La arquidiócesis de Cracovia ( y ) es una circunscripción eclesiástica latina de la Iglesia católica en Polonia, sede metropolitana de la provincia eclesiástica de Cracovia. La arquidiócesis tiene al arzobispo Marek Jędraszewski como su ordinario desde el 8 de diciembre de 2016.

Territorio y organización

La arquidiócesis tiene 5730 km² y extiende su jurisdicción sobre los fieles católicos de rito latino residentes en la ciudad de Cracovia, parte de Jaworzno, los distritos de Cracovia (en parte), de Limanowa (en parte), de Nowy Targ (en parte), de Oświęcim (la mayor parte), de Wadowice (la mayor parte), de Bochnia (una pequeña parte), de Myślenice, de Sucha, de los Montes Tatras, de Wieliczka, de Chrzanów y de Olkusz (una pequeña parte).

La sede de la arquidiócesis se encuentra en la ciudad de Cracovia, en donde se halla la Catedral basílica de San Wenceslao y San Estanislao (conocida como Catedral de Wawel) y el Santuario de la Divina Misericordia.

En 2019 en la arquidiócesis existían 448 parroquias agrupadas en 35 decanatos.

La arquidiócesis tiene como sufragáneas a las diócesis de: Bielsko-Żywiec, Kielce y Tarnów.

Historia

Los orígenes de la diócesis de Cracovia se remontan al , ligados a la misión enviada por san Metodio a un príncipe del Vístula; de este período son conocidos los obispos Wiching, Prohor y Prokulf, probablemente de lengua y liturgia griega, como más tarde también los obispos Lambert y Czesław.

La diócesis latina de Cracovia fue erigida en el , poco antes del año 1000, quizás por el rey Miecislao I en 984. La invasión bohemia de 1039 supuso la destrucción de los archivos eclesiásticos, consecuentemente el origen de la diócesis y los nombres de los primeros tres obispos siguen siendo inciertos o legendarios. El primer obispo conocido es Poppone, sufragáneo del arzobispo de Gniezno.

La importancia de la sede de Cracovia creció durante el , en particular gracias a los acontecimientos que involucraron al rey Boleslao II de Polonia y al obispo Estanislao y que llevaron a la muerte de este último, que pronto fue venerado como mártir. En 1172 la potencia de los obispos era tal, que Gedko tuvo la fuerza y el carácter para hacer deponer y exiliar al rey Miecislao III el Viejo. Ciertamente, la importancia de Cracovia estuvo íntimamente ligada a la presencia en la ciudad de la casa real polaca; sin embargo, Gniezno siguió siendo la sede principal de Polonia y la única sede metropolitana de la nación.

La primera cronología de los obispos se compiló en 1266 y la segunda en 1347. Originalmente, la diócesis incluía las ciudades de Sandomierz y Lublin, y toda la Pequeña Polonia. El papa Martín V el 27 de octubre de 1427 tomó el distrito de Lublin de la jurisdicción de los obispos de Cracovia y lo atribuyó a la diócesis de Chełm (hoy arquidiócesis de Lublin), pero debido a la resistencia del obispo de Cracovia, el obispo de Chełm al final de una pelea, renunció a la ampliación. De 1443 a 1791 los obispos de Cracovia fueron también duques de Siewierz.

Gran prestigio dio a la ciudad y a la sede episcopal la fundación de la universidad, que se convirtió en una de las más prestigiosas e importantes de Europa, gracias también a la obra del humanista y cardenal Zbigniew Oleśnicki.

Los acontecimientos político-militares que llevaron a las tres particiones de Polonia también tuvieron consecuencias para la sede de Cracovia. Tras la primera partición (1772), la diócesis perdió el territorio al sur del río Vístula, con el que se erigió la diócesis de Tarnów. En 1790, grandes porciones del territorio, incluidas las regiones de Kielce y Lublin, se anexaron a la diócesis de Chełm. Con la tercera partición de Polonia (1795), todo el territorio diocesano pasó a formar parte del Imperio austríaco: esto determinó la recuperación de parte del antiguo territorio al sur del Vístula, por la supresión simultánea de la diócesis de Tarnów (1805). Tras el Congreso de Viena y la creación simultánea de la República de Cracovia, la diócesis se vio dividida una vez más y perdió de nuevo el territorio al sur del Vístula, sobre el que se erigió la diócesis de Tyniec (1821).

Los cambios políticos estuvieron en el origen no sólo de los cambios territoriales antes señalados, sino también de los cambios de provincia eclesiástica. Después de la tercera partición de Polonia, la sede metropolitana de Gniezno se ubicó en Prusia; por esta razón, los emperadores austríacos insistieron en que la sede de Cracovia no dependiera de un metropolitano "extranjero". Y así fue como el 19 de agosto de 1807, como resultado de la bula Quoniam carissimus del papa Pío VII, pasó a formar parte de la provincia eclesiástica de la arquidiócesis de Leópolis. En 1818, siguiendo las decisiones del Congreso de Viena, Cracovia cambió de metrópolis y se convirtió en sufragánea de la arquidiócesis de Varsovia (entonces en el Imperio Ruso).

En la segunda mitad del  la diócesis experimentó un largo período de vacancia desde 1851 hasta 1879; en este período la sede estaba gobernada por dos vicarios apostólicos, uno para la parte austriaca de la diócesis, con sede en Cracovia, y otro para la parte rusa, con sede en Kielce.

El 20 de enero de 1880, las fronteras con la cercana diócesis de Tarnów fueron revisadas y aclaradas y, al mismo tiempo, Cracovia quedó inmediatamente sujeta a la Santa Sede mediante el decreto Sanctae apostolicae sedis.

El 28 de diciembre de 1882 cedió la parte del territorio que estaba en el Zarato de Polonia para el restablecimiento de la diócesis de Kielce.

A principios del , la diócesis contaba con 850 000 católicos, 4000 protestantes y 60 000 judíos con un total de 197 parroquias. El emperador de Austria tenía el privilegio de nombrar al príncipe-obispo, previa consulta a los obispos de Galitzia.

Cracovia fue elevada al rango de arquidiócesis metropolitana el 28 de octubre de 1925 con la bula Vixdum Poloniae unitas del papa Pío XI: al mismo tiempo, las diócesis de Tarnów, Kielce, Częstochowa y Katowice fueron asignadas como sufragáneas.

Durante el  destacaron algunos arzobispos de Cracovia. El cardenal Puzyna contribuyó indirectamente a la elección del papa Pío X por el veto, del que era embajador, del gobierno austriaco contra el cardenal Mariano Rampolla del Tindaro. El gobierno del cardenal Sapieha fue el más largo en la historia de la sede de Cracovia, marcado por varios momentos difíciles para la ciudad, como la Primera Guerra Mundial, la ocupación de Hitler, la Segunda Guerra Mundial, los primeros años del régimen comunista.

De 1964 a 1978 fue gobernada por Karol Józef Wojtyła, elegido papa con el nombre de Juan Pablo II. Cracovia es la primera diócesis no italiana que ha tenido su papa electo ordinario después de 456 años, siendo la última Tortosa cuyo arzobispo fue elegido papa con el nombre de Adriano VI en 1522.

El 8 de diciembre de 1981, Juan Pablo II, con el motu proprio Beata Hedvigis, instituyó la Academia Teológica Pontificia en Cracovia, hoy Pontificia Universidad Juan Pablo II, que tiene su origen en la facultad de teología de la Universidad Jagellónica fundada en 1397 por el papa Bonifacio IX.

El 25 de marzo de 1992, la diócesis cedió partes de su territorio para la erección, mediante la bula Totus tuus Poloniae populus del papa Juan Pablo II, de las nuevas diócesis de Bielsko-Żywiec y Sosnowiec.

Estadísticas
De acuerdo al Anuario Pontificio 2020 la arquidiócesis tenía a fines de 2019 un total de 1 567 271 fieles bautizados.

|- align="right"
| 1950 || 1 200 000 || 1 208 000 || 99.3 || 1080 || 560 || 520 || 1111 ||  || 1207 || 2300 || 320
|- align="right"
| 1969 || 1 738 946 || 1 779 427 || 97.7 || 1593 || 894 || 699 || 1091 ||  || 1373 || 3043 || 322
|- align="right"
| 1980 || 2 125 000 || 2 332 500 || 91.1 || 1634 || 985 || 649 || 1300 ||  || 1479 || 2954 || 331
|- align="right"
| 1990 || 2 200 150 || 2 246 900 || 97.9 || 1970 || 1185 || 785 || 1116 ||  || 2195 || 2994 || 470
|- align="right"
| 1999 || 1 616 850 || 1 657 853 || 97.5 || 1888 || 1046 || 842 || 856 ||  || 1908 || 2738 || 390
|- align="right"
| 2000 || 1 615 785 || 1 666 884 || 96.9 || 1941 || 1054 || 887 || 832 ||  || 1939 || 2758 || 398
|- align="right"
| 2001 || 1 607 313 || 1 659 092 || 96.9 || 1971 || 1064 || 907 || 815 ||  || 1880 || 2689 || 400
|- align="right"
| 2002 || 1 572 266 || 1 634 465 || 96.2 || 1967 || 1058 || 909 || 799 ||  || 1909 || 2989 || 409
|- align="right"
| 2003 || 1 562 904 || 1 618 378 || 96.6 || 2002 || 1066 || 936 || 780 ||  || 1921 || 2869 || 610
|- align="right"
| 2004 || 1 566 555 || 1 618 593 || 96.8 || 2026 || 1077 || 949 || 773 ||  || 1904 || 2937 || 414
|- align="right"
| 2010 || 1 556 000 || 1 601 000 || 97.2 || 2089 || 1121 || 968 || 744 ||  || 1828 || 2673 || 439
|- align="right"
| 2014 || 1 551 000 || 1 589 000 || 97.6 || 2127 || 1162 || 965 || 729 ||  || 1723 || 2660 || 444
|- align="right"
| 2016 || 1 563 841 || 1 605 515 || 97.4 || 2147 || 1173 || 974 || 728 ||  || 1689 || 2441 || 447
|- align="right"
| 2019 || 1 567 271 || 1 615 723 || 97.0 || 2114 || 1171 || 943 || 741 ||  || 1466 || 2388 || 448
|- align="right"
|colspan=12 |<small>Fuente: Catholic-Hierarchy, que a su vez toma los datos del Anuario Pontificio.
|}

Episcopologio
 Poppone † (1000-1014?)
 Lamberto I † (1014?-1023/1030?)
 Gompo † (1023/1030?-1032 falleció)
 Rachelin † (14 de agosto de 1032-1046 falleció)
 Aron, O.S.B. † (1046-15 de mayo de 1059 falleció)
 Lamberto II Suła † (1061-1071 falleció)
 San Estanislao † (1072-11 de abril de 1079 falleció)
 Lamberto III † (1082 consagrado-25 de noviembre de 1101 falleció)
 Czesław † (1101-circa 1103)
 Baldwin † (1103-7 de septiembre de 1109 falleció)
 Maur † (1110-5 de marzo de 1118 falleció)
 Radostl † (1118-19 de enero de 1142 falleció)
 Robert † (1142-13 de abril de 1143 falleció)
 Mateusz † (circa 1143-18 de octubre de 1165 falleció)
 Gedko † (19 de junio de 1166 consagrado-20 de septiembre de circa 1184 falleció)
 Fulko † (antes de febrero de 1186-11 de septiembre de 1207 falleció)
 Beato Wincenty Kadłubek † (28 de marzo de 1208-1218 renunció)
 Iwo Odrowąż † (28 de septiembre de 1218-21 de julio de 1229 falleció)
 Wisław Zambra † (1231-15 de marzo de 1242 falleció)
 Jan Prandota † (25 de mayo de 1242-20 de septiembre de 1266 falleció)
 Paweł de Przemankowo † (9 de octubre de 1266-29 de noviembre de 1292 falleció)
 Prokop Ruthenus † (circa 1293-1295 falleció)
 Jan Muskata † (circa 1295-7 de febrero de 1320 falleció)
 Nankier Kołda † (1320-1 de octubre de 1326 nombrado obispo de Breslavia)
 Jan Grot † (1 de octubre de 1326-5 de agosto de 1347 falleció)
 Piotr de Falków † (12 de diciembre de 1347-6 de junio de 1348 falleció)
 Bodzenta de Września † (12 de junio de 1348-12 de diciembre de 1366 falleció)
 Florian Mokrski † (16 de agosto de 1367-6 de febrero de 1380 falleció)
 Zawisza Kurozwęcki † (mayo de 1381-12 de enero de 1382 falleció)
 Jan Radlica † (1382-12 de enero de 1392 falleció)
 Maffiolo Lampugnani † (1 de marzo de 1392-17 de abril de 1393  nombrado arzobispo a título personal de Płock)
 Piotr Wysz Radoliński † (19 de diciembre de 1393 -9 de agosto de 1412 nombrado obispo de Poznań)
 Wojciech Jastrzębiec † (9 de agosto de 1412-9 de julio de 1423 nombrado arzobispo de Gniezno)
 Zbigniew Oleśnicki † (9 de julio de 1423-1 de marzo de 1455 falleció)
 Tomasz Strzępiński † (25 de septiembre de 1455-22 de septiembre de 1460 falleció)
 Jakub de Sienno † (1 de mayo de 1461-7 de enero de 1462 renunció)
 Jan Gruszczyński † (14 de diciembre de 1463-19 de octubre de 1464 nombrado arzobispo de Gniezno)
 Jan Lutek † (19 de octubre de 1464-24 de mayo de 1471 falleció)
 Jan Rzeszowski † (13 de noviembre de 1471-28 de febrero de 1488 falleció)
 Federico Jagellón † (2 de mayo de 1488-14 de marzo de 1503 falleció)
 Jan Konarski † (21 de julio de 1503-1523 renunció)
 Piotr Tomicki † (9 de diciembre de 1523-29 de octubre de 1535 falleció)
 Jan Latalski † (15 de marzo de 1536-17 de agosto de 1537 nombrado arzobispo de Gniezno)
 Beato Jan Chojeński † (17 de agosto de 1537-11 de marzo de 1538 falleció)
 Piotr Gamrat † (6 de octubre de 1538-28 de enero de 1541 nombrado arzobispo de Gniezno)
 Piotr Gamrat † (28 de mayo de 1541-27 de agosto de 1545 falleció) (administrador apostólico)
 Samuel Maciejowski † (19 de junio de 1546-26 de octubre de 1550 falleció)
 Andrzej Zebrzydowski † (25 de febrero de 1551-23 de mayo de 1560 falleció)
 Filip Padniewski † (17 de julio de 1560-17 de abril de 1572 falleció)
 Franciszek Krasiński † (2 de junio de 1572-16 de marzo de 1577 falleció)
 Piotr Myszkowski † (5 de julio de 1577-5 de abril de 1591 falleció)
 Jerzy Radziwiłł † (9 de agosto de 1591-21 de enero de 1600 falleció)
 Bernard Maciejowski † (23 de mayo de 1600-31 de julio de 1606 nombrado arzobispo de Gniezno)
 Piotr Tylicki † (15 de enero de 1607-13 de julio de 1616 falleció)
 Marcin Szyszkowski † (17 de octubre de 1616-30 de abril de 1630 falleció)
 Andrzej Lipski † (2 de diciembre de 1630-4 de septiembre de 1631 falleció)
 Jan Olbracht Waza, S.I. † (20 de noviembre de 1632-29 de diciembre de 1634 falleció)
 Jakub Zadzik † (17 de septiembre de 1635-17 de marzo de 1642 falleció)
 Piotr Gembicki † (10 de noviembre de 1642-14 de julio de 1657 falleció)
 Andrzej Trzebicki † (25 de febrero de 1658-28 de diciembre de 1679 falleció)
 Jan Małachowski † (12 de mayo de 1681-20 de agosto de 1699 falleció)
 Kazimierz Małachowski † (1699-1699) (obispo electo)
 Stanisław Dąbski † (30 de marzo de 1700-15 de diciembre de 1700 falleció)
 Jerzy Albrecht Denhoff † (9 de mayo de 1701-1702 falleció)
 Sede vacante (1702-1710)
 Kazimierz Łubieński † (7 de mayo de 1710-11 de mayo de 1719 falleció)
 Felicjan Konstanty Szaniawski † (3 de julio de 1720-2 de julio de 1732 falleció)
 Jan Aleksander Lipski † (19 de diciembre de 1732-20 de febrero de 1746 falleció)
 Andrzej Stanisław Kostka Załuski † (2 de mayo de 1746-16 de diciembre de 1758 falleció)
 Kajetan Sołtyk † (12 de febrero de 1759-30 de julio de 1788 falleció)
 Feliks Paweł Turski † (29 de noviembre de 1790-31 de marzo de 1800 falleció)
 Sede vacante (1800-1804)
 Andrzej Antoni Ignacy Gawroński † (24 de septiembre de 1804-7 de abril de 1813 falleció)
 Jan Paweł Woronicz † (18 de diciembre de 1815-28 de enero de 1828 nombrado arzobispo de Varsovia)
 Karol Skórkowski † (27 de julio de 1829-25 de enero de 1851 falleció)
 Sede vacante (1851-1879)
 Albin Dunajewski † (15 de mayo de 1879-18 de junio de 1894 falleció)
 Jan Maurycy Paweł Puzyna de Kosielsko † (22 de enero de 1895-8 de septiembre de 1911 falleció)
 Adam Stefan Sapieha † (27 de noviembre de 1911-23 de julio de 1951 falleció)
 Sede vacante (1951-1964)
 Eugeniusz Baziak † (23 de julio de 1951-15 de junio de 1962 falleció) (administrador apostólico)
 San Karol Józef Wojtyła † (13 de enero de 1964-16 de octubre de 1978 electo papa con el nombre de Juan Pablo II)
 Franciszek Macharski † (29 de diciembre de 1978-3 de junio de 2005 retirado)
 Stanisław Dziwisz (3 de junio de 2005-8 de diciembre de 2016 retirado)
 Marek Jędraszewski, desde el 8 de diciembre de 2016

Referencias

Bibliografía
 (en francés) V. Meysztowicz, v. Cracovie, en Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques, vol. XIII, París, 1956, coll. 1004-1012
 (en latín) Pius Bonifacius Gams, Series episcoporum Ecclesiae Catholicae, Leipzig, 1931, pp. 349-350
 (en latín)  Konrad Eubel, Hierarchia Catholica Medii Aevi, vol. 1 , pp. 213-214; vol. 2, pp. XXII e 139; vol. 3, p. 180; vol. 4, pp. 166-167; vol. 5, p. 175; vol. 6, pp. 185-186; vol. 7, p. 166; vol. 8, p. 229

Enlaces externos
 (en inglés) Ficha de la arquidiócesis en www.gcatholic.org
 Noticia de la enciclopedia católica

Cracovia
Cracovia
Religión en Cracovia

Arquidiócesis de Cracovia


Bulleen ( ) is an eastern suburb in Melbourne, Australia, 13 km north-east of the Melbourne central business district, located within the City of Manningham local government area. Bulleen recorded a population of 11,219 at the 2021 census.

Etymology
The name Bulleen originates from the nearby Bolin Bolin Billabong. Buln-Buln translates to lyrebird, which is generally accepted to be the suburb's name meaning.

Geography

Climate
Temperatures in Bulleen are known to fluctuate. During the 2009 southeastern Australia heat wave the suburb was reportedly around one degree cooler (at 43 °C) than in the city, but during a heat wave just the next month it peaked at a record 49 °C, on 7 February – compared to 46 °C in the city.

History

Pre European settlement

The Bulleen billabongs were an important territory for the Manna Gum people for approximately 5,000 years. Generations had lived on the river flats when wild fish and ducks were abundant. Bolin was the largest lake/billabong in the area and was a significant ritual meeting place for the aborigines, where numerous corroborees were held either by the billabong or on the hills.

Post-European settlement
In 1841 Frederic Unwin, a Sydney solicitor, purchased 5,120 acres, or eight square miles of land, including all of the present suburb of Bulleen. The land was purchased from the Crown for one pound an acre under the terms of the short-lived Special Survey regulations. The area was sometimes known as Unwin's Special Survey.

The first Bulleen Post Office opened on 1 April 1952, was renamed Bulleen West in 1960 and closed in 1976. Bulleen South office opened in 1959, was renamed Bulleen in 1960 and again named Bulleen South in 1969 when the current Bulleen office opened.

Facilities
Bulleen Plaza (previously known as Bulleen Village) is the main shopping complex, located on Manningham Road. It includes a library (Bulleen Branch of the Whitehorse Manningham Regional Library), post office, medical centre, business centre, a Coles Supermarket and various specialty shops, cafes.

Education
St Clement of Rome – A Prep-Grade 6 Catholic primary school.
 Marcellin College – A Catholic secondary school.
Bulleen Heights School – A school for students with Autism Spectrum Disorder.

Bulleen is home to extensive sporting facilities belonging to the private schools of Carey and Trinity.

Transport
Major roads in Bulleen include:
Manningham Road (40)
Thompsons Road (42)
Bulleen Road (52)
Templestowe Road (52)
Eastern Freeway (M3)

Public transport in Bulleen is limited to bus services, many of them running to the Melbourne CBD via dedicated bus lanes on the Eastern Freeway and Hoddle Street. Bus routes in Bulleen are operated by Kinetic Melbourne and operate primarily on main roads, though Templestowe Road in the north of the suburb is a notable exception of proper bus services.

Throughout the 1970s the Doncaster railway line was planned by the State Government to run down the middle of the Eastern Freeway and serve the suburb. Land was acquired for the line but was sold in the 1980s. Various plans have also been made for extension of the tram route 48 north to Doncaster.

Attractions
On Bulleen's northern border is the Yarra River, which adjoins parklands, including Banksia Park with its bike paths and picnic facilities. Adjacent to Banksia Park is the Heide Museum of Modern Art. Other important reserves include the Bulleen Park sporting grounds and approximately in the centre of the suburb, Yarraleen and Morris Williams reserves, which offer an adventure playground and general open space.

To the west of Bulleen Road is the Yarra Flats Park, with bike tracks, walking tracks, picnic tables, shelter, wood barbecues, birdlife, wild berries, billabongs and views of the Yarra River. Yarra Flats Park adjoins Bulleen and Banksia Parks. The Bulleen Park complex has a number of grounds suitable for Australian rules football, cricket and soccer, as well as an archery range and model aeroplane club. The Yarraleen Cricket Club, which plays in the Box Hill Reporter District Cricket Association, is located in the Bulleen Park pavilions at the rear of the complex.

Sport

Ted Ajani Reserve, home of the Bulleen Templestowe Amateur Football Club, is located on Thompson Road. The "Bullants" are a proud family club, who had some recent premiership success at senior level (2004, 2008, 2012).  The Reserves side were also Premiers in 2012 making it a very successful year for the Club after building upon the success of the Under 19's who were Premiers in 2011.  The Club have been promoted to Division 1 of the Victorian Amateur Football Association for the 2013 season

Koonung Park, home of the Bulleen Cricket Club and the Manningham Cobras Football Club, is located just off Thompsons Road, near the Eastern Freeway.

Koonung Park regularly hosts the Dunstan Shield Grand Final, the highest grade of turf cricket in the Eastern Cricket Association.

Golfers play at the course of the Yarra Valley Golf Club, on Templestowe Road.

Other reserves include:
Sheahans Rd Reserve (basketball, tennis, play)
Swanston St Reserve (play)
Bulleen Park (Australian rules football in winter and cricket in summer – Yarraleen CC)

The Boorondara Tennis Centre and a swimming centre are located on Bulleen Road and a Golf driving range is located on Templestowe Road.

FC Bulleen Lions play soccer at the Veneto Club and currently compete in the National Premier Leagues of Victoria 2 East.

Notable residents
 Stephen Mayne – Journalist, Councillor for Heide Ward from 2009 to present

See also

 City of Doncaster and Templestowe – Bulleen was previously within this former local government area.
 Electoral district of Bulleen

References

External links
Australian Places – Bulleen

Suburbs of Melbourne
Suburbs of the City of Manningham

Bulleen, Victoria


Cıvıklı, Kayseri'nin Develi ilçesine mahsus bir pidedir. Hamurun üzerine serilen ve etin satır ile kıyma haline getirilerek ve koyun yağından özel olarak yapılan malzemesinin fırında (özellikle taş fırında) pişirilmesiyle yapılır. Günümüzde adına etli pide de denmektedir. Yapılışı itibarı ile cıvıklıya benzediği için etli pide denmesi de doğrudur.Eski Develi Belediye Başkanı Recep Özkan, "Develi Cıvıklısı" nın coğrafi işaret olarak tescil edilmesi için 17.09.2004 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu'na müracaat etmiştir. Develi Cıvıklısı Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır. AB'nin katkılarıyla cıvıklı üzerine projeler geliştirilmiştir.

Kaynakça

Orta Anadolu mutfağı
Türk mutfağındaki pideler
Yassı ekmek yemekleri
Yöresel yemekler

Cıvıklı


Günpınar, Sinop ilinin Boyabat ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında Veyisoğlu olarak geçmektedir.

Coğrafya
Köy, Sinop il merkezine 131 km, Boyabat ilçe merkezine 41 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar

Boyabat belde ve köyleri

Günpınar, Boyabat


Ralf Sigvard Edström (født 7. oktober 1952 i Degerfors, Sverige) er en svensk tidligere fodboldspiller (angriber).

Edström startede sin karriere i hjemlandet hos Åtvidaberg, og vandt to svenske mesterskaber og en pokaltitel med klubben. Herefter spillede han som udlandsprofessionel i både Holland, Belgien og Frankrig, og vandt både Æresdivisionen med PSV Eindhoven og Ligue 1 med AS Monaco. Han havde også ophold hos IFK Göteborg og Örgryte IS.

To gange, i 1972 og 1974 vandt Edström Guldbollen, titlen som årets spiller i svensk fodbold.

Edström spillede desuden 40 kampe og scorede 15 mål for Sveriges landshold. Han var en del af den svenske trup til både VM 1974 i Vesttyskland, samt VM 1978 i Argentina.

Titler
Svensk mesterskab
 1972 og 1973 med Åtvidaberg
 1985 med Örgryte

Svenska Cupen
 1971 med Åtvidaberg
 1979 med IFK Göteborg

Hollandsk mesterskab
 1975 og 1976 med PSV Eindhoven

KNVB Cup
 1974 og 1976 med PSV Eindhoven

Belgisk Pokal
 1981 med Standard Liège

Ligue 1
 1982 med AS Monaco

Referencer

Eksterne henvisninger

Fodboldspillere fra Sverige
Fodboldspillere fra IFK Göteborg
Fodboldspillere fra Åtvidabergs FF
Fodboldspillere fra Örgryte IS
Fodboldspillere fra Standard Liège
Fodboldspillere fra PSV Eindhoven
Fodboldspillere fra AS Monaco FC
Deltagere ved verdensmesterskabet i fodbold 1974
Deltagere ved verdensmesterskabet i fodbold 1978

Ralf Edström


القمر الاصطناعي للاتصالات (يختصر أحيانا إلى ساتكوم - Satcom) وهو قمر اصطناعي متموقع في الفضاء لأغراض الاتصالات.

يقوم القمر الاصطناعي للاتصالات بتبديل وتوجيه إشارات الاتصالات اللاسلكية عبر جهاز إرسال - مجيب؛ حيث ينشئ قناة اتصال بين مرسل وجهاز استقبال في مواقع مختلفة على الأرض. تستخدم أقمار الاتصالات للتلفزيون والهاتف والراديو والإنترنت والتطبيقات العسكرية. وهناك أكثر من 2000 قمر للاتصالات في مدار الأرض، وتستخدمها كل من المنظمات الخاصة والحكومية.

كما هو معروف، يستخدم الاتصال اللاسلكي الموجات الكهرومغناطيسية لنقل الإشارات ولكن هذه الاشارات تتطلب خط رؤية أي عدم إعاقتها بواسطة انحناء الأرض فكان الحل باستخدام الأقمار الاصطناعية لترحيل الإشارة حول منحنى الأرض، مما يسمح بالاتصال بين النقاط المنفصلة على نطاق واسع. تستخدم أقمار الاتصالات نطاقًا واسعًا من ترددات الراديو والميكروويف. لتجنب تدخل الإشارة، عملت المنظمات الدولية المتخصصة لوائح لتنظيم استخدام نطاقات التردد. تخصيص النطاقات هذا هو ما يقلل من خطر تداخل الإشارة.

تاريخه
اقتُرح مفهوم قمر الاتصالات المستقر بالنسبة إلى الأرض لأول مرة من قِبل آرثر سي. كلارك، إلى جانب فاهيد ك. ساندي بناء على أعمال قسطنطين تسيولكوفسكي. وفي أكتوبر 1945، نشر كلارك مقالا بعنوان «المرحلات خارج الأرض» في المجلة البريطانية «وايرلس وورلد». ووصفت المقالة العوامل الأساسية وراء نشر الأقمار الاصطناعية في المدارات الثابتة بالنسبة إلى الأرض لغرض نقل الإشارات الراديوية. وهكذا، فإن آرثر سي. كلارك غالباً ما يشار إليه بأنه مخترع قمر الاتصالات، ويستخدم مصطلح «حزام كلارك» كوصفة للمدار.

بعد عقود بدأ مشروع اتصالات أطلق عليه «نقل الاتصالات بالقمر» نفذته البحرية الأمريكية. وكان يهدف إلى تطوير طريقة آمنة وموثوقة للاتصالات اللاسلكية باستخدام القمر كعاكس سلبي وقمر اتصالات طبيعي. كان أول قمر اصطناعي للأرض سبوتنك 1 الذي وضعه الاتحاد السوفيتي في مداره في 4 أكتوبر 1957، وقد تم تجهيزه بجهاز إرسال راديوي يعمل على ترددين: 20.005 و 40.002 MHz. تم إطلاق سبوتنيك 1 كخطوة رئيسية في استكشاف تطوير الفضاء والصواريخ. ومع ذلك، لم يتم وضعه في المدار لغرض إرسال البيانات من نقطة إلى أخرى على الأرض.

كان أول قمر اصطناعي يستخدم حصريا لإحداث تقدم في الاتصالات العالمية عبارة عن منطاد اسمه إيكو1  والذي كان أول قمر للاتصالات الاصطناعية في العالم قادر على نقل الإشارات إلى نقاط أخرى على الأرض. صعد إيكو1 إلى ارتفاع 1600 كيلومتر (1000 ميل) فوق الكوكب بعد إطلاقه في 12 أغسطس 1960، لكنه اعتمد على أقدم تكنولوجيا طيران للبشرية - المناطيد. تم إطلاق إيكو1 من قبل وكالة ناسا، وهو عبارة عن منطاد مصنوع من مادة بلاستيكية مدعمة بالألومنيوم يبلغ طوله 30 مترًا (100 قدم) والذي كان بمثابة عاكس سلبي للاتصالات اللاسلكية.  ساعد أول قمر اصطناعي قابل للنفخ في العالم - أو «القمر البالون»، كما كان معروف بشكل غير رسمي آنذاك - في إرساء أساس اتصالات الأقمار الاصطناعية اليوم. الفكرة من وراء قمر الاتصالات هي بسيطة: أرسل البيانات إلى الفضاء وحملها إلى نقطة أخرى على الكرة الأرضية. وقد أنجز إيكو1 هذا من خلال العمل كمرآة هائلة، بطول 10 طوابق، يمكن استخدامها لتعكس إشارات الاتصالات.

كان أول قمر اصطناعي أمريكي لنقل الاتصالات هو مشروع SCORE في عام 1958، والذي استخدم جهاز تسجيل لتخزين وإعادة توجيه الرسائل الصوتية. تم استخدامه لإرسال تحية عيد الميلاد من الرئيس الأمريكي دوايت د. أيزنهاور إلى العالم. ويعد قمر Courier 1B، الذي تم بناؤه من قبل Philco، والذي أطلق في عام 1960، أول قمر اصطناعي مكرر نشط في العالم.
هنا فئتين رئيسيتين من أقمار الاتصالات، سلبية وفعالة. تعكس الأقمار السلبية الإشارة القادمة من المصدر باتجاه المستقبل. في حالة الأقمار السلبية، لا يتم تضخيم الإشارة المنعكسة عند القمر الاصطناعي، ولا يصل سوى مقدار صغير جداً من الطاقة المرسلة إلى المستقبل. وبما أن القمر موجود فوق الأرض، فإن الإشارة الراديوية تضعف بسبب خسارة السير في الفضاء الحر، لذلك تكون الإشارة المستقبلة على الأرض ضعيفة جداً جداً. من ناحية أخرى، تعمل الأقمار الاصطناعية النشطة على تضخيم الإشارة المستقبلة قبل إعادة إرسالها إلى المستقبل على الأرض.

كانت نوعية الأقمار السلبية هي المستخدمة في أول أقمار الاتصالات، ولكنها لا تُستخدم الآن إلا قليلاً. كان تيلستار ثاني قمر اصطناعي نشط للاتصالات المباشرة شارك في تنفيذه كل من التلفون والتلغراف الأمريكي ومختبرات بل ووكالة ناسا ومكتب البريد البريطاني العام و PTT الفرنسية (مكتب البريد) لتطوير الاتصالات عبر الأقمار الاصطناعية كجزء من اتفاقية متعددة الجنسيات، أطلقته ناسا من رأس كانافيرال في 10 يوليو 1962، في أول إطلاق فضائي برعاية خاصة. تم Relay 1 في 13 ديسمبر 1962، وأصبح أول قمر ينقل عبر المحيط الهادئ في 22 نوفمبر 1963.

سبق الأقمار الاصطناعية المستقرة بالنسبة إلى الأرض أقمار مثل Syncom 2 لشركة طائرات هيوز التي تم إطلاقها في 26 يوليو 1963. وكان Syncom 2 أول قمر اصطناعي للاتصالات في مدار أرضي جغرافي متزامن. كانت تدور حول الأرض مرة واحدة في اليوم بسرعة ثابتة، ولكن لأنه لا يزال هناك حركة بين الشمال والجنوب، كانت هناك حاجة إلى معدات خاصة لتعقبها. كان خليفته، سينكوم 3 أول قمر اصطناعي للاتصالات الأرضية. حصل سينكوم 3 على مدار متزامن مع الأرض، دون حركة بين الشمال والجنوب، مما يجعله يبدو من الأرض كجسم ثابت في السماء.

وبدءًا من متجول استكشاف المريخ، استخدم المستكشفون مركبات فضائية مدارية على سطح المريخ كقمر للاتصالات لنقل بياناتهم إلى الأرض.  يستخدم المستكشفون مرسلات تردد فوق العالي لإرسال بياناتهم إلى المدارات، والتي تنقل البيانات إلى الأرض باستخدام إما نطاق سيني أو ترددات النطاق Ka. وتسمح هذه الترددات العالية، إلى جانب أجهزة إرسال أكثر قوة وهوائيات أكبر، للمدارات بإرسال البيانات بشكل أسرع بكثير من قدرة اليابانيين على إدارة الإرسال مباشرة إلى الأرض، مما يحافظ على وقت ثمين على شبكة ناسا لمراقبة الفضاء العميق.

مدارات الأقمار الاصطناعية
عادة ما يكون لأقمار الاتصالات واحد من ثلاثة أنواع أساسية من المدارات

 الأقمار المستقرة بالنسبة للأرض لها مدارات جغرافية ثابتة، على بعد 36000 كيلومتر (22000 ميل) من سطح الأرض. ويمتلك هذا المدار الخاصية التي لا يتغير فيها الموقع الظاهر للقمر في السماء عندما ينظر إليه مراقب من الأرض، ويبدو أن القمر «ثابتا» في السماء. ويرجع ذلك إلى أن الفترة المدارية للقمر هي نفس معدل دوران الأرض. وتتمثل ميزة هذا المدار في أن الهوائيات الأرضية ليست مضطرة لتتبع القمر عبر السماء، بل يمكن تثبيتها لتوجيهها إلى الموقع في السماء الذي يظهر فيه القمر.
 أقمار ذات المدارات الأرضية المتوسطة هي أقرب إلى الأرض. تتراوح الارتفاعات المدارية من 2000 إلى 36000 كيلومتر (1,200 إلى 22,400 ميل) فوق الأرض.
 يُشار إلى المنطقة الواقعة تحت المدارات المتوسطة باسم المدار الأرضي المنخفض، وتبلغ حوالي 160 إلى 2000 كيلومتر (99 إلى 1,243 ميل) فوق الأرض. عندما تدور الأقمار في مدارات متوسطة ومنخفضة، فإنها لا تبقى مرئية في السماء إلى نقطة ثابتة على الأرض بشكل مستمر مثل القمر الاصطناعي المستقر بالنسبة إلى الأرض، ولكن تظهر للمراقب من الأرض وهي تعبر السماء و «تغرب» عندما تذهب لما وراء الأرض. ولتوفير قدرة اتصالات مستمرة مع هذه المدارات المنخفضة يتطلب عددًا أكبر من الأقمار الاصطناعية، حتى تظل إحداها في السماء لإرسال إشارات الاتصال. ومع ذلك، وبسبب المسافة الصغيرة نسبيًا للأرض، تكون إشاراتها أقوى.

بناءها

تتكون أقمار الاتصالات عادة من الأنظمة الفرعية التالية:

 حزمة الاتصالات، وتتكون عادة من أجهزة الإرسال والاستقبال وهوائيات وأنظمة التحويل
 المحركات المستخدمة لجلب القمر الاصطناعي إلى مداره المطلوب
 نظام المحافظة على تتبع واستمرارية النظام الفرعي للحفاظ على القمر في مداره الصحيح، مع توجيه هوائياته في الاتجاه الصحيح، ونظام الطاقة الخاص به موجه نحو الشمس
 نظام فرعي للطاقة، يستخدم لتشغيل أنظمة القمر الاصطناعي، تتكون عادة من الخلايا الشمسية، والبطاريات التي تحافظ على الطاقة أثناء كسوف الشمس
 نظام فرعي للتحكم والسيطرة، والذي يحافظ على الاتصالات مع محطات التحكم الأرضية. تقوم المحطات الأرضية للتحكم الأرضي بمراقبة أداء القمر والتحكم في وظائفه خلال مختلف مراحل دورة حياته.

يعتمد عرض النطاق المتاح من القمر الاصطناعي على عدد المرسلات المستجيبات التي يوفرها القمر الاصطناعي. تتطلب كل خدمة (تلفزيون، صوت، إنترنت، راديو) مقدارًا مختلفًا من النطاق الترددي لنقلها. يُعرف هذا عادةً باسم ميزانية الربط ويمكن استخدام محاكي الشبكة للوصول إلى القيمة الدقيقة

توزيع تردد أنظمة أقمار الاتصالات

إن تخصيص الترددات لخدمات أقمار الاتصالات هو عملية معقدة تتطلب تنسيق وتخطيط دولي. ويتم ذلك تحت رعاية الاتحاد الدولي للاتصالات (ITU). لتسهيل تخطيط التردد، ينقسم العالم إلى ثلاث مناطق: الإقليم 1: أوروبا، إفريقيا، ما كان سابقاً الاتحاد السوفيتي، ومنغوليا 2: أمريكا الشمالية والجنوبية ومنطقة غرينلاند 3: آسيا (باستثناء المنطقة 1)، أستراليا وجنوب غرب المحيط الهادئ

وفي هذه المناطق، تُوزَّع نطاقات التردد على مختلف خدمات أقمار الاتصالات، على الرغم من أنه يمكن تخصيص خدمة مختلفة لنطاقات تردد في مناطق مختلفة. بعض الخدمات التي تقدمها الأقمار الاصطناعية هي:

    خدمة أقمار الاتصالات الثابتة
    خدمة البث الفضائي
    خدمة أقمار الاتصالات المتنقلة
    خدمة الملاحة عبر أقمار الاتصالات
    خدمة الأرصاد الجوية عبر أقمار الاتصالات

تطبيقاتها

 الهاتف الفضائي هو نوع من أنواع الهواتف النقالة والتي ترتبط بأقمار الاتصالات الفضائية بدلا من محطات الشبكات الأرضية. ويمكن أن تغطي شبكة الهاتف الفضائي الكرة الأرضية بأكملها أو أجزاء منها حسب نوع الخدمة.
 التلفاز الفضائي وهو تلفزيون تقدمه وسائل الاتصالات عبر الأقمار الاصطناعية، ويستقبل بواسطة طبق القمر الاصطناعي وجهاز فك التشفير. بوفر في مناطق كثيرة من العالم، مجموعة واسعة من القنوات والخدمات، في كثير من الأحيان في المناطق التي لا يتوفر بها مزودي خدمات التليفزيون الأرضي أو الكابل.
 راديو فضائي وهو خدمة بث الراديو موجه خصوصا لسائقي السيارات، بفضل بث الإشارة العابرة للأوطان ولمناطق أبعد جغرافيا من تلك المستعملة لمحطات الراديو الأرضية. وهذه الخدمة متوفرة بالاشتراك وأغلبها تجاري مجاني، وتوفر لمشتركيها أكثر من محطة وخيارات واسعة وأكثر تنوعا من البرامج أحسن من تلك المحطات الأرضية.
 انترنت فضائي وهي خدمة تتيح الدخول إلى الإنترنت من خلال أقمار اصطناعية تدور بمدار ثابت وتستطيع توفير سرعة نقل بيانات عالية
 تطبيقات الاتصالات العسكرية، وتستخدم في أنظمة مثل أنظمة القيادة والتحكم العالمية. ومن الأمثلة على الأنظمة العسكرية التي تستخدم أقمار الاتصالات هي MILSTAR و DSCS و FLTSATCOM التابعة للولايات المتحدة والأقمار الاصطناعية التابعة لحلف شمال الأطلسي والأقمار الاصطناعية في المملكة المتحدة (على سبيل المثال Skynet) والأقمار الاصطناعية التابعة للاتحاد السوفياتي السابق. أطلقت الهند أول قمر اصطناعي للاتصالات العسكرية GSAT-7، وتعمل أجهزة الإرسال والاستقبال الخاصة بها في نطاقات الموجات UHF و F و C و Ku. وعادة ما تعمل الأقمار العسكرية في نطاقات التردد UHF أو SHF (المعروفة أيضاً بـ X-band) أو EHF (المعروفة أيضاً باسم النطاق Ka).

اقرأ أيضا
 قمر اصطناعي للبث التلفزيوني
 مدار أرضي جغرافي متزامن
 هوت بيرد 1

مراجع

أقمار اصطناعية حسب النوع
أقمار اصطناعية للاتصالات
اتصالات
استحداثات متعلقة بالاتصالات عن بعد في 1962
بث فضائي

قمر اصطناعي للاتصالات


ميجيل دي إيكازا (مواليد 1972) هو مبرمج برمجيات حرة، يعرف لبدءه مشروعي جنوم ومونو.

سيرة ذاتية

ولد ميجيل دي إيكازا في مكسيكو سيتي ودرس في الجامعة الوطنية المستقلة في المكسيك لكنه لم يحصل على درجة جامعية. ينحدر من عائلة من العلماء كان فيها والده فيزيائي وأمه عالمة أحياء. بدأ كتابة برمجيات حرة عام 1992.

روابط خارجية

مراجع

أشخاص على قيد الحياة
أشخاص من مدينة مكسيكو
جنوم
خريجو الجامعة الوطنية المستقلة في المكسيك
مبرمجو برمجيات حرة
مبرمجون أمريكيون
مبرمجون مكسيكيون
مدونون أمريكيون
مدونون ذكور
مدونون مكسيكيون
مدونون ومدونات أمريكيون
مواليد 1972
مواليد في مدينة مكسيكو
موظفو مايكروسوفت
مدونون ذكور مكسيكيون

ميجيل دي إيكازا


Soy gaz veya asal gaz, standart şartlar altında her biri, diğer elementlere kıyasla daha düşük kimyasal reaktifliğe sahip, kokusuz, renksiz, tek atomlu gaz olan kimyasal element grubudur. Helyum (He), neon (Ne), argon (Ar), kripton (Kr), ksenon (Xe) ve radon (Rn) doğal olarak bulunan altı soy gazdır ve tamamı ametaldir. Her biri periyodik tablonun sırasıyla ilk altı periyodunda, 18. grubunda (8A) yer alır. Grupta yer alan oganesson (Og) için ise önceleri soy gaz olabileceği ihtimali üzerinde durulsa da günümüzde metalik görünümlü reaktif bir katı olduğu öngörülmektedir.

Soy gazlar, belirli ekstrem şartlar haricinde çok düşük reaktifliğe sahiplerdir. Bu inert yapıları sayesinde, kimyasal reaksiyon istenmeyen durumlarda kullanılmaya uygundurlar. Soy gazların özellikleri, atom yapısının modern teorileri ile açıklanmaktadır. En dış elektron kabukları tamamen değerlik elektronlarla dolu olduğundan dolayı reaksiyona girme eğilimleri düşüktür ve bu nedenle birkaç yüz soy gaz bileşiği elde edilebilmiştir. Her bir soy gazın erime ve kaynama noktaları birbirine en fazla  yakın olduğundan, bu gazlar yalnızca bu sıcaklık aralığında sıvı hâlde bulunurlar.

Neon, argon, kripton ve ksenon; bir hava ayırma ünitesi yardımıyla, gazların sıvılaştırılması ve ayrımsal damıtma yöntemleri kullanılarak havadan; helyum, yüksek yoğunlukta bulunduğu doğalgazdan, kriyojenik gaz ayırma teknikleri kullanılarak; radon ise genellikle çözünmüş radyum, toryum ya da uranyum bileşiklerinin radyoaktif bozunumundan izole edilerek elde edilir. Soy gazlar; aydınlatmada, dalgıçlıkta, eksimer lazerlerde, gaz balonlarında, kriyojenikte, tıpta ve diğer bilimsel araştırmalarda kullanılır.

Tarihi
Türkçedeki "soy gaz" veya diğer kullanımıyla "asal gaz" ifadesi Almanca Edelgas sözcüğünün çevirisi olup bu terim ilk kez 1898'de ilgili elementlerin kimyasal reaksiyona girme eğilimlerinin düşüklüğüne işaret etme adına Hugo Erdmann tarafından kullanıldı. Soy gazlar geçmişte inert gazlar (atıl, durgun ya da ölü gaz) olarak da anılmış ancak birçok soy gaz bileşiğinin tespit edilmesinden sonra bu tanımlama uygun bulunmadığından kullanılmamaya başlamıştır. Daha önceleri bu elementleri tanımlayan diğer bir terim olan "nadir gazlar" ise radyoaktif potasyum-40'ın bozunması sebebiyle argonun, Dünya atmosferinin hacimce %0,94'ünü, kütlece %1,3'ünü oluşturmasından ötürü nadir olmadığının tespit edilmesi sonrasında kullanılmamaktadır.

Helyumun varlığına dair ilk gözlem 18 Ağustos 1868'de, Güneş'in renk yuvarının emisyon spektrumunda 587,49 nanometre dalga boyuna sahip sarı bir çizgi gören Pierre Janssen tarafından gerçekleştirilse de o dönem bu çizginin sodyum olduğu düşünüldü. Aynı yılın 20 Ekim günü, Güneş spektrumunda sarı bir çizgi gözlemleyen Norman Lockyer; çizgiyi, hâlihazırda bilinen sodyumun D1 ve D2 Fraunhofer çizgilerinin yanında olacak şekilde D3 olarak adlandırdı ve buna, Güneş'te var olsa da Dünya'da varlığı bilinmeyen bir elementin yol açtığı kanısına vardı. Lockyer ile Edward Frankland bu elemente, Yunancada Güneş anlamına gelen "ήλιος" (ilios) sözcüğünden esinlenerek helyum (İngilizce helium) adını verdiler. Argonun varlığına dair ilk bulgulara 1784'te Henry Cavendish'in; havanın, azottan daha az reaktif ve daha az oranda bir madde içerdiğini tespit etmesiyle ulaşıldı. 1894'te John William Strutt ile William Ramsay yaptıkları deneyle havadaki azot, oksijen, karbondioksit ve suyu ayırması sonrasında bu şekilde elde ettikleri azot yoğunluğunun, kimyasal reaksiyonlar sonucunda oluşan azot yoğunluğundan farklı olduğunu keşfetti ve havadan elde edilen azotun başka bir gaz ile karışık olduğu kanısına vardılar. Ardından yaptıkları deneyde izole etmeyi başardıkları yeni elemente Yunancada "tembel" anlamına gelen "αργός" (argos) sözcüğünden yola çıkılarak argon ismini verdiler. Bu keşifle birlikte periyodik tabloda bir gaz sınıfının tamamen eksik olduğunu fark ettiler. Bu dönemde argon üzerindeki çalışmalarını sürdüren Ramsay, bir taraftan da kleveyit mineralini ısıtması sonucunda helyumu ilk kez izole etmeyi başardı. 1902'de helyum ve argon elementleri için kanıtların kabul edilmesiyle Dmitri Mendeleyev bu gazları, daha sonra periyodik tablo olacak olan element dizilimine 0. grupta yer alacak şekilde yerleştirdi.

Ramsay, bu gazlar üzerindeki çalışmalarına Morris Travers ile birlikte, sıvı havayı çeşitli bileşene ayırdığı ayrımsal damıtma yöntemini kullanarak devam etti. 1898'de ikili; kripton, ksenon ve neon elementlerini keşfederek elementlere sırasıyla Yunancada "gizli" anlamına gelen "κρυπτός" (kriptos), "yabancı" anlamına gelen "ξένος" (ksenos) ve "yeni" anlamına gelen "νέος" (néos) isimlerini verdi. Radon, ilk kez Friedrich Ernst Dorn tarafından 1898'de tanımlandı ve radyum emanasyonu olarak adlandırıldı. Ancak özelliklerinin diğer soy gazlara benzediğinin William Ramsay tarafından 1904 yılında tespit edilmesine dek soy gaz olarak kabul edilmedi. Strutt ve Ramsay 1904'te, soy gazların keşfinden ötürü sırasıyla fizik ve kimya dallarında Nobel Ödülü kazandılar.

1962'de Neil Bartlett, ilk soy gaz bileşiği ksenon hekzafloroplatinatı keşfetti. Devamında diğer soy gaz bileşiklerinin de keşifleri gerçekleşti. 1962'de radon diflorür, 1963'te kripton diflorür () keşfedildi.  sıcaklık altında oluşturulan argonun ilk kararlı bileşiği argon florohidrürün varlığına 2000 yılında ulaşıldı.

Ortak Nükleer Araştırma Enstitüsündeki bilim insanları, 1998'de plütonyum (Pu) elementine kalsiyum (Ca) bombardımanı uygulayarak tek atomlu 114. element olan fleroviyum (Fl) elementini elde etti. Başlangıç deneyleri bu elementin periyodik tablonun 14. grubunda yer almasına karşın anormal soy gaz benzeri yapıya sahip olan ilk süper ağır element olabileceğini gösterse de elementin soy gaz olup olmadığı bilinmemektedir. 2006'da Ortak Nükleer Araştırma Enstitüsü ve Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı'ndaki bilim insanları, kaliforniyum (Cf) elementine kalsiyum-48 bombardımanı yaparak oganesson (Og) adlı 18. gruptaki yedinci elementi yapay olarak elde ettiler. Oganessonun yapısı kesin olarak bilinmese de; önceki beklentilerin aksine bir soy gaz değil, metalik görünümlü reaktif bir katı ve bir yarı iletken (muhtemelen yarı metal) ya da bir zayıf metal olduğu öngörülmektedir.

Fiziksel ve atomik özellikleri

Soy gazlar, diğer elementlere kıyasla sahip oldukları zayıf atomlar arası kuvvet nedeniyle daha düşük erime ve kaynama noktalarına sahiptir. Normalde katı olan elementlerin çoğundan daha büyük atom kütlesine sahip olanlar da dâhil olmak üzere soy gazların tamamı standart şartlar altında tek atomlu gazlardır. Helyum, bilinen diğer tüm kimyasal maddelerden daha düşük erime ve kaynama noktasına sahip olması, süperakışkanlık gösteren ve standart şartlar altında soğutularak katılaştırılamayan tek element olması (helyumu katılaştırmak için  basınç,  sıcaklıkta uygulanmalıdır) bakımından diğer elementlere göre birtakım eşsiz özelliklere sahiptir. Ksenona kadarki soy gazların birden çok kararlı izotopu bulunmaktadır. Radonun ise kararlı izotopu bulunmamakla birlikte en uzun ömürlü izotopu olan 222Rn'nin yarı ömrü 3,8 gün olup önce helyum ve polonyuma, nihayetinde de kurşuna bozunur.

Elektron sayısındaki artışa bağlı olarak periyot arttıkça soy gaz atomlarının atom yarıçapı yükselir. Atom yarıçapının artması, değerlik elektronların atom çekirdeğinden daha uzakta olmasına yol açacağından iyonlaşma enerjisi azalmasıyla sonuçlanır. Soy gazların her biri, kendi periyodundaki elementler arasında en büyük iyonlaşma enerjisine sahiptir. Bu durum, onların elektron dizilimlerinin kararlılığını gösterir ve soy gazların kimyasal tepkimeye girme eğilimlerinin diğer elementlere kıyasla daha düşük olmasına yol açar. Yine de bazı ağır soy gazlar, diğer elementler ve moleküllerle karşılaştırılmalarına yetecek kadar küçük iyonlaşma enerjisine sahiptir. Ksenonun iyonlaşma enerjisinin oksijen molekülününki ile benzer olduğunu fark eden Neil Bartlett, oksijenle yeterince güçlü bir şekilde reaksiyona girdiği bilinen bir yükseltgen madde olan platin hekzaflorür kullanarak ksenonu yükseltme denemesinde bulunmuştur. Ancak negatif elektron ilgisine sahip olan soy gazlar, kararlı anyonlar oluşturacak bir elektronu kabul edemez yapıdadırlar.

Soy gazların makroskobik fiziksel özelliklerinde, atomlar arasındaki van der Waals kuvvetleri hâkimdir. Kutuplanabilirlikteki artış ve iyonlaşma enerjisindeki düşüşün sonucu olarak atomun boyutu ve çekici kuvvet artar. Sistematik bir biçimde, 18. gruptan aşağı gidilirken atom yarıçapı ile atomlar arası kuvvetler artarak erime ve kaynama noktaları, buharlaşma entalpisi ve çözünürlüğün de yükselmesine yol açar. Atom kütlesinin artmasıyla yoğunluk da artar.

Kimyasal özellikleri
Soy gazlar; standart şartlar altında renksiz, kokusuz, tatsız ve yanmazdır. Bu elementler eskiden, sıfır değerliğe sahip olduklarına ve bu sebepten ötürü diğer elementlerle bileşik oluşturamayacakları düşünüldüğünden periyodik tabloda 0. grup olarak sınıflandırılmaktaydı. Ancak zaman içinde bazılarının bileşik oluşturabildiği tespit edildi ve bu sınıflandırma kullanımdan kaldırıldı.

Elektron dizilimleri

Diğer gruplar gibi bu gruptaki elementler de elektron dizilimlerinde belli bir şablon taşımaktadır ve özellikle en dıştaki elektron kabukları, elementlerin kimyasal davranıştaki eğilimlerini belirleyicidir. Soy gazların her biri, tamamen dolu değerlik elektron kabuğuna sahiptir. Değerlik elektronlar bir atomun en dış elektronları olduğundan kimyasal bağa iştirak eden yegâne elektronlardır, dolayısıyla tamamen dolu değerlik elektron kabuğuna sahip atomlar kararlıdır ve bu yüzden kimyasal bağ oluşturma eğilimi göstermedikleri gibi elektron kaybetmeye ya da kazanmaya daha az meyillidirler. Ancak radon gibi daha ağır soy gazlarda elektromanyetik kuvvet, helyum gibi daha hafif soy gazlara oranla elektronları daha zayıf bir şekilde bir arada tutar. Bu nedenle daha ağır soy gazların en dış elektronlarının çıkarılması daha kolaydır.

Dolu kabuğun sonucu olarak, soy gazlar, elektron dizilimi gösterimi ile birlikte soy gaz gösteriminin oluşturulmasında kullanılabilirler. Bunu yapmak için, söz konusu elementten sonra gelen en yakın soy gaz önce yazılır ve sonrasında elektron dizilimi bu noktadan ileriye doğru devam ettirilir. Örneğin, fosforun elektron notasyonu 1s2 2s2 2p6 3s2 3p3 şeklinde iken soy gaz gösterimi [Ne]3s2 3p3 şeklinde olur. Bu gösterim, elementlerin tanımlanmasını kolaylaştırır ve atomik orbitallerin tamamının yazılmasından daha kısadır.

Bileşikleri

Soy gazlar, diğer elementlere kıyasla daha düşük kimyasal reaktiflik göstermektedir ve bundan ötürü birkaç yüz soy gaz bileşiği bulunur. Ksenon, kripton ve argon düşük düzeylerde reaktiflik gösterirken, helyum ve neonun dâhil olduğu kimyasal bağlarda yüksüz bileşik oluşmaz (yine de birkaç helyum bileşiğinin varlığına dair teorik kanıtlar mevcuttur). Soy gazların reaktiflik sıralaması Ne < He < Ar < Kr < Xe < Rn şeklindedir.

1933 yılında Linus Pauling, daha ağır soy gazların flor ve oksijen ile bileşik oluşturabileceğini öngördü. Pauling, kripton hekzaflorür () ve ksenon hekzaflorür () bileşiklerinin varolduğunu ve ksenon hekzaflorürün kararsız bir bileşik olabileceğini öngörerek ksenik asitin perksenat tuzları oluşturabileceği fikrini ortaya attı. İlerleyen dönemlerde, hem termodinamik hem de kinetik olarak kararsız olduğu düşünülen ksenon oktaflorür () dışında bu öngörülerin genel olarak doğru olduğu tespit edildi.

Ksenon bileşikleri, soy gaz bileşiklerinin en kalabalık grubudur. Ksenon diflorür (), ksenon tetraflorür (), ksenon hekzaflorür (), ksenon tetroksit () ve sodyum perksenat () bileşiklerinde olduğu gibi bu bileşiklerin çoğunda yükseltgenme seviyesi +2, +4, +6 veya +8 olan, oksijen ve flor gibi elektronegatifliği yüksek atomlarla bağ oluşturan ksenon atomu bulunur. Özellikle florinasyon maddesi olarak kullanılan ve ticari olarak satılan ksenon diflorür başta olmak üzere bu bileşiklerin bazıları kimyasal sentezde yükseltgen madde olarak kullanılır. 2007'ye kadar, organoksenon bileşikleri (karbona bağlı olan ksenon bileşikleri) ile azot, klor, altın, cıva ve ksenonun kendisine bağlı olanları da içeren diğer elementlere bağlı hâlde yaklaşık beş yüz ksenon bileşiği belirlenmiştir. Ksenonun bor, hidrojen, brom, iyot, berilyum, sülfür, titanyum, bakır ve gümüşe bağlandığı bileşikler de tespit edilmiş olup varlıklarına yalnızca düşük sıcaklıklardaki soy gaz matrislerinde veya süpersonik soy gaz jetlerinde rastlanmaktadır.

Teoride radonun, ksenondan daha reaktif olmasından dolayı ksenona kıyasla daha kolay kimyasal bağ oluşturması gerekse de izotoplarının yüksek radyoaktivitesi ve görece kısa yarı ömrü sebebiyle pratikte birkaç florür ve oksit oluşturabilmektedir. Kripton, ksenondan daha az reaktif olsa da +2 yükseltgenme seviyesine sahip kripton bileşiklerine rastlanmıştır. Kriptonun, azot veya oksijen ile tek bağ oluşturduğu bileşikler, sırasıyla  ve  altındaki sıcaklıklarda kararlıdır. Kripton atomlarının diğer ametaller (hidrojen, klor, karbon) ve bazı geçiş metalleriyle (bakır, gümüş, altın) kimyasal bağlar gerçekleştirdikleri gözlemlense de bunların varlıklarına ya düşük sıcaklıklardaki soy gaz matrislerinde ya da süpersonik soy gaz jetlerinde rastlanmaktadır. Benzer koşullar 2000'de, argon florohidrür (HArF) gibi argonun ilk birkaç bileşiğinin ve bazı geçiş metalleriyle oluşturduğu bağların elde edilmesinde kullanıldı. 2007 itibarı ile bilinen helyum ve neonun dâhil olduğu kovalent bağlı herhangi bir kararlı nötral molekül bulunmamaktadır.

Soy gazlar, gaz hâlinde kararlı moleküler iyonlar oluşturabilirler. Bu iyonların ilki, 1925'te keşfedilen helyum hidrit moleküler iyonudur (HeH+). Evrende en yaygın bulunan iki element olan hidrojen ile helyumun bileşiminden oluştuğu için bu iyonun, henüz saptanmamış olsa da yıldızlararası ortamda doğal olarak bulunabileceği düşünülmektedir. Bu iyonlara ek olarak soy gazların bilinen nötr eksimerleri bulunmaktadır. Bunlar, yalnızca uyarılmış elektron hâlinde kararlı olan argon florür ve kripton florür gibi bileşiklerdir ve bu bileşiklerden bazıları eksimer lazerlerde kullanılmaktadır.

Soy gazlar, kovalent bağ oluşturdukları bileşiklere ek olarak kovalent olmayan bağla da bileşik oluşturabilirler. İlk kez 1949'da tanımlanan kafes bileşikler, belli başlı organik ve inorganik maddelerin kristal kafeslerindeki boşluklarda kıstırılmış soy gazlar içerirler. Bunların oluşumu için gerekli şart, ziyaretçinin (soy gaz), ev sahibi kristal kafesin boşluğuna yerleşebilmesi için uygun boyutta olmasıdır. Örneğin argon, kripton ve ksenon; hidrokinon ile kafes bileşik oluşturabilirken helyum ve neon, görece daha küçük olduğundan veya tutulabilmesi için yeterince kutuplanabilir olmadığından oluşturamaz. Neon, argon, kripton ve ksenon, soy gazın buz içinde kıstırıldığı klatrat hidratlar da meydana getirebilir.

Soy gazlar, soy gaz atomunun fulleren molekülü içinde kıstırıldığı endohedral fulleren bileşikleri oluşturabilmektedir. 1993'te, 60 karbon atomu içeren bir küresel molekül olan , yüksek basınç altında soy gazlara maruz bırakıldığında  gibi koordinasyon bileşiklerinin oluşabileceği keşfedildi (@ gösterimi helyumun  içerdiğini ancak ona kovalent olarak bağlanmadığını belirtmektedir). 2008 itibarı ile helyum, neon, argon, kripton ve ksenonlu endohedral bileşikler elde edildi. Bu bileşikler, soy gaz atomunun nükleer manyetik rezonansı vasıtasıyla fullerenlerin yapısı ve reaktivitesinin incelenmesinde kullanılmaktadır.

Ksenon diflorür () gibi soy gaz bileşikleri, oktet kuralını ihlâl ettikleri için hipervalent olarak kabul edilir. Bu bileşiklerdeki bağlanmalar, üç merkez dört elektron bağı modeli kullanılarak açıklanabilmektedir. İlk olarak 1951'de önerilen bu model, üç doğrudaş atomun bağlanmasını göz önünde bulundurur. Örneğin ksenon diflorürdeki bağlanma, her atomun p orbitalinden kaynaklanan üç moleküler orbital ile tanımlanır. Bağlanma, ksenondan gelen dolu bir p orbitali ile her bir flor atomundan gelen yarı dolu p orbitallerinden meydana gelir ve bu da dolu bir bağ orbitali, dolu bir bağ yapmayan orbital ve bir karşıt bağlayıcı orbital ile sonuçlanır. En yüksek dolu moleküler orbital iki uç atomda yerelleşir.

Varlıkları ve oluşumları
Soy gazların atom numaraları arttıkça evrendeki bollukları azalır. Yaklaşık %24'lük kütle kesri ile helyum, hidrojenden sonra evrendeki en yaygın elementtir. Evrendeki helyumun büyük kısmı Büyük Patlama nükleosentezi sırasında oluşmuştur ve yıldız nükleosentezindeki hidrojen füzyonu ile görece daha az olacak şekilde ağır elementlerin alfa bozunması yaşamaları sebebiyle helyum miktarı sürekli olarak artmaktadır. Soy gazların Dünya'daki bollukları ise farklı eğilimlere bağlıdır. Örneğin, atomunun küçük kütleli olması nedeniyle yerçekimi alanında tutulamadığından atmosferde hiç ilksel helyum bulunmamakta ve bu da helyumun atmosferdeki en bol üçüncü soy gaz olmasına yol açmaktadır. Dünya'daki helyum; yerkabuğunda bulunan radyum, toryum ve uranyum gibi ağır elementlerin alfa bozunması sonrası meydana gelir ve doğalgaz birikintilerinde toplanma eğilimindedir.

Diğer taraftan argonun bolluğu, yine Dünya'nın kabuğunda bulunan potasyum-40'ın beta bozunmasına uğrayarak Güneş Sistemi'nde göreli olarak seyrek bulunmasına rağmen Dünya'daki en bol argon izotopu olan argon-40'ı oluşturmasıyla artar. Bu süreç, potasyum-argon yaş tayini yönteminin temelini oluşturmaktadır. Bilinmeyen nedenlerden ötürü ksenonun atmosferdeki bolluğu beklenenden düşüktür ve bu durum "kayıp ksenon sorunu" olarak tanımlanmaktadır. Bir teoriye göre ksenonun, yerkabuğunda bulunan mineraller tarafından hapsedilmesi bu duruma yol açmaktadır. Ksenon dioksidin keşfi sonrasında yapılan araştırmalar, kuvarsın yapısından silisyumun ksenon ile değişebildiğini göstermiştir. Radon, yerkabuğunda bulunan radyumun alfa bozunmasına uğraması sonucunda oluşur. Binaların temelindeki yarıklardan içeri sızabilen radon, yeterince iyi havalandırılmayan alanlarda birikebilir. Yüksek radyoaktifliği dolayısı ile canlı sağlığını tehdit eden radon, yalnızca Amerika Birleşik Devletleri'nde yılda tahminen 21.000 akciğer kanseri kaynaklı ölüme sebep olmaktadır.

Neon, argon, kripton ve ksenon gazların sıvılaştırılması yöntemi kullanılarak havadan elde edilir. Böylece elementler sıvı hâle getirilir ve ayrımsal damıtma yöntemi ile de karışım bileşenlere ayrılır. Helyum, genellikle doğalgazdan ayrılarak üretilir. Radon ise radyum bileşiklerinin radyoaktif bozunmasından izole edilir.

Kullanım alanları

Soy gazlar, diğer elementlere göre sahip oldukları düşük erime ve kaynama noktaları nedeniyle kriyojenik soğutucu olarak kullanılmaktadır. Özellikle kaynama noktası  olan sıvı helyum, manyetik rezonans görüntüleme ve nükleer manyetik rezonansta ihtiyaç duyulan süperiletken mıknatısların soğutulması için kullanılır. Sıvı helyum kadar düşük sıcaklıklara ulaşamamasına karşın sıvı neon; sıvı helyumdan 400, sıvı hidrojenden ise 3 kattan daha fazla soğutma kapasitesine sahip olduğundan kriyojenikte kullanılmaktadır.

Helyum, özellikle lipitlerde olmak üzere sıvılardaki görece düşük çözünürlüğü nedeniyle solunum gazı bileşeni olarak azotun yerine kullanılır. Gazlar, aletli dalışta olduğu gibi basınç altında kan ve doku tarafından emilir ve derinlik sarhoşluğu olarak bilinen anestezik etkiye sebep olurlar. Düşük çözünürlüğü nedeniyle az miktarda helyum, hücre zarlarından içeri alınır ve helyum trimiks ve helioksta olduğu gibi solunum gazı parçası olarak kullanılırsa gazın derindeki narkotik etkisinde düşme meydana gelir. Vücutta çözünmüş gazın daha düşük miktarda bulunması, yükselme esnasında basıncın düşmesiyle birlikte daha az gaz kabarcığının oluşmasını sağlar. Helyumun düşük çözünürlüğü ayrıca, vurgun olarak bilinen durumda ek faydalar sağlamaktadır. Diğer taraftan argon, aletli dalıştaki elbisenin şişirilmesinde kullanılan en iyi gaz olarak kabul edilmektedir.

1937'deki Hindenburg Felâketinin ardından helyum, yüzme özelliğindeki %8,6 düşüşe rağmen hafifliği ve yanıcı olmaması sebebiyle zeplin ve balonlarda kaldırma gazı olarak hidrojenin yerine kullanılmaya başlanmıştır.

Çeşitli uygulamada soy gazlar, inert atmosfer ortamı yaratmak amacıyla kullanılır. Argon, azota hassas olan havaya duyarlı bileşiklerin sentezinde kullanılır. Katı argon, reaksiyon ara ürünleri gibi çok kararsız bileşiklerin araştırılmasında, bileşikleri çok düşük sıcaklıklarda bir inert matriste hapsetme amacıyla da kullanılır. Helyum; gaz kromatografisinde taşıyıcı ortam, termometrelerde gaz dolgusu, kabarcık odası ve Geiger sayacı gibi radyasyon ölçmeye yarayan aletlerde kullanılır. Helyum ve argon ark kaynaklarında, kaynak ve kesme esnasında ana metalin etrafını sararak koruma oluşturmanın yanı sıra diğer metalurjik süreçlerde ve yarı iletken sanayiindeki silisyum ve germanyum üretiminde koruyucu olarak kullanılırlar. Diğer taraftan helyumdan, nükleer reaktörlerdeki yakıt çubuklarında da gaz dolgusu olarak yararlanılır.

Soy gazlar, diğer gazlara kıyasla sahip oldukları düşük reaktiflik nedeniyle aydınlatmada yaygın olarak kullanılır. Argon ile azot karıştırılarak ampuller için gaz dolgusu olarak kullanılır. Filamanın buharlaşma oranını argondan daha fazla düşüren kripton, daha yüksek renk sıcaklığı ve verimliliğe sahip daha yüksek performanslı ampullerde kullanılır. Halojen lambalarda kripton, iyot ve brom bileşikleri ile karıştırılarak kullanılır. Soy gazlar, gaz deşarj lambalarında kullanıldığında birbirinden farklı renklerde gözükür. Neon lambası olarak adlandırılan lambalarda neonun yanı sıra kullanılan diğer gazlar ve fosfor, neonun turuncu-kırmızı rengine farklı tonlar eklemektedir. Neredeye sürekli spektrumları sayesinde gün ışığını andıran, film projektörleri ve otomobil farlarında kullanılan ksenon ark lambaları ise içeriğinde ksenon barındırır.

Soy gazlar; eksimer olarak bilinen kısa ömürlü, elektronik olarak uyarılmış molekülleri temel alan eksimer lazerlerde kullanılır. Lazerde kullanılan eksimerler Ar2, Kr2 veya Xe2 gibi soy gaz dimerleri olabileceği gibi daha yaygın olarak soy gazların ArF, KrF, XeF veya XeCl gibi bir halojenle birlikte kullanılmasıyla da olabilir. Bu lazerler, görece kısa dalga boyları sebebiyle (ArF için 193 nm, KrF için 248 nm) morötesi ışık üretir. Eksimer lazerler, entegre devre imalatı ile lazer anjiyoplasti ve göz cerrahisi gibi lazer cerrahisinde temel gereksinim olan mikrolitografi ve mikrofabrikasyon için kullanılır.

Bazı soy gazlar tıp alanında doğrudan kullanıma sahiptir. Helyum, bazen astım hastalarının solunumunu kolaylaştırmak için kullanılır. Ksenon, azot oksitten daha etkili olmasını sağlayan lipitlerdeki yüksek çözünürlüğü ve sağlayan vücuttan görece daha hızlı çıkarak daha hızlı iyileşmeyi sağlaması sebebiyle anestezik olarak kullanılır. Ksenon, hiperpolarize edilmiş manyetik rezonans görüntüleme yoluyla akciğerlerin tıbbi görüntülenmesinde kullanılır. Radon ise, görece yüksek radyoaktivitesi ve dakikalarla var olması nedeniyle radyoterapide kullanılır.

Ayrıca bakınız
 Soy metal

Kaynakça
Özel

Genel

Konuyla ilgili yayınlar

Gruplar (periyodik tablo)

Soy gaz


The United States Court of Appeals for the District of Columbia Circuit (in case citations, D.C. Cir.) is one of the thirteen United States Courts of Appeals. The D.C. Circuit has the smallest geographical jurisdiction of any of the U.S. courts of appeals, and it covers only one district court: the U.S. District Court for the District of Columbia. It meets at the E. Barrett Prettyman United States Courthouse in Washington, DC.

The D.C. Circuit's status and prestige among American federal courts is generally considered to be second only to the U.S. Supreme Court. Its geographic jurisdiction contains the U.S. Capitol and the headquarters of many U.S. federal executive departments and government agencies. As a result, the D.C. Circuit tends to be the main federal appellate court for issues of American administrative law, constitutional law, and other related areas.

Four of the nine current U.S. Supreme Court justices were previously judges on the D.C. Circuit: Chief Justice John Roberts and justices Clarence Thomas, Brett Kavanaugh, and Ketanji Brown Jackson. Past justices Ruth Bader Ginsburg, Antonin Scalia, Warren E. Burger, Fred M. Vinson, and Wiley Blount Rutledge also served as judges on the D.C. Circuit before their appointments to the Supreme Court.

Because the D.C. Circuit does not represent any state, confirmation of nominees can be procedurally and practically easier than for nominees to the Courts of Appeals for the other geographical districts, as home-state senators have historically been able to hold up confirmation through the blue slip process.

Current composition of the court
:

List of former judges

Chiefs

When Congress established this court in 1893 as the Court of Appeals of the District of Columbia, it had a chief justice, and the other judges were called associate justices, which was similar to the structure of the Supreme Court. The chief justiceship was a separate seat: the president would appoint the chief justice, and that person would stay chief justice until he left the court.

On June 25, 1948, 62 Stat. 869 and 62 Stat. 985 became law. These acts made the chief justice a chief judge. In 1954, another law, 68 Stat. 1245, clarified what was implicit in those laws: that the chief judgeship was not a mere renaming of the position but a change in its status that made it the same as the chief judge of other inferior courts.

Succession of seats

The court has eleven seats for active judges after the elimination of Seat 8 under the Court Security Improvement Act of 2007. The seat that was originally the chief justiceship is numbered as Seat 1; the other seats are numbered in order of their creation. If seats were established simultaneously, they are numbered in the order in which they were filled. Judges who retire into senior status remain on the bench but leave their seat vacant. That seat is filled by the next circuit judge appointed by the president.

See also
 Judicial appointment history for United States federal courts#DC Circuit
 List of current United States circuit judges

Notes

References

 Source for the duty station for Judge Williams

 Source for the duty station for Judges Silberman and Buckley
 Data is current to 2002

 Source for the state, lifetime, term of active judgeship, term of chief judgeship, term of senior judgeship, appointer, termination reason, and seat information

External links

 United States Court of Appeals for the District of Columbia Circuit
 Recent opinions from FindLaw
 What Makes the DC Circuit so Different? A Historical View - Article by Chief Justice John G. Roberts, Jr.

Government in Washington, D.C.

1893 establishments in Washington, D.C.
Courts and tribunals established in 1893


Kusarčaj ili Gusarčaj (Azerski jezik: Qusarçay, lezginski: Кцӏар вацI, ruski: Кусарчай, Гусарчай) je rijeka u Azerbajdžanu. Duga je 113 km. Površina porječja iznosi 694 km2. Izvire na Bazardjuzju i Šahdagu na visini od 3780 metara. Nastaje spajanjem rijeka Šahnabad i Sihur. Sveukupno ima 44 pritoka. Ulijeva se u Kaspijsko jezero na visini od -28 metara. Prolazi kroz mjesto Kusar te Kusarsku ravnicu.

Vanjske poveznice

Rijeke u europskom dijelu Azerbajdžana
Kaspijski slijev (Europa)

Kusarčaj


Grmače su naselje u općini Kakanj, Federacija BiH, BiH.

Povijest
U vrijeme bošnjačko-muslimanske agresije na Hrvate Srednje Bosne poslije sloma slabo naoružanih i izoliranih mjesnih hrvatskih snaga polovicom 1993. bošnjačko-muslimanski ekstremisti opljačkali su i uništili područnu katoličku crkvu u Grmačama, a protjerali su Hrvate katolike. 13. lipnja 1993. bio je veliki muslimanski napad na Hrvate Srednje Bosne, od Zenice do Visokog. Napad na Hrvate bio je sa svih strana. Na taj dan su paravojne i redovite postrojbe Armije BiH ubile su u Drenoviku 16 Hrvata, u Slapnici 9, u Kraljevoj Sutjesci 4, u Bištranima 4, u Kovačima-Bradarićima 10, u Grmačama 3.

Francuski bataljun UNPROFORA bio je u blizini za vrijeme masakra počinjenog u Drenoviku nad hrvatskim civilima sela Kovači i Bradarići 13. lipnja 1993. godine. Pripadnici UNPROFORA bili su u Grmačama 200-300 metara od mjesta ratnog zločina, s dva oklopna transportera i vojnicima koji su šetali oko njih. Transporteri su bili stacionirani pored katoličkog groblja a više vojnika je bilo izvan transportera te su po svemu morali vidjeti rečene pokolje. :

Znamenitosti
Na dvalokaliteta: Bijeli Greb (Grmače su upravno pod Ričicom), Hrašće nalaze se nekropole stećaka. Nekropola Bijeli Greb imala je ukupno 70 stećaka u dvije skupine, po svoj prilici u obliku sanduka, bez ukrasa, vrlo slabo obrađenih, obraslih i utonulih. Skoro svi su postavljeni u pravcu zapad-istok osim par u pravcu sjever-jug. Mnogo ih je utonulo utonuo u zemlju zbog klizišta i erozijom tla. Nekropola stećaka na lokalitetu Hrašće je oko dva kilometra južno od nekropole Bijeli Greb. Ovdje je bilo 50 stećaka, a zbog klizišta i tonjenja vidljivo je 24 stećka koja su vidljiva na površini većim dijelom, te 15 stećaka koji su većim dijelom utonuli u zemlju. Većina je oblika sanduka a tri su tri sljemenjaka od kojih je jedan ukrašen motivom dvostruke spirale. Uglavnom su usmjereni u pravcu sjeverozapad – jugoistok. Većina je stećaka u gustoj šumi, a dva su na čistini odnosno livadi pored.

Danas je u Grmačama groblje s kapelicom sv. Ilije. Grmače pripadaju sutješkoj župi sv. Ivana Krstitelja.

Stanovništvo
Prema Šematizmu Rimokatoličke crkve za 1961. godinu, a s obzirom na podatke iz 1959., u župi sv.Ivana Krstitelja u Kraljevoj Sutjesci, koju pastoriziraju franjevci Bosne Srebrene, Grmače su bile u sutješkom dekanatu u župi sv. Ivana Krstitelja u Kraljevoj Sutjesci. U Grmačama je živjelo 82 katolika.

Izvori

Naselja u Zeničko-dobojskoj županiji

Grmače


Talles Cunha (født 13. marts 1989) er en brasiliansk fodboldspiller.

Referencer

Eksterne henvisninger

Fodboldspillere fra Brasilien

Talles Cunha


Jane Mylenberg Sandberg (født 28. november 1966 i Gentofte) har siden 2015 været  museumsdirektør på Enigma – Museum for post, tele & kommunikation. Tidligere har hun blandt andet været museumsdirektør på Trapholt Museum (2007-08) og Øregaard Museum (2003-07).

Uddannelse
Jane Sandberg blev cand.phil. i kunsthistorie fra Københavns Universitet i 1996, journalist fra Danmarks Journalist Højskole i 2001 og master i kommunikation fra Aarhus Universitet i 2005.

Virke
Tidligere administrerende direktør Akademisk Arkitektforening (2008-2015), informationschef Thorvaldsens Museum (2000-2003), udstillingschef Gl. Strand (1996-1996). Medstifter af festivalen Golden Days og sekretariatsleder samme sted (1993-1996), sekretariatschef UN Social Summit (1993-1994), Medlem af bestyrelsen for Designskolen Kolding (2014-2017), Nærum Gymnasium (2017-), Ny Carlsberg Museumslegat (2016-), PostNords Frimærkeråd (2017-), Trapholt (2019 -), Foreningen Brobyggerne, næstformand (2019 -). Forfatter til en lang række bøger om kunst og kultur, bl.a. "Ingen kan tjene alle til takke. Paul Fischer", "Lerets Magi - det keramiske kunstnerfællesskab i Utterslev 1883-1891", "Bornholm, Bornholm, Bornholm" sammen med Pernille Gjede og senest "Come Together - Fællesskaber i Danmark".

Referencer

Museumsdirektører fra Danmark
Personer i Kraks Blå Bog

Jane Sandberg


Türkiye'deki özel statülü devlet üniversiteleri, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin bazı devletlerle ortak olarak kurdukları özel bir statüye sahip üniversitelerdir.


Afrogecko es un género de gecos de la familia Gekkonidae. Sus especies se distribuyen por Sudáfrica y Angola.

Especies
Se reconocen las siguientes dos especies:
 Afrogecko ansorgii (Boulenger, 1907)
 Afrogecko porphyreus (Daudin, 1802)

Referencias

Gekkonidae
Géneros de reptiles

Afrogecko


Andre Verne Marrou (; December 4, 1938) is an American politician who was the third Libertarian elected to a state legislature with his election to the Alaska House of Representatives in 1984. He later served as the Libertarian Party's vice presidential nominee in the 1988 election and its presidential nominee in the 1992 election.

Life
Born in Nixon, Texas, Marrou graduated from the Massachusetts Institute of Technology in 1962.  He is the brother of American television news personality and Judge Chris Marrou.

Alaska House of Representatives
Marrou first ran for the Alaska House of Representatives in 1982, placing second in a three-way race. He was then elected to the House in 1984. One of twelve Libertarians to be elected to a state legislature, Marrou served for one term, from 1985 to 1987. Running for reelection in 1986, he lost to Claude E. "Swack" Swackhammer, a former Alaska State Trooper.  Marrou left Alaska following his 1986 defeat and moved to Las Vegas, Nevada, where he worked as a real estate broker.

1988 vice-presidential campaign

In February 1988 Marrou announced at the Libertarian Party of California's state convention that he would seek the Libertarian Party's vice presidential nomination. He was selected as the Libertarian vice-presidential nominee for the 1988 presidential election at the 1987 national convention without any opposition; on the ballot in 46 states and the District of Columbia, U.S. Congressman Ron Paul and Marrou placed third in the popular vote with 432,179 votes (0.5%), behind George H. W. Bush and Michael Dukakis. Paul and Marrou were kept off the ballot in Missouri
(due to what the St. Louis Post-Dispatch called a "technicality") and in North Carolina,
and received votes there only when written in.

1992 presidential campaign
In the 1992 election, Marrou was the Libertarian presidential nominee. In the New Hampshire primary of that year, he polled the highest vote total, 11, in Dixville Notch, New Hampshire, the first town in the state to report results. In the general election, he and running mate Nancy Lord were on the ballot in all 50 states and Washington, D.C., and received 290,087 votes (0.28%).

Marrou had most of his campaign staff resign during the summer of 1992, mainly because he was willing to accept a federal campaign subsidy in contradiction to Libertarian Party's non-coercion pledge. Several of his former campaign staffers sought to have the Libertarian Party strip him of the nomination because he had unpaid child support, had an arrest warrant in Massachusetts for an outstanding contempt of court charge, claimed to have been married twice when it was in fact four times, was being investigated for campaign improprieties from his time in Alaska, was reportedly running up unpaid credit card bills in a campaign PAC's name without their approval, and was habitually months late in making his house payments. The Libertarian Party national committee (LNC) decided to take no action for fear it would call attention to these issues.

References

External links
 Short notes on members of the 1962 MIT class

 Andre Marrou at 100 Years of Alaska's Legislature

|-

|-

1938 births
Living people
1988 United States vice-presidential candidates
20th-century American politicians
Alaska Libertarians
Candidates in the 1992 United States presidential election
Libertarian Party (United States) officeholders
Libertarian Party (United States) presidential nominees
Libertarian Party (United States) vice presidential nominees
Massachusetts Institute of Technology alumni
Members of the Alaska House of Representatives
People from Homer, Alaska
People from Nixon, Texas
Politicians from San Antonio
Politicians from the Las Vegas Valley

Andre Marrou


Animizm ya da Canlandırmacılık (Latince: Anima, ruh, hayvan hayatının ilkesinden, Fransızca: Animisme), 1. Doğanın bir bütün olarak ve her varlığın teker teker maddi varlığının ötesinde bir de ruha sahip olduğunu kabul eden görüş. 2. Doğal olaylar, hayvanlar ya da doğada var olan başka nesnelere bir ruh izafe ederek bunlara tapınma temeline dayanan din anlayışı.

Doğada insan ruhuna az çok benzer ruhlar bulunduğunu kabul eden, Felsefede her nesnenin bir ruhi varlık veya ruh tarafından yönetildiğini kabul eden sistemdir.

Psikolojik olaylarda olduğu gibi hayatla ilgili olayları da düşünen bir ruhun yönettiğine inanan sistem (Stahl doktrini). Stahl'ın animizmi, hem mekanizme hem de vitalizme karşıdır. Mekanizm, hayat olaylarını yalnız fizik-kimya olgularından ibaret sayar. Vitalizm ise hayat olaylarını yarı maddi yarı manevi olan, hem fizik-kimya olaylarından hem de düşünen ruhtan ayrı bir hayat ilkesiyle açıklar. Şuur ve bitkisel hayat gibi iki ayrı ilkeyi varsayan vitalistlerin çifte dinamizminin (düodinamizm) aksine animistler, hem hayatla ilgili olayları hem de psikolojik olayları tek bir sebebe, düşünen veya "akıllı" bir ruha bağlarlar.

Animizm, özellikle Afrika ülkelerinde (Kenya, Kongo, Benin, Botsvana, Madagaskar, Gine-Bissau vs.) yaygın olarak benimsenmektedir. Ayrıca O Du halkı animisttir.

Jean Piaget bu türden bir düşünceye "Sembolik İşlemler Dönemi" adını verirken, 3-4 yaşındaki tüm çocuklarda var olan bir dönem olduğunu ileri sürer. Bu dönemde çocuklar canlı ve cansız ayırımı yapamamaktadırlar. Cansız bir nesneyi canlıymış gibi, bazen de canlı bir varlığı cansızmış gibi değerlendirip buna göre davranabilirler. Oyuncak bebeğini yere düşüren bir çocuğun hemen bebeğini kaldırıp ondan özür dilemesi ya da evdeki bir nesneye çarpması nedeniyle ağlaması sonucu annesinin o nesneye kızdığını görmesiyle ağlamayı bırakması en yaygın örneklerdir.

Animizm


Masanobu Komaki (født 28. april 1992) er en japansk fodboldspiller, som spiller for den japanske fodboldklub Fujieda MYFC.

Referencer

Eksterne henvisninger

Fodboldspillere fra Japan

Masanobu Komaki


La lanterne de pierre aux deux lions de la forteresse Jungheungsanseong est une lanterne en pierre, trésor national de Corée du Sud n° 103.

Usage
En Corée, les bouddhistes et les confucianistes construisaient des lanternes en pierre dans les temples bouddhistes et les sites funéraires pour symboliser les efforts déployés pour trouver la Vérité ou pour assurer la paix aux esprits des morts. Le bouddhisme coréen a une longue tradition consistant à installer une ou plusieurs lanternes de pierre symbolisant la lumière omniprésente de la sagesse du Bouddha.

Histoire
Traditionnellement, une lanterne coréenne en pierre comporte quatre parties : un piédestal à trois niveaux, le corps principal contenant la chambre de lumière, un toit et un fleuron. Cette œuvre se caractérise par l'utilisation d'un piédestal unique présentant des lions très élaborés, debout entre les piédestaux inférieur et supérieur en forme de lotus. Les lions se tiennent debout sur leurs pattes arrière, poitrine contre poitrine, et soutiennent le piédestal supérieur avec leurs pattes avant levées. La pierre de la chambre de lumière placée sur le piédestal supérieur a une forme octogonale et quatre fenêtres. La pierre du toit est également octogonale, avec huit angles, et un épi de faîtage en forme de bouton de lotus. La lanterne en pierre de la période du Silla unifié (676-935) est généralement considérée comme un chef-d'œuvre avec sa structure simple combinée à des sculptures animales élaborées.

La lanterne se trouvait à l'origine dans la forteresse de Jungheungsanseong à Gwangyang, Jeolla du Sud, mais a été déplacée au palais de Gyeongbokgung à Séoul après la découverte d'un plan visant à la faire passer clandestinement au Japon pendant l'occupation japonaise (1910-1945). Il est conservé au Musée national de Gwangju.

Références

Pierre aux deux lions
Silla (Corée)
Trésor national en Corée du Sud

Lanterne de pierre aux deux lions de la forteresse Jungheungsanseong


Šarišský Štiavnik este o comună slovacă, aflată în districtul Svidník din regiunea Prešov, pe malul râului . Localitatea se află la , se întinde pe o suprafață de  și în 2017 număra 292 de locuitori.

Istoric
Localitatea Šarišský Štiavnik este atestată documentar din 1567.

Note

Legături externe

Localități din Slovacia

Šarišský Štiavnik


Das Meinhardinum Stams ist ein Gymnasium und Aufbaurealgymnasium in der Gemeinde Stams im Bezirk Imst in Tirol. Der Schulerhalter und das Schulgebäude ist das Stift Stams.

Geschichte
Die private Maturaschule mit einem Internat und dem Lehrplan eines humanistischen Gymnasiums wurde 1949 unter dem Abt Eugen Fiderer im Fürstentrakt des Klosters begonnen und bot überwiegend Männern im Alter von 20 und mehr Lebensjahren im Nachkriegsösterreich die Möglichkeit zu einer Matura. Die Matura selbst erfolgte zumeist in Bregenz oder Innsbruck. In den ersten Jahren begann ungefähr die Hälfte der Maturanten ein Theologiestudium zum Geistlichen. Die jeweiligen Lehrer kamen zumeist nur für einige Monate pro Unterrichtsgegenstand nach Stams.

Zum Schuljahr 1960/61 erhielt die Schule das Öffentlichkeitsrecht als fünfjährige Aufbaumittelschule als Aufbaugymnasium mit Griechisch und Latein und das Aufbaurealgymnasium mit Englisch und Latein.

1963 erhielt die Schule auf Anregung des damaligen Landeshauptmann Eduard Wallnöfer den Namen Meinhardinum.

1963/64 gab es bereits 5 Klassen und 1964 maturierten sieben Kandidaten zum ersten Mal in Stams. Zum Schuljahr 1966/67 wurde Griechisch zum Auslaufangebot und 1970 maturierte die letzte Griechisch-Klasse. 1967/68 wurde eine sogenannte Übungsklasse für Absolventen einer Hauptschule eingeführt um den Umstieg in ein Gymnasium zu erleichtern und 1968/69 wurde erstmals eine Schulstufe mit zwei Klassen begonnen.

Bedingt durch ein Volksbegehren in Österreich wurde das neunte Schuljahr an Gymnasien abgeschafft. Dadurch maturierten 1970 in Stams drei Klassen, die fünfte Klasse und die zwei vierten Klassen. Mit dem Schuljahr 1972/73 wurden erstmals zwei Mädchen aufgenommen und in den Folgejahren besuchten stetig mehr Mädchen die Schule. Es zeigte sich jedoch ein Rückgang der Schülerzahlen, weshalb mit 1981/1982 auch mit einer Unterstufe begonnen wurde. Damit einstanden zwei Schultypen, das neusprachliche Gymnasium mit Unterstufe und das traditionelle Aufbaurealgymnasium, welche bis heute bestehen.

1985 bezog die Schule durch Umbau und Zubau im Stift Stams den Trakt Alte Mühle. 1996 erfolgte ein weiterer Zubau und der Bau einer neuen Turnhalle. 1998 wurde in Silz mit einem Sprachaustauschprojekt Tirol–Trentino, der Sommerschule, begonnen, die später in Mötz und seit 2003 ebenfalls in Stams angesiedelt ist.

Bildungsformen
 Gymnasium mit dem Schwerpunkt Fremdsprachen mit teilweise bilingualem Unterricht
 Aufbaurealgymnasium für Absolventen von Hauptschulen beziehungsweise Neuen Mittelschulen mit dem Schwerpunkt Naturwissenschaften mit Praktika in Biologie, Physik und Chemie

Außerdem wird eine Sommerschule Stams als Sprachaustauschprojekt geführt.

Angeschlossen ist ein Internat.

Leitung

 1949–1960 Franz Rohracher
 1960–1981 Abt Bernhard Slovsa
 1981–1982 Raimund Jandl, provisorisch
 1982–2002 Pater Augustin Neumüller
 2002–2011 German Erd
 2011–2021 Georg Jud
 seit 2021 Christine Tiefenbrunner-Handl

Lehrer
 Josef Maria Köll

Schüler

 Hans Köchler (* 1948), Philosoph und Universitätsprofessor

Weblinks

 Webpräsenz der Schule

Einzelnachweise

Schule in Stams
Neusprachliches Gymnasium in Österreich
Oberstufenrealgymnasium in Österreich
Stift Stams
Katholische Schule in Österreich
Internat in Österreich
Gegründet 1949
Stams
Meinhard

Meinhardinum Stams


Lago Chilwa es el segundo lago más grande del país africano de Malaui después del Lago Malaui. Está en el este del Distrito de Zomba, cerca de la frontera con Mozambique. Tiene unos 60 km de largo y 40 km de ancho, el lago está rodeado por extensos humedales. Hay una gran isla en el medio del lago llamada Isla de Chisi. El lago no tiene salida, y está en riesgo de secarse si el agua en su cuenca de captación es desviada para uso humano. La Agencia Danesa de Desarrollo Internacional ha estado trabajando para garantizar la conservación del lago y sus humedales.

Véase también
 Geografía de Malaui
 Geografía de África

Referencias

Enlaces externos
 Mapa de localización

Lagos de Malaui

Lago Chilwa


جامعة إمام حسین  هي جامعة ومعهد أبحاث مختص بالهندسة والعلوم الطبيعية والإنسانية والعسکرية في إيران. تقع الجامعة في شمال شرق طهران. أسست الجامعة في العام 1986.

التاريخ
تأسس مركز الإمام الحسين للتعليم العالي في عام 1986 مـ في طهران من قبل وزارة الثقافة والتعليم العالي آنذاك والذي يهدف إلى التعليم العالي وتدريب القوى العاملة، وإجراء البحوث العلمية اللازمة لحرس الثورة الإسلامية والبلاد والتوجيه العلمي لجامعات العلوم والتكنولوجيا لحرس الثورة الإسلامية.

تمّ الاعتراف علی هذا المرکز في 1987 في نظام التعليم العالي، باعتبارها جامعة شاملة تتشکّل من کليات العلوم والهندسة والعلوم الطبية والعلوم الإنسانية. في 1990 تم اعتماد علی «كلية العلوم العسكرية» بحسب الاحتياجات التدريبية وأضيف أيضا هذه الکلية إلى جامعة الإمام حسين رسميا. فتوسعت الجامعة والآن جامعة الإمام الحسين الشاملة لديها 10 الكليات ومعاهد الأبحاث أيضا

في عام 1995 تم الموافقة علی انفصال کلية العلوم الطبية وتشکيل الجامعة الطبية حيث بدأت الجامعة الطبية أنشطتها رسميا وأطلقت عليها اسم «جامعة بقية الله».

البحوث

لديها فريق علمي وقسم الفيزياء النووية. برنامج الفيزياء النووية في جامعة الإمام الحسين واسعة بالقدر جامعة شريف التكنولوجية، وهو أقدم وأكبر الفيزياء النووية الرئيسية في البلاد. ولكن، ليست فقط المركز الرئيسي للابحاث النووية. كما أن لها مكانا للبحوث البيولوجية. جامعة الإمام الحسين البيولوجية الباب تجري الأبحاث الجرثومية.

معرض صور

انظر أيضًا
 قائمة الجامعات في إيران

مصادر

جامعات وكليات أسست في 1986
تأسيسات سنة 1986 في إيران
جامعات في إيران
جامعات في طهران
طهران
هيئات تعليمية أسست في 1986
مدارس طبية في إيران

جامعة الإمام الحسين


Judes Bicaba (Wakara, 1947. – 19. kolovoza 2016.), je bio biskup Dédougoua u Burkini Faso.

Životopis

Rođen je 1947. u mjestu Wakara, Burkina Faso. Za svećenika je zaređen 12. srpnja 1975. u biskupiji Nouna-Dédougou. 14. travnja 2000. je inkardiniran u biskupiju Dédougou.

4. lipnja 2005., papa Benedikt XVI. imenovao ga je biskupom Dédougoua. Biskup emeritus Dédougoa, Zephyrin Toe, udijelio mu je 1. listopada 2005. biskupsko ređenje. Konsekratori su bili nadbiskup Anselme Titianma Sanon i biskup Philippe Ouédraogo.

Umro je 19. kolovoza 2016. godine.

Izvori

Biskupi
Životopisi, Burkina Faso
Katoličanstvo u Burkini Faso

Judes Bicaba


El arroyo del Sauce es un curso de agua uruguayo que atraviesa el departamento de  Salto perteneciente a la cuenca hidrográfica del Río de la Plata.

Nace en la Cuchilla de las Cañas y desemboca en el río Arapey Grande tras recorrer alrededor de  33 km.

Referencias

Sauce
Sauce

Arroyo del Sauce (Arapey)


Ljubljanska nadbiskupija (slov. Nadškofija Ljubljana, lat. Archiodioecesis Labacensis) katolička je nadbiskupija sa središtem u Ljubljani.

Nadbiskupija
Glavna crkva nadbijskupije i sjedište nadbiskupa je katedrala Svetog Nikole u Ljubljani, a u sastav nadbiskupije su i manje bazilike u Brezju i Stičnoj. Od 2014. godine ljubljanski je nadbiskup Stanislav zore

Povijest
Od 811. godine teritorij ljubljanske nadbiskupije bio je dio akvilejske patrijaršije.Car Svetog Rimskog Carstva Fridrik III., osnovao je 6. prosinca 1461. biskupiju Laibach, koju je šest mjeseci kasnije, 6. rujna 1462., potvrdio papa Pio II. Nekoliko dana kasnije biskupija se izdvojila iz akvilejske patrijaršije i izravno podvrgnuta Svetoj Stolici. 3. ožujka 1787. postala je nadbiskupija i metropolija, koja je ostala sve do 1807. godine, kada je iz političkih, razloga degradirana u biskupiju.

Nacistički progon Crkve u Sloveniji bio je sličan onome koji se dogodio u Poljskoj. U roku od šest tjedana od nacističke okupacije, samo između 100 i 831 svećenika mariborske biskupije i dio ljubljanske biskupije ostalo slobodno. Klerici su bili progonjeni i slani u koncentracijske logore, a svećenićki redovi su im oduzeti.

Biskupiju je papa Ivan XXIII. 22. prosinca 1961. ponovno podigao u nadbiskupiju, a u metropoliju papa Pavao VI, 22. studenoga 1968. godine. Danas nadbiskupija ima dvije biskupije, kopersku (od 1977) i novomeštanska (od 2006). Ona je glavna biskupija u Sloveniji,a bivši nadbiskup, Franc Rode, CM, bio je prefekt Kongregacije za institute posvećenog života i društva apostolskog života i imenovan kardinalom.

Popis ljubljanskih biskupa

 Sigmund Lamberg (1463. – 1488.)
 Krištof Ravbar (1488. – 1536.)
 Franc Kacijanar (1536. – 1543.)
 Urban Textor (Tkalec) (1543. – 1558.)
 Peter Seebach (1558. – 1568.)
 Konrad Adam Glušič (1571. – 1578. )
 Baltazar Radlič (1579.)
 Janez Tavčar (1580. – 1597.)
 Thomas Chrön (1597. – 1630.)
 Rinaldo Scarlichi (1630. – 1640. )
 Otto Friedrich von Buchheim (1641. – 1664.)
 Joseph Rabatta (1664. – 1683.)
 Sigmund von Herberstein (1683. – 1701.)
 Franz von Kuenburg (1701. – 1710.)
 Franz Karl Kaunitz (1710. – 1717.)
 Wilhelm von Leslie (1718. – 1727.)
 Sigmund Felix von Schrattenbach (1727. – 1742.)
 Ernest Attems (1742. – 1757.)
 Leopold Petazzi de Castel Nuovo (1760. – 1772.)
 Karl Johann Herberstein (1772. – 1787.)
 Michel Brigido (1787. – 1807.)
 Anton Kavčič (1807. – 1814.)
 Augustin Gruber (1815. – 1823.)
 Anton Aloys Wolf (1824. – 1859.)
 Jernej Vidmar (1860. – 1875.)
 Janez Zlatoust Pogačar (1875. – 1884.)
 Jakob Missia (1884. – 1898.)
 Anton Bonaventura Jeglič (1898. – 1930.)
 Gregorij Rožman (1930. – 1959.)

Popis ljubljanskih nadbiskupa

 Anton Vovk (1959. – 1963.)
 Jožef Pogačnik (1964. – 1980.)
 Alojzij Šuštar (1980. – 1997.)
 Franc Rode, CM (1997. – 2004.)
 Alojz Uran (2004. – 2009.)
 Anton Stres, CM (2009. – 2013.)
 Stane Zore, OFM (2014. – danas)

Pomoćni biskupi

 Michael Chumer (Chumberg), OFM ( 1639. – 1651.)
 Franc Jožef Mikolič (Mikolitsch) (1789. – 1793.)
 Franz von Raigesfeld, SJ (1795. – 1800.)
 Johannes Antonius de Ricci (1801. – 1818.)
 Anton Vovk (1946. – 1959.) imenovan je ljubljanskim biskupom
 Jožef Pogačnik (1963. – 1964.) imenovan je nadbiskupom ljubljanskim
 Stanislav Lenič (1967. – 1988.)
 Jožef Kvas (1983. – 1999.)
 Alojzij Uran (1992. – 2004.) imenovan je nadbiskupom ljubljanskim
 Andrej Glavan (2000. – 2006.) imenovan, biskupom Novog Mesta
 Anton Jamnik (2005. – danas)
 Franc Šuštar (2015. – danas)

Povezani članci
 Katolička Crkva u Sloveniji

Izvori

Vanjske poveznice
 Službena stranica
 Catholic Hierarchy
 GCatholic.org

Katolička upravna podjela Slovenije

Ljubljanska nadbiskupija


Un onsen  (温泉) este un izvor termal japonez, dar termenul poate include și toate facilitățile de baie și hanurile tradiționale situate frecvent în jurul izvorului termal. Fiind o țară vulcanică cu activitate ridicată, Japonia are mii de astfel de onsen pe toate marile insule.

Există multe feluri de onsen, precum sunt cele în aer liber (露天風呂 sau 野天風呂, roten-buro sau noten-buro) și de interior. Băile pot fi fie publice, administrate de către o municipalitate, fie privat (内湯, uchiyu), de multe ori ca parte a unui hotel, ryokan, sau bed & breakfast (民宿, minshuku).

Prezența unui onsen este adesea indicată pe hărți și pe semne rutiere prin simbolul ♨ sau kanji  (yu, care înseamnă "apă caldă"). Uneori, simplul caracter hiragana ゆ (yu), ușor de înțeles pentru copiii mai mici, este folosit.

În mod tradițional, onsenurile sunt amplasate în aer liber, deși un număr mare de hanuri au construit și facilități pentru îmbăiere în interior. În zilele noastre, deoarece cele mai multe gospodării au propria lor baie, numărul de băi publice tradiționale a scăzut, dar numărul de onsenuri turistice a crescut (printre cele mai notabile se numără Kinosaki Onsen, Togura Kamiyamada Onsen și Akanko Onsen). Prin definiție, un onsen utilizează apă natural caldă capturată dintr-un izvor geotermal. Onsenurile sunt diferite de sentō, băi publice de interior în care băile sunt umplute cu apă de la robinet încălzită.

Băi mixte

În mod tradițional, bărbații și femeile se îmbăiau împreună atât la onsen cât și la sentō, dar separarea sexelor a fost introdusă o dată cu deschiderea Japoniei către Occident în timpul restaurației Meiji. Băile mixte (混浴, kon'yoku) persistă în unele onsenuri speciale în zonele rurale din Japonia, care, de obicei, oferă și opțiunea băilor "doar pentru femei" sau orare diferite pentru cele fiecare din cele două sexe. Bărbații pot să-și acopere organele genitale cu un prosop mic în timp ce se află afară din apă, în timp ce femeile își înfășoară corpurile în prosoape mari. Copiii, indiferent de sex, pot fi văzuți atât în băile pentru bărbați, cât și cele pentru femei. În unele prefecturi din Japonia, inclusiv în Tokyo, băile mixte sunt permise doar dacă oaspeții poartă costume de baie sau yugi (湯着, yugi), sau yuami-gi, care sunt special concepute pentru îmbăiere.

Etichetă

Asigurarea curățeniei
La un onsen, ca și la un sentō, toți oaspeții trebuie să se spele și să se clătească temeinic înainte de a intra în apa fierbinte. Aceste zone de spălare sunt echipate cu scaune, robinete, găleți din lemn și cosmetice gratuite, precum săpun și șampon. Intrarea într-un onsen încă murdar sau cu urme de săpun pe corp este inacceptabil din punct de vedere social.

Costume de baie
De obicei, costumele de baie sunt interzise. Cu toate acestea, unele onsen mai moderne, cu atmosferă de water park, impun oaspeților lor să poarte un costum de înot în piscinele mixte.

Prosoape
Oaspeții la onsen își aduc cu ei de obicei un prosop mic pentru a-l folosi drept burete de baie. Prosopul poate oferi, de asemenea, un minim de modestie atunci când se merge pe jos între zona de spălare și băi. Unele onsen permit luarea prosopului în baie, în timp ce altele au postate semne care interzic acest lucru, menționând că acest lucru face mai grea curățarea băilor. Nu este acceptată introducerea prosoapelor în apa din băi, deoarece acesteasunt fi considerate murdare. În mod normal, oamenii își așază prosoapele deoparte pe marginea băii atunci când se îmbăiază sau le împăturesc și le plasează pe creștetele capetelor.

Zgomot
Un onsen varia de la liniștit la zgomotos. În unele este difuzată muzică ambientală și uneori au fântâni arteziene. Este permisă conversația în această împrejuarare relaxată. Există, însă, interdicții împotriva neliniștii în zonele de spălare și băi. Câțiva stropi sau un pic de gălăgie este tolerate de obicei în cazul copiilor mici.

Tatuaje
Până în 2015, mai mult de jumătate (56%) dintre operatorii de onsen interziceau accesul oaspeților cu tatuaje în băi. Motivul inițial pentru interdicția tatuajelor a fost de a nu permite accesul membrilor Yakuza și ai altor grupuri criminale care în mod tradițional au corpuri decorate elaborat.

Cu toate acestea, există și onsenuri care nu impun această regulă. Un studiu din 2015 al Organizației Naționale de Turism din Japonia a constatat că mai mult de 30% din operatorii de onsen din hoteluri și hanuri din întreaga țară permit accesul persoanelor cu tatuaje; alți 13% au declarat că vor permite accesul oaspeților în anumite condiții, cum ar fi având acoperirea tatuajelor.

Odată cu creșterea în oaspeților străini, datorită turismului, unele onsenuri care înainte interziceau accesul cu tatuaje renunță la aceste restricții și permit accesul cu tatuaje mici, dacă acestea pot fi acoperite.

Terapia
Natura vulcanică a Japoniei oferă o mulțime de izvoare. Când apa dintr-un onsen conține minerale sau substanțe chimice, unitățile onsen afișează, de obicei, ce tip de apă este.

Câteva tipuri de onsen sunt:

 Onsen sulfuros (硫黄泉, iō-sen)
 Onsen cu clorură de sodiu (ナトリウム泉, natoriumu-sen)
 onsen cu hidrogen carbonat (炭酸泉, tansan-sen)
 Onsen cu fier (鉄泉, tetsu-sen)

Riscuri
Deși milioane de japonezi se scaldă în onsenuri fiecare an cu puține efecte secundare notabile, există posibile efecte secundare cauzate de utilizarea băilor, cum ar fi hipertensiunea arterială agravantă sau boli de inimă.

Legionella a fost identificată în unele onsenuri cu standarde slabe de curățenie. Revelațiile sanitare precare practici la unele explora acest oraș trepidant au condus la îmbunătățirea regulamentelor de primăvară fierbinte comunităților de a-și menține reputația.

Au fost raportate cazuri de boli infecțioase găsite în mase de apă caldă la nivel mondial, precum diverse specii de Naegleria. În timp ce studii au descoperit prezența de Naegleria în izvoare termale, amiba Naegleria fowleri nu a fost identificată. Cu toate acestea, mai puțin de cinci cazuri au fost observate în Japonia în istorie, deși acestea nu sunt legate neapărat de îmbăierea la onsen.

Multe onsenuri afișează anunțuri care recomandă persoanelor cu răni deschise, tăieturi sau leziuni nu să se scalde. În plus, în ultimii ani, din ce în ce mai multe onsenuri adăugă clor în băile lor pentru a preveni infecțiile, deși puriștii caută onsenuri naturale, neclorinate, care nu reciclează apa, ci curăță băile zilnic. Aceste măsuri de precauție, precum și corecta utilizare a onsenurilor (de exemplu, evitarea scufundării capului, spălarea temeinică înainte de a intra în baie) reduc foarte mult riscurile pentru oaspeți.

Onsenuri selectate

 Akagi, Gunma
 Akayu, Yamagata
 Arima Onsen, Kobe, Hyōgo
 Asamushi Onsen, prefectura Aomori
 Aso, Kumamoto, un onsen lângă muntele Aso, un vulcan activ
 Atami Onsen, Atami, Shizuoka, stațiune onsen mare lângă Tokyo
 Awara Onsen, Awara, prefectura Fukui
 Awazu Onsen, Komatsu, Ishikawa
 Beppu Onsen, Beppu, prefectura Oita, cunoscut pentru băile multicolore
 Dake Onsen, Nihonmatsu, Fukushima
 Dōgo Onsen, prefectura Ehime
 Funaoka Onsen, Kyoto
 Futamata, Hokkaido
 Gero Onsen, Gero, Gifu, cunoscut pentru băile de pe malul râului Hida
 Getō Onsen, prefectura Iwate
 Ginzan Onsen, Obanazawa, Yamagata
 Hakone, Kanagawa, oraș-stațiune de lângă Tokyo
 Hanamaki, Iwate
 Hirayu Onsen, Takayama, Gifu
 Hokkawa Onsen, Shizuoka
 Ibusuki Onsen, prefectura Kagoshima
 Iizaka Onsen, Fukushima
 Ikaho Onsen, Shibukawa, Gunma
 Itō, Shizuoka
 Iwaki Yumoto Onsen, prefectura Fukushima
 Iwamuro, Niigata, cunoscut pentru onsen încă din perioada Edo
 Jigokudani, prefectura Nagano
 Jōzankei Onsen, Hokkaido
 Kaike Onsen, Yonago, Tottori
 Kakeyu Onsen, Nagano
 Kanzanji Onsen, Shizuoka
 Katayamazu Onsen, Kaga, Ishikawa
 Kawayu Onsen, Tanabe, Wakayama
 Kindaichi Onsen, Iwate
 Kinosaki, Hyōgo
 Kinugawa Onsen, Tochigi
 Kurokawa Onsen, Aso, prefectura Kumamoto
 Kusatsu Onsen, prefectura Gunma
 Misasa Onsen, Misasa, prefectura Tottori
 Nagaragawa Onsen, Gifu, prefectura Gifu
 Nanki-Katsuura Onsen, Nachikatsuura, Wakayama
 Nanki-Shirahama Onsen, Shirahama, prefectura Wakayama
 Naoshima, prefectura Kagawa
 Naruko, prefectura Miyagi
 Noboribetsu, Hokkaido
 Nuruyu Onsen, prefectura Kumamoto
 Nyūtō Onsen, prefectura Akita
 Onneyu Onsen, Hokkaido
 Ōfuka Onsen, Akita
 Ryujin Onsen, Tanabe, Wakayama
 Sabakoyu Onsen, prefectura Fukushima,
 Sakunami Onsen, Miyagi
 Sawatari, prefectura Gunma
 Senami Onsen, prefectura Niigata
 Shima Onsen, prefectura Gunma
 Shimabara, Nagasaki
 Shimobe Onsen, prefectura Yamanashi
 Shiobara Onsen, prefectura Tochigi
 Shuzenji Onsen, prefectura Shizuoka
 Sōunkyo Onsen, Hokkaido
 Sukayu Onsen, prefectura Aomori
 Sumatakyō Onsen, prefectura Shizuoka
 Suwa, prefectura Nagano
 Takanoyu Onsen, prefectura Akita
 Takaragawa, Gunma,  băi mixte din Japonia
 Takarazuka, Hyōgo
 Tara, prefectura Saga
 Tōyako, Hokkaidō
 Tsubame Onsen, Niigata - cunoscut pentru onsenul mixt
 Tsuchiyu Onsen, prefectura Fukushima
 Tsukioka Onsen, Niigata, prefectura Niigata
 Tsurumaki Onsen, Kanagawa
 Unazuki Onsen, Kurobe, prefectura Toyama
 Wakura Onsen, Nanao, prefectura Ishikawa
 Yamanaka Onsen, Kaga, Ishikawa
 Yamashiro Onsen, Kaga, Ishikawa
 Yubara Onsen, prefectura Okayama,  băi mixte la baza barajului Yubar
 Yudanaka Onsen, prefectura Nagano
 Yufuin, prefectura Ōita
 Yugawara, prefectura Kanagawa
 Yumura Onsen (Yumura Onsen), (Shin'onsen, Hyōgo)
 Yunogo Onsen, prefectura Okayama
 Yunokawa Onsen, Hokkaido
 Yunomine Onsen, Tanabe, Wakayama, locul băii Tsuboyu inclusă în Patrimoniul Mondial UNESCO
 Yuzawa, Niigata
 Zaō Onsen, prefectura Yamagata

Note

Referințe

Bibliografie
 Hotta, Anne, and Yoko Ishiguro. A Guide to Japanese Hot Springs. New York: Kodansha America, 1986. .
 Fujinami, Kōichi. Hot Springs in Japan. Tokyo: Board of Tourist Industry, Japanese Government Railways; Maruzen Company, Ltd., 1936.
 Neff, Robert. Japan's Hidden Hot Springs. Rutland, Vermont: Charles E. Tuttle, 1995. .
 Seki, Akihiko, and Elizabeth Heilman Brooke. The Japanese Spa: A Guide to Japan's Finest Ryokan and Onsen. Boston: Tuttle Publishing, 2005. . Reprinted as Ryokan: Japan's Finest Spas and Inns, 2007. .

Legături externe

 Onsen Tipster A database of genuine onsen in Japan
 Sento Guide  Guide to public baths in Japan
 OnsenJapan.net Interactive Google map with easy-to-read icons, pictures, and reviews
 Secret Onsen a database with more than 125 onsen all around Japan

Băi
Turism în Japonia

Onsen


5139 Rumoi este un asteroid din centura principală de asteroizi.

Descriere
5139 Rumoi este un asteroid din centura principală de asteroizi. A fost descoperit pe  la Kagoshima de Masaru Mukai și Masanori Takeishi. Asteroidul prezintă o orbită caracterizată de o semiaxă mare de 2,85 ua, o excentricitate de 0,03 și o înclinație de 2,8° în raport cu ecliptica.

Vezi și
 Lista planetelor minore: 5001-6000
 Centura de asteroizi

Referințe

Asteroizi Koronis

Obiecte astronomice descoperite în 1990
Centura de asteroizi

5139 Rumoi


An Aloe clarkei in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Leonard Eric Newton. An Aloe clarkei in nahilalakip ha genus nga Aloe, ngan familia nga Xanthorrhoeaceae.

Mabibilngan ini ha Ethiopia. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Aloe

Aloe clarkei


În matematică, mai exact în algebra abstractă, teoria lui Galois, numită după Évariste Galois, oferă o legătura între teoria corpurilor și teoria grupurilor. Folosind teoria lui Galois, anumite probleme referitoare la corpuri pot fi reduse la grupuri, care sunt mai ușor de studiat și mai bine înțelese.

Inițial, Galois a folosit grupuri de permutări pentru a arăta cum rădăcinile unei ecuații polinomiale au o legătură. Abordarea modernă a teoriei lui Galois, creată de Richard Dedekind, Leopold Kronecker și Emil Artin, implică studierea automorfismelor extensiilor de corp.

Algebră

Teoria lui Galois