සීදූව ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ කටාන ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයේ මීගමුව අසල පිහිටි උප නගරයකි. එය කොළඹ මීගමුව A03 මාර්ගයේ පිහිටා ඇත.

සීදූව කොළඹට E003 මාර්ගය හරහා 20.6 km (12.8 mi) ද, A03 මාර්ගය හරහා 18.7 km (11.6 mi) ද උතුරින්, කටුනායකට දකුණින්, ජා ඇළට උතුරින්, රද්දොළුවට බටහිරින්, හා මීගමුව කලපුවට නැගෙනහිරින් පිහිටා ඇත. සීදුව 12.065 km2(4.658 sq mi) ක වපසරියකින් යුක්ත ය. 2012 වන විට එහි බහුතරය රෝමානු කතෝලික, මෙතෝදිස්ත හෝ බෞද්ධ වූ 38,355ක ජනගහනයක් විය.

නාම නිෂ්පත්තිය
"සීදුව" නාමය සෑදුණු ආකාරය පිළිබඳව මත හතරක් වේ.

මෙහි දී "දූව" හෙවත් "දූපත" යන්න මෙම ප්‍රදේශය දඬුගම් ඔයෙන් (අත්තනගලු ඔයෙන්), ඇළ මාර්ගවලින් හා කුඹුරුවලින් වට වී තිබීම නිසා යෙදෙන්නට ඇත. මත හතරින් සාකච්ඡා කෙරෙනුයේ  ආරම්භයේ ඇති "සී-" යන්න සම්බන්ධයෙනි.

 මෙය සිංහයන් සිටි දූව > සිංහ දූව > සීදුව යනාකාරයෙන් මෙහි සිංහයන් සිටි බවට ඇති මතවාදයක් සමඟ හට ගන්නට ඇතැයි මතයක් ද ඇත. නමුත් ක්‍රි.පූ. 37,000ට පසු මෙහි සිංහයන් සිටි බවට සාක්ෂි නැත්තෙන් එම මතය බැහැර වේ.
 මෙම ප්‍රදේශය 5වන බුවනෙකබාහු රජ සමයේ දී සිංහ නම් රදලයෙකුට පාලනය කිරීමට පවරා දීම නිසා සිංහගේ දූව > සිංහ දූව > සීදුව ලෙස සෑදී ඇති බවට තවත් මතයකි.
 මෙම ප්‍රදේශයේ දූපත් සතරක් (ඇතුල්ඕවිට, මැද්දෙගොඩ, වේන හා මහරගොඩැල්ල) වටේට පිහිටි නිසා මෙය සිවු දූපත් > සීදුව ලෙස සදෙන්නට ඇති බව තවත් මතයකි.
 මෙම ප්‍රදේශය සශ්‍රීක ප්‍රදේශයක් වූ නිසාවෙන් සිරිදුව > සීදුව ලෙස සෑදී ඇති බව තවට් මතයකි.

ඉතිහාසය
මෙම ප්‍රදේශය පිළිබඳව ප්‍රථම සඳහනක් ඇත්තේ මෙම ප්‍රදේශය 5වන බුවනෙකබාහු රජු විසින් සිංහ නම් වූ රදල ප්‍රධානියෙකුට ප්‍රදානය කර ඇති බවයි.

සීදුව මුහුදුබඩ තීරයට ආසන්නයෙන් පවතී නිසා මෙම ප්‍රදේශයේ පෘතුගීසි, ලන්දේසි හා ඉංග්‍රීසි ජාතීන්ගේ ආභාෂයන් දැකිය හැක. අමන්දොළුව ප්‍රදේශයේ පිහිටි පැරණි ඕලන්ද කුලුන එවැන්නකි. 1890දී සීදුවේ රෝමානු කතෝලික දේවස්ථානය ඉදිකර ඇති අතර ඊට පෙර එය පොල්අතු මඩුවක් තුල ඉදිකර තිබී ඇත.

විවෘත ආර්ථිකය ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටුවීම හා සමඟ මෙම ප්‍රදේශයට විශේෂ තැනක් හිමි විය. ඒ එය කටුනායක ආයෝජන ප්‍රවර්ධන කලාපයත්, ඒකල කර්මාන්තපුරයත් අතර පිහිටීම හේතුවෙනි. එමනිසා මෙම ප්‍රදේශය ජනාකීර්ණ විය.

භූගෝලීය සාධක

සීදුව දකුණින් හා නැගෙනහිරින් දඬුගම් (අත්තනගලු) ඔයෙනුත්, බටහිරින් මීගමු කලපුවටත් සීමා වී ඇත. එය ප්‍රධාන වශයෙන් ම භූමියෙනුත්, වෙල්වළිනුත්, කඩොලාන පරිසරයෙනුත් සංයුක්ත ය. දඬුගම් (අත්තනගලු) ඔය හා ඉන් එන ඇලක් වූ දික්වෙල ඇළ ප්‍රදේශයේ ජල ප්‍රදේශ ලෙස පවතී. ගඟ හා ඇළ වටකොට වෙල් ද, කලපු මායිමේත් දඬුගම් (අත්තනගලු) ඔය මෝයේත් කඩොලාන පරිසරයන් ද දක්නට හැක. භූගත ජල මූලාශ්‍ර පිහිටීම හේතුවෙන් ප්‍රධාන වශයෙන් ම භාවිතයට ගනුයේ භූගත ජලයයි.

දේශගුණය
සීදුවේ පවතින්නේ මෝසම් නිවර්තන දේශගුණයකි. සීදුවේ උෂ්ණත්වය වර්ෂය පුරාවට ම සාමාන්‍ය ලෙස පවතී. මැයි හා ඔක්තෝබර් මාසයන්ගේ උපරිම උෂ්ණත්වයක් පවතී. වාර්ෂික සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය 29.5 °C (85.1 °F) කි.

පාලනය
1970ට පෙර, සීදුව පාලනය කරනු ලැබූයේ ආඬිඅම්බලම ගම් සභාව යටතේ ය. 1970 සිට එය කටුනායක සීදුව නගර සභාව පිහිටුවා ඒ යටතේ පාලනය කරන ලදී. එහි සභාපතිවරයාව වසර 5කට වරක් ප්‍රාදේශීය සභා ඡන්දයෙන් තෝරා පත් කරගනු ලැබේ. 2018 ඡන්දයෙන් ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ වැඩි ආසන ප්‍රමාණයක් හිමි කරගත්ත ද එක්සත් ජාතික පාක්ෂික දේශපාලක්ඥයෙකු වූ සරත් පීරිස් මහතා සභාපති ලෙස පත් විය.

බෙදා ඇති ප්‍රදේශ
සීදුව ප්‍රදේශ 6කින් සමන්විත ය. ඊට කටුනායක සීදුව නගර සභාවේ ආසන 9ක් ඇතුලත් ය.

 සීදුව
 උතුරු සීදුව
 දකුණු සීදුව
 අමන්දොළුව
 බණ්ඩාරවත්ත
 බටහිර බණ්ඩාරවත්ත
 නැගෙනහිර බණ්ඩාරවත්ත
 අම්බලම්මුල්ල
 මූකලන්ගමුව
 බටහිර මූකලන්ගමුව
 නැගෙනහිර මූකලන්ගමුව
 ලියනගේමුල්ල
 උතුරු ලියනගේමුල්ල
 දකුණු ලියනගේමුල්ල

ආර්ථිකය
19වන ශතවර්ෂය වන විට සීදුවේ ආර්ථිකය පදනම් වී තිබුනේ පොල් හා කුරුඳු නිෂ්පාදනය, හා වඩු කර්මාන්තය වැනි එවායෙනි. වැසියන් ඒවායේ තම රැකියා කළහ.

1977දී ශ්‍රී ලංකාවේ ඇති වූ ආර්ථික වෙනස්කම් නිසා මෙම ප්‍රදේශයේ ආර්ථිකයේ සැලකිය යුතු වෙනසක් සිදු විය. එමනිසා මෙම ප්‍රදේශය ආයෝජන ප්‍රවර්ධන කලාපය, බණ්ඩාරනායක අන්තර්ජාතික ගුවන්තොටුපොළ, හමුදා කඳවුරු, රාජ්‍ය ඉස්කාගාර සමාගම මෙම ප්‍රදේශයේ පිහිටුවන ලදී. ආයෝජන මණ්ඩලයේ සමාගම් පිහිටුවීම හා සමඟ මෙම ප්‍රදේශය ජාතික වැදගත්කමකින් යුතු වූ නගරයක් බවට පත් විය.

දකුණු අන්තයේ පිහිටි අම්බලම්මුල්ල ප්‍රදේශයේ තවමත් කුඹල් කර්මාන්තය ජනප්‍රිය ව පවතී.

ආගම්
17වන ශතවර්ෂයට පෙර මෙහි වැඩි පිරිස බෞද්ධයෝ වූහ. ගඟේ තොටුපල ආසන්නයේ තිබූ නුග ගසක් යට තිබූ සන්හිඳක් ඊට සාක්ෂි සපයයි.

17වන ශතවර්ෂයෙන් පසුව රෝමානු කතෝලික පූජකවරුන් ධර්මය දේශනා කිරීමට පැමිණීමත් සමඟ බොහෝ පිරිසක් කතෝලික දහම වැළඳගත්හ. 1890දී නිර්දෝෂ දේවමාතාවන් වහන්සේට කැප කර පල්ලියක් සාදා ඇත. එය සෑදීමට පෙර පල්ලිය වෙනුවට පොල්අතු මඩුවක් පිහිටා තිබී ඇත.

1814දී මෙතෝදිස්ත පූජකවරුන් මෙම ප්‍රදේශයේ පල්ලියක් පිහිටුවා ඇති අතර සැලකිය යුතු පිරිසක් මෙතෝදිස්ත දහම ද වැළඳගෙන ඇත.

20වන සියවස මුල් භාගයේ දී කතෝලිකයන් හා මෙතොදිස්තයන් අතර එතරම් හොඳ සම්බන්දතා පවතී නැත. 1946දී මෙතෝදිස්ත නායකයෙකු වූ ගරු ඩෙන්සිල් දි සිල්වා, මෙම ප්‍රදේශයේ පැවති ආගමික භේද තරමක් දුරට මැඩලූ කිසිඳු ආගමික භේදයකින් තොරව සැමට සහභාගී විය හැකි වූ තරුණ සංගමයක් පිහිටවූහ. වර්තමානයේ දී සියලු දෙනා සමඟින් ජීවත් වෙති.

වර්තමානය වන විට බහුතර ජනගහනය කතෝලික වන අතර මෙතෝදිස්ත, බෞද්ධ හා අනෙක් ක්‍රිස්තියානි ආගමිකයින් ද ජීවත් වෙති.

ආගමික වැදගත්කමක් ඇති ස්ථාන

බෞද්ධ

 ශ්‍රී සුගතාරාම විහාරය - මූකලන්ගමුව
 සුවිසුද්ධාරාම විහාරය - ලියනගේමුල්ල
 ශාන්තාරාම විහාරය - මූකලන්ගමුව
 ගංගාරාම විහාරය - අම්බලමුල්ල
 බණ්ඩාරවත්ත බෝධිය - බණ්ඩාරවත්ත
 මහවත්ත බෝධිය - මූකලන්ගමුව

රෝමානු කතෝලික

සීදුව මීසම

 නිර්දෝෂ දේවමාතා දෙව්මැදුර - සීදුව
 ශු. ප්‍රැන්සිස් සාලෙස් මුනි දෙව්මැදුර - අමන්දොළුව
 ශු. සෙබස්තියන් මුනි දෙව්මැදුර - ජයවර්ධනපුර
 ශු. ජූඩ් මුනි දෙව්මැදුර - කුරුලුකැලේ

බණ්ඩාරවත්ත මීසම

 දයාකම්පාල මෑණියන්ගේ දෙව්මැදුර - බණ්ඩාරවත්ත

ලියනගේමුල්ල මීසම

 ශු. අන්තෝනි මුනි දෙව්මැදුර - ලියනගේමුල්ල

මෙතෝදිස්ත

 සීදුව මෙතෝදිස්ත දෙව්මැදුර
 රාජපක්ෂපුර මෙතෝදිස්ත දෙව්මැදුර
 ලියනගේමුල්ල මෙතෝදිස්ත දෙව්මැදුර
 මැද්දෙගොඩ මෙතෝදිස්ත දෙව්මැදුර
 ජයවර්ධනපුර මෙතෝදිස්ත දෙව්මැදුර

ගමනාගමනය
සීදුව A03 කොළඹ මීගමුව මාර්ගයේ පිහිටා ඇත. කොළඹ සිට උතුරු දෙසට දිවෙන බස් මාර්ග බොහොමයක් සීදුව හරහා වැටී ඇත. පුත්තලම දුම්රිය මාර්ගය සීදුව හරහා ගමන් ගන්නා අතර සීදුව හා ලියනගේමුල්ල යන දුම්රිය ස්ථාන සීදුවේ පිහිටා ඇත. මුහුදු ගුවන් යානා තොටක් ද දඬුගම් (අත්තනගලු) ඔයේ පිහිටුවා ඇත. අලුතින් ඉදි කරන ලද E003 කොළඹ කටුනායක අධිවේගී මාර්ගය සීදුව හරහා වැටී ඇත.

අධ්‍යාපනය
සීදුවේ පාසල් මීගමුව අධ්‍යාපන කොට්ඨාසයට අයත් වේ. පහත දැක්වෙන්නේ සීදුව ප්‍රදේශයේ පිහිටි පාසල් කිහිපයකි:

 අමන්දොළුව රෝමානු කතෝලික ප්‍රාථමික විද්‍යාලය
 අමන්දොළුව මහ විද්‍යාලය
 බණ්ඩාරනායක විද්‍යාලය
 දවිසමර මහ විද්‍යාලය
 සීදුව මෙතෝදිස්ත ප්‍රාථමික විද්‍යාලය
 සීදුව රෝමානු කතෝලික ප්‍රාථමික විද්‍යාලය
 ශ්‍රී ජෝතිරතන විද්‍යාලය
 සාන්ත මරියා ප්‍රාථමික විද්‍යාලය

ක්‍රීඩා
සීදුව වොලිබෝල් ක්‍රීඩාවට රට පුරාම ජනප්‍රිය ය. දවිසමර විද්‍යාලය එවන් දක්ෂ වොලිබෝල් ක්‍රීඩකයන් බිහිකිරීමෙන් ඉදිරියෙන් සිටී. මෑත අතීතයේ ජනප්‍රිය වූ ක්‍රීඩකයන් කිහිප දෙනෙක් මෙසේ ය:

2017 දී 18වන වරට පැවැත්වුණු ආසියානු කනිෂ්ඨ පිරිමි (21න් පහල) වොලිබෝල් ශූරතාවයේ දී ශ්‍රී ලංකා කනිෂ්ඨ පිරිමි වොලිබෝල් කණ්ඩායමේ සිටි සීදුවේ ක්‍රීඩකයින්:

 රෙහාන් මධුශංක ප්‍රනාන්දු (දවිසමර ම.වි.)
 මිහිරංග උදයකුමාර (දවිසමර ම.වි.)
 චාමික සඳරුවන් (දවිසමර ම.වි.)

2017 මියන්මාර සංචාරයට සහභාගී වූ කණ්ඩායමේ සිටි සීදුවේ ක්‍රීඩකයින්:

 දිනිඳු රුචින්ත ලක්ෂාන් තිසේරා (දවිසමර ම.වි.)
 පසිඳු සඳරුවන් (දවිසමර ම.වි.)
 ඩිලංක මදුරංග (දවිසමර ම.වි.)

ක්‍රිකට් හා එල්ලේ ක්‍රීඩා ද සීදුවේ ජනප්‍රිය ය.

වැදගත් පුද්ගලයින්

 විජය කුමාරණතුංග (දේශපාලඥ/නළු)
 හෙන්රි කල්දේරා (ගායක/ගීත රචක/සංගීතඥ)
 ජීවන් කුමාරණතුංග (දේශපාලඥ/නළු)
 අයිවෝ ඩෙනිස් (ගායක / ගීත රචක )

සීදූව


AgustaWestland was an Anglo-Italian helicopter design and manufacturing company, which was a wholly owned subsidiary of Finmeccanica (now known as Leonardo). It was formed in July 2000 as an Anglo-Italian multinational company, when Finmeccanica and GKN merged their respective helicopter subsidiaries (Agusta and Westland Helicopters) to form AgustaWestland, with each holding a 50% share. Finmeccanica acquired GKN's stake in AgustaWestland in 2004.

In 2016, AgustaWestland was merged into Leonardo S.p.A. (formerly Finmeccanica), where it became the company's helicopters division under the Leonardo Helicopters brand. "AgustaWestland" still exists as a subsidiary of Leonardo but the AgustaWestland public brand is no longer promoted.

History
The collaboration between Agusta and Westland dates back to 1981, when the two companies established the European Helicopter Industries joint venture with the aim of developing a new medium-size utility helicopter, the EH101.

In March 1999, Finmeccanica and GKN announced their intention to merge their respective helicopter subsidiaries. The two parties announced finalised terms for the merger in July 2000, which included a 50-50 ownership structure, and the payment of top-up fees to GKN to compensate for a disparity in profit levels between Agusta and Westland.

In January 2002, AgustaWestland announced that it would be cutting a total of 950 jobs in the United Kingdom and closing its factory in Weston-super-Mare, which carried out customer support work, as activity was concentrated at its main site in Yeovil.

On 26 May 2004, GKN confirmed that it had agreed to sell its share of AgustaWestland to Finmeccanica for £1.06 billion. The sale was approved by the British government in October 2004.

AgustaWestland opened offices in Philadelphia in 2005 and won a contract to build the new presidential helicopter Marine One over the U.S. manufacturer Sikorsky Aircraft, but this program was cancelled in 2009. In November 2005, it was announced that AgustaWestland had agreed to acquire Bell Helicopter's 25 per cent interest in the AB139 medium twin helicopter program, and to increase its interest in the BA609 civil tiltrotor aircraft from 25 per cent to 40 per cent.

In June 2008, AgustaWestland and the Russia-based helicopter manufacturer Russian Helicopters agreed to form a new joint venture company to assemble AW139 helicopters in Russia. Construction of a $50 million helicopter assembly facility in the town of Tomilino near Moscow began in June 2010.

In early 2010, AgustaWestland acquired PZL-Świdnik, a Polish helicopter manufacturer.

In September 2012, AgustaWestland and Northrop Grumman announced the signing of a comprehensive teaming agreement under which the companies would jointly bid for contracts to build the U.S. Air Force Combat Rescue helicopter and U.S. Navy's new "Marine One" presidential helicopter.

In March 2013, AgustaWestland announced its Project Zero hybrid tiltrotor/fan-in-wing technology demonstrator. The unmanned demonstrator made its first tethered flight in June 2011 at AgustaWestland's Cascina Costa, Italy facility. According to the company, the aircraft "employs no hydraulics, doesn't burn fossil fuel and generates zero emissions."

AgustaWestland AW101 order controversy

India signed a contract to purchase 12 AgustaWestland AW101 helicopters in February 2010 for the Communication Squadron of Indian Air Force to carry the president, PM and other VVIPs.  The contract was frozen in February 2013 after allegations surfaced that US$60 million had been paid as a bribe. On 12 February 2013, Giuseppe Orsi, the CEO of Finmeccanica, was arrested by Italian authorities; the following day Indian Defence Minister A.K. Antony ordered a probe into the contract.

In January 2014, India cancelled the US$630 million deal, subsequently recovering the sum which it had paid.

Merger into Leonardo
In 2016, following a corporate reorganization, AgustaWestland merged into Leonardo S.p.A., Finmeccanica's new name. With this reorganization, AgustaWestland ceased to exist as a separate company, and it became Leonardo's helicopter division.

In 2020 Leonardo relaunched the "Agusta" brand for the VIP helicopter sector. The launch of the new brand was announced during Expo 2020 in Dubai.

Products

See also

 List of Italian companies
Comparable major helicopter manufacturers:
 Airbus Helicopters
 Bell Helicopter
 Boeing Rotorcraft Systems
 MD Helicopters
 Russian Helicopters
 Sikorsky Aircraft

References

External links

 Agusta website
 AgustaWestland section of helis.com (helicopter history site)

Defunct aircraft manufacturers of Italy
Defunct aircraft manufacturers of the United Kingdom
Defunct helicopter manufacturers
Helicopter manufacturers of Italy
Defunct helicopter manufacturers of the United Kingdom
Vehicle manufacturing companies established in 2000
Vehicle manufacturing companies disestablished in 2016
Technology companies established in 2000
Technology companies disestablished in 2016
British companies established in 2000
Italian companies established in 2000
Italian companies disestablished in 2016
British companies disestablished in 2016
Manufacturing companies based in Rome
Leonardo S.p.A.

AgustaWestland


Kako izdresirati zmaja 3 (eng. How To Train Your Dragon: The Hidden World) je računalno-animirani film fantasy tematike iz 2019. godine, te kao i prethodnici Kako izdresirati zmaja i Kako izdresirati zmaja 2 bazira na serijalu knjiga Cresside Cowell i služi kao završetak filmske trilogije. Sa scenarijem i režijom pod Dean DeBloisom u filmu ponovno posuđuju glasove Jay Baruchel, America Ferra, Cate Blanchett, Craig Ferguson, te kao pridošlica F. Murray Abraham.

Radnja prati Štucka u potrazi za tajnim Skrivenim svijetom zmajeva, utopijom gdje bi svi mogli živjeti na sigurnom, dok Bezubićinu pažnju privlaći ženka Svjetli Bijes.

Film je došao 22. veljače u Američka kina, a već 31. siječnja u Hrvatska. Primijo je široke pohvale kritičara hvaleći animaciju, akciske scene, glazbu, glasovnu glumu, likove, emotivnu težinu i zakljućak radnje. Film je zaradio preko 519$ miljona, postao deseti film s najboljom zaradom 2019 te za Universal animirani film s najboljom zaradom.

Radnja
Godinu dana nakon događaja prošlog filma, Štucko i drugi jahaći nastavljaju oslobađati zarobljene zmajeve i dovoditi ih na Berk gdje polako pokušavaju stvoriti utopiju za ljude i zmajeve. No neprekidno donošenje novih zmajeva je dovelo do prenapućenosti otoka što Štucka navodi da pronađe Skriveni svijet zmajeva o kojemu je njegov otac Stoik znao govoriti. Isto vremeno neprijateljski vojskovođe daruju Grimmelu zmajicu sličnu Noćnom Bijesu koju on želi iskoristiti da ulovi Bezubicu.

Ubrzo Bezubica otkriva u šumi zmajicu koju Astrid imenuje Svijetli Bijes, ali ova prestrašeno bježi kada osjeti Štuckovu prisutnost. Nakon što Štucko i Tvrdbadem pronalaze zamke na mijestu gdje se nalazila zmajica, Grimmel posjećuje Štucka u njegovoj kući tražeći da mu se isporući Bezubica, ali je Štucko pripremio zamku, no Grimmel bježi i usput pali Štuckovu kuću i pola Berka. Nakon dramatične noći Štucko odlučuje se sa svojim narodom seliti i pronaći Skriveni svijet gdje bi mogli živjeti sa svojim zamjevima bez opasnosti od lovaca.

Na pola puta otkrivaju otok na kojemu planiraju kratko predahnuti, ali uskoro ga stanovnici imenuju Novi Berk. Kako Bezubica nije u stanju sam letiti mu Štucko izrađuje poboljšanu protezu pomoću koje je sada samostalan, te kada ponovno sreće Svijetli Bijes s njom leti u nepoznate krajeve. Isto vremeno Valka saznaje da Grimmel sprema vojsku s kojom ih namjerava naći, te Štucko i ostali odlaze u napad ali upadaju u zamku i jedva pobjegnu. Tvrdokora pada u neprijateljske ruke, ali toliko dugo iritira Grimmela dok ju ne pušta na slobodu s namjerom da ju sljedi do novog skrovišta stanovnika Berka.

U međuvremenu Štucko i Astrid u potrazi za Bezzubicom pronalaze Skriveni svijet, te vide kako Bezubica i Svijetli Bijes kao par vode zmajeve. No kada ih drugi zmajevi otkrivaju im Bezubica pomaže pobijeći dok Štucko shvaća ljudima tamo nije mjesto. Kada stignu do Novog Berka se Grimmel odjednom pojavljuje i hvata Bezubicu i Svijetli Bijes koja je sljedila Bezubicu te naređuje da se pridruže i ostali zmajevi otoka.

Uz Astridinu potporu Štucko odlučuje spasiti zmajeve i zaustaviti Grimmela. Zajedno s ostalima iznenade Grimmelovu vojsku i zapoćnu borbu. Dok Štucko oslobađa Bezubicu, Grimmel drogama hipnotizira Svijetli Bijes da sljedi zapovijedi te ih Štucko i Bezubica sljede, ali Grimmel omamljuje Bezubicu i ovaj počinje padati zrakom. Štucko, shvativši da ne može sam spasiti Bezubicu oslobađa Svijetli Bijes i moli ju da spasi Bezubicu. Dok Grimmel i Štucko padaju prema moru se Svijetli Bijes odjednom vrati spasiti Štucka dok Grimmel pada u more.

Ponovno na otoku Štucko i Bezubica shvaćaju da zmajevi nikada ne mogu biti sigurni u ljudskom svijetu, te se u suzama opraštaju jedan od drugoga dok i ostali stanovnici Berka puštaju svoje zmajeve. Nekoliko mjeseci kasnije je otok za stalno naseljen i cijelo mjesto slavi vjenčanje Štucka i Astrid.

Deset godina kasnije Štucko i Astrid plove sa svoje dvoje djece da posjete rub Skrivenog svijeta. Tamo ih očigledno čekaju Bezubica i Svijetli Bijes s vlastitim mladunčem. Nakon prvog veselja između Štucka i Bezubice polako Štucko upoznaje svoju djecu sa zmajevima. Zajedno s djecom Štucko i Astrid lete na zmajevima kroz nebo.

Hrvatska sinkronizacija

Ostali glasovi:
 Ivan Đuričić
 Marko Juraga
 Mirta Zečević
 Dražen Bratulić
 Domagoj Janković
 Boris Barberić
 Daniel Dizdar
 Mima Karaula
 Dragan Peka
 Marko Lasić – Nered

 Sinkronizacija: Rubikon Sound Factory
 Redatelj dijaloga: Luka Rukavina
 Prijevod i adaptacija dijaloga: Pavlica Bajsić Brazzoduro
 Tonski snimatelj: Ivor Plužarić

Produkcija
U prosincu 2010. godine izvršni direktor DreamWorks Animation-a Jeffrey Katzenberg najavio je da će biti i treći film iz serije: "Kako izdresirati zmaja je najmanje trodjelna priča, možda i više, ali znamo da u toj priči postoje barem tri poglavlja." Dean DeBlois, pisac i redatelj drugog i trećeg filma, izjavio je da je Kako izdresirati zmaja 2 je bio zamišljen kao drugi čin trilogije: "Postoje određeni likovi i situacije koji se odigravaju u drugom filmu koje će postati mnogo važnije za priču do trećeg. " DeBlois je u intervjuu rekao da će treći dio biti objavljen 2016. Iako je serija krenula drugačijim putem pripovijedanja priče o Štucku i vikinzima, autorica Cressida Cowell otkrila je da će trilogija i serija knjiga imati slične završetke (s "objašnjenjem zašto više nema zmajeva").

Film su producirali Bonnie Arnold i Brad Lewis, dok su DeBlois i Chris Sanders ostali izvršni producenti; Sanders je bio izvršni producent drugog filma i ko-redatelj prvog. Jay Baruchel, Gerard Butler, Craig Ferguson, America Ferrera, Jonah Hill, Christopher Mintz-Plasse i Kristen Wiig vratili su se u trećem filmu, a Justin Rupple je zamijenio T.J. Millera kao Tvrdobadem. DeBlois je otkrio da se Miller u početku bio namijenjen da pokloni glas, ali DreamWorks ga je zamijenio nakon optužbi za neprikladno ponašanje i uhićenje zbog pozivanja na lažnu prijetnju bombom. Cate Blanchett također je ponovila svoju ulogu Valke iz drugog filma. Dana 14. studenog 2017. objavljeno je da će Kit Harington ponoviti svoju ulogu Ereta, a glumačkoj sceni pridružio se F. Murray Abraham. Tijekom ranijih faza produkcije, DeBlois je izjavio da će se i Djimon Hounsou vratiti kao Drago Bludvist. Planirano je čak i da se Drago otkupi do kraja filma, ali na pola razvoja, suosnivač DreamWorksa Steven Spielberg uvjerio je DeBloisa da je za priču o Dragovom otkupljenju potrebno više vremena za koji nisu mogli pružiti, što je dovelo do ukidanja njegovog uključivanja. 17. travnja 2018. DreamWorks Animation objavio je da će naslov nastavka biti naslovljen Kako izdresirati zmaja: Skriveni svijet. Animacijski izazovi u produkciji zahtijevali su DreamWorks Animation da obnovi i izumi novi softver za rješavanje složenih zadataka, poput osvjetljenja zmaja Svijetli Bijes.

Glazba
John Powell, koji je skladao i za prethodna dva filma, vratio se kako bi sastavio partituru filma. Uz to, Powellovi suradnici Batu Sener, Anthony Willis i Paul Mounsey zaslužni su za dodatne skladanje. Isto se nakon prethodnih suradnji na filmovima ponovno pridružio Jónsi koji je napisao novu pjesmu za film, pod nazivom "Zajedno od daleka", koja je objavljena kao singl 31. siječnja 2019. Jónsi je osigurao i vokale za pjesmu pod nazivom "Skriveni svijet".

Kritike
Na internetskoj stranici Rotten Tomatoes, film ima ocjenu odobravanja od 91% na temelju 244 recenzije i prosječnu ocjenu 7,25 / 10. Kritični konsenzus stranice glasi: "Rijetki slučaj trilogije koja zaista djeluje, Kako izdresirati zmaja: Skriveni svijet dovodi svoju sagu do vizualno blistavog i emocionalno dirljivof zaključka." Na stranici Metacritic ima prosjek ocjene 71 od 100, temeljen na 38 kritičara, što ukazuje na "općenito povoljne kritike". Publika koju je ispitivao CinemaScore filmu je dala prosječnu ocjenu "A" na ljestvici od A do F (isti rezultat postigao je u prva dva filma), dok su oni na PostTraku dali ocjenu od 90% i definitivnu preporuku od 77% " absolutna preporuka".

Jennifer Bisset iz CNET-a pohvalila je glasovnu glumu glavnih likova, istovremeno naglašavajući vizualne i akcijske sekvence, te je izdvojila razvoj odnosa između Štucka i Bezzubice, rekavši: "Nastavljajući dugogodišnji fokus filmskog serijala na obitelj i ljubav, Kako izdresirati zmaja: Skriveni svijet sužava se na ono što te vrijednosti znače za Bezzubicu. Doživljava romantiku. Odrasta. I s teškim, zadovoljnim srcima puštamo njega i Štucka da idu svojim putem. "

Michael Nordine iz IndieWire-a dao je filmu ocjenu B, rekavši: "Još jednom režiran od Dean DeBloisa, Skriveni svijet udara gorko-slatkim akordom podsjećajući svoju mladu publiku da sve dobre stvari - uključujući i doba zmajeva - moraju završiti ". Kasnije je aplaudirao CGI animaciji, hvaleći "ushićujuće vizuale", te zakljućio da je "animacija sama po sebi upečatljiva - rana scena u kojem je nebo ispunjeno zmajevima prvi je znak vizualnih poslastica koje dolaze - i završavaju kao vrhunac filma. " Ben Kenigsberg iz New York Timesa dao je pozitivnu recenziju likova i emocionalnih poruka filma, napisavši "Više gorko i manje trijumfalno od svojih prethodnika, ponovno režiran od Dean DeBloisa, Skriveni svijet dotiče se dužnosti kojih se Štucko suočava kao vođa, kako politički tako i osobno. Ako istinski volite zmaja kojeg ste trenirali, njegova poruka kaže, pusti ga. "

Suprotno tome, neki kritičari smatrali su da je film imao preveliko žonglerirane sporednim-pričama i obavezan završetak, a Movie Crypt je zaključio da će "obožavatelji uživati u gledanju svojih likova koji odrastaju i napreduju dok su priče likova zatvorene, ali konačna rezolucija zvuči šuplje. U konačnici, ništa od toga nije se pokazalo potrebnim, osim potrebe da se oproste; zmajevi i njihovi prvaci sigurno su zaslužili bolji zaključak od toga. " Kerry Lengel iz Arizonske Republike kaže da je "Zaplet je mršav i lep, a likovi su uglavnom samo ponavljanja koja se ponavljaju", te film naziva "lijenim naporom".

Unutarnje poveznice

 DreamWorks Animation

Vanjske poveznice

Kako izdresirati zmaja 3 na IMDb-u

Američki animirani filmovi 2010-ih

Kako izdresirati zmaja 3


Ekonomi, üretim, ticaret, dağıtım ve tüketim, ithalat ve ihracattan oluşan insan etkinliğidir. İnsanın ihtiyaçlarını karşılamada yapılan her türlü faaliyeti içerir.

Ekonomi belli bir bölge içindeki ekonomik sistemden oluşur. Bu sistem o bölgedeki iş gücünü, sermayeyi, doğal kaynakları; üretim, ticaret ile dağıtımda rol alan ekonomik kuruluşları ve o bölgedeki mal ile hizmetlerin tüketimini içerir. Bir ekonomi teknolojik evrim, tarih ve sosyal organizasyon ile coğrafya, doğal kaynaklar, gelir ve ekoloji gibi ana faktörlerin birleşmesiyle oluşur.

Ekonomi, insanların ihtiyaçlarını karşılamak için hangi kaynakların kullanılması gerektiğini inceler ve bu kaynakların en etkin bir şekilde kullanılmasını sağlar. Ekonomi sözcüğünün; "oikia" () ve "nomos" () köklerinden gelir, "ev yönetimi" anlamındadır.

Tüm meslekler, kuruluşlar veya ekonomik faaliyetler ekonomiye katkıda bulunur. Tüketim, tasarruf ve yatırım ekonominin çekirdek öğelerindendir ve pazarın dengesini belirler. Ekonominin birincil, ikincil ve üçüncül olmak üzere üç sektörü mevcuttur.

Tarih boyunca toplumlar karmaşıklaştıkça ekonomi de gelişmiştir. Sümerler mal paraya dayanan büyük ölçekte bir ekonomi oluştururken, günümüzdeki anlamıyla ilk ekonomiyi Babilliler ve komşu şehir devletleri kurmuştur.

Ekonomi, genellikle aşağıdaki alt dalları içerir.

Mikroekonomi: Bir firma, bir birey ya da bir grubun mal ve hizmetlerle ilgili davranışlarını inceler.

Makroekonomi: Bir ülkenin genel ekonomik durumunu inceler. Bu alt dal, ülkenin büyüme oranı, enflasyon oranı, işsizlik oranı gibi genel ekonomik göstergeleri inceler.

İktisat: Mal ve hizmetlerin üretim, dağıtım ve tüketimini inceler.

Finans: Bir ülkenin ya da bir kuruluşun finansal yapısını inceler.

Faktörler

Türler
Piyasa ekonomisi, mal ve hizmetler'in arz ve talebe göre takas veya kredi veya para birimi gibi borç değeri değişim aracı ile katılımcılar (ekonomik birimler) arasında üretildiği ve değiş tokuş edildiği ekonomidir.

Planlı ekonomi, siyasi aktörlerin neyin üretildiğini ve nasıl satılıp dağıtıldığını doğrudan kontrol ettiği ekonomidir. Yeşil ekonomi, düşük karbonlu ve kaynak verimlidir. Yeşil ekonomide gelir ve istihdamdaki büyüme, karbon emisyonlarını ve kirliliği azaltan, enerji ve kaynak verimliliğini artıran ve biyoçeşitlilik ve ekosistem hizmetlerinin kaybını önleyen kamu ve özel sektör yatırımlarınca yönlendirilir.

Gig ekonomisi, kısa vadeli işlerin talep üzerine atandığı veya seçildiği bir ekonomidir.

Dünya ekonomisi, genelde insanlığın ekonomik sistem veya sistemleri anlamına gelir.

Kayıt dışı ekonomi ne vergilendirilen ne de devlet tarafından izlenen ekonomidir.

Sektörler
Ekonominin, aşağıdaki aşamalar veya öncelik dereceleriyle geliştiği kabul edilir:

 Antik ekonomi esasen geçimlik çiftçiliğe dayanırdı.
 Sanayi Devrimi aşaması, geçimlik tarımın rolünü azalttı ve son üç yüzyılda geçimlik tarımı daha yaygın ve tek kültürlü tarım biçimlerine dönüştürdü. Ekonomik büyüme en çok madencilik, inşaat ve imalat sektörlerinde gerçekleşti. Ticaret, toplumda ürün alışverişinin ve dağıtımının iyileştirilmesi ihtiyacı nedeniyle daha önemli oldu.
 Modern tüketim toplumları evresinin ekonomilerinde, hizmetler, finans ve teknoloji—bilgi ekonomisinin oynadığı roller vardır.

Modern ekonomilerde bu aşamalar üç sektör modeli ile ifade edilir:
 Birincil: mısır, kömür, odun ve demir gibi hammaddelerin çıkarılmasını ve üretilmesini kapsar.
 İkincil: Ham veya ara malzemelerin mallara dönüştürülmesini içerir, örn. çeliği arabalara veya tekstilleri giysiye dönüştürmek gibi.
 Üçüncül: Tüketicilere bebek bakıcılığı, sinema vb. ve işletmelere bankacılık vb hizmetlerin sağlanmasını kapsar.

Gelişmiş toplumun diğer sektörleri şunlardır:

 kamu sektörü veya devlet sektörü (genellikle şunlardır: meclis, parlamento, hukuk mahkemeleri ve devlet daireleri, çeşitli acil servisler, halk sağlığı, yoksul ve tehdit altındaki insanlar için sığınaklar, ulaşım tesisleri, hava/deniz limanları, doğum sonrası -doğuştan bakım, hastaneler, okullar, kütüphaneler, müzeler, korunan tarihi binalar, parklar/bahçeler, doğa rezervleri, bazı üniversiteler, ulusal spor alanları/stadyumlar, ulusal sanatlar/konser salonları veya tiyatrolar ve din için ibadet yerleri).
 özel sektör veya özel olarak işletilen işletmeler.
 gönüllü sektör veya sosyal sektör..

Göstergeler
Bir ülkenin gayri safi yurtiçi hasılası (GSYİH), ekonomi büyüklüğünün ölçüsüdür veya daha özel olarak, üretilen tüm nihai malların ve hizmetlerin piyasa değerinin parasal ölçüsüdür. Bir ülkenin en geleneksel ekonomik analizi, büyük ölçüde GSYİH ve kişi başına düşen GSYİH gibi ekonomik göstergelere dayanır. Genellikle yararlı olsa da, GSYİH yalnızca paranın değiş tokuş edildiği ekonomik faaliyetleri içerir.

Modern zamanlarda finans sektörünün artan önemi nedeniyle reel ekonomi terimi, politikacıların yanı sıra analistler tarafından da ekonominin gerçek mal ve hizmetlerin üretimle ilgili bölümünü belirtmek için kullanılır ve görünüşte "kağıt ekonomisi" ile veya mali piyasalarda alım satımla ilgilenen ekonominin mali yönüyle tezat oluşturur ,.

Alternatif terminoloji gerçek değerlerle (enflasyon için düzeltilmiş) ifade edilen gerçek GSYİH ekonominin veya nominal değerlerle (enflasyon için düzeltilmemiş) ifade edilen ölçülerini birbirinden ayırır.

Kaynakça

Fransızcadan Türkçeye geçen sözcükler
Ana madde konuları
Sosyal bilimler

Ekonomi


Das k. k. Feldartillerieregiment Nr. 144 war von 1916 bis 1918 ein Regiment der kaiserlich-königlichen Landwehr und damit Teil der Landstreitkräfte Österreich-Ungarns.

Geschichte

Name
Das Regiment wurde Mitte Mai 1916 als k. k. Landwehrfeldhaubitzregiment Nr. 44 errichtet. Die Stammtruppenteile waren die am 1. Januar 1909 errichtet k. k. Feldhaubitzdivision Nr. 44 und die am 1. Januar 1913 errichtete "Schwestereinheit", die k. k. Feldkanonendivision Nr. 44. Auf Antrag des k. k. Ministeriums für Landesverteidigung, durch den Kaiser mittels Allerhöchster Entschließung am 27. Februar 1916 vollzogen, wurden diese, zuvor durch weitere Batterien verstärkt, in Regimenter umbenannt. 1917 wurde die Bezeichnung "Landwehr" abgeschafft und das Regiment als k. k. Feldhaubitzregiment Nr. 44 bezeichnet. Bei der Reorganisation im Juni 1918 erhielt es die Bezeichnung k. k. Feldartillerieregiment Nr. 144.

Garnison
Als Kriegsformation hatte das Regiment keine Friedensgarnison. Die vereinigte k. k. Ersatzbatterie Nr. 44 hatte seinen Standort in Linz und war für die k. k. Feldartillerieregimenter Nr. 44 und 144 sowie für das Schwere Feldartillerieregiment Nr. 44 zuständig.

Der Personalersatz rekrutierte sich aus dem Militärkommandobereich Prag.

Teilnahme an Gefechten und Kampfhandlungen
Im Österreich-Ungarns Armee im Ersten Weltkrieg war das Regiment an der Ost- und Südwestfront eingesetzt.
 Mai 1916: Das Regiment lag zur Retablierung in Südtirol.
 Juni bis Juli 1916: Durch die große Offensive der Russischen Armee unter General Brussilows am östlichen Kriegsschauplatz, sah sich das Armeeoberkommando gezwungen, die Front in Südtirol zu verkürzen und zwei Divisionen, u. a. die k. k. Landwehrinfanterietruppendivision Nr. 44 und damit auch das neu errichtete k. k. Landwehrfeldhaubitzregiment Nr. 44., dorthin zu verlegen.
 August 1916 bis Oktober 1918: Im August 1916 erfolgte die Rückverlegung an die Südwestfront, dabei wurde das Regiment im Rahmen der 9., 10., 11. und 12. Isonzoschlacht eingesetzt.
 November 1918: Nach der Kapitulation erfolgte der Rückmarsch nach Linz. Dort wurde das Regiment demobilisiert und schließlich aufgelöst.

Organisation

Verbandszugehörigkeit
Das Regiment war ab dem Tag seiner Errichtung der k. k. (Landwehr-)Feldartilleriebrigade Nr. 44 unterstellt und damit Teil der k. k. Landwehrinfanterietruppendivision bzw. Schützendivision Nr. 44.

Gliederung
1914 bestanden die k. k. Landwehrfeldhaubitzdivisionen aus zwei Haubitzbatterien zu jeweils sechs Geschützen. Bei der Mobilisierung wurden diese auf Kriegsstand gebracht. 1916 wurden diese zur Aufstellung der vier Batterien umfassenden Landwehrfeldhaubitzregimenter verwendet, die 1917 um zwei auf nunmehr sechs Batterien erweitert wurden. Im Mai 1917 wurde der Kriegsstand pro Batterie um etwa 28 Mann auf 251 Soldaten gesenkt.   1918 traten an Stelle der bisherigen Feldhaubitzregimenter die einheitlichen Feldartillerieregimenter mit gemischter Ausrüstung.

Gliederung 1916 als k. k. Landwehrfeldhaubitzregiment Nr. 44 (LFHR 44)
 Stab
 Feldhaubitzbatterie Nr. 1, Umbenennung der 1909 errichteten Batterie Nr. 1 der k. k. Landwehrfeldhaubitzdivision Nr. 44
 Feldhaubitzbatterie Nr. 2, Umbenennung der 1909 errichteten Batterie Nr. 2 der k. k. Landwehrfeldhaubitzdivision Nr. 44
 Feldhaubitzbatterie Nr. 3, Umbenennung und Umbewaffnung der 1915 errichteten Feldkanonenbatterie Nr. 3 der k. k. Landwehrfeldhaubitzdivision Nr. 44
 Feldhaubitzbatterie Nr. 4, Umbenennung der 1915 errichteten Batterie Nr. 5 des k. u. k. Türkei-Feldhaubitzregiments

Gliederung 1917 als k. k. Feldhaubitzregiment Nr. 44 (FHR 44)
 Stab
 Feldhaubitzbatterie Nr. 1, war zuvor die Batterie Nr. 1 des LFHR 44
 Feldhaubitzbatterie Nr. 2, war zuvor die Batterie Nr. 2 des LFHR 44
 Feldhaubitzbatterie Nr. 3, war zuvor die Batterie Nr. 3 des LFHR 44
 Feldhaubitzbatterie Nr. 4, war zuvor die Batterie Nr. 4 des LFHH 44
 Feldhaubitzbatterie Nr. 5, 1917 neu aufgestellt
 Feldhaubitzbatterie Nr. 6, 1917 neu aufgestellt

Gliederung 1918 als k. k. Feldartillerieregiment Nr. 144 (FAR 144)
 Stab
 Feldkanonenbatterie Nr. 1, war zuvor die Batterie Nr. 2 des k. k. Feldkanonenregiments Nr. 44
 Feldhaubitzbatterie Nr. 2, Umbenennung der Batterie Nr. 2 des FHR 44
 Feldhaubitzbatterie Nr. 3, Umbenennung der Batterie Nr. 4 des FHR 44
 Feldkanonenbatterie Nr. 4, war zuvor die Batterie Nr. 3 des k. k. Feldkanonenregiments Nr. 44
 Feldhaubitzbatterie Nr. 5, Umbenennung der Batterie Nr. 5 des FHR 44
 Luftfahrzeugabwehrkanonenbatterie Nr. 6, war zuvor die Luftfahrzeugabwehrkanonenbatterie Nr. 5 des k. k. Feldkanonenregiments Nr. 44

Kommandanten

Bewaffnung und Ausrüstung

Hauptbewaffnung
Die k. k. Landwehrfeldhaubitzdivisionen waren zunächst mit veralteten 10 cm Feldhaubitzen M.99 ohne Rohrrücklauf, aber mit Sporn und Seilbremse, ausgerüstet. Nach und nach wurden diese durch die modernen, aus Stahl gefertigten 10 cm Feldhaubitzen M. 14 ersetzt.

Verweise

Quellen
Österreichisches Staatsarchiv: Bestände Kriegsarchiv

Literatur
 M. Christian Ortner: Die österreichisch-ungarische Artillerie von 1867 bis 1918, Verlag Militaria, Wien 2007, ISBN 978-3-902526-12-0
 Georg Sobicka: Alte Batterien. Ein Beitrag zur Geschichte unserer Feldartillerie (Sonderabdruck aus Streffleuers Militär. Zeitschrift), Verlag von J. Roller & Co., Wien 1914
 Georg Sobicka: Gliederung und Entwicklung der Batterien der österreichisch-ungarischen Feld- und Gebirgsartillerie im Weltkriege 1914–1918, Verlag Karl Harbauer, Wien und Leipzig 1920

Einzelnachweise

Anmerkungen

Verband (Österreichisch-Ungarische Armee)
Österreichisch-Ungarische Artillerie
Artillerieverband
Gegründet 1916
Aufgelöst 1918

K. k. Feldartillerieregiment Nr. 144


The MBB/Kawasaki BK 117 is a twin-engined light utility–transport helicopter. It was jointly developed and manufactured by Messerschmitt-Bölkow-Blohm (MBB) of Germany and Kawasaki of Japan. MBB was later purchased by Daimler-Benz and eventually became a part of Eurocopter, which was later rebranded as Airbus Helicopters.

On 25 February 1977, MBB and Kawasaki signed a cooperative agreement to abandon their independent efforts to design twin-engined general purpose  helicopters in favour of a collaborative venture to development of a new rotorcraft for that role. While the programme's costs were shared equally, the workshare was divided into certain areas of the design. MBB utilised their expertise with the rigid rotor system used on the earlier Bo 105 to develop the majority of the dynamic systems and flight controls, while Kawasaki focused on the airframe, structural elements, and various other components. On 13 June 1979, MBB's flying prototype conducted its maiden flight at Ottobrunn, Bavaria, Germany; months later, it was followed by the Kawasaki prototype at Gifu, Chūbu region, Japan on 10 August 1979.

Each company established their own final assembly line, producing the BK 117 for their respective regions. The BK 117 has proven to be popular for passenger services and VIP-transport, the cabin can be outfitted with various seating configurations, seating between seven and ten passengers. It is also used for a diverse range of operations, such as  aerial crane and sling work, law enforcement, and military transport, and is exceptional as an air ambulance and search and rescue platform. During the 1990s, due to its popularity, a refined derivative, initially marketed as the BK 117 C-2 before being rebranded as the EC 145 and later as the H145, was developed from the BK 117 C-1 version; this improved version of the rotorcraft has since succeeded the original BK 117 in production.

Development

Origins
According to aviation author J. Mac. McCellan, the BK 117 has its origins in an earlier rotorcraft designed and produced by German aerospace manufacturer Messerschmitt-Bölkow-Blohm (MBB), the MBB Bo 105. This helicopter, which proved to be a commercial success, had made use of a revolutionary hingeless main rotor composed of fibreglass, which was developed by German engineer Ludwig Bölkow. Having established a reputation for reliability and safety, during the early 1970s MBB, along with one of its major shareholders, Boeing Vertol, began studying options for producing an enlarged derivative of the type to accompany the Bo 105. However, Boeing soon withdrew from the venture, leading to MBB searching for another partner; this was found in the form of Japanese company Kawasaki Heavy Industries.

On 25 February 1977, MBB and Kawasaki signed an agreement to cooperate on the development of a new rotorcraft. Under the terms of this agreement, the two corporations merged their previously separate projects to produce twin-engined general purpose helicopters, these being the Bo 107 by MBB and the KH-7 from Kawasaki. All of the privately incurred development costs were shared equally between the two partners; in November 1977, the programme received a huge boost when the government of West Germany announced that it would fund half of the costs of development. By April 1978, project definition studies had been completed, enabling the joint venture to proceed with the detail design phase of development.

Separate elements of the design were assigned to each company; MBB were responsible for developing the rotors (these were based on the rigid rotor system previously used on MBB's Bo 105), tailboom, flight controls and hydraulic system while Kawasaki undertook the development of the landing gear, airframe, main transmission, electrical system and other minor components. German vehicle manufacturer BMW acted as a consultant on the styling of the BK 117. As per their agreement, each company established their own final assembly line for the type, on which they would produce the rotorcraft to meet demands within their respective local markets.

Originally, each company intended to construct a pair of prototypes (in actuality, Kawasaki opted to only build a single prototype) which were to be completed by 1979; one for flight testing purposes and the others for tie down testing and static testing. On 13 June 1979, MBB's flying prototype conducted its maiden flight at Ottobrunn, Bavaria, Germany; months later, it was followed by the Kawasaki prototype at Gifu, Chūbu region, Japan on 10 August 1979. The pace of development on the programme had been slower than expected, a problem that was exacerbated by a shortage of skilled manpower that was available at MBB. Although it was originally planned for the rotorcraft's airworthiness certification to be achieved before the end of 1980, German certification was not achieved until 9 December 1982, being quickly followed by the receipt of Japanese certification on 17 December 1982. On 29 March 1983, the type secured the all-important United States Federal Aviation Administration (FAA) certification, clearing it for widespread use.

Further development
During 1983, the initial production version, designated as the BK 117A-1 was first delivered. Improved variants were quickly developed; in early 1985, the BK 117A-3, featuring an increased maximum takeoff weight and an enlarged tail rotor with twisted airfoils, was certified; two years later, the BK 117A-4, equipped with LTS 101-750B-1 engines for improved hot/high performance and increased maximum takeoff weight, along with improvements to the main rotor transmission and tail rotor mast, as well as a larger capacity fuel tank, was introduced. During 1990, MBB's American division launched a dedicated corporate version of the BK 117; it was furnished with a Honeywell-built SPZ-7000 digital automatic flight control system and a cocoon-type interior system; optional extras included a Bendix/King electronic flight instrumentation system (EFIS) and a clamshell cabin door. During 1992, the BK 117C-1, equipped with a revised EFIS panel and an improved environmental control system, along with greater hot-and-high performance, was introduced to service.

At one stage, there was considerable attention paid to the concept of a dedicated militarised variant of the type. During the 1985 Paris Air Show, the concept of an armed attack helicopter derivative, referred to as the BK 117A-3M, was revealed to the general public. As promoted, this variant would have been capable of being armed with launchers for eight Euromissile HOT 2 missiles and a chin-mounted Lucas-built turret for a Browning 12.7mm machine gun, aimed using a helmet-mounted sight. It was also to be equipped with various advanced targeting sensors, including an SFIM APX-M 397 roof-mounted stabilized sight. In order to provide sufficient ground clearance for the gun turret, the use of higher skid landing gear would have also been necessitated.

During the 1990s, as a result of the commercial success of the type, a refined derivative, initially marketed as the BK 117 C-2 prior to its rebranding as the EC 145 and later as the H145, was developed from the BK 117 C-1 version; this improved version of the rotorcraft has succeeded and eventually replaced the original BK 117 in production. In total, 443 BK 117s were manufactured by the two partners; 329 (and two prototypes) were produced by MBB at their Donauworth facility while 111 (and one prototype) were completed by Kawasaki in Japan. during the 1980s, an agreement was formed with Indonesian Aerospace, enabling the type to be produced under license in Indonesia, which was accordingly designated as the NBK 117; however, according to economics author Sören Eriksson, the Indonesian production programme was terminated after only a handful of rotorcraft were completed.

Since exiting production, third parties have produced their own upgrade programmes for existing BK 117s. In 2010, Airwork launched its conversion programme for the type, replacing the original LTS101-750B-1 engine with the newer LTS101-850B-2 engine, increasing both its performance, reliability and safety margins, resulting in the BK117-850D2; by 2016, Airwork had upgraded nearly 50 rotorcraft in this manner.

Design
The MBB/Kawasaki BK 117 is a twin-engined medium utility–transport helicopter. It possessed several attributes that lend itself to performing many different roles, such as twin-engine redundancy, sizable clamshell-shaped rear-facing double doors, and a relatively spacious cabin; one mission to which it was deemed to be particularly suitable was the emergency medical services (EMS). The airframe is composed of rivetted metal, making minimal use of composite materials, and machined to a high standard; in order to free up internal space, both the engines and transmission are positioned above the main cabin. Considerable efforts were made to reduce the weight of the aircraft where possible albeit without compromising the aircraft's structural integrity. The cabin could be outfitted with various interiors in order to suit its purpose, or to incorporate greater comfort levels, which included measures to dampen both noise and vibration.

Early versions of the BK 117 were powered by a pair of Lycoming LTS101 turboshaft engines, rated to generate 550 shp at takeoff with considerable reserve power to guard against a single engine failure. While each engine possesses sufficient power to maintain flight and even takeoff in the event of a single engine being rendered inoperable, the type also has favourable autorotation capabilities. In order to extend their operational lifespan and increase their reliability, MBB tuned the engines to operate at lower-than-standard revolutions per minute (RPM). The engines are regulated using a specialised control system which smoothly and evenly regulate RPM and torque between both engines, even during vigorous manoeuvers. Power management has been greatly eased via the addition of an automatic engine-governor system, allowing pilots to simply monitor the torque and engine temperature gauges. The aircraft can be suitably equipped for flight under instrument flight rules (IFR) as well as for single-pilot operations.

According to aviation publication Flying, as a consequence of its uncommon rigid main rotor system, the BK 117 possessed relatively high stability and manoeuvrability which, amongst other capabilities, reportedly gave the type the ability to perform a steeper approach than any other helicopter in its class. The four-bladed main rotor was smaller and slower-turning than many of its contemporaries, reducing both vibration and noise while also enabling the type to use more compact landing sites. The high-mounted tail boom and tail rotor of the BK 117 also presented several benefits, such as enhanced safety to personnel on the ground. In terms of its flight performance, the type was considered to be suitable for the execution of various aerobatic manoeuvres, such as flying loops and rolls, while retaining such levels of inherent stability that pilots could readily release both the cyclic and collective controls, unlike the majority of rotorcraft. The controls of the BK 117 are heavy and distinctly "un-twitchy". An optional Sperry-built three-axis stability augmentation system also served to improve the rotorcraft's ease of handling.

Operational history

A single BK 117 A-3 (c/n 7106) was leased by the Canadian Forces Air Command for a test program and designated as the CH-143. When the program was over, the aircraft was returned to MBB Canada.

A BK117 helicopter contracted by the New South Wales Rural Fire Service to fight fires crashed on 17 August 2018, the pilot died in the crash.

Variants

BK 117 P-2   (D-HBKA)German prototype, first flown 13 June 1979. Now exhibited at the Bückeburg helicopter museum, Bückeburg, Germany.
BK 117 S-01  (D-HDRF)Initial pre-production prototype. Now preserved on top of the DRF-Headquarters at Stuttgart Airport.
BK 117 P-3/P-5   (JQ0003)Japanese prototype, first flown 10 August 1979. Now exhibited at Kakamigahara Aerospace Museum, Kakamigahara/Gifu, Japan
BK 117 A-1 Powered by two Lycoming LTS 101-650B-1 engines. First flown 23 April 1982.
BK 117 A-3 Introduced in March 1985, the A-3 has a larger tail rotor with improved blades, Yaw CSAS, improved stability (SPAS) and the take-off weight increased to 3,200 kg (7,055 lb).- The Canadian Armed forces leased a single BK 117-A3 for a test program and designated it the CH-143. When the program was over, the aircraft was returned to MBB Canada
BK 117 A-4 Introduced in July 1986, the A-4 has increased transmission limits at take-off power, improved tail rotor head. German aircraft have provision for extra internal fuel, giving enhanced performance.
BK 117 A-3M Military version introduced in 1986. The A-3M is fitted with taller skids and can carry 11 troops. A Browning 12.7 mm (0.5 in) machine gun can be mounted under the fuselage in a Lucas turret with 450 rounds and controlled by a helmet-mounted sight. The A-3M also has outrigger pylons which can hold up to eight HOT II or TOW antitank missiles or a variety of air-to-air missiles, rocket-pods, or forward-firing cannons. Provisions for a doorway gunner's position with a 12.7 mm (0.5 in) gun can also be installed.
BK 117 B-1 Introduced in December 1987, the B-1 is fitted with LTS 101-750B-1 engines to provide increased performance, and a 140 kg (309 lb) increase in payload.
BK 117 B-1C UK-certified version with reduced range and endurance.
BK 117 B-2 Maximum Gross Weight increased to 3,350 kg, 2 x Allied Signal Lycoming LTS101-750B-1 engines fitted as standard, new tail rotor blades, improved "hot and high" performance, take-off/landing limitation increased to 15,000 ft, improved flight performance for: HIGE/HOGE, single engine service ceiling.
BK 117 C-1 Powered by two Turbomeca Arriel 1E engines. Later models may be upgraded to Arriel 1E2 engines.
NBK 117 License-built model produced in Indonesia by Indonesian Aerospace.
BK 117-850D2 Introduced in 2010, the 850D2 variant is an STC (Supplementary Type Certificate) development (i.e., re-engined) of BK  117 B-2 incorporating Honeywell LTS 101-850B-2 engines aimed at improving OEI and Category A performance. Development and certification was conducted in New Zealand by Airwork of Ardmore, NZ, in conjunction with Flight Structures Ltd.
NOTE: All later models are derived from the BK 117 by Eurocopter Deutschland and later Airbus Helicopters.
The models BK 117-C2, -D2 and -D3 are therefore better known under their commercial naming convention EC145 and H145. Nevertheless, all models share the same EASA Type Certificate (see EASA Type Certificate Data Sheet).

Operators

Military and government

 Fire and Rescue NSW (formerly)
New South Wales Rural Fire Service

 New South Wales Police Force
 Western Australia Police

 Chilean Air Force
 Carabineros de Chile

 Colombian National Armada

 Bundeswehr
Polizei

 Hellenic Fire Service - Operates three BK-117C1s.

 Prefectural police departments

 Malagasy Air Force

 Peruvian National Police

 Ministry of Emergency Situations

 Guardia Civil

 South African Air Force
 South African Police Service

 Riverside County Sheriff's Department (California)

Civil

The majority of the helicopters are operated by various emergency services although it is also operated by private individuals, companies and executive charter operators.

 CareFlight
 Westpac Life Saver Rescue Service

 Shock Trauma Air Rescue Society
 Helico Secours

 ADAC
DRF Luftrettung

 Everett Aviation

Auckland Rescue Helicopter Trust
Life Flight (New Zealand)
 Canterbury West Coast Air Rescue Trust
 Otago Rescue Helicopter Trust

 Rega (air rescue) : 7 H145 since 2018, replacing the EC145

 Daily Air Corporation

 Si Chang Flying Services

 Air Methods
St. Louis Children's Hospital
Orlando Regional Medical Center

Former

 Bophuthatswana Air Force

 Canadian Forces Air Command

 Ciskei Defence Force

 Transkei Defence Force

 Venda Defence Force

Specifications (BK 117 B-2)

See also

References

Citations

Bibliography

 "BK 117...a Terrestrial Space Ship". Air International, Vol 36 No 4, April 1989. Bromley, UK:Fine Scroll. . pp. 163–170.
 Eriksson, Sören. "Clusters and Economic Growth in Asia." Edward Elgar Publishing, 2013. .
 Hatch, Paul. "World's Air Forces". Flight International, 5–11 December 1990. pp. 35–81.
 Hoyle, Craig. "World Air Forces Directory". Flight International, Vol. 182, No. 5370, 11–17 December 2012. pp. 40–64. .
 Lambert, Mark. Jane's All The World's Aircraft 1993–94. Coulsdon, UK:Jane's Data Division, 1993. .
 McCellan, J. Mac. "Paramedic." Flying, February 1986. Vol. 113, No. 2. pp. 62–67. .
 Mlandenov, Alexander. "Russia's Responders". Air International, Vol. 91, No. 6, December 2016. pp. 78–87. .
 Prétat, Samuel. "EC 145 & UH-72." Éditions Minimonde76, 2015. .
 Scharenborg, Martin. "Fighting the fires". Air International'', Vol. 103 No. 2, September 2022. pp. 68–72. .

External links

 Manufacturer's website
 BK 117 in aeromedical services
 BK 117 factsheet

BK 117, MBB Kawasaki
1970s German helicopters
1970s international civil utility aircraft
BK 117, MBB Kawasaki
BK 117, MBB Kawasaki
1970s Japanese helicopters
Twin-turbine helicopters
Aircraft first flown in 1979
Germany–Japan relations

MBB/Kawasaki BK 117


දේහ පුමාණයෙන් කොණ්ඩ කුරුල්ලා හා මයිනා ට සමාන වේ. කඳුකර කුරුල්ලෙකි. කඳුකරයේ මීටර් 2000 දක්වා ඉහළටත් පහතරට තෙත් කලාපයේත් සුලභ කුරුල්ලෙකි. වියළි කලාපයේ ඇතැම් තැන්වල දක්නට ලැබේ. මෙහු ඝණ වනාන්තර වලද වාසය කරයි. මූකලන් කොට්ටෝරුවා හෙවත් කඳුකර කොට්ටෝරුවා ලෙසද හඳූන්වනු ලැබේ. අභිජනනය කරන්නේ පෙබරවාරි-මැයි සහ අගෝස්තු-සැප්තැම්බර් කාලයේය. මැරුණු ගසක කඳේ බිම සිට මීටර් 2-3 අතර පිහිටි කුහරයක සුදු පැහැති බිත්තර 2ක් හෝ 3ක් දමයි.කොළ පැහැ සමක් දරයි.

කොට්ටෝරුවෝ
ශ්‍රී ලංකාවේ කුරුල්ලෝ

රතු නළල් කොට්ටෝරුවා


البنك الفرنسي التونسي  هو مصرف تجاري تونسي، يبلغ رأس ماله 5 ملايين دينار تونسي، له 7 فروع، ويعمل به 231 موظف.

مراجع

بنوك تونس

البنك الفرنسي التونسي


Cosima Francesca Gaetana Wagner (25 Aralık 1837 - 1 Nisan 1930), Alman virtüöz,  piyanist ve besteci Franz Liszt'in kızıdır. Alman besteci Richard Wagner'in ikinci karısı olarak ün salmıştır.

Franz Liszt'in metresi Marie d'Agoult'tan, Bellagio, İtalya'da evlilik dışı bir çocuk olarak doğdu. Marie d'Agoult, Daniel Stern mahlasını kullanarak yazan bir yazardı. 1857'de Cosima Hans von Bülow ile evlendi. Hans von Bülow'un Cosima'ya pek iyi davrandığı söylenemezdi. Bu arada Cosima'yı, yaşça büyük ve evli olan Wagner ile tanıştıran da Hans von Bülow olmuştur. Wagner ile Cosima 1862 yılında yakınlaşmaya başladı ve 1866'da Luzern gölü kıyısında, İsviçre'de bir yuva kurdular. Cosima'nın ilk evliliğinden zaten iki çocuğu vardı ve Wagner'den olan üç çocuğu da, bu ikinci evliliği yapmadan doğmuştu. 1869'dan 1883'e kadar yaşantılarına dair tuttuğu günlük daha sonra basılmıştır.

1837 doğumlular
1930 yılında ölenler
Cosima
19. yüzyılda Almanlar
Alman soylular
Alman Protestanlar
İtalya'daki Alman gurbetçiler
İsviçre'deki Alman gurbetçiler
Fransız soylular
Fransız Protestanlar
Fransız asıllı Almanlar
Macar Protestanlar
Franz Liszt

Cosima Wagner


Tomasee (rætoromansk: Lai da Tuma eller Lag da Toma) er en sø på den nordlige side af Piz Badus, over landsbyen Tschamut/Sedrun i Kanton Graubünden i de Schweiziske Alper. Søen ligger 2.345 m over havet i nærheden af Oberalppasset. Søen har et overfladeareal på 2,5 ha.

Navnets oprindelse (Etymologi)
Navnet stammer fra det latinske ord Tumba, som betyder «grav» eller «trug».

Geografi
Søen er kilde til Vorderrhein og dermed den officielle kilde til Rhinen. Søen får sit vand fra Rein da Tuma.
Søen er optaget på den nationale schweiziske liste over betydningsfulde landskaber og naturlige monumenter. Om vinteren fryser søen til is og bliver dækket med sne.

Vandrerute til søen
Fra Oberalppasset kan man vandre til søen på en vandresti, som de fleste vandrere vil kunne gå begge veje på tre timer og tyve minutter, men det er stadig en bjergvandrerute med 500 meters højdeforskel.

Skiltet med den forkerte længde for Rhinens løb

På et skilt ved Rhinens udspring står der fejlagtigt, at Rhinen har en længde på 1.320 km og ikke 1.230 km. (Nu er længden 1.232 km.) Formodentlig en skrivefejl, da skiltet blev lavet. Det betød imidlertid, at der i årtier stod en forkert længde (1.320 km) på Rhinen i leksika, lærebøger og officielle opslagsbøger

Referencer

Eksterne henvisninger
 Beskrivelse af Tomasee på på hjemmesiden for Schweiz Turistkontor (hentet 7. august 2016)

Søer i Schweiz

Tomasee


Maria das Dores de Carvalho, baronesa e viscondessa Rio Preto '''   (Capitânia de Minas Gerais Estado do Brasil no Reino de Portugal, 1815  — Valença, 12 de janeiro 1873) foi uma nobre brasileira.

Filha de Joaquim Inácio de Carvalho e de Cândida Umbelina de São José, casou-se com Domingos Custódio Guimarães, primeiro barão e visconde com grandeza do Rio Preto. Agraciado com o título de1ª barão de Rio Preto em 6 de dezembro de 1854 e como visconde com grandeza do Rio Preto em 14 de março de 1867,  além de ser agraciado, também, com as insígnias de Comendador da Imperial Ordem da Rosa e da Real Ordem de Cristo.

Com ele teve dois filhos, Maria Amélia, casada com o Comendador Domingos Teodoro de Azevedo Jr. e Domingos Custódio Guimarães Filho agraciado com o título de 2º barão de Rio Preto em 23 de setembro de 1874, que casou-se com Maria Bebiana de Araújo, filha de Joaquim Henrique de Araújo,visconde de Pirassununga e neta de Pedro de Araújo Lima, marquês de Olinda. Com ela, o 2º barão teve os filhos Domingos, Artur, Pedro, Carlos, Marieta e Julieta.

Sua neta, Julieta de Araújo Lima Guimarães, casou-se com Antônio Carlos Ribeiro de Andrada, político brasileiro, prefeito de Belo Horizonte, presidente da Câmara dos Deputados do Brasil, senador da República, presidente da Assembleia Nacional Constituinte de 1932-1933, ministro de estado e presidente do estado de Minas Gerais.

Herdou a fazenda Barra das Flores  com a súbita morte do visconde, ocorrida no dia sete de setembro de 1868, em pleno baile que ofereciam em sua fazenda para comemoração do seu aniversário e da inauguração do ramal da Estrada União-Indústria.

 .

Baronesas

Maria das Dores de Carvalho


Le mont Cumming est une montagne d'origine volcanique de la chaîne du Comité Exécutif dans la Terre Marie Byrd en Antarctique. Il s'élève à  d'altitude au pic Annexstad et se trouve à mi-chemin des monts Hampton et Hartigan.

Le mont Cumming est une montagne basse, principalement enneigée dont le sommet est occupé par un cratère circulaire. Comme des études le suggèrent, le mont, ainsi que les autres volcans de la chaîne du Comité Exécutif, serait le produit d'un point chaud toujours actif, situé actuellement près du mont Waesche et se déplaçant vers le sud.

Le volcan a été découvert par l'expédition du United States Antarctique Service (USAS) lors d'un vol le 15 décembre 1940 et nommé en l'honneur de , représentant du département d'État au Comité exécutif de l'USAS.

Le pic Woolam, du nom d'Alvis E. Woolam, physicien spécialiste de l'ionosphère à la station Byrd en 1959, est une cime sur le rebord sud du cratère du mont Cumming.

La zone a été cartographiée par l'Institut d'études géologiques des États-Unis (USGS) à partir d'enquêtes et de photographies prises en 1958-1960 grâce au , un système de photographie aérienne utilisant simultanément trois caméras afin de restituer une image stéréographique de la topographie.

Références

Articles connexes
 Liste des volcans d'Antarctique

Liens externes

Volcan bouclier
Volcan sous-glaciaire
Volcan en Antarctique
Sommet en Antarctique
Caldeira
Mont Cumming

Mont Cumming


Die Liste der Registered Historic Places im Wapello County in Iowa führt alle 29 Bauwerke und historischen Stätten im Wapello County auf, die in das National Register of Historic Places aufgenommen wurden.

Legende

Aktuelle Einträge

|}

Siehe auch
 Liste der National Historic Landmarks in Iowa
 National Register of Historic Places in Iowa

Einzelnachweise

Denkmal im National Register of Historic Places (Iowa)
Wapello
!

Liste der Einträge im National Register of Historic Places im Wapello County


Gümüşhane, Doğu Karadeniz Bölgesi'nde yer alan, Türkiye'nin bir ilidir. Doğuda Bayburt, batıda Giresun, kuzeyde Trabzon ve güneyde Erzincan ile komşudur.

Gümüşhane ili nüfusu: 141.702'dir. Bu nüfusun %75'i şehirlerde yaşamaktadır (2020 sonu). İlin yüzölçümü 6.668 km2'dir. İlde km2'ye 21 kişi düşmektedir. (Bu sayı Merkez ilçede 27'dir.) 2020 yılında İlde yıllık nüfus %13,87 azalmıştır.

2020 TÜİK verilerine göre 6 İlçe, 14 belediye, bu belediyelerde 76 mahalle, ayrıca 318 köy bulunmaktadır.

Etimoloji
 Gümüşhane adı şehre sonradan verilen bir isimdir. Osmanlı Maliye Kayıtlarında dahi ilk kez 18. yüzyılda "Gümüşhane" adıyla resmi kayda geçmiştir. Bunun öncesinde şehir merkezi 1200 yıldan uzun bir süre "Canca" adıyla, ilçeleriyle birlikte bölge adı olarak ise binlerce yıl boyunca "Khalybia/Haldia" olarak anılagelmiştir. Gümüşhane kelime anlamı itibarıyla Türkçe: Gümüş + Farsça: Hane/Yurt/Diyar sözcüklerinin birleşiminden oluşup "Gümüş Evi/Diyarı" anlamına gelmektedir.
 Argyropolis adı milliyetçilik akımından etkilenen kesimlerce şehre sonradan verilen isim olup Yunanca Gümüşhane anlamına gelmektedir.Yunanca: Αργυρούπολης: αργύρος argyros "gümüş" + πολης (polis) kent.
 Khalybia adı Gümüşhane yöresine Antik Çağlarda verilmiş bir isimdir.Yunanlar Karadeniz Bölgesi'nde yaşayan yerli kabilelere mesleklerine, yaşadıkları yerlere ya da göze çarpan özelliklerine göre isimler vermişlerdir. Gümüşhane yöresi daha o yıllarda işletilmeye başlanan madenleriyle özellikle de karbonlu demiriyle meşhur olduğundan bölgeye Khalybia (Khalyps: Yunanca demir + ia/ya: ülke-bölge belirten son ek = Demir Diyarı) adını vermişlerdir. Doğu Karadeniz'de maden işiyle uğraşan yerlileri de "Khalyb" olarak anmışlardır.
 Canca adı daha çok Gümüşhane ilinin merkez ilçesini tanımlamakla birlikte ilk kez 6. yüzyılda Bizans Tarihçisi Prokopius'un  "Yapılar" isimli eserinde "Tzantzakhon/Tzantzak" (Zan yani Laz yurdu) olarak geçmektedir. O tarihten, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerine dek en az 1200 yıl boyunca şehir merkezi bu isimle anılmıştır.

Tarihçe
Deniz seviyesinden 1150 m yükseklikte, Harşit Çayı'nın oluşturduğu dar bir vadide kurulan Gümüşhane,  işletilmesi oldukça eski dönemlere kadar giden gümüş yataklarının varlığı ve tarihi İpekyolu'nun üzerinde bulunması sebebiyle tarih boyunca önemli bir merkez olma özelliği taşımıştır.

Antik Çağ
Bölgede yapılan arkeolojik çalışmalarda MÖ 3500 tarihlerinde bölgede insan yerleşimine ve MÖ 3000 tarihlerinde tarım yapıldığına dair izler bulunmuştur. Asurlular döneminde Hayasa-Azzi ülkesi olarak adlandırılan bölgede Hitit döneminde Karadeniz Bölgesinin otokton halkı Kaşkaların yaşadığı sanılmaktadır. MÖ 9. yüzyılda Urartu hakimiyetine giren, Kimmer ve İskit saldırılarından uğramıştır.

Gümüşhane ve çevresi ile ilgili ayrıntılı bilgi veren ilk yazılı kaynak diğer Doğu Karadeniz illerinde olduğu gibi Ksenophon'un Anabasis (Sefer/Onbinlerin Dönüşü) isimli eseridir. Perslerle giriştiği savaşın ardından deniz yoluyla Yunanistan'a dönmek isteyen Ksenophon ve binlerce askeri, gerekli gemi ve teçhizatın toplanması için aylarca Karadeniz Bölgesi'nde konaklamışlardır. Kaldıkları süre zarfında Doğu Karadeniz kabileleri ile ilgili ayrıntılı bilgiler veren Ksenophon o tarihlerde Torul civarında yaşayan bir Tzan (Zanlar) kabilesi olan "Driller" ile ilgili bilgileri de kaleme almıştır. Sorgun ağacından kalkanları, mızrakları ve dizlikleriyle Driller, Karadeniz'in en savaşçı kabilesi olarak tasvir edilmiştir.

Makedon Kral Büyük İskender'in Anadolu'daki Pers hakimiyetine son vermesinin ardından kısmen özgür kalan Gümüşhane çevresi sonraları Pontus Krallığı tarafından ilhak edilmiştir. Diğer Doğu Karadeniz illeri gibi Gümüşhane de Pontus Kralı Büyük Mithridates'in yanında Roma İmparatorluğu'na karşı cephe almıştır. Mithridates'in oğlu Pharnakes'in Zela'da Jül Sezar'a kaybetmesiyle, o devirde tüm Roma'yı korkutan Karadeniz kabilelerini yenmesiyle gururlanan Sezar dünyaca ünlü "Geldim, gördüm, yendim..." sözlerini söylemiş ve neticede bölgede Roma hakimiyeti başlamıştır.

Roma ve Bizans İmparatorluğu Dönemi

Ksenophon'dan yaklaşık 6 asır sonra da Roma İmparatorluğu'nun Kapadokya Valisi Arrianus bizzat bölgeye gelmiş ve Karadeniz ile ilgili raporunu İmparator Hadrianus'a göndermiştir. Raporunda Torul civarında ikamet eden  "Dril" adlı Tzan kabilesinin hala eskilerin anlattığı gibi savaşçı olmasından ve yaşadıkları Dorula (Kuzeybatı Gümüşhane) bölgesinin yüksek korumalı bir bölge olduğundan ve kralsız yaşadıklarından bahsetmiştir.

Yine MS 2. yüzyılın başlarında Roma İmparatorluğu'nun ünlü lejyonlarından, İmparator Titus Flavius Vespasianus'un da Roma-Yahudi Savaşı'nda bizzat komuta ettiği "Legio XV Apollinaris" (Güneş Tanrısı Apollon'a Sadık Lejyon) adlı Güneş Lejyonu Doğu Karadeniz'de Gümüşhane-Satala bölgesinde üslenmiş ve bu lejyon bölgedeki varlığını 5. yüzyıla dek sürdürmüştür.

Ancak yine de dağlık ve ormanlık araziden dolayı Roma İmparatorluğu hakimiyetinin tam olarak etki edemediği Doğu Karadeniz bölgesine imparatorluğun ikiye bölünmesinin ardından Doğu Roma İmparatoru I. Justinianus zamanında General Tzittas komutasında bir ordu gönderilmiştir. Bölgedeki Tzan kabilelerinin üzerine yürüyen lejyonerler, bu kabileleri yenilgiye uğratmış ve Gümüşhane'nin de içinde bulunduğu Tzan topraklarını kontrol altına almışlardır. Bölgeyi gezerek gözlemlerini kaleme alan Bizans Tarihçisi Prokopius Maçka-Gümüşhane hattının Koksilinon Tzanlarının Bölgesi olduğunu ve bu bölgede Skhamalinikhon (Sumela) ve Tzantzakhon (Canca) isimli iki büyük kale olduğunu yazmaktadır. Prokopius ayrıca Tzanların yani Lazların bu bölgede asırlardır özgür olarak yaşadıklarını ancak I. Justinianus döneminde artık savaşmaktan vazgeçip Hristiyanlığı kabul ettiklerini aktarmaktadır. Bu teslimiyetten sonra bölgenin yerlileri olan Tzan kabileleri, kilise, ticaret ve egemen devletin dili olması dolayısıyla her alanda Yunanca'nın etkisine maruz kalmışlardır.  Kilisenin etkisi ve Antik Tzan dilindeki yer adlarının da Yunanca fonetiğe uyarlanarak değiştirilmesi yerli Tzanların hızla Rumlaşması sonucunu doğurmuştur.

Osmanlı Döneminde de Ortodoks Hristiyan mezhebinden (Rum mezhebinden) olduklarından dolayı bu yerliler Osmanlı defter kayıtlarına Laz yerine "Rum" olarak kaydedilmiştir. Ancak yine de tüm Bizans politikalarına rağmen Canca merkezli Khalybia, General Thomas, Haldialı İoannis ve Theodoros Gavras gibi liderlerin öncülüğünde Bizans'a karşı pek çok isyanın doğduğu ve destek bulduğu şehir olmuştur. Bizans İmparatorluğu'nun 1071'de Selçuklu Hanedanı'na kaybetmesinin ardından Anadolu'da Bizans otoritesi zayıflamış Trabzon ve Gümüşhane çevresi, Gümüşhane kökenli aileler tarafından yönetilmiştir. Trabzon İmparatorluğu kurulana kadar da son Khalybia dükü bölgede hüküm sürmeye devam etmiştir.

Trabzon İmparatorluğu Dönemi
İstanbul'un Latinler tarafından işgal edilmesinden sonra Komninos Hanedanı, Gürcülerin desteği ve korumasıyla ata yurtları olan Karadeniz'e sığınmışlardır. Trabzon'a geldiklerinde son Khalybia dükü Nikiforos Paleologos'un şehri Komninos Hanedanı'na teslim etmesinin ardından 1204'te Trabzon İmparatorluğu kurulmuş ve Gümüşhane yöresi I. Aleksios'un imparator olmasıyla Trabzon'a bağlanmıştır. Bu dönemde de Tzanikhitai ve Kavazitai gibi yerli Tzantzaklı (Cancalı) aileler Trabzon sarayında da saygın ve söz sahibi olmuşlardır.

13. yüzyılda başlayan Moğol baskısı sonucu Anadolu'ya Türk göçlerinin artmasıyla Karadeniz'de de Türkmenler görülmeye başlamıştır. Trabzon İmparatorluğu'ndaki taht mücadelelerinden faydalanan Türkmenler, Torul civarını ele geçirmişlerdir. Gümüşhane çevresinde yönetim zaman zaman el değiştirse de yörede Trabzon İmparatoru'na bağlı lordlar sürekli olarak Türkmenlere karşı mücadele etmişlerdir. Hatta Haldia Dukaları karşı saldırılarla Türkmenlerin ele geçirdiği kaleleri geri almışlardır. Ancak bölgede sonu gelmeyen çatışmalar 14. yüzyıla gelindiğinde Gümüşhane'yi harabeye çevirmiştir. 1340, 1341, 1343, 1351'de Akkoyunlular, 1360'ta Hoca Latif, 1368'de Kılıçarslan Gümüşhane bölgesine saldırmışlarsa da Osmanlı akınları ilk kez IV. İoannis döneminde 1442'de başlamış ve bölge Fatih Sultan Mehmet döneminde kesin olarak Türk egemenliğine alınmıştır. 1461'de 140 bin kişilik Osmanlı ordusuyla Trabzon'un alınmasından sonra Gümüşhane; ancak bundan 12 yıl sonra 1473'te tamamen Osmanlı İmparatorluğu'na katılmıştır.

Osmanlı İmparatorluğu Dönemi

Osmanlı İmparatorluğu döneminde Canca(Gümüşhane); Canik, Lazistan(Caneti/Çanona) ve Merkez(Trabzon) sancaklarıyla birlikte Trabzon Vilayeti'nin dört sancağından biri durumundaydı. Şehrin geçmişine saygı adına Osmanlı İmparatorluğu da Gümüşhane merkezi gerçek ismi olan "Canca" ismiyle anmıştır. Fatih Sultan Mehmet'in 1473'te bölgeyi ele geçirmesiyle Osmanlı İmparatorluğu'nun darphanesi haline gelen Gümüşhane, imparatorluk hazinesinin altıda birini karşılamaktaydı. Burada basılan gümüş paraların üzerine "Canca'da basılmıştır." yazılmaktaydı. İmparatorluğun darphanesi olması özelliğinin yanında doğu seferlerinde de Yeniçeri ordusunun top ve tüfek mermileri Gümüşhane'de dökülmüştür. Özellikle 18. yüzyılda imparatorluğun askeri masraflarının yüzde sekseni Canca'dan karşılanmıştır.

Yöreyi gezen Katip Çelebi'nin "Önemli ve Canlı" olarak tanıttığı, Evliya Çelebi'nin "Burada olan gümüş başka hiçbir diyarda yoktur." cümlesiyle bize aktardığı Gümüşhane 19. yüzyılın ikinci yarısına gelindiğinde tükenmiş, çıkarmaya değecek miktarda gümüş yatağı kalmadığından şehir geri plana düşmeye başlamıştır.

1914 yılının yazında patlak veren I. Dünya Savaşı'yla aynı yılın sonbaharında Ruslar, Osmanlı İmparatorluğu'na saldırmışlardır. 1916 yılında Rusların Doğu Karadeniz'i işgalinin ardından, 3.Ordu, 18.Piyade Tümeni, Lazistan Cephesi olarak adlandırılan Gümüşhane-Torul hattında savunma yapmıştır. 1918 yılında Rusya'da gerçekleşen Bolşevik İhtilali'yle savaştan çekilen Ortodoks-Hristiyan Çarlık Ruslarının yerine, Ortodoks-Hristiyan olan yerliler Pontus Ayaklanması'nı başlatmışlardır. İmparatorluk döneminde Gümüşhane'de "Maden İşletmelerinin Başları" olarak anılan ve Haldia piskoposlarını da kendi içlerinden çıkaran ve çağdaş kaynakların aktardıklarına göre inanılmaz derecede zengin olan Gümüşhaneli Ortodoks Hristiyan aileler de bu isyanın finansörleri olmuşlardır. 1400 yıl önce Bizans kiliselerinin asimile ederek Rumlaştırdığı(Grekleştirdiği) yerli halk böylece Osmanlı İmparatorluğu'na başkaldırmış, ancak bu isyan yine yerli kökenli Topal Osman Ağa'nın "Giresun Gönüllü Müfrezeleri"nin verdiği mücadeleyle bastırılmıştır.

Türkiye Cumhuriyeti Dönemi
Cumhuriyetin ilan edilmesiyle lağvedilen Trabzon Vilayeti'nin ardından Gümüşhane; Torul, Kelkit, Şiran ve Bayburt ilçelerini kapsayarak il statüsüne kavuşmuştur. 1989 yılında da Bayburt il statüsü alarak Gümüşhane'den ayrılmıştır. Bugün sürekli göç veren bir il konumundaki Gümüşhane yeterli iş alanı olmaması yüzünden de göç vermeye devam etmektedir.

Ekonomi

Madencilik ve Ormancılık
Gümüşhane ilinde İlk Çağ'dan beri işletilen ve ilin adını veren gümüş yatakları, 19. yüzyılın tükenmeye yüz tutmuş ve önemini yitirmiştir. Günümüzde ise hiç işlenmemektedir. İlin başka yeraltı zenginliği Gümüşhane merkezde altın madenleri ve Kelkit ilçesinde linyit yataklarıdır. Ayrıca merkez ilçede demir, bakır, çinko, kurşun yatakları vardır.

Samsun'dan Artvin'e hatta Rusya'ya kadar uzanan bölgede yaşayan kabileler, binlerce yıldır maden işleme sanatıyla ünlenmişlerdir. Günümüzden yaklaşık 3300 yıl öncesini anlatan Altın Post Efsanesi de bu madencilik sanatının hatlarıyla örülmüştür. Karadeniz'in doğu kıyılarının egemen kültürü olan Kolkhis'e, altından bir koç postunu ele geçirmek için gelen Yunan kahramanlar ordusunun serüvenini anlatan efsane, Antik Yunanistan halkının yöre madenciliğine olan merakının bir yansımasıdır.

Altın Post Efsanesi'nden yaklaşık bir nesil sonrasını, yani günümüzden yaklaşık 3250 yıl öncesini anlatan "İlyada" destanı, Truva Savaşı'na katılan Amazonlar ve Halizonlar adlı Karadeniz kabilelerinden bahseder. Homeros İlyada'da Halizonları "Güneşin, maden ocaklarında olgunlaşan gümüşü özleştirdiği uzak diyar Alybe'den geliyorlar." şeklinde tanımladığı kabile toprakları, o yıllarda da Khalybia adıyla anılan bölge madenciliğinin ne derece ünlü olduğunu bize göstermektedir. Çeliği Yunanlara öğreten kabile olarak tanınan Khalybler, Yunanca "çelik" anlamına gelen "Khalyb" sözcüğüyle Yunanca'ya, oradan da "Khalips" formunda Latince'ye girmişlerdir.

Doğu Karadeniz madenciliğinin en eski destanlara konu olmasından Roma ve Bizans İmparatorluğu'na, Trabzon İmparatorluğu'ndan Osmanlı İmparatorluğu'na uzanan işletim geçmişiyle yöre madenleri, dünyaya hükmetmiş nice imparatorlukların hazinelerini doldurmuştur. Özellikle Osmanlı İmparatorluğu'nda değerli maden sıkıntısını çözen başlıca kaynak yöre madenleri olmuştur. Ayrıca bu madenler yalnızca gümüş ve demiri ile değil, buradan çıkarılan kurşunla dökülen top ve tüfek mermileriyle de Osmanlı İmparatorluğu'nun doğu seferlerinde Yeniçeri ordusunun cephaneliği görevini üstlenmiştir.

1836 yılında bölgeye gelen İngiliz Jeolog William John Hamilton; "(...)Gümüşhane, Türkiye'nin her yöresindeki madenciler için, bir okul sanki. Sürekli belirttiğim gibi, Küçük Asya'nın çok uzak bölgelerinde, madencilik konusunda bir araştırma yapıldığında şunu görüyoruz, ya madenciler Gümüşhane'den gelmişlerdir, ya Gümüşhane sayesinde madenci olmuşlardır, ya da Gümüşhane ile aralarında bir ilişki vardır.(...)" sözleriyle Gümüşhane madenciliğinin değerini bizlere aktarmıştır. Gümüşhane'deki maden işletmecisi aileleri de olağanüstü zengin eden bu madenlerden çıkan gümüşlerden yapılan yekpare gümüş piskopos tacı Haldia metropolitlerini süsleyerek bölgenin zenginliğini gösteren sembollerden olmuştur.

19. yüzyılın sonlarına gelindiğinde ise Gümüşhane madenleri artık tükenmiş ve üretimi, çıkarma maliyetini dahi zar zor karşıladığından maden ocakları kapanmıştır. Ocakların kapanmasıyla, geçim kaynakları da tükenen Gümüşhaneliler buradan Anadolu'nun dört bir tarafına ve Rusya'ya göç etmeye başlamışlardır. Bu olay da Gümüşhane ekonomisini derinden sarsmıştır.
Ayrıca sağladığı zenginlik ve Osmanlı İmparatorluğu'nun bekası için durmadan çalışan madenlerin yakıt ihtiyacı da Gümüşhane ormanlarından karşılandığından, bir
zamanlar diğer Doğu Karadeniz illeri gibi yemyeşil ve ormanlık olan Gümüşhane pervasız ağaç kesimleri sonucu bugün bitki örtüsü bakımından çıplak kalmıştır. Çünkü çıkarılan madenlerin izabe işlemi sırasında 1 kg kurşun için 36 kg, 1 kg gümüş için 200 kg odun kömürü kullanılıyordu. 1 kg odun kömürü ise, kullanılan ağacın cinsine göre 3–4 kg odundan elde edilmektedir. Bu faaliyetler bitki örtüsüne öyle zarar vermiştir ki, 1461'de Trabzon üzerine yürüyen Osmanlı ordusu orman nedeniyle bölgede ilerlemekte güçlük çekerken, 1701 yılında bölgeye gelen Joseph Pitton de Toumefort, yakmak için birkaç dal parçası bile bulamamaktan yakınmıştır...

Coğrafya
Kuzey Anadolu sıradağları içinde yer alan ilin toprakları çok engebeli olup en yüksek yeri günümüzde Çakırgöl olarak bilinen dağlarında 3.000 metreyi geçmektedir. İlin kuzey kesimi Zigana (Kalkanlı) ve Soğanlı dağları, güneyi ise Çoruh, Kelkit, Kop ve Otlukbeli dağları tarafından çevrilidir. Kelkit Vadisi'ndeki küçük bazı düzlükler ise ilin en önemli tarım alanlarıdır.

İklim ve bitki örtüsü
İlin kuzey kesimi Karadeniz'in ılık ve nemli ikliminin etkisinde olmasına karşın Gümüşhane'nin büyük kesiminde Doğu Anadolu bölgesi'nin sert karasal iklimnin etkisi görülmektedir.Yazları sıcak ve kısa olan Gümüşhane ilinde kışlar yüksekliğin de etkisiyle uzun ve kar yağışlı geçmekte, yağış miktarı iç kesimlere doğru gidildikçe azalmaktadır.

Gümüşhane Dağları'nın Karadeniz'e bakan kesimleri kayın, meşe, ladin, köknar ve sarı çam ağaçlarından oluşan ormanlarla kaplı iken ormanları yok olmuş bozkır görünümündeki güney kesimlerinde sadece Sarıçam ağaçlarına rastlanılmaktadır. Karadeniz iklimi görülür.

Akarsular
Gelevera Deresi, Galis Dere, Artabel Deresi dışında ilin belli başlı iki önemli akarsuyu vardır: Harşit Çayı ve Kelkit Çayı. Haşara Deresi, Korum Deresi, İkisu Deresi, Çit Deresi, Erikbeli Deresi ve Musalla Deresi Harşit'e dökülerek Harşit Çayı havzasını oluştururlar.

Göller
İlin önemli sayılacak büyüklükte bir gölü yoktur. Artabel Gölleri, Çakırgöl, Limni Gölü ilin turistik değer taşıyan doğal gölleri arasındadır.

Yönetim

İllerde protokolde ilk sırada yer alan Vali, merkezi yönetimi temsil eder ve Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Büyükşehir dışındaki illerde yerel yönetim, şehirler düzeyindedir. Belediye Başkanı, belediye sınırları içinde kalan seçmenin oy çokluğu ile seçilir. Ayni seçmen İlçe Belediye Meclisi için de oy kullanarak ilçelerin belediye meclislerini oluşturur. İldeki bütün seçmenler ayrıca il genel meclisi için de oy kullanarak, İl Genel Meclisinin oluşumunu sağlarlar.

İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır İl genel meclisi ve belediye meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı ise D'Hondt Sistemine göre belirlenir (Kanun:2972-Madde:23)

İl Genel Meclisi, İl Özel İdaresinin karar organıdır, başkanını üyeleri arasından gizli oyla seçer. Ayrıca, İl Genel Meclisi kendi içinden gizli oyla bir yıl görev yapacak 5 kişilik İl Encümenini seçer.

Merkezi yönetim, Vali ve İl Müdürlerinden oluşur. İl Özel İdaresi (İl Genel Meclisi ve İl Encümeni) seçilmişlerden oluşur, ancak Vali başkanlığında görev yapar. Yerel yönetim ise belediye başkanları ve belediye meclislerinden oluşur.

Gümüşhane Valisi, 1976-Kızılcahamam doğumlu Alper TANRISEVER'dir. Ağustos 2023 tarihinde Elmadağ Kaymakamı iken atanmıştır

Gümüşhane Belediye Başkanı, 1966-Gümüşhane doğumlu Ercan Çimen (AK PARTİ), 31 Mart 2019 seçimlerinde % 49,16 oy oranıyla seçilmiştir.

2019 Türkiye yerel seçimleri sonuçlarına göre Gümüşhane İl Genel Meclisi üye sayısı, 9 AK PARTİ ve 6 MHP olmak üzere 15'dir. Gümüşhane Belediye meclisi ise 10 AK PARTİ ve 5 MHP olmak üzere 15 üyeden oluşur.

2023 Milletvekilli Genel seçimleri sonucu şehri temsilen TBMM'ye Adalet ve Kalkınma Partisi ve Milliyetçi Hareket Partisi'nden birer milletvekili (Celalettin Köse ve Musa Küçük) seçilmiştir.

Nüfus

Güncel Nüfus Değerleri (TÜİK 6 Şubat 2023 verileri )

Gümüşhane ili nüfusu: 144.544'tür. Bu nüfusun %75,86'sı şehirlerde yaşamaktadır (2021 sonu). İlin yüzölçümü 6.668 km2'dir. İlde km2'ye 22 kişi düşmektedir. (Bu sayı Merkez ilçede 29) İlde yıllık nüfus, %3,71 oranında azalmıştır. Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Merkez ilçe  (%o,65)- Köse (-%12,95)

04 Şubat 2022 TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 6 İlçe, 14 belediye, bu belediyelerde 76 mahalle ve ayrıca 318 köy vardır.

İlin yıllara göre nüfusları

Konum

Kültür ve turizm

Müzik ve halk oyunları
Gümüşhane'de halk müziğinin temelini kemençe, tulum, davul-zurna, kaval gibi enstrümanlar oluşturur. Halk oyunlarında ise il
genelinde horan ve bar oyunları yaygındır. Dik Horan, Sarıkız, Lazutlar, Dizden Kırma, İki Ayak Horanı, Sıksara, Bıçak Horanı, Temür Ağa, Hançer Barı, Koçari, Mavrengel, Laz Barı, Tamzara ilde en yaygın oynanan halk oyunlarıdır.

Ağız
Gümüşhane merkezi kendine özgü bir ağza sahip olsa da genel özellikler bakımından Doğu Karadeniz-Trabzon ağızlarına benzerlik gösterir. İlin kuzey bölümünü oluşturan Merkez ilçe (Gümüşhane merkezi, Yağmurdere Bucağı, kısmen Kale Bucağı), Torul ve kısmen Kürtün ağızları Doğu Karadeniz-Trabzon ağızlarına yakınlık gösterirken Kürtün ilçesinin önemli bir kısmı Giresun ağzına yakınlık gösterir. Şiran ilçesi Gümüşhane ile Erzincan ağızları arasında geçiş özelliği gösterirken Kelkit ve Köse ilçeleri ağızları daha çok Erzurum, Bayburt, Erzincan illeri ağızlarıyla benzer özellikler taşır.

Tarihi ve turistik yerler
Satala (Sadak) Antik Kenti

Gümüşhane il merkezine 99 km uzaklıkta bulunan Satala (Sadak) Antik Kenti, Kelkit ilçesi Sadak Köyü sınırları içerisindedir. Antik Kent,  Roma İmparatorluğu'nun doğudaki en büyük karargâhı olmakla birlikte, 15. Lejyon'un karargâh kurduğu bir yerdir. Askeri geçiş güzergâhında bulunması sebebiyle stratejik bir öneme sahip olan Satala, Roma İmparatorluğu'nun Fırat Nehri'ni korumak için kurduğu bir karakoldur.

Tarihte Makedon, Asur, Roma ve Bizans gibi medeniyetlerin hâkimiyetine girmiş olan Satala'ya su getirmek için, 15. yüzyılda 47 gözlü su kemeri de inşa edilmiştir. Ancak günümüzde su kemerinden sadece iki göz ayakta kalabilmiştir.

Santa Harabeleri

Gümüşhane il merkezine 72 km uzaklıkta yer alan Santa Harabeleri, merkez ilçe Dumanlı Köyü sınırları içerisinde bulunmaktadır.

Rumlar tarafından 17. yüzyılda kurulan Santa'nın dini, kültürel ve ticari açıdan önemli bir yerleşim olduğu bilinmektedir. Santa'nın her mahallesinde, taştan inşa edilmiş tek katlı evler, kiliseler ve çeşmeler yer almaktadır.

Krom Şehri

Şehir merkezine 36 km mesafede bulunan Krom Şehri, 2010 yılında Arkeolojik Sit Alanı olarak tescil edilmiştir.

Zengin maden kaynaklarına sahip olması nedeniyle asırlar önce binlerce kişiye ev sahipliği yapmış olan şehirde, 15 tane kilise ve şapel bulunmaktadır. Şehirde, bir kemer köprü ve surlarının bir kısmı ayakta kalabilmiş bir de kale bulunmaktadır.

İmera Manastırı

Gümüşhane il merkezine 38 km mesafede bulunan İmera Manastırı, merkez ilçe Olucak Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır.

Üzerinde bulunan yazıtta 1350 yılında yapıldığı yazmakta olan manastır, günümüze ulaşabilmiş en sağlam tarihi yapıtlardandır. Şapeli ve bazı yapıları sağlam bir şekilde günümüze kadar ayakta kalmış olan manastır dikdörtgen planlı olarak imar edilmiştir. Manastırın çevresinde rahiplerin kaldığı konutlar da mevcuttur.

Canca Kalesi

İl merkezinin 8 km uzağında bulunan Canca Kalesi, 1530 metre yükseklikte inşa edilmiş ve gözetleme kulesi olarak kullanılmıştır. En az 1500 yıllık bir yapıdır. Canca Kalesi'nden ilk defa MS 6. yüzyılda Tarihçi Prokopius "Yapılar" isimli eserinde bahsetmekte; kalenin asıl adının Gümüşhane'nin yerlileri olan Tzan/Lazların dilinde "Tzantzakhon(Çançaxon)/Tzantzak(Çança)" olarak telaffuz edildiğini ve kaleyi bir komutanın yönettiğini aktarmaktadır. Evliya Çelebi, Seyahatname'de Canca Kalesi'nden bahsetmektedir.

Kov (Esenyurt) Köyü Kalesi

İl merkezine 21 km mesafede bulunan Kov Köyü Kalesi, 2007 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Gümüşhane Valiliği'nin ortak çalışmasıyla restore edilmiştir.

Çevresi de arkeolojik sit alanı olan Kov Köyü Kalesi'nin 3. Aleksios tarafından 1361 tarihinde yapıldığı ve kalenin Selçuklular zamanında da kullanıldığı bilinmektedir. 1760 m yükseklikte bulunan kale, dış kale ve iç kale olmak üzere iki bölümden oluşmakta ve içerisinde sarnıç ve mutfak gibi mekanları barındırmaktadır. Kalede yapılan araştırmalarda Ortaçağ ve Yakın döneme ait seramikler bulunmuştur.

Keçikale

Şehir merkezinin 20 km uzağında bulunan kale, Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Gümüşhane Valiliği'nin ortak çalışmasıyla 2008 yılında restore edilmiştir. 1560 m yükseklikte inşa edilen kale, 5-15 metre yüksekliğinde surlara ve su sarnıçlarına sahiptir.

Gümüşhane Konakları

Gümüşhane Konakları, Gümüşhane mimarisinin en ilgi çekici unsurlarındandır. Sanatsal yapısında, doğa şartlarının yanı sıra inanç, örf, adet gibi sosyal yaşamın etkilerini barındırmaktadır.

Mahalli taş, kerpiç ve ahşap malzemeler kullanılarak yapılan konaklar, iki ve üç katlı olarak geniş bir bahçe üzerinde inşa edilmiştir.

Örümcek Ormanları

İl merkezine 60 km mesafede bulunan Örümcek Ormanları,Kürtün ilçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Avrupa'nın en yüksek köknarları (61,5 m) ve Türkiye'nin en uzun ladinleri (57,6 m) Örümcek Ormanları'nda bulunmaktadır.

Tomara Şelalesi

Gümüşhane il merkezine 130 km uzaklıkta bulunan Tomara Şelalesi, Şiran ilçesine bağlı Seydibaba Köyü sınırları içerisindedir. Kırk ayrı yerden çıkan su kaynağıyla beslenen Tomara Şelalesi, 25 m yükseklikten su yatağına dökülmektedir.

Kadırga Yaylası

İl merkezine 65 km mesafede yer alan Kadırga Yaylası, Kürtün ilçesi Süme Köyü sınırları içerisinde bulunmaktadır. Zigana Turizm Merkezi'ne de 15 km uzaklıkta bulunan Kadırga Yaylası'nda elektrik ve telefon imkânlarının yanı sıra otel, lokanta, bakkal, cami ve konaklama tesisleri bulunmaktadır.
Her yıl Temmuz ayının 3. haftası başlayan yayla şenliklerine ulusal ve uluslararası katılım olduğu görülmektedir.

Zigana Turizm Merkezi

Gümüşhane il merkezine 45 km uzaklıkta bulunan Zigana Turizm Merkezi, Torul ilçe sınırları içerisinde yer almaktadır.  Saatte bin kişi taşımalı 800 m uzunluğunda teleski hattının bulunduğu merkezde, saatte dört yüz kişi taşımalı, 200 m uzunluğunda iki adet Baby Lift de bulunmaktadır.

Sarıçiçek Köy Odaları

İl merkezine 38 km uzaklıkta bulunan Sarıçiçek Köy Odaları, köy sakinlerinden Hacı Ömer Ağa tarafından 1870'li yıllarda yaptırılmıştır. Türk geleneği ile yerleşik geleneğin yanında mahalli unsurların da işlemelerine yansıdığı köy odalarında, işlemeler ve dekorlar çivisiz bir teknikle monte edilmiştir.

Karaca Mağarası

İl merkezine 17 km mesafede bulunan Karaca Mağarası, denizden 1550 m yükseklikte yer almaktadır. Karaca Mağarasının giriş noktası ile en son noktası arasında 105 m mesafe bulunmaktadır. Sahip olduğu doğal klima özelliğindeki havasıyla ziyaretçilerine, özellikle de astımlı ziyaretçilerine rahat bir atmosfer sunan mağara, sağlık turizmi açısından da önemli bir yere sahiptir.

Kırklar Mağarası

İl merkezine 67 km, havalimanına 12 km mesafede; Köse ilçesine bağlı Altıntaş köyünün Yenice köyü yönünde bulunmaktadır. Toplam uzunluğu 295 metre olan mağaranın girişe göre en derin noktası 37 metredir. Mağara Malm-Alt Kretase yaşlı kireçtaşları içinde gelişmiştir. Bu kireçtaşları gri, bej renkli resifal karakterde massif görünümdedir. Çok kırıklı ve faylı olması nedeniyle yoğun bir şekilde karstlaşmıştır. Bol miktarda sarkıt, dikit, sütun, çeşitli renk ve desende rengârenk damlataşı şekilleri çok motifli bir şekilde mağaranın içini süslemektedir. Mağara kuzeydoğu-güneybatı yönünde gelişmiştir.

Limni Gölü

Torul ilçesine bağlı Zigana Köyü sınırları içerisinde yer alan Limni Gölü, il merkezine 45 km uzaklıktadır. 2004 yılında Orman ve Su İşleri Bakanlığı tarafından -A- tipi mesire yeri statüsüne alınmış olan saha, piknik ve kamp amaçlı kullanıma uygundur. Otopark, büfe, wc, kamelya ve piknik ocağı gibi sosyal donatıların da bulunduğu alanda hakim olarak sarıçam ve ladin ağaçları görülmektedir.

Artebel Gölleri Tabiat Parkı

İki ayrı jeolojik zamanda oluşan volkanik aktiviteye bağlı formasyonlarla kaplı olan Artabel Gölleri Tabiat Parkı, il merkezine 80 km mesafede bulunmaktadır. Artabel Gölleri Tabiat Parkı toplamda 18 adet krater gölünden oluşmaktadır. Göllerin çevreleri flora ve fauna yönünden zengin olmakla birlikte, peyzaj değerleri açısından da önemli bir yere sahiptir.

Süleymaniye (Eski Gümüşhane) Mahallesi

Gümüşhane il merkezine 4 km mesafede bulunan Süleymaniye Mahallesi, Kentsel ve Doğal Sit Alanı olmakla birlikte Turizm Merkezi özelliği de taşımaktadır.

Süleymaniye Mahallesi'nde bulunan gümüş madenleri, 1461 yılında Fatih Sultan Mehmet Han'ın Trabzon'u fethetmesi ve Gümüşhane'nin Osmanlı hâkimiyetine girmesinin ardından işletmeye açılmıştır. Osmanlı hazinesinin 1/6'sını oluşturan gümüş sikkeler, Süleymaniye Mahallesi'nde bulunan darphanelerde basılmıştır.

Geçmişte Türk, Ermeni ve Rum halkın birlikte barış içerisinde yaşadıkları Süleymaniye Mahallesi'nde bulunan birçok tarihi cami, kilise, han, hamam ve köprü gibi kültürel değer, günümüze kadar ulaşmıştır.

Çakırgöl Kış Sporları Turizm Merkezi

2500 m yükseklikte bulunan Çakırgöl Kış Sporları Turizm Merkezi, Gümüşhane il merkezine 35 km mesafede yer almaktadır. Çakırgöl, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2005 yılında Kış Sporları ve Turizm Merkezi ilan edilmiştir.

Erikbeli Kış Sporları ve Turizm Merkezi

1800 m rakıma sahip olan Erikbeli Kış Sporları Ve Turizm Merkezi, Kürtün ilçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. 1500'lü yıllardan beri var olduğu bilinen Erikbeli Yaylası, 1991 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Kış Sporları ve Turizm Merkezi ilan edilmiştir.

Kazıkbeli Yaylası

İl merkezine 100 km mesafede bulunan Kazıkbeli Yaylası, Kürtün ilçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Özel sektöre ait bakkal, manav, lokanta, otel ve pansiyon gibi tesislerin bulunduğu yayla, sahip olduğu doğal çim alanları ile çim kayağı ve kamp turizmi için oldukça uygundur. Her sene, Temmuz ayının ilk Çarşamba gününden başlayarak, yaz boyunca süren yayla şenlikleri gerçekleştirilir.

Özen Kaya Mezarı

Kelkit ilçe sınırları içerisinde bulunan Özen Köyü'nde yer alan Özen Kaya Mezarı, ilçe merkezine 6 km mesafededir. Mezar, kaya yüzeyinin düzleştirilmesiyle oluşturulmuştur. Mezarın önünde bulunan geniş alanda, toplu halde ölü kültü ile ilgili törenlerin yapıldığı tahmin edilmektedir.

Taşköprü Yaylası

Gümüşhane merkez ilçe sınırları içerisinde bulunan Taşköprü Yaylası, il merkezine 50 km uzaklıkta yer almaktadır. Oteller ve bungalov tipi evlerden oluşan konaklama tesisleriyle turizme oldukça elverişli olan yaylada fırınlar, lokantalar, cami, akaryakıt istasyonu, oto tamirhanesi, marketler ve alabalık tesisi de mevcuttur.

Yöresel Ürünler

Pestil

Dut, bal, süt ve un karışımının herle haline getirilip fındık veya ceviz katılarak bezlere serilip kurutulduktan sonra elde edilen besin değeri yüksek bir gıda maddesi olan Gümüşhane dut pestili, vücut doku ve hücrelerinin yenilenmesine, su dengesinin korunmasına, hormon-enzim üretimine ve bağışıklık sisteminin güçlendirilmesine yardımcı olan iyi bir enerji kaynadığıdır.

Köme
Ceviz parçalarının ipe dizilerek belli bir kalınlığa ulaşıncaya kadara pestilin de ham maddesi olan herleye 4-5 kez daldırılıp kurutulmasıyla elde edilen kömenin içerisinde bulunan fındık, ceviz gibi yağlı tohumlar, B grubu vitaminler, mineraller, yağ ve proteince zengindirler.

Spor

2018-2019 Sezonu sonuda, Gümüşhanespor, 2. Ligde grup 12.si olmuştur. BAL Takımı Kelkit  Hürriyetspor 3. lige çıkmıştır. Voleybol erkeklerde Gümüşhane Torul Gençlik, 1.ligde kalırken, voleybol bayanlar 1.ligde yer alan Gümüşhane Gençlerbirliği küme düşmüştür.  Voleybol erkekler 2. ligde Şiran Akademispor yer almıştır.

Ziraat Türkiye Kupası 'nda, Gümüşhanespor, 4.turda Giresunspor 'a elenmiştir.

Önemli spor tesisleri:Gümüşhane Şehir Stadyumu (4.700), Torul Spor Salonu (1.000), Zigana Kayak Merkezi

Kaynakça

Dış bağlantılar

 Gümüşhane Valiliği
 Gümüşhane Belediyesi
 Gümüşhane il Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Gümüşhane (il)


Zimirina penicillata est une espèce d'araignées aranéomorphes de la famille des Prodidomidae.

Distribution
Cette espèce est endémique d'Algérie. Elle se rencontre vers Mécheria.

Description
Le mâle mesure  et les femelles de  à .

Les mâles mesurent de  à  et les femelles de  à .

Systématique et taxinomie
Cette espèce a été décrite sous le protonyme Prodidomus penicillatus par Simon en 1893. Elle est placée dans le genre Zimirina par Dalmas en 1919.

Publication originale
 Simon, 1893 : « Études arachnologiques. 25e Mémoire. XL. Descriptions d'espèces et de genres nouveaux de l'ordre des Araneae. » Annales de la Société Entomologique de France, ,  (texte intégral).

Liens externes

Notes et références

Prodidomidae
Espèce d'araignées (nom scientifique)
Faune endémique d'Algérie

Zimirina penicillata


Mystici Corporis Christi (29 de junio de 1943) es una encíclica papal emitida por el papa Pío XII durante la Segunda Guerra Mundial, sobre la Iglesia como Cuerpo Místico de Cristo. Es una de las encíclicas más importantes de dicho papa, no solo porque su concepto de Iglesia se ha incluido totalmente en la Lumen Gentium sino también porque fue muy debatida durante y después del Concilio Vaticano II. La Iglesia es llamada cuerpo porque es un ente vivo, de Cristo, porque Cristo es su Cabeza y Fundador, y se llama místico, porque no es ni puramente físico, ni una unidad puramente espiritual, sino sobrenatural.

El nuevo rol de los laicos
La encíclica enseña, que mientras los laicos animan la sociedad humana, los sucesores de los apóstoles (los obispos) deben ser responsables en materia de religión y la moral. Hasta esta encíclica de Pío XII, la Iglesia era considerada como societas perfecta, una sociedad perfecta, que consiste principalmente del Papa, los obispos, el clero y los religiosos. Mystici Corporis incluye a los laicos como elementos igualmente importantes del cuerpo de Cristo. Los fieles están unidos a Cristo en la Iglesia. Cristo ama y vive en ellos. Cristo está vivo a través del Espíritu Santo. La unificación de Cristo se lleva a cabo en la Sagrada Eucaristía.Dentro de la Iglesia, no existe un elemento activo y pasivo, el liderazgo y los laicos. Todos los miembros de la Iglesia están llamados a trabajar en la perfección del cuerpo de Cristo.... Los fieles laicos están en la primera línea de la vida eclesial, para ellos la Iglesia es el principio vital de la sociedad humana. Por lo tanto, en particular, debería haber una conciencia cada vez más clara, no sólo de pertenecer a la Iglesia, sino de ser la Iglesia, es decir, la comunidad de los fieles en la tierra, bajo el liderazgo del Papa, el Jefe común, y de los obispos en comunión con él. Ellos son la Iglesia.

Errores y condenas

La exclusión sobre la base de raza o nacionalidad
Tenemos que, en primer lugar imitar la anchura del amor de Cristo. Para la Iglesia, la Esposa de Cristo, es una, y sin embargo tan grande es el amor del esposo divino que abarca en su esposa todo el género humano sin excepción. Nuestro Salvador derramó su sangre precisamente para que se pudiera reconciliar a los hombres y a Dios a través de la Cruz, y no se puede afectar su capacidad para unirnos en un solo cuerpo, por mucho que difiramos en la nacionalidad y la raza. El verdadero amor de la Iglesia, por lo tanto, requiere no sólo un amor mutuo y solícito para otros como miembros de la Iglesia, sino que también debemos reconocer en los demás hombres, a pesar de que aún no están unidos a nosotros en el cuerpo de la Iglesia, a nuestros hermanos en Cristo según la carne, llamados, junto con nosotros, para la misma salvación eterna.

Hay quienes exaltan la enemistad, el odio y el rencor como si se mejorara la dignidad y el valor del hombre. Nosotros, sin embargo, al mismo tiempo vemos con tristeza las desastrosas consecuencias de esta enseñanza, debemos seguir a nuestro rey pacífico que nos enseñó a amar no sólo a quienes son de una nación o raza diferentes, sino también a los enemigos.

Asesinar a las personas con discapacidad
Consciente de las obligaciones de nuestros altos cargos consideramos que es necesario reiterar esta afirmación grave hoy, cuando a nuestro profundo dolor vemos a veces la deformación, que sufren los enfermos mentales, y los de enfermedad hereditaria privados de su vida, como si se tratara de una carga inútil para la sociedad, y este procedimiento es considerado por algunos como una manifestación del progreso humano, y como algo que está totalmente de acuerdo con el bien común. Sin embargo, ¿quién está en posesión de la sana crítica que no reconoce que esto no sólo viola el derecho natural y la ley divina escrita en el corazón de cada hombre?

Conversiones forzadas
El papa Pío XII condenó las conversiones forzadas en términos fuertes. A esto se habían opuesto los Papas anteriores, como León XIII, y se encuentran como violación del Derecho Canónico vigente. Las conversiones para los miembros de la Iglesia deben ser voluntarias. En cuanto a conversión "Somos conscientes de que esto se debe hacer con la propia voluntad, porque nadie cree a menos que quiera creer". De ahí que ciertamente no son verdaderos cristianos, que en contra de sus creencias se ven obligados a entrar en una iglesia, a acercarse al altar y al recibir los sacramentos, porque "la fe sin la cual es imposible agradar a Dios" es una completamente libre "sumisión de la inteligencia y la voluntad".Por lo tanto, cada vez que ocurre, a pesar de la constante enseñanza de la Sede Apostólica, que alguien está obligado a abrazar la fe católica contra su voluntad, nuestro sentido del deber exige condenar el acto.

Aspectos destacados de la encíclica
Nuestro propósito es mostrar la belleza de la Iglesia en su plena luz, la nobleza de los fieles, que en el cuerpo de Cristo están unidos con la cabeza.

No somos ignorantes del hecho de que su verdad profunda -de nuestra unión con el divino Redentor y, en particular, de la morada del Espíritu Santo en nuestras almas- está envuelta en la oscuridad por un velo que impide nuestra capacidad de entender y explicar, por la naturaleza oculta de la doctrina misma, y de las limitaciones de nuestra mente humana.

Cristo no quiso excluir a los pecadores de su Iglesia, por lo que si algunos de sus miembros están sufriendo de enfermedades espirituales, no tenemos por qué disminuir nuestro amor a la Iglesia, sino más bien es una razón por la cual debemos aumentar nuestra devoción a sus miembros.

A veces, aparece en la Iglesia algo que indica la debilidad de nuestra naturaleza humana, esto no debe ser atribuido a su constitución jurídica, sino más bien a la lamentable inclinación al mal que se encuentra en cada individuo, que su Divino Fundador permite aun en ocasiones en los más altos miembros de su Cuerpo Místico, con el propósito de probar la virtud de los pastores, nada menos que de los rebaños, y que todos puedan aumentar el mérito de su fe cristiana.

Véase también
 Anexo:Encíclicas del papa Pío XII

Referencias

Enlaces externos

  Mystici Corporis Christi en español
 Mystici Corporis Christi en inglés

Encíclicas de Pío XII
Iglesia católica en 1943

Mystici Corporis Christi


Parodia formosa ist eine Pflanzenart aus der Gattung Parodia in der Familie der Kakteengewächse (Cactaceae). Das Artepitheton formosa leitet sich vom lateinischen Wort formosus für 'stattlich' ab und verweist auf das Erscheinungsbild der Pflanzen.

Beschreibung
Parodia formosa wächst in der Regel einzeln. Die hellgrünen kugelförmigen Triebe erreichen Durchmesser von bis zu 8 Zentimeter. Der Triebscheitel ist spärlich mit Wolle besetzt. Die 13 bis 26 Rippen sind in niedrige, bis zu 6 Millimeter hohe Höcker untergliedert. Die auf ihnen befindlichen Areolen sind weiß. Die sechs bis zwölf geraden und nadeligen Mitteldornen sind rötlich braun gefärbt. Sie weisen eine Länge von 0,3 bis 1,2 Zentimeter auf. Die 20 bis 30 helleren Randdornen sind 3 bis 8 Millimeter lang.

Die schwefelgelben Blüten erreichen Längen von bis zu 4,5 Zentimeter. Ihr Perikarpell und die Blütenröhre sind mit weißer Wolle und häufig einigen Borsten besetzt. Die Narbe ist hellgelb. Die kugelförmigen Früchte enthalten bräunliche Samen.

Verbreitung, Systematik und Gefährdung
Parodia formosa ist in den bolivianischen Departamentos Chuquisaca, Santa Cruz und Tarija in Höhenlagen von 500 bis 650 Metern verbreitet.

Die Erstbeschreibung durch Friedrich Ritter wurde 1964 veröffentlicht. Es existieren zahlreiche taxonomische Synonyme.

In der Roten Liste gefährdeter Arten der IUCN wird die Art als "", d. h. als nicht gefährdet geführt.

Nachweise

Literatur

Einzelnachweise

Weblinks

Parodia (Kakteen)
Formosa

Parodia formosa


Anders Aplin (født 21. juni 1991) er en fodboldspiller fra Singapore. Han har spillet for Singapores landshold.

Singapores fodboldlandshold

|-
|2018||2||0
|-
!Total||2||0
|}

Referencer

Fodboldspillere
Personer fra Singapore

Anders Aplin


Heliofiti (fotofilne biljke),  biljke koje zahtijevaju velike količine svjetlosti za rast, pa su to obično pustinjske i alpske biljke. Ove biljke mogu pravilno rasti samo u potpuno osunčanom okruženju, dok se na sjenovitim mjestima slabo razvijaju ili umiru.

Ove biljke imaju posebnu prilagodbu za rast na osunčanim mjestima. Plojke njihovih listova su debele, i često prekrivene voskastim premazom. U svrhu sprečavanje pregrijavanja neke imaju sjajne listove koji odbijaju višak sunčeve svjetlosti i smanjuju transpiraciju, dok druge imaju veliki broj puči, što povećava učinkovitost transpiracije kako bi se spriječilo pregrijavanje lišća.

Neke od heliofita među stablima su ariš i breza.

Vidi i
 Halofiti ili biljke slanih staništa
 Hazmofiti, pukotinjarke ili biljke u pukotinama stijena
 Helofiti ili močvarne biljke
 Hidrofiti ili vodene biljke
 Higrofiti ili biljke vlažnih staništa
 Kserofiti ili biljke suhih staništa
 Psamofiti ili biljke pješčanih područja
 Skiofiti ili biljke na sjenovitim mjestima

Izvori

Biljke

Heliofiti


An Arum italicum in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Philip Miller. An Arum italicum in nahilalakip ha genus nga Arum, ngan familia nga Araceae.

Subspecies

Ini nga species ginbahin ha masunod nga subspecies:

 A. i. albispathum
 A. i. canariense
 A. i. italicum
 A. i. neglectum

Mga kasarigan

Mga sumpay ha gawas

Arum

Arum italicum


وادي حربيل بلدية بدائرة وامري ولاية المدية الجزائرية.

تقع غرب الولاية على بعد  تحدها بلديات عدة منها حناشة ووامري وبوعيشون وذراع السمار وتمزقيد، يمر بها الطريق الوطني رقم 18 الرابط بين المدية والخميس

المصادر

أماكن مأهولة في ولاية المدية
وادي حربيل

وادي حربيل