4. istočni meridijan meridijan koji je četiri stupnja istočno od nultog (griničkog). Presijeca Arktički ocean, Atlantski ocean, Europu, Afriku, Južni ocean i Antarktiku. Tvori ortodromu sa 176. zapadnim meridijanom.

Kao i kod svih meridijana, dužina mu je polovica obujma Zemlje, tj. 20.003,932 km, a od nultog je udaljen 445 km.

Od pola do pola
Počevši od Sjevernog pola i idući ravno prema Južnom, ovaj meridijan prolazi kroz sljedeće lokacije ili vrlo blizu njih:
{| class="wikitable plainrowheaders"
! scope="col" width="125" | Koordinate
! scope="col" | Država, teritorij ili more
! scope="col" | Napomene
|-
| style="background:#b0e0e6;" |
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Arktički ocean
| style="background:#b0e0e6;" |
|-
| style="background:#b0e0e6;" |
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Atlantski ocean
| style="background:#b0e0e6;" |
|-
| style="background:#b0e0e6;" |
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Sjeverno more
| style="background:#b0e0e6;" |
|-valign="top"
|
! scope="row" |
| Otoci Goeree-Overflakkee i Schouwen-Duiveland  Poluotoci Tholen i Zuid-Beveland  Zelandska Flandrija
|-
|
! scope="row" |
|
|-
|
! scope="row" |
| Zapadno od Reimsa (na )
|-
| style="background:#b0e0e6;" |
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Sredozemno more
| style="background:#b0e0e6;" |
|-
|
! scope="row" |
| Menorca
|-
| style="background:#b0e0e6;" |
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Sredozemno more
| style="background:#b0e0e6;" |
|-
|
! scope="row" |
|
|-
|
! scope="row" |
|
|-
|
! scope="row" |
| Približno 8 km
|-
|
! scope="row" |
| Približno 5 km
|-
|
! scope="row" |
|
|-
|
! scope="row" |
|
|-
| style="background:#b0e0e6;" |
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Atlantski ocean
| style="background:#b0e0e6;" |
|-
| style="background:#b0e0e6;" |
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Južni ocean
| style="background:#b0e0e6;" |
|-
|
! scope="row" | Antarktika
| Zemlja kraljice Maud (pravo polaže Norveška)
|}

Vidi i
 3. meridijan (istok)
 5. meridijan (istok)

Izvori

Vanjske poveznice
 4. istočni meridijan na OpenStreetMapu

Meridijani

4. meridijan (istok)


Skitser til et portræt af en maler er en film instrueret af Jesper Jargil.

Handling
Hvad sker der på lærredet? Hvad skjuler det sidste lag maling? Hvad kæmper kunstneren med af tvivl og modstand? Via punktnedslag i Vibeke Tøjners arbejde i atelieret giver Jesper Jargils dokumentarfilm svar på dette og meget mere. Kameraet fastholder de flygtige øjeblikke af beslutsomhed og tøven i den kunstneriske proces. I 20 korte tematiske sekvenser med overskrifter som "Inspirationen","Motivet","Billedets modstand" og "Om at sælge sig selv" fortæller Vibeke Tøjner levende og ærligt om den kunstneriske undfangelse og dens eksistentielle omkostninger. Samtidig maler hun sig frem mod sin udstilling Landskabets rum på Kastrupgårdsamlingen og Nordjyllands Kunstmuseum i 2003. Filmen er skabt som interaktiv dvd, hvor publikum selv kan vælge filmens forløb.

Referencer

Eksterne henvisninger

Danske film fra 2005

Portrætfilm fra Danmark

Skitser til et portræt af en maler


Ultranet ist die Bezeichnung eines Leitungsvorhabens als Hochspannungs-Gleichstrom-Übertragung (HGÜ) im Rahmen des Netzentwicklungsplans Strom (NEP) der Bundesrepublik Deutschland. Als Besonderheit soll Ultranet als Freileitung realisiert und auf Masten bestehender Drehstromleitungen installiert werden. Das Vorhaben wird von den Übertragungsnetzbetreibern Amprion und TransnetBW getragen und soll zwischen Osterath in Nordrhein-Westfalen und Philippsburg in Baden-Württemberg verlaufen.

Bedarf

Seit dem Netzentwicklungsplan Strom 2012 gibt es Überlegungen der Übertragungsnetzbetreiber die großräumige Übertragungskapazität aus Nordrhein-Westfalen in den Nordwesten Baden-Württembergs zu erhöhen. Die Netzentwicklungspläne 2013, 2014 und 2030 (Versionen 2017 und 2019) haben die Überlegungen fortgeschrieben und konkretisiert. Die Bundesnetzagentur hat die Netzentwicklungspläne jeweils bestätigt. Mit dem Bundesbedarfsplangesetz von 2013 wurden die energiewirtschaftliche Notwendigkeit und der vordringliche Bedarf u. a. von Ultranet gesetzlich bestimmt. Dort ist Ultranet das Leitungsbauvorhaben Nummer 2.

Ultranet wird von der Europäischen Kommission als innerdeutsches Vorhaben von gemeinsamem Interesse (Projects of Common Interest) unter der Nummer 2.9 in der PCI-Liste der Europäischen Union geführt.

Zusammen mit dem HGÜ-Leitungsvorhaben A-Nord bildet Ultranet den sogenannten Korridor A.

Das Vorhaben ist eines von drei Energieprojekten, die laut dem im November 2021 vorgelegten Koalitionsvertrag der rot-grün-gelben Bundesregierung "beschleunigt auf den Weg" gebracht und "mit hoher politischer Priorität" umgesetzt werden sollen.

Planung
Die geplante Trasse stellt ein Gemeinschaftsprojekt der Übertragungsnetzbetreiber Amprion und TransnetBW dar und soll über ca. 340 km zwischen den Netzverknüpfungspunkten Meerbusch-Osterath in Nordrhein-Westfalen und Philippsburg in Baden-Württemberg verlaufen. Hintergrund für den Beginn der Trasse in Meerbusch ist nach Angaben von Vertretern der Bundesnetzagentur, dass die Trasse zunächst (spätestens bis zum Ausstieg aus der Kohleverstromung in Deutschland) vor allem zum Transport von Strom aus den Braunkohlenkraftwerken im rheinischen Braunkohlenrevier, der an der Umspannanlage Osterath eingespeist wird, nach Süddeutschland vorgesehen ist. Eine Verlängerung der Trasse von Osterath nach Emden stellt das selbstständige Leitungsvorhaben A-Nord dar.

Die Investitionskosten der Leitung Osterath – Philippsburg wurden 2014 von Amprion auf 1 Mrd. Euro geschätzt, wovon auf jeden der beiden Doppelkonverter 300–400 Mio. Euro entfallen.

Die erforderlichen Leiterseile des Ultranets werden zum größten Teil auf bestehenden Drehstromtrassen angebracht, daher müssen kaum zusätzliche Masten errichtet oder neue Trassen erschlossen werden.

Im Vergleich zum üblichen Drehstromnetz weist eine Gleichstromübertragung in ihrem Verlauf zwar deutlich weniger Verluste auf, muss jedoch mit speziellen Konvertern an das Drehstromnetz gekoppelt werden.

Bundesfachplanung
Die Bundesfachplanung sieht als wesentliche Bestandteile die Erstellung einer Raumverträglichkeitsstudie (RVS) und die Durchführung einer Strategischen Umweltprüfung (SUP) vor. Als ersten Schritt richtet die Bundesnetzagentur im Rahmen der Bundesfachplanung je nach Bedarf oder Komplexität des Vorhabens eine oder mehrere öffentliche Antragskonferenzen aus.

Ultranet von Osterath nach Philippsburg ist verfahrenstechnisch in fünf Abschnitte gegliedert.

Planfeststellungsverfahren
Nach Abschluss der Bundesfachplanung kann das Planfeststellungsverfahren durch den Netzbetreiber beantragt werden, in dessen Rahmen die exakten Trassenverläufe und die technische Ausgestaltung verbindlich genehmigt werden. Zuständige Behörde ist die Bundesnetzagentur, die in dem Verfahren die Träger öffentlicher Belange sowie Verbände (auch Naturschutzorganisationen) und betroffene Privatpersonen beteiligt.

Am 29. Juni 2023 hat die Bundesnetzagentur den Planfeststellungsbeschluss für den ersten Ultranet-Abschnitt erteilt. Die Entscheidung bezieht sich auf den 28 km langen Abschnitt A1 vom stillgelegten Kernkraftwerk Biblis nach Mannheim-Wallstadt. Der Verlauf der neuen Stromleitung steht damit für diesen Abschnitt fest und die Amprion kann mit dem Bau beginnen. Seit der Aufnahme in das Bundesbedarfsplangesetz bis zur ersten Entscheidung vergingen etwa zehn Jahre Planungs- und Genehmigungszeit.

Konverter
Die Übertragungsleistung von Ultranet soll 2000 Megawatt bei einer Betriebsspannung von 380 Kilovolt betragen. Innerhalb des Drehstrom-Verbundnetzes, dessen Leitungen sich bedarfgesteuert zusammenschalten lassen, ist die stromgeführte Hochspannungs-Gleichstrom-Übertragung auf die Übertragung zwischen zwei Punkten beschränkt. Sie benötigt an diesen Punkten technisch aufwändige Stromrichterstationen (Stromkonverter, Konverter), die die Verbindung zum Drehstromnetz herstellen. Vermaschung ist erst mit spannungsgeführten Stromrichterstationen möglich. Diese werden an allen Endpunkten benötigt und sind in der Regel nicht mit stromgeführten Stromrichtern kombinierbar.

Standort Osterath

Standort Philippsburg

Für den südlichen, ebenfalls etwa 10 ha großen Konverter hat sich TransnetBW für einen Standort auf dem Gelände des KKW Philippsburg entschieden.
Nach Antrag vom Juni 2018 erteilte das Landratsamt Karlsruhe im März 2020 auf Grundlage des Bundes-Immissionsschutzgesetzes die Genehmigung zum Bau und Betrieb des Gleichstrom-Umspannwerks. Das Umspannwerk kann nach der Sprengung der Kühltürme auf dem Kernkraftwerksgelände gebaut werden.

Bauausführung und Inbetriebnahme
Amprion hat das Unternehmen SPIE mit der Bauausführung bzw. Umrüstung der oberirdischen HGÜ-Leitung von Osterath bis Rommerskirchen beauftragt. Den Auftrag zum Bau des Abschnitts von Wallstadt bis Philippsburg hat EQOS Energie von TransnetBW erhalten.

Die Inbetriebnahme ist von der Fertigstellung beider Konverter abhängig.

Siehe auch
 A-Nord
 Suedlink
 Südostlink

Weblinks
 Projektbeschreibung. Amprion
 Projektbeschreibung. TransnetBW
 Osterath – Philippsburg (Ultranet) auf der Netzausbau-Seite der Bundesnetzagentur
 afp: Der Ausbau der Stromnetze kann schneller gehen. In:  badische-zeitung.de, 25. April 2012
 Forschungsprogramm. Bundesamt für Strahlenschutz

Einzelnachweise

Geplantes Bauwerk in Deutschland
Geplantes Versorgungsbauwerk
HGÜ-Leitung
Energiepolitik (Deutschland)
Energiewirtschaft
Elektrische Energieverteilung

Ultranet


ميزر أو تضخيم الموجات الميكروية بالانبعاث المحفز للإشعاع  هو جهاز يُنتِج موجات كهرومغناطيسية متسقة (في الشكل الموجي والتردد) عن طريق التضخيم فيما يُعرف بالانبعاث المحفز للإشعاع، والواقع انه لا فرق بين الليزر والمايزر من حيث المبدأ، إلا أن كلا منهما يعمل في حقل موجات يختلف عن حقل موجات الآخر. فالمايزر يستعمل كمضخم للموجات الدقيقة المستعملة في الرادار والاتصالات الفضائية الخارجية؛ ذلك نظراً لضعف التشويش فيه، بينما يستعمل الليزر في حقل الموجات الضوئية المرئية القريبة منها.

تاريخ المايزر

في العام 1917 أعلن آينشتاين فكرة انبعاث الضوء بشكل قسري من الذرّة، خلافاً لمقولة الانبعاث العفوي المعروفة من قبل.وفي عام 1951 أطلق العالم تونز فكرة المايزر كمصدر للموجات المليمترية وثم تبعه العالم فيبر عام 1953 بشرح تفصيلي للموضوع نفسه. ثم في عام 1954 تم تصنيع أول مايزر في جامعة كولومبيا على يد العالم غوردن والعالم زيجر والعالم تونز. ويتكون من مذبذب جزيئي ومضخم جزيئي اعتمد مبدأ انتقال الترددات في مادة الامونياك. وفي عام 1956 اقترح العالم بلومبرغن إنشاء مايزر من مادة صلبة يعمل بصورة مستمرة، وقد سهلت طريقة إثارة الذرات التي اقترحها العالمان نيكولاي باسوف، والكسندر بروخوروف تعبئة مستويات الطاقة العالية بشكل مستمر، وتحقق ذلك مختبرياً علي يد العالم سكوفيل، والعالم فيهر، والعالم سايدل الذين ابتكروا أول مضخم للموجات استناداً إلى نظرية بلومبرغن. وتلا هذا الإنجاز نظريات خاصة بمايزر الموجات الدقيقة. وبدءاً بسنة 1957 إلى سنة 1958 كانت الاختبارات المتتالية متطابقة مع النظريات السابقة تمام التطابق.وفي نهايات 1958 اعتبر المايزر ابتكاراً معروفاً حيث استعمل في الرادار والراديو.

تطوير الليزر
في العام نفسه اقترح العالم تونز والعالم شاولو إيجاد ميزر جديد من نوعه يعمل في منطقة الترددات الضوئية. وفي عام 1960 ابتكر العالم ثيودور مايمين أول ميزر يبعث الضوء قسرياً من مادة صلبة وأَطلق عليه اسم الليزر الضوئي أو الليزر. ثم أخذ العلماء يطورون تقنية الليزر بعد ذلك، من حيث تقوية الأشعة المتوفرة، ودراسة خصائصها بشكل متقن. واكتشف العلماء في أثناء تجاربهم أنواعاً من إشعاعات الليزر مثل ليزر الغازات، وليزر السوائل، ولكل منها حقلها الخاص في التطبيقات العلمية، وخصوصاً عند انتشار استعمال الليزر في الطب والمعامل، بالإضافة إلي انتشاره في حقول علم الفضاء الخارجي وتقنيات الأسلحة الحربية.

انظر أيضًا
 ليزر

مراجع

أجهزة بصرية
اختراعات أمريكية
اختراعات روسية
إشعاع
تقنية الموجة الميكروية
تقانات ناشئة
ليزر
اختراعات القرن 20

ميزر


Tarhuncu Sarı Ahmed Paşa (? - ö. 21 Mart 1653 İstanbul) IV. Mehmed saltanatında 20 Haziran 1652 - 21 Mart 1653 tarihleri arasında dokuz ay yirmi bir gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

Hayatı
Arnavutluğun Mat kasabasındandır. Eğitimini Enderun'da yaptı. Silâhdar Bosnalı Musa Ağa'nın 1633 tarihinde Mısır valiği ile saraydan çıkması sırasında o da kapıkulu süvariliği ile çıktı. Önce Musa Paşa'ya sonra da Hezarpâre Ahmed Paşa'ya kethüdalık etti. Hezarpare Ahmed Paşa'nın katlinden sonra kardeşi Oruç da, Sofu Mehmet Paşa'ya karşı olan sipahilerin isyanında öldürüldü. Ama Ahmed Ağa, şeyhülislâm Hacı Abdurrahim Efendi tarafından himaye olunarak hayati kurtarıldı. Kendisine Diyarbakır valiliği verildi. Daha sonra Hicaz'a hacca gitti. Diyabakır'da valiliğe dönmeden önce, Ocak 1649'da Mısır valiliğine nakledildi.

Tarhuncu Ahmed Paşa, Ocak 1651'de Mısır'dan azlolunarak İstanbul'a geldi. Naima tarihi Mısır'a yerine vali olarak tayin edilen Hadım Abdurrahman Paşa, aslının sipahi olması dolayısıyla onu tahkir edince, Tarhuncu Ahmed Paşa tarafından gayet usta bir lisanla, ama küçük düşürücü bir şekilde, cevaplandırıldığını bildirir. İstanbul'a döndüğü zaman, sadrâzam olan Gürcü Mehmed Paşa Tarhuncu Ahmed Paşa'nın büyük yetenekleri dolayısıyla sadrazamlıkta kendine rakip olabilaceğini düşündü. Önce Mısır Eyaleti hesaplarında bulunan bazı hatalar dolayısıyla Tarhuncu Ahmed Paşa'yı Yedikule'de hapse gönderdi. Sonra da onu İstanbul'dan uzaklaştırmak hedefiyle, ona Yanya Sancakbeyliği görevini verdi; ama sürgün olarak Selanik'te oturması emredildi.

Bu sırada hükûmet işleri, Valide Sultan'ın mutemedi Anadolu kazaskeri Hocazade Mesud Efendi'nin nezareti altında görülmekteydi. Gürcü Mehmed Paşa'nın yerine sadrazam olarak icraatının güçlülüğünü pratikte göstermiş bir vezir aranmaktaydı. Şeyhülislâm tarafından Siyavuş Paşa sadrazam olarak teklif edildi. Ama Valide Sultan onun tavsiyesini kabul etmedi. Anadolu kazaskeri Hocazade Mesud Efendi ise Tarhuncu Ahmet Paşa'nın sadrazam olmasını tavsiye etti. Bunun üzerine Tarhuncu Ahmed Paşa İstanbul'a davet olundu. Tarhuncu Ahmed Paşa gizlice İstanbul'a gelip Hocazade Mesud Efendi'nin Süleymaniye'deki konağına indi ve geldiği Valide Sultana bildirildi. Tarhuncu Ahmed Paşa burada Padişah ve diğer devlet erkânı ile görüştü. Bu görüşmelerde Tarhuncu Ahmed Paşa devletin problemli işlerini (yani Girit sorunu, donanma sorunu ve maaş sorunu) bazı şartlarla uygun şekilde çözümlemeyi taahhüd etti ve buna karşılık kendinin üzerine eğileceği sorunları da açıkladı. İki taraf bu önemli sorunlar üzerinde anlaşınca 19 Haziran 1652'de Tarhuncu Ahmed Paşa sadrâzam olarak tayin edildi.

Tarhuncu Ahmed Paşa hazine açığını kapatmak, para değerindeki istikrarsızlığı kaldırmak, gümrük gelirlerini artırmak, saray ve tersane harcamalarını azaltmak ve yolsuzluğu önlemek için gayet ciddi ve dürüstlükle gece gündüz çalışmaya koyuldu. Bundan dolayı hem devlet içinden hem de devlet dışından Tarhuncu Ahmed Paşa icraatından menfaatleri zarar görenler ona düşman olup diş bilemeye başladılar.

Önce bir kısım ulema sadrazamın aleyhine harekete geçti ve bunların yanında çarşı esnafı ve günün hükûmetine karşı her türlü eyleme katılmayı alışkanlık haline getirmiş kapıkulu sipahileri de bu harekâta katıldılar. Bu olaylar şeyhülislamlığa Bahai Efendi getirilmekle biraz yatıştırıldı.

Osmanlı Devletinde ilk defa olarak devletin gelirlerini ve harcamalarını ayrıntılarla öğrenip bir devlet bütçesi hazırlamak için bir kurul kuruldu. Bu kurul Kemankeş Kara Mustafa Paşa'nın son sadrazamlık yılı olan 1643 ile 1652 yılı arasındaki yaklaṣık 10 yıl için devletin defterlerini inceledi. Bu dönemde devlet gelirleri, yeni vergiler (özellikle "değirmen vergisi" ve "hane vergisi") ihdası ile 5.329 (yük) olmuştu; devlet harcamaları ise 1643'te yaklaşık 6.000 (yük) iken 1650'de yaklaşık 5.500 (yük)e indirilmişti.

Ayrıca Osmanlı Devleti maliye sisteminde ilk kez olarak gelecek yıl için, yani 1652 yılında başlayan Hicri 1060 yılı için, Tarhuncu bütçesi adı verilen bir bütçe defteri hazırlandı. Bu bütçeye göre Hicri 1060 yılında bir yılda taşra eyaletlerinden gelen toplam cizye, avarız, mukataat bedelinden oluşan devlet gelirinin 5.329 yük olacağı hesaplanmıştı. Devlet harcamaları olarak yeniçeri ocağı, acemioğlan ocakları, bostancı ve baltacı ulufeleri ile saray, tersane, donanma, istabl-i amire, cebecihane, tophane vb giderleri 6.872 yük olacaktı. Devlet bütçe sorunlarının devamlı olarak çıktığı bilinmekteydi. "Tarhuncu Bütçesi"'ne göre Hicri 1060 yılı için devlet bütçesi açığının yaklaşık 1.600 yük olacağı hesaplandı.

Bütçe sorunlarının büyük bir kısmı bu bütçe açıklığından ortaya çıkmakla beraber, bir kısmının da kısa dönem likidite sorunu olduğu, yani devlet harcamalarının devamlı olmasına rağmen, eyaletlerde gelirlerinin tam olarak zamanında toplanamaması, planlanan zamanda merkeze sevkedilmemesi ve gelirlerin düzenli olmamasına bağlı olduğu da anlaşılması gerekmekteydi.

Tarhuncu Ahmed Paşa ayrıntılı bütçe defteri hazırlandıktan sonra, özellikle sarayın ve sonra devlet ilerigelenlerinin harcamalarında kesinti yapmaya koyuldu. Bu harcamalar kısıntısı ona çok düşman kazandırdı.

20 Kasım 1652'de İstanbul çarşılarına yakın Esir Hanı'nda çıkan bir yangın başkent çarşılarının yoğun olduğu Çarşıkapı, Gedikpaşa, Çemberlitaş, Mahmutpaşa, Beyazıt ve Mercan mahallelerinde büyük zararlar verdi. Bu zararlar başkentte para darlığı sorununu tekrar gündeme getirdi. Defterdar kısa vadeli finans bulmak için 15 kese borç alıp "Mum Eminliği" imtiyazını "Devletoğlu" adlı bir gayrimüslime verdi. Saraydan ve rical konaklarından baltacılar Devletoğlu'nun idare merkezi olan dûkkanını kahve, mum, şeker istekleriyle aşındırmaya başladılar. Bu yuzden baltacılar ile Devletoğlu adamları arasında çatışmalar çıktı ve Devletoğlu şahsen dayak atılmakla tehdit edildi. Sonunda sorunlarla baş edemeyeceğini anlayan Devletoğlu defterdara verdiği nakit krediyi geri alamadan ortadan kayboludu.

Padişah IV. Mehmet daha çocuk yaşlarında idi ve avcılık dışında övünecek bir yeteneği bulunmamaktaydı. Devlet erkanı, hatta padişah huzurunda bile, devamlı birbirleriyle kıyasıya rekabet hatta çatışma halindeydiler. Tarhuncu Ahmed Paşa'nın düşmanları, başta Valide Sultanı ve hatta çocuk padişahı sadrâzam aleyhine harekete sevk etmekteydiler. En sonunda bu düşmanların sadrazamın padişahı tahttan indireceği iftirası saraylıları birleştirdi ve Tarhuncu Ahmed Paşa'nın sadrazamlıktan uzaklaştırılmasına dair bir hatt-ı hümayun çıkartıldı.

Nevruz günü olan 21 Mart 1653'te sadrazam yılbaşı hediyelerini pâdışâha takdimden sonra donanma işleri için tersanede bulunduğu sırada saraya davet olunarak deniz yoluyla Hasbahçe'ye girdikten sonra kendisini kızlar ağası (darüssaâde ağası) karşılayıp sadaret mührünü geri aldı. Vezir-i âzamlığı 9 ay kadar sürmüştü.

Sonra Tarhuncu Ahmed Paşa bostancılara teslim edilip onlar vasıtası ile boğuldu. Cesedi, ilk efendisi Hocazâde Musa Paşa'nın zevcesi tarafından gönderilen adam vasıtasıyla saraydan alınarak Üsküdar'a miskinler mevkiine defnedildi. Ölümünde yaşı 60'i geçmişti.

Değerlendirme

Uzunçarşılı'ya göre
Tarhuncu Ahmet Paşa iffeti, doğruluğu ile tanınmış olup icraatinde hiç hâtıra ve gönüle bakmadığından bütçeyi dengelemek gayretiyle çok düşman kazanmış, Valide Sultanın tekliflerini bile reddetmiş ve bu yüzden hayatını kaybetmiştir. Tarihlerde adı geçen Tarhuncu Bütçesi bunun zamanında yapılmıştır.
Devlet mâliyesi alanında topladığı objektif istatistik verilere dayanarak ıslâhat yapmaya girişen ilk Osmanlı devleti reformcusudur.

Kaynakça

Dış kaynaklar

 Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010) say.404-406
 Buz, Ayhan, (2009) Osmanlı Sadrazamları, İstanbul: Neden Kitap, ISBN978-975-254-278-5, say.109.
 Danişmend, İsmail Hami, (2011), İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi 6 Cilt, İstanbul:Doğu Kütüphanesi, ISBN 9789944397681
 Naîmâ, (haz. Mehmet İpşirli) (2007) Tarih-i Na'îmâ (Ravzatü'l-Huseyn Fî Hulâsati Ahbâri'l-Hâfikayn, Ankara:Türk Tarih Kurumu Yayınları, ISBN 9789751619754,, Cilt:III, say.:1284-1475.

Dış bağlantılar

 Özvar, Erol "Tarhuncu Ahmed Paşa" (2011)) Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt:40 Sayfa:20-22 İstanbul:Türkiye Diyanet Vakfı
 Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.II s.

Osmanlı sadrazamları
1653 yılında ölenler
İdam edilmiş Osmanlılar
17. yüzyılda Osmanlılar
Osmanlı Arnavutları
Osmanlı Mısır valileri
İstanbul'da ölenler
İstanbul'da defnedilenler
Doğum tarihi bilinmeyenler

Tarhuncu Ahmed Paşa


Sisamlı Pisagor (Pythagóras ho Sámios; MÖ 570 – MÖ 495), Antik İyonya'nın en ünlü düşünürlerinden birisidir. Yunan düşünür ve Pisagorculuğun kurucusudur. Siyasal ve dinsel öğretilerini daha çok Magna Graecia'da yayan Pisagor, önce Platon ve Aristo'nun felsefelerini sonra ise tüm Batı felsefesini etkiledi. Yaşam öyküsünün çoğu halk efsaneleriyle gölgelendirilmiştir, ancak Sisam adasında bir mücevher oymacısı olan Mnesarchus'un oğlu olduğu neredeyse kesindir.

En popüler önermesi "Pisagor teoremi"dir. Pisagor ve öğrencileri her şeyin matematikle ilgili olduğuna, sayıların son gerçek olduğuna, matematik aracılığıyla her şeyin kestirilebileceğine ve ölçülebileceğine inanmışlardır.

Yaşam öyküsü
Pisagor, Yunanistan'daki Sisam Adası'nda doğmuştur. Yüzük taşı yapımcısı Mnesarkhos'un oğludur. İlk eğitimini doğduğu adada almış, daha sonraları ticaret için babasıyla başka şehirlere gitmiştir. Miletli Thales'in öğrencisi olan Pisagor, Thales'in isteği ile dönemin matematikteki öncü ülkesi Mısır'a gitmiş ve Antiphon'un "Erdemde Sivrilenler Üzerine" adlı eserine göre orada Mısır dilini öğrenmiştir.

Döndüğünde Sisam Adası'nın tiranı Polikrates'in baskısı altında olduğunu görünce İtalya'nın güneyindeki bir Yunan kenti olan Crotone'ye gitmiştir. Burada efsanevî şarkıcı Orfeus'un kurduğu Orfeusçuluk etkisinde kalarak gizli bir dinsel topluluk kurmuştur. Kurduğu bu topluluk ile Pisagor, aynı zamanda siyasal bir görev de üstlenmiştir.

Kendilerini matematikçiler (mathematikhoi) olarak adlandıran bu topluluktakiler; kişisel hiçbir şeye sahip olmadan okulda yaşıyor ve "ruh göçü" öğretisi ile et yemiyorlardı. Bu matematikçiler topluluğuna dinleyiciler (akousmatikhoi) olarak adlandırılan öğrencileri de katılıyor, ancak onların et yememe gibi zorunlulukları olmuyordu.

Pisagorculuk Okulu

Topluluk, hem bir okul hem de bir kardeşlik derneği gibi işlev görüyordu. Pisagor'un öğrencileri kendilerini "Pisagorcular" olarak adlandırıyorlardı. Pisagorcuların iki yüzyıl sonra Öklid'in Ögeler adlı eserinde yazdığı aksiyomatik geometrinin başlangıcında etkileri olmuştur.

Pisagorcuların çiğnenmesi durumunda cezasının ölüm olduğu sessizlik kuralları vardı. Çünkü bir insanın sözlerini genellikle dikkatsizce söylediğine inanıyorlardı, bir insan eğer ne söyleyeceği konusunda kuşku duyarsa susmalıydı. Diğer bir kural ise, acısı çoğalırken bir adama acısını unutması konusunda ısrar etmemekti, çünkü kaygısızlığı desteklemek büyük bir suçtu. Ayrıca Pisagorcular biri evden çıktığında öfke onun uşağı olmasın diye geri dönmemesini söylerlerdi. Bu aksiyom onlara matematik, tanrı ve evren konusunda hiçbir şeyi öğrenmemenin yine bunlar hakkında çok az bir şey bilmekten daha iyi olduğunu anlatıyordu.

Pisagorcular ikiye ayrılıyordu: Matematikçiler ve dinleyiciler. Matematikçiler daha ayrıntılı bir eğitim görürken, dinleyiciler Pisagor'un yazılarının özetlerini duyabiliyorlardı. Dinleyicilerin Pisagor'u görmeye ve tapımın sırlarını öğrenmeye izinleri yoktu. Genelde davranış kurallarını ve erdemi öğreniyorlardı.

Pisagor, kadınların bir eşya gibi görüldüğü ve işlerinin sadece evi yönetmek olduğu bir zamanda onların toplulukta eşit şekilde çalışmalarına izin verdi. Orfeusçu tapımın üyesi olan Brontinus'un kızı ve Pisagor'un eşi olan Theano da bir matematikçiydi.

Eski Pisagorcular

Himeralı Petron
Petron, her kenarında 60 dünyanın yer aldığı eşkenar üçgen biçiminde düzenlenmiş 183 dünyanın var olduğunu söylüyordu. Geriye kalan üç dünya üçgenin köşelerinde bulunuyordu; ama ardı ardına sıralanmış bu dünyalar birbirlerine değiyor ve bir halka halinde sakin dönmüyorlardı.

Metapontlu Hippasos
Metapontlu Hippasus ile Efesli Heraklitos, sürekli devinen ve sınırlı olan tek bir evreni kabul ediyorlardı.

Krotonlu Alkmaion
Alkmaion'a göre sağlık; yaş, kuru, soğuk ve sıcak gibi güçlerin dengede kalması yoluyla korunmaktadır. Aralarından birinin "tek başına egemenliği" hastalığın nedenidir, çünkü bunlardan birinin tek başına egemenliği dokuncalıdır. Hastalığın kaynağı, huydaki aşırı sıcak ya da soğuk olup nedeni de, aşırı ya da az yemektir. Hastalığın bulunduğu yerin ise kan, beyin veya ilik olduğu savlanırdı. Ancak zaman zaman dış nedenlerden dolayı ortaya çıkan hastalıklar da tanımlanmıştır: Örneğin yaşanılan yerin suyunun ya da toprağının niteliği, aşırı çalışma, işkence ya da benzeri nedenler gibi. Buna karşılık sağlık, niteliklerin dengeli oranda karışımından ileri geldiğini savunuyordu.
Alkmaion'un Kur'an'da adı geçen bilge Lokman Hekim olabileceği üzerinde tezler yayımlanmıştır.

Genç kuşak Pisagorcular

Krotonlu Philolaos
Tanrısal şeylerden değersiz olanları alt edilir ve karşıt ilkelerden birleştirilmiş olan, Philolaos'un öğretisinde, sınırlıdan ve sınırsızdan oluşan tek bir evren tanımlanır.

Kimileri, -onlara göre en büyük yemin olan- en yetkin olduğuna inandıkları sayıyı, yani 10 sayısını meydana getiren "dörtlük"ü de sağlığın ilk nedeni diye öne sürmüştür. Philolaos da bunlar arasında yer alır.

Tarentli Arkhytas
Matematikçiler bana mükemmel bilgiler kazanmış gibi geliyor ve şeyleri gerçeklikteki biçimleriyle doğru kavramış olmaları bir mucize değildir. Çünkü evren bütünün doğası hakkında doğru bilgiler kazandıkları için, şeylerin niteliklerini de doğru kavramış olmaları çok doğaldı. Bu yüzden bize yıldızların hızı, doğuş ve batışları hakkında seçik bilgiler aktardılar ve aynı şekilde  geometri, aritmetik, gök küreler ve hiç de az olmamak üzere müzik hakkında da. Zira bu bilimler birbirlerine çok yakın görünüyorlar. Çünkü bunlar var olanın birbirine çok yakın ilk biçimleriyle meşgul oluyorlar.

Pisagorculukta Sayı
Bir anlatıya göre demirciler çalışırken örslerinden çıkan sesi duyan Pisagor bunun çok uyumlu olduğunu düşünmüş ve "Doğa kanunları buna izin veriyorsa bu kanunlar matematikseldir." demiştir. Bundan hareketle, notaların matematiksel formüllere dönüştürülebileceğini keşfetmiştir. Böylece matematik ve müzik arasında bağlantı kurmuştur. Ayrıca ses perdesi ile tel uzunluğu arasında bir ilişki olduğunu bulmuştur. Daha sonra bir Monokord, yani tek telli bir çalgı üzerinde telin uzunluğunu belli oranlarda değiştirdiğinde bugünkü oktav (gam dizisinde sekiz notalık ses aralığı), quint (gam dizisinde beş notalık ses aralığı) ve quart'ı (gam dizisinde dört notalık ses aralığı) bulmuştur. Bunların ise gergin tel üzerinde sırasıyla 1/2, 2/3 ve 3/4'lük aritmetik oranlarla ifade edilen uzunluklara karşılık olduğunu ortaya koymuştur. Böylece ilk dört sayı (1, 2, 3, 4) ve onlar arasındaki oranlarla o zamana kadar müzisyenlerin bile zor farkına varabildiği ses aralıklarının kesin ve matematiksel bir dille ifade edilebilir olduğunu keşfetmiştir. Ondan sonrakiler sayı oranlarında seslerin gizli bağlantılarını aramaya girişip bir sesin niteliği ile ses dizisindeki yerini bu sese karşılık olan sayının niteliği ve sayılar dizisindeki yeri ile bir tutmuşlardı. Matematik ile böylesine yakından uğraşan Pisagorcular, sayılardan edindikleri bilgileri genelleştirerek sayıları bütün varlığın ilkeleri (arkhe) yapmışlardır.

Bir sayısı temel sayıdır. Tek ve çift sayıları meydana getirendir. Sayıların ve varlıkların sonsuz dizisi "bir"den çıkar. İki türlü bir vardır: İlki, bütün sayılar (varlıklar) zincirinin içinden çıktığı ve sonuç olarak da onları içeren, kuşatan, özetleyen, karşıtı olmayan "mutlak bir"dir. Bütün varlıkların değişmez ilkesi ve ebedî kaynağı, sarsılmaz ilkesidir.

İki sayısı dişiliği ve doğanın bu dişilikten geldiğini ifade eder. Üç sayısı uyum ve düzenle maddenin içerdiği üçlü öğeyi temsil eder. Bu sayı, başlangıcı, ortası ve sonu olan ilk rakamdır, yetkin bir sayıdır. Dört tanrısal gücü simgeler. İlk çift sayı olan "iki"nin kendisi ile çarpımından elde edilen bu sayı adaletin de simgesidir. Beş sayısı evliliğin simgesidir. Altı organik ve hayati varlıkların türlü şekillerini gösterir. Burada dişilik ilkesi olan (2), erkeklik ilkesi olan (3), mutlak (1) ile birleştiği için soyların devamını da gösterir. Yedi sayısı kritik sayıları temsil eder. Örneğin, yedi günlük, yedi aylık ya da yedi yıllık dönemlerin varlıkların gelişiminde baskın rolleri vardır. Sekiz sayısı akıl, ahlak ve erdemin temsilcisidir. Dokuz sayısı mutlak Bir ayrı tutulacak olursa ilk tek sayı Üç'ün karesidir. O da Dört sayısı gibi adaleti temsil eder.

On sayısı, yetkin bir sayıdır. Her şey ondan çıkar. Yaşamın ilkesi ve yol göstericisidir. Göksel ve tanrısal olduğu kadar insanidir. Eğer "on"lu olmasaydı her şey belirsizlik içinde ve karanlıkta kalırdı. Bütün sayıların temelidir. On sayısının içinde ilk olarak eşit sayıda tekler ve çiftler bir araya gelmiştir (1, 3, 5, 7, 9 ve 2, 4, 6, 8, 10).

Sayıların Kullanım Adları
"Onlardan bazıları da bunların düzenli bir sırada sıralanan on temel ilkesi olduğunu söylerler:

 İstemli-İstemsiz
 Tek-Çift
 Bir-Çok
 Sağ-Sol
 Erkek-Dişi
 Duran-Hareket eden
 Doğru-Eğri
 Aydınlık-Karanlık
 İyi-Kötü
 Kare-Dikdörtgen"

Astronomi
Pisagorcuların bilim alanında en büyük başarıları astronomidedir. İlk defa olarak yeri, evrenin merkezi olmaktan çıkarmışlar, onu küre şeklinde düşünmüşler ve yerin, evrenin ortasındaki görünmeyen merkezi ateşin etrafında dolandığını söylemişlerdir. Merkezi ateşin etrafında batıdan doğuya olmak üzere on tane gök cismi Sphairoslara (= saydam kürelere) takılmış olarak dönmektedir: Yer, karşıyer (bunu da göremeyiz), güneş, ay, o zaman bilinen beş gezegen ile duran yıldızlar gökü. Güneş tutulması, ay, yer ile güneşin arasına girince; ay tutulması da yerin ya da, karşı yerin gölgesi ay üzerine düşünce olur. Bütün hızla giden şeyler bir ses çıkarırlar, dolayısıyla yıldızlar da bir ses çıkarırlar; bu sesin yüksekliği,  yıldızın merkezinin ateşe olan uzaklığıyla orantılıdır. Böylece, göklerin de bir musikisi vardır, ama bunu sıradan ölümlüler işitemezler.

Tetraktys

Pisagorcuların simgesi Tetraktystir. Bir sayının geometrideki karşılığı noktadır. İki nokta yan yana getirildiğinde ise bir doğru ya da çizgi elde edilir. Bu da İki sayısının karşılığıdır ve artık elimizde uzunluğu olan bir şekil vardır. Üç sayısı ise üçgene karşı gelir ve düzlemi temsil eder. Dört sayısı dört yüzlü bir şeklin karşılığı olup artık, ortaya bir nesne çıkmıştır.

Pisagor Teoremi

Bir dik açılı üçgende dik kenarların her birinin uzunluklarının karelerinin toplamları, dik açının karşısındaki kenar olan hipotenüsün uzunluğunun karesine eşittir. Bu teoremin matematiksel formülle gösterimi şöyledir: c2 = a2+ b2

Pisagor'dan etkilenenler

Platon
Platon'a olan etkisi R. M. Hare'ye göre üç konudadır:

 Platon okulu, Pisagor'un Kroton'da kurduğu okullarla benzerlik göstermektedir.
 Platon muhtemelen matematiğin felsefi düşünmeye güvenli bir temel olduğu düşüncesini Pisagor'dan almıştır.
 Platon ve Pisagor ruha giden gizemli bir yol ve onun maddesel dünyadaki yeri düşüncesini paylaşmışlardır. Bu her ikisinin de Orfeusçuluktan etkilendiğini gösterir.

Platon'un üçüncü kuşak Pisagorcular'dan geometriye birçok katkısı olan ve Öklid'in Ögeler adlı eserinde aksettirdiği Arhitas'tan etkilendiği açıktır.

Roma
Antik Roma efsanelerinde ikinci kral Numma Pompilius'un Pisagor'un öğrencilerinden biri olduğu söylenir.

Ezoterik gruplar
Pisagor matematik çalışmalarına adanmış Pisagor kardeşliği adında gizli bir topluluk kurmuştur. Bu sonradan birçok ezoterik grubu etkilemiştir.

Toplum hakkında görüşleri
Pisagor toplumu bir vücuda benzetir. Bu konuda insan yapısının 3 ana parça olduğunu belirtir: Akıl (bilgelik), ruh (cesaret) ve maddi ihtiyaçlardır. Toplum da böyledir; akıllı kişiler toplumu idare etmeli, cesaretli kişiler asker olmalı, toplumun maddi ihtiyaçlarını ise üretim yapan halk karşılamalıydı.

Pisagor'a göre toplumda adaletin gerçekleşmesi için, bu sınıfların kendi arasında değil kendi içinde eşitliği olmalıdır. Yani yöneticiler kendi arasında, askerler kendi arasında, halk da kendi arasında eşittir.

Bu hiyerarşik eşitsizlik anlayışı, reenkarnasyon inancında kendisine dayanak bulur. Pisagor'a göre, ruhlar bu dünyada iyi eylemlerde bulunup erdemli olmak için çabalarlarsa sonraki hayatlarında bir üst sınıfa uygun karakterli ve yetenekli bir şekilde doğacaklardır. Eğer kötü eylemlerde bulundularsa, daha aşağı bir sınıfa uygun olarak, hatta bitki ve hayvanlar aleminde doğacaklardır.

Maddî isteklerin ve dünya malının kölesi gibi olan halk, erdemsizdir ve bu yüzden ruh bakımından aşağı düzeydedir. Şan ve şeref peşindeki asker sınıfı ve aklıyla hareket eden yönetici sınıfı ise daha üstündür. Pisagor bu yüzden insanlara aşırılıktan kaçınıp ölçülü olmayı öğütler.

Ruh göçü öğretisi
Herodot'un bizlere aktardığına göre; ruh göçü öğretisini, Pythagoras Mısır' dan alıp, Yunan dünyasına ithal etmemiştir. Çünkü Mısır' da ruhun ölümden sonra varlığını sürdürdüğü fikri mevcut olmakla birlikte, onun bedenden bedene dolaştığı fikri mevcut değildir. Bu öğretiye göre; ruh ölümsüzdür, insanın bu dünyada işlemiş olduğu kötülüklerin veya yapmış oldukları iyiliklerin sonucu olarak insanın ölümünden sonra değerce daha aşağı veya daha yukarı varlıkların bedenlerine göç eder. Böylece o sürekli bir yeniden  doğuşlar çarkı na tabi olur. Ancak insanın çok dürüst, çok erdemli bir hayat sürmesi sonucunda bu doğuş çarkından kurtulması, saf hale gelmesi, ana vatanına, yani tanrısal alana dönmesi mümkün olur.

Bir anlatıya göre;

"Bir gün sopayla dövülen bir eniğin yanından geçerken ona acımış ve şöyle demiş: Dur, vurma! Çünkü o sevdiğim bir adamın ruhu, bağırışını duyunca onu tanıdım."

Diğer başarıları

Pisagor'un en büyük başarısı müziğin 1, 2, 3, 4 sayılarının orantılı aralıklarına dayandığını keşfetmesidir. Pisagor evrenin bu sayıların toplamı olan 10 sayısına (1 + 2 + 3 + 4 = 10) dayandığını söylemiştir.

Onun ardından Hippasos, irrasyonel sayıları keşfetmiştir fakat Pisagor için bu düşünülemez bir şeydi ve bu konu yüzünden Hippasos'un öldürüldüğü söylenir.

Ayrıca kare sayıları keşfetmişlerdir. Örneğin 9 bir kare sayıdır: 3*3=9, yine 4 bir kare sayıdır: 2*2=4

Dünyanın yuvarlak olduğunu, her gezegenin bir ekseni olduğunu ve gezegenlerin bir merkezi noktada döndüklerini söyleyen ilk kişilerden biriydi. Bu noktayı önce dünya olarak belirlese de sonradan bu düşünceden vazgeçip gezegenlerin merkezi bir ateş etrafında döndüğünü söylemiştir. Ama bu ateşi asla Güneş olarak tanımlamamıştır. Ayrıca Ay'ın başka bir gezegen olduğuna inanmış ve ona Karşı-Dünya demiştir.

Eserleri
Bildiğimiz kadarıyla Pisagor, öğretilerini sözle yaymıştır. Onunla ve öğretileriyle ilgili bilgileri, öğrencilerinin yazılarından alıyoruz. Fakat Diogenes Laertios'un eserinde belirttiği üzere, Pisagor'un da eserleri vardır:

"Bazıları Pythagoras'ın bir tane dahi yazılı eser bırakmadığını söylerler, ama bu doğru değildir. Doğa düşünürü Herakleitos neredeyse avaz avaz bağırarak şöyle diyor: "Mnesarkhos oğlu Pythagoras araştırma çalışmalarında bütün insanları aşmıştır ve bu yazılarından seçme yaparak, büyük bilgi ve kurnazlığa dayalı kendi bilgeliğini oluşturmuştur." Böyle söylüyor, çünkü Pythagoras Doğa adlı eserine şu sözle başlıyor: "Soluduğum hava adına, içtiğim su adına, bu eserimle ilgili herhangi bir yergiye katlanamayacağım."

Pisagor ezoterizmi
Ezoterizm'de Pisagor büyük inisiyelerden biri olarak kabul edilir. Delphoi'te, Mısır'ın Teb ve Memfis kentlerinde ve Babil'de bulunmuş olan Pisagor, inisiyatik eğitim aldıktan ve uzun gezilerinden sonra, Taranto Körfezi'nin uç noktasındaki bir Dor site-devlet'i olan Croton'da (Crotona) bir enstitü açarak kendi ezoterik ekolünü kurmuştur. İnisiyatik niteliğinin yanı sıra bilimler akademisi niteliği taşıyan bu enstitüde dinler ve manevi bilimlerin yanı sıra maddi bilimler (fizik, matematik, siyaset bilimi vs.) de öğretilmekteydi. Pisagor bu bilimlere "insan bilgisinin tümünü kuşatan" anlamında "matemata"lar adını vermişti ki, bilindiği gibi, matematik sözcüğü bu terimden doğmuştur.

Pisagor'a göre, tüm felsefe ve dinlerde hakikatin (verite) dağınık ışınları yer almaktaysa da, bu ışınların merkezi ezoterik doktrindi. Ayrıca hakikate ulaşmada öncelikle "sezgi" gerekliydi, gözlem ve muhakeme yeterli değildi.

Pisagor'un rejim modeli
Pisagor Croton'da inisiyatik eğitim yoluyla, "yönetici sınıfın 'liyakate göre atama'yla seçilen bilgelerden (inisiyelerden) oluştuğu yönetim modelini uygulamayı amaçlıyordu. Platon'un sonradan "Devlet" adlı eserinde söz edeceği bu yönetim rejimini, kimilerine göre, dünyada (ya da 6.000 yıl içinde) pratiğe geçirebilmiş tek kişi Pisagor olmuştur. Bu yönetim rejimi şöyle açıklanır:
 Yöneticiler yurttaşların oylarıyla değil, atama yoluyla seçilmelidir.
 Yöneticiler hiyerarşisine alınacak kişiler liyakatleri esas alınarak yöneticilerce belirlenmelidir.
 Yöneticiliğe uzanan yolda fırsat eşitliğinin sağlanması için kız ve erkek tüm çocuklar devlet tarafından yetiştirilip eğitilmelidir.
 Bu eğitimde belirli aşamalarda sınavlar yapılmalı ve sınavlarda başarılı olamayanlar ekonomik çalışma alanlarına kaydırılmalı, başarılılara ise ezoterik doktrin dersleri verilmeye başlanmalıdır.
 Ezoterik öğrenimde kuramsal ilkeleri öğrendiklerini kanıtlayanlar, uygulama deneyiminden oluşan bir eğitimden geçirilmeliler.
 Bu eğitimden de geçenler arasından, kitaplardan öğrendiklerini gerçek dünyaya ve hayata uygulayabilecek ve başlıca ilgilerinin kamu refahı olduğunu gösterebilmiş olanlar, "yöneticiler vasî sınıfı"na seçilebilirler.
 Bu sınıfa üye olmanın çekici gelmemesi için, bu sınıf üyelerinin toprakları, özel evleri, altınları olmamalı, yalnızca, fazla olmayan, sabit bir maaşları olmalıdır. Ayrıca bu kimselerin çeşitli sakıncaları olabileceğinden, evlilik yapmamaları gerekir.

Enstitü'nün gelişimi ve dağıtılması
Zamanla enstitü'nün gitgide güç kazanması Pisagorcular'a Croton site-devlet'in yönetimini ellerine almalarını sağlamıştı. Pisagor buraya gelmeden önce aristokratlardan (zengin yurttaşlardan) oluşan 1000'ler meclisince (senatosunca) yönetilen Croton, artık 300 inisiyeden oluşan bir konsey tarafından yönetiliyordu. Pisagor'cu yapılaşma, giderek Güney İtalya'nın diğer kentlerine ve Akdeniz'deki bazı adalara da sıçramaya başladı. Fakat çıkarları zedelenenler ve inisiyasyona alınmayanlar bir süre sonra karşılık vermekte gecikmediler. Bundan sonra gelişen olaylar hakkında kaynaklar farklı bilgiler vermektedir. Kimilerine göre Pisagor dahil en üst düzeyli inisiyelerin hemen hemen  hepsi öldürülmüş, kimilerine göre de, Pisagor kaçmayı başarmış ve Metapontium kentinde yüz yaşına yaklaşırken eceliyle ölmüştür.

Pisagor'un bilim ve sanata katkıları
 Matematik ve astronomiye katkıları olmuştur.
 Ürettiği bağıntıya Pisagor bağıntısı adını vermiştir.
 Müziğin matematiksel oranlara indirgenebileceğini ortaya koymuş ve diatonik skalayı keşfetmiştir.
 Günümüzde bazı bilim adamlarının çok sıcak baktığı "kürelerin müziği" adıyla bilinen "kürelerin armonisi" önermesini ortaya atmıştır.
 Müzikle tedavi çalışmalarıyla tıbba katkıda bulunmuştur.
 Bir iddiaya göre, Dünya'nın yuvarlak olduğunu ve ikili bir hareket içinde olduğunu biliyordu ve bunları yalnızca inisiyelerine açıklamıştı ki, bu açıklamaları, ezoterik doktrin yoluyla kuşaktan kuşağa aktarılarak bu bilgilerin kabulünde rol oynamıştır.
 (3, 4, 5) ve (5, 12, 13) özel üçgenlerini bulmuştur
 Çarpım tablosunu ilk olarak o kullandı.
 İçine konulan içeceği adaletli dağıtılmasını sağlayan bir tür kupayı okulunda kullandı (Pisagor'un Adalet Kupası).

Ayrıca bakınız
 Pisagor Önermesi
 Pisagorculuk
 Pisagor inisiyasyonu
 Pisagor'un Adalet Kupası

Kaynakça
 Plutarch, Kehanetin Hükmünü Kaybetmesi 22 S. 422 b = V. S. c. 16
 Simplicius, Aristoteles'in Fizik 23, 33'üne = V. S. 18 n 7
 Aetius V 30, 1 = Alkaion fr. 4
 Proklos, Platon'un Timaios I S. 176, 27'sine, Diehl <44 A 9'da>
 Lukianos, Dans Sırasında Sürçme Üstüne 5 = 44 A 11
 Pisagorcular
 Bu yemin şöyle: "Durmadan fışkıran doğanın ve kökünün kaynağını içeren dörtlük'ü soyumuza devretmiş olan onun <yani, Pisagor'un> adına hayır"
 Tetraktys
 fr. 1
 Macit Gökberk, Felsefe Tarihi, s.29
 Derman Bayladı, Pythagoras Bir Gizem Peygamberi, s.79
 Aristot., Metaph., A 5 986a 22.
 Macit Gökberk, Felsefe Tarihi, s.30
 Laertios, Diogenes, Ünlü Filozofların Yaşamları ve Öğretileri, s.393
 Ahmet Arslan, İlkçağ Felsefe Tarihi Kitabı, s.142, s.147, s.148, s.149

Notlar

Kaynakça

Bibliyografya

Dış bağlantılar

MÖ 570 doğumlular
MÖ 495 yılında ölenler

MÖ 6. yüzyılda Yunanlar
MÖ 6. yüzyıl filozofları
Antik Yunan matematikçiler
Din kurucuları
Pisagorcular
Vejetaryenler
Nümeroloji
Müzik felsefesi
Geometriciler

Pisagor


Mihai Obogeanu (n. 10 octombrie 1873 - d. ?) a fost unul dintre ofițerii Armatei României, care a exercitat comanda unor mari unități și unități militare, pe timp de război, în perioada Primului Război Mondial și operațiilor militare postbelice.

A îndeplinit funcția de comandant de brigadă în anul 1918.

Cariera militară
Mihai Obogeanu a ocupat diferite poziții în cadrul unităților de infanterie ale armatei române, avansând până în anul 1907 la gradul de maior. A fost locotenent-colonel în 1916, colonel în 1917 și general de brigade în 1918.

În perioada Primului Război Mondial a îndeplinit funcția de comandant al Regimentului 41 Infanterie.

În cadrul acțiunilor militare postbelice, a comandat Divizia 1 Infanterie în timpul operației ofensive la vest de Tisa.

Decorații

  Ordinul "Coroana României", în grad de ofițer (1912).

Note

Bibliografie

 Drăgănescu Constantin, Campaniile din 1848/1849 și 1919 în Transilvania și Ungaria, Tipografia "Isvorul", București, 1930

 Kirițescu, Constantin, Istoria războiului pentru întregirea României, Editura Științifică și Enciclopedică, București, 1989

 Preda Dumitru; Alexandrescu Vasile; Prodan Costică, În apărarea României Mari. Campania armatei române din 1918-1919, Editura Enciclopedică, București, 1994

Mihai Obageanu


Frigyes "Fritz" Molnar (1893 – 1958)  var en fodboldspiller og træner fra Ungarn, som i 1930erne og 40erne arbejde for en lang række danske fodboldklubber.

Som aktiv spillede Fritz Molnar for den ungarske klub Nemzeti SC og siden for Hakoah Wien. Efter karrieren sluttede som spiller begyndte han at arbejde som fodboldtræner. I juni 1925 stod Fritz Molnar i spidsen for Hakoah Wien som træner i de sidste runder i sæsonen, hvor klubben vandt sit første østrigske mesterskab, samt i den efterfølgende sæson.

De følgende år arbejde Fritz Molnar som træner i klubber i både Tyskland, Schweiz og Ungarn. Han nåede også at stå i spidsen for både Letlands og Litauens landshold.

I december 1931 skrev Fritz Molnar kontrakt med AGF, og han arbejdede som træner i Aarhus i tre sæsoner. Med Molnar som træner blev AGF nummer tre i Danmarksturneringen i 1932-33, på det tidspunkt den hidtil bedste placering for et hold fra provinsen. AGF vandt også med Fritz Molnar det jyske mesterskab to år i træk i sæsonerne 1933-34 og 1934-35.

Siden blev han træner for flere andre danske klubber og var en overgang også unionstræner for JBU. I 1945 flyttede han til Sverige og blev træner for Halmstads BK, og i 1947 landstræner for Norge.

Noter

Eksterne henvisninger
 Ungarn - Fra verdenshersker til mindreværskompleks  - Morten Bisgaard.
 Switzerland - Trainers of First and Second Division Clubs
 Jysk fodboldhistorie - Randers Sportsklub »Freja«
 Jysk fodboldhistorie - Skovbakken
 SC Hakoah Wiens officielle hjemmeside

Fodboldspillere fra Ungarn
Fodboldtrænere fra Ungarn
Fodboldtrænere for AGF

Fritz Molnar


Liceul Bolgrad este o rezervație naturală silvică în raionul Cahul, Republica Moldova (oficial în raionul Comrat din Găgăuzia). Este amplasată în apropierea satului Frumușica; conform amplasamentului forestier se află în subparcela 12C a ocolului silvic Moscovei, Întreprinderea Silvică Manta V. Are o suprafață de 54 ha conform Legii ariilor naturale protejate de stat, sau 55 ha conform unor estimări recente.

Caracteristici geografice
Rezervația se întinde pe doi versanți cu expoziție estică și vestică, cu grad de înclinare de 2-5 grade, care se unesc într-o vâlcea. Altitudinea este de cca 210 m. Solul este cernoziom xerofit de pădure.

Terenurile agricole din preajmă erau în trecut câmpuri experimentale ale Liceului agricol de la Bolgrad; de aici provine denumirea ariei protejate.

Diversitate floristică
Aria protejată este o suprafață de pădure cu arboret natural fundamental valoros de stejar pufos (Quercus pubescens) și stejar brumăriu (Quercus pedunculiflora), atribuită la categoria ecosisteme forestiere de stejar pufos și stejar brumăriu din sudul Moldovei.

Arbori
Arboretul este natural fundamental, relativ plurien. În medie, stejarii brumării (Quercus pedunculiflora) constituie 60% din totalul de exemplare, stejarii pufoși (Quercus pubescens) 30% și ulmii (Ulmus carpinifolia) 10%. Sporadic se întâlnesc și exemplare mature de arțar tătăresc (Acer tataricum). Coeficientul de consistență a arboretului este 0,7, iar volumul masei lemnoase 112 m3/ha.

Stejarul pufos avea în 2005 vârsta de 75 de ani. Diametrul tulpinii constituie 24 cm, unele exemplare atingând 40 cm. Înălțimea constituie 15 m. Stejarii au crescut din lăstari.

Edificatorii comunităților vegetale din aria protejată – stejarii pufoși și cei brumării – nu fructifică în fiecare an, iar când o fac ghindele sunt afectate de vătămători și doar o mică cantitate rămân fertile. Puieții apar în anii cu fructificare abundentă. A fost identificat și un puiet de cireș și ulm. În multe locuri, arbuștii și ierburile sufocă puietul de arbori.

Arbuști
Stratul de arbuști este bine dezvoltat datorită coronamentului redus al arboretului. Aceștia (mai ales porumbarul) formează pâlcuri la marginea grupurilor de stejar. Înălțimea arbuștilor constituie 1-2 m. Majoritatea vegetează și fructifică.

Lista completă a celor 10 specii de arbuști identificate în aria protejată este următoarea:

Amygdalus nana
Cotinus coggygria
Crataegus monogyna
Euonymus europaea
Ligustrum vulgare
Prunus spinosa
Rhamnus cathartica
Rosa canina
Rosa spinosissima
Swida sanguinea

Ierburi
Stratul de ierburi nu este uniform, gradul de acoperire al acestuia variind de la 30% în crângurile de stejar până la 100% în poienele deschise. Primăvara, până la apariția frunzelor pe copaci, înfloresc celnușa (Ornitogalum oreoides), rușcuța (Adonis vernalis) ș.a. Puțin mai târziu apar Vinca herbacea, Carex micheli, Clinopodium vulgare etc. Populația de frăsinel (Dictamnus gymnostilis) este destul de numeroasă.

Au fost identificate 68 de specii de plante ierboase, redate în lista ce urmează. Speciile rare sunt evidențiate cu caractere îngroșate.

Achillea collina Becker
Arctium lappa L.
Artemisia austriaca Jacq.
Asparagus tenuifolius Lam.
Astragalus glycyphyllos L.
Atriplex patula L.
Ballota nigra L.
Berteroa incana (L.) DC
Betonica officinalis L.
Botriochloa ischaemum (L.) Keng
Bromopsis inermis (Leys.) Holub
Buglossoides arvensis (L.) Johnst
Campanula persicifolia L.
Carex michelii Host
Centaurea diffusa Lam
Cephalaria uralensis (Murr.) Roem. et Schult.
Chamaecytisus lindemannii (V.Krecz.) Klaskova
Clinopodium vulgare L.
Convolvulus arvensis L.
Dactylis glomerata L.
Delphinium fissum Waldst.et Kit.
Dianthus membranaceus Borb
Dictamnus gymnostylis Stev.
Elytrigia repens (L.) Nevski
Eryngium campestre L.
Euphorbia stepposa Zoz
Falcaria vulgaris Bernh.
Festuca valesiaca Gaudin
Fragaria vesca L.
Galium verum L.
Geum urbanum L.
Hieracium pilosella L.
Hypericum perforatum L.
Inula britannica L.
Inula hirta L.
Lavathera thuringiaca L.
Medicago romanica Prod.
Mycelis muralis (L.) Dumort.
Origanum vulgare L.
Ornithogalum oreoides Zahar.
Phlomis tuberosa L.
Plantago stepposa Kuprian.
Plantago lanceolata L.
Polygonatum latifolium Desf.
Polygonatum multiflorum (L.) All.
Potentilla argentea L.
Potentilla arenaria Borkh.
Potentilla recta L.
Ranunculus meyerianus Rupr.
Salvia nemorosa L.
Salvia pratensis L.
Salvia verticillata L.
Sedum maximum (L.) Hoffm.
Senecio erucifolius L.
Silene pseudotites (Bess. ex Reichenb.) Klok.
Stachys recta L.
Sonchus arvensis L.
Tragopogon dubius Scop.
Thalictrum minus L.
Trifolium alpestre L.
Trifolium repens L.
Urtica dioica L.
Veronica austriaca L.
Vicia villosa Roth
Vinca herbacea Waldst. et Kit.
Viola elatior Fries
Viola hirta L.
Vincetoxicum hirundinaria Medik.

Statut de protecție
Rezervația naturală Liceul Bolgrad este o suprafață reprezentativă de pădure de stejar pufos și stejar brumăriu, caracteristică pentru pădurile din sudul  Moldovei. Compoziția floristică și peisagistică o face o suprafață valoroasă. Genofondul este constituit din 82 de specii de plante vasculare, dintre care 4 sunt specii rare.

Obiectivul a fost luat sub protecția statului prin Hotărîrea Sovietului de Miniștri al RSSM din 8 ianuarie 1975 nr. 5, care a atribuit zona la categoria ariilor protejate de păduri valoroase. Statutul de protecție a fost reconfirmat prin Legea nr. 1538 din 25 februarie 1998 privind fondul ariilor naturale protejate de stat, Deținătorul funciar al rezervației era, la momentul publicării Legii din 1998, Gospodăria Silvică de Stat Iargara. Între timp, aceasta a trecut în gestiunea Întreprinderii Silvice Manta V.

Pentru optimizarea conservării diversității vegetale, specialiștii recomandă limitarea accesului populației în poienile din aria protejată.

Note

Bibliografie

Legături externe

Liceul Bolgrad
Raionul Cahul
Găgăuzia

Rezervația naturală Liceul Bolgrad


Lauren Brooke er et pseudonym for de britiske forfattere Linda Chapman og Beth Chambers, der i samarbejde har skrevet romanserien Heartland for børn i perioden 2001-2005. Chambers fulgte op på denne succes med at skrive serien Chestnut Hill med bidrag fra Cathy Hapka.

I 2007 blev Heartland filmatiseret i en (tv-serie, der først blev udsendt på CBC Television i Canada.

Referencer

Børnebogsforfattere fra Storbritannien
Pseudonymer

Lauren Brooke


Cracticus es un género  de ave paseriforme perteneciente a la familia  Artamidae.

Especies
 Cracticus quoyi. Verdugo negro.
 Cracticus torquatus. Verdugo acollarado.
 Cracticus mentalis. Verdugo dorsinegro.
 Cracticus nigrogularis. Verdugo gorjinegro.
 Cracticus cassicus. Verdugo cabecinegro.
 Cracticus louisiadensis. Verdugo de Tagula.

Miembro anterior
 Cracticus tibicen (ahora Gymnorhina tibicen). Verdugo flautista

Referencias

Enlaces externos

 Butcherbird videos on the Internet Bird Collection

Géneros de aves
Taxones descritos por Louis Pierre Vieillot

Cracticus


Bosanski arapski konj je bosanskohercegovačka pasmina konja nastala selektivnim uzgojem. Ova pasmina se može naći u Bosni i Hercegovini, Hrvatskoj, Kosovu, Crnoj Gori, te u djelovima Srbije. Uzgoj u Bosni i Hercegovini odvija se 125 godina u kontinuitetu primjenom strogih mjera selekcije išao je u pravcu stvaranja manjeg konja pogodnog za križanje i popravljanje karakteristika bosanskog brdskog konja. Ergelski uzgoj arapskog konja u BiH je počeo 1895. godine. Uzgoj bosanskog arapskog konja odvija se na bazi starih linija pastuha i starih rodova kobila koje takođe imaju ishodište u pustinjskom genetskom materijalu. Po izgledu se ne razlikuje puno od njih. Izgled i eksterijer bosanskog arapskog konja se nije mijenjao od Drugog svjetskog rata.

Uzgoj
O uzgoju Bosanskog arapskog konja napisan je veliki broj stručnih i naučnih radova, a o svim bitnim karakteristima i selektivnom uzgoju pisali su: Eduard fon Melecki, dr. Milan Grković, dr. Fahrudin Hrasnica, dr. Dragan Ilančić, dr. Fran Zvarnik, dr. Refik Telalbašić, dr. Teodor Bratolović, dr. Radovan Pajanović, dr.Gertrud Grilz-Seger, dr. Thomas Druml, dr. Nidal Korabi, mr. Enver Žiga. Organizirani uzgoj bosanskog arapskog konja počinje 1895. Godine, iako dr. Gustav Rau smatra da se 1885. godina treba smatrati godinom osnivanja ergele, jer je to godina kada su austrougarske vlasti u Sarajevu osnovale pastuhsku stanicu sa 60 pastuha arapske pasmine nabavljenih iz ergele monarhije, a najvećim dijelom iz Mađarske ergele smještene u Babolni (Rau, 1939). Međutim, realnije je uzimati 1895. godinu kao godinu osnivanja ergele kada je izvršena prva nabava 9 pastuha i tri kobile iz Sirije. Nabavljeni konji smješteni su na Butmir (Sarajevo) odakle kreće selektivni uzgoj.

Premješatanje ergele iz Sarajeva
S obzirom na to da je kompleks zemljišta na Butmiru bio premalen u odnosu na potrebe ergele, 1898. godine je na Borikama kod Rogatice na oko 1.000 metara nadmorske visine organizirano ispasište za ergelu. To je godina kada se Borike prvi put spominju. Zbog dugotrajnih zima koje na Borikama ponekad traju do svibnja, iste godine su u Goraždu sagrađeni objekti za zimski smještaj ergele. Potpuno preseljenje iz Sarajeva u Goražde izvršeno je 1900.-te godine, do kada su u Sarajevu bile smještene kobile, ždrijebci i dio pastuha. Zbog ratnih dešavanja ergela je 1914. godine  izmještena u Modriču, gdje je zadržana sve do završetka Prvog svjetskog rata, da bi 1919. godine bila privremeno smještena u okolinu Rogatice, mjesto Borje, a koristila je ljetnje ispasište na Borikama. Jedan dio ergele bio je smješten u Goraždu. Tek 1923. godine ergela je vraćena u Sarajevo na lokalitet Dolac Malte gdje se danas nalazi Veterinarski fakultet i u Kotorac u neposrednoj blizini Sarajeva, a na raspolaganje joj je stavljeno kompletno područje hipodroma na Butmiru i velika prostranstva na planini Igman koja su korištena za ljetnu ispašu. S lokaliteta Sarajeva ergela je 1930. godine premještena na Borike ( dr.Fahrudin Hrasnica, 1957).

Udruženje uzgajivača Arapskog konja u Velikoj Britaniji, čiji je osnivač i prvi predsjednik bio Wilfred Blunt, objavilo prvu matičnu knjigu u kojoj je registrovano ukupno 46 pastuha i 50 kobila od kojih je njih 14 uvezeno iz Arabije, Egipta, Indije, Bosne i Hercegovine i Poljske. Iz Goražda su u toj knjizi registrirane kobile Simhan II i Simhan IV, što je svakako bilo, a i danas je veliko priznanje sarajevskom i goraždanskom uzgoju. Pored toga, uzgoj u svim ergelama na području prve i druge Jugoslavije, izuzev ergele "Inocenc Dvor", bio je većim dijelom baziran na konjima uzgojenim u Bosni i Hercegovini.

Pastusi i kobile

Pastusi

Od 1895. godine pa do danas za rasplod su korišteni uglavnom orginalni pustinjski pastusi (Massud, Maneghie Abaali, Simhan, Ferhan El Nedd, Siglavy Gidran, O'Bajan, Eš Šeraki, Šehun, Mišhur, Gazal, Siglavy, El Hafi, lderim, Lenkoran i još nekoliko koji su ostavili manje potomaka. U ergeli su od 1959. do 1971. godine djelovale samo tri linije pastuha, a od 1971. godine u rasplod je uveden čistokrvni arapski pastuh 77 Sabih kupljen u njemačkoj ergeli Marbah. Bio je to pastuh odličnih karakteristika koji je sve svoje karakteristike odlično prenosio na potomstvo pa je puno korišten u rasplodu. U rasplodu je bio od 1971. do 1982. godine, ostavio je 38 muških i 41 ženskog potomka.

U sezoni parenja 2010. i 2011. na ergeli je korišten pastuh 97 Mabrouk kojeg je Enver Žiga uvezao iz Hrvatske. U knjigu pepinjernih pastuha uveden je pod rednim brojem 97. Na ergeli je ostavio 4 muška, te kod privatnih uzgajivača 2 muška i 3 ženska potomka.

Kobile

U prvim godinama rada ergele uvezeno je 27 originalnih arapskih kobila od kojih su skoro sve imale svojstva najplemenitijih predstavnika svoje pasmine. Pored toga iz mađarske ergele Babolna uvezeno je 9 rasplodnih kobila koje nisu imale ujednačene karakteristike što se odražavalo i na ukupnu gojidbenu izgradnju. Mnoge od navedenih kobila, zbog bitno izmijenjenih životnih prilika, nisu uspjele zasnovati rodove, a u razdoblju između dva svjetska rata značajan broj rodova je predat drugim ergelama tako da su neki rodovi u potpunosti nestali. U periodu do početka Drugog svjetskog rata najzastupljeniji su bili: rod Kadina (pramajka originalna Arapska kobila 34 Hamda Esamra En Nedjd), rod En Nasira (pramajka originalna Arapska kobila 12 En Nasira), rod Kefija (pramajka originalna Arapska kobila 10 Hadbe), rod El Hafi (pramajka originalna Arapska kobila 34 Hamda Esamra En Nedjd), rod Hamdani (pramajka 36 Hamdani Semri oždrijebljena u Babolni), rod O'Bajan (pramajka 35 O'Bajan oždrijebljena u Babolni), rod Luna (pramajka 5 Zarif I oždrijebljena u Babolni) i rod Fatinica (pramajka 8 Zarif Bagdadi oždrijebljena u Babolni). Nekoliko rodova je nestalo tokom Drugog svjetskog rata, a neke su kobile bile ustupljene drugim ergelama u Jugoslaviji. Zahvaljujuću velikim naporima uprave ergele i prof. Hrasnice, kobile svih rodova kojih nije bilo u ergeli su vraćene tako da su rasplodnu maticu kobila sačinjavale kobile navedenih 8 rodova, s napomenom da je u rasplod bio uveden i rod Darinka koji potječe iz Karađorđeva. U periodu od Drugog svjetskog rata do danas, iz nepoznatih razloga, izgubljeni su rodovi Kefija, En Nasira, Fatinica i Darinka, tako da su ostali rodovi Kadina, El Hafi, Luna, Hamdani i O'Bajan.

Početkom ovoga stoljeća u uzgoj je uveden i rod Fehra i to iz oba ogranka. Jedan je išao iz Karađorđeva preko Hrvatske i od toga ogranka ima jedno žensko grlo.

Literatura
 Grković, M. (1932). Naš arapski konj. Veterinarski arhiv, knjiga 3. Zagreb.
 Hrasnica, F. (1957). Uzgojna analiza arapskog rasplodnog materijala. Veterinaria, sv. 2-3, sr. 286 - 299, Sarajevo.
 Korabi, N. (2012). Genetska i morfološka analiza tradicionalnih arapskih, pinokrvnih arapskih i Shagy-arapskih konja u Republici Hrvatskoj - doktorski rad. Sveučilište u Zagrebu, Agronomski fakultet.
 Rau, G. (1939). Die Zuchst des Arabischen Pferdes in Bosnien und a Herzegowina, Sankt Georg hft. 3 – 4. Telalbašić, R., Pajanović, R. (1981). Prilog poznavanju stanja uzgoja i tipa arapske ergele na Borikama za vrijeme trajanja posljednjeg generacijskog intervala. Referat na 32. zasijedanju Evropske stočarske federacije, Zagreb.
 Telalbašić R., Rahmanović, A., Žiga, E. (2010). Matična knjiga boričkog arapskog konja u Bosni i Hercegovini. Autorsko izdanje, Sarajevo.
 Žiga, E., Telalbašić, R., Rahmanović, A. (2008). Borički arapski konj - zbornik radova, TKD Šahinpašić, Sarajevo.

Konjske pasmine
Stočarstvo u Bosni i Hercegovini

Bosanski arapski konj


A temporada de furacões no Atlântico de 2023 é a atual temporada de ciclones tropicais do Oceano Atlântico no hemisfério norte. A temporada começou oficialmente em 1 de junho, e termina em 30 de novembro. Essas datas, adotadas por convenção, descrevem historicamente o período de cada ano em que ocorre a maior parte da ciclogênese subtropical ou tropical no Oceano Atlântico (mais de 97%). No entanto, a formação de ciclones subtropicais ou tropicais é possível em qualquer época do ano, como demonstrado pela formação de uma tempestade subtropical sem nome em meados de Janeiro, o início mais precoce de uma temporada de furacões no Atlântico desde o Furacão Alex em 2016. O Centro Nacional de Furacões (NHC) começou a emitir previsões meteorológicas tropicais regulares em 15 de maio; estas áreas detalhadas de clima perturbado consideradas como tendo algum potencial para a formação de ciclones tropicais durante os sete dias seguintes, acima dos cinco anos anteriores.

Previsões sazonais

Antes e durante cada temporada de furacões, várias previsões de atividade de furacões são emitidas por serviços meteorológicos nacionais, agências científicas e especialistas em furacões. Isso inclui meteorologistas do Centro de Previsão Climática da Administração Oceânica e Atmosférica Nacional dos Estados Unidos (NOAA), Risco de Tempestade Tropical (TSR), Met Office do Reino Unido (UKMO) e Philip J. Klotzbach, William M. Gray e seus associados na Colorado State University (CSU). As previsões incluem mudanças semanais e mensais em fatores significativos que ajudam a determinar o número de tempestades tropicais, furacões e grandes furacões em um determinado ano. De acordo com a NOAA e a CSU, a temporada média de furacões no Atlântico entre 1991 e 2020 continha cerca de 14 tempestades tropicais, sete furacões, três grandes furacões e um índice de energia ciclônica acumulada (ECA) de 74 a 126 unidades. De um modo geral, ECA é uma medida do poder de uma tempestade tropical ou subtropical multiplicada pelo tempo que existiu. É calculado apenas para avisos completos em sistemas tropicais e subtropicais específicos que atingem ou excedem velocidades de vento de . A NOAA normalmente classifica uma temporada como acima da média, média ou abaixo da média com base no índice ECA cumulativo, mas às vezes também é considerado o número de tempestades tropicais, furacões e grandes furacões em uma temporada de furacões.

Previsões de pré-temporada
Em 6 de dezembro de 2022, a TSR divulgou a primeira previsão antecipada para a temporada de 2023 no Atlântico, prevendo um ano ligeiramente abaixo da média com 13 tempestades nomeadas, 6 furacões e 3 grandes furacões. Sua previsão atualizada em 6 de abril de 2023, previu um número semelhante de furacões e grandes furacões, mas reduziu o número de tempestades nomeadas em um. No dia seguinte, a Universidade do Arizona (UA) divulgou a sua previsão para uma temporada muito movimentada, com 19 tempestades nomeadas, 9 furacões, 5 grandes furacões e um índice ECA de 163 unidades. Em 13 de abril, os pesquisadores da CSU divulgaram a sua previsão de 13 tempestades nomeadas, 6 furacões, 2 grandes furacões e um índice ECA de 100 unidades. Também em 13 de abril, a TWC publicou sua previsão para 2023, prevendo 15 tempestades nomeadas, 7 furacões e 3 grandes furacões. Em 1 de Maio, a Universidade da Pensilvânia (UPenn) divulgou a sua previsão para 12-20 tempestades nomeadas. Em 25 de maio, a NOAA anunciou suas previsões para a temporada de furacões de 2023, com 12 a 17 tempestades nomeadas, 5 a 9 furacões e 1 a 4 grandes furacões, com 40% de chance de uma temporada quase normal e 30% cada para uma temporada acima da média e uma temporada abaixo da média. embora a maioria das organizações tenha manifestado uma confiança crescente no desenvolvimento de um El Niño, que normalmente suprime a actividade do ciclones tropicais no Atlântico, UA, CSU, TWC, UPenn e NOAA observaram que temperaturas oceânicas bem acima da média na bacia Atlântica poderiam produzir uma maior atividade, em particular, se se concretizar um acontecimento mais fraco do El Niño extraterritorial. Enquanto isso, em 26 de maio, o Met Office do Reino Unido divulgou a sua previsão para uma temporada significativamente acima da média, com 20 tempestades nomeadas, 11 furacões, 5 furacões principais e um índice ECA de 222 unidades. A estação poderia ser muito movimentada, apesar do desenvolvimento do El Niño, uma vez que esperava que o cisalhamento vertical do vento fosse mais baixo do que o habitual para os eventos do El Niño, e com temperaturas muito quentes da superfície do mar.

Resumo sazonal

Em meados de Janeiro, uma tempestade subtropical sem nome se formou perto do Canadá Atlântico, que foi revelado após uma reanálise pelo NHC em 11 de maio, dando início à temporada. Em 1 de junho, o dia do início oficial da temporada, a tempestade tropical Arlene desenvolveu-se no Golfo do México perto da Flórida. A tempestade tropical Bret formou-se em 19 de junho, a partir de uma onda tropical que saiu da costa da África Ocidental em 19 de junho, evoluindo para uma tempestade tropical mais a leste no Atlântico tropical (42,2 W) do que qualquer tempestade registada tão cedo no ano civil. A sua formação também marcou a primeira vez registada que duas tempestades tropicais se formaram no MDR durante o mês de junho. Depois de algumas semanas sem atividade, a tempestade subtropical Don formou-se muito a oeste dos Açores em 14 de julho. Uma tempestade de longa duração, mais tarde tornou-se totalmente tropical e fortaleceu-se no primeiro furacão da temporada, uma vez que serpenteava ao redor do oceano longe da terra.

Após um hiato de 26 dias, a atividade da temporada começa a aumentar drasticamente. A depressão tropical Seis, que mais tarde se tornou a tempestade Tropical Gert, formou-se em 19 de agosto na região de desenvolvimento principal, seguida pelas tempestades tropicais Emily e Franklin no dia seguinte. Depressão Tropical nove formado um dia depois disso, 21 de agosto, e tornou-se tempestade tropical Harold. A nomeação de Emily, Franklin, Gert e Harold ocorreu dentro de 39 horas, que é o intervalo mais curto para nomear quatro sistemas. Em 26 de agosto, Franklin tornou-se o segundo furacão da temporada. Mais tarde naquele dia, a depressão Tropical Dez formou-se perto da Península de Yucatán antes de se reforçar na tempestade tropical Idalia no dia seguinte.

O índice ECA desta temporada a partir das 21:00 UTC de 24 de outubro, calculado pela Universidade Estadual de Colorado usando dados do NHC, é de aproximadamente 140,52 unidades. Este número representa a soma dos quadrados da velocidade máxima sustentada do vento (nós) para todas as tempestades nomeadas, embora sejam pelo menos de intensidade das tempestades tropicais, divididas por 10.000. Portanto, as depressões tropicais não estão incluídas.

Sistemas

Tempestade subtropical Sem nome

Em 16 de janeiro, o Centro Nacional de Furacões (NHC) emitiu uma previsão especial de clima tropical sobre uma área de baixa pressão centrada em aproximadamente  ao norte das Bermudas. O NHC notou que a baixa exibia atividade de tempestade perto de seu centro, mas avaliou sua probabilidade de transição para um ciclone tropical ou subtropical como sendo próximo de zero por cento. Essas tempestades podem ter se desenvolvido devido à combinação da posição do ciclone sobre a Corrente do Golfo, onde as temperaturas da superfície do mar estavam em torno de  e ar frio no ar, resultando em alta instabilidade atmosférica. Este aglomerado de tempestades estava localizado dentro de um sistema de tempestades mais amplo que trouxe neve para partes da costa da Nova Inglaterra, incluindo quantidades de até  em porções de Massachusetts. O distúrbio, designado Invest 90L pelo NHC, trouxe rajadas de vento de mais de  para a Ilha Sable na noite de 16 de janeiro, enquanto se movia para o norte em direção ao Estreito de Cabot. Isso levou a Environment Canada a emitir alertas de vento para partes da Nova Escócia e Terra Nova. No dia seguinte, cruzou o extremo leste da Nova Escócia como uma tempestade enfraquecida, antes de se dissipar na costa oeste da Terra Nova no final do mesmo dia. O meteorologista Rick Knabb, ex-diretor do NHC, observou que o sistema pode ter sido um ciclone subtropical.

Não foram notificados danos relacionados com tempestades. Em 11 de maio, após análise pós-tempestade, o NHC determinou que 90L tinha sido uma tempestade subtropical e foi designada como a primeira tempestade da estação.

Tempestade tropical Arlene

Em 30 de maio, o NHC começou a monitorar uma área de clima perturbado sobre o Golfo do México para possível desenvolvimento tropical. Uma área de baixa pressão se desenvolveu no dia seguinte, e a perturbação foi designada Invest 91L. O sistema se organizou na depressão tropical Dois às 21:00 UTC de 1 de junho, enquanto estava localizado na costa oeste do Sul da Flórida. Caçadores de furacões investigaram a depressão na manhã de 2 de junho, e determinaram que se tinha reforçado na tempestade tropical Arlene. O cisalhamento do vento e a atmosfera seca impediram que o sistema se intensificasse ainda mais à medida que se deslocava para sul através do Golfo do México. Em 3 de junho às 15:00 UTC, Arlene enfraqueceu para uma depressão tropical, e degenerou em uma baixa remanescente logo em seguida.

Tempestade tropical Bret

Em 15 de junho, o NHC começou a rastrear uma onda tropical prestes a se mover ao largo da costa da África Ocidental. A perturbação tornou-se mais bem organizada devido às temperaturas quentes da superfície do mar e às condições atmosféricas favoráveis. Na manhã de 19 de junho, o sistema organizou-se em depressão tropical Três, e fortaleceu-se na tempestade tropical Bret mais tarde naquele dia, cerca de 2085 km a leste das ilhas de barlavento do Sul. Houve uma intensificação gradual durante os dois dias seguintes, à medida que se dirigia para oeste, em direção às Pequenas Antilhas. Caçadores de furacões investigaram Bret no início de 22 de junho e encontraram ventos sustentados de  e uma pressão central de . Pouco depois, Bret deslocou-se para uma área de maior cisalhamento vertical do vento, fazendo com que se enfraquecesse gradualmente à medida que atravessava as Pequenas Antilhas. Durante a noite, de 22 a 23 de junho, passou ao norte de Barbados e diretamente sobre São Vincente. Em seguida, durante as primeiras horas de 24 de junho, Bret passou apenas para o norte de Aruba como uma tempestade fraca com apenas convecção mínima ocorrendo perto de seu centro, e abriu em um vale mais tarde naquele dia, perto da Península de Guajira, na Colômbia.

Bret trouxe rajadas de vento e fortes chuvas para as ilhas de Barlavento, com seu centro passando ao norte de Barbados e diretamente sobre São Vicente. Mais de 120 residentes em São Vicente e Granadinas procuraram refúgio em abrigos quando ocorreram evacuações perto da costa. A tempestade danificou ou destruiu várias casas. O Aeroporto Internacional de Hewanorra, em Santa Lúcia, relatou uma rajada de vento de  às 05:00 UTC de 23 de junho; um oficial informou que grande parte da rede elétrica da ilha havia sido destruída pela tempestade.

Tempestade tropical Cindy

Em 18 de junho, o NHC começou a rastrear uma onda tropical que havia se movido recentemente da costa da África Ocidental, que se tornou mais organizado no dia seguinte. Embora o sistema inicialmente tenha lutado para se tornar melhor organizado, estava em um ambiente geral propício ao desenvolvimento, e organizou-se na depressão tropical Quatro na manhã de 22 de junho, enquanto cerca de  a leste das Pequenas Antilhas. Apesar das condições atmosféricas marginais, a depressão reforçou-se na tempestade tropical Cindy no dia seguinte. Na manhã de 24 de junho, Os ventos sustentados de Cindy se intensificaram para . Mas mais tarde naquele dia e continuando no dia seguinte, a tempestade enfraqueceu progressivamente. Depois, às 03:00 UTC de 26 de junho, Cindy degenerou em uma onda tropical a cerca de  ao norte-nordeste das Ilhas de Sotavento do Norte. Mesmo assim, o NHC continuou a monitorizar os remanescentes até ao dia seguinte, devido à existência de um potencial de remodelação.

Furacão Don

Um vale de baixa pressão formou-se sobre o Atlântico central em 11 de julho, a leste-nordeste das Bermudas. Embora o sistema permanecesse embutido no vale e não tivesse desenvolvido um campo de vento compacto, um centro de circulação bem definido desenvolveu-se juntamente com uma convecção profunda persistente no início de 14 de julho, levando o NHC a classificá-lo como tempestade subtropical Don no início daquela manhã. A convecção profunda de Don diminuiu mais tarde naquele dia, e enfraqueceu para uma depressão subtropical no início de 16 de julho. No dia seguinte, ao iniciar um ciclo anticiclónico sobre o Atlântico central, dirigido por uma crista de bloqueio ao norte, o sistema fez a transição para uma depressão tropical. Pouco tempo depois, Don foi transformado numa tempestade tropical com base em dados de vento por satélite.

Tempestade tropical Gert

Em 13 de agosto, o Centro Nacional de furacões começou a rastrear uma onda tropical que sai da costa da África, inicialmente dando-lhe uma baixa chance de desenvolvimento nos próximos sete dias. Apesar das condições apenas marginalmente favoráveis, o sistema tornou-se lentamente mais organizado à medida que se movia para oeste-noroeste sobre o oceano aberto, levando o NHC a designá-lo como depressão tropical Seis no final de 19 de agosto. Apesar do elevado cisalhamento vertical do vento e das condições desfavoráveis, o sistema reforçou-se na tempestade Tropical Gert à meia-noite de 21 de agosto. No entanto, o aumento do cisalhamento do vento devido ao escoamento da tempestade tropical próxima Franklin fez com que Gert enfraquecesse posteriormente para uma depressão tropical naquela mesma tarde, antes de perder a sua convecção profunda no dia seguinte e se tornar uma baixa remanescente. No início de 30 de agosto, a NHC começou a monitorizar os remanescentes do Gert para um potencial redesenvolvimento, embora avaliassem o sistema com apenas uma baixa probabilidade de o fazer.

Tempestade tropical Emily

Em 15 de agosto, uma onda tropical sendo monitorada pelo NHC emergiu da costa da África para o Atlântico Leste. Nos próximos dias, o sistema organizou-se gradualmente em condições geralmente favoráveis. Em 20 de agosto, dados de vento de satélite indicaram que estava produzindo ventos fortes em seu lado norte, e o centro tornou-se bem definido, levando o NHC a designar o sistema como tempestade tropical Emily mais tarde naquele dia. Pouco depois da sua formação, Emily já começava a ser afectada por ventos fortes e um ambiente seco, deixando o seu centro exposto. Eventualmente, Emily tornou-se desprovida de convecção profunda e tornou-se um ciclone pós-tropical em 21 de agosto. No entanto, o NHC continuou a monitorizar o sistema quanto à possibilidade de o mesmo se desenvolver. O sistema mostrou alguns sinais de reorganização à medida que atravessava o Atlântico subtropical em 24 de agosto, mas não conseguiu se organizar mais, e começou a se dissipar mais tarde naquele dia, e foi absorvido por uma área alongada de baixa pressão bem leste-nordeste das Bermudas no final de agosto 25.

Furacão Franklin

Em 17 de agosto, o NHC observou a possibilidade de formação de uma perturbação na extremidade posterior de um vale de baixa pressão que se dirigia para oeste em direção às ilhas de Sotavento.Em 17 de agosto, o NHC observou pela primeira vez a possibilidade de uma zona de baixa pressão poder formar-se em breve na extremidade posterior de um vale de baixa pressão à medida que se dirigia para oeste em direção às ilhas de Sotavento. A baixa formou-se a 19 de agosto, perto das Ilhas de Barlavento. Pouco depois formou um centro bem definido, após o que o NHC designou o sistema como tempestade tropical Franklin na tarde de 20 de agosto. Enquanto atravessava as Caraíbas Orientais ao longo dos próximos dias, Franklin esforçou-se para se organizar melhor enquanto lutava contra o forte cisalhamento do vento de oeste que empurrava a maior parte da sua convecção a leste do seu centro. No início de 23 de agosto, a tempestade começou a mover-se para noroeste antes de virar para norte, tornando-se um pouco mais bem organizada e a intensificar-se. Franklin então atingiu a costa com ventos máximos sustentados de 80 km/h ao sul de Barahona, República Dominicana, pouco antes das 12:00 UTC daquele dia.

O enfraquecimento ocorreu depois que Franklin atingiu a costa e emergiu no Oceano Atlântico às 21:00 UTC como uma tempestade tropical mínima. Depois de ter lutado com fortes cisalhamento a oeste e interação terrestre durante vários dias, Franklin entrou num ambiente mais favorável para o desenvolvimento a 25 de agosto e intensificou-se rapidamente para um furacão de categoria 1 na manhã seguinte. Uma nova diminuição no cisalhamento do vento, juntamente com menos ar seco, permitiu que Franklin começasse a se intensificar rapidamente, tornando-se o primeiro grande furacão da temporada às 09:00 UTC de 28 de agosto. Franklin começou então a intensificar-se ainda mais rapidamente, tornando-se rapidamente um furacão de categoria 4 algumas horas depois, e, em seguida, atingindo o seu pico de ventos máximos sustentados de 240 km/h. Depois disso, Franklin passou por um ciclo de substituição da parede do olho, fazendo com que começasse a enfraquecer lentamente. Essa tendência continuou após a conclusão do ciclo, uma vez que o cisalhamento do vento proveniente do escoamento do furacão Idalia aumentou ao longo de Franklin e, às 09:00 UTC de 30 de agosto, tinha enfraquecido para a força da categoria 2. Mais tarde naquele dia, Franklin virou para leste-nordeste e passou ao norte das Bermudas. Ao fazê-lo, a estrutura do olho da tempestade começou a deteriorar-se devido ao forte cisalhamento do vento norte.[108] então, em 1 de setembro, Franklin fez a transição para um ciclone extratropical a cerca de 1.270 km a nordeste das Bermudas, com ventos equivalentes à categoria 1 de 85 mph (140 km/h). Em 4 de setembro, a ex‑Franklin estava localizada a norte dos Açores. Naquela tarde, o NHC voltou a monitorizar o sistema, Uma vez que se esperava que em breve se deslocasse para sudeste em direção a águas mais quentes.

Franklin trouxe fortes chuvas e vento, causando danos a edifícios, casas e postes de luz. Foram registadas duas mortes na República Dominicana, com uma outra pessoa também desaparecida. Pelo menos 350 pessoas foram deslocadas e mais de 500 casas e 2.500 estradas foram afectadas ou danificadas. Várias comunidades na República Dominicana foram cortadas, e cerca de 350.000 casas ficaram sem energia, e um adicional de 1,6 milhões de casas foram cortadas de água potável.

Tempestade tropical Harold

Tempestade tropical Idalia

Tempestade tropical Jose

Tempestade tropical Katia

Furacão Lee

Em 2 de setembro, uma onda tropical emergiu no Atlântico tropical desde a costa oeste da África. Uma área de baixa pressão formou-se desde a onda dois dias mais tarde para o oeste-sudoeste de Cabo Verde. Em 5 de setembro, a baixa tornou-se mais organizada, com o desenvolvimento de múltiplas bandas de baixo nível e a formação de um centro bem definido. Consequentemente, avisos foram iniciados para a depressão tropical Treze às 15:00 UTC nesse dia. No meio de condições favoráveis para intensificação, 6 horas depois a depressão rapidamente ganhou intensidade para a tempestade tropical Lee. Lee continuou a intensificar e tornou-se melhor organizado, com bandas de convecção a aumentar e um olho a formar-se na tarde seguinte. Pelas 21:00 UTC em 6 de setembro, o sistema ganhou intensidade para um furacão de categoria 1 enquanto localizado longe para o este das ilhas Sotavento Norte. Depois, durante um período de 24 horas que acabaram às 06:00 UTC em 8 de setembro, Lee obteve intensificação explosiva, e chegou à categoria de intensidade 5, com os seus ventos aumentando de  para .

Algumas horas mais tarde, o aumento do cisalhamento do vento sul, fez que o olho de Lee enche-se de nuvens, e a tempestade tornou-se mais assimétrica, o que causou o enfraquecimento de volta para um furacão de topo de categoria 4. O ritmo de enfraquecimento aumentou rapidamente enquanto o dia decorria, e cedo em 9 de setembro, Lee tornou-se um furação de gama baixa de categoria 3. Mais tarde nesse dia, dados dos caçadores de furacões mostraram que Lee estava a sofrer um ciclo de reposição da parede do olho e ainda estava a sofrer adversamente por um cisalhamento moderado vertical; os ventos de pico no nível de voo observado estavam a baixar desde a última missão. De acordo com estes resultado, o furacão foi rebaixado para categoria 2 às 03:00 UTC em 10 de setembro. Depois, enquanto o ciclo de reposição da parede do olho estava a finalizar, o cisalhamento do vento abrandou, que permitiu o novo olho de maior diâmetro a contrair e crescer mais simétrico; como resultado, Lee intensificou-se para intensidade de categoria 3 novamente nesse mesmo dia. O sistema passou por mais dois ciclos de reposição da parede do olho durante o próximo dia e meio, e enquanto causou algumas flutuações no seu tamanho e intensidade, Lee manteve-se como um furacão maior desde ai.

Furacão Margot

Furacão Nigel

Tempestade tropical Ophelia

Tempestade tropical Philippe

Tempestade tropical Rina

Tempestade tropical Sean

Em 6 de outubro, um baixa tropical de baixa latitude moveu-se fora da costa da África. A baixa tornou-se melhor organizada em 10 de outubro, e foi designada como depressão tropical Dezanove tarde naquele dia. Na manhã seguinte, a depressão tornou-se a tempestade tropical Sean a cerca de  a oeste-sudoeste de Cabo Verde. Sean permaneceu um tempestade com muito cisalhamento até ao dia seguinte, com o seu centro localizado bem a oeste da convecção profunda associada. Durante a noite enfraqueceu para força de depressão, depois o sistema reforçou novamente numa tempestade tropical na manhã de 12 de outubro. Pouca organização adicional ocorreu; na manhã de 14 de outubro, surtos convectivos tornaram-se intermitentes e de pouca duração, a tempestade enfraqueceu mais uma vez para uma depressão tropical. Pouco depois, Sean enfraqueceu devagar, permanecendo por um dia e meio antes de se tornar uma baixa remanescente no final de 15 de outubro.

Furacão Tammy

Em 11 de outubro, o NHC começou a rastrear uma baixa tropical localizada pouco ao largo da oeste da África. Chuvas e trovoadas associadas com o distúrbio tornaram-se mais concentradas e organizadas em 14 de outubro, mas ar seco nas redondezas conseguiu infiltrar o sistema, suprimindo a convecção com algum efeito.  Mais tarde, quando as condições ambientais se tornaram mais favoráveis, atividade de trovoadas dentro do distúrbio pode ficar melhor organizada em 17 de outubro. Na tarde seguinte, imagens de satélite indicavam um centro de baixa circulação bem definido, levando a NHC a designar o sistema com tempestade tropical Tammy. Apesar de ter aparência de cisalhamento devido ao vento vertical leve a moderado do oeste, os dados dos caçadores de furacões indicavam que Tammy estava a fortalecer enquanto se movia rapidamente para oeste através de águas quentes recorde em direção às Ilhas de Sotavento em 19 de outubro. Na manhã seguinte o centro da tempestade tornou-se melhor organizado. Imagens de radar mostravam convecção forte tinha evoluído em um banda curva, e um olho fechado. Entretanto, os dados de avião mostravam que a sua pressão central tinha caído rapidamente, e os ventos sustentados aumentaram. Como resultado, a tempestade foi atualizado para furacão categoria 1. Mais tarde, Tammy passou ao largo de leste-sudoeste de Guadelupe, e depois às 01:15 UTC em 22 de outubro, fez desembarque em Barbuda. Ele deixou as Ilhas de Sotavento durante o dia, apesar das fortes chuvas ainda impactarem as ilhas.

Depressão tropical Vinte e um

Em 20 de outubro, uma área abrangente de baixa pressão desenvolveu-se sobre o extremo sudoeste do Mar do Caribe. Na tarde de 23 de outubro, enquanto o distúrbio movia-se lentamente para a costa da Nicarágua, a sua circulação de superfície tornou-se melhor definida e atividade forte de trovoadas cresceu mais intensa e organizada, resultando na formação da depressão tropical Vinte e um. Ele rapidamente toucou terra na Nicarágua e dissipou-se no dia seguinte.

Nomes de tempestade
A seguinte lista de nomes será usada para as tempestades nomeadas que se formarem no Atlântico Norte em 2023. Os nomes aposentados, se houver, serão anunciados pela Organização Meteorológica Mundial na primavera de 2024. Os nomes não retirados desta lista serão usados novamente na temporada de 2029. Esta é a mesma lista utilizada na temporada de 2017, com exceção de Harold, Idalia, Margot e Nigel, que substituíram Harvey, Irma, Maria e Nate, respetivamente.

Efeitos sazonais
Esta é uma tabela de todas as tempestades que se formaram na temporada de furacões no Atlântico de 2023. Inclui sua duração, nomes, intensidades, áreas afetadas, danos e totais de mortes. As mortes entre parênteses são adicionais e indiretas (um exemplo de morte indireta seria um acidente de trânsito), mas ainda estavam relacionadas àquela tempestade. Danos e mortes incluem totais enquanto a tempestade era extratropical, uma onda ou uma baixa, e todos os números de danos estão em 2023 USD.

Ver também

 Temporada de furacões no Pacífico de 2023
 Temporada de tufões no Pacífico de 2023
 Temporada de ciclones no Índico Norte de 2023
 Temporadas de ciclones no oceano Índico Sul: 2022–23, 2023–24
Temporadas de ciclones na região da Austrália: 2022–23, 2023–24
 Temporadas de ciclone no oceano Pacífico Sul: 2022–23, 2023–24

Referências

Ligações externas

 Site do Centro Nacional de Furacões
 Panorama do clima tropical atlântico do Centro Nacional de Furacões
 Produto de Orientação de Probabilidade de Formação de Ciclones Tropicais

2023
2023 ATL

Temporada de furacões no Atlântico de 2023