براسيوديميوم أو برازوديميوم  هو عنصر كيميائي رقمه الذريّ 59 ويرمز له (Pr). البراسيوديميوم هو العنصر الثالث في سلسلة اللانثانيدات، وهو أحد العناصر النادرة على كوكب الأرض. ومن الخواص الفيزيائية التي يمتاز بها البراسيوديميوم مرونته وقابليته للسحب والطرق، بالإضافة إلى المظهر المتمثل باللون الفضيّ، كما أن لهذا العنصر قيمة كبيره لما له من صفات مغناطيسية وكهربائية وكيميائية وضوئية. يُعد البراسيوديميوم من العناصر نشطة التفاعل مما يجعل من الصعب العثور عليه بشكله الأصليّ، وتتكون على سطحه طبقة من الأكسيد أخضر اللّون عند تفاعله مع الهواء.

دائمًا ما يتواجد البراسيوديميوم بشكل طبيعي مع العناصر النادرة الأُخرى، كما أنه العنصر الرابع الأكثر ندرة على الأرض؛ حيث يمثل تركيزه من القشرة الأرضية ما يعادل 9.1 جزء من المليون وهذه النسبة تقارب نسبة توافر البورون. قام العالم الكيميائي السويدي كارل جوستاف موساندر عام 1841م باستخراج رواسب وبقايا أكسيد نادر سمّاه «ديديميوم» وذلك من رواسب ما سمّاه بـ «لانثانا»، وذلك عن طريق فصل أملاح السيريوم. وفي عام 1885م نجح البارون والكيميائي النمساويّ كارل أوير بفصل الديديميوم إلى عنصرين نتج عنهما ملحان لهما لونان مختلفان، وقد سمّاهُما «براسيوديميوم» و«نيوديميوم». وقد جاءت التسمية من الأصل الإغريقيّ لكلمة براسينوس «πράσινος» والتي تعني الأخضر، وكلمة ديديموس «δίδυμος» وتعني التوأم.

كما هو الحال في معظم العناصر النادرة، فإنّ من السهل جدًّا للبراسيوديميوم أن يتشكل على حالة الأكسدة (+3)؛ التي تكون مستقرة فقط في المحلول المائي؛ وبالرغم من أنّ حالة الأكسدة (+4) معروفة في بعض المركبات الصلبة وفريدة بين اللانثانيدات، يمكن تحقيق حالة الأكسدة (+5) في ظروف العزل المطرسي. أيونات البراسيوديميوم المائية خضراء مائلة للصفرة، وعلى نحو مماثل ينتج عن استخدام البراسيوديميوم في تركيب زجاج النظارات ظلال خضراء مصفرة متنوعة. وله العديد من الاستخدامات الصناعية لقدرته على ترشيح اللون الأصفر من مصادر الضوء.

نبذة تاريخية

في عام 1751م اكتشف عالم المعادن السويدي أكسل فريدريك كرونستيد معدنًا ثقيلًا داخل منجمٍ في باستناس، سميّ فيما بعد باسم سيريت.بعد ثلاثين عامًا، قام فيلهلم هزينجر الذي كان عمره وقتئذٍ خمسة عشر عامًا -وهو أحد أفراد العائلة المالكة للمنجم- بإرسال عينة إلى كارل فلهلم شيله، لكن هذا الأخير لم يجد أي عنصر جديد في ذلك الوقت. في عام 1803م، وبعد أن أصبح عند هزينجر صاحب مصنع للحديد، عاد إلى دراسة المعدن مع يونس ياكوب بيرسيليوس وقاما بفصل أكسيد جديد أطلقا عليه اسم سيريس نسبة إلى الكوكب القزم سيريس، الذي اكتُشِف قبل عامين. وفي ألمانيا، عزل مارتن كلابروت المركب سيريس بطريقة مستقلة وفي نفس الفترة الزمنية.

خلال الفترة الزمنية الممتدة بين عامي 1839 و1843م، أوضح الجراح والكيميائي كارل جوستاف موساندر الذي كان يعيش في نفس منزل بيرسيليوس أن سيريس مزيج من الأكاسيد، وقام بفصل أكسيدين أطلق عليهما اسم لانثانا وديديميا. قام موساندر بتفكيك جزئي لعينة من نترات السيزيوم من خلال تسخينه بالهواء ومن ثم معالجة الأكسيد الناتج بحمض النتريك المخفف. سميت المعادن التي كونت الأكاسيد الناتجة بـ«لانثانوم» و«ديديميوم». واتضح لاحقا أن اللانثانوم عبارة عن عنصر نقي، بينما الديديميوم هو عبارة عن مزيج من عناصر اللانثانيدات المستقرة من البراسيوديميوم إلى اليوروبيوم، كما كان يشك مارك ديلافونفين بعد تحليل طيف المركب، بالرغم من ضيق وقته للعمل على فصله إلى العناصر المكونة له.

لم يتم فصل العنصرين الثقيلين ساماريوم ويوروبيوم سوى في عام 1879م بواسطة باول-إيميل ليكوج دي بويسباودران واستغرق الأمر حتى عام 1885م ليتمكن كارل أوير فون فيلسباتش من فصل الديديميوم إلى الباسيوديموم والنيوديميوم. وبسبب أن النيوديميوم يحتل كمية أكبر من البراسيوديميوم في الديديميوم، فقد حافظ على المسمى القديم مع توضيح، في حين تم تمييز البراسيوديميوم بلون ملحه الأخضر الكراثي (الكلمة الإغريقية "πρασιος" تعني أخضر كراثي). أُقتِرحت التركيبة الطبيعية للديديميوم في عام 1882م من قبل بوهيوسلاڤ برانر، والذي لم يوضح تجريبيًا طريقة الفصل.

الخصائص

الخصائص الفيزيائية

يُعتبر البراسيوديميوم العنصر الثالث من سلسلة اللانثانيدات، ويظهر في الجدول الدوريّ بين لانثانيدي: النيوديميوم على اليسار والسيريوم على اليمين وفوق أكتينيد البروتكتينيوم، إضافةً لكونه من المعادن اللدنة وذي صلابة مقاربة لصلابة الفضة. إلكتروناته الـ 59 موزعة على الهيئة [Xe]4f36s2 ونظريًّا فإنّ جميع الإلكترونات الخمس الخارجية لها القدرة على التصرف كإلكترونات تكافؤ، لكن استخدام جميع هذه الإلكترونات الخمسة يتطلب شروطا مشددة وعادة ما يمنح البراسيوديميوم ثلاث إلكترونات فقط لمركباته إلا أنّه في بعض الظروف قد يعطي أربع إلكترونات. كما يعد أول اللانثانيدات التي تملك توزعًا إلكترونيًّا يتوافق مع مبدأ أوفباو الذي يتنبأ أنّ المدار 4f يملك مستوى طاقة أقل من تلك التي يمتلكها المدار 5d، وهذا المبدأ لا ينطبق على اللانثانوم والسِّيريُوم لأن الانكماش المفاجئ للمدار 4f لا يحدث سوى بعد اللانثانوم، وهو غير قوي كفاية في السيريوم لتجنب شغل (ملأ) المدار الفرعي 5d. ومع ذلك فإنّ البراسيوديميوم في الحالة الصلبة يأخذ الهيئة [Xe]4f36s2 بإلكترون واحد في المدار 5d كما هو الحال في باقي اللانثانيدات ثلاثية التكافؤ -عدا اليوروبيوم والإتيربيوم اللذان يكونان ثنائيا التكافؤ في الحالة الفلزية-.

كمعظم الفلزات الأخرى في سلسلة اللانثانيدات، يستخدم البراسيوديميوم ثلاثة إلكترونات كإلكترونات تكافؤ ويكون الإلكترونان المتبقيان في المدار 4f مرتبطين بشكل قوي جدًا: وهذا لأن مدارت 4f هي الأكثر اختراقا  الزينون الداخلي نحو النواة، تليها مدارات 5d و6s، ويزداد هذا الاختراق بزيادة الشحنة الأيونية. ومع ذلك فإنّ البراسيوديميوم يستطيع مواصلة فقدان إلكترون التكافؤ الرابع وأحيانًا الخامس؛ بسبب وجوده في بداية سلسلة اللانثانيدات حيث أنّ شحنة النواة ما تزال ضعيفة بالقدر الكافي والمدار الفرعي 4f يملك طاقة كافية للسماح بفقدان المزيد من إلكترونات التكافؤ. وبالتالي، فإنّ البراسيوديميوم كأشباهه من أوائل سلسلة اللانثانيدات يملك بنية بلورية سدادسية مزدوجة متراصة التعبئة عند درجة حرارة الغرفة. وعند درجة حرارة تقارب 560°س. تتحول بنيته البلوريّة إلى مكعب مركزي الوجه، بينما تظهر بنية المكعب مركزي الجسم بوقت قصير قبل درجة الانصهار عند درجة حرارة 935°س.

يعتبر البراسيوديميوم كباقي اللانثانيدات (عدا اللانثانوم والإيتربيوم واللوتيشيوم؛ الذّين لا يملكون إلكترونات منفردة غير مزدوجة في المدار 4f) ذو صفات مغناطيسية مسايرة عند درجة حرارة الغرفة. وخلافا لبعض المعادن الأرضية النادرة التي تُظهر خواص مغناطيسية حديدية مضادة أو مغناطيسية حديدية على الترتيب عند درجات الحرارة المنخفضة، فإنّ البراسيوديميوم يكون ذو خواص مغناطيسية مسايرة في جميع درجات الحرارة فوق 1 كلفن.

نظائر البراسيوديميوم

للبراسيوديميوم نظير واحد مستقر متواجد طبيعيًّا وهو 141Pr. وبالتالي يعتبر عنصر أحادي النويدة، كما يمكن قياس وزنه الذريّ بدقة عالية لأنه ثابت في الطبيعة. يملك هذا النظير 82 نيوترونًا وهو عدد سحري يمنحه ثباتًا إضافيًّا. ينتج هذا النظير في النجوم خلال عمليتي الالتقاط النيوترونيّ السريع والبطيء.

أمّا باقي النظائر الأخرى فلها عمر النصف أقل من يوم واحد -ومعظمها أقل من دقيقة واحدة- مع استثناء واحد للنظير 143Pr حيث يصل عمر النصف الخاص به إلى 13.6 يوم، وينتج كِلا النظيرين 143Pr و141Pr عن انشطار اليورانيوم. يكون شكل الاضمحلال الأساسي للنظائر الأخف من النظير 141Pr على هيئة انبعاث البوزيترون أو ظاهرة التقاط الإلكترون إلى نظائر السِّيريُوم، في حين أنّ النظائر الأثقل من 141Pr تكون على هيئة اضمحلال بيتا إلى نظائر النيوديميوم.

الخصائص الكيميائية
يتآكل معدن البراسيوديميوم في الهواء ببطئ حيث تتشكل طبقة من شواظ الأكسيد مماثلة لصدأ الحديد، وهذا كافٍ لتآكل عينة أبعادها واحد سنتيمتر من معدن البراسوديميوم بشكل كامل خلال ما يقارب سنة. إضافةً لاحتراقه بسهولة عند درجة حرارة 150° س مكوّنه أكسيد البراسوديميوم (III، IV) الذي يعد مركبًا غير متكافئ قريب من Pr6O11:
12 Pr + 11 O2 → 2 Pr6O11

ويمكن إرجاع هذا المركب إلى أكسيد البراسيوديميوم (III) (Pr2O3) بالتفاعل مع غاز الهيدروجين. في حين أنّ أكسيد البراسيوديميوم PrO2 هو الناتج الأكثر أكسدة من احتراق البراسيوديميوم ويمكن الحصول عليه إمّا عن طريق تفاعل معدن البراسيوديميوم مع الأكسجين النقي في ظرف درجة الحرارة 400° س و282 بار، أو عن طريق فصل نواتج تفاعل Pr6O11 في حمض الأسيتيك المغلي. قدرة البراسيوديميوم على إعادة التفاعل وافقت التوقعات حيث أّنه أول وأكبر اللانثانيدات.

تَظهَر العديد من أكاسيد البراسيوديميوم ذات التركيب PrO2−x بشكل غير متجانس وغير منتظم عند درجة حرارة 1000° س وعندما تتراوح قيم x بين 0 و0.25، لكن عند درجات الحرارة ما بين 400 و700°س تبدأ تظهر عيوب الأكاسيد بدلاً من انتظامها، مكونةً أطواراً حسب الصيغة العامة PrnO2n−2 بقيم n = 4، 7، 9، 10، 11، 12، ∞. هذه الأطوار PrOy عادةً ما يرمز لها ب α وβ′ (غير متكافئ)، β ( y= 1.833)، δ (1.818)، ε (1.8)، ζ (1.778)، ι (1.714)، θ، σ.

يعرف البراسيوديميوم على أنّه عنصر موجب القطبية الكهربائية ويتفاعل ببطيء مع الماء البارد وبسرعة مع الماء الساخن مكونًا هيدروكسيد البراسيوديميوم (III).

2 Pr (s) + 6 H2O (l) → 2 Pr(OH)3 (aq) + 3 H2 (g)

تتفاعل معادنه مع جميع الهالوجينات ليكون هاليدات ثلاثية:

2 Pr (s) + 3 F2 (g) → 2 PrF3 (s) [green]
2 Pr (s) + 3 Cl2 (g) → 2 PrCl3 (s) [green]
2 Pr (s) + 3 Br2 (g) → 2 PrBr3 (s) [green]
2 Pr (s) + 3 I2 (g) → 2 PrI3 (s)

من المركبات المعروفة أيضًا رباعي الفلوريد PrF4، وينتج عن تفاعل خليط من فلوريد الصوديوم وفلوريد البراسيوديميوم (III) مع غاز الفلورين لينتج Na2PrF6 متبوعًا بإخراج فلوريد الصوديوم من الخليط المتفاعل مع فلوريد الهيدروجين السائل. بالإضافة إلى أنّ البراسيوديميوم يشكل ثنائي ديودايد البرونز مثل ديوديدات اللانثانيوم والسيريوم الغادولينيوم، والبراسيوديميوم (III) مركب كهربائي قطبي. ويذوب البراسيوديميوم بسهولة في حمض الكبريتيك المخفف ليشكل محاليل تحتوي على أيونات خضراء مصفرّة Pr3+ تظهر على شكل معقّدات [Pr(H2O)9]3+.

2 Pr (s) + 3 H2SO4 (aq) → 2 Pr3+ (aq) + 3  (aq) + 3 H2 (g)

ذوبان مركبات البراسيوديميوم (IV) في الماء لا ينتج عنه محاليل تحتوي على أيونات صفراء Pr4+؛ وذلك بسبب الموجبية العالية المعيارية لجهد الاختزال لزوجي Pr4+/Pr3+ عند +3.2 فولت، فهذه الأيونات غير مستقرة في المحلول المائي، وتتأكسد المياه لتصبح مخففة ل Pr3+.
وقيمة الجهد لزوج الـــ Pr3+/Pr تساوي -2.35 فولت. مع ذلك فإنّ Pr4+ في الأوساط المائية عالية القاعدية يمكن أن تنتج عن التأكسد مع الأوزون.

بالرغم من أنّ البراسيوديميوم (V) في الحالة الصلبة غير معروف، إلا أنّ وجود البراسيوديميوم في حالة الأكسدة +5 -مع توزيع إلكتروني مستقر السابق لغاز الزينون النبيل- تحت ظروف غشاء الغازات النبيل العازل تم تسجيلها في عام 2016م. تم تحديد الأصناف المحددة في حالة الأكسدة +5 كــ +[PrO2]، ونواتجها O2، وAr، وPrO2(η2-O2).

تشبه مركبات البراسيوديميوم العضوية إلى حد كبير باقي اللانثانيدات، حيث أنّ كلهم يتشاركون في عدم القدرة على اجتياز / تحطيم رابطة π. وبالتالي فهي في الأغلب محصورة لأغلب السيكلوبنتادينات الأيونية -مماثلة في البنية مع اللانثانيوم- ورابطة σ الألكيل البسيط والبنسيل، وبعضها قد يكون مبلمر. يكون التناسق الكيميائي في البراسيوديميوم موجود بصورة كبيرة جدًّا، الأيونات الكهروضوئية الموجبة Pr3+، وهي فعلاً مشابهة إلى حد كبير باقي اللانثانيدات الأولية مثل La3+ وCe3+ وNd3+.

وعلى سبيل المثال، فإنَّ اللانثانوم والسِّيريُوم والنيوديميوم ونترات البراسيديميوم كلها تُكوّن كلًّا من المركبات 4:3 و1:1 مع إيثر 18-تاج-6، في حين أنّ اللانثانيدات المتوسطة من البروميثيوم وصولاً إلى الغادولينيوم تستطيع فقط تكوين المركبات 4:3، ومن جهة أخرى فإنّ اللانثانيدات الأخيرة /الذيلية من التربيوم حتى اللوتيشيوم لا يمكنها النجاح في عملية ترتيب جميع روابط المركبات. تملك البراسيوديميوم أرقام تناسق عالية مع إنهّا غير مؤكدة مع ضعف في البنية الكيميائية لها باستثناءات لتلك الناتجة عن الترابطات الضخمة مثل ثلاثية التناسق [Pr{N(SiMe3)2}3]. هناك أيضًا بعض مخاليط الأكاسيد والفلوريدات التي تشتمل على البراسيوديميوم (IV)، لكنها لا تملك تناسق كيميائي ذو قيمة في هذه الحالات المؤكسدة مثل السِّيريُوم المجاور لها.

التواجد والإنتاج
لا يعد البراسيوديميوم من العناصر النادرة بشكل خاص، حيث أنّه يشكل 9.1 مغ/كغ من القشرة الأرضية. هذه القيمة تتمركز بين تركيز الرصاص (13 مغ/كغ) والبورون (9 مغ/كغ) في القشرة الأرضية، ويعتبر من رابع العناصر الوفيرة من اللانثانيدات، بعد السِّيريُوم (66 مغ/كغ)، والنيوديميوم (40 مغ/كغ)، واللانثانوم (35 مغ/كغ)؛ وإنّه أقل وفرة من عناصر الأرض النادرة الإتريوم (31 مغ/كغ) والسكانديوم (25 مغ/كغ). جاء تصنيف البراسيوديميوم على أنه عنصر نادر في الأرض نسبة إلى «مكونات الأرض المشتركة» مثل الحجر الجيري والمنغنيز، والتي تتكون من مجموعة من العناصر المعروفة سهلة الاستخراج ومطلوبة تجاريًا. وعلى الرغم من أنّه ليس نادراً بشكل خاص، إلا أنّه لم يعتبر قط كعنصر نادرًا في القشرة الأرضية من المعادن الحاملة للبراسيوديميوم. ودائمًا ما يسبقه السِّيريُوم واللانثانيوم والنيوديميوم أيضًا.

يشبه حجم أيون البراسيوديميوم الثلاثي (Pr3+) اللانثانيدات الأولى في مجموعة السيريوم (من الساماريوم إلى اليوروبيوم) التي تتبع الجدول الدوريّ، وبالتالي يميل الأيون إلى التفاعل مع مجموعة السيريوم في الفوسفات، والسيليكات، والكربونات، مثل المونازيت (MIIIPO4) والباستناسايت (MIIICO3F)، بحيث يرمز الحرف M إلى معادن الأرض النادرة ماعدا السكانكيوم والبروميثيوم المشع (معظمهم Ce، وLa، وY، والقليل من Nd، وPr). يفتقر الباستناسايت إلى الثوريوم واللانثانيدات الثقيلة، كما أن اللانثانيدات الخفيفة النقية أقل مشاركة فيه. ويعالج الخام من هذه المادة بعد تحطيمه وسحقه أولًا بحمض الكبريتيك المركز الساخن، وثاني أكسيد الكربون، وفلوريد الهيدروجين، ورباعي فلوريد السيليكون. بعد ذلك يتم تجفيف المنتج وترشيحه بالماء، تاركًا أيونات اللانثانيد الأولى، بما في ذلك اللانثانم، في محلول.

يتكون المونازيت عادة من كل معادن القشرة الأرضية النادرة، والثريوم بشكل خاص. يمكن فصل المونازيت -بسبب خواصه المغناطيسية- بالفصل الكهرومغناطيسي المتكرر. ويعالج بعد إتمام عملية الفصل مع حمض الكبريتيك المركز الساخن لإنتاج كبريتات المعادن النادرة القابلة للذوبان في الماء. يتم معادلة المرشحات الحمضية جزئيًا مع هيدروكسيد الصوديوم إلى الرقم الهيدروجيني 3-4 الذي يترسب بسببه هيدروكسيد الثوريوم ثم يُزال. ومن ثم يعالج المحلول باستخدام أكسالات الأمونيوم لتحويل معادن القشرة النادرة إلى أكسالات غير قابلة للذوبان، وتُحوّل الأكسالات إلى أكاسيد عن طريق الحرارة العالية، وتذاب الأكاسيد في حمض النتريك. في الخطوة الأخيرة، يستثنى أحد أهم مكونات المركب، وهو السيريوم حيث أنّ أكسيد السيريوم غير قابل للذوبان في HNO3. يجب توخي الحذر عند التعامل مع بعض الرواسب لأنها تحتوي على 228Ra، و232Th، وهما باعثان قويَّان لأشعة غاما.

يمكن بعد ذلك فصل البراسيوديميوم عن اللانثانيدات الأخرى عن طريق التبادل الأيوني (كروماتوغرفيا)، أو باستخدام مذيب مثل ثلاثي بيوتيل الفوسفات حيث يزداد ذوبان Ln3+ مع زيادة الرقم الذريّ. في حالة استخدام التبادل الأيوني يتم تعبأة خليط اللانثانيدات داخل عامود من المادة الصبغية للتبادل الكاتيوني ويعبأ Cu2+ أو Zn2+ أو Fe3+ في العامود الأخر. يتم تمرير محلول مائي لعامل مركّب يعرف باسم اليونت -الذي عادةً ما يكون ثلاثي الأمونيوم- خلال الأعمدة، ثم ينقل Ln3+ من العمود الأول ويعاد وضعه في شريط متراص في أعلى العامود قبل أن يبدأ في إعادة التموضع بواسطة . تزداد طاقة غيبس الحرة لتكوين المركبات Ln(edta·H) على طول اللانثانيدات بما يقارب ربع من Ce3+ حتى Lu3+، حيث يتنزل كاتيونات Ln3+ عامود النمو في نطاق ومن ثمّ تجزأ على نحو متكرر، وتُزال من الأثقل إلى الأخف وزنًا. بعدها ترسَّب كأُكسالات غير ذائبه، ثم تحرق لتكوين أكاسيد، وأخيرًا تختزل إلى معادن.

التطبيقات
حقق ليو موسر بن لودفيغ موسر مؤسس شركة موسر للزجاج في التشيك التي تعرف الآن باسم كارلوفي فاري نجاحًا في استعمال البراسيوديميوم لتلوين الزجاج في أواخر العشرينيات من القرن الماضي، حيث قام بتلوين كوب زجاج باللون الأخضر المصفر ما يعرف باسم «براسيمِت» . ورغم ذلك النجاح لم يلقى رواجًا كبيراً في تلك الفترة لوجود بدائل تعطي نفس اللون بتكلفة أقل، مع ذلك فقد تم تلوين بعض القطع. كما قام موسر بمزج البراسيوديميوم مع النيوديميوم لإنتاج زجاج الهيليوليت -وهي كلمة ألمانية الأصل-، الذي انتشر على نحوٍ واسع. أول استخدام تجاري للبراسيوديميوم المنقى الذي مازال مستمراً إلى يومنا الحالي يكون شكله على هيئة صبغة برتقالية مصفرة، البراسيوديميوم الأصفر وهو لون السيراميك؛ عبارة عن محلول صلب في شبكة من الزركون. هذا اللون لا يحتوي على اللون الأخضر، وبالمقابل من الواضح بشكل جليّ أنّ زجاج البراسيوديميوم يكون لونه أخضر خالٍ من اللون الأصفر.

نظرًا للتشابه الكبير بين اللانثانيدات فيمكن للبراسيوديميوم أن يحل محل معظم اللانثانيدات الأخرى دون فقدان كبير في الوظائف التي تقدمها، وفي الواقع، العديد من التطبيقات التي تشتمل على مزيج متنوع من اللانثانيدات وكميات صغيرة من البراسيوديميوم مثل السبائك الحديدية وسبائك المسكميتال. التطبيقات التالية هي تطبيقات حديثة على البراسيوديميوم على وجه الخصوص أو على البراسيوديميوم كمجموعة فرعية من اللانثانيدات:
 البراسيوديميوم مع النيوديميوم، يستخدم البراسيوديميوم في إنتاج مغناطيس ذو طاقة عالية ملحوظة من حيث الصلابة والقوة. بشكل عام فإنّ معظم السبائك النادرة لمجموعة السِّيريُوم -من اللانثانوم حتى السماريوم- مع المعادن الانتقالية ثلاثية الأبعاد تعطي مغانط/مغناطيس بشكل مستقر للغاية، وغالبًا ما يستخدمان في المعدات الصغيرة مثل المحركات والسماعات والطابعات وسماعات الرأس ومكبرات الصوت والتخزين المغناطيسي.
 عامل مساعد في صناعة السبائك مع المغنيسيوم لإنشاء معادن عالية الصلابة تستخدم في محركات الطائرات، الإتريوم والنيوديميوم أيضًا تعتبر من البدائل.
 يتواجد البراسيوديميوم في عناصر الأرض النادرة التي تُشكل الفلوريد الجوهر الأساسي لأضواء قوس الكربون، المستخدم في صناعة الصور المتحركة لإضاءة الأستوديوهات وأضواء عارض الصور.
 مركبات البراسيوديميوم تعطي الزجاج والمينا لونًا أصفر.
 يستخدم لتلوين السيراميك الأصفر.
 البراسيوديميوم مُكَوِن من مكونات زجاج الديديوم، والذي يستخدم في صناعة أنواع من نظارات اللحام والنظارات الزجاجية.
 استخدم بلورات السيليكا المحقونة بأيونات البراسيوديميوم لإبطاء نبضات الضوء إلى بضع مئات الأمتار في الثانية.
 سبائك البراسيوديميوم مع النيكل (PrNi5) استخدمت لصناعة مغناطيس قوي مكّن العلماء من الوصول لدرجة حرارة تعادل 1 ألف من درجة الصفر المطلق.
 حقن البراسيوديميوم في زجاج الفلوريد سمح باستخدامه كمضخم صوتي أحادي الوضع.
 يستخدم أكسيد البراسيوديميوم مع السيريا أو زيركونيا السيريا كمحفز للأكسدة.
 تستخدم أيونات البراسيوديميوم Pr3+ كمنشطات في بعض أنواع الفسفور الأحمر والأخضر والأزرق والأشعة الفوق بنفسجية.

وكذلك لدور البراسيوديميوم في صناعة المغناطيسات الدائمة فقط استخدمت في توربينات الرياح، وهذا ما يجعله أحد العناصر الرئيسية في المنافسة الجيوسياسية في العالم الذي يعمل على الطاقات المتجددة، لكن قد تعرض هذا القول لانتقادات لأن ليست كل التوربينات تستخدم مغناطيسات دائمًا.

الدور البيولوجي والاحتياطات

وجد أنّ اللانثانيدات الأولية (مثل اللانثانوم والالسِّيريُوم والبراسيوديميوم والنيوديميوم) ضرورية ولها دور أساسيّ في بعض البكتيريا الميثانية التي تعيش في الطين البركاني مثل الميثيلاسيدفيلوم فيوماريوليكوم، ولم يثبت وجود دور بيولوجي للبراسيوديميوم في أي كائن إضافةً لكونه لا يعد سامًّا في الوقت نفسه. لكن من المعروف أنّ الحقن الوريدي لعناصر الأرض النادرة يؤدي إلى ضعف وظائف الكبد، بالإضافة إلى أنّ الآثار الجانبية الرئيسية الناتجة عن استنشاق أكاسيد الأرض النادرة في البشر تظهر من شوائب الثوريوم واليورانيوم.

معرض الصور

المراجع

ببليوغرافيا

قراءة موسعة
 R. J. Callow, The Industrial Chemistry of the Lanthanons, Yttrium, Thorium and Uranium, Pergamon Press, 1967.

روابط خارجية
 WebElements.com—Praseodymium
 It's Elemental—The Element Praseodymium

عناصر كيميائية
لانثانيدات
مختزلات

براسيوديميوم


MinoTauro es el segundo superordenador más potente del Centro de Supercomputación de Barcelona, con un rendimiento pico de 186 teraflops. En el año 2011 fue considerado como el superordenador con mayor eficiencia energética de Europa, según la lista Green500.

Arquitectura

Dispone de 128 nodos Bull B505 con procesadores de seis núcleos Intel Xeon E5649 de 64 bits a una velocidad de reloj de 2,53 GHz y tarjetas GPU NVIDIA Tesla M2090. Cada blade dispone de 2 procesadores (12 núcleos), 2 tarjetas gráficas, 24 GB de memoria principal y 250 GB SSD de almacenamiento local. En total resulta una capacidad de cálculo de 103,2 teraflops con picos de 185,78 teraflops.

Los nodos del ordenador se comunican entre sí a través de una red Infiniband QDR. Para acceder al almacenamiento en red se utiliza una más tradicional red Gigabit Ethernet.

El sistema operativo que se ha montado sobre esta computadora es Red Hat Linux.

Véase también
 Red Española de Supercomputación
 Centro Nacional de Supercomputación

Referencias

Enlaces externos
 Barcelona Supercomputing Center
 Lista de los 500 superordenadores más potentes en el mundo
 Nota de prensa de Bull
 Descripción del ordenador (en inglés)
 Página del PRACE

Superordenadores de la Red Española de Supercomputación
Arquitectura 64 bits
España en 2011

MinoTauro (superordenador)


Pravoslavna crkva u Crnoj Gori bivši je neformalni naziv za dio Srpske pravoslavne crkve u Crnoj Gori, od sticanja državne neovisnosti 2006. do 2021. godine.

Sačinjavale su je Mitropolija crnogorsko-primorska i Eparhija budimljansko-nikšićka, kao i dijelovi eparhija Mileševske i Zahumsko-hercegovačke.

Konstituiranje
Pravoslavna crkva u Crnoj Gori je formirana odlukom Svetog arhijerejskog sabora Srpske pravoslavne crkve (AS br. 95/zap. 208) od 26. svibnja 2006. godine u duhu očuvanja jedinstva Crkve i vjekovnog poretka drevne Pećke patrijaršije, poštujući ugled Mitropolije crnogorske i njenu povijesnu ulogu u životu Crne Gore, koja je ponovo stekla svoju državnost i radi što uspješnijeg ostvarivanja misije Crkve.

Pravoslavnu crkvu u Crnoj Gori sačinjavajale su eparhije Srpske pravoslavne crkve: Mitropolija crnogorsko-primorska i Eparhija budimljansko-nikšićka, kao i dijelovi eparhija Mileševske i Zahumsko-hercegovačke.

Episkopski savjet i ukidanje istoga 2021. godine
Nakon obnove Eparhije budimljansko-nikšićke (2001.) i ustoličenja novoizabranog budimljansko-nikšićkog episkopa Joanikija Mićovića (2002.), pravoslavni kršćani u Crnoj Gori su po prvi put nakon skoro pola stoljeća dobili i drugog stolujućeg episkopa (pored cetinjskog) na svojoj teritoriji, nakon čega je u rujnu 2003. godine održan i savjet svih episkopa čije eparhije u cjelini ili djelomično pokrivaju područje Crne Gore, a slični sastanci su povremeno održavani i tokom narednih godina.

Nakon proglašenja državne neovisnosti Crne Gore (2006.), stekli su se uvjeti za stvaranje stalnog Episkopskog savjeta, po uzoru na ranije osnovane episkopske savjete u Hrvatskoj i Bosni i Hercegovini.

Episkopski savjet Pravoslavne crkve u Crnoj Gori sačinjavali su episkopi eparhija Crnogorsko-primorske, Budimljansko-nikšićke, Mileševske i Zahumsko-hercegovačke. Episkopskim savjetom je predsjedavao arhiepiskop cetinjski i mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije Radović. Ovo tijelo se sastajalo po potrebi, radi savjetovanja i donošenja odluka iz nadležnosti Episkopskog savjeta.

Jedna od osnovnih dužnosti Episkopskog savjeta Pravoslavne crkve u Crnoj Gori bila je da u suradnji s državom Crnom Gorom i nadležnim državnim organima pokrene i pomaže izradu i donošenje Zakona o položaju Pravoslavne crkve i različitih vjerskih zajednica u Crnoj Gori, kao i da preduzme sve potrebne mjere u cilju zaštite sveukupne duhovne i materijalne, pokretne i nepokretne imovine Pravoslavne crkve u Crnoj Gori, kao i na donošenju Zakona o restituciji nacionalizovane i oduzete crkvene imovine nakon Drugog svjetskog rata.

O svome radu Episkopski savjet Pravoslavne crkve u Crnoj Gori je bio dužan, shodno utemeljenom kanonskom poretku, da izvještava Sveti arhijerejski sabor Srpske pravoslavne crkve.

Na sjednici održanoj 1. prosinca 2006. godine na Cetinju, Episkopski savjet je razmatrao niz pitanja koja su se odnosila na buduće ustavno reguliranje položaja vjerskih zajednica u Crnoj Gori. Tada je zaključeno da bi u novom ustavu, koji je u to vrijeme bio u pripremi, trebalo zadržati osnovna rješenja iz dotadašnjeg Ustava Crne Gore (1992.). Istoga dana, članovi Episkopskog savjeta sastali su se i s Filipom Vujanovićem, tadašnjim Predsjednikom Crne Gore, koji je isto boravio na Cetinju. Tom prilikom, vođeni su razgovori o nizu pitanja iz oblasti crkveno-državnih odnosa, a predsjedniku Vujanoviću su saopćeni i stavovi Episkopskog savjeta o budućim ustavnim rješenjima.

Na proljetnom (svibanjskom) zasjedanju (2021. godine) Svetog Arhijerejskog Sabora Srpske pravoslavne crkve u Beogradu, ukinuti su svi episkopski savjeti, pa tako i ovaj u Crnoj Gori. Srbijanski povjesničar Aleksandar Raković je naveo podatak da je neformalni naziv Pravoslava crkva u Crnoj Gori, isključen iz uporabe 25. ožujka 2021., jer su ga Milo Đukanović i manji dio sveštenstva Mitropolije crnogorsko-primorske koristili tako da neistinito sugerira da je riječ o samostalnoj crkvi ili crkvi koja je na putu da to postane.

Izvori

 Pravoslavlje
Srpska pravoslavna Crkva u Crnoj Gori

Pravoslavna crkva u Crnoj Gori


Gustave Thérond, en occitan , né lé  à Saint-Martin-de-Londres et mort le ) à Sète, est un écrivain, conteur et félibrige français de la région montpelliéraine. Dans ses écrits, il a souvent utilisé le surnom . Il a au cours de sa vie participé activement au maintien de la langue occitane, et plus précisément du dialecte languedocien.

Biographie
Gustave Thérond nait à Saint-Martin-de-Londres le 10 décembre 1866. Après l'école normale effectuée à Montpellier, il devient instituteur à Saint-Pargoire puis à Cette entre 1890 et 1928. Il est élu Majoral du Félibrige du  à partir de 1902, à la suite de Jean Laurès. Il est l'un des créateurs de l'Almanac setòri en 1894. D'obédience socialiste, il est proche de Jaurès et milite pour que la section de Sète adhère à l'Internationale communiste. Il est également l'un des fondateurs du Parti Communiste Français de Sète bien qu'il s'en soit éloigné à partir de 1925.

Il rédige un ouvrage de grammaire sur le parler de Sète qu'il présente à la Société des Langues Romanes lors de l'encastrement du Prix Boucherie en 1900 mais qui n'est pas publié. L'ouvrage reste inédit jusqu'en 2002, lorsque le texte original est récupéré au Cirdòc par le Cercle occitan Setòri ainsi que Gaston Bazalgues et publié sous le titre Éléments de grammaire languedocienne (1900) : dialecte languedocien cettois. Il publie plusieurs nouvelles dans des revues telles que La Cigala d'Aur, La Tèrra d'òc, La Revue Méridionale, Le Réformiste, Le Midi mondain etc.

Il prend sa retraite d"instituteur et de directeur d'école en 1928. Il meurt le  à Sète et est enterré au Cimetière marin de Sète. Un chemin proche du Mont Saint-Clair porte son surnom.

Œuvres
 .
 .
 .
 Siám de Seta, siám de Sant Clar, chanson

Bibliographie
 .

Références

Liens externes

Naissance en décembre 1866
Naissance dans l'Hérault
Sète
Majoral du Félibrige
Décès en mai 1941
Décès à Sète
Décès à 74 ans
Écrivain français du XXe siècle
Écrivain de langue d'oc du XXe siècle
Occitanisme
Communiste français par région

Gustave Thérond


La rue Jean Lambotte (en néerlandais: Jean Lambottestraat) est une rue bruxelloise de la commune de Woluwe-Saint-Pierre qui va de l'avenue de Biolley à la rue Alphonse Balis sur une longueur totale de 300 mètres.

Historique et description

Origine du nom
Le nom de la rue vient de Jean Hyppolyte Lambotte, médecin, né le 10 janvier 1885 à Woluwe-Saint-Pierre, sous lieutenant mort le 18 février 1918 à Jette lors de la première guerre mondiale.

Situation et accès

Inventaire régional des biens remarquables

Voir aussi
 Liste des rues de Woluwe-Saint-Pierre

Liens externes
 Commune de Woluwe-Saint-Pierre

Notes et références

 La Chanson des rues de Woluwe-Saint-Pierre de Jean Francis. Louis Musin Éditeur – Bruxelles 1975

Rue à Woluwe-Saint-Pierre

Rue Jean Lambotte


(21802) Svoreň, denumire internațională (21802) Svoren, este un asteroid din centura principală de asteroizi.

Descriere
21802 Svoreň este un asteroid din centura principală de asteroizi. A fost descoperit pe  la Modra de L. Kornos și J. Toth. Asteroidul prezintă o orbită caracterizată de o semiaxă mare de 2,59 ua, o excentricitate de 0,02 și o înclinație de 8,6° în raport cu ecliptica.

Vezi și
 Lista planetelor minore: 21001-22000
 Centura de asteroizi

Referințe

Obiecte astronomice descoperite în 1999
Centura de asteroizi

21802 Svoreň


Deli Hüseyin Paşa (ö. 1659) Osmanlı padişahları IV. Murad, Sultan İbrahim dönemlerinde Kaptan-ı Deryalık, IV. Mehmed döneminde de 28 Şubat 1656 - 5 Mart 1656 tarihleri arasında altı gün sadrazamlık yapmış; çeşitli eyalet valiliği, uzun yıllar Girit Serdarlığı ve üç kez Kaptan-ı deryalık dahil yüksek devlet görevlerinde bulunmuş bir Osmanlı devlet adamı ve askeridir.

Yaşamı
Hüseyin Paşa Bursa Yenişehir Akçapınar köyünde doğdu. İstanbul'a gelip önce Osmanlı Eski Sarayı'na odun işleri ile ilgilenmek için alındı. İran şahı tarafından gönderilen ve bozulup kurulması çok zor olan bir yayı kırıp atması ile kendini gösterdi. Bunun üzerine Topkapı Sarayı'nda Enderûn'da eğitildi. Saray'da Zülüflü Baltacılar sınıfına girerek ağa dairesinde hizmet gördü. Önce küçük imrahorluk ve takiben büyük imrahorluk görevlerine atandı.

1634 yılında vezirlik rütbesiyle Kaptan-ı derya'lığa getirildi. Bir müddet sonra açılan Sultan IV. Murad'ın Revan Seferi'ne donanma işlerini donanma kethüdâsı olan Uzun Piyale Bey'e bırakarak "derya kalemi"ne bağlı zeâmet ve timar sahipleri ve askerleriyle birlikte Kaptan-ı derya olarak katıldı. Revan kalesinin fethinde gösterdiği büyük gayret  ve özellikle topçuluktaki mahareti ile Hüseyin Paşa sultanın dikkatini çekti. Daha sonra Tebriz üzerine yapılan Azerbaycan Seferi harekâtına katıldı.

Dönüşte Diyarbekir'deyken 1635 yılında devletin önemli eyaletlerinden biri olan Mısır'a Beylerbeyi tâyin edildi. 1 yıl 9 ay Mısır Valisi görevinde kaldı. Mısır Valisi iken adı bazı suistimallere karıştığı için valilikten ve vezirlikten azledilip İstanbul'a çağrıldı.

İstanbul'a gelince, bir müddet Çinili Köşk'de hapise atıldı. Mal ve emlakına el konulma ile cezalandırıldı. Ancak bir dönem sonra eski itibarını kazanıp  vezirlik rütbesi iade edildi.

1638'de Sultan IV. Murad'ın nedimi olarak onun Bağdad Seferi'ne katıldı. Bu sefer sırasında ordu Konya'ya yaklaşırken Anadolu Beylerbeyliği'ne atandı. Kuşatma devam etmekte iken kendi tarafına düşen iki kaleyi kolaylıkla zaptetti. Bağdat sokaklarındaki çarpışmalarla Bağdat'ın içinde sükûnu sağlamada büyük rolü oldu. Ayrıca iç kaledeki Narin Kuleyi bir bölük asker ile ele geçirdi.

Sultan IV. Murad bu başarılarından dolayı onu, sefer dönüşü tekrar İstanbul'da kubbe vezirliğine tâyin etti. O zaman Sadrazam olan Kemankeş Mustafa Paşa aleyhindeki entrikalarda önemli rol oynadı. Sadâret kaymakamı olan Tabanıyassı Mehmed Paşa'nın katledilmesi olaylarında etkili oldu. 16 Aralık 1639'da ondan boşalan Sadaret Kaymakamlığı'na tayin edildi.

Sultan İbrahim'in tahta geçmesinden sonra Ocak 1640'ta ikinci kez Kaptân-ı deryalığa getirildi. Bu sıralarda Karadeniz ticaretine engel olan Rus-Kazak korsanlarına karşı Karadeniz Seferine çıktı. Çok geçmeden 30 kadar Rus-Kazak gemisini ele geçirerek İstanbul'a gönderdi.

Sonra sırasıyla 1641'de 8 ay Özi muhafızı oldu. Bu görevi yapmakta iken Azak Kalesi  Ruslar tarafından işgal edildi. Bu kaleyi kurtarmak görevi Özi Muhafızı olan Hüseyin Paşa'ya verildi.  Emri altında Silistre eyalet askeri güçleri; Kaptanıderyâ Siyavuş Paşa, yeniçeri kethüdâsı Haydar Ağazâde, Kırım Hanı Bahadır Giray ve Kefe Valisi Yusuf Paşa ve bunların askeri birlikleri ile Azak kalesini kuşatma altına aldı. Lakin hemen mühimmat kıtlığı ortaya çıktı ve yeni tedarik gelmedi. Ayrıca Kaptanıderya Siyavuş Paşa ile Hüseyin Paşa arasında anlaşmazlık çıktı. Bu nedenlerle kuşatma ancak 3 ay kadar sürdü. Sonra başarısız olarak kuşatmayı bırakmak zorunda kaldı.

Şubat 1642'de Bosna valisi tayin edildi. Takiben Bağdad valiliğine getirildi. Bağdat'ta bir süredir bozulmuş olan asayişi sağladı ve Şat üzerindeki Kameriye Camii'ni onarttı. Burada başarılı hizmetlerde bulundu. Bunun üzerine padişah musahipliği ile İstanbul'a çağrıldı. Fakat rakiplerinin çabaları sonucu hemen 1644 yılında Budin beylerbeyi atanıp İstanbul'dan uzaklaştırıldı.

1646'da Girit Seferi başlangıcında tayinler de hızlanmıştı. Ele geçen Hanya Muhafızlığına getirildi ve kendisine ikinci vezir rütbesi verildi. Mevsimin kış olmasına rağmen bu görevine gitmek için Hüseyin Paşa Anadolu'dan emrine verilen birliklerle Girit'e gitmeye harekete geçti. Fakat büyük bir fırtına dolayısıyla Benefşe Limanı'na sığınmak zorunda kaldı. Burada  kışlayacağı söylentilerinin yayılmasını sağlayarak Venedik donanması saldırısından kurtuldu. İstanbul'dan gönderilen 7 kadırgalık ve Rodos filosundan gönderilen 10 kadırgalık bir filo eşliğinde 3 gün içinde Hanya'ya ulaşmayı başardı.

Adada kaybettikleri arazileri geri almak için saldırılara devam etmekte olan Venediklileri geri püskürttü ve Hanza-Tuzla arasında emniyeti sağladı. Venedikliler'in teşvikiyle çeteler kurarak etrafı rahatsız eden atlı Rum dağ köylülerine karşı adada 300 kişilik bir süvari birliği kurdu. Savaşlarda gösterdiği cesareti sebebiyle  Hüseyin Paşa "deli" lakabını aldı. Girit Serdarı olan Sultanzade Civankapıcıbaşı Mehmed Paşa maiyetinde Suda kuşatmasına katıldı. Burada serdarın ölümü üzerinde Deli Hüseyin Paşa Girit Serdarı tayin edildi. Deli Hüseyin Paşa hemen ordu komutanlarını toplayarak çok muhkem olan ve donanmanın deniz tarafından kuşatmada yetersiz kalması nedenleri ile Suda Kalesi kuşatmasının kaldırılmasını teklif etti ve bu teklifi kabul edildi. Sonra Resmo'nun kuşatılması kararlaştırıldı.

Resmo ve Sivrihisar başta olmak üzere, doğu Girit'in bütün şehirlerini Osmanlılar eline geçirdi. Karargâhını Resmo'da kuran Deli Hüseyin Paşa, kan ve barut içinde kalmış olan Resmo kalesini yeniden tamir ettirdi. Şehirdeki bir kiliseyi Sultan İbrahim adına câmiye çevirdi. Kendi adına da bir cami, medrese ve hamam inşa ettirdi. Ayrıca şehrin imarı için çeşitli tedbirler aldı.

Deli Hüseyin Paşa, bir taraftan imar faaliyetlerini sürdürürken, diğer taraftan müstahkem Kandiye Kalesini zaptetmek üzere hazırlıklara girişti. Ancak bu sırada yardıma gelmekte olan Osmanlı donanması Kandiye Boğazı önünde Venediklilere yenilince, kuşatma saldırısından bir netice alınamadı. Hüseyin Paşa, buna rağmen kuşatmayı kaldırmadı. Gerekli destek ve yardımı alamaması kalenin düşmesini engelledi.

Uzun müddet Girit Serdarı olarak adada kalan Deli Hüseyin Paşa ada Rum halkının Osmanlı Devleti idaresine alışması için tedbirler alıp Venediklilerinin gaddar idaresinden gocunmuş olan Rum halkını âdil vergi sistemiyle Osmanlı devleti idaresine ısındırma siyaseti uygulamaya başladı.

Fakat hakkında malî suiistimal şikayetleri İstanbul'a erişmişti ve bu nedenle İstanbul merkezî idaresi adanın özellikle gelirlerini incelemek üzere adaya müfettiş gönderdi. Deli  Hüseyin Paşa bundan çok alındı. Bunun yanında  adada bulunan yeniçerilere ulufe vermek icin yeterli gelir bulunmamakta ve ulufeler ödenmemekte idi. Ulufe alamayan askerler Deli Hüseyin Paşa'nın otağına saldırıp otağı talan ettiler. Deli Hüseyin Paşa istifa etmek istedi; ama bu istifa isteği kabul edilmedi.

Şubat 1656'da Sadrazam Ermeni Suleyman Paşa sadaretten azledilince Deli Hüseyin Paşa'nın sadarete getirilmesine karar verildi. Sadaret mühr-ü hümayunu gemi ile ona Girit'e gönderildi. Fakat haber Girit'e erişmeden  Kaptan-ı Derya ve İstanbul Sadaret Kaymakamı olan Zurnazen Mustafa Paşa kışkırtması ile 29 Şubat 1656'de (sonradan Vaka-i Vakvakiye adı verilen) büyük bir kapıkulu askeri isyanı ortaya çıktı. Bu isyanı sona erdirmek amacı ile daha mühr-ü hümayun Girit'e yarıyola bile varmadan bu kararı bozduran (Deli Hüseyin Paşa'nın rakibi olan) Zurnazen Mustafa Paşa asaleten sadrazam olarak tayin edildi. Böylece Deli Hüseyin Paşa haberi bile olmaksızın 6 gün sadrazamlık yaptıktan sonra azledilmiş kabul edildi.

15 Eylül 1656'de Köprülü Mehmed Paşa özel imtiyazlara sadrazam tayin edildi. Bu sırada Girit Serdarı olan Deli Hǜseyin Paşa Kandiye Kuşatması ile uğraşmakta idi. Bu kuşatma 1 Mayıs 1648'da başlamış ve 1656'da küçük çatışmalar; lağım kazıp mayınlamalar halinde devam etmekteydi. Yeni sadrazam  Köprülü Mehmed Paşa bu kuşatmayı başarısız olarak kabul etmekte idi. Girit'teki kuvvetlere gönderilen parayı da Deli Hüseyin Paşa'nın  kötüye kullandığına da inanmıştı. Onun için Deli Hüseyin Paşa'yı Girit Serdarlığı'ndan alıp devlet merkezine çağırdı.

Deli Hüseyin Paşa merkeze gelip Edirne'de Sultan IV. Mehmed huzuruna çıktı ve iltifat gördü. Sadrazam Köprülü Mehmed Paşa bundan hoşlanmadı; kendisine rakip olarak gördüğü Hüseyin Paşa'yı ortadan kaldırmak için çabalara başladı. Fakat Hüseyin Paşa devlet ilerigelenleri arasında popülerdi. Sadrazam onu saf dışı bırakmak için dönemin şeyhülislâmı Bolevî Mustafa Efendi'den fetva istemişti; ama şeyhülislam buna yanaşmamıştı. Dârüssaâde ağası ve Vâlide Turhan Sultan da Deli Hüseyin Paşa'yı himaye etmekteydiler. Sadrazam kendine rakip olacak gördüğü Deli Hüseyin Paşa'yı bertaraf edemedi.

Onu üçüncü kez Kaptanıderya olarak atamak zorunda kaldı. Deli Hüseyin Paşa, sadrazamın kendi aleyhinde emelleri olduğunu bilmekteydi. Bunun  için kaptanıderya görevi sırasında gayet davranmaya başlayıp herhangi bir şikâyete fırsat vermemeye çalıştı. Örneğin derya beylerinin yeni kaptan-ı deryâya hediyeler sunmaları bir gelenek haline gelmişken Hüseyin Paşa böyle hediyeleri almaktan kaçındı.

Bunun üzerine Sadrazam 13 Aralık 1658'de Hüseyin Paşa'yı geniş yetkilerle Rumeli beylerbeyi olarak atadı. Bu görevi sırasında kapı halkının masraflarını karşılamak üzere Hüseyin Paşa, halktan bir miktar cerîme talep etti. Bu talep üzerine Filibe Kadısı Süleyman Efendi merkeze bir şikâyetnâme gönderdi. Ayrıca Rumeli'den diğer şikâyetler de yapıldı. Sadrazam Köprülü Mehmed Paşa Hüseyin Paşa'nın her hareketini yakından takip ettirmekte idi. Bu şikayetler Sadrazam tarafından birer fırsat olarak görüldü. Hüseyin Paşa görevden alınarak İstanbul'a çağrıldı. Bu şikayetlerin birer sadrazam tertibi olması aşikar görünmekte iken Sultan IV. Mehmed'in huzurunda  Hüseyin Paşa sorgulandı ve suçu sabit görüldü. Yedikule zindanına hapis edildi,  29 Aralık 1658'de dostlarının af edilmesi ricalarına rağmen Yedikule Zindanı'nda idam edildi.

Bu olay halk arasında büyük bir infiale sebep oldu.

Deli Hüseyin Paşa'nın mezarı Yedikule dahilindeki has bahçede Yaldızlı (Mücevher) kapıdadır. Mezartaşı Üsküf serpuşlu olup kitâbesizdir.

Değerlendirme
Halk arasında "gazî" ve bilhassa gözünü budaktan sakınmaz tavrı ve hareketleri neticesinde "deli" lakabı ile tanınmış olan Hüseyin Paşa, kuvvetli bir vücut yapısına sâhip, cesur bir vezirdi. Özellikle Revan ve Bağdat seferleri ile Girit'in fethinde gösterdiği kahramanlıklar, kendisine büyük bir şöhret kazandırdı.

Girit'te 12 yıl geceli gündüzlü cephede kalmış ve bütün parasını adanın îmârına harcamıştı. Bu sebeple halk arasında ziyadesiyle sayılıp seviliyordu. Bilhassa Girit Rumları arasında İslâmiyetin yayılmasına gayret etmiş ve onun gösterdiği adâlete hayran kalan Hıristiyanlar, kitleler halinde İslâm'a girmişlerdir. Bu, Arnavutluk ve Bosna-Hersek'tekinden sonra Balkan kavimleri arasında üçüncü toplu İslâmlaşma hareketidir. Bazı kiliseleri câmiye çevirtip, Hanya ve ele geçirilince Kandiye başta olmak üzere pek çok yerde câmi yaptırdı.

Hüseyin Paşa, son derece kuvvetliydi. Rivayete göre İstanbul'a gelen İran elçisi memleketinden getirdiği bir yayı Sultan IV. Murad'a takdim etmişti. Kurulu bir vaziyette bulunan yayın özelliği, boşaltıp yeniden kurmanın son derece zor olmasıydı. Nitekim sarayda tertip olunan bir müsabakada hiçbir şahıs bu yayı boşaltamamış ve padişah yayın Ağa Kapısına asılmasını ve bu işi yapacak olan şahsın kendisine bildirilmesini istemişti. Bu arada Ağa dairesinde hizmet etmekte olan Hüseyin Paşa, yayı kurup boşaltmış ve durum Sultan Murad'a bildirilmişti. Hüseyin Paşa, daha sonra aynı hareketi Sultan'ın ve İran elçisinin huzurunda birkaç defa tekrarlayınca, Sultan, pek beğendiği bu genci bir daha yanından ayırmamıştı.

Boğdurularak idam edilen Baltaoğlu Deli Hüseyin Paşa'nın düşmanları tarafından bir fitneye kurban gittiği   Devrin Padişahı tarafından anlaşılınca, Bu durumdan üzüntü duyan devrin padişahı Girit'e yapılan ikinci camiye Baltaoğlu Deli Hüseyin Paşa Camii adını vermiştir.

Oğlu Sarı Mustafa Paşa Sultan III. Ahmed'in kızı Sâliha Sultan'la evlenmiştir.

Kaynakça

Dış kaynaklar

 Yayın Kurulu "Hüseyin Paşa (Deli)" (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, Cilt.1 Sayfa.588-589, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Yayıncılık A.Ş. ISBN 975-08-0071-01.
 Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954, Altıncı Bas: 2011) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım, XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu (ISBN 978-975-16-0010) say.328-.
 Danişmend, İsmail Hâmi, (1971) Osmanlı Devlet Erkânı cilt:3 Sayfa:400-, İstanbul: Türkiye Yayınevi,
 Joseph von Hammer-Purgstall, (Tür. çev.: Abdülkadir Karahan), (1966),  Osmanlı Tarihi cilt II, İstanbul: Milliyet Yayınları,
 Yücel, Yaşar  ve Sevim, Ali, (1991) Türkiye tarihi Cilt III, İstanbul: AKDTYKTTK Yayınları, say. 139-145
 Yılmaz, Mevlüt Uluğtekin (2007)   Osmanlı'nın Arka Bahçesi. Ankara:MUY Yayınları,, ISBN 944334204 (2012 Istanbul: Togan Yayinevi, ISBN 9786055224073) say. 162-164

Dış bağlantılar

 İlgürel, Mücteba (1999) "Hüseyin Paşa, Deli", Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt:19 Sayfa:4-6 , İstanbul:TDV Yayınları. Online:

1659 yılında ölenler
Osmanlı sadrazamları
Kaptan-ı deryalar
Girit tarihi
İdam edilmiş Osmanlılar
17. yüzyılda Osmanlılar
Bursa doğumlular
Doğum tarihi bilinmeyenler
Osmanlı Mısır valileri
Osmanlı Bosna valileri
Osmanlı Budin valileri
Kütahya tarihi
İstanbul'da ölenler
Resim aranan siyasetçiler

Deli Hüseyin Paşa


Halil Turgut Özal (13 Ekim 1927, Malatya - 17 Nisan 1993, Ankara), Türk mühendis, bürokrat, siyasetçi, devlet adamı ve Türkiye Cumhuriyeti'nin 8. cumhurbaşkanı. Anavatan Partisi genel başkanı olarak 1983-1989 yılları arasında başbakanlık görevinde de bulunan Özal, 1989 seçimini kazanarak cumhuriyet döneminde doğan ilk cumhurbaşkanı olmuştur. Ayrıca Mustafa Kemal Atatürk'ün ardından, görevi başında ölen ikinci cumhurbaşkanıdır.

43. Türkiye Hükûmeti döneminde başbakanlık müsteşarlığı ile DPT müsteşar vekilliği görevlerinde bulunmuştur. 12 Eylül Darbesi'nden sonra Bülend Ulusu tarafından kurulan hükûmette ekonomiden sorumlu başbakan yardımcılığı görevini üstlenmiştir. 1982 yılında bu görevinden istifa etmiştir ve dönemin Cumhurbaşkanı Kenan Evren'in onayı ve bilgisi dâhilinde 1983 yılında Anavatan Partisi'ni kurmuştur. Partisi 1983 Türkiye genel seçimlerinde %45,14 oy almıştır ve 45. Türkiye Hükûmeti'ni kurarak başbakan olmuştur. 1985 yılında yapılan kongrede tekrar ANAP genel başkanı seçilmiştir. Partisinin oy oranı 1987 Türkiye genel seçimlerinde %8,83 düşerek %36,31'e gerilemiştir. 46. Türkiye Hükûmeti'ni kurarak tekrar başbakan olmuştur.

Özal, 1989 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçiminde cumhurbaşkanı seçilmiştir. Başbakanlıktan ayrılmasına rağmen, siyasi olayların gelişmesinde belirleyici rolünü sürdürmüştür. Saddam Hüseyin'in Türkiye için büyük bir tehlike teşkil ettiğini ve Saddam'ın bölgeyi hakimiyeti altında tutmasına izin verilemeyeceğini savunmuştur. Özal, 17 Nisan 1993 tarihinde 5 ülkeyi kapsayan 12 günlük Türkistan gezisinden sonra cumhurbaşkanlığı döneminde ölmüştür.

İlk yılları
Babası Malatya'nın Çırmıktılı yani şimdiki adıyla Yeşilyurt ilçesinin Ünlüoğulları ailesinden banka memuru Mehmet Sıddık Özal, annesi ise Tunceli Çemişgezekli, ilkokul öğretmeni, Kürt kökenli Hafize Hanım'dır (d. 1906 - ö. 1988). Çocukluğunun bir döneminde pilot olmak isteyen Özal, Silifke'ye taşındıktan sonra, eşeğin üzerinden düşerek kolundan sakatlandı ve kollarından biri diğerine göre daha kısa kaldı. Bu durum pilot olma isteğinden zorunlu olarak vazgeçmesine neden oldu.

4 yaşındayken ailesi Bilecik'in Söğüt ilçesine taşındı ve ilköğrenim hayatına burada başladı. Babasının görevi nedeniyle sık sık il değiştirdi. Ortaokulu Mardin'de bitirdi. Mardin'de lise olmaması nedeniyle, Konya Lisesi'nde eğitimine devam etti. Bu dönem içerisinde kardeşi Korkut Özal da eşlik etti. Son olarak Kayseri Lisesi'nde lise eğitimini bitirdi. İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik Fakültesi'nde Elektrik Mühendisliği bölümünü burslu olarak okudu ve 1950 yılında mezun oldu. Mühendislik yapmaya başladı ve kısa bir süre sonra ailesinin isteğiyle evlendiği Ayhan İnal ile 1952 yılında kısa süreli bir birliktelik yaşadı. Bu evlilikten sonra çalıştığı kurum Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğünde sekreter olarak görev yapan Semra Yeğinmen ile evlendi. Evlendikten sonra Amerika'da Teksas Teknoloji Üniversitesi'ne ihtisas yapmaya giderek burada ekonomi branşında eğitim aldı. Yine bu evlilikten sonra Ahmet (d. 1955), Zeynep (d. 1956) ve Efe (d. 1967) adında üç çocuk sahibi oldu.

Bürokratlık dönemi
Geri döndüğünde EİEİ Genel Müdür Yardımcısı (ya da Genel Direktör Teknik Müşaviri; kayıtlar arasında ikilem mevcut) oldu ve Türkiye'de elektrifikasyon üzerine projelerde çalıştı. 1958 yılında Planlama Komisyonu'nda sekretarya görevini yaptıktan sonra 1959 yılında Ankara Ordonat Okulunda yedek subay oldu. Dönemin Devlet Su İşleri Genel Müdürü Süleyman Demirel de, 27 Mayıs Darbesi'nden hemen sonra askere alındı.

Askerliği sonrasında Devlet Planlama Teşkilatı'nın kuruluşunda çalıştı. 1965 seçimlerinden sonra Süleyman Demirel'in danışmanı olarak görev yaptı. 1967 yılında DPT Müsteşarı oldu. 1971 yılından 1973 yılında kadar Dünya Bankası Sanayi Dairesinde danışman olarak çalıştı. Yurda döndükten sonra başta Sabancı Holding olmak üzere birçok sektördeki, birçok şirket için yönetici olarak çalıştı. Sabancı Holding'deki görevinin genel koordinatörlük olduğu belirtilmektedir.

Siyasi yaşamı
1977 genel seçimlerinde Millî Selamet Partisi'nden İzmir milletvekili adayı oldu; ancak seçilemedi. 43. Hükûmet döneminde Başbakanlık Müsteşarlığı ile DPT Müsteşar Vekilliği görevlerine getirildi. 24 Ocak Kararları'nı hazırladı. 24 Ocak kararları 1980'li ve 1990'lı yıllara egemen olacak bir politikacıyı tanıtıyordu. Bu politikacı Turgut Özal'dır. 12 Eylül 1980 Askerî Darbesi'nden sonra, bu politikaları devam ettirmek amacıyla Bülend Ulusu Hükûmeti'nde ekonomiden sorumlu başbakan yardımcılığı görevine getirildi. Bu göreve getirildikten 22 ay sonra, 14 Temmuz 1982 yılında istifa etti.

Türkiye Cumhuriyeti tarihinin hem DPT Müsteşarlığı hem de başbakanlık müsteşarlığı yapmış tek Başbakanı ve Cumhurbaşkanıdır.

Başbakanlığı (1983-1989)

20 Mayıs 1983 tarihinde Anavatan Partisini kurdu. 1983 Türkiye genel seçimlerinde tarihindeki seçimlerde 400 kişiden oluşan parlamentoda 211 milletvekili çıkararak tek başına iktidar ve 45. Hükûmet'in Başbakanı oldu. 1984 yerel seçimlerinden de başarıyla çıktı. 13 Nisan 1985 tarihinde yapılan ilk kongrede tekrar genel başkanlığa seçildi.

1987 yılında yapılan genel seçimlerde de 292 milletvekili çıkartarak tekrar çoğunluğu sağladı ve 46. Hükûmet'in Başbakanı oldu. İktidarda bulunduğu 1983-1991 döneminde Türkiye ekonomisi ortalama yıllık yüzde 5,2 oranında büyüdü. Polis Vazife ve Selahiyetleri Kanunu'nu değiştirerek Emniyet İstihbarat Daire Başkanlığı'nı kurdu.

Suikast girişimi

18 Haziran 1988 Cumartesi günü Ankara Atatürk Spor Salonu'nda Anavatan Partisi'nin 2. Olağan Kongresi'nin düzenlendiği sırada Kartal Demirağ isimli saldırgan tarafından düzenlenen suikasttan yaralı olarak kurtuldu. Foto muhabirleri ve televizyon kameraları için hazırlanmış olan platformun önünden ve Özal'a 12 metre öteden saat 12.15'te iki el ateş eden Demirağ, Turgut Özal'ı sağ elinden yaraladı. Saldırı sonrası etrafa rastgele ateş açan korumalar ise 18 kişinin yaralanmasına sebep oldu. Yaralananlar arasında bakan İmren Aykut da vardır. Önce ölüm cezasına çarptırılan, ardından cezası 20 yıla indirilen Kartal Demirağ'ı cumhurbaşkanlığı döneminde affetti.

Ekonomi
Ekonomide serbest piyasa düzenini esas alan yapısal değişim programı Turgut Özal hükûmeti döneminde uygulamaya kondu. 1983-1987 yılları arasındaki Başbakanlığı dönemini de içine alan, Türkiye'de kişi başına düşen millî gelir 1980 yılında 1.539 dolar iken 1987 yılında 1.636 dolara yükseldi. Türkiye'yi ithal ikamesi modelinden ihracat önderliğinde büyüme modeline dönüştürmeyi başarmış ve Türk ekonomisi rekabete açılmıştır. Döneminde pek çok Anadolu il ve ilçesinde organize sanayi bölgesi kurulmuş, Anadolu üretim yapıp doğrudan ihracata yönelmiştir.

İnsan hakları
Türkiye'de yaşayan Kürt toplumunun hakları için çözüm sürecinin ilk aşaması katedildi. Celal Talabani ve Kuzey Irak lideri Mesud Barzani'ye uluslararası alanda rahat seyahat edebilmesi amacıyla kırmızı Türk pasaportu verdi. Ancak Talabani bu pasaportu 2003 yılında Türkiye'ye iade etti.

Cumhurbaşkanlığı (1989-1993)

Seçimi
1989'daki Cumhurbaşkanlığı seçiminde aday oldu. Sosyaldemokrat Halkçı Parti ve Doğru Yol Partisi meclise girmeyerek seçimi boykot etti. İlk turda Turgut Özal 247, ANAP Burdur Milletvekili Fethi Çelikbaş 18 oy aldı. 17 oy boş çıkarken 3 oy geçersiz sayıldı. İkinci turunda 284 milletvekilinin katıldığı oylamada adaylardan Başbakan Turgut Özal 256 oy alırken, Çelikbaş 17 oy aldı. 2 oy geçersiz sayılırken 9 oy boş çıktı. 31 Ekim 1989 tarihinde yine muhalefetin katılmadığı 3. tur oylamasında Turgut Özal 263 oy alarak Türkiye Cumhuriyeti'nin 8. Cumhurbaşkanı oldu. 9 Kasım 1989 tarihinde resmi olarak görevine başladı. Bu seçimden akılda kalan ise alışamadık diyenlere, alışırsınız, alışırsınız demesidir.

Körfez Savaşı ve Özal

Cumhurbaşkanlığı döneminin en önemli olayı I. Körfez Savaşı'dır. Bu olayda çok aktif rol aldı. Petrol kaynaklarının kontrolünü elinde tutan Saddam Hüseyin'in Türkiye için büyük bir tehlike teşkil ettiğini ve Saddam'ın bölgeyi hakimiyeti altında tutmasına izin verilemeyeceğini savundu. Saddam'ın uzaklaştırılması için mümkün olan her şeyin yapılması konusunda fikren ve siyasi açıdan son derece istekliydi. Bu nedenle ABD'ye bu konuda açık destek verdi. Harekâta Türk Ordusu'nun da katılıp, Mîsâk-ı Millî sınırları içinde olan Musul ve Kerkük'e girilmesini isteyince, zamanın Genelkurmay Başkanı Necip Torumtay görev süresi sona ermeden 3 Aralık 1990 tarihinde kendi isteği ile Genelkurmay Başkanlığı görevinden emekliye ayrıldı; görevden ayrılmasına sebep olarak da I. Körfez Savaşı'nda hükûmetin tutumuna tepki olduğu öne sürüldü.

Dönemin Irak Başbakanı Taha Yasin Ramazan Türkiye ziyareti sırasında dönemin Cumhurbaşkanı Özal'ı makamında ziyareti sırasında Saddam Hüseyin hükûmetine karşı Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık uçaklarına İncirlik Hava Üssü'nü açarsanız "sizi düşman biliriz" sözlerine karşı Turgut Özal "O Saddam'a selam söyle. Eğer Türkiye topraklarına bir top mermisi düşerse, seni de Saddam'ı da Bağdat'ın ortasında asarım." demiştir.

Sivil cumhurbaşkanı

Özal, her zaman sivil yönetimi savunmuş olup genellikle de resmi kıyafetler yerine sivil kıyafetler giymekten hoşlanmıştır. Kamu kurum ve kuruluşlarını resmi kıyafetiyle ziyaret eden diğer cumhurbaşkanlarından farklı olarak çoğu defa kravatsız, keten pantolon, keten ayakkabı ve tişörtle resmi programlara katıldı. Üst rütbeli askerlerin devir teslim törenine katılmazken, küçük bir ilçede kaymakamın göreve başlama törenine katıldı. Askeri birlikleri şortla denetlemesi medya tarafından şiddetle eleştirildi. Özal diğer cumhurbaşkanları gibi konuklarını köşkte ağırlamak yerine, Marmaris Okluk koyundaki resmi yazlıkta ağırladı. Ölümünde sivil cumhurbaşkanı, demokrat cumhurbaşkanı, dindar cumhurbaşkanı pankartlarıyla da bu tutumu desteklendi.

Ölümü
Turgut Özal, 17 Nisan 1993 tarihinde 5 ülkeyi kapsayan 12 günlük Türkistan gezisinden sonra öldü. Cenazesine Türkiye'nin dört bir yanından yüzbinlerce kişi akın etti. Tören televizyonlardan canlı yayınlanırken, Türkiye'nin yanı sıra Mısır ve Pakistan'da üç günlük ulusal yas ilan edildi. Dönemin Amerika Birleşik Devletleri Başkanı, Turgut Özal ile de yakın dost olan George H. W. Bush beklentilerin aksine cenaze törenine katılmadı. "Öldükten sonra beni İstanbul'a defnedin, kıyamete kadar Fatih Sultan Mehmed'in manevi ruhaniyeti altında bulunmak istiyorum." şeklindeki vasiyetine uyularak kendisi tarafından yaptırılan eski Başbakan Adnan Menderes Anıt Mezarı'nın bulunduğu Topkapı Mezarlığı'nda, Vatan Caddesi üzerinde kendi adına hazırlanan anıt mezara defnedildi.

Bir suikasta kurban gitmiş olabileceği de yıllardır tartışılmaktadır. Turgut Özal'ın limonatasına katılan arsenikle zehirlendiği iddiasını ortaya atan eşi Semra Özal, delil olarak da saç örneğini ABD'de tahlil ettirdiğini belirtmektedir. 2 Ekim 2012 tarihinde mezarı 19 yıl aradan sonra açılmış; Adli Tıp Kurumu, Özal'ın ölümünün bir suikast olup olmadığının belirlenmesi için yapılan otopsi sonucunda zehir bulunduğunu ancak zehirden mi yoksa başka sebepten mi öldüğünü tespit edemediklerini açıklamıştır.

Özel hayatı

Korkut Özal ve Yusuf Bozkurt Özal'ın ağabeyi olan Turgut Özal elektrik mühendisi olarak çalıştığı 1952 yılında Ayhan İnal ile evlenmiş ancak aynı yıl ikili boşanmıştır. Elektrik İşleri Etüd İdaresi'nde çalışırken daire çalışanlarından Semra Özal ile tanışmış, 31 Mayıs 1954 tarihinde evlenmiştir. Bu evliliğinden Zeynep, Efe ve Ahmet Özal doğmuştur.

Popüler kültürde Turgut Özal
 2007: Zincirbozan filminde İsmail İncekara tarafından canlandırıldı
 2009: Kurtlar Vadisi Gladio filminde Sezai Aydın tarafından canlandırıldı
 2013: Seksenler dizisinde Deniz Oral tarafından canlandırıldı
 2014: Tanıklar dizisinde Sezai Aydın tarafından canlandırıldı
 2015: Ertuğrul 1890 filminde Deniz Oral tarafından canlandırıldı
 2019: Cep Herkülü filminde Barış Kıralioğlu tarafından canlandırıldı

Ayrıca bakınız
 Özalizm

Kaynakça

Dış bağlantılar

 Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı-Turgut Özal
 Turgut Özal Düşünce ve Hamle Derneği
 Turgut Özal Üniversitesi

Özal ailesi
1927 doğumlular
Malatya doğumlu siyasetçiler
1993 yılında ölenler
Ankara'da kalp krizinden ölenler
Topkapı Mezarlığı'na defnedilenler
Anavatan Partisi genel başkanları
Devlet Planlama Teşkilatı müsteşarları
İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Fakültesinde öğrenim görenler
Kayseri Lisesinde öğrenim görenler
Kürt asıllı Türk siyasetçiler
Süleyman Demirel
TBMM 17. dönem İstanbul milletvekilleri
TBMM 18. dönem İstanbul milletvekilleri
Türk antikomünistler
Türk elektrik mühendisleri
Türk liberaller
Türk muhafazakârlar
Türk Sünniler
Türkiye Cumhuriyeti Başbakan Yardımcıları
Türkiye'de merkez sağ

Turgut Özal


Plasticine is a putty-like modelling material made from calcium salts, petroleum jelly and aliphatic acids. Though originally a brand name for the British version of the product, it is now applied generically in English as a product category to other formulations.

Plasticine is used for children's play and as a modelling medium for more formal or permanent structures.  Because of its non-drying property, it is a material commonly chosen for stop-motion animation, including several Oscar-winning films by Nick Park.

History
Franz Kolb, owner of a pharmacy in Munich, Germany, invented an oil-based modelling clay in 1880. At the time, the city was a centre for the arts, and among Kolb's circle of friends were sculptors. They complained about how with the clay they were using for modelling, their sculptures would dry too fast and that — particularly in winter, it was too difficult to work with. In order to commercialize his invention, he presented it to the Faber-Castell company in 1887, which had back then the name "Kunst-Modellierthon" (known as Plastilin), where it is still sold nowadays under the name "Münchner Künstler Plastilin" (Munich artists' Plastilin). In Italy, the product Pongo is also marketed as "plastilina" and shares the main attributes of Plasticine.

Plasticine is approximately 65% bulking agent (principally gypsum), 10% petroleum jelly, 5% lime, 10% lanolin and 10% stearic acid. It cannot be hardened by firing, melts when exposed to heat, and is flammable at higher temperatures.. In France, it is made by Herbin, and marketed as Plastiline. In Spain, toy manufacturer JOVI markets a product also branded "Plastilina", made from vegetable matter which makes it lighter. Play-Doh, which is based on flour, salt and water, dries on exposure to air.

Harbutt
William Harbutt, an art teacher in Bath, England, formulated Plasticine in 1897. Harbutt wanted a non-drying clay for his sculpture students. He created a non-toxic, sterile, soft and malleable clay that did not dry when exposed to air.

Harbutt received a patent in 1899 and commercial production started at a factory in Bathampton in 1900. The original Plasticine was grey, but four colours were produced for initial sales to the public. Plasticine was used by children and was often bought by schools for teaching art. It has found a wide variety of other uses (for example moulding casts for plaster, and plastics).

Harbutt patented a different formulation in 1915, which added wool fibres to give plasticine a stronger composition intended for ear plugs, and as a sterile dressing for wounds and burns. The Harbutt company marketed Plasticine as a children's toy by producing modelling kits based on characters from children's stories, such as Noddy, the Mr. Men and Paddington Bear.

The original Plasticine factory was destroyed by fire in 1963 and replaced by a modern building. The Harbutt company produced Plasticine in Bathampton until 1983, when production was moved to Thailand.

The Colorforms company was the major American licensee of Plasticine from 1979 until at least 1984. The use of a different chalk compound caused a product inconsistency, and the U.S. version was considered inferior to the original mix.

Bluebird Toys plc acquired Plasticine through its purchase of Peter Pan, Harbutt's parent company. In 1998, Mattel bought Bluebird and the brand was sold to Humbrol Ltd, known for its model paints and owner of the Airfix model kit brand. Flair Leisure licensed the brand from Humbrol in 2005 and relaunched Plasticine. It acquired the brand outright, when Humbrol entered administration a year later.

Uses

Current

Plasticine and similar materials are used in clay animation. One of its main proponents is Aardman Animations' Nick Park, who used characters modelled in Plasticine in his four Oscar-winning Wallace and Gromit short films A Grand Day Out (1989), The Wrong Trousers (1993), A Close Shave (1995) and A Matter of Loaf and Death (2008), as well as the feature film The Curse of the Were-Rabbit (2005). This technique, a form of stop-motion animation, is known as claymation in the US. Plasticine-like materials are appealing to animators because the material can be used with ease: it is mouldable enough to create a character, flexible enough to allow that character to move in many ways, and dense enough to retain its shape easily when combined with a wire armature, and does not melt under hot studio lighting.

Plasticine is used in long jump and triple jump competitions to help officials determine if the competitors are making legal jumps. A  'indicator board' is placed beyond and slightly above the take-off line. The edges of this are chamfered and edged with plasticine. If an athlete leaves a mark in the plasticine, it is considered proof that the jump was a foul, and the attempt is not measured. Plasticine is used rather than sand, so that several boards may be prepared in advance: if a board is marked it may be replaced by a smoothed board immediately to avoid delaying the competition, but keeping the marked board available in case of challenges. An indicator board is used, rather than a wide strip of plasticine, as this provides a firm footing should the athlete step on it.

Plasticine-like clays are also used in commercial party games such as Barbarossa.

Television presenter James May together with Chris Collins, Jane McAdam Freud, Julian Fullalove and around 2,000 members of the public created a show garden made entirely of Plasticine for the 2009 Chelsea Flower Show. Called "Paradise in Plasticine", it took 6 weeks and 2.6 tons of Plasticine in 24 colours to complete. May said, "This is, to our knowledge, the largest and most complex model of this type ever created." It couldn't be considered as part of the standard judging criteria as it contained no real plants, but was awarded an honorary gold award made from Plasticine. The garden won the Royal Horticultural Society's 'peoples choice' for best small garden.

Plasticine is used by geologists studying rock deformation. One study compared the performance of four German products: Beck's green and Beck's orange made by Beck's Plastilin, Gomaringen; Kolb brown made by Kolb, Hengersberg; and Weible special soft made by Weible KG, Schorndorf.

Historic

During World War II, Plasticine was used by bomb disposal officer Major John P. Hudson R.E. as part of the defuzing process for the new German "Type Y" battery-powered bomb fuze. The "Type Y" fuze has an anti-disturbance device that had to be disabled before the fuze could be removed. Plasticine was used to build a dam around the head of the fuze to hold some liquid oxygen. The liquid oxygen cooled the battery down to a temperature at which it would no longer function; with the battery out of commission, the fuze could be removed safely.

Cultural impact

The brand-name clay is sometimes mentioned in British music, such as the "plasticine porters" in The Beatles' "Lucy in the Sky with Diamonds",  the Oasis songs "Little James" and "Shakermaker", the Placebo song "Plasticine", the Charli XCX song "Bounce", the Thom Yorke song "Plasticine Figures", and the Tears for Fears song "Ladybird".

See also

 Industrial plasticine
 Milliput
 Plastilina
 Sculpey
 Play-Doh

References

External links

 Photos tagged plasticine on Flickr

Sculpture materials
English inventions

Plasticine


Ekspressiv dysfasi er en sproglig udviklingsforstyrrelse, der resulterer i forkert brug af ordene i en sætning, grundet en strukturel hjerneskade.

Dette må ikke forveksles med dysfagi, der betyder synkebesvær.

Se også

 Autisme

Neurologiske sygdomme

Ekspressiv dysfasi


نجع حامد قرية تابعة لمركز ساقلتة في محافظة سوهاج في جمهورية مصر العربية.

المراجع

قرى ساقلتة

نجع حامد


Medresa Reis Džemaludin ef. Čaušević je odgojno-obrazovna institucija u Bosni i Hercegovini. Sjedište medrese je u Cazinu.

Povijest

Medresa u Cazinu je sagrađena 1867. godine prvobitno od drvene građe. Zapalile su je austrougarske snage, zbog oružanog otpora koji je pružen na tom prostoru. Ponovo je sagrađena od kamena 1890. godine. Djelovala je do 1918 godine, kada je zbog nedostatka materijalno-financijskih sredstava morala obustaviti svoj rad.

Dolaskom komunističke vlasti 1945. god. imovina medresa je oduzeta Islamskoj zajednici kao što je bio slučaj sa svim vakufskim dobrima na prostoru Bosne i Hercegovine. Ponovno je otvorena u vremenu rata u Bosni i Hercegovini 8. rujna 1993. kada je ovo područje bilo izolirano od ostalih djelova Bosne i Hercegovine. Medresa je dobila ime po najpoznatijem alimu s prostora Bosne i Hercegovine Mehmedu Džemaluddinu ef. Čauševiću, koji je bio reis-ul-ulema od 1914. do 1930. godine.

Trenutačno je jedina medresa na području Bihaćkog muftiluka i pokriva potrebe za ovom vrstom školovanja za oko 300.000 stanovnika Unsko-sanske županije. Školovanje traje četiri godine. Nastava se izvodi po Nastavnom planu i programu u koji je uključeno 28 predmeta. Škola je priznata od Ministarstva obrazovanja i Rijaseta Islamske zajednice u Bosni i Hercegovini.

Izvori

Vanjske povezice
 Medresa Reis Džemaluddin ef. Čaušević

Cazin
Islamska zajednica u Bosni i Hercegovini

Medresa Reis Džemaludin ef. Čaušević


Sherysyn Toko (Porto Vila, 10 de agosto de 1997) é uma jogadora de vôlei de praia vanuatuense medalhista de bronze nos Jogos da Commonwealth de 2022,na Inglaterra, e medalhista de ouro nos Jogos do Pacífico de 2019 na Samoa.

Carreira

Em 2016 formando dupla com Loti Joe disputou a edição do Campeonato Asiático de Sydney, ocasião que finalizaram na décima sétima posição, mesma colocação obtida pelo dueto no Campeonato Mundial de Voleibol de Praia Sub-21 de 2016 em Lucerna, e terminaram na segunda posição na etapa de Cairns da AVC Continental Cup de 2016.

Na temporada de 2017, esteve ao lado de Loti Joe na edição do Campeonato Asiático Sub-21 em Roi ET  e finalizaram na quarta posição e alcançaram a vigésima quinta posição no Campeonato Mundial de Voleibol de Praia Sub-21 de 2017 em Nanquim e foram as décimas sétimas colocadas no Grand Front Osaka Open 2017.Estrearam no Circuito Mundial em 2018, no torneio uma estrela de Shepparton e finalizaram na décima sétima colocação.

Ainda em 2018, mudou de parceria, passa a jogar com Miller Pata no Campeonato Asiático de Satun e finalizaram na décima sétima posição, foram campeãs do Campeonato da Oceania em Papeette. Em 2019 foram  campeãs da etapa de Penghu, pelo circuito asiático, foram quartas colocadas no torneio uma estrela do circuito mundial na etapa de Visakhapatnam e vice-campeãs no de Satun, terminaram na quarta colocação do Campeonato Asiático de Maoming, conquistaram a medalha de ouro nos Jogos do Pacífico Sul de 2019 realizados em Apia.

Em 2020 ao lado de Miller Pata, foram nona colocadas no Campeonato Asiático sediado em Udon Thani, também no torneio duas estrelas de Siem Reap, campeãs da etapa da Nova Zelândia da AVC Continental Cup, mas, terminaram em quinto na etapa AVC Finals da Continental Cup na Tailândia em 2021.Já em 2022, juntas, terminaram em quinto no Future do Circuito Mundial (Pro Tour) em Ios e Baliquesir, em Giardini-Naxos e alcançou  a medalha de ouro no Future de Lecce, também disputou com Majabelle Lawac o Future do Circuito MUndial (Por Tou) em Songkhla e terminaram em décimo sétimo lugar, novamente com Miller Pata terminaram em nono no Future de Cirò Marina, e conquistaram a medalha de bronze nos Jogos da Commonwealth de 2022 em Birmingham.

Títulos e resultados

 Future de Lecce do Circuito Mundial de Vôlei de Praia:2022
 1* de Satun do Circuito Mundial de Vôlei de Praia:2019
 1* de Visakhapatnam do Circuito Mundial de Vôlei de Praia:2019
 Campeonato Asiático  de Vôlei de Praia:2019
 Campeonato Asiático  Sub-21:2017

Ligações externas

Jogadores de voleibol de praia de Vanuatu

Sherysyn Toko


Hong Kong Tennis Open 2016 var en tennisturnering, der af sponsorhensyn afvikledes under navnet Prudential Hong Kong Tennis Open, og som blev spillet udendørs på hardcourt-baner af typen Plexipave i Victoria Park Tennis Stadium i Hongkong i perioden 8. - 16. oktober 2016. Det var den tredje udgave af Hong Kong Tennis Open, og turneringen var en del af WTA Tour 2016, hvor den tilhørte kategorien WTA International.

Singleturneringen blev vundet af Caroline Wozniacki, som dermed vandt sin 25. titel på WTA Tour og den anden titel i 2016. I finalen vandt danskeren med 6-1, 6-7, 6-2 over Kristina Mladenovic, som var i den tredje WTA-finale i sin karriere, men som efter turneringen fortsat ikke havde vundet en WTA-turnering. Doubletitlen gik til de taiwanesiske søstre Chan Hao-Ching og Chan Yung-Jan, som i finalen besejrede Naomi Braoady og Heather Watson med 6-3, 6-1.

Præmier

Den samlede præmiesum for turneringen androg $ 226.750 og fordelte sig som følger.

Resultater

Damesingle

Hovedturnering

Hovedturneringen havde deltagelse af 32 spillere, der fordeler sig på:
 23 direkte kvalificerede spillere i form af deres placering på WTA's verdensrangliste pr. 29. august 2016 (seks uger før turneringens start).
 3 spillere, der havde modtaget et wildcard.
 6 spillere fra kvalifikationsturneringen.

Kvalifikation

Kvalifikationen havde deltagelse af 24 spillere, der spillede om de sidste seks ledige pladser i hovedturneringen.

Damedouble

Damedoubleturneringen havde deltagelse af 16 par, der fordelte sig på:
 14 direkte kvalificerede par i form af deres placering på WTA's verdensrangliste.
 2 par, der havde modtaget et wildcard.

Eksterne henvisninger
 Hong Kong Tennis Open

Noter

2016
WTA Tour 2016

Hong Kong Tennis Open 2016


Algaida, Batı Akdeniz'de, İspanya'nın doğu sahiline yakın, İspanya'nın özerk bölgesi olan Balear Takımadaları'na ait bir belediye. Mayorka Adası'nda olup nüfusu; 3,902'dir. (2002)

Dış bağlantılar
 Algaida Fotoğrafları

Balear Adaları

Algaida


La gismondina es un mineral de la clase de los tectosilicatos, y dentro de esta pertenece al llamado grupo de las zeolitas. Fue descubierta en 1817 en Capo di Bove, en la región de Lacio (Italia), siendo nombrada así en honor de Carlo G. Gismondi, mineralogista italiano que previamente había descubierto el mineral "zeagonita", que hoy día no se considera propiamente una especie  mineral, sino un tipo de gismondina,  y que fue el primero en examinarla.

Características físicas y químicas
Es un aluminosilicato de calcio. Como las demás zeolitas, lo que antes era la especie gismondina está actualmente dividida en función de cual sea el catión intercambiable dominante. En el caso de la gismondina, solamente se conoce en la naturaleza hasta ahora la gismondina-Ca, que responde a la fórmula indicada anteriormente. No obstante, en algunas escorias de fundición antiguas se ha encontrado la gismondina-Ba, y es probable que se encuentre la gismondina con otros cationes.

Los cristales de gismondina tienen una morfología muy característica, que permite distinguirla con facilidad de muchas otras zeolitas. Habitualmente tienen forma de dipirámide pseudotetradonal, aunque realmente se trata de una macla formada por dos cristales.

Formación y yacimientos
La gismondina es una zeolita comparativamente poco frecuente, que se encuentra habitualmente en cavidades de distintos tipos de rocas volcánicas, asociada a otras zeolitas, como la  philipsita-Ca. También aparece en fisuras de rocas calcosilicatadas, formada por acción hidrotermal.

Referencias

 Gismondina, mindat.org.
 Gismondina, webmineral.com.
 Manual de gismondina, Mineral Data Publishing.

Tectosilicatos
Minerales de calcio
Minerales de aluminio
Minerales descubiertos en 1817
Minerales epónimos
Sistema monoclínico
Minerales descubiertos en Italia en el siglo XIX
Lacio
Italia en 1817
Zeolitas

Gismondina


The Israel Prize (; pras israél) is an award bestowed by the State of Israel, and regarded as the state's highest cultural honor.

History
The Israel Prize is awarded annually, on Israeli Independence Day, in a state ceremony in Jerusalem, in the presence of the President, the Prime Minister, the Speaker of the Knesset (Israel's legislature), and the Supreme Court President. The prize was established in 1953 at the initiative of the Minister of Education Ben-Zion Dinor, who himself went on to win the prize in 1958 and 1973.

Awarding the prize
The prize is awarded in the following four areas, with the precise subfields changing from year to year in a cycle of 4 to 7 years, except for the last area, which is awarded annually:
 the humanities, social sciences, and Jewish studies
 life and exact sciences
 culture, arts, communication and sports
 lifetime achievement and exceptional contribution to the nation (since 1972)

The recipients of the prize are Israeli citizens or organizations who have displayed excellence in their field(s) or have contributed strongly to Israeli culture. The winners are selected by committees of judges, who pass on their recommendations to the Minister of Education. Prize winners are elected by ad-hoc committees, appointed by the minister of education for each category each year. The decisions of the committee must be unanimous. The prize money was NIS 75,000 as of 2008.

Recipients

Prominent winners include Shmuel Yosef Agnon, Martin Buber, Abba Eban, A. B. Yehoshua, Israel Aumann, Golda Meir, Amos Oz, Ephraim Kishon, Naomi Shemer, David Benvenisti, Leah Goldberg (posthumously) and Teddy Kollek, and organizations such as Israel Philharmonic Orchestra, Jewish Agency, Yad Vashem and Jewish National Fund. Though the prize is generally awarded to Israeli citizens only, in exceptional cases it can be awarded to non-Israelis who have held Israeli residency for many years. Zubin Mehta received a special award of the Israel Prize in 1991. Mehta is originally from India and was music advisor and later the music director of the Israel Philharmonic Orchestra for 50 years until his retirement in 2019.

Controversy
The decision to award the prize to specific individuals has sometimes led to impassioned political debate. In 1993, the opposition of then Prime Minister Yitzhak Rabin to the nomination of Yeshayahu Leibowitz led Leibowitz to decline the prize. In 2004, Education and Culture Minister Limor Livnat, sent the decision to award the prize to the sculptor Yigal Tumarkin back to the prize committee. The decision was brought before the Supreme Court of Israel in the case of publicist Shmuel Shnitzer, politician Shulamit Aloni, professor Zeev Sternhell and Maccabi Tel Aviv basketball club chairman Shimon Mizrahi.

In February 2015, Prime Minister Benyamin Netanyahu vetoed the appointment of two members of the selection panel for the Israel Prize in Literature, prompting the other three members, including Ziva Ben-Porat, to resign in protest. Netanyahu explained that "[t]oo often, it seemed that the extreme panel members were bestowing the prizes on their friends". One of the prize candidates  Yigal Schwartz of Ben-Gurion University of the Negev withdrew his nomination and called on other candidates to do the same. Over the next few days, members of the committees for the literary research and film prizes also resigned, leaving only two members of the original 13, and many other candidates withdrew their nominations. David Grossman withdrew his candidature saying that "Netanyahu's move is a cynical and destructive ploy that violates the freedom of spirit, thought and creativity of Israel and I refuse to cooperate with it".

In August 2021 the Supreme Court of Israel unanimously overturned a decision in June by former Education Minister Yoav Gallant to overrule the award of the Israel Prize in mathematics and computer science to Oded Goldreich because of Goldreich's stated views on the occupied territories. Attorney General Avichai Mendelblit had refused to defend in court Gallant's withholding of the prize, which Mendelblit said "deviated from the range of reasonableness and was not legal." The court's majority opinion ruled that Yifat Shasha-Biton, Gallant's successor as Education Minister, should decide whether to award the prize to Goldreich, while a minority opinion called for Goldreich to receive it without further review. In November 2021, Shasha-Biton announced that she would block Goldreich from receiving the prize. In an editorial, the Jerusalem Post wrote that Goldreich's "[c]alling for the boycott of professional colleagues... is a red line that shouldn't be crossed". A Haaretz editorial said that Shasha-Biton's decision meant "the most prestigious prize awarded by Israel will not be the mark of scientific excellence but of loyalty to the government".

In popular culture
In the film Footnote, father and son scholars compete for the Israel prize, straining their already complex relationship.

Venue
International Convention Center
Jerusalem Theatre

Hosts

References

Further reading
 Barak, Or (2018). The Israel Prize: Politics Behind Glory. 2018 (in Hebrew).

External links

October, 2006: Ariel Sharon's disputable nomination for Israel Prize - From Ariel Sharon' Life Story, biography (in English)

Israeli culture
Awards established in 1953
Israeli awards
Israeli literary awards
1953 establishments in Israel

Israel Prize


An Platanthera pallida in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Paul Martin Brown. An Platanthera pallida in nahilalakip ha genus nga Platanthera, ngan familia nga Orchidaceae.

Mabibilngan ini ha New York. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Platanthera

Platanthera pallida


"Rap jul" er en julesang af den danske pop/rockgruppe Shu-bi-dua fra 1973. Det var gruppens tredje single, og den er baseret på "White Christmas". Nummeret blev et hit og toppede som nummer fire på singlehitlisten.

Baggrund
"Rap jul" er baseret på Bing Crosbys sang "White Christmas" fra 1942, der er skrevet af Irving Berlin. Shu-bi-duas udgave er en dansk undersættelse, som gruppen praktiserede i sin spæde start.

Bandet skrev sangen i september 1973 i Paul Meyendorffs lejlighed på samme aften, hvor de skrev "Stærk tobak".

Teksten handler om en and, som ikke glæder sig til jul, da alle spiser andesteg juleaften. Til sidst i nummeret bliver det afsløret at det er Anders And, som er afsender på sangen.

Udgivelse
"Rap jul" blev udgivet få uger efter "Stærk tobak" i begyndelsen af december 1973, på trods af at bandets producer, Per Stan, havde sagt, at "Man kan ikke udsende to singler så tæt på hinanden", da det ville ødelægge salget. Gruppen fik dog overtalt ham, da "Rap jul" jo var en julemelodi, mens "Stærk tobak" var et mere traditionelt rocknummer.

Singlen blev udgivet med Shu-bi-duas udgave af "Det kimer nu til julefest" som B-side, der har tekst af N.F.S. Grundtvig i 1817 og melodi af Carl Christian Nicolaj Balle i 1850.

"Rap jul" blev udgivet første gang som en dle af et album i 1978 på albummet Rap jul, der var et julealbum med blandede julesang fra forskellige kunstnere. Shu-bi-duas udgave af "Det kimer nu til julefest" var med på samme album. Den har siden indgået i en lang række blandede julealbums, bl.a. flere fra NOW Music og More Music.

Første gang nummeret blev udgivet pt en Shu-bi-dua-album var i 2001 med julealbummet Rap jul & godt nytår. Nummeret er også inkluderet på Shu-bi-dua 200 (2003). I 2010 blev alle gruppens studiealbummer udgivet i to forskellige samlede bokssæt kaldet Shu-bi-dua 1-9 og Shu-bi-dua 1-18, hvor gruppens første album havde "Rap jul" som bonusnummer.

Spor
 "Rap Jul" - 3:59
 "Det Kimer Nu Til Julefest" - 2:25

Medvirkende
 Michael Bundesen: Sang
 Michael Hardinger: Guitar, kor
 Bosse Hall Christensen: trommer
 Jens Tage Nielsen: Klaver, Orgel, el-orgel, Vokal
 Paul Meyendorff: Guitar, Vokal
 Niels Grønbech: Bas

Modtagelse
Selvom gruppens producer ikke mente, at man kunne udsende to singler så tæt på hinanden, som Shu-bi-dua gjorde, så nåede "Rap" alligevel fjerdepladsen på Tipparaden.

"Stærk tobak", der var udsendt få uger før, nåede ottendepladsen på singlehitlisten.

Referencer

Litteratur og andre medier

Eksterne henvisninger
 "Rap jul" på Discogs

Shu-bi-dua-sange
Julesange
Sange fra 1973
Singler fra 1973

Rap jul


NGC 182 este o galaxie spirală situată în constelația Peștii. A fost descoperită în 25 decembrie 1790 de către William Herschel.

Note

Vezi și
 NGC 181
 NGC 183

Legături externe
 NGC 182 pe WikiSky
 NGC 182 pe spider.seds.org

Galaxii spirale
Obiecte NGC
Constelația Peștii
Obiecte astronomice descoperite în 1790
Obiecte astronomice descoperite de William Herschel

NGC 182


Bahovo je naseljeno mjesto u općini Goražde, Federacija Bosne i Hercegovine, Bosna i Hercegovina.

Stanovništvo

Popisi 1971. – 1991.

Popis 2013.

Izvori

Vanjske poveznice

 Službene mrežne stranice općine Bileća

Naselja u Federaciji Bosne i Hercegovine
Goražde

Batkovići (Goražde, BiH)


Le Tour d'Andalousie féminin () est une course cycliste par étapes féminine qui se tient tous les ans en Espagne. La course est la version féminine du Tour d'Andalousie. Créée en 2022, elle intègre le Calendrier international féminin UCI, en classe 2.1.

Palmarès

Notes et références

Tour d'Andalousie féminin


McCallister ist der Familienname folgender Personen:

 Charles McCallister (1903–1997), US-amerikanischer Schwimmer
 Lon McCallister (1923–2005), US-amerikanischer Schauspieler und Makler

McCallister


ගාමිණී වික්‍රමසිංහ (ඉංග්‍රීසි: Gamini Wickremasinghe) යනු හිටපු ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයකි.

ජීවන සටහන්

ගාමිණී වික්‍රමසිංහ  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යා‍ලයෙහි ආදි සිසුවෙකි. 1982 සිට 1984 දක්වා ගාමිණී කොලඹ නාලන්ද  විද්‍යාලයේ  ජ්‍යෙෂ්ඨ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා පිලේ ක්‍රීඞා කලේය.

ආශ්‍රිත
ගාමිණී වික්‍රමසිංහයන්ගේ ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා පිටුව

කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු ක්‍රීඩකයින්

ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ
ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ
චරිත කතා
ආදි නාලන්දියයෝ
ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ලාංකික සිංහලයෝ
1965 උපත්
ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ
ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ - ශ්‍රී ලංකා

ගාමිණී වික්‍රමසිංහ


Borçalı (Rusça: Борчалы, Борчало, Борчалу, Борчали; Azerice: Borçalı, Gürcüce: ბორჩალო), Gürcistan'ın Kvemo Kartli bölgesinde yer alan tarihsel bir yerin adıdır.

Borçalı bölgesinin esas kısmı bugün Rustavi merkezli Kvemo Kartli bölgesine, kalan toprakları da Kaheti bölgesine bağlıdır.

Tarih
"Borçalı" terimi, Kartli ve Kaheti krallıklarına karşı yürüttüğü başarılı seferlerin ardından Şah Abbas (1571-1629) tarafından Debed vadisi boyunca iskân edilen ve Gürcü topraklarında birkaç Kızılbaş hanlığının oluşmasına yol açan Türkmen boylarından gelmektedir.

18. yüzyılda Safevilerin yerini alıp Afşar Hanedanını kuran Nadir Şah'ın öldürülmesinden sonra Afşarlar hanlıklara bölünmüştür. Bu sırada Gence Beylerbeyliği'nin yerine Gence Hanlığı kurulmuştur. Borçalı'da da Gence Hanlığı'na bağımlı Borçalı Sultanlığı kurulmuştur. Borçalı Sultanlığı, sık sık Kartli Krallığı'na baş kaldırmış ve İran'ın bölgeye seferleri yapmasına yol açıyordu. 1750'li yıllarda Kartli kralı II. Teimuraz, Borçalı Sultanlığı'nı kendi yönetimine bağlamıştır. Kartli ve Kaheti krallıklarını birleştirerek Gürcistan'ın doğusunu bütünleştiren II. Erekle (1746-1798), 1765'te hanlığa son vermiştir.

1801'de Rus İmparatorluğu'nun Kartli-Kakheti Krallığı'nı ilhak ettikten sonra 1840'ta Borçalı bölgesi Gürcü Guberniyasına (Грузинская губерния) bağlanmıştır. 1880'de de Tiflis Guberniyası (Тифлисская губерния) içinde Borçalı Uyezdi (Борчалинский уезд) kurulmuştur. Borçalı Uyezdi sınırları içinde yönetim merkezi Büyük Şulaveri'nin yanı sıra bugünkü Tsalka, Manglisi, Tetritskaro, Dmanisi (Başkeçid), Bolnisi (Garatepe) ve Marneuli (Sarvan) ilçelerini, ayrıca Azerbaycan ve Ermenistan sınırları içindeki bazı toprakları kapsıyordu.

Sovyetler Birliği döneminde Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin bir bölgesi olmuştur. Borçalı Uyezd'da Türkler, Almanlar, Urumlar, Ruslar ve Gürcüler yaşıyordu. Gürcistan bağımsız olunca yine Gürcistan sınırları içinde kalmıştır.

Not

Borçalı


The Fieseler Fi 5 (previously F5) was a single-engined two-seat sportplane of the 1930s. It was produced by the German aircraft manufacturer Fieseler Flugzeugbau, which was started by the World War I fighter ace and German aerobatic star, Gerhard Fieseler.

Design and development
Gerhard worked at the company full-time after winning the first World Aeronautics Competition (Championship) of 1934 in his Fieseler F2 Tiger, having previously won the 1932 European Aerobatic Championship, and the F5 was among the company's earliest big sellers. The F5 was powered by the Hirth HM 60 engine. It competed with the Klemm Kl 25, but with the F5's shorter wings and different handling that experienced pilots preferred, it became quite popular.

The F 5 was a low-wing tandem two-seat monoplane which retained the fabric-covered steel-tube fuselage of the earlier Fieseler F 4 but introduced a new two-spar cantilever wing. It had a fixed conventional landing gear with a tail-skid and the tandem open-cockpit were fitted with dual-controls. Behind the rear seat was a large luggage locker, the top decking at the rear could be removed to carry a spare propeller or skis.

In 1935 one aircraft Saureland was modified as a single-seat aerobatic aircraft for Lise Fastenrath with the front cockpit covered over. Only one aircraft survived the Second World War, it was later fitted with an enclosed cabin but was written off in France in 1968.

Variants
F 5
Production aircraft with a Hirth HM.60 engine.
F 5R
Aircraft fitted with an uprated Hirth HM.60R engine.

Specifications (F.5R)

See also

References

Notes

Bibliography
 "The "Fiesler 5" Monoplane". Flight, 2 November 1933, p. 1100.

F005
Single-engined tractor aircraft
1930s German sport aircraft
Low-wing aircraft
Aerobatic aircraft
Aircraft first flown in 1933

Fieseler Fi 5


NXDATA este un centru neutru de date din București, România.

NXDATA este compus din două centre de colocare:
 NXDATA-1 cu 6 săli de colocare, situat în clădirea FEPER din București, Bd. Dimitrie Pompeiu nr. 8, sector 2
 NXDATA-2, situat în clădirea IEMI din București, Bd. Dimitrie Pompeiu nr. 6-6A, sector 2

În NXDATA sunt prezenți majoritatea operatorilor de telecomunicații din România.

Referințe

Legături externe
 Saitul oficial NXDATA

Vezi și
 Internet Exchange
 Peering

Telecomunicații
Internet

NXDATA


مدن وبلدات
 يحمور (جنس)
 يحمور (طرطوس)، بلدة سورية في منطقة طرطوس التابعة لمحافظة طرطوس، توجد فيها قلعة يحمور.
 يحمور (حلب)، قرية في منطقة اعزاز في محافظة حلب.

مباني

 قلعة يحمور، قلعة أثرية في قرية يحمور أقيمت أيام احتلال الفرنجة للساحل السوري.
 قائمة قلاع سوريا، قلعة يحمور إحداها.

حيوان

يحمور أوروبي،  يعرف أيضا بمجرّد اليحمور أو اليأمور هو أحد فصائل عائلة الأيليات.
يحمور سيبيري، المعروف باسم آيل سيبيريا الشرقية وهو نوع فرعي من اليحمور.
وعل (جنس)،  اليحمور اليحمور الأوروپي (C. capreolus) اليحمور السيبيري (C. pygargus).

طب

 هيموغلوبين، أو هيموجلوبين أو خضاب الدم أو اليحمور.

يحمور (توضيح)


La région économique de Lankaran-Astara () est l'une des quatorze régions économiques de l'Azerbaïdjan. Elle comprend les raïons d'Astara, Jalilabad, Lankaran, Lerik, Masally, Yardimli et la ville de Lankaran.

Histoire
La région économique a été créée par le décret du président de l'Azerbaïdjan du 7 juillet 2021 « sur la nouvelle division des régions économiques de la république d'Azerbaïdjan ».

Géographie
Région la plus méridionale du pays, elle s'étend sur . Elle est bordée par la mer Caspienne à l'est et frontalière de l'Iran au sud et à l'ouest.

Démographie
La population s'élève à  habitants.

Notes et références

Économie en Azerbaïdjan

Région économique de Lankaran-Astara


PIC (Peripheral Interface Controller), Microchip firmasının ürettiği mikrodenetleyicilere verilen addır

PIC'lerin Programlaması ve Programlama Dillleri
PIC serisi entegreler, Assembly, Basic veya C dili ile programlanabilir. Kolaylık ve arayüz bakımından C dili tercih edilse de, Assembly profesyonel anlamda daha çok kullanım alanına sahiptir. Üretici firmanın MicroLab isimli, Assembler dili ile programlamaya olanak sağlayan bir yazılımı mevcuttur.

PIC'lerin Ortaya Çıkışı
Harvard mimarisindeki ilk mikrodenetleyici ünitesi, General Instruments firması tarafından 1970'lerin ortalarında üretilen Signetics 8X300 modeliydi.Bu 16 bitlik CP1600 MPU için programlanabilen giriş/çıkış portu olmak üzere Peripheral Interface Controller (Çevrebirim arayüz denetleyicisi - PIC) olarak tasarlandı.

General Instruments firması mikroelektronik bölümünü sattı ve bu bölüm 1988 yılında Arizona Microchip Technology adıyla yeni bir firmaya dönüştü. Microchip'in ana ürünü, bugün de hala öyle olan, PIC serisi mikrokontrollörlerdir. 1989'da ilk piyasaya sürülen aile PIC16C5X serisiydi. Bu Harvard mikrontrollörler 33 komutluydu. Bütün komutlar 12-bit word olarak kodlanıyordu. Azaltılmış Komut Kümesi (Reduced Instruction Set Computer - RISC) temelli olan komut seti hızlı, etkili ve ucuz işlemci üretimini sağladı. PIC16C5XX 12-bit çekirdekli ailede 512 ve 2048 komutluk tek sefer programlanabilen (One Time Programmable (OTP)) EEPROM Program belleği, 25-73 byte veri belleği,18- ve 28-pinli paketlerde 12 veya 20 giriş/çıkış pini ve 8-bit zamanlayıcı gibi özellikler bulunmaktaydı. PIC12CXXX ailesi bunların 8-pinlik eşdeğerleridir.

1992 yılında 14-bitlik çekirdeğe sahip PIC16CXXX ailesi daha fazla program alanının ve kesme işlemleri yanında A/D çeviriciler,16 bit sayıcılar gibi çevre birimlerinin kullanımına olanak sağladı. Bu ailedeki RISC komut seti de 12-bit çekirdektekilerle hemen hemen aynıydı ve 35 komuttan oluşuyordu.1997'de çarpma yapabilen bir ALU'e ve ileri arabirim yeteneklerine sahip 16-bit PIC17CXXX ailesi piyasaya sunuldu. Ardından 1999 yılında da genişletilmiş 16-bit çekirdekli PIC18CXXX ailesi sunuldu. Bu ailedeki işlemcilerde komut sayısı 77 idi ve bu yüksek-seviye dillerin derleyicilerin ihtiyaçlarını daha fazla karşılıyordu.

Bu 3 aile arasında, 14-bit çekirdekli olan aile hem kullanım kolaylığı hem de maliyet olarak en uygunudur.Burada ve birçok kaynakta hakkında bilgiler bulabileceğiniz PIC16F84 ,orta seviye ailesinin bir üyesidir. Yazılım açısından baktığımızda bugün birçok cihazlar aynı çekirdeğe sahiptirler. Ancak donanım açısından birçok ortak noktaları olmakla birlikte farklı giriş/çıkış birimlerinin karışımıdırlar. Örneğin 16C74'de 8 kanal analog giriş portu, PIC16C66'da senkronize seri port ve PIC16F84'de de kalıcı veri belleği

Kaynakça

Mikrodenetleyiciler

PIC


Penascais Portekiz'de Vila Verde belediyesine bağlı olan, 1,91 km2 yüzölçümüne sahip, 281 nüfuslu (2001) bir bucaktır. (Portekizce: freguesia).

Vila Verde'nin bucakları

Penascais


Mesterhypnotisøren er en stumfilm fra 1919 instrueret af Lau Lauritzen Sr. efter manuskript af Alfred Kjerulf.

Handling

Referencer

Eksterne henvisninger

Film instrueret af Lau Lauritzen Sr.
Stumfilm fra Danmark
Danske film fra 1919

Mesterhypnotisøren


Eva Jaisli ou Eva Jaisli Baumann, née en 1958 à Berne, est une entrepreneuse suisse, directrice et copropriétaire de  à Wasen, dans l'Emmental, et membre d'organisations patronales comme Swissmem et Économiesuisse.

Elle défend les avantages de la diversité et de l'ancrage local pour les entreprises.

Biographie

Enfance, études et famille
Eva Jaisli naît en 1958 à Berne. Elle grandit à Langenthal dans une famille travaillant dans le domaine du bois (commerce et menuiserie).

Elle obtient un brevet d'enseignement dans le canton de Berne en 1981, puis fait des études en psychologie à l'Université de Boston ainsi que dans le travail social à la Haute école pédagogique de Berne. Elle obtient plus tard, après une formation continue suivie de 2008 à 2009, un MBA en marketing international.

Elle est mariée à Max Baumann et mère de quatre enfants.

Parcours professionnel
Elle travaille comme cheffe de projet pour le service économique de la ville de Berne entre 1985 et 1988 avant de devenir professeure et membre de la direction de la Haute école spécialisée bernoise (1992-1997).

Elle travaille depuis 1996 ou 1997 chez  (PB Baumann jusqu'en 2015, fondée en 1878 par l'arrière-grand-père de son mari), une entreprise produisant des tournevis et autres outils. Un an plus tard, elle en devient la PDG tandis que son mari, avec qui elle est copropriétaire de l'entreprise, en est le directeur technique. Sous sa direction, PB Swiss Tools se diversifie dans le domaine des dispositifs médicaux, poursuit son expansion en Chine et au Japon et investit beaucoup dans l'automatisation.

Autres mandats
Entre 2001 et 2005, elle est vice-présidente de la banque locale Clientis Bernerland Bank. En 2003, on lui propose la présidence de cette banque, mais elle la refuse faute de temps.

Elle est membre de plusieurs conseils d'administration. Elle est notamment présidente du conseil d'administration de l'hôpital régional de l'Emmental de 2009 à 2019, où elle pose des jalons stratégiques importants et met en place le nouveau système de financement des hôpitaux (Swiss DRG). Elle est également membre du conseil d'administration de la Banque cantonale bernoise de 2016 à 2019. Elle démissionne officiellement pour des raisons personnelles, mais la Berner Zeitung a supposé que sa participation à une action publicitaire d'une banque concurrente, Credit Suisse, en était la raison. Eva Jaisli s'est en effet fait représenter dans un portrait sponsorisé, qui est apparu sous forme de vidéo et dans un supplément de la NZZ. En 2014, le Crédit Suisse avait également joué un rôle déterminant dans le refinancement de l'Hôpital de l'Emmental.

Eva Jaisli est une membre active de plusieurs organisations patronales suisses. Depuis 2009, elle est membre du comité directeur de Swissmem, l'association de l'industrie suisse du métal, de l'électricité et des machines. Elle en devient la vice-présidente en 2019. Depuis 2010, elle est également vice-présidente de Switzerland Global Enterprise, une importante organisation de promotion des exportations, dont elle était membre du conseil d'administration depuis 2009. Depuis 2019, elle fait également partie du comité directeur d'Économiesuisse.

Promotion de la diversité au sein des entreprises
Eva Jaisli est connue pour son engagement en faveur de la diversité dans la vie professionnelle.

Son entreprise de l'industrie métallurgique, secteur généralement dominé par les hommes, atteint une proportion de femmes de 30 % à tous les niveaux. Pour cela, elle ne mise pas sur un quota, mais sur une bonne culture d'entreprise, qui implique non seulement d'engager des jeunes femmes comme polymécaniciennes mais aussi de permettre aux cadres de travailler à temps partiel. La diversité au sein de l'entreprise, qui inclut l'ethnie, l'âge et la formation, est importante pour augmenter la loyauté des collaborateurs et pour fabriquer des produits qu'un public varié veut acheter et utiliser. L'entreprise emploie ainsi également des personnes handicapées, des chômeurs et des demandeurs d'asile. Cet engagement social contribue à l'ancrage régional de l'entreprise, sur lequel Eva Jaisli insiste souvent.

Distinctions
La faculté d'économie et de sciences sociales de l'Université de Berne lui décerne un doctorat honoris causa en 2015 pour son aptitude à diriger avec succès une entreprise suisse riche en traditions (PB Swiss Tools) et bien implantée localement, qui emploie au moins 30 % de femmes dans un domaine habituellement réservé aux hommes.

En 2015, elle reçoit la Médaille d'honneur de la ville de Berthoud pour son engagement en faveur des soins médicaux dans l'Emmental.

En 2017, elle arrive en troisième position du classement de la Handelszeitung et de l'Association suisse des cadres pour l'entrepreneur de l'année.

Publications

Notes et références

Entrepreneur suisse
Femme d'affaires suisse
Naissance en 1958
Naissance à Berne
Personnalité liée au secteur de l'industrie
Personnalité liée au secteur de la mécanique
Industriel suisse du XXe siècle
Industriel suisse du XXIe siècle
Personnalité liée à une organisation patronale
Docteur honoris causa de l'université de Berne

Eva Jaisli


Misiunea Apollo 11 a fost prima misiune spațială de aselenizare cu echipaj uman. Așa cum a fost anticipat, efectul misiunii asupra culturii populare a fost major, în special datorită mass-media.

Recepție publică
Misiunea a fost urmărită de către presă în detaliu. Peste 530 de milioane de telespectatori din întreaga lume au urmărit aselenizarea. Aceast eveniment a devenit cel mai vizionat program TV de până la acea dată.

Recunoșterea evenimentului
Statele Unite ale Americii (SUA) au recunoscut imensul succes al Apollo 11 printr-o zi de sărbătoare națională, celebrată luni, 21 iulie 1969. Toți angajații din serviciile publice și private, cu excepția celor din serviciile de urgență, au beneficiat de o zi liberă plătită. Ca o coincidență, ultima dată când s-a întâmplat acest lucru a fost luni, 25 noiembrie 1963, zi de doliu național cu ocazia funeraliilor de stat ale președintelui John F. Kennedy – cel care a stabilit ca obiectiv politic transportul omului pe Lună până la sfârșitul anilor 1960.

O replică a amprentei lăsate de Neil Armstrong pe Lună este amplasată în Tranquility Park din Houston, Texas. Parcul a fost dedicat evenimentului în 1979, la un deceniu distanță de prima aselenizare.

Peștera Apollo 11 din Namibia a fost numită astfel la întoarcerea cu succes a navetei pe Pământ.

Prezentarea în mass-media

Filme și televiziune
La 16 septembrie 1962, ziua în care a fost anunțată selecția lui Armstrong ca astronaut, părinții săi au fost aduși la New York pentru a apărea în emisiunea de televiziune I've Got a Secret. După ghicirea secretului acestora, Garry Moore – gazda spectacolului – a comentat: "Nu-i așa că ar fi ceva dacă fiul tău ar fi primul om de pe Lună?". Episodul a fost difuzat pe Game Show Network; Armstrong nu l-a văzut niciodată până când biograful său i-a adus o copie a casetei.

Filmul australian, The Dish (2000), povestește (ușor ficționalizat) modul în care imaginile Lunii au fost recepționate de către radiotelescopul de la Observatorul Parkes, New South Wales.

Misiunea a fost descrisă în diverse filme, printre care și filmele de televiziune Apollo 11 (1996) și Moonshot (2009).

Porțiuni ale misiunii Apollo 11 sunt dramatizate în episodul Mare Tranquilitatis al mini-seriei HBO De la Pământ la Lună. În acest episod, Michael Collins a făcut următoarea sugestie cu privire la ce ar trebui să spună Armstrong atunci când calcă pe suprafața lunară: "Dacă ai avea curaj, ai spune «Oh, Doamne, ce-i chestia aia?» apoi ai țipa și ai opri microfonul".

În sitcomul britanic My Hero, nou-născutul fiu al lui George și Janet primește numele Apollo 11 (sau – pe scurt – Ollie) pentru că "reprezintă o legătură între două lumi" (George – tatăl său – fiind un extraterestru).

În seria animată de televiziune americană Exosquad, echipajul Able vizitează scurt Baza Tranquillity în timpul și după Bătălia pentru Lună.

Scena introductivă a filmului Independence Day din 1996 arată o navă spațială extraterestră trecând aproape de punctul de aselenizare al Apollo 11. Forța mareică creată șterge faimoasa urmă rămasă din 1969 pe suprafața lunară.

Filmul animat Fly Me to the Moon (2008) este centrat pe o poveste fictivă despre trei muște care se află pe Saturn V, reușind astfel să aselenizeze, alături de echipajul uman.

Imaginile aselenizării au fost utilizate în primii ani ca reclamă de către canalul de televiziune MTV. Producătorii MTV Alan Goodman și Fred Seibert au folosit această înregistrare aflată în domeniul public, asociind MTV celui mai celebru moment din istoria mondială a televiziunii. De asemenea, MTV aduce un omagiu evenimentului prin distribuirea statuetelor reprezentând astronauți (Moonmen) la gala anuală MTV Video Music Awards.

Punctul de aselenizare al Apollo 11 este prezentat în episodul The Series Has Landed din Futurama, când Fry și Leela se adăpostesc în timpul nopții lunare în modulul lunar Apollo 11 (care, potrivit unei plăci comemorative, ar fi fost readus acolo de către Historical Sticklers Society).

Misiunea Apollo 11 este folosită ca parte a poveștii pricipale în Transformers: Fața ascunsă a Lunii. Filmul utilizează misiunea – respectiv motivul programului Apollo – ca mijloc de a investiga ciocnirea unui meteorit de partea întunecată a Lunii, care se dovedește a fi Ark, nava spațială ce transporta pe Sentinel Prime, unul dintre autoboți. Buzz Aldrin își joacă propriul rol în acest film.

Misiunea Apollo 11 – mai precis momentul în care Neil Armstrong aselenizeazǎ – are un rol crucial în episodul Day of the Moon din Doctor Who.

În filmul Bărbați în negru 3 (2012), Apollo 11 a fost folosit de agentul K pentru a transporta Arc Net (un scut care protejează Pământul de invazia extratereștrilor). Cei trei astronauți îl văd din cabină pe omul în negru luptând cu extraterestrul, iar Aldrin își dă seama că – dacă ar raporta acest fapt misiunii de control – lansarea ar fi anulată și ei nu vor mai călca niciodată pe Lună. Drept urmare, oamenii în negru nu și-au dat seama că astronauții i-au văzut, motiv pentru care nu le-au șters amintirile conform protocolului standard, ceea ce înseamnă că astronauții și-au amintit întotdeauna ce s-a întâmplat, dar n-au spus niciodată nimănui.

În filmul Apollo 13, Jim Lovell, Jack Swigert, Fred Haise, Ken Mattingly, Pete Conrad și Marilyn Lovell se întâlnesc acasă la familia Lovell pentru a viziona aselenizarea Apollo 11, respectiv momentul în care Neil Armstrong a pășit pe suprafața Lunii; de asemenea, în același film, în timp ce echipajul este pe punctul de a trece pe partea întunecată a Lunii, Haise subliniază faptul că survolează Marea Liniștii, considerându-se "un vechi vecin al lui Neil și Buzz".

Benzi desenate
În seria de cărți de benzi desenate Astro City, Apollo 11 este folosit ca nume al unui grup de astronauți transformați în supereroi.

Altele
Una dintre întrebările din jocul original american Trivial Pursuit este: "care este titlul principal din The New York Times, 21 iulie 1969". Răspunsul este: "Omul a pășit pe Lună".

Folclor
La scurt timp după această misiune a apărut o teorie a conspirației, cum că aselenizarea ar fi o farsă. Evenimentul este însă acceptat la scară largă de istorici și oameni de știință. Teoria a câștigat mai multă popularitate după ce filmul Misiunea Capricorn Unu (1978) a portretizat o încercare fictivă a NASA de a falsifica o amartizare.

O legendă urbană sugerează că astronauții au fost "urmăriți" pe Lună și că au văzut vehicule extraterestre în spațiu. Popularitatea teoriei a crescut după publicarea cărții Somebody Else Is on the Moon.

Există și o legendă urbană umoristică referitoare la un vecin din copilăria lui Armstrong, numit Gorsky. Astfel, atunci când Gorsky i-a cerut soției un sex oral, acesta l-a ridiculizat, spunând: "o să primești atunci când băiatul vecinilor o să ajungă pe Lună". La decenii distanță – pășind pe Lună – Armstrong ar fi spus: "Mult noroc, domnule Gorsky". În 1995, Armstrong a spus că a auzit pentru prima dată acestă poveste în California, spusă de comediantul Buddy Hackett. A fost citată cu umor în scena introductivă a filmului Cei ce veghează. "Good Luck Mr. Gorsky" este titlul unei piese de pe albumul The It Girl (1996) al trupei Sleeper.

Note

Spațiul cosmic în ficțiune
Subiecte în cultura populară
Provocarea Apollo 11
Apollo 11

Apollo 11 în cultura populară