ ව්‍යාප්ත වී සිටී. මොල්ලිගොඩ ප්‍රදේශයේ බහුල ව කතෝලිකයන් සිටිනු දක්නට ලැබේ.

රැකියා සහ ඒවායේ සම්භවය
වාද්දුව ප්‍රදේශයේ අතීතයේ සිට වර්ථමානය දක්වා පැවතෙන වුර්තීන් ගනනාවක්ම දක්නට ලැබේ. ඒ අතර මසුන් මැරීම, වී වගාව, කුරුඳුතැලීම, පොල් රා මැදීම,පොල් ලෙලි තැලීම, රෙදි සේදීම ප්‍රමුඛ වේ. එකී කර්මාන්ත ඇතැම් විට වර්ථමානය දක්වාම අතීත පෙළපත් සමඟම බැඳී පවතී. වාද්දුව ප්‍රදේශයේ වාද්දුව ග්‍රාමය අතීතයේ සිට කරාව කුලයේ පිරිස් බහුල වූ ග්‍රාමයකි. එබැවින් අතීතයේ සිට මත්සය කර්මාන්තයේ ඒකාධිකාරය ඔවුන් සතු විය.විසිවන සියවසේ දී මෙම කුල ප්‍රමුඛ කරගතා වූ ක්‍රියාවලිය බිඳීගියත් තවමත් ඒවායේ අවශේෂ පවතී.වාද්දු ප්‍රදේශයට අයත් මොල්ලිගොඩ ග්‍රාමය බොහෝ විට සලාගම  කුලයේ ප්‍රජාව වාසය කරන පෙදෙසකි. අතීතයේ සිට ඔවුනට පැවරුණු වී වගාබිම් තවමත් පැවතීම අරුමයක් නොවේ. වාද්දුවේ වී ගොවිතැන සම්බන්ධ ඉපැරැණි විරිතක් වේ. එනම් නිසැකව අලුත් සහල් කළුවම්මෝදර කන්දේ විහාරයේ විෂ්ණු දෙවියන් වෙත පිදීමයි. සලාගම  ඒකාධිකාරය හැරුණු කොට මෙම කුඹුරු ඉඩම් වලින් බොහෝමයක් සතුවන්නේ හින්න උප කුලයේ ප්‍රජාවටයි.වස්කඩු බද්දේ විවරණය ග්‍රන්ථයේ සඳහන් වන්නේ එයට හේතුව සලාගම් පිරිස් සඳහා සේවය සැපයූ හින්න උප කුලයේ අය සඳහා ලබා දීමට මුදල් හදල් නොමැති බව නිසාවෙන් ඉඩම් ලබා දුන් බවයි. කුරුඳුකාර වස්කඩුවේ විසුවා වූ සලාගම් පිරිස් වල බොහෝ ඉඩකඩම් වාද්දුව ප්‍රදේශයට අයත්ව පැවතිනි. ඕලන්ද යුගයේ සිට එම කර්මාන්තය සිදුකල සලාගම පිරිස් ව්සින් කුරුඳු වෙළදාම සිදුක්ළේ පොතුපිටියේ තේච්චිතොට වරායෙනි. ලංදේසි සමයේ එහි බලකොටුවක් පැවති අතර එහි සුවිශාල මිනී වලක් වූ බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ . එබැවින් එම ප්‍රදේශය හඳුන්වන ලද්දේ වලපොල නමින. වත්මන් පොතුපිටිය දුම්‍රිය නැවතුම්පොළ නොම්මර 1 පිහිටා ඇත්තේ එකී වලපොල වත්තේය. අරක්කු රා රේන්ද කර්මාන්තය බ්‍රිතාන්‍ය යුගයේ මුල භාගයේ සිටම වාද්දුව ප්‍රදේශය ආක්‍රමණය කළේය. ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වන්නේ අරක්කු රේන්ද බදුගත්තා වූ බ්‍රිතාන්‍ය සුදුමහතා වාද්දුවේ සිදුවූ දරුණු මිනීමැරුමක් දැක බියවී රේන්දය අතහැර දැමූ බවය. පොතුපිටිය ප්‍රදේශයේ විසූ ඩී.ආර්.ඩී.ඩී. පෙරේරා නොහොත් ධර්මසේන මුදියන්සේ විසින් 1830 දී පමණ වාද්දුව රේන්දය බදු ගත්තට මොකද ඔහුට රේන්ද කර්මාන්තයට වඩා වාසිදායක වූවේ පොල් කොහු කර්මාන්තය යි. අරක්කු රේන්දය ඔහු අතහැර දමන ලද පසුව පිට පලාත් වලින් පැමිණි බොහෝ පිරිසක් වාද්දුව රේන්දය බදුගත්තට මොකද සාර්ථකව පවත්වා ගත නොහැකි වීලු. ධර්මසේන මුදියන්සේ විසින් පොතුපිටියේ පවත්වාගෙන ගියා වූ කොහුමෝල ඉතා ප්‍රගතියක් ලැබුවේය. වැලිතර සිට පුහුණුව ලැබූ ශිල්පීන් ගෙන්වා අරඹන ලද්දා වූ පොල් කොහු කර්මාන්තය තුලින් 1840 වන විට එංගලන්ත රජයටපවා නැව්ගැටගසන ලද්දා වූ කඹ විකිණීමට තරම් වර්ධනයක් ලැබීය. එදා ලැබූ පන්නරය අද දක්වා පොතුපිටිය ප්‍රදේශයේ කොහු කර්මාන්තය මුල් බැස ගැනීමට රුකුල් වී තිබේ. රේන්ද කර්මාන්තය හරහා දහ නවවන සියවසේ අගබාගයේ ඉතා දියුණුවට පත් පිරිසක් විය. ඒ අතර වාද්දුවේ මහමරක්කල පවුල ප්‍රධාන වේ.එසේම පොතුපිටියේ ඇම්.පිනෙස් ප්‍රණාන්දු නම් තැනැත්තා ද කැපී පෙනේ. මෙසේ ධනපතියන් වූවන්ගේ ඊළග පියවර ලෙසින් ප්‍රත්‍යක්ශ වූ ක්‍රියාව වූවේ ධානපතියන් බවට පත් වීමයි. බොදු පුනරුදයට මහත් දායකත්වයක් දක්වන ලද්දේ මෙම ප්‍රභූන් විසිනි රා කර්මාන්තය විසිවන සියවසේ අගබාගය වන විට ඉතා වේගයෙන් අභාවයට පත් වූවත් වර්ථනාමයේ පවා එම කර්මාන්තය වාද්දුවේ මුල් බැසගත්තා වූ තවත්කර්මාන්තයක් බව නොරහසකි.

වාද්දුව


ආණමඩුව යනු ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පළාතේ පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි නගරයකි.ඒ වගේ ශ්‍රි ලංකාවේ උසම සහා ලස්සනම ඔරලෝසුකණුව පිහිටන්නේද ආණමඩුවේ

සංචාරක ආකර්ෂණ
 පරමකන්ද රජ මහා විහාරය - ආණමඩුව පරමකන්ද පිහිටි පරමකන්ද රජ මහා විහාරය ක්‍රි. පූ. 89-77 වළගම්බා රජ සමයට අයත් විහාරයක් ලෙස විශ්වාස කෙරේ. වර්ථමානයේ මෙම ස්ථානය පුරාවිද්‍යා ස්ථානයක් ලෙස සංරක්ෂණය කොට තිබේ.
 *තෝනිගල සෙල් ලිපිය, ආණමඩුව - තෝනිගල පිහිටි සෙල් ලිපි ද්විත්වය මෙරට දිගම සෙල්ලිපි ලෙස සැළකේ. එය පුත්තලම-කුරුණෑගල මාර්ගයේ, පුත්තලම සිට කිලෝ මීටර 24 ක් පමණ දුරින් පිහිටා තිබේ.

ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන

ආණමඩුව


Karesi, Türkiye'nin Balıkesir ilinin bir ilçesi. 12 Kasım 2012'de TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile Balıkesir merkez ilçesinin ikiye bölünmesi sonucu ilçe olmuştur. Karesi tarımsal ekonomi merkezi olup oldukça işlek yolların kavşağında bulunan bir ulaşım merkezidir.

İlçenin kuzeyinde Manyas ilçesi, doğusunda Susurluk ve Kepsut ilçeleri, batısında İvrindi ve Balya ilçeleri, güneyinde Altıeylül ilçesi bulunmaktadır. 2020 itibarıyla ilçede 184.197 kişi yaşamaktadır.

Tarihte genellikle Misya adıyla bilinen ilçe, 13. yüzyılda Karesi Beyliği zamanında kurulmuştur. Temel geçim kaynağı ticaret, sanayi, tarım ve hayvancılık olup bamya, börülce, kavun, kelle peyniri gibi tarımsal ürünleri ile bilinir. Yağcıbedir halısı, kolonyası, kaymaklısı ve höşmerimi diğer bilinen yöresel ürünleridir.

Köken bilimi
Karesi ilçesi ve çevresinin antik çağdaki adı Misyadır. Karesi Beyliği'nin kurulması ile bölge Karesi adını almıştır. 1923 yılında bir kanun ile Karesi adı kaldırılmış, şehre Balıkesir adı verilmiştir. 12.11.2012 tarihli ve 6360 sayılı yasayla Balıkesir merkez ilçesinin kuzey mahalleleri ile kuzey köyleri Karesi ilçesi ismini almıştır. Karesi adı, Karesi Beyliği'nden gelmektedir.

Tarihçe
Karesi ilçesi ve çevresinde bulunan pek çok höyük, mağara ve düz yerleşim yerlerinde yapılan araştırmalarda bu topraklara MÖ 8000-3000 yılları arası yerleşildiği ortaya çıkmıştır. Karesi çevresinde ilk defa adı geçen şehir Agiros (Achiraus)'dur. 1361 yılında bölge Osmanlı Devleti'nin eline geçmiştir. Karesi ilçesi halkı etnik köken olarak Manav, Yörük, Çepni ve Muhacir karaktere sahiptir.

1898'de büyük bir deprem, 1950'de büyük bir yangın felaketi yaşanmıştır. Osmanlı'nın yıkılmasıyla kent, özellikle Balkanlar'dan göç almıştır. 12 Kasım 2012'de TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile Balıkesir merkez ilçesi ikiye bölünmüştür. Bunun sonucunda Altıeylül ve Karesi ilçeleri kurulmuştur.

Karesi Beyliği dönemi

Karesi ilçesi, Karesi Bey tarafından kurulmuştur. Balıkesir ve çevresine gelen Karesi Bey, babası Kalem Şah ve beraberindeki Türkmenler 1290 yıllarında Bizans döneminden kalan eski kalıntılar yakınına bugünkü Karesi ilçesini kurarak buraya yerleşmişler ve burayı askeri garnizon yapmışlardır . Hisariçi mahallesinde yapılan kazılarda 2,5–3 m. derinde 60-70.cm kalınlığında Horasani duvarlara rastlanmıştır. Bugünkü Alihikmetpaşa meydanından itibaren doğuya doğru uzanan sur duvarı; Alaca Mescidi içine alarak Orhan çeşmesi civarında sona ermekteydi. Batı yönünde ise Hasan Baba Çarşı'nın karşısından eski Yoğurt Pazarı'nın ortasından geçmekte idi. Tahte'l-kal'a tabirleri şehir surlarını ve kalenin varlığını onaylamaktadır . 15'li yıllara kadar surların ayakta olduğu belirtilmektedir . Şehrin kurulma noktasının Ali Fakıh Mahallesi ve çevresi ile Sahn-i Hisar (Sur içi) olduğu düşünülmektedir. Karesi, kurulduğu andan itibaren (13. yüzyıldan beri) tüm Misya karasının yönetimsel merkezi olmuştur. Beraberinde gelen Türkmenler  bugünkü Balıkesir şehrine ve çevresine yerleşmişlerdir. Türkmenler buraya Danişment yöresinden yani Sivas-Tokat-Kızılırmak-İsfendiyar yöresinden gelmişlerdir ve Karesi Bey ile gelen Türkmenler'in çoğu Çepni boyundandır.

Trakya'ya geçip orada yurt tutmaya çalışan Türkmen boyları da 1310 yılında Ece Halil önderliğinde geri dönerek Karesi şehrine ve çevresine yerleşmişlerdir. Bu dönemde Karesi Beyliği'ni dolaşan İbn Battuta, Karesi ilçesinin yeni kurulmakta olan bir şehir olduğundan ve camisinin (namazgah) inşa halinde olduğundan bahseder. Bu namazgah'ın Bugünkü Balıkesir Lisesi bahçesinde olduğu ve yıkıldığı tespit edilmiştir. Karesi ilçesi zamanla Zağnos Paşa Camii'nin olduğu yere doğru inmiştir.

Osmanlı Devleti dönemi

1388'de Yıldırım Beyazıt tarafından yaptırıldığı anlaşılan Yıldırım Cami oldukça büyük bir avlu içerisinde medrese ve imaret ile birlikte külliye olarak ortaya çıkmıştır. Fatih Sultan Mehmet'in vezirlerinden Zağanos Paşa tarafından yaptırılan 1461'de Zağnos Paşa Camii ve Külliyesi'nin inşaatı tamamlanmıştır. Büyük bir alana yayılı külliyede günümüzde de faal olan hamam da hizmet vermekteydi.

Bu dönemlerde Karesi ilçesi, bugünkü Karaoğlan, Karesi, Aygören, Hisariçi ve Balıkesir Lisesi çevresi ile Kasaplar Mahallesine doğru olan kısımdan oluşmaktaydı. Çay Deresi'nin kuzey tarafları tamamen bağlık ve bostanlık olup, ara ara mezarlıklar da bulunmaktadır. Deve loncası olarak bilinen yerde ve Zahire Pazarı civarında kervanlar için konaklama yerleri vardı. İdari binalar (1900'lü yıllara değin), bugünkü Askeri Hastanenin olduğu yerlerdeydi.

1577 yılında meydana gelen deprem Karesi ilçesinde büyük tahribata yol açmıştır. 1829 yılında şehrin saat kulesi inşa edilmiştir. Bu yıllarda şehrin ünlü pazarı olan "Salı Pazarı" kurulmaya başlamıştır. 1862 yılında Müderris Alişuuri Bey'e ait vakıfca, Alişuuri mektebi yaptırılmıştır. 1864'te belediye kurulmuştur. 1896 yılında Balıkesir Sultan-ı İdadisi binası yapılarak lise düzeyinde eğitim vermeye başlamıştır.

Karesi ilçesi, 1898 Balıkesir depreminden sonra tekrar imar edilmiştir. 1898 depremiyle Balıkesir şehri ikinci kez kurulmuştur. Ancak yine de 1898 depremine rağmen; tarihi ve kültürel dokusunu büyük ölçüde muhafaza etmeyi başarmıştır. Depremde yıkılan saat kulesi, 1901'de yeniden farklı bir tarzda yapılmıştır. Yine depremde yıkılan Zağnos Paşa Camii'nin bir kısmı yeniden yapılmış, camilerin tümü elden geçirilmiştir. 1906 yılında Alişuuri Mektebi tekrar inşa edilmiştir. 1908'de şehrin simgelerinden olan Şadırvan inşa edilmiştir. 1909 yılında, Sultan Reşat döneminde banka müdürü Ahmet Faik Bey tarafından, Saat kulesinin arkasına yaptırılan Ziraat Bankası, sivil mimaride geç dönemde sık sık görülen iki katlı, kesme taştan planı ile inşa edilerek hizmete girmiştir. Bu dönemde de şehrin idari binaları, bugünkü Ali Hikmet Paşa Caddesi üzerindeydi. 1910 yılında, şehirde Karesi Muallim Mektebi açılmıştır.

1912 yılında Balıkesir Tren Garı, (Afyon Şehir Garı ile aynı mimaridedir), İngiliz firması "Smyrna Cassaba Railway" (SCR) isimli şirket tarafından yapılarak Bandırma-Soma arası tren yolu tamamlanmıştır. Bu tarihten itibaren Balıkesir geçiş güzergâhı özelliği kazanmış ve şehir büyümüştür. Şehrin merkezi ile garı birbirine bağlayan ve şimdiki adı Milli Kuvvetler Caddesi olan işlek cadde ve şehir alanı (Cumhuriyet Meydanı) böylelikle ortaya çıkmıştır. Zira, Balıkesir'in günümüzdeki merkezi caddesidir. Oysa bu zamandan önce, Anafartalar Caddesi olarak adlandırılan cadde ticari merkezdi.

Osmanlı dönemi yapıları

Cumhuriyet dönemi

1898 yılındaki büyük deprem nedeniyle Karesi, küçük çaplı bir Anadolu şehri konumuna bürünmüştür. Cumhuriyet döneminde, kentin hinterlandı olan Balıkesir Ovası ve yakın çevresindeki tarımsal üretimin zengin oluşu nedeniyle tarım şehri olarak planlanmıştır. Cumhuriyet döneminde şehirde bayındırlık faaliyetleri artmış ve bir ticaret merkezi niteliği kazanmıştır. Cumhuriyet sonrasında Balıkesirin büyümesi ve yeniden kent niteliğine ulaşmasındaki bir diğer etken, askeri kolordu merkezi olarak seçilmesidir. Bunun yanı sıra Marmara ve Ege bölgelerini bağlayan kara ve demir yolları üzerinde durak noktası olması, kentin gelişmesini destekleyen önemli etken olmuştur.

Erken Cumhuriyet Dönemi

Balıkesir kentinin toplu bir yerleşme ağı vardır. Kent 1950'lere dek yağ lekesinin dağılmasını andıran bir biçimde ilk yerleşim çekirdeğine bağlı olarak büyümüştür. XIX. Yüzyıl sonuna dek, batı ve güneybatı yönleriyle büyüyen kent, bu alanda konutların eğim sınırına dayanmasıyla birlikte 1900'lerin başında kuzeye doğru yayılmaya başlamıştır.

Cumhuriyet dönemine değin, kentin çarşısı Anafartalar Caddesi boyunca yer alıyordu. Cumhuriyet sonrasındaki gelişme bu çekirdekten bağımsız olmamış, kent merkezi Anafartalar Caddesini kesen yollar boyunca kuzeye doğru yayılmıştır. 1940'larda hükûmet konağının yeri değiştirilmiştir ve merkezin güneye Vasıf Çınar Caddesine doğru genişlemesine neden olmuştur. Balıkesir Parkı da bu dönemlerde dizayn edilmeye başlanmıştır.

03 Ağustos 1950 akşam saatlerinde Balıkesir'de meydana gelen büyük yangın, Balıkesir kent merkezindeki tüm dükkânları içine almış ve Balıkesir'in çarşı kısmının yanmasına neden olmuştur. Yangın postaneye kadar ilerlemiştir. Çok geniş bir alana yayılan yangın saatlerce kontrol altına alınamamıştır. Yangında dört yüze yakın dükkân yanmış ve Balıkesir halkı aylarca ekonomik zorluk çekmiştir. Yangının çıkış sebebi enteresandır. Yangın bir tuhafiyeci dükkânındaki çıtpıtların farelerce kemirilmesiyle ortaya çıkan kıvılcımın elektrik kontağını etkilemesiyle meydana gelmiştir. Balıkesir İtfaiyesi'nin yetersizliği ve teknik açıdan geri oluşu, yangının zararını arttırmıştır. Bu yangın, toplum hafızasını etkilemiş ve büyük zarara neden olmuş ve kentsel kimliği derinden etkilemiştir. Bu dönemden sonra, Balıkesir Belediyesi, acı tecrübe nedeniyle itfaiye hizmetlerine diğer hizmetlerden daha çok önem vermiş ve çağdaş teknikleri her zaman takip etmiştir. Yangın sonunda Balıkesir'e Kızılay iaşe çadırları kurmuş ve uzun süre hizmet vermiştir. Sonrasında Yeni Çarşı adıyla modern belediye çarşısı yapılmış ve merkez yeniden düzenlenmiştir.

Köylerden kente göç eden insanlar, daha çok Çay deresinin kuzeyindeki Oruçgazi ve Kayabey Mahallelerinin yukarılarını oluşturmuşlar ve böylelikle bir taraftan da kuzeye doğru şehir yayılmıştır. Kuzeydoğudaki Atatürk mahallelesi ile batıdaki 1974 yılında alınan kararla kurulan Adnan Menderes Mahallesi düzenli yapılaşmaların olduğu alanlardır .

Coğrafya

Karesi, Balıkesir Ovası'nın kenarında kurulmuştur. İlçenin yüzölçümü 742,04 km²'dir. Fazla engebeli olmayan Karesi toprakları dalgalı düzlüklerden oluşmaktadır. İlçede 69 mahalle vardır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar

Karesi Belediyesi  Resmî sitesi
T.C. Karesi Kaymakamlığı

Karesi, Balıkesir

Karesi, Balıkesir


James Friend  é um diretor de fotografia britânico. Em 2023 ganhou o Oscar de melhor fotografia por seu trabalho no filme alemão Im Westen nichts Neues (2022), épico de guerra da Netflix dirigido por Edward Berger.

Filmografia

Cinema

Televisão

Diretores de fotografia premiados com o Oscar
Diretores de fotografia do Reino Unido

James Friend


"Paa Sneen" er et dansk digt af Emil Aarestrup udgivet i samlingen Digte i 1838.

I digtet ser det mandlige subjekt en kvinde i det vinterlige landskab, og han drages mod hende, men kan tilsyneladende ikke tage kontakt til hende. I stedet skaber han en imaginær erotisk kontakt mellem personernes skygger.

Digtet består af ti strofer på hver fire linjer, hvis anden og fjerde linjer rimer.

"Paa Sneen" indgår i lyrikantologien af 12 digte i Kulturkanonen fra 2006.

Referencer

Digte fra Danmark
Litteratur i 1838
Kulturkanonen

Paa Sneen