Juan Gundlach (bürgerlich Johannes Christopher Gundlach; * 17. Juli 1810 in Marburg (Lahn), Hessen; † 17. März 1896 in Havanna, Kuba) war ein kubanischer Zoologe deutscher Abstammung. Seine Forschungsschwerpunkte waren die Ornithologie und die Entomologie. Er schrieb aber auch über Säugetiere, Weichtiere, Reptilien und Amphibien.

Leben und Wirken
Juan Gundlach war der Sohn eines Universitätsprofessors für Physik und Mathematik. Nach einem unabsichtlichen Stoß mit einer Schrotflinte verlor er sein Riechvermögen. Durch diesen Umstand war er in der Lage, als Tierpräparator auch mit Kadavern in einem fortgeschrittenen Zersetzungszustand zu arbeiten.

1837 beendete Gundlach sein naturwissenschaftliches Studium und erlangte mit der Dissertation "De pennis" (eine naturkundliche Abhandlung über die Vogelfeder) seinen Doktortitel. Im November 1838 nahm er die Einladung eines Studienfreundes aus Niederländisch-Guayana (Suriname) an, als Tiersammler und Forscher in Südamerika zu arbeiten. 1839 ließ er sich jedoch stattdessen auf Kuba nieder und gründete in Cárdenas eine Operationsbasis. 1852 zog Gundlach nach Havanna, wo er die Bekanntschaft mit dem kubanischen Naturforscher Felipe Poey machte. Zusammen unternahmen sie Exkursionen ins östliche Kuba, wo Gundlach zwischen 1856 und 1859 sammelte. Bei einer dieser Expeditionen entdeckte er die Kubanische Nachtechse (Cricosaura typica), die 1863 von ihm selbst und Wilhelm Peters wissenschaftlich beschrieben wurde. Zu Gundlachs ornithologischen Entdeckungen gehörte 1844 die Bienenelfe (Mellisuga helenae), die kleinste Kolibriart der Welt.

1846 gründete Gundlach auf seiner Finca El Refugio nahe Cárdenas das erste Naturkundemuseum Kubas, dessen Sammlungen heute vom La Habana: Instituto Cubano del Libro verwaltet werden. Während des kubanischen Aufstandes gegen Spanien zwischen 1868 und 1878 musste Gundlach seine Feldarbeit auf Kuba unterbrechen. 1873 begann er daher mit seiner Forschungstätigkeit auf Puerto Rico und 1878 legte er die mit 153 Arten erste umfangreiche Liste der puerto-ricanischen Avifauna vor. Weiter betrieb er Studien über die Metamorphose bei Antillen-Pfeiffröschen. 1884 setzte er seine Sammlertätigkeit im östlichen Kuba fort. 1887 machte er im Alter von 76 Jahren seine letzte Exkursion.

Dedikationsnamen
Nach Gundlach sind unter anderem der Gundlachsperber (Accipiter gundlachi), die Antillennachtschwalbe (Chordeiles gundlachii), die Gundlachspottdrossel (Mimus gundlachii), der Gundlachvireo (Vireo gundlachii), der Kubanische Krabbenbussard (Buteogallus gundlachii), die Krötenart Peltophryne gundlachi, der Antillenpfeiffrosch Eleutherodactylus gundlachi, die Langschwanzhutia Mysateles gundlachi, der Ritterfalter Parides gundlachianus sowie die Languste Palinurellus gundlachi benannt. Daneben gibt es zahlreiche Pflanzentaxa, die der deutsche Botaniker Ignaz Urban nach Gundlach benannt hatte.

Erstbeschreibungen von Gundlach

Vögel
 Kubaschopftyrann (Myiarchus sagrae) (Gundlach, 1852)
 Gundlachtaube (Geotrygon caniceps) (Gundlach, 1852)
 Kubawaldsänger (Dendroica pityophila) (Gundlach, 1855)
 Kubamückenfänger (Polioptila lembeyei) (Gundlach, 1858)
 Forns-Waldsänger (Teretistris fornsi) (Gundlach, 1858)
 Unterart des Goldspechts (Colaptes auratus chrysocaulosus) Gundlach, 1858
 Unterart der Palmenkrähe (Corvus palmarum minutus) (Gundlach, 1852) (manchmal als eigenständige Art Corvus minutus betrachtet)

Säugetiere
 Gelbbraune Blütenfledermaus (Erophylla sezekorni) (Gundlach, 1860)
 Phyllonycteris (Gundlach, 1860)
 Kuba-Blütenfledermaus  (Phyllonycteris poeyi) (Gundlach, 1860)
 Rußige Schnurrbartfledermaus  (Pteronotus quadridens) (Gundlach, 1840)
 Pfeiffer-Rotfledermaus (Lasiurus pfeifferi) (Gundlach, 1861)
 Nycticeius cubanus (Gundlach, 1861), welche bis 1974 als Unterart des Schwarzschulter-Abendseglers (Nycticeius humeralis) betrachtet wurde

Reptilien
  Cricosaura (Gundlach & Peters, 1863)
 Kubanische Nachtechse (Cricosaura typica) (Gundlach & Peters, 1863)
 Tropidophis pardalis (Gundlach, 1840)
 Arrhyton vittatum (Gundlach & Peters, 1862)
 Tropidophis semicinctus (Gundlach & Peters, 1864)
 Amphisbaena cubana (Gundlach & Peters, 1878)

Amphibien
 Eleutherodactylus varians (Gundlach & Peters, 1864)

Insekten
 Brachymesia herbida (Gundlach, 1889)
 Enallagma truncatum (Gundlach, 1888)
 Gynacantha ereagris (Gundlach, 1888)
 Hypolestes trinitatis (Gundlach, 1888)
 Lestes scalaris (Gundlach, 1888)

Weichtiere
 Cerion proteus (Gundlach, 1860)

Werke (Auswahl)

Catalogo de las aves cubanas, 1873
Catálogo de los reptiles cubanos, 1875
Contribucion á la ornitologia cubana, 1876
Contribucion a la mamalogia cubana, 1877
Contribucíon a la erpetología cubana, 1880
Apuntes para la fauna Puerto-Riqueña, 1881
Contribución a la entomología cubana, (Tomo I). Lepidópteros., 1881
Contribución a la entomología cubana, (Tomo II). Himenópteros., 1886
Contribución a la entomología cubana, (Tomo III). Neurópteros, coleópteros, ortópteros…, 1891

Ornitología cubana ó Catálogo descriptivo de todas las especies de aves tanto indígenas como de paso anual o accidental observadas en 53 años, 1893

Literatur
 Kraig Adler: Contributions to the History of Herpetology, Society for the study of amphibians and reptiles. 1989, S. 53
 Wilfried Dathe, Rosa María González López: Johann Christoph Gundlach (1810–1896). Un naturalista en Cuba. Naturforscher auf Kuba. Basilisken-Presse, Marburg an der Lahn 2002, ISBN 3-925347-65-8.

 Ludwig Gebhardt: Die Ornithologen Mitteleuropas. AULA-Verlag, Wiebelsheim 2006, ISBN 3-89104-680-4, S. 128–129

Weblinks

Einzelnachweise

Naturforscher
Ornithologe
Malakologe
Entomologe
Herpetologe
Person (Havanna)
Deutscher
Kubaner
Geboren 1810
Gestorben 1896
Mann

Juan Gundlach


Lyset i natten er en dokumentarfilm fra 1953 instrueret af Jørgen Roos efter eget manuskript.

Handling
Den store sejlads i de danske farvande vejledes af fyr og vagere overalt ved havgrænsen, der er 8000 km lang. For de søfarende er det et livsvigtigt sikringssystem af lyde, lys og tegn. Filmen viser, hvordan denne virksomhed foregår bl.a. ved hjælp af landfyr, radiofyr og fløjtetønder. Det er Fyr- og Vagervæsenet, der står bag arbejdet og følger det ved en regelmæssig inspektion. Også sprængning af vrag er et af Fyr- og Vagervæsenets betydningsfulde opgaver. Fra Danmarks 800 fyr og 13 fyrskibe rækker lyset ud i natten som tegn på tillid og samarbejde.

Referencer

Eksterne henvisninger

Dokumentarfilm fra Danmark
Danske film fra 1953

Lyset i natten


شويفات هي قرية لبنانية من قرى قضاء عاليه في محافظة جبل لبنان. السكان المحليون للمدينة هم من الموحدون الدروز إلى جانب أقليَّة مسيحية معتبرة.

ترتفع تلال الشويفات الجبلية أكثر من 150 متراً عن سطح البحر، وتتصل منحدراتها بالشاطئ الرملي على امــتــداد يــزيــد عــن 6.7 كلم. موقعها الجغرافي، نقطة وصل بين بيروت والجنوب والجبل والضاحية. أما القرى المحاذية لها فهي من الشمال: الحدث، الليلكي، تحويطة الغدير وكفرشيما ومن الشرق عين عنوب، ديرقوبل، بشامون وعرمون، ومن الجنوب: الناعمة ومن الغرب: البحر الأبيض المتوسط. أمــا عن أحياء الشويفات فهي ثلاثة: حي العمروسية ويضم: العمروسية، حي السلم، حي الجامعة قسم من المطار الدولي، حي الأمراء وحي القبة ويضم: القبة، خلدة والدوحة.

التسمية
عرفت الشويفات بهذا الاسم منذ الفتح العربي للبنان. والشويفات، اسم مشتق من جذر «الــشــوف». والشوف كلمة آرامية مـعرّبـة معناها الــمكان المرتفع والــمطل. تصغيرها «الـشـويف» وجمعها «الشويفات» أي مجموع الـروابـي الصغيرة. ويُقال أيضاً «الشيفة» أو «الشوافة» وهم طليعة القوم الذين يتشوّفون أي يشرفون من مكان مرتفع على حركة قــوافــل التجار والزوار والوافدين لضرورة السلامة العامة.

صحراء الشويفات
صحراء الشويفات هي أرض تمتد على مساحة 7 كلم2 من منطقة الحدث شمالاً حتى خلدة جنوباً، لتطأ قدميها حدود مطار بيروت رفيق الحريري الدولي. عمرت ولم يبق من الرمال سوى 700 ألف م2، تُستثمر في الزراعة والصناعة والتجارة منذ السبعينيات من القرن الماضي. كانت «صحراء الشويفات» سهل زيتون واسعاً يعود لأهالي البلدة، وقد شكلت الأرض الخصبة عامل جذب لكثير من مزارعي القرى البقاعية وتجارها وعمّالها.

أعلام
 شكيب أرسلان
 أمين مجيد أرسلان
 أمين المعلوف
 مجيد أرسلان
 طلال أرسلان

انظر أيضًا
 مدرسة الشويفات الدولية

من أبرز أبناء الشويفات
 الأمير طلال أرسلان: الزعيم السياسي ورئيس الحزب الديمقراطي اللبناني
 الأمير مجيد أرسلان: بطل معركة الاستقلال اللبناني
 الأمير أمين مجيد أرسلان: ديبلوماسي عثماني وسياسي وأديب وعالم وصحافي.
 عفيفة صعب (1900 - 17 يوليو 1989)، صحفية ومدرسة وناشطة حقوق المرأة.

المراجع

أماكن مأهولة في قضاء عاليه
أماكن مأهولة في لبنان
تجمعات درزية في لبنان
مدن لبنان

شويفات (لبنان)


Parinaz Izadyar, née le  à Babol, en Iran, est une actrice iranienne.

Filmographie partielle
 2016 : Life and a Day () de Saeed Roustayi :
 2017 : Vilaieha de Munir Gheidi
 2017 : Tabestan-e Dagh d'Ebrahim Irajzad et Majid Moradi
 2018 : Pig de Mani Haghighi
 2019 : L'Indien (Sorkhpust) de Nima Javidi
 2019 : La Loi de Téhéran (Metri Shesh Va Nim) de Saeed Roustayi
 2020 : Puff Puff Pass de Saman Salur

Notes et références

Liens externes

Naissance en août 1985
Naissance à Babol
Actrice iranienne

Parinaz Izadyar


The  was a limited express train operated by the West Japan Railway Company (JR West) between  and  in Japan until March 2011, using portions of the Tōkaidō Main Line, Kosei Line, and Hokuriku Main Line.

The characters 雷 鳥 literally mean "thunder/lightning" and "bird" in Japanese, but the compound word 雷鳥 (raichō) is the name of Lagopus muta, the Rock ptarmigan, not a mythological creature. The raichō bird inhabits the Tateyama Mountain Range and is the prefectural bird of Toyama, Nagano, and Gifu Prefectures.

Station stops
Stations in parentheses were not served by all services.

 -  -  - (: Raicho 8 only) - (: Raicho 33 only) -  -  -  -  -  -  -  - -

Rolling stock
 485 series EMUs

Formation
Green: Green car (first class)
White: Standard class car
O: Observation seats
R: Reserved seats
NR: Non-reserved seats
No smoking accommodation
6 cars

Women-only seats are available in Car 3.

History
The Raichō service was first introduced on 25 December 1964 as a limited express operating between Osaka and Toyama.

From 11 March 1989, Super Raichō services were introduced, operating between Kobe/Osaka and Toyama/Wakura Onsen.

From the start of the 20 April 1995 timetable revision, new 681 series EMUs were introduced on Osaka to Toyama services, named Super Raichō (Thunderbird). These became simply Thunderbird from March 1997.

JR West introduced a "women-only" section in the reserved-seating cars of Raichō and Thunderbird trains from October 2007 following the rape of a female passenger by a man in a train toilet while travelling on a Thunderbird service in August 2006.

The last remaining Raichō service was discontinued from the start of the 12 March 2011 timetable revision, with all trains subsequently using the Thunderbird name.

References

Named passenger trains of Japan
Railway services introduced in 1964
Railway services discontinued in 2011

Raichō


عين حوض هي قرية فلسطينية مهجرة اقيم على انقاضها مستوطنة فنانين إسرائيليين. تقع إلى الجنوب من جبل الكرمل وجنوب شرق حيفا في شمال فلسطين، وتتبع إداريا المجلس الإقليمي لساحل الكرمل . بلغ عدد سكانها في عام 2008 الـ 559.

القرية قبل عام 1948
تقع القرية على سفح تل وسط المنحدرات الشمالية الغربية لجبل الكرمل وتشرف على السهل الساحلي وعلى بساتين الزيتون، مع إطلالة على البحر الأبيض المتوسط وفيها قلعة الصليبية من القرن الثاني عشر. كانت هناك طريق فرعية تربط القرية بطريق السهل الساحلي العام. في اواخر القرن التاسع عشر كان عدد سكان القرية 50 نسمة يعيشون على الزراعة، وكانت البيوت مبنية من الحجارة. عندما كبرت القرية انقسمت إلى حارتين، شرقية وغربية، وكان في القرية مقهى ومسجد يقع في وسطها، وكان في القرية مدرسة للبنين بنيت عام 1888، ومعصرة زيتون، وكان فيها أشجار من الخروب والزيتون. يحيط بالقرية من الغرب قرية عتليت وتحيط بها قرى المزار ودالية الكرمل والفرديس وطيرة حيفا.

يعتقد بأن القرية أنشئت من قبل أبو الهيجاء وهو أحد قادة صلاح الدين الأيوبي الذي توفي بعد معركة حطين عام 1187. قدر عدد سكانها عام 1922 حوالي (350) نسمة وفي عام 1945 حوالي (650) نسمة . يلتقي وادي البستان مع وادي الفلاح في أراضي عين حوض، يحيط بالقرية عدة خرب أثرية أهمها (خربة حجلة) وتحتوي على أساسات وحجارة مدقوقة ونحت في الصخور وصهاريج منقورة في الصخر. قامت المنظمات الصهيونية المسلحة بهدم القرية وتشريد أهلها البالغ عددهم عام 1948 حوالي (745) نسمة وكان ذلك في 1948/07/15 وعلى أنقاضها أقام الصهاينة مستعمرة (عين هود) عام 1954 وتعرف باسم قرية الفنانين، وكذلك أقيمت مستوطنة «نيرعتسيون» سنة 1949 على أراضي القرية. قام المهجرون من قرية عين حوض ببناء قرية بنفس الاسم بجوار القرية الأصلية ولكن السلطات الإسرائيلية ضربت سياجاً حولها لمنعها من التوسع ورفضت الاعتراف بها ولذلك لم تحصل القرية الجديدة على أية خدمات بلدية حتى عام 2004.

التاريخ
الحفريات في منطقة الكرمل تشير إلى أن الاستيطان البشري في المنطقة يعود إلى أكثر من 150,000 سنة. يقال أن هذه القرية كانت قرية واحدة من القرى «الهيجاء» التي سميت باسم الأمير حسام الدين أبو الهيجا (الجرأة) الذي كان قائدا عراقي المولد من القوات الكردية التي قاتلت إلى جانب السلطان صلاح الدين الأيوبي وكان قائدا لحاميتها في الحصار الصليبي (1189-1192).

القرية والسكان اليوم
فالبلدة الصغيرة الجميلة كما هي، إلا أهلها
لم تدمر القرية وبقيت كما هي وباتت منذ سنة 1954 قرية للفنانين. وهي مصنفة موقعا سياحيا. وقد تحول مسجدها إلى مطعم ومقصف تحت اسم (بونانزا). أما الأراضي المحيطة بالموقع فمزروعة، وتستخدم الغابات المجاورة متنزهات. وأما أؤلئك القليلون من سكان عين حوض الذين لم يغادروا البلاد لاجئين، فقد مكثوا في الجوار وبنوا قرية جديدة سموها عين حوض أيضا. ولم تعترف الحكومة الإسرائيلية بهذه القرية قانونيا لذا حرمت الخدمات البلدية كافة (كالماء والكهرباء والطرق). في السبعينات نصبت الحكومة الإسرائيلية سياجا حول القرية الجديدة لمنعها من التوسع، وهددت في سنة 1986 بتدمير ثلاثة من منازلها. وقد بنى سكان عين حوض الجديدة، وعددهم 130 نسمة، مسجدا وهو ابن أحد زعماء القرية القديمة، القرية الجديدة في صارعها للحصول على الوضع البلدي.
فيما انتهى معظم سكان القرية لاجئين في مخيم جنين والأردن.

تهجير القرية
هُجّرت القرية في تاريخ 17 تموز/ يوليو عام 1948 مع باقي قرى الكرمل ومن ضمنها الطيرة والمزار وصرفند وكفرلام والطنطورة، وتشتت أهلها.

بعد التهجير
في عام 1953 اقترح المهندس المعماري مارسيل يانكو، الذي كان يعمل في قسم التخطيط بمكتب رئيس الوزراء الإسرائيلي في حينها عدم هدم قرية عين حوض المهجرة، وتحويلها لقرية فنانين وأقنع القادة الصهاينة بالفكرة وأقنع بعض الفنانين برومانسية فكرته حول إنشاء قرية للفنانين على ممتلكات قرية عين حوض. تصنف القرية اليوم موقعا سياحيا، وقد وتحوّل مسجدها إلى مطعم وحانة، أما البساتين والغابات المحيطة بها تحوّلت لمتنزهات. من الجدير بالذكر بأن بعض سكّان القرية بنوا قرية جديدة بالجانب الشرقي الشمالي لقريتهم ولجأوا إلى هناك ليعيشوا على مقربة حجر من قريتهم المهجرة

أعلامها
 عفيف عبد الرحمن: (10 أغسطس 1937 - 19 أبريل 2019) لغوي وأكاديمي.

صور

مراجع

أماكن مأهولة في منطقة حيفا
قرى فلسطين
قرى فلسطينية أخليت من سكانها في الحرب العربية الإسرائيلية 1948
مستوطنات مجتمعية (إسرائيل)
موشافات سابقة

عين حوض


බටහිර ජාතීන් ලක්දිව පාලනය කල යුගය
ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික අර්බුදයට මුල පිරුණේ බ්‍රිතාන්‍යයන් හඳුන්වා දුන් පාලන සහ පරිපාලන ක්‍රමයන් හරහාය. 1869දි ශල්‍ය වෛද්‍ය WG වැන්ඩොර්ට්ගේ  ලංකා  මලබාර් වහල් සේවකයන් පිළිබද පාලන වාර්තාව මගින් කියවෙන්නේ 1843 -1867 යන 25 වසර තුළ ගෙනෙන ලද මලබාරයේ ජනයා අතර උසස් කුල ජනයාද සිටි බවය.   මෙම උගත් තමිල් පන්තිය සිවිල් පාලනය සදහා පත්ව ඇත. එමගින් යාපනයේ බිහි කරන ලද විද්‍යාල හරහා උසස් කුල වල යයි කියන පොන්නම්බලම් පවුල හා කුමාරස්වාමි පවුල් ඉස්මතුව වන්නට විය.    1910 වසරේ ව්‍යවස්ථාදායක සභාවට දොස්තර මාකස් ප්‍රනාන්දු පරදවා පොන්නමබලම් රාමනාදන් ජය ලැබීමත් සමගම  සිවිල් සේවයේ ආධිපත්‍යය හා දේශපාලනය බලය රාමනාදන් වෙතට ගියේය.  1920 මැනිං ප්‍රතිසංස්කරණ මගින් ඡන්දයෙන් සිංහල මන්ත්‍රීවරු 13ක් පත්වන විට තමිල් මන්ත්‍රීවරු 3ක් පමණක් පත් වීමෙන් තමිල් මන්ත්‍රීවරු පරාජය විය.
අනපේක්ෂිතව බිද වැටුණු තමිල් දේශපාලන බලය නිසා පොන්නම්බලම් සොයුරන් දෙදෙනා එතෙක් සිංහලයන් සමග සහයෝගයෙන් එක්ව සිටි ලංකා ජාතික සංගමයෙන් ඉවත්ව තමිල් මහජන සභාව පිහිටුවවිය.   ජි. ජි පොන්නම්බලම් මහතා  සර්වජන ජන්දය ක්‍රමය ප්‍රතික්ෂේප කොට ඒ වෙනුවට බහුතරය වූ සිංහලන් හා සුළුතරය වූ තමිල් භාෂාව කථා කරන ජනයා සදහා ව්‍යවස්ථාදායක සභාවට පත් කරන 50-50 සම නියෝජනයක් ඉල්ලිය.   එම  ඉල්ලීම බි්‍රතාන්‍යය පාර්ලිමේන්තුවේ දී ප්‍රතික්ෂේප විය. පසුව 1946 දී සෝල්බරි කොමිසමේ නිර්දේශ මත, පාර්ලිමේන්තු ක්‍රමයක් ලබා ගැනීමට එවකට පැවති මුස්ලිම් ලීගය එනම් සමස්ත ලංකා තමිල් කොංග්‍රසය හා සිංහල මහ සභාව එකතුවී UNP (එක්සත් ජාතික පක්ෂය) නම් සන්ධානය සැදීම නිසා, සී චෙල්වනායගම් මහතා තමිල් කොංග්‍රසයෙන් ඉවත් වී  තමිල් රාජ්‍ය පක්ෂය එනම්  ඉලන්කෙයි තමිල් අරුසු කච්චි˜ පිහිටවන ලදි.
ජාතීන් අනුව මන්ත්‍රීවරුන් පත් කිරීම සහ භූගෝලීය හෝ සමාජ සංස්කෘතික වෙනස්කම් හෝ සැලකිල්ලට නොගෙන උඩරට සහ පහතරට ඒකාබද්ධ කොට සමස්ථ දිවයිනම පළාත් පහකට ඛෙදීම  අද අප මුහුණ දී සිටින ජනවාර්ගික අර්බුදයේ මූල බීජ වැපිරීමක් ලෙස ඇතැම් විචාරකයෝ පෙන්වා දී ඇත. බ්‍රින්‍යයන්ගේ පරිපාලන ප්‍රතිපත්ති හරහා වෙන් වෙන්ව පාලනය වූ සිංහල සහ දෙමළ රාජධානි බලහත්කාරයෙන් එක්සත් කළ බව දමිළ විශ්ලේෂකයිනගේ අදහසයි.බ්‍රිතාන්‍යයන්ගේ ඛෙදා පාලනය කිරීමේ උපක්‍රමයේ ප්‍රථම අවස්ථාව ලෙස බෝහෝ දෙනා පෙන්වා දෙන්නේ උඩරට සිංහල ජනතාව වෙසෙන ප්‍රදේශ වල දෙමළ වතු කම්කරුවන් විශාල වශයෙන් රැඳවීමයි. සිංහල සහ දෙමළ නායකත්වය අතර අසමගිය වර්ධනය වූ ආකාරය  නිදහද ලබා ගැනීමට පෙර සිටම දැක ගත හැකිවිය. 50 ට 50 සමාන අයිතිවාසිකම් ප්‍රශ්නය මත ජාතික සංගමයෙන් දෙමල නායකයින් ඉවත් වීම සහ උඩරට සංගමය වැනි ප්‍රාදේශීය පදනම මත සංගම් බිහි වීම වැනි සාධක විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික ඛෙදීම වර්ධනය කරනු ලැබීය. මේ අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ බහුතර ජාතිය වන සිංහල සහ සුළුතර ජාතීන් වන දෙමළ සහ මුස්ලිම් ජාතීන් අතර බලය ඛෙදා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් මතවාදීමය අරගලය ආරම්භ වූයේ බ්‍රිතාන්‍ය යුගයේ ගෙන ආ ආණ්ඩුක්‍රම ප්‍රතිසංස්කරණ හරහා බව පෙන්වා දිය හැකිය.බ්‍රිතාන්‍යයන්ගේ ඛෙදා පාලනය කිරීමේ ප්‍රතිපත්තිය නිසා ජාතීන් වශයෙන් වෙන වෙනම ඉල්ලීම් ඉදිරිපත් කිරීමට ශ්‍රී ලංකාවේ නායකයින් ප්‍රයත්න දැරීය. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා ප්‍රතිසංස්කරණ සම්බන්ධයෙන් මෙම කාල වකවානුව තුළ ආරම්භ වූ ජනවාර්ගික මත ගැටුම නිදහසින් පසු කිසිදු බාධාවකින් තොරවම සන්නද්ධ අරගලයක් වශයෙන් වර්ධනය වන ආකාරය දැකිය හැකිය. ජනවාර්ගික අර්බුදය විසඳීම සඳහා විසඳුම් යෝජනා රාශියක් ගෙන එනු ලැබූ නමුත් ඒවාට සාර්ථක ප්‍රතිඵල අත් පත් කර ගැනීමට හැකි වී නැත. මෙම අධ්‍යයනයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික අර්බුදය වර්ධනය වූ ආකාරය සහ එය යුද්ධයක් කරා ගමන් ගත් ආකාරය විමසා බැලීම බලාපොරොත්තු වේ.

මූලික සාධක
ජනවාර්ගික ගැටුමේ ආරම්භය සහ වර්ධනය සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡා කරන විට එයට හේතු වූ ප්‍රධාන සාධක 4ක් හඳුනා ගත හැකිය.
ජනවාර්ගික දේශපාලනය
භාෂාව තුළ දේශපාලනය
අධ්‍යාපනය තුළ දේශපාලනය
රැකියා සහ භූමියේ අයිතිය සම්බන්ධ ගැටළු
වාර්ගික සාධකය ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන ක්‍රමය කෙරෙහි ප්‍රභලව බලපෑවේය. ඉහත දැක්වූ අන්දමට ඛෙදා පාලනය කිරීමෙ සංකල්පය සහ වාර්ගික අසමානතාවය වර්ධනයට තුඩු දෙන ප්‍රතිපත්ති නිසා ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික අර්බුදය යුද්ධයක් කරා තල්ලූ වීමට මඟ පෑදුවේය. 1956 භාෂා ප්‍රතිපත්තිය ශ්‍රී ලංකාවේ වාර්ගික අසමානතාවය වර්ධනය කිරීමට මහත් සේ හේතු විය. සිංහල භාෂාවේ ආධිපත්‍ය තහවුරු කළ සිංහල පමණක් වූ ප්‍රතිපත්තිය මෙරට දෙමළ ජනතාවගේ කළකිරීමට හේතු වූ අතර එය ජාතිවාදී කෝලහල රාශියකට මුල පිරුවේය. 1970 දශකයේ සිට උසස් අධ්‍යාපනයට ඇති ඉඩ කඩ ජනවාර්ගිකත්වය මත පදනම් වීම වාර්ගික අසමගිය වර්ධනය කිරීමට එක් හේතුවක් ලෙස පෙන්වා දිය හැකිය. දෙමළ ජනයා වැඩි වශයෙන් ජීවත් වූ උතුරු නැගෙනහිර ප්‍රදේශ වල සාම්ප්‍රදායික ගොවිතැන් පවත්වාගැනීම අපහසු වූ බැවින් ඔවුන් වැඩි වශයෙන් අධ්‍යාපනය හරහා රැකියා ලබා ගැනීමට යොමු විය. එම නිසා සිවිල් සේවය තුළ දෙමළ නියෝජනය ඉහළ මට්මක් දරනු ලැබීය. නමුත් සිංහල පමණක් වූ කෙටුම්පත හරහා දෙමළ ජනයාට ලැබූ තිබුණු එම තත්ත්වය අහෝසි වී ගියේය. නිහදසින් පසු 1972 සහ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා දෙකම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ මූලිකාර්ථ ශක්තිමක් තරනු සඳහා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය ව්‍යුහයන් වර්ධනය කිරීමට අපොහොසත් වී ඇති අතර එමඟින් බහුතරවාදයේ පාලනය දැඩිව ස්ථාපිත කෙරුණු අතර නීති සම්පාදන ක්‍රියාවලියෙන් දෙමළ ජනයා බැහැර කර තැබූ බව සමන්සිරි ලියනගේ පෙන්වා දෙයි. ජනවාර්ගික ප්‍රශ්නය පැන නැගුණේ දෙමළ ජනයා දේශපාලන වශයෙන් ඈත් කොට තැබීම නිසා බව හෙතෙම පෙන්වා දෙයි. සිදුවීම් කිහිපයක් ඔස්සේ ශ්‍රී ලංකාවේ වාර්ගික අර්බුදය වර්ධනය වූ ආකාරය විමසා බැලීම මෙහිදී වැදගත් වනු ඇත.

ද්‍රවිඩ කල්පිත නිජභූමිය
ඊළම පිළිබඳව උතුරේ සිහිනය සඳහා පදනම වැටෙන්නේ, උතුරු පළාත සහ නැඟෙනහිර පළාත සම්ප්‍රදායික දෙමළ නිජභූමි යන සංකල්පය දෙමළ නායකයන් විසින් ප්‍රකාශ කිරීමත් සමඟය . සිංහල ජනතාව විශ්වාස නොකරන සහ දෙමළ ජනතාව විශ්වාස කරන මෙම ප්‍රවාදය එයින් ලේ විලක් බවට රට පත්ව තිබිණි . සංහිඳියාවේ නාමයෙන් හෝ ත්‍රස්‌තවාදය විනාශ කළ පමණින් ඊළාම් සිහිනය බොඳ නොවී රැඳී පවතින්නේ මෙම සංකල්ප ගතවීම නිසාය . විපක්‍ෂ නායක සහ දෙමළ ජාතික සන්ධානයේ නායකයා වන ආර්. සම්බන්ධන් මහතා විසින් පසුගිය 'දිවයින ඉරිදා සංග්‍රහය' ට ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ තමන් ඉල්ලා සිටින්නේ ඓතිහාසිකව පැවැතෙන දෙමළ නිජ භූමිය බවය . මේ සඳහා වන ප්‍රතිඋත්තර බැඳීම් කිහිපයක් ලැබී ඇති බැවින් මෙම මාතෘකාව සඳහා සංවාදයක් ඇරඹීමට 'දිවයින' ඉඩ වෙන් කිරීමට තීරණය කළෙමු . මේ එහි පළමු වටයයි .

පසුගිය පෙබරවාරි 14 දින ඉරිදා දිවයින පුවත්පතේ විපක්‍ෂ නායක ආර්. සම්බන්ධන් මහතා විසින් දෙමළ රාජ්‍යයක් ගැන අදහස් දක්‌වා තිබිණි . එම කරුණු ඓතිහාසික මූලාශ්‍ර ඇසුරින් ගොඩනැංවුණ තොරතුරු නොව ඊළාම් සාහිත්‍යය අයත් මෑත කාලයේ ප්‍රබන්ධ කළ ඒවා වෙති . පුරාණ යාපනය (Ancient Jaffna) නමැති කෘතිය 1919 දී සම්පාදනය කළ රාසනාගයම් මුදලි විසින් ප්‍රකාශ කරන්නේ යාල්පානම් වයිපවමාලෙයි, පරරාජසේකරන් උලෙයි, වයියා පඩාල්, කයිල්‍ය මාලෙයි වැනි පොත්වල ඇති උක්‌ත කතා ගැහැනුන් තම දරුවන්ට නින්ද යනතුරු කියන ලද කතා බවය . මෙම කතා උපයෝගී කරගෙන පේරාදෙණියේ ඉතිහාස කථිකාචාර්ය කේ. ඉන්ද්‍රපාලන් විසින් ලන්ඩන් විශ්වවිද්‍යාලයට 1967 දී ඉදිරිපත් කළ ආචාර්ය උපාධිය සඳහා වන නිබන්ධනය වූ Early Tamil Settlements in Jaffna කෘතිය සඳහා පී . එච් . ඩී. (ආචාර්ය) උපාධිය ලැබුණි . එහි කියෑවෙන්නේ 1215 කාලිංග මාඝ ආක්‍රමණයේ පටන් යාපනේ වෙනම දෙමළ රාජ්‍යයක් ඇතිවූ බවය . ෙ -. ආර්. ජයවර්ධන හිටපු ජනාධිපතිවරයා විශ්‍රාම සුවයෙන් පසුවන 1996 දී කීවේ මහාචාර්ය කේ. එම් . ද සිල්වා විසින් තමාට විස්‌තර කළ පරිදි උතුර - නැඟෙනහිර වෙනම දෙමළ රාජ්‍යයක් තිබූ නිසා 1987 ඉන්දු - ලංකා ගිවිසුමෙන් එම භූමිය දෙමළ නිජබිම ලෙස පිළිගෙන අත්සන් කළ බවය . දැන් සම්බන්ධන් මහතා ද එම කේ. එම් . ද සිල්වාගේ ඉතිහාසය පොත බලන ලෙස අපට කියයි . එහි ඇත්තේ ඉන්ද්‍රපාලන්ගේ පී . එච් . ඩී . නිබන්ධනයේ ඇති කතන්දර ඉතිහාසයයි .

1. උතුරේ දෙමළ රාජ්‍යයක් පැවතුණි නම් චෝල දේශයේ (තමිල්නාඩුවේ) බදු ගොඩනැඟිලි හා මාලිගා නටබුන්, දේවාල හා කෝවිල්, ගල් කණු , සෙල්ලිපි, මූර්ති හා කැටයම් ආදී පුරාවස්‌තු ද සාහිත්‍ය කෘති ද තිබිය යුතුය . එබඳු කිසිවක් යාපනේ නැත . මන්ත්‍රී මාලිගය සපුමල් කුමරුගේය . නල්ලූර් කෝවිල ඉදිකර වූයේ හයවැනි පැරකුම්බා රජුය .

2. ජැප්නා කිංඩම් යනු පෘතුගීසීන්ට සිදුවූ වැරැද්දක් පමණි . ලංකාවේ සිතියමක් නැති නිසා හා රටේ අභ්‍යන්තරයේ විශාලත්වය හෝ තත්ත්වය නොදත් නිසා ලංකාව විශාල අධිරාජ්‍යයක් ලෙස පරංගීහු සැලකූහ . එම්පරර් ඔෆ් කෝට්‌ටේ , කිං ඔෆ් සීතාවක , කිං ඔෆ් රයිගම , කිං ඔෆ් ගම්පල , කිං ඔෆ් ජැෆ්නා ආදී නම් භාවිතා කළේ එම කිංලාගේ කිංඩම්ස් ද සඳහන් කරමිනි .

ඉංග්‍රීසීන් ගෙනවුත් පදිංචි කරවූ දෙමළ කතාකරන්නන් (දෙමළ හා මුස්‌ලිම්) බලාකියා ගැනීම ඔවුන්ගේ යුතුකමක් විය . ඉතිහාසය ලිවූ ඉංග්‍රීසීහු සීතාවක , රයිගම , ගම්පල හලා දමා ජැෆ්නා කිංඩම් හා කිං ඔෆ් ජැෆ්නා පමණක් ඉතිරි කළහ . ෆ්‍රන්සිස්‌කෝ නිගරෝ පියතුමා විසින් සම්පාදනය කරන ලදුව ක්‌වේරෝස් පියතුමා විසින් ප්‍රසිද්ධ කළ Temporal and Spiritual Conquest of Ceylon කෘතියේ කියවෙන්නේ කිංඩම් 14 ක් තිබූ බවය . ඒ ඔවුන්ගේ දැනුමේ ප්‍රමාණයයි .

3. යාපනය පාලනය කළේ ජැෆ්නාපටම් හි සිටි මුදලි විසිනි . යාපනය වන ලැහැබ් සහිත කැලෑවක් මිස රාජධානියක් නොවේ . උතුරේ වැදිආරච්චි (වඩමරච්චි) නැඟෙනහිර පස්‌හෙලපාලි (පච්චලිප්පලෙයි), දකුණෙහි තෙන් ආරච්චි (තෙන්මරච්චි) හා බටහිර වැලිගම (යාපනය) යන ආරච්චි වසම් හතර වෙරළ ආසන්නයේ තිබූ කුඩා ජනාවාස හතරයි . මුදලි යනු " මුදල්" යන අර්ථයයි . යාපාපටුනේ රේගු බදු හා වරාය බදු මුදල් අය කළ නිසා ඔහු මුදලි ලෙස හැඳින් වුණ බව ක්‌වේරෝස් ග්‍රන්ථය පවසයි . මාතොටද මුදලිවරයෙක් විය .

4. 1619 දී සන්කිලිගෙන් පෘතුගීසීන් යාපනය අල්ලාගත් විට ගිවිසුමක් අත්සන් කරන ලදී. එය සිංහල හා පෘතුගීසි දෙබසින් සැකසිණ . සංකිලිගේ බිසව බෞද්ධ කාන්තාවකි . ඔහුගේ ඇමැතිවරු දසදෙනාම සිංහලය . අගමැති ආනන්ද අමරකෝන්ය. (ක්‌වේරෝස් ග්‍රන්ථයා)

5. යාපනය පාලනය කළ පෘතුගීසි කැප්ටන්ට වැඩි පැමිණිලි ගණනක් ලැබුණේ පරංගි සෙබළුන් විසින් භික්‍ෂූන්ට හා විහාරස්‌ථානවලට අගෞරව හා හානි කරන බවටය . මේ බෞද්ධයන්ගේ පැමිණිලිය. (ලිස්‌බන් කෞතුකාගාර ලේඛන)

6. යාපනය මුස්‌ලිම් වෙළෙඳ නගරයක් බව ක්aවේරෝස් පවසයි . සිංහල හා දකුණු ඉන්දියානු වෙළෙඳුන්ද ඔවුන්ට සේවා සපයන්නවුන්ද මලබාර් (දෙමළ) ධීවරයන්aද, තැනින් තැන වූ ජනාවාසවල විසූහ. (ක්‌වේරෝස්) ගොවිතැන් ගැන සඳහන් නැත . සිංහලයන් හැරුණු විට ඉතිරි ජනගහනය වූයේ ඉඩම් අහිමි කලින් කලට එන සංක්‍රමණිකයන්ය. (ක්‌වේරෝස්)

7. අලිමංකඩින් දකුණෙහි සිංහල රජුගේ නිලධාරීහු පාලනය කළහ . උතුරට ගෙනගිය භාණ්‌ඩවලට බදු අයකිරීම අලිමංකඩදී සිදුවිය . යාපාපටුනින් එන දකුණු ඉන්දීය ආක්‍රමණවලට මුහුණදී පරාජය කිරීමට කිලිනොච්චි අසල රණමඩුව වැව (ඉරණමඩු) ආශ්‍රිත එම යුද ජනපදය අනුරාධපුර යුගයෙහි සිට පැවතුණි . වඩාත් උතුරේ පිහිටි සිංහලයාගේ විශාල වැව හා විශාල ජනපදය එය විය. (ක්‌වේරෝස්)

8. ඕලන්ද පාලනය යටතේ යාපනයේදී වෙළෙඳ බෝගයක් වන දුම්කොළ වගාව අරඹන ලදී. මුලදී මේ සඳහා ඉඩම් බද්දට ලබාගත් අතර වැඩිම බදු මුදල වූ රික්‌ස් ඩොලර් 4000 ගෙවන ලද්දේ රත්නසිංහ නම් අයකුටය. (හේග් කෞතුකාගාර ලිපි ලේඛන) පසුව වගාකරුවන්ට ඉඩම්වල අඛණ්‌ඩ අයිතිය ලබාදීම සඳහා 1707 දී " තේසවලමෙයි" නීතිය ඇතිකෙරිණි .

9. ඕලන්ද පාලන සමයේ නැඟෙනහිර පළාත පූර්ණ සිංහල පළාතකි . ෂෂ රාජසිංහ විසින් ත්‍රිකුණාමලයේ ත්‍රිකෝණ කොටුව (ගලේ කොටුව) බඳින ලදී. මේ අසල කොට්‌ටියාරයට ගොඩබැසි රොබට් නොක්‌ස් පියපුතුන් කැඳවාගෙන ගියේ මහනුවර රජු වෙතටය .

10. 1761 යාපනේ දක්‌වන ඕලන්ද සිතියමෙහි චාවාකච්ෙච්රිය අසල (තෙන් ආරච්චි ජනාවාසයේ) කුඩා වැව් 21 ක් දක්‌වා ඇත . මේ තනි සිංහල ජනපදයකි . එමෙන්ම තම දේශසීමාව වූ අලිමංකඩ අසල ඕලන්ද බලකොටුව සිතියමෙහි දැක්‌වේ . ඉන් දකුණ රජුගේ පාලනයයි .

11. මහනුවරට විරුද්ධව ඕලන්දයන් කළ ආක්‍රමණ අසාර්ථකවීම නිසා ජාන් මක්‌කාර් ඕලන්ද නිලධාරියා කළේ දෙමළ අය ලවා වැරදි ඉතිහාසයක් ලියවීමය . ඉල්ලීම පිළිගත් මයිල්වාතනම් පුලවර් විසින් යාල්පානම් වයිපව මාලෙයි ලියා තෑගිබෝග හා මුදලි තනතුරක්‌ද

ඕලන්දයන්ගෙන් ලබාගනී. 18 සියවසේ යාපනවාසීන් දැන සිටි කරුණු විජය කුමරුගේ පටන් දක්‌වන්නට ගොස් පුලවර් තම කෘතිය මහා පැටලුම් ජාලයක් කරගෙන ඇත . සම්බන්ධන් මහතා ඇතුළු ඊළාම්වාදීන් ඊට " දෙමළ මහවංශය" යනුවෙන් කියති . එහි එන සෑම කරුණක්‌ම ගොතන ලද ව්‍යාජ ඒවා බව ඔප්පු කළ හැක .

12. උතුරු හා නැඟෙනහිර පළාත්වල (ඊනියා දෙමළ නිජබිමේ) මුහුදුබඩ දිගට ගව්වක් පළල ඇති බිම්පටියක් 1766 දී හඟුරන්කෙත ගිවිසුම මගින් ඕලන්දයන් විසින් ලබාගත්තේ මහනුවර කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජුගෙනි .

13. බ්‍රිතාන්‍ය පෙරදිග වෙළෙඳ සමාගම 1796 දී ඕලන්දයන් සතු මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ ලබා ගැනීමේදී යාපනය හඳුන්වන්නේ යාපනේ දිසාවනිය (Jaffna Disawani) යනුවෙනි . ඕලන්දයන් පෘතුගීසීන්ගෙන් ලබාගන්නේද යාපනේ දිසාවනියයි . මේ සිංහල රජුගේ " දිසාව" නමැති යාපනය දිසාවනිය බව පැහැදිලිය .

14. 1818 ඇතිවූ වෙල්ලස්‌ස නිදහස් අරගලය යාපනයටත් මුළු ලංකාවටත් තීරණාත්මක විය . තමනට අවිශ්වාසී වූ උඩරට රදල ප්‍රභූවරුන් සම්පූර්ණයෙන් වාෂ්පකර ඔවුන් තනතුරුවලින් ඉවත් කිරීම බ්‍රවුන්රිග් ආණ්‌ඩුකාර තැන විසින් කරන ලදී, ඉදිරියට පරිපාලනයට සහභාගි කරගන්නා අලුත් පංතිය උතුරේ දෙමළ කතාකරන අය අතුරින් බිහිකර ගැනීමට (Elite class) ඇමෙරිකන් චර්ච් මිෂනාරින්ව ඉංග්‍රීසි ඉගැන්වීමට යාපනයට යෑවීය . අනාගතයේදී ලංකාවේ පාලක මධ්‍යම පන්තිය උතුරේ දෙමළ උගතුන්ගෙන් ඇති කිරීමේ එම ක්‍රියාවලිය අද ඊළාම් සටන යනුවෙන් හැඳින්වේ. 1818 අරගලය නිසා සිංහලයන්ගෙන් පළිගැනීමේ ක්‍රියාවලිය එදා සිට අද දක්‌වා ක්‍රියාත්මකය .

දෙවැනි කොටස

15. 1640 ක්‌වේරෝස් සඳහන් කළ යාපනේ කැලෑව 1830 ජන . 25 දිනත් එසේමය . යාපනේ කලෙක්‌ටර් (දිසාපති) කෝල්බෲක්‌ට මෙදින එය පැවසීය . ස්‌ථිර ජනගහනයක් නැති රජයේ හෝ පුද්ගලික ඉඩම් නැති ගොවිතැන් නැති කැලෑවෙන් වැසුණු වාරිමාර්ග ක්‍රම නැති යාපන අර්ධද්වීපයක් ගැන කලෙක්‌ට සාක්‍ෂි දී ඇත . එනිසා කෝල්බෲක් යෝජනා කළේ යාපනය දෙමළ කතා කරන්නන්ගෙන් ජනාවාස කිරීම ගැනය . පාරවල් සෑදීමට දකුණු ඉන්දියාවෙන් ගෙනා දෙමළ කතාකරන අය තම 15 අවුරුදු කොන්ත්‍රාත්තුව අවසන් වූ පසු ඔවුන්ගේ රටට නොයවා යාපනේ පදිංචිකරවා ඉඩම් හිමිකම ලබාදී ගොවි උපකරණ, සතුන් හා ගොවිතැන් කිරීමේ දැනුම ලබාදීම නිර්දේශ කළේය .

ඉඩම් අයිතිය සදාකාලිකව ස්‌ථිරකර දීමට තේසවලමෙයි සම්ප්‍රදාය මෙරට නීති පද්ධතිවලට ඇතුළත් කළේ කොමිසමේ දෙවැනි කොමසාරිස් කැමරන්ය . සිංහලයාගේ හිස් මුදුනට මෙසේ ඇණය ගසා ඉන් නොනැවතී ලංකාව පළාත් 5 ට බෙදීය. 1833 දී ඉන් බෙදුණු උතුරු හා නැගෙනහිර පළාත් අවුරුදු 3000 ක් පැරණි දෙමළ නිජබිම විය . පුදුමය නම් ජයවර්ධන ජනාධිපති එය පිළිගෙන 1987 ජුලි 29 ගිවිසුමට අත්සන් කිරීමය . ජනාධිපතිවරයකුට රට ගැන දැනුමක් තිබිය යුතු බව මින් පෙනේ. ලංකාවේ මුස්‌ලිමුන් දෙමළ කතාකරන්නේ ඔවුන් පාරේ වැඩට ආ අය නිසා බවත් ඔවුන්ද පාරේ භාෂාව කතාකිරීමට පටන්ගත් බවත් කැප්ටන් ස්‌නයිඩර් පවසයි .

16. උතුරේ බිහිවන නව උගත් මධ්‍යම පන්තියට දේශපාලන බලතලද ලබාදිය යුතු බව කෝල්බෲක් දිටී . එබැවින් ආසියාවේ ප්‍රථම වරට ලංකාවේ ව්‍යවස්‌ථාදායක සභාවක් ඇතිකිරීමට යෝජනා කළේය. 96% වූ සිංහලයන්ට හා 3% වූ දෙමළ කතාකරන අයට දේශපාලන සම තත්ත්වය ලබාදීම ඉන් අදහස් කළේය . ඉංග්‍රීසි උගතුන් දෙමළ නිසා පරිපාලනයේ පහළ මට්‌ටමේ දෙමළ අයට ආනිවාර්යයෙන් හිමි විය .

17. 1880 දී පමණ ඉංග්‍රීසි උගත් සිංහල මධ්‍යම පන්තියක් බිහිවන විට දෙමළ අය

දේශපාලනයේ හා පරිපාලනයේ වැජඹුණි. 1874 පී . අරුණාචලම් කේම්බ්‍රි- එම් . ඒ . සමර්ථවී ලංකාවට ආ විට කොළඹ වරාය ජැටියේ සිට ඔහුගේ නිවසට රික්‌ෂෝව ඇදගෙන ගියේ සිංහල ප්‍රභූවරුන්ය . ඉංග්‍රීසි උපාය සාර්ථකව තිබිණි .

18. 1914 දී උගත් ලාංකිකයන්ට තම ඡන්දයෙන් මන්ත්‍රීවරයකු පත්කර ගැනීමට මැකලම් ප්‍රතිසංස්‌කරණ ඉඩදුන් විට සිංහල ප්‍රභූහු තම දොස්‌තර මාකස් ප්‍රනාන්දු පරදවා පී . රාමනාදන්ව ජයග්‍රහණය කරවූහ .

19. දෙමළ නායකත්වය පිළිගැනීම හේතුවෙන් සිංහල, දෙමළ, මුසිල්ම හැම දෙනාම පී . අරුණාචලම් විසින් නායකත්වය සපයමින් 1918 දී ලංකා ජාතික සංගමය පිහිටුවා සභාපතිද විය .

20. අනපේක්‍ෂිත සිදුවීමක් නිසා 1920 මැනිං ප්‍රතිසංස්‌කරණ වලින් දෙමළ දේශපාලන ප්‍රමුඛත්වය බිඳවැටුණි . උගත් ලාංකිකයන්ගේ ඡන්දයෙන් මන්ත්‍රීන් 16 ක් ව්‍යවස්‌ථාදායකයට පත්කර ගැනීමට ඉඩ දුන් විට සිංහල 13 ක් හා දෙමළ 03 ක් තේරුණි . එවිට රාමනාදන් හා අරුණාචලම් සහෝදරවරු ලංකා ජාතික සංගමයෙන් ඉවත් වී දෙමළ මහජන සභාව ඇරඹූහ .

21. 1931 සිට ඩොනමෝර් ආණ්‌ඩුක්‍රමය යටතට සර්වජන ඡන්ද බලය නිසා දෙමළ දේශපාලන බලය තවත් පිරිහී ගියේය . නමුත් දෙමළ පරිපාලන බලය එසේම විය. 1931 දී සර්ව සිංහල කැබිනට් මණ්‌ඩලයක් ද බිහිවුණි . දැන් දෙමළ ඉල්ලීම වූයේ ලංකාවේ පාලන බලය නොව පනහට පනහේ සිංහල - දෙමළ සමතැන් බලයයි .

22. සෝල්බරී කොමිසම මගින් ලංකාවට පාර්ලිමේන්තු ආණ්‌ඩුවක් නිර්දේශ කරන ලදී. එවිට 1946 ජුනිවලදී ආණ්‌ඩුකාර මේසන් මුවර් විසින් සිංහල මහ සභාව , දෙමළ කොංග්‍රසය හා මුස්‌ලිම් ලීගය කැඳවා විමසුවේ " පාර්ලිමේන්තු ආණ්‌ඩුවක් දීමට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී දේශපාලන පක්‍ෂ කෝ" යනුවෙනි . මෙම සිංහල, දෙමළ හා මුස්‌ලිම් සංවිධාන තුන එකතු වීමෙන් වුවද පක්‍ෂයක් සෑදිය හැකි බවට ආණ්‌ඩුකාරයා පොඩි " අයිඩියාවක්" දුණි . එය පිළිගත් සිංහල මහ සභාව , ලංකා දෙමළ කොංග්‍රසය හා මුස්‌ලිම් ලීගය එකතුවී තුන්ගොල්ලට 1/3 + 1/3 + 2/3 බල ව්‍යqහයක් ඇති වඅබෝධය පිට 1946.09.06 දින සංවිධාන තුන එකතුකර යුනයිටඩ් නැෂනල් පාටි ලෙස ඉංග්‍රීසීන්ගේ වුමනවාට පක්‍ෂයක් සෑදූහ .

23. දෙමළ මුස්‌ලිම් (1/3 + 1/3 + 2/3) බලය නිසා සෝල්බරි ව්‍යවස්‌ථාවේ 29 වගන්තිය මගින් ලංකාව ගැන සිංහලයාට ඇති අයිතිය වක්‍ර ලෙස නැතිකර දැමිණ . දෙමළ හා මුස්‌ලිම් අයට නැති අයිතියක් සිංහලයාට නැති බව ඉන් කියවුණි .

24. මෙම සිංහල, දෙමළ, මුස්‌ලිම් සම අයිතිය සහතික වීමට සංකේතයක් ලෙස 1951 දී ජාතික සිංහල කොඩිය තුළට මුස්‌ලිම් හා දෙමළ වර්ගයා ද ඇතුළත් කෙරිණි .

25. 1956 දී බණ්‌ඩාරනායක විසින් Sසබය්කැse sය්කක ඉe එයෑ දබැ දසෛජස්‌ක ක්‌බටම්ටැ සබ Ceහකදබ ලෙස සිංහල එක් රාජ්‍ය භාෂාවක් පමණක් කරන ලදී.

26. 1972 දී මැතිනියගේ ආණ්‌ඩුව විසින් රටේ නම ශ්‍රී ලංකා ලෙස වෙනස් කර ජාතිය ශ්‍රී ලාංකික ලෙස වෙනස් කළාය . දැන් 1/3 + 1/3 + 1/3 } 3/3 එවිට ස්‌ථිරය සිංහලයා තවදුරටත් ජාතිය නොව ජන වර්ගයකි . ශ්‍රී ලාංකික ජාතිය තුළ ඔහු 1/3 ක ජන වර්ගයක් වන්නේය . එදා 1833 දී 96% හා 3% පිරිස්‌වලට ව්‍යවස්‌ථාදායකයේ සමාන නියෝජනය ලැබීමට එය සමානය . එමෙන්ම ලංකාව 19 සියවසේ යුරෝපියන් විසින් ශිෂ්ටාචාර කළ රටක් නොවේ .

27. සියල්ල සැකසුණ විට 1976 වඩුක්‌කොඩේ සම්මේලනයේ සිට ඊළාම් සටන ඇරැඹුණි . දේශපාලන පෙරමුණ, සන්නද්ධ පෙරමුණ හා ජාත්‍යන්තර පෙරමුණ (ඩයස් පෝරාව) ලෙස පෙරමුණු 3 ක් සටන සඳහා විය .

28. 1978 ව්‍යවස්‌ථාවෙන් බහුජාතික කොඩිය ව්‍යවස්‌ථා ගත කරන ලදී. ශ්‍රී ලාංකික ජාතියක් මිස සිංහල ජාතිය හෝ සිංහල කොඩිය කතාකළ විට දඩයමට ලක්‌වේ .

29. 1987 ජුලි 29 දින එල්. ටී . ටී . ඊ . සංවිධානයට ත්‍රස්‌තවාදයෙන් බැහැර වී දේශපාලනයට අවතීර්ණ වීම සඳහා පළාත් සභා විසඳුම ලබා දුණි . ඉන්දු - ලංකා ගිවිසුම මගින් ජනාධිපති හා රජය විසින් සම්බන්ධන් මහතා පවසන බොරුව වන උතුරු - නැඟෙනහිර දෙමළ නිජබිම පිළිගෙන අත්සන් කෙරිණි. 2009 මැයි මස LTTE පරාජය වූ පසු දැන් දේශපාලන පෙරමුණ ක්‍රියාත්මකය . ඊට අර්ධ ස්‌වාධීන පාලන ක්‍රමයක් උතුරේ ලබාදී ඇත . දැන් සටන වී ඇත්තේ රටේ බලය උතුරට හා නැඟෙනහිරට බෙදා ගැනීමටය .

1818 සිට 1948 දක්‌වා ඉංග්‍රීසීන් ඉටුකළ කොටස 1948 සිට මේ දක්‌වා වඩාත් හොඳින් ඉටුකිරීමට පසුගිය 68 වසර තුළ මෙරට බලයට පත්වූ එ . ජා . ප . සහ ශ්‍රීලනිප රජයන් විසින් වගබලාගෙන ඇත. 1948 දී නිදහස ලැබුණේ රටට හා ජාතියට ගැළපෙන අන්දමින් රට වෙනස් කර ගැනීමට බව මේ අඳබාලයෝ නොදනිති .

1956 භාෂා ප්‍රතිපත්තියේ සිට බණ්ඩාරණායක ඝාතනය දක්වා
ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික අර්බුදය සම්බන්ධයෙන් බණ්ඩාරනායක යුගය වැදගත් තැනත් උසුලයි.1956 ජනවාරි මාසය වන විට භාෂා ප්‍රශ්නය හේතු කොට ගෙන දෙමල ජනතාව සහ ඔවුන්ගේ නියෝජියන් තුළද බලවත් කැළඹිමක් වර්ධනය වී තිබුණි. 1956 ජනවාරි 20 වැනි දින කොළඹදී රැස් වූ පාර්ලිමේන්තුවේ ද්‍රවිඩ මන්ත්‍රීවරු දෙමල ජනතාවට වෙනම රාජ්‍යයක් අවශ්‍ය බව ප්‍රකාශ කළහ.ශ්‍රී ලංකාවේ සමස්ථ දෙමල භාෂාව කතා කරන ජනතාව මුහුණ දෙමින් සිටින ඉතා බරපතල තත්ත්වය හමුවේ තමන්ගේ ආරක්ෂාව තහවුරු කර ගැනීම සඳහා ඔවුන් වහාම එකමුතුව එක්සත්ව පෙරමුණක් පිහිටුවා ගත යුතුව ඇත. මෙම පෙරමුණ පිහිටුවා ගැනීමේ ප්‍රධාන අරමුනු වන්නේ
1. ස්වකීය භාෂාව හා සංස්කෘතිය ආරක්ෂා කර ගැනීම
2. දෙමල කතා කරන ජනතාවගේ අනන්‍යතාවය සහ නිදහස පවත්වා ගැනීම
3. ස්වකීය සාම්ප්‍රදායික නිජ භූමිය අනුලංගනීයව තබා ගැනීම.
මේ අතර ජනවාරි 29 වැනිදා යාපනයේදී රැස් වූ ෆෙඩරල් පක්ෂාය ස්ව තන්ත්‍ර දෙමල රාජ්‍යයක් සදහා දිගටම සටන්කිරීමට තිරණය කළේය.මේ අනුව ශ්‍රි ලංකාවේ දමිල ජාතික ව්‍යාපාරය වෙනම රා‍ජ්‍යයක් වෙනුවෙන් සටන් කිරීම ආරම්භ වුණේ 1956 පෙරලියට සමාන්තරව බව පෙනේ.සිහල භාෂාව පමණක් රාජ්‍ය භාෂාව බවට පත් කිරීමේ ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පත ට විරුද්ධව ෆෙඩරල් පක්ෂයේ ද්‍රවිඩ මන්ත්‍රී වරුන් විසින් ගෙන ගිය සත්‍යග්‍රහ ව්‍යාපාරයට මැරයන් ලබා පහර දෙනු ලැබූ අතර සාමාන්‍ය ද්‍රවිඩ ජනතාවටද පහර දෙනු ලැබිණි. ජූනි මස 14 වැනිදා කෙටුම්පතේ දෙවැනි කියවීම් විවාදය අවසන් කරමින් බණ්ඩාරණායක මහතා ප්‍රකාශ කළේ භාෂා දෙකටම සම තැන් දීමෙන් රටේ අවුල් වියවුල් උග්‍ර විය හැකි බවයි. මෙම විවාදයේදී කතා කළ වාමාංශික හා ද්‍රවිඩ පක්ෂ වල මන්ත්‍රීවරු සිංහල පමණක් රාජ්‍ය භාෂාව නොකරන ලෙස ආණ්ඩුවෙන් දිගින් දිගටම ඉල්ලා සිටියහ. 1956 අගෝස්තු මාසයේදී පැවැත් වුණු ෆෙඩරග් පක්ෂයේ සිව් වන වාර්ශික සමුළුවේදී ප්‍රකාශ වුණේ ඉතිහාසය තුළ ද්‍රවිඩ ජනතාවට සිදු වූ බරපතලම අසාධාරණය සිංහල පමණක් පණත බවයි.සිංහල පමණක් රාජ්‍ය භාෂාව බවට පත් කිරීමෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික ගැටළුව වර්ධනය වීම සඳහා හොඳ පසුබිමක් වර්ධනය වූ බව කිව හැකිය.රටේ වර්ධනය වෙමින් පැවති දෙමල ආවේගයන් පාලනය කිරීම සඳහා බණ්ඩාරණායක ඇමතිවරයා ෆෙඩරල් නායකයන් සමඟ සාකච්ඡා කොට 1957 ජූනි අවසානයේදී දෙපාර්ශවය අතර ලිඛිත ගිවිසුමක් ඇති කර ගත්තේය.දෙල භාෂාවට නිසි තත්ත්වය ලබා දෙන නීති සම්පාදනය කිරීමටත් රට සභා කි්‍රමයක්  ඇති කර ගනීමටත් ගිවිසුමෙන් එකඟ වන ලදී.

එය බණ්ඩාරණායක චෙල්වනායගම් ගිවිසුමයි.මෙම ගිවිසුම රට පාවාදීමක් ලෙස විග්‍රහ කළ ජේ.ආර් ජයවර්ධන ගිවිසුමට විරෝධය පළ කිරීම සඳහා කොළඹ සිට මහ නුවර දක්වා පා ගමනක් සංවිධානය කළේය.මේ අතර වාහන අංක තහඩු වල ශ්‍රී අකුර සඳහන් කිරීම සම්බන්ධයෙන්ද ගැටළු ඇති විය.භික්ෂූන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ සිංහල ජාතිවාදී පිරිස් විසින් බණ්ඩාරනායක චෙල්වනායගම් ගිවිසුමට විරුද්ධව ගෙන ගිය උද්ඝෝෂණ ව්‍යාපාර ද හේතුවෙන් රටේ අවුල් වියවුල තත්ත්වය වර්ධන විය.බණ්ඩාරණායක චෙල්වනායගම් ගිවිසුම අවලංගු වීමෙන් පසුව දිවයිනේ බොහෝ තුන් වල ජාතිවාදී කොලහ ඇති වීම ශ්‍රී ලංකාවේ පශ්චාත් නිදහස් ඉතිහාසයේ ප්‍රථම ජාතිවාදී කෝලහලයසනිටුහන් කළේය.මේ සියල්ලටම මුල් වූයේ භාෂා පණතයි.මුලින්ම සිංහල පමණක් රාජ්‍ය භාෂාව බවට පත් කිරීමට එරෙහිව දෙමල ජන කොටස් වලින් විරෝධය ඵල වූ අතර පසුව දෙමල ජනතාවට කිසියම් හෝ සාධාරණයක් ඉටු කිරීමට සූදානම් වූ විට සිංහල අන්තවාදීන්ගෙන් ප්‍රබල විරෝධතා ඇති විය.ද්‍රවිඩ භාෂා විශේෂ විධි විධාන කෙටුම් පත 1958 ජූලි මසදී නියොජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයට ඉදිරිපත් කෙරුණු අතර සංශෝධන වලින් තොරවම සම්මත විය.මේ වන විට ආණ්ඩුව වාමාංශික හා දක්ෂිණාංශික වශයෙන් දෙපිලකට ඛෙදී තිබුණ අතර බණ්ඩාරනනායක ඝාතනය දක්වා මෙම ගැටුම්කාරී තත්ත්වයේ කිසිදු වෙනසක් නොවීය.

60 දශකය තුළ දෙමල ජාතික ව්‍යපාරයේ නැගීම
බණ්ඩාරනායක ඝාතනයෙන් පසු සිරිමාවෝ බණ්ඩරනායක මැතිනිය අගමැති ධූරයට පත් වූ අතර 1961 දී ඉංග්‍රීසි භාෂාව වෙනුවට සිංහල රාජ්‍ය භාෂාව බවට පත් කිරීමත් සමඟ මෙතෙක් පැවති නොසන්සුන් තාවය තීව්‍ර විය.බණාඩාරණායක විසින් එකඟ වූ කරුණු වලට ඇතුළත් අවම ඉල්ලීම් කිහිපයක් ෆෙඩරල් පක්ෂය විසින් ඉදිරිපත් කළ අතර රජයේ ඇමතිවරුන් ප්‍රකාශ කළේ එම ඉල්ලීම් වලට ඇහුම්කම් දීමේ හැකියාවක් නොමැති බවයි.මේ පසුබිම තුළ 1961 අප්‍රේල් 15 වැනි දා ෆෙඩරල් පක්ෂය විසින් සිවිල් නීති කඩ කිරීමෙ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කළේය.ස්වාධීන දෙමල නිජ බිමක පිළිබඳ ප්‍රශ්ණය මේ වන විට ඉදිරිපත්ව තිබුණු අතර 1961 දී යාපනයේදී ඇරඹි සත්‍යග්‍රහය යාපනයේ පරිපාලනය අකර්මණ්‍ය කිරීමට සමත් විය. ආණ්ඩුවට නව අභියෝගයක් එල්ල කරමින් චෙල්වනායගම් විසින් තමිල් අරසු නම් වූ තැපැල් සේවාවක් ආරම්භ කළේය.තත්ත්වය උග්‍ර අතට හැරෙමින් පැවති අතර චෙල්වනායගම් ඇතුළු ද්‍රවිඩ මන්ත්‍රී වරුන්ට හය මසක සිර දඩුවමක් නියම කෙරුණි.1965 මැතිවරණයෙන් ජය ගත් එක්සත් ජතික පක්ෂය විසින් නැගී ආ දෙමල ජාතික වාදී අරගලය සධහා විසඳුමක් වශයෙන් දිස්ත්‍රිකි සභා පිහිටුවීමට යොජනා කරන ලදී.එය දෙමළුන්ට රට පාවාදීමක් ලෙස ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය සහ බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් හඳුන්වනු ලැබුණි.1966 දී දෙමල බසට තුරු නැගෙනහිර පළාත්වල නිල තත්ත්වය ලබා දෙන ව්‍යවස්ථාවක් ඩඩ්ලි සේනානායක ආණ්ඩුව විසින් සම්මත කරන ලදී.වාර්ගික සමඟිය ඇති කිරීම සඳහා වූ ප්‍රයත්නයේ වැදගත් අවස්ථාවක් ලෙස 1966 ජූනි මාසයේදී ඩඩ්ලි සේනානායක විසින් කල්මුණේ පැවති ෆෙඩරලි පක්ෂයේ සමුළුව ඇමතීම දැක්විය හැකිය.

70 දශකය
මෙතෙක් ක්‍රියාත්මක වෙමින් පැවති සෝලිබරි ව්‍යවස්ථාව අහෝසි කොට නව ජන රජ ව්‍යවස්ථාවක් සම්මත කර ගැනීමට සිරිමා බණ්ඩරනායක ආණ්ඩුව සමත් විය.ඒ සම්බන්ධයෙන් සුළුතර ජාතීන්ගේ දැඩි විරෝධය එල්ල වූයේ සෝල්බරි වයවස්ථාවේ ඇතුළත් වූ 29 වැනි වගන්තිය එනම් සුළු ජාතීන්ගේ ආරක්ෂාව සඳහා වූ විධි විධාන ඉවත් කොට තිබීමයි. කොල්වින් ආර් ද සිල්වා සඳහන් කළේ සෝල්බරි ව්‍යවස්ථාවේ 29 වගන්තියෙන් කළ දෙය ජනරජ ව්‍යවස්ථාවේ මූලික අයිතිවාසිකම් ප්‍රඥප්තියෙන් කිරීමට යෝජනා කරන බවය.කෙසේ වුවත් ජනරජ ව්‍යවස්ථාවෙන් ජාතික ගැටළුව විසඳා ගැනීම සඳහා මෙයිට වඩා වැඩි යමක් කළ යුතුව තිබුණු බව ද්‍රවිඩ නායකයෝ දිගින් දිගටම කියා සිටියහ.1972 ජනරජ ව්‍යවස්ථාවෙන් දෙමල ජනතාවගේ නීත්‍යනුකූල අයිතිවාසිකම් ලබා දීමට පියවර නොලැනීමේ ප්‍රතිඵලය වශයෙන් ද්‍රවිඩ නායකයින් වඩාත් දැඩි ස්ථාවරයන්ට ගමන් කිරීමයි.මේ වන විට ද්‍රවිඩ පක්ෂ සියල්ලම එකතු වී එක්සත් ද්‍රවිඩ විමුක්ති පෙරමුණ පිහුටුවගෙන කිබූ අතර 1976 මැයි 15 වැනි වඩුක්කඩායි හිදී පැවති ප්‍රථම ජාතික සමුළුවේදී  වෙනම රාජ්‍යයක් සඳහා වූ යොජනාව සම්මත කර ගත්හ.ජනරජ ව්‍යවස්ථාව ද්‍රවිඩ එක්සත් විමුක්ති පෙරමුණ විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබූ අතර පක්ෂය විසින් අගමැත් වරයා වෙත සය වදෑරුම් ඉල්ලීම් මත පදනම්ව දෙමල ජාතියේ අභිමතාර්ථ සපුරාලනු සඳහා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සංශෝධනය කිරීමට අර්ථාන්විත පියවර ගන්නා ලෙස ඉල්ලා සිටියේය. 1977 මැතිවරණයේදී ද්‍රවිඩ ඊලාම් රාජ්‍යයක් සඳහා ද්‍රවිට එක්සත් විමුක්ති පෙරමුණ ප්‍රසිද්ධියේම ජන වරමක් ඉල්ලා සිටියේය.මේ කාලය වන විට යාපනයේ ද්‍රවිඩ තරුණ කොටස් වල ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා වර්ධනය වෙමින් තිබුණි.මෙතැන් පටන් ඉදිරියට ශ්‍රී ලංකාවේ ජන වාර්ගික අර්බුදය වර්ධනය වන්නේ සන්නද්ධ අරගලයක් වශයෙනි.

1977 එජාප පාලන සමය
1977 මහා මැතිවරණයෙන් පසු ව නැවත වතාවක් ජාතිවාදී කොලහල පැතිරී ගියේය.යාපනය සාමාන්‍ය වැසියන් පිරිසක් හා පොලීසිය අතර ඇති වූ එම ගැටුමෙන් 150කට වැඩි පිරිසක් මරණයට පත් විය.රට පුරාම වර්ධනය වූ කොලහලයෙන් වැඩි පුරම පීඩාවට පත් වූයේ දකුණේ ජීවත් වූ දෙමළ ජනතාවයි.ආරකෂාකාරී පියවරක් ලෙස දෙමළ ජාතිකයින් 300ක් පමණ නැව් මඟින් යාපනයට පිටත් කර හැරි අතර සෙසු පිරිස ගුවන් මඟින් හා දුම්රියෙන් යාපනය බලා පිටත් විය.එසේ යා නෙහැකි වූ අය සණාගත කඳවුරු වල කොටු වූහ.මෙහිදී දෙමළ ජනතාවගේ ප්‍රශ්න විසඳීම සඳහා කඩිනමින් සර්ව පාක්ෂික සමුළුව කැඳවන බව අග්‍රාමාත්‍ය රණසිංහ ප්‍රේමදාස පාර්ලිමේනතුවේදී ප්‍රකාශ කළෙAය.දමිළ සටන් කාමීන්ගේ ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා වර්ධනය වූයේ මේ කාලයේදීය.1982 සංවර්ධන සභා මැතිවරණයේදී උතුරේ ඡන්ද පෙට්ටි අතුරුදහන් වීම මහත් ආන්දෝලනාත්මක සිදුවීමක් වූ අතර ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මැතිවරණ සම්බන්ධයෙන් ද්‍රවිඩ ජනතාව තුළ පැවති විශ්වාසය බිඳී ගියේය.මෙම සිද්ධිය ද්‍රවිඩ සටන්කාමීන් ප්‍රචණ්ඩකාරී පිළිවෙතකට තල්ලූ කරනු ලැබූ අතර ප්‍රචණ්කාරී තත්ත්වය මර්දනය කිරීමට හමුදා සේනාංක උතුරට යවන ලදී.මේ අතර යාපනය පුස්තකාලයට මැරයන් විසින් ගිනි තබන ලදී.1983 දී පැවැත්වුණූ ප්‍රථම සර්ව පාක්ෂික සමුළුවද අසාර්ථක වූ අතර මෙවැනි පසුබිමක් තුළ 1983 සිංහල දෙමළ ජාතිවාදී කෝලහලය ආරම්භ විය.

කළු ජූලිය
රජයේ හමුදා සෙබළුන් 13දෙනෙකු යාපනයේදී ඝාතනය කරනු ලැබීම මුල් කොට ගෙන ඇති වූ කෝලහලය රට පුරා ව්‍යාප්ත වූ දෙමළ විරෝධී කැරැල්ලක් බවට පත් විය. වැලිකඩ බන්ධනාගාරයේ සිටි ද්‍රවිඩ ජාතික සිර කරුවන්ට පහර දෙනු ලැබූ අතර දමිළ කඩ සාප්පු ගිනි තබමින් සිංහල ජාතිවාදී පිරිස් විසින් ප්‍රචණ්ඩකි්‍රියා වර්ධනය කරනු ලැබිණි. කෝලහලය ආරම්භ වී දින 6කට පසුව ජාතිය ඇමතූ ජේ.ආර්.ජයවර්ධන ජනාධිපති —සිංහල ජනතාව ඉවසුවා ඇති යනුවෙන් ප්‍රකාශ කිරීම දමිළ ජනයාගේ කණගාටුවට හේතු විය. 1983 ජූලි කලබළය සම්බන්ධයේන් සාකච්ඡා කිරීමට ඉන්දීය විදේශ අමාත්‍ය නරසිංහ රාවෝ ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි අතර ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික අර්බුදය සම්බන්ධයෙන් ඉන්දියාවේ ඍජු මැදිහත් වීම මෙතැන් පටන් ආරම්භ විය.ජනවාර්ගික ගැටළුවට විඳුමක් සෙවීම සඳහා ඉන්දියාව ඉදිරිපත් කළ ප්‍රථම වැඩ පිළිවෙළ වූයේ ඉන්දීය විශේෂ නියෝජිත ජී. පරතසාරතී විසින් ගෙන ආ යොජනාවලියයි.උතුරු නැගෙනහිර පළාත් ඒකාබද්ධ කළ යුතු බව සහ ශ්‍රී ලංකාව රාජ්‍ය සංගමයකින් යුතු ජන රජයක් විය යුතු බව ඉන් යෝජනා විය.බලය ඛෙදීමේ යොජනාවට ජනාධිපති ජයවර්ධන සිය කැමැත්ත පෙන්වූ නමුත් සර්ව පාක්ෂික සමුළුව ප්‍රමාද කිරීමට සෑම උපායක්ම යෙදවීය.1984 දී පැවැත්වුණු සර්ව පාක්ෂික සමුළුවේදී බලය ඛෙදීම සම්බනධයෙන් ඉදිරිපත් වී තිබුණ යොජනා අතුරින් දිසුත්‍රික් සභා සහ පළාත් සභා වෙනුවෙන් පිල් ඛෙදීමට විසඳුමක් ලෙස දෙවන මන්ත්‍රී මණ්ඩලයක් පිහිටුවිය යුතු යැයි ජනාධිපති ජයවර්ධන විසින් යෝජනා කළේය. බලය ඛෙදීමේ ඒකකය දිස්ත්‍රික්නය නොව පළාත් බව ඉන්දය අගමැති රජිව් ගාන්ධිගේ අදහස වූ අතර ජනාධිපති ජයවර්ධනව ඒ සඳහා කැමති කරවා ගැනීමට හෙතෙම සමත් විය.අර්බුදයට විසඳුමක් සෙවීම සඳහා ශ්‍රි ලංකා රජය සහ ද්‍රවිඩ කණ්ඩායම් අතර ප්‍රථම සාකච්ඡාව පැවැත්වුණේ තිම්පු නුවරදීය.මේ සඳහා එල්ටීටීඊ සංවිධානයට අමතරව ටී.යූ.එල්.එෆ්, ප්ලෝට්, ඊ.පී.ආර්.එල්.එෆ්, ටෙලෝ සහ ඊරෝස් යන සංවිධාන එක් විය.මෙහිදී කොන්දේසි වශයෙන් මූලධර්ම 4ක් ඉදිරිපත් කරන ලදි.

 දෙළ ජනයා ජාතියක් හැටියට පිළිගැනීම
 දෙමළ ජනතාව සඳහා හඳුනාගන්නා ලද නිජ බිමක් ඇති බව පිළිගැනීම
 දෙමළ ජාතීන්ගේ ස්වයං තීරණ අයිතිය පිළිගැනීම
 දිවයිනේ සියළුම දෙමල ජනතාවගේ පුරවැස අයිතිය හා මූලික අයිතිවාසිකම් පිළිගැනීම

1985 ජූනි 18 වන දා සිට මසක කාලයක් ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් ඒක පාර්ශවීය සටන් විරාම ගිවිසුමක් ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර 1985 වර්ෂය අවස්න වන්නට පෙර ත්‍රස්තවාදය මෙරටින් මුලිනුපුටා දමන බවට ජනාධිපති ජයවර්ධන ප්‍රකාශ කළේය.මේ කාලය වන විට දෙමළ ජාතීන්ගේ අයිතිවාසිකම් දිනා ගැනීමේ අරගලය ත්‍රස්තවාදයක් ලෙස හැඳින්වීමට සිංහල නායකයෝ උත්සහ දැරූහ.ඉන්දියානු මැදිහත් වීමෙන් උතුරු හා නැගෙනහිර පළාත ඒකාබද්ධ කිරීමට ජනාධිපති ජයවර්ධන එකඟ වූ අතර මෙම සාකච්ඡා වටය දෙසැම්බර් 19දා යෝජනා යනුවෙන් හැදින්වීය.මෙම යෝජනා අතර උප ජනාධිපති තනතුරක් ඇති කොට එය ද්‍රවිඩ ජාතිකයෙකුට ලබා දීම, උතුරු නැගෙනහිර ආයතන යා කිරීම, නැගෙනහිර පාළාතේ සීමා සකස් කිරීම ආදී වැදගත් යෝජනා ඇතුළත් විය.මෙම යෝජනා වලට ජනාධිපති ජයවර්ධන කැමැත්ත පළ කළ නමුත් එය ක්‍රියාත්මක කිරීම අපහසු බව දැන සිටියේය.මේ ආකාරයෙන් දිගින් දිගටම සාකච්ඡා පැවැත්වුවද දෙපාර්ශවයම සෑහීමකට පත් වන යෝජනාවලියක් ඉදිරිපත් කිරීමට නොහැකි වූ අතර උතුරේ ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා වර්ධනය විය.මේ සිදුවීම් වලින් පසු ජනවාර්ගික අර්බුදයට විසඳුම් සෙවීම දේශපාලන න්‍යාය පත්‍රයේ මුල් තැන ගත් අතර 80 දශකයේ සිට මේ සම්බන්ධයෙන් විවිධ යොජනා ගෙන එනු ලැබිණි.

විසඳුම්

13වන සංශෝධනය
ජනාධිපති ජයවර්ධන සහ ඉන්දීය අගමැති රජිව් ගාන්ධි අතර අත්සන් කළ ඉන්දු ලංකා ගිවිසුම ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික අර්බුදය සම්බන්දයෙන් ගෙන ආ වඩා ඵලදායී විසඳුමක් ලෙස හඳුනාගත හැකිය. කෙසේ වුවද දකුණේ නායකියින්ට මෙන්ම එල්.ටී.ටී.ඊ නායක ප්‍රභාකරන්ටද පළාතිසභා සම්බන්දයෙන් දැඩි විශ්වාසයක් පැවත් බව නොපෙනේ. ප්‍රභාකරන් යාපනයේදී ජනතාව අමතමින් ප්‍රකාශ කළේ තමන් ගිවිසුමට එකඟ වූයේ ඉන්දියාවේ බල කිරීම මත බව ප්‍රකාශ කළේය.තමන් ඊලම අත් හර්න්නට සූදානම් නැති බව කියා සිටි ඔහු ගිවිසුමට අනුව එල්.ටී.ටී.ඊ ය අවි භාර දුන්නේ සංඛේතාත්මකව පමණි. ගිවිසුමට විරුද්ධව ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ දකුණේ විරෝධතා ව්‍යාපාර සංවිධානය කළේය.උතුරු නැගෙනහිර පළාත සඳහා යෝජනාවූ පරිපාලන සභාවේ සංයුතිය සම්බන්ධයෙන් ප්‍රභාකරන් එකඟතාවය පළ කළ අතර ගිවිසුමේ ප්‍රකාර උතුරු නැගෙනහිර පළාත් එකාබද්ධ කිරීමේ ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පත් සම්මත වුවද මේ වන විට එල්.ටී.ටී.ඊ ය සාම මාවත අත හැර දැමීමට තීරණය කර තිබුණු බව පෙනී යයි.  1987දී හබරණදී බස් මඟීන් 120 දෙනෙකු ඝාතනය කරමින් එල්.ටී.ටී.ඊ ය ගිවිසුමෙන් නොනිල වශයෙන් ඉවත් විය. මේ වන විට යාපයයේ රඳවා සිටි ඉන්දීය සාම සාධක හමුදාව එල්.ටී.ටී.ඊයට දැඩි ප්‍රහාර එල්ල කරමින් සිටි අතර ජනතා විමුකති පෙරමුණ සාම සාධක වඳුරු සහමුදාව පන්නා දමනු යනුවෙන් දකුණේ විරෝධතා ආරම්භ කළේය.1988 මැතිවරණයෙන් ජයගත් රණසිංහ ප්‍රේමදාස  ජනාධිපතිවරයා යටතේ සාම සාකච්ඡා වට කිහිපයක් පැවැත්වුවද ඒවා අසාර්ථක විය.මේ වන විට ඉන්දීය හමුදාවන් වෙත එල්ල වූ දැඩි විරෝධය හමුවේ ප්‍රේමදාස ජනාධිපති වරයා විසින් ඉන්දීය හමුදා පරාජය කිරීම සඳහා එල්.ටී.ටී.ඊ යට ආයුධ ලබා දුන්නේය.

1994 න් පසු සාම වෑයම
ජනවාර්ගික අර්බුධය සම්බන්ධයෙන් පිළිගත හැකි තිරසාර විසඳුමක් වෙනුවෙන් 1994 ජනාධිපතිවරණයෙන් චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග විශිෂ්ට ජන වරමක් ලබා ගත්තාය.මේ කාලයේදී එල්.ටී.ටී.ඊ නායකයා සහ ජනාධිපතිවරිය අතර ලිපි ගණනාවක් හුවමාරු වූ අතර ලබය ඛෙදා හැරීම පිළිබඳ සුබවාදී අනාගතයක් පෙනෙන්නට තිබුණි. චන්ද්‍රිකා පාලන යුගය තුළ සාමය ස්ථාපිත කිරීම සම්බන්ධයෙන් ගත් උත්සහයයන් මෙසේය.

 1995 එදිරිවාදිකම් අත්හිටුවීමේ ගිවිසුම
 දෙපාර්ශවය සාකච්ඡා මේසයට කැඳවීම

මෙම ක්‍රියාවලීන් දෙක තුළම සාමය ඇති කිරීම සම්බන්ධයෙන් දැඩි කැපවීමක් එල්.ටී.ටී.ඊ සංවිධානය පෙන්නුම් කළේ නැත. මේ වන විට දේශපාලන විසඳුමක් සම්බන්ධයෙන් පැවති විශ්වාසය හීන වී ගොස් ඇති බව ප්‍රභාකරන් පැවැත් වූ කතා වලින් අවබෝධ කර ගත හැකිය.
සිම සාකච්ඡා යලි ඇරඹීම සඳහා එල්.ටී.ටී.ඊ සංවිධානය විසින් ඉදිරිපත් කළ කොන්දේසි පහත දැක්වේ.

 පුනරීනු යුධ හමුදා කඳවුර ඉවත් කර ගැනීම
 උතුරු නැගෙනහිර මුහුදේ මසුන් ඇල්ලීමේ තහනම සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කිරීම
 එල්.ටී.ටී.ඊ සන්නද්ධ භාටයින්ට නිදහසේ එහා මෙහා යාමට අවසර දීම
 භාණ්ඩ තහනම මුළුමණින්ම ඉවත් කිරීම

කෙසේ වුවද සාම සාකච්ඡා අසාර්ථක වූ අතර එල්.ටී.ටී.ඊ සංවිධානය යුද්ධය කෙරෙහිම පමණක් විශ්වාසය තබා කටයුතු කළ ආකාරයක් දැකිය හැකි විය.

2002 සටන් විරාම ගිවිසුම
2002 පාර්ලිමෙන්තු මැතිවරණයෙන් ජයගත් එක්සත් ජාතික පක්ෂය රටේ කේන්ද්‍රීය අර්බුදය ලෙස ජනවාර්ගික ගැටළුව හඳුනාගත් අතර ඒ සඳහා විසඳුමක් සෙවීමේ අරමුණින් එල්¡ටී¡ටී¡ඊ සංවිධානය සහ ශ්‍රී ලංකා රජය අතර සටන් විරාම ගිවිසුමක් අත්සන් තැබුණු අතර මෙම සාම ප්‍රයත්නය මෙතෙක් ගෙන ආ විසඳුම් වලින් ඔබ්බට ගිය එකක් විය.මෙම ප්‍රයත්නය තුළ එල්.ටී.ටී.ඊ තහනම ඉවත් කෙරුණ අතර සාම සාකච්ඡා ආරම්භ විය.සාකච්ඡා අතර තුර පැවැත්වුණූ ඔස්ලෝ සමුළුව ශ්‍රී ලංකාවේ සාම ක්‍රියාවලිය සම්බන්ධයෙන් ආධාර ලබා දීමට එකඟ විය.සාම සාකච්ඡා හරහා ෆෙඩරල් විසඳුමකට ඇති ඉඩ ප්‍රස්ථා සොයැ බැලූණු අතර ඔස්ලොහිදී පැවැත්වුණු තෙවැනි වටයේ සාකච්ඡා වලදී එක්සත් ශ්‍රී ලංකාවක් තුළ ෆෙඩරල් ව්‍යුහයක් මත පදනම්ව අභ්‍යන්තර ස්වයං නීර්ණ පදනම යටතේ දේශපාලන විසඳුමකට ඉඩකඩ සොයා බැලීම ට සියළු පාර්ශවයන් එකඟ විය. 2003 මැයි 17 වන දා ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් එල්.ටී.ටී.ඊ ය වෙත ඉදිරිපත් කෙරුණු යෝජනා වූයේ අංශ තුනක වැඩ පිළිවෙලකි.මෙම යොජනා වලට එකඟ නොවූ එල්.ටී.ටී.ඊ සංවිධානය තමන්  විසින් ඉදිරිපත් කළ අන්තර්වාර ස්වයං පාලන අධිකාරිය පිළීබඳ යෝජනාව තිචාර දක්වන්නැයි රජයෙන් ඉල්ලා සිටියේය.මේ ආකාරයෙන් සටන් විරාම ගිවිසුම ක්‍රියාත්ම වූ කාලයේදී පැවැත්වුණූ සාම සජකච්ඡාද අසාර්ථක මඟක් ගන්නා ආකාරය දක්නට හැකි විය.මේ වසරේදීම පැවැත්වුණූ ටෝකියෝ ආධාර සමුළුවට සහභාගී වීම එල්.ටී.ටී.ඊ ය ප්‍රතික්ෂේප කළේය.මේ කාලය තුළ ජනාධිපතිවරිය සහ රනිල් වික්‍රමසිංහ ආණ්ඩුව අතර මතභේද පැණ නැගීම සාම වෑයම අසාර්ථක වීමට ප්‍රධාන හේතුවක් වූ අතර ස්වයං නීර්ණ අයිතිය ලබා දීම තුළින් රට දෙකඩ කරන බව ප්‍රකාශ කරමින් දකුණේ සිංහල ජාතිකවාදී පිරිස් එයට විරෝධය පෑහ. මෙවැනි ව්‍යාකූල තත්ත්වයක් තුළ මෙම සාම වෑයමද අසාර්ථ එකක් බවට පත් කරමින් එල්.ටී.ටී.ඊය යුද්ධය කරා ඇදී ගියේය.

මාවිල්ලාරුවෙන් ඇරඹි මානුශික මෙහෙයුම
2006 ජනාධිපතිවරණයෙන් ජයගත්  හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ ගේ මැතිවරණ පොරොන්දව වූයේ තිර සාර සාමය නොවේ. මූලික වශයෙන් සිංහල බෞද්ධ ජාතික වාදී බලවේග සමඟ අත්වැල් බැඳ ගත් හෙතෙම ශ්‍රී ලංකාව තුළ බලය ඛෙදීමේ පිළිවෙත ඡන්ද ව්‍යාපාරයේදී ඉස්මතු නොකළෙAය.මේ වන විට එල්.ටී.ටී.ඊ සංවිධානය දෙමළ ජනතාවගේ විමුක්තිය ලබා ගැනීමේ එකම සහ අවසාන මාර්ගය යුද්ධය ලෙස හඳුනා ගන්නට උතසහ දරන ලද බව පෙනේ.සර්ව පාක්ෂික කමිටුවේ සාකච්ඡා දිගින් දිගටම පැවැත්වුණ අතර සටන් විරාම ගිවිසුමේ කොන්දේසි රජය විසින් සංශෝධනය කරන බවට එල්.ටී.ටී.ඊ ය චෝදනා කළේය. නොර්වේ පහසුකම් යටතේ සටන් විරාම ගිවිසුම ක්‍රියාත්මක කිරීමට ඉඩ ප්‍රස්ථා තිබුණද සටන් විරාම ගිවිසු පිළිබඳව දැඩි කැවීමක් දෙපාර්ශවයෙන්ම දැකිය නොහැකි විය.මාවිල්ලාරු වේල්ල සම්බන්ධයෙන් ඇති වූ ප්‍රශ්නය මත නැවත දෙපාර්ශවයම නැවත යුද්ධයකට එළඹියේය.ත්‍රස්තවාදය මුලින් උපුටා දැමීම අරමුණ කර ගත් මහින්ද රාජපක්ෂ ආණ්ඩුව එල්.ටී.ටී.ඊ පාලනය යටතේ පැවත් උතුරු නැගෙනහිර ප්‍රදේශ සියල්ලම අත් පත් කර ගත් අතර එල්.ටී.ටී.ඊ නායකයකයා  ඝාතනය කිරීමත් සමඟ ත්‍රස්තවාදී යුද්ධය අවසන් විය.

පශ්චාත් යුද සමය තුළ ජනවාර්ගික අර්බුදයේ ස්වරූපය
ශ්‍රී ලංකාව තුළ පැවති සන්නද්ධ ගැටුම් වල උච්චතම අවස්ථාව පසුගිය වසර කිහිපය තුළ දැක ගත හැකි වූ ඊට මුල් වූ ජනවාර්ගික සාධකය ඉක්මවා ගැටුම් වර්ධනය වූ බව ධරණී රාජසිංහම් පෙන්වා දී ඇත. යුද්ධය යන්න ආර්ථීකය වෙනත් ආකාරයකින් පවත්වා ගැනීමේ මාර්ගයන් ලෙසස හ අයුතු ලෙස ලාභ, බලය සහ ආරක්ෂාව ලබා ගැනීමේ මාධ්‍යයක් බවට පත් වූ බොස්නියාවේ, ඇෆ්ගනිස්ථානයේ සහ සෝමාලියාවේ සිදු වූ පරිද්දෙන්ම ලංකාවේ 1983න් පසු කාලය තුළදී සන්නද්ධ අරගලය විසින් යුද්ධයට එහිම වූ අභ්‍යන්තර ගතික්ත්වයක් සපයන ගැවුණු ආර්ථීකයක් හා නව අනන්‍යතාවයක් සපයනු ඇති බව ඇය එහිදී පෙන්වි දෙනු ලැබිණි.

සැබවින්ම ශ්‍ර්‍රී ලංකාවේද යුද්ධය අවසන් වූයේ වාර්ගික අසමානතාවයට විසඳුමක් වෙනුවෙන් නොවන බව වර්තමාන තත්ත්වය තුළ අපට පෙනී යයි.ගැටුමේ අන්තර් ගත වුණු වාර්ගික ස්වභාවය අහෝසි වී ගොස් එය ප්‍රචණ්ඩකාරී යුද්ධයක් බවට පත් විය.1983න් ආරම්භ වුණු වාර්ගික ප්‍රචණ්ඩත්වය හුදු කෝලහල මට්ටමින් නොව සංවිධිත ක්‍රමානුකූල සහ රාජ්‍ය අනුග්‍රහය සහිතව සිදු විය. මෙම සන්ධර්භය තුළ යුද්ධය අවසන් වුවද සිවිල් සමාජය මිලිටරිකරණය වීමත් සමාන්තර මහුදා ව්‍යාප්ත වීමත් පොදුවේ ප්‍රචණ්ඩකි්‍රයා වර්ධනය වීමත් දැකිය හැකිය.ගැටුමට හේතු වූ වාර්ගික සාධකය ඉක්මවා බලය රඳවා ගැනීමේ උපායක් ලෙස යුද්ධය පවත්වාගෙන යාමත් ප්‍රචණ්ඩත්වය පවත්වාගෙන යාමත් පසුගිය කාලය පුරාම දක්නට ලැබුණි.උදාහරණයක් වශයෙන් ඉන්දියානු හමුදා මෙරටින් ඉවත් කිරීම සඳහා ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් එල්.ටී.ටී.ඊ සංවිධානයට අවි ලබා දීම වැනි සිදුවීම් හරහා පෙනී යන්නේ අවස්ථාවාදී දේශපාලන නායකයින් විසින් යුද්ධය තීව්‍ර කළ බව සහ ගැටුමට මුල් වූ වාර්ගික සාධකය අමතක කර දැමූ බව පැහැදිළිය.
ජනවාර්ගික අර්බුදය විරෝධතාවන්ගේ සිට යුද්ධය කර ගමන් කිරීම ද්‍රවිඩ සටන්කාමීන්ගේ උද්යෝගයට හේතු වන්නට ඇති අතර රජයේ හමුදාවන් ගෙන ගිය මර්දනකාරී ප්‍රතිපත්තිය සිංහල ජාතිවාදී පිරිස් වල සතුටට හේතු විය. කේසේ වුවද අවසානයේදී සිදු වූයේ වාර්ගික අර්බුදය අති නවීන යුධ උපකරණ හරහා සිදු වන යුද්ධයක් බවට පත් වීමයි.අද වන විට යුද්ධය අවසන් වුවද ප්‍රචණ්ඩත්වය, අභ්‍යන්තර සරණාගතයින් හා නැවත පදිංචි කිරීම, සමාන්තර හමුදාවන්ගේ ව්‍යාප්තිය, සිවිල් සමාජය මිලිටරි කරණය, සහනාධාර, ආර්ථීක අර්බුද ආදී වූ ගැටළු ගණනාවක් දේශපාලන න්‍යාය පත්‍රයට ඇතුළත් වී ඇත.ඒ හරහා ගැටුමේ මුල් සාධකය තව තවත් දුරස් වන්නට පටන් ගෙන තිඛෙන අතර  එක තැන පල් ජනවාර්ගික ගැටළුවට විසඳුම් සෙවීමේ ප්‍රවේශ මාර්ගද වසා දැමෙමින් පවතින බව හඳුනාගත හැකිය.එමෙන්ම යුද්ධය වාර්ගික අසමානතාවයට පිළියමක් නොවන බවද අවබෝධ කර ගත යුතුය.වසර 30ක් පමණ පුරාවට පැවති යුද්ධය නිසා රටේ ආර්ථීකයට බිඳවැටී ඇත.ඒ හරහා සිදුවූ විනාශය සහ අහිමි වූ ජීවිත සංඛ්‍යාව අති විශාලය.ජනවාර්ගික අර්බුදයට ගෙන ආ විසඳුම් ව්‍යර්ථ වීම

එල්.ටී.ටී.ඊ සංවිධානය බිහි වූ දා පටන් ඊලාම් අරගලය ඉදිරියට ගමන් කළේ නිරන්තර සටන් ව්‍යාපාර සහ වරින් වර සිදු කෙරුණු සාම සාකච්ඡා ඔස්සේය.නිදහසින් පසු ජනවාර්ගික අර්බුදයට ලෙන ආ විසඳුම් අසාර්ථක වීමට ප්‍රධාන වශයෙන් බලපාන ලද්දේ ප්‍රශ්නය විසඳීමට උත්සහ දැරූ සැම ආණ්ඩුවක්ම දෙබිඩි පිළිවෙතක් අනුගමනය කිරීම සහ කිසියම් පාර්ශවයක් විසින් ප්‍රශ්නය විසඳීමට අවංකව උත්සහ දැරූ අවනස්ථාවලදී විපක්ෂය එයට විරුද්ධ වීමයි.විශේෂයෙන් දකුණේ සිංහල ජාතිකවාදී පිරිස් විසින් රට පාවාදීමක් ලෙස අර්ථ නිරූපණය කරමින් සාම ප්‍රයත්නයන් බිඳ හෙළු අවස්ථා එමටය. 1977 න් පසුව උතුරේ ගැටුම් උග්‍ර වූ අතර  80 දශකයේ ඇති වූ ජාතිවාදී ප්‍රචණ්ඩත්වය නිසා විසඳුම තවත් ඈතට ගියේය.ඉන්දියානු මැදිහත් වීමෙන් ප්‍රශ්නය විසඳීමට ලැබුණු අවස්ථාව දකුණේ සිංහල නායකයිනගේ වංක භාවය මත අහිමි වී ගිය අතර ප්‍රේමදාස ජනාධිපතිවරයා ගේ උත්සහයද ව්‍යර්ථ වූයේ ඔහු තුළ ප්‍රශ්නය විසඳමට සබෑ වුවමනාවක් නොතිබුණ නිසාය.

1994 දී ජනාධිපතිනි චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග යටතේ ප්‍රශ්ණය විසඳා ගැනීමට සුදුසු පරිසරය ගොඩනැගුණද එක්සත් ජාතික පක්ෂය, ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ සහ සෙස ජාති වාදී කණ්ඩායම වල විරෝධතා නිසා එයද අඩාල වී  ගියේය. 1997 දේශපාලන යෝජනා මාලාවද 200 වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පතද අසාර්ථක වූයේ එම නිසාය.2001 දෙසැම්බර් මැතිවරණයෙන් පත්වූ රනිල් වික්‍රමසිංහ ආණුඩුව හරහා පෙර නොවූ විරූ නව ඉඩ කඩක් සාමය සඳහා විවර වූ අතර 002 දී අත්සන් තැබුණු සටන් විරාම ගිවිසුම ප්‍රශ්නය විසඳීම සඳහා එතෙක් දැරුණු ප්‍රසංශනීයම වැඩපිළිවෙළ විය. එහිදී ජනාධිපතිවරියගෙන් එල්ල වූ දැඩී පීඩනය නිසා ගිවිසුමට හාන් සිදු වූ අතර ඇය විසින් අමාත්‍යංශ තුනක් පවරා ගැනීමත් සමඟ සාම වෑයම කඩාකප්පල් වී ගියේය.

2005 ජනාධිපතිවරණය ජය ලත් මහින්ද රාජපක්ෂ ට ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ සහ ජාතික හෙල උරුමය සමඟ සාමකාමී විසඳුමක් වෙත ගමන් කිරීමට නොහැකි වූ අතර සාම සාකච්ඡා අසාර්ථක වන මට්ටමට ගෙන ආවේ දකුණේ අන්තවාදී කොටස්ය. මේ අනුව සටන් විරාම ගිවිසුම නොතකා අප්‍රකාශිත යුද්ධයක් දෙපාර්ශවය විසින්ම ආරම්භ කළ අතර රජයේ ප්‍රධාන තේමාව බවට ත්‍රස්තවාදය පරාජයට පත් කිරීම පත් විය.

ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික අර්බුදය න්‍යායාත්මක ප්‍රවේශයකින්
මෙහිදී ජෝන් ගැටොන් විසින් ඉදිරිපත් කළ ගැටුම් ත්‍රිකෝණය පිළිබඳ න්‍යාය අදාල කර ගත හැකිය. ඔහු විසින් දක්වන ගැටුමට අදාල ව්‍යුහ, ආකල්ප සහ චර්යාවන් මෙහිදී හඳුනා ගැත හැකිය.
 ව්‍යුහ - ගැලිටෙන් විසින් ව්‍යුහ ලෙස හඳුන්වා ඇත්තේ ගැටුම හා සම්බන්ධ මූලික සාධකයි.ඒ අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික අර්බුදයට මූලික වශයෙන් බලපෑ ඛෙදා පාලනය කිරීමේ ප්‍රතිපත්ති මෙහි ව්‍යුහය ලෙස හඳුනා ගත හැකිය.අසමානතාවය පදනම් කරගත් පාලන ප්‍රතිපත්ති ගැටුමට මූලික වූ අතර ජාතීන් අතර පැවත් අසමාන අවශ්‍යතා වලට පිළීයම් නොයෙදීම ගැටුම ව්ධනය කළේය.

 චර්යාව - කණ්ඩායම් විසින් එකිනෙකට අනතුරු කිරීම ආරම්භ වීම තුළින් පෙන්වන්නේ ගැටුමට අදාල චර්යාවයි.මෙම චර්යාව ශ්‍රී ලංකාවේ යුද්ධය කරා වර්ධනය වූ අතර එහිදී ගැටුමේ මූල සාධක ඉක්මවා ගොස් එකිනෙකා විනාශ කිරීමේ අරමුණින් යුද්ධය ක්‍රියාත්මක වූ බව පැහැදිළිය.

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ
 පිරිස් ජිනදාස,2007,ජාතික ගැටළුව:ගෝත්‍රික රාජ්‍යයේ සිට ගෝලීය රාජ්‍ය දක්වා,භාෂා අර්බුදය සහ බණ්ඩාරනායක පිළිවෙත.
 සමාජ විද්‍යාඥයන්ගේ සංගමය,ප්‍රවාද,ජනවාර්ගික ගැටුමේ සිට ජරා යුද්ධය කරා,කලාපය15,ජනවාරි-මාර්තු 2000.
 සමාජ විද්‍යාඥයන්ගේ සංගමය,ප්‍රවාද,බලය විමධ්‍යගත කිරිම සහ රාජ්‍ය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදි කිරිම,කලාපය16,අප්‍රේල්-දෙසැම්බර්2000

සැබැඳි පිටු
ශී‍්‍ර ලංකා‍වේ සිවිල් යුද්ධය

මේ අ‍ඩවියත් බලන්න
 Sri Lanka Civil War
  The Beginning of the Ethnic Problem in Sri Lanka

සමාජවේදය
ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය

ශ්‍රි ලංකාවේ ජනවාර්ගික අර්බුදය


Pokolj u Borovici, ratni zločin koji su počinili pripadnici tzv. A RBIH nad Hrvatima.

Nakon napada tzv. A RBIH na područje vareške općine, znatno malobrojnije i izolirane snage HVO-a nisu se mogle dugo odupirati. Manjkalo je ljudstva za obranu, streljiva je bilo nedovoljno i vladala je oskudica u osnovnim životnim potrepštinama. Uz to je vareška općina bila pritisnuta mnoštvom hrvatskih izbjeglica iz Kaknja. Mediji diljem svijeta prešućivali su bošnjačke zločine nad Hrvatima, otvoreno simpatizirali Muslimane i stigmatizirali Hrvate kao negativce. 3. studenoga 1993 vojnici tzv. A RBIH preuzeli su nadzor nad cijelom vareškom općinom i počinili su brojne ratne zločine. Vrlo su se okrutno ponašali prema preostalim nenaoružanim i nezaštićenim civilima koji su ostali u svojim domovima. Ubili su stare i nemoćne, palili im kuće, oskvrnuli crkve, kapelice i groblja te opljačkali sve što je hrvatsko.

5. studenoga 1993. pripadnici 7. muslimanske brigade ARBIH pod vodstvom Halila Brzine, pripadnici tzv. A RBiH iz mjesta Brnjic, Općina Kakanj i pripadnici 329. kakanjske brigade tzv. A RBiH ubili su i zapalili pet staraca u njihovim domovima u Borovici, zajedno s 315 obiteljskih domova i oko tisuću gospodarskih objekata u Donjoj i Gornjoj Borovici. Selo je gorilo 5., 6. i 7. studenoga. Starci nisu htjeli napustiti svoje domove vjerujući da će Armija BiH poštedjeti bespomoćne i nenaoružane starce. Još Borovičani tragaju za tijelima trojice spaljenih Borovičana. Posmrtni ostatci još četvorice razmijenjena su u Visokom. Na nekima su nađeni tragovi mučenja. Za zločin nad Borovicom i Borovičanima do danas nitko nije odgovarao. Također je tih dana ARBIH nakon ulaska u Vareš Majdan opljačkala sve hrvatsko i ubili 5 hrvatskih civila.

Ubijeni su: Ilija Ivkić (1941.), mučen, izbadan hladnim oružjem, Stjepan Marković (1938.), unakažena tijela, glave smrskane tupim predmetom, vrat uboden nožem te s nekoliko prostrijelih rana vidljivih po tijelu; Marko Parić (1934.), tijelo nađeno ispod ruševina spaljene kuće, Ivo Vukačić (1915.), tijelo mu nije nikad pronađeno ali se pretpostavlja da je izgorjelo u kući koja je spaljena do temelja; Mato Ivkić, ubijen s nekoliko ubodnih rana nožem, nakon čega je tijelo spaljeno zajedno s kućom. Osim tih petoro hrvatskih civila, muslimanske snage ubile su zarobljenog vojnika, što je također ratni zločin. Predstavnici UN-a pronašli su unakaženo tijelo pripadnika HVO-a Krune Odakovića: glava je bila smrskana tupim predmetom, pozadina vrata rasporena oštrim predmetom i s nekoliko ubodnih rana nožem u prsima.

Ukupno su muslimanske snage ubile 18 hrvatskih bojovnika i civila. Svih 315 obiteljskih domova spalili su do temelja, kao i oko tisuću gospodarskih objekata. Tih je dana tzv. A RBIH pobila i hrvatske civile u Vareš Majdanu.

Mnogi bošnjački mediji i onda i danas, vjerojatno po nalogu političko-vjerskog vodstva ratnih Muslimana, zatrpavaju svoj narod novim lažima da su Hrvati Vareša sami na sebe izvršili agresiju, sami sebe prognali, poubijali i svoja mjesta od samih sebe očistili, sam sebi sela opustošio i crkve porušio.

Izvori

Vanjske poveznice
HIC Vareš
Kronologija hrvatsko-muslimanskog sukoba
Borovica.net 25. listopada 1993. Vareš – Armija BiH etnički očistila cijeli grad

Ratni zločini Armije RBiH nad Hrvatima u Ratu u BiH
Vareš

Pokolj u Borovici


Muhammed Necib (20 Şubat 1901, Hartum - 28 Ağustos 1984, Kahire), 1952'de Kral I. Faruk'un devrilmesinde önemli rol oynayan Mısırlı asker ve devlet adamı.

1948'de Mısır ordusunun İsrail'e yenildiği 1948 Arap-İsrail Savaşı sırasında kendini gösterdi. Cemal Abdünnasır'ın önderliğindeki milliyetçi Hür Subaylar Hareketi'nin güvenini kazandı. Politik görüşlerinin daha tutucu olmasına karşın, Kral Faruk'un devrilmesinden sonra 18 Haziran 1953'te cumhurbaşkanlığına getirildi. Anayasal bir yönetimin kısa sürede kurulmasını savundu ve Devrim Mahkemesi'nin birçok siyaset adamı hakkında verdiği ağır cezalara karşı çıktı. Şubat 1954'te cumhurbaşkanlığından istifa etti, ama sivil ve askeri çevrelerin yoğun baskısı sonucunda görevini sürdürmek zorunda kaldı. Bu arada konumunu giderek güçlendiren Cemal Abdünnasır başbakanlığı üstlendi. Ardından da Necib'in isteğine uyarak siyasi partilerin yeniden kurulmasına izin verdi ve anayasayı hazırlayacak bir kurucu meclisi toplantıya çağırdı. 1954'te Abdünnasır'a karşı Necib'in de adının karıştığı bir suikast girişimi yapıldı. Necib, 1960'a değin ev hapsinde tutuldu, daha sonra da Mısır'ın siyasi yaşamında herhangi bir rol üstlenmedi.

Kaynakça

1901 doğumlular
1984 yılında ölenler
Mısırlı askerler
Mısır devlet başkanları
Mısır başbakanları
Darbe ile iktidara gelenler

Muhammed Necib


Campanula armena er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Tyrklandi, Írna, Kákasus og Túrkmenistan.

Tilvísanir

Bláklukkur

Campanula armena


El río Wye (idioma galés: Afon Gwy) es un río británico que corre en el este de Gales y el oeste de Inglaterra. Con una longitud de 134 millas (215 kilómetros), el Wye es el quinto río más largo del Reino Unido.

El Wye empieza a la altitud de 680 metros en Plynlimon, una colina en el condado galés de Ceredigion, cerca de la fuente del río Severn, el río más largo del Reino Unido. La primera villa al lado del Wye es Rhyader, y más tarde Builth Wells. El Wye dio su nombre a Hay on Wye, una villa en Powys a su lado. Después de Hay on Wye, el río es frontera entre Gales y Inglaterra. Gira en Inglaterra en el condado de Herefordshire, en donde está la única ciudad a su vera, la capital de Hereford. Más al sur, la villa de Ross on Wye lleva su nombre.

En el sur de Herefordshire hay además una frontera entre Inglaterra y Gales en el Wye, que gira en el condado galés de Monmouthshire y su capital Monmouth. Después de Monmouth, el Wye es frontera por tercera vez, y acaba desembocando en Chepstow en el estuario del Severn.

Referencias

Ríos de la vertiente del canal de Bristol del Reino Unido
Ríos de Gales
Ríos de Inglaterra

Río Wye


Le monastère de Nalendra () fondé dans le comté de Penpo au Tibet central en 1435 par Sakya Rongton Sheja Kunrig (1367 -1459) et son disciple Kunkyen Tashi Namgyal  est un monastère de l'école sakyapa du bouddhisme tibétain.

Histoire
L'emplacement du monastère de Nalendra a été choisi selon la géomancie tibétaine.

Il comportait quatre collèges : Tongmon, Dukor, Tsegyay et Tsezhi, 45 divisions et environ  moines. Le cursus d'étude était basé sur deux lignées, celle des trois maîtres blancs et des deux maîtres rouges l'école sakyapa et celle de  (1059-1109). Les trois maîtres blancs, laïcs, étaient Sachen Kunga Nyingpo (1092-1158), Sonam Tsemo (1142-1182), et Dragpa Gyaltsen  (1147-1216). Les deux maîtres rouges, moines, étaient Sakya Pandita Kunga Gyaltsen (1182-1251) et Chogyal Pagpa (1235-1280).

Pendant le mandat des cinq premiers abbés, Nalendra a prospéré. Le nombre de moines a dépassé les 2000. Durant les mandat des sixième et septième abbés, et le nombre de moines a fortement diminué. Dagchen Lodro Gyaltsen (1444-1495) a été invité à effectuer des cérémonies à Sakya pour éliminer les obstacles. Après avoir satisfait à la demande, Dagchen nomma Kuzhang Kyenrab Choje comme huitième abbé de Nalendra. À partir de cette époque , il n'y eut jamais moins de 400 moines au monastère, et parfois jusqu'à 700.

Les deux principales lignées de lamas incarnés liées Nalendra sont les Chogye Trichen Rinpochés et les Zimog Rinpochés.

Dans sa dernière période, le monastère de Nalendra n'avait que deux collèges, le collège Tongmon pour les études de débat sur les sutras et le collège Sangchen pour le tantra, fondée par Rinchen Kyentse Wangpo. La formation aux sutras s'est concentrée sur treize textes scripturaires. L'étude et la pratique du tantra se sont concentrées sur treize systèmes tantriques. Kalachakra, Hevajra, le niveau lobshe du Chemin de Lamdre et ses étapes, et les treize enseignements d'or des Sakyas étaient les principaux d'entre eux. Les moines ont également étudié la médecine, l'astrologie, la grammaire, l'art rituel et la musique.

En 1959, le monastère de Nalendra a été en grande partie détruit par les Chinois. Ce qui restait a été incendié pendant la révolution culturelle. Sa reconstruction a commencé en 1980. Au débuté des années 1990, il y avait 40 moines.

Notes et références

Liens externes

Monastère Sakya
Temple bouddhiste dans la région autonome du Tibet
Bâtiment détruit lors de la révolution culturelle

Monastère de Nalendra


Aytaç Durak (d. 1938, Karaisalı, Adana) Türk siyasetçi. Eski Adana Büyükşehir Belediyesi Başkanı.

Hayatı ve eğitimi
1938 yılında Adana'nın Karaisalı İlçesi'nde, tüccar bir ailenin altı çocuğundan ikincisi olarak dünyaya geldi. İlkokulu Adana Gazipaşa İlkokulu'nda, ortaokulu Tepebağ Ortaokulu'nda, liseyi de Adana Erkek Lisesi'nde tamamladı. 1957 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık-Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümünü kazandı. Eğitiminin ardından 1963 yılında mezun oldu. Ardından çalışma hayatına atıldı ve 1963-1965 yılları arasında DSİ Adana İçme Suları Şefi, 1965-1968 yılları arasında YSE yani bugünkü adıyla Köy Hizmetleri Adana İl Müdürü olarak görev yaptı.
Bu sıralarda evlendi. Askerliğini yedek subay olarak Ankara Mamak Muhabere Okulu'nda, kıta hizmetini ise Askeri Araştırma ve Geliştirme Dairesi (ARGE)'nde tamamlayarak terhis oldu ve memleketi Adana'ya döndü.

Bürokratlık dönemi
Daha sonraları iki yüksek mühendis kardeşiyle ortak olarak, Adana' da 2000'in üzerinde konut yaptı. İnşaat Müteahitliği yaptığı dönemlerde aktif politikada da yer aldı. 1963-1980 yılları arasında Adalet Partisi'nden 4 dönem Belediye Meclis Üyeliği ve Adana Ticaret Odası Meclis üyeliklerinde bulundu. Durak, müteahhitliği döneminde 3 kez Adana Vergi Rekortmenleri arasında yer aldı.
Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler Dünya Teşkilatı Dünya Yönetim Kurulu üyesi olarak görev yaptı.
25 Mart 1984, 27 Mart 1994, 18 Nisan 1999, 28 Mart 2004 ve 29 Mart 2009 tarihinde yapılan yerel seçimlerde beş kez Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevine seçildi.
2010 yılında Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı tarafından görevinden alındı.
2014 Mart ayında yapılan yerel seçimlerde bağımsız olarak adaylığını koysa da, 4 Mart 2014 tarihinde yapmış olduğu açıklamayla MHP'den Başkan Adayı olan Ceyhan belediye başkanı Hüseyin Sözlü lehine adaylıktan çekildi.

Kaynakça

1938 doğumlular
Karaisalı doğumlular
Adana belediye başkanları
20. yüzyıl Türk siyasetçileri
İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesinde öğrenim görenler
Türk inşaat mühendisleri
Yaşayan insanlar
Adana Demirspor başkanları
Milliyetçi Hareket Partisi mensubu siyasetçiler
Anavatan Partisi mensubu siyasetçiler
Adalet Partisi mensubu siyasetçiler
Adalet ve Kalkınma Partili belediye başkanları
Adana doğumlu siyasetçiler
Resim aranan siyasetçiler
21. yüzyıl Türk siyasetçileri
Adana Büyükşehir Belediyesi meclis üyeleri

Aytaç Durak


William Charles DeMott II (born November 10, 1966) is an American retired professional wrestler, road agent, and trainer.  He is best known for his appearances with World Championship Wrestling (WCW) as Hugh Morrus and World Wrestling Federation/Entertainment (WWF/E) under his real name. DeMott also performed as Crash the Terminator in both Eastern Championship Wrestling (ECW) and Japan.

Generally used as a jobber to the stars in WCW, he attained championship success during the promotion's dying days in late 2000 and early 2001, holding the WCW United States Heavyweight Championship twice. After an unsuccessful stint as a performer in WWE, DeMott retired from in-ring competition and transitioned into the role of a trainer for the company's Tough Enough program, on which he became known for using a rough, controversial style in handling trainees, as well as WWE's developmental territories Deep South Wrestling, Florida Championship Wrestling, and NXT; after working for WWE a total of 14 years between 2001 and 2015, he resigned from the company.

Early life
William Charles DeMott II was born on November 10, 1966, in Ridgewood, New Jersey. He grew up in Paramus, New Jersey, graduating from Paramus High School in 1983.

Professional wrestling career

Early career (1988–1995)
DeMott was trained by Johnny Rodz in his New York City wrestling school beginning in 1988. From there he began working at small independent promotions using the name Big Sweet Williams. In 1992 DeMott began wrestling for the Americas Wrestling Federation and started using the name Crash the Terminator. Under this name he found some success, first capturing the AWF World Heavyweight Title from Steve Strong in Puerto Rico, before moving on to the Japanese promotion W*ING and winning their World Tag Team Championship with Mr. Pogo. In 1993, while competing in W*ING, DeMott won a 16-man tournament to be crowned their World Heavyweight Champion.

On February 21, 1994 DeMott received a tryout match with the World Wrestling Federation at a Monday Night Raw taping at Poughkeepsie, NY. He also had matches over the next two days at taping for WWF Superstars of Wrestling and Wrestling Challenge. He then went to Pennsylvania Championship Wrestling, where he won the latter promotion's World Heavyweight Championship upon winning a battle royal in 1995.

Eastern Championship Wrestling (1993–1994)
He wrestled for Eastern Championship Wrestling for a short time under his "Crash the Terminator" name. At Ultimate Jeopardy in March 1994 he defeated the Pitbull. His final ECW appearance came on May 13, 1994, in a TV victory against AJ Powers, which aired on June 7.

World Championship Wrestling (1995–2001)

Dungeon of Doom (1995–1997)

In 1995, DeMott was signed to a World Championship Wrestling (WCW) contract at the behest of Kevin Sullivan who had been impressed by him. He debuted in dark matches as The Man of Question and The Laughing Man, a strange gimmick that saw him wearing a singlet covered in question marks and laughing frequently. He made his television debut as a member of The Dungeon of Doom as "The Laughing Man" Hugh Morrus (a pun on the word humorous) on the November 18, 1995 episode of WCW Saturday Night in a vignette inside the Dungeon, where Kevin Sullivan told his (kayfabe) father, The Master, that he was giving him something he never had: laughter, and that he was giving him "the man from the Isle of Nowhere."

First Family (1997–1999)

Upon the dissolution of the Dungeon of Doom in mid-1997, Morrus was relegated to the undercard. He gained the distinction of being the first wrestler to lose a televised match to Bill Goldberg during the September 22, 1997 episode of Nitro.

As a part of the growing hardcore wrestling style in WCW, Morrus joined Jimmy Hart's First Family stable in 1998. Although the Family found success and received a push following a victory over their rivals The Revolution, the stable was suddenly disbanded in 1999. At this time, DeMott took some time off from WCW.

Misfits In Action (2000–2001)

DeMott returned in early 2000, utilizing the same name and ring attire, but squashing a number of wrestlers as an angrier version of himself. The angry Morrus gimmick came to a halt when Vince Russo and Eric Bischoff took over and aimed to take WCW in a new direction.

After getting on Russo's bad side (in kayfabe), Morrus was fired from his New Blood stable along with a number of other wrestlers. These ex-New Blood members (including Chavo Guerrero Jr. and Booker T) formed the comedic Misfits In Action stable, which saw its members adopt both military-themed names and attires. As the stable's leader, Morrus re-christened himself General Hugh G. Rection, and led the group in a feud against The Filthy Animals.

The group's comedic nature and the workrate of some of the wrestlers made the group immediate favorites with fans. Upon the introduction of the heel Team Canada, the Misfits In Action immediately began feuding with Team Canada, based over the patriotism both stables had for their respective countries. As the leader of the Misfits, Rection feuded with Team Canada's leader and United States Heavyweight Champion Lance Storm, with the two trading wins until Rection defeated both Storm and a turncoat "Hacksaw" Jim Duggan in a handicap match on October 29 at Halloween Havoc to win the title. Rection would soon lose the title back to Storm on the November 13 episode of Nitro before defeating Storm to regain the title on November 26 at Mayhem.

After his feud with Storm, the next night on Nitro, DeMott stood in the ring and spoke to the fans. During this segment, the WCW locker room emptied and many wrestlers from backstage stood on the entrance way clapping for DeMott; Bill Goldberg grabbed the microphone and, fondly recalling his first opponent in WCW, said "Hey, Goldberg's streak had to start somewhere, my friend."

At Sin on January 14, 2001, Rection lost the United States Heavyweight Title to Shane Douglas. Following the title loss, the Misfits disbanded when Rection announced that they were honorably discharged, which led to Rection reverting to his Hugh Morrus name while the now former Misfits briefly feuded amongst each other. DeMott would then resume his pursuit of the United States Heavyweight Title until the World Wrestling Federation (WWF) bought out WCW.

World Wrestling Federation/Entertainment (2001–2007)

The Alliance (2001–2002)
When WCW was purchased by the WWF, DeMott signed a deal with the WWF and became part of The Invasion angle under his Hugh Morrus ring name as a member of The Alliance. Morrus made his WWF debut on the June 4, 2001 episode of Raw by attacking Edge. Aside from a pay-per-view match at Invasion on July 22 where he, Shawn Stasiak and Chris Kanyon defeated Big Show, Billy Gunn and Albert and an Intercontinental Championship match on the August 27 episode of Raw which he lost to Edge via disqualification, Morrus was relegated to wrestling on the company's secondary shows Heat and Jakked much like his fellow WCW alumni. In the September 29 episode of WWE Metal, Morrus made his first appearance at the show, where he takes on Billy Gunn, in a losing effort. When The Invasion ended at Survivor Series following Team Alliance's loss to Team WWF, Morrus was kayfabe fired by Vince McMahon. While off television, Morrus performed at house shows and worked in company's developmental territory Heartland Wrestling Association (HWA). During his time in the HWA, he teamed with Raven to defeat Lance Cade and Steve Bradley to win the Tag Team Champions on March 12, 2002, which they lost only three days later to Cade and Bradley.

SmackDown! (2002–2004)
In April 2002, Morrus was drafted to the SmackDown! brand. He made his television return on the April 6 episode of Jakked alongside fellow WCW alumnus Chavo Guerrero Jr. and defeated The Hurricane and Funaki. Morrus was soon relegated to being a mainstay on Jakked and later Velocity until late July 2002, when he was legitimately injured in a motorcycle accident and had to take a leave of absence. During his time away, he became a trainer for the third season of Tough Enough, WWE's reality television show.

When he had sufficiently healed, Morrus made his return on the November 23 episode of Velocity under his real name. DeMott made his SmackDown! debut on December 5 as a heel, where he defeated Funaki in a squash match. The victory saw DeMott immediately receive a push that saw him squash several established wrestlers, including Funaki, Shannon Moore, Chuck Palumbo, Crash Holly, and Rikishi weekly on SmackDown!. However, this came to an end soon and saw DeMott relegated back to Velocity beginning in February 2003. In May, DeMott made a face turn that also saw him tell knock-knock jokes as part of the turn. As the gimmick failed to get over, he remained on Velocity while continuing to win several squash matches. DeMott wrestled his last televised match on the June 14 episode of Velocity, where he defeated fellow WCW alumnus Chris Kanyon. Later that month, DeMott retired from in-ring action, citing years of knee injuries. He then moved on to become the color commentator for Velocity, beginning on the November 1 episode, and remained in that position until December 11, 2004.

Deep South Wrestling (2004–2007)
When Tough Enough 4 wrapped production, DeMott did not make a return to Velocity. Instead, he became a full-time trainer for WWE and began working in the company's Deep South Wrestling developmental territory. DeMott also worked as a booker for DSW, although his direction in the promotion received criticism, most notably by former WWE developmental wrestler Kenny Omega, who soon requested to be released from his developmental contract due to poor treatment. DeMott was released from his WWE contract on January 19, 2007, with Tom Prichard taking his place as DSW's head trainer.

In March 2015, Devon Nicholson described an incident from 2006 that DeMott was involved with while he was head trainer for the WWE's Deep South Wrestling developmental territory. Nicholson described an incident in which Drew Hankinson was completely naked in the ring for a long period of time and gave naked stinkfaces to Zack Ryder and Melissa Coates while DeMott held jelly donuts over their faces. The wrestlers agreed to do this (with the other talent encouraging them) in order to get out of regular training for that day. DeMott refuted the notion that it was his idea, stating that the other trainees came up with because they wanted to skip the session.

Independent circuit (2007–2010)
After parting ways with WWE, DeMott competed for several independent promotions, including the Carolina Wrestling Association and the United Wrestling Federation. In addition to wrestling, he also began operating his own wrestling school called New Energy Wrestling School from 2009 to 2010 in McDonough, Georgia, while also running a brief series of wrestling events in Locust Grove, Georgia. Demott wrestled his last match in 2010.

Return to WWE (2011–2015)
 Return as trainer (2011–2015)
In 2011, WWE announced that DeMott would return to the company to perform as the head trainer on the revived Tough Enough series. Following the conclusion of Tough Enough, DeMott replaced Tom Prichard as the head trainer for the Florida Championship Wrestling developmental territory on June 2, 2012. After FCW was rebranded into NXT, DeMott retained his position as the head trainer, and continued in that role when the WWE Performance Center was opened in 2013. He was featured as a trainer in the WWE 2K15 video game.

DeMott resigned from WWE on March 6, 2015 following multiple online wrestling news reports of accusations of misconduct and abuse by a dozen-plus former WWE trainees (see below) -- allegations DeMott defiantly denied.

 Allegations of misconduct and departure (2015)
Several former FCW, DSW, and NXT employees previously working within or with the WWE developmental system made public allegations of misconduct by DeMott during his time as trainer, including accusing DeMott of making trainees perform dangerous drills, physically assaulting and bullying trainees, using homophobic and racial slurs amongst other derogatory terms, letting trainees train while naked, and condoning sexual harassment. These allegations were made by Kevin Matthews, Mike Bucci, Ivelisse Vélez, and Devon Nicholson in 2012, Chad Baxter and Chase Donovan in 2013, Curt Hawkins in 2014, as well as several wrestlers including Judas Devlin, Briley Pierce, Brandon Traven, Derrick Bateman, independent wrestler Terra Calaway, and Kenny Omega from late February to March 2015. Devlin and Traven stated they had submitted complaints to WWE management about DeMott in March 2013 when still WWE employees; they publicized those complaints in 2015. WWE released statements regarding some of the claims that came to light in 2013 and 2015, stating it had investigated the matter and had found no wrongdoing. Pierce questioned the thoroughness of WWE's investigations, saying WWE did not question him despite Pierce being one of the alleged victims. The allegations caused a strongly negative reaction on social media in March 2015, with the #FireDeMott hashtag trending on Twitter. On March 6, 2015, DeMott publicly denied the allegations on  Twitter, but also announced his resignation from WWE "to avoid any embarrassment or damage" to the company.

During a May 2015 podcast with Vince Russo, Vélez asserted that her reporting DeMott's alleged misconduct in 2012 to WWE officials was the likely reason WWE released her (i.e., as retribution) shortly thereafter.

Other media
DeMott voiced himself in the video game WWE 2K15. His character is a coach in the MyCareer mode.

Personal life
DeMott was married to his first wife from 1987 to 2004. They had a daughter, Keri Anne DeMott, who was killed in a drunk driving incident, leading DeMott and his wife to fund an organization to campaign against drunk driving.

He married his second wife on December 18, 2004.

Championships and accomplishments
Americas Wrestling Federation (Puerto Rico)
AWF World Heavyweight Championship (2 times)
Cauliflower Alley Club
Men's Wrestling Award (2012)
Heartland Wrestling Association
HWA Tag Team Championship (1 time) – with Raven
George Tragos/Lou Thesz Professional Wrestling Hall of Fame
Lou Thesz Award (2023)
Pennsylvania Championship Wrestling
PCW Heavyweight Championship (1 time)Pro Wrestling IllustratedRanked No. 40 of the top 500 singles wrestlers in the PWI 500 in 2001
Ranked No. 450 of the top 500 singles wrestlers in the PWI 500'' in 2003
Wrestling International New Generations
W*ING World Heavyweight Championship (1 time)
W*ING World Tag Team Championship (1 time) – with Mr. Pogo
World Championship Wrestling
WCW United States Heavyweight Championship (2 times)

References

External links

Bill DeMott Experience

Online World of Wrestling profile
General Rection on the rise

1966 births
American color commentators
American male professional wrestlers
Living people
NWA/WCW/WWE United States Heavyweight Champions
People from Florida
People from Paramus, New Jersey
People from Ridgewood, New Jersey
Professional wrestling announcers
Professional wrestling controversies
Professional wrestlers from New Jersey
Professional wrestling trainers
Sportspeople from Bergen County, New Jersey
First Family (professional wrestling) members
Expatriate professional wrestlers in Japan
20th-century professional wrestlers
21st-century professional wrestlers

Bill DeMott


Istarska književna kolonija "Grozd" (IKK "Grozd") utemeljena je 6. lipnja 1986. godine na inicijativu književnika Alda Klimana i nekolicine tadašnjih aktivista Čakavskog sabora, a s radom je započela pod nazivom Istarska književna kolonija, unutar Pulske katedre te značajne istarske kulturne organizacije. Dometak u njezinu nazivu "Grozd" prihvaćen je godinu dana kasnije na prijedlog uglednog povjesničara književnosti i slavista akademika Josipa Bratulića, a trebao je simbolično višeslojno asocirati na Istru, njezin zemljopisni oris, njezinu multikulturalnost i na povezanost njezinih "bobica", brojnih književnih stvaralaca u jedinstven kreativni grozd. IKK "Grozd", kako je glasio njezin popularniji skraćeni naziv, intenzivno je djelovala do konca 1990. Njen prvi predsjednik bio je književnik Aldo Kliman (1986. – 1988.), a u razdoblju 1989. – 1990. predsjednik joj je bio dizajner i istaknuti istarski kulturni djelatnik Armando Debeljuh. Tijekom 1989./1990. godine IKK "Grozd" će se postupno prestrukturirati u neovisnu profesionalnu izdavačku kuću "Libar od grozda", čime je prestao rad Istarske književne kolonije "Grozd" kao književničke organizacije.

Cilj osnivanja Istarske književne kolonije "Grozd", koja će vrlo kratko, tijekom 1986. godine, djelovati unutar Pulske katedre Čakavskog sabora a zatim se izdvojiti kao samostalna katedra, bio je davanje nove dimenzije inače bogatom svekolikom književnom životu u Istri, osobito na planu čvršćeg povezivanja i suradnje književnih djelatnika unutar istarskog zavičajnog književnog kruga, ali i s autorima iz ostalih krajeva Hrvatske i ondašnje države Jugoslavije. Utemeljujući IKK "Grozd" gotovo istodobno s gašenjem tada jedinoga profesionalnog hrvatskog nakladnika u Istri "Istarske naklade" iz Pule, namjera je osnivača bila da se izdavaštvu u Istri daju novi i kvalitetniji impulsi, u čemu se i uspjelo nizom hvalevrijednih izdavačkih projekata, među kojima svakako najzapaženije mjesto zauzima kritičko izdanje Istarskog razvoda koji je doživio tri uzastopna izdanja tijekom 1988. i 1989. godine. Osim toga, Istarska književna kolonija "Grozd" preuzela je na sebe i dalje izdavanje tradicionalnog istarskog koledara Franina i Jurina (utemeljenog 1922.), koji je gašenjem "Istarske naklade" naglo ostao bez izdavača. Tijekom nekoliko godina djelovanja Istarske književne kolonije "Grozd" održan je značajan broj zapaženih književnih susreta, predstavljanja knjiga i autora, osobito istaknutijih imena onodobne istarske zavičajne književnosti, tako da je ona u stanovitoj mjeri ispunjavala i ulogi književničke organizacije u vrijeme dok još nije bio utemeljen Istarski ogranak Društva hrvatskih književnika (2. srpnja 1990.).

Početak rada Istarske književne kolonije "Grozd" svečano je označen 8. lipnja 1986. godine održavanjem bogatog kulturno-umjetničkog programa u Svetvinčentu u Kaštelu Grimani, uz sudjelovanje tridesetak pjesnika, s nastupom brojnih folklornih grupa i solista, te u nazočnosti uglednih javnih djelatnika, književnih stvaralaca i istaknutih kulturnih djelatnika Istre, Hrvatske i tadašnje države Jugoslavije, među kojima i velik broj sveučilišnih profesora iz cijele zemlje. Tim se aktivnostima željelo pomoći i Svetvinčentu u čijem se kaštelu Grimani u dogledno vrijeme planiralo uređenje sjedišta kolonije, ne bi li se kontinuiranim kvalitetnim kulturnim aktivnostima i raznolikim društvenim sadržajima svratila veća pozronost javnosti ne samo na taj impresivni ali tada poprilično zapušteni kaštel, već i na ostale vrijedne kulturno-historijske spomenike Svetvinčenta i njegove okolice. I taj će doista vrlo uspješan početak djelovanja Istarske književne kolonije "Grozd" uskoro dobiti impresivan nastavak u seriji književno-znanstvenih skupova koji su uslijedili u razdoblju od 1987. do 1990. godine, na koncu poprimivši i karakteristike međunarodnih manifestacija, s velikim odjekom u tiskanim i elektroničkim medijima te u kulturnoj i široj društvenoj javnosti u Hrvatskoj i onodobnoj državi.

Kniževno-znanstveni skupovi

"Polemika na jugoslavenskom književnom poprištu"
Prvi književno-znanstveni skup u organizaciji IKK "Grozd" održan je u Svetvinčentu 12. i 13. lipnja 1987. godine u Kaštelu Grimani i svetvinčentskoj loggi na temu "Polemika na jugoslavenskom književnom poprištu". Moderatori skupa bili su književnici Predrag Matvejević i Ciril Zlobec. Na skupu su sa svojim izlaganjima, osim Matvejevića ("O polemici danas i ovdje") i Zlobeca ("Jedinstvo u razlikama"), nastupili i Branimir Bošnjak ("Kultura dijaloga"), Petar Strčić ("Polemike u svjetlu povijesti"), Džemaludin Alić ("Smisao književne polemike"), Tone Pavček ("Polemika - suočenje različitosti i putovanje prema istini"), Ivan Krtalić ("Polemika kao žanr"), Jovica Aćin ("Skrivena otvorena forma / Slučaj polemičkog iskaza pod prismotrom"), Tonko Maroević ("Protiv polemike"), Jaša Zlobec ("Vratiti polemici dignitet individualnosti"), Milan Rakovac ("Lijevo i desno"), Ratko Peković ("Posleratno književno poprište između politike i estetike"), Branimir Donat ("Polemika kao kušnja slobode"), Ranko Sladojević ("Književnici u političkim i ostalim polemikama"), Danilo Kocevski (Polemika između umjetnosti i politike"), Želidrag Nikčević ("Zašto nas polemike ničemu ne uče"), Romano Ugussi ("Gramsci i filozofska polemika"), Josip Bratulić ("Polemika Nikole Modruškoga o glagoljici"), Gojko Tešić ("Polemike oko avangarde"), Stjepan Vukušić ("Riječ-dvije o šimićevskoj implicitnoj polemici"), Béla Csorba ("Polemika na kulturnom prostoru jugoslovenskih Mađara"), Slobodan Kalezić ("Polemika je masovna pojava"), Mensur Raifi ("Albanski kompleks i albanska književnost"), Milivoj Nenin ("Polemike beogradskih nadrealista"), Slavko Lebedinski ("Uvežbavanje svađe ili polemika u oko"), Mirjana Strčić ("Počeci književne polemike u Istri do 1914. godine"), Nelida Milani Kruljac ("Razmišljanja o jezičnom stanju u Istri"), Vera Glavinić ("Nekoliko napomena o istarskoj kulturi/literaturi"). U završnoj raspravi sudjelovali su: Rade Peleš, Ratko Peković, Gojko Tešić, Predrag Matvejević, Giacomo Scotti, Tonko Maroević, Ranko Sladojević, Jovica Aćin, Ivan Krtalić, Petar Strčić i Branimir Bošnjak.

(Svi prilozi sa skupa "Polemika na jugoslavenskom književnom poprištu" i cjelovita bibliografija njegovih odjeka u medijima objavljeni su u tematskom broju časopisa "Istra", br. 1-2, Naučna biblioteka, Pula, 1988. Izvještaje i tematske priloge sa skupa u Svetvinčentu emitirali su Televizija Zagreb, Radio Zagreb, Televizija Ljubljana i Radio Koper).

"Pismo i slika"
Drugi književno-znanstveni skup u organizaciji IKK "Grozd" održan je u Grožnjanu od 9. do 11. lipnja 1988. godine na temu "Pismo i slika". Na skupu su sudjelovali Marijan Radmilović ("Novi ferment za budućnost"), Božo Rudež ("Pismo i slika - kreativna čarolija"), Tonko Maroević ("Što je riječ slici i što je slika riječi?" i "Riječ i slika / Povijesni pregled na marginama estetike"), Miodrag B. Protić ("Pismo i slika kao odnos kritike i dela"), Radovan Ivančević ("Riječ slikom - slika riječju"), Draško Ređep ("Magija razdaljine"), Giulio Montenero ("Kamenje govori"), Ranko Munitić ("Slikovno pismo XX. stoljeća"), Igor Mandić ("TV kao mandala"), Jovica Aćin ("Fotomogana"), Vlada Urošević ("Nadrealistička slika u poeziji i slikarstvu"), Ante Stamać ("Enformel i pjesništvo šezdesetih godina"), Branimir Bošnjak ("Diskurzivno i slikovno pismo u suvremenoj hrvatskoj poeziji"), Ješa Denegri ("Jedan primjer između pisma i slike: Mangelos"), Zvonko Maković ("Anselm Kiefer: Poezija, mitologija, kronika"), Zoltán Sebök ("O jeziku i konkretnoj poeziji"), Sreten Petrović ("Socio-psihološka uslovljenost recepcije likovnog dela"), Nenad Miščević ("Radikalna interpretacija"), Ferid Muhić ("Podešavanje duše / o ulozi pisma i slike u autentičnom umjetničkom doživljaju"), Matjaž Potrč ("Naturalizirana estetička teorija"), Katica Ćulavkova ("Riječ kao slika / Jezik bezličan i ličan"), Vanda Božičević ("Jezično i slikovno značenje"), Nina Kudiš ("Stil - klasična teorija i novi prijedlog"), Josip Bratulić ("Glagoljica: pismo, znak, slika"), Miroslav Bertoša ("Dies illa": Thanatos kao literarna i vizualna predstava), Sergio Molesi ("Tršćanski pjesnik Virgilio Giotti između slike i riječi"), Daniel Načinović ("Venier Trevisanus pinxit"), Loredana Bogliun ("Traženje slike") i Željko Sušek ("Za novu glagoljičku praksu").

(Svi prilozi sa skupa "Pismo i slika" i cjelovita bibliografija njegovih odjeka u medijima objavljeni su u tematskom broju časopisa "Istra", br. 5-6, Naučna biblioteka, Pula, 1988. Izvještaje i tematske priloge sa skupa u Grožnjanu emitirali su Radio Zagreb, Televizija Zagreb, Televizija Koper, Radio Ljubljana, Radio Novi Sad, Radio Skopje, Radio Pula, Radio France-culture, Paris).

"Kultura kao represija"
Treći književno-znanstveni skup u organizaciji IKK "Grozd" održan je u proljeće 1989. godine u Motovunu na temu "Kultura kao represija". Na skupu su sudjelovali Zvane Črnja ("Povijesni uzmak čakavštine"), Ferid Muhić ("Prokrustova postelja kulture"), Gligor Čemerski ("Budilica ispod jastuka"), Fadil Hadžić ("Inteligencija na brisanom prostoru"), Aldo Paquola ("Kultura kao igra totalitarnosti"), Ranko Munitić ("Vozači i kočničari"), Josip Bratulić ("Književnost i smrt"), Željko Grbac ("Sukobi tradicijskog u kulturi sa zbiljom"), Jaša Zlobec ("Intelektualac kao dobrovoljno oruđe represije"), Kim Mehmeti ("Nedjelotvorna cenzura i djerlotvorna cenzura"), Milan Rakovac ("Lutke o vlastitom konopcu"), Branimir Bošnjak ("Kultura kao dio ideološke dekonstrukcije svijeta"), Juan Octavio Prenz ("Mistifikacija kulture"); Miroslav Bertoša nije sudjelovao na skupu ali je dostavio svoj tekst (Pod "uništavajućim brdožderom povijesti") i Jovica Aćin nije sudjelovao na skupu ali je dostavio svoj tekst ("Žrtve / tri zapisa").

Svi prilozi sa skupa "Kultura kao represija" objavljeni su u tematskom broju časopisa "Istra", br. 3 (svezak 118., nova serija), Libar od grozda, Pula, 1990.

"Balkanski mislilac"
Četvrti i ujedno posljednji književno-znanstveni skup u organizaciji IKK "Grozd" održan je prosincu 1990. godine u Istarskom narodnom kazalištu u Puli na temu "Balkanski mislilac". Na skupu su sudjelovali Tonko Maroević, Mirko Kovač, Filip David, Miroslav Bertoša, Jevrem Brković, Drago Roksandić, Ferid Muhić.

Izvori

 M(ate) Ćurić: Polemika na jugoslavenskom književnom poprištu, "Glas Istre" - "Novi list", Pula-Rijeka, 26. svibnja 1987
 J(osip) P(avičić): Jugoslavenska književna polemika, "Vjesnik", Zagreb, 11. lipnja 1987. str. 11.
 D(aniel) Načinović: Polemika na jugoslavneskom književnom poprištu, "Glas Istre" - "Novi list", Pula-Rijeka, 11. lipnja 1987.
 D(aniel) Načinović: "Grozd" i zbivanja među starim zidinama, "Glas Istre", Pula, 11. lipnj 1987.
 D. N.: Simpozij o polemici, "Slobodfna Dalmacija", Split, 12. lipnja 1987.
 Anonim: Dijalog razlika, "Večernji list", Zagreb, 13. lipnja 1987.
 Milan Lalić: Dijalog umesto "rata" reči, "Večernje novosti", Beograd, 13. jun 1987.
 J(osip) Pavičić: Traženje istine, "Vjesnik", Zagreb, 13. lipnja 1987., str. 9.
 Jovica Aćin: Potkazivačka duša polemike, "Nedjeljna borba", Beograd, 13-14. juna 1987. str. 11.
 Polemika na jugoslavenski način (izlaganja Branimira Bošnjaka i Predraga Matvejevića), "Vjesnik" (Panorama subotom), Zagreb, 13. lipnja 1987., str 2.3.
 D(aniel) Načinović: "Rat riječima" ne mijenja stvari, "Glas Istre" - "Novi list", Pula-Rijeka, 13. i 14. lipnja 1987., str. 16.
 J(osip) Pavičić: Monolog umjesto polemike, "Vjesnik", Zagreb, 14. lipnja 1987.
 M(irjana) Jurišić - A(na) Lendvaj: Polemika između ekstrema, "Večernji list", Zagreb, 14. lipnja 1987., str. 9.
 D(aniel) Načinović: Prvi znanstveni skup o polemici, "Glas Istre" - "Novi list", Pula-Rijeka, 15. lipnja 1987.
 M(irjana) Jurišić - A(na) Lendvaj: Replike u završnici, "Večernji list", Zagreb, 15. lipnja 1987. str. 10.
 Laura Marchig: Polemizzando si cresce in letteratura e in politica, "La voce del popolo", Fiume, 16.VI.1987.
 Josip Pavičić: Bez jasne zamisli, "Vjesnik", Zagreb, 16. lipnja 1987., str. 9.
 Mirjana Jurišić: Polemike - znak zrelosti, "Večernji list", Zagreb, 17. lipnja 1987., str. 8.
 Polemički periodi na jugoslavenskom književnom poprištu (izlaganja Branimira Bošnjaka i Džemaludina Alića), "OKO", Zagreb, 18. lipnja - 2. srpnja 1987., str. 6-7.
 Anonim: Polemičari, "Komunist", Zagreb, 19. lipnja 1987.
 Polemika bez granica (dijelovi izlaganja Ratka Pekovića, Petra Srčić, Danila Kocevskog, Béla Csorbe i Stjepana Vukušić), "Vjesnik" (Panorama subotom), Zagreb, 20. lipnja 1987.
 Slavko Lebedinski: Sporenje ne trpi pajace, "Nedjeljna Borba", Beograd, 20-21. jun 1987., str. 11.
 Daniel Načinović: Polemičari bez pravog naboja, "Glas Istre" - "Novi list", Pula-Rijeka, 20. i 21. lipnja 1987., str. 15.
 Todor Anđelić: Opozicioni parovi iz Savičente, "NIN", Beograd, 21. jun 1987.
 Meri Štajduhar: Polemički monolozi, "Danas", Zagreb, 23. lipnja 1987.
 Ratko Peković: Pričam ti priču, "8 novosti", Beograd, 9. jul 1987., str. 25.
 Igor Mandić: Osinje gnezdo sup-kulture, "Duga", Beograd, 10. jul 1987., str. 54-55.
 Anonim: Pismo i slika, "Naše staze", Buje, 13. lipnja 1988., br. 119.
 M(ate) Ć(urić): Pismo i slika, "Glas Istre"- "Novi list", Pula-Rijeka, 8. lipnja 1988., str. 5.
 M(ate) Ć(urić) Raspoznavanje slike i riječi, "Glas Istre" - "Novi list", Pula-Rijeka, 10. lipnja 1988. str. 5.
 M(ate) Ć(urić): O pismu i slici polemički, "Glas Istre" - "Novi list", Pula-Rijeka,. 11. – 12. lipnja 1988., str. 15.
 M(ate) Ć(urić): Perom i kamerom na trodnevnim zbivanjima u Grožnjanu, Novigradu i Humu, "Glas Istre", Pula, 14. lipnja 1988., str. 8.
 M(ate) Ć(urić): Pjesnički miting, "Glas Istre - "Novi list", Pula-Rijeka,13. lipnja 1988., str. 5.
 Mate Ćurić: Televizija je religija (Razgovor s Igorom Mandićem), "Arka", Sarajevo, 8. jula 1988., br. 12, str. 10-12.
 Mate Ćurić: U europskom kulturnom obzoru, "Glas Istre", Pula, 18. – 19. lipnja 1988, str. 12.
 Laura Marchig: Parola e imagine s'incontrano a Grisignana, "La voce del popolo, Rijeka-Pula, 15 giugno 1988, pag. 3.
 Laura Marchig: TV, moderno mandala, "La voce del popolo", Rijeka-Pula, 11 giugno, 1988, pag. 3.
 Kim Mehmeti: Edhe kur heshtim pikturojmë, Rilindja, Priština, 22. lipnja 1988.
 Ranko Munitić: Krik za budućnost, "Praktična žena, Beograd, 16. jul 1988., br. 837-, str. 28-29.
 R(atko) P(eković): Pismo i slika, "Književne novine", Beograd, 1-15. jul 1988., br. 757-758.
 ...Pismo i slika, "Razgledi", Skopje, 1988., br. 7, str. 511-536.
 Zoltán Sebök: Szöveg és a kép, "Magyar Szo", Novi Sad, 18. lipnja 1988.
 B. V.:Književno-znanstveni skup, "Večernji list", Zagreb, 9. lipnja 1988., str.9.
 Ž(eljko) Valentić: Pismo i slika, "Večernji list", Zagreb, 9. lipnja 1988., str. 13.
 Ž(eljko) V(alentić): Šro je riječ slici, - književno-znanstveni skup Pismo i slika, "Večernji list", Zagreb, 10. lipnja 1988., str. 23.
 Ž(eljko) Valentić: Šah i hologram, "Večernji list", Zagreb, 13. lipnja 1988, str. 13.
 Željko Valentić: Riječ, slika i hologram, "Vjesnik", Zagreb, 18. lipnja 1988.
 Že(ljko) Valentić: Nakon književno-znanstvenog skupa u Grožnjanu, "Večernji list", Zagreb, 14. lipnja 1988., str. 23.
 Ingrid Žic: "Privlačna neuhvatljivost drugog", "Glas Istre" - "Novi list", Pula-Rijeka, 23. lipnja 1988., str. 9.
 Stjepan Damjanović: Prvi libar od "Grozda", (Istarski razvod, bibliofilsko izdanje; priredio, predgovor napisao i komentarima popratio Josip Bratulić, izd. Istarska književna kolonija "Grozd", Pula 1989.), "Istra", nova serija svezak 117, XXVIII, br. 1/2, str. 119-120, Pula, 1990.

Hrvatske udruge
Pula

Istarska književna kolonija “Grozd”


Warner Communications war ein US-amerikanischer Unterhaltungskonzern, der von 1972 bis 1990 bestand. Warner Communications war unter anderem Eigentümer von Warner Bros. und Warner Music Group.

Geschichte
1971 verkaufte Kinney National Company alle seine nicht unterhaltungsbezogenen Geschäftsbereiche und benannte sich im folgenden Jahr in Warner Communications um. Steven Ross blieb Geschäftsführer. 1989 kam es zum Zusammenschluss mit Time Inc. zu Time Warner.

Tochterunternehmen
Warner Bros.
DC Comics
Warner-Amex Satellite Entertainment (Joint Venture mit American Express)
MTV
Nickelodeon
WEA International Inc.
Atlantic Records
Reprise Records
Elektra Records
Warner Books (heute Teil der Hachette Book Group)
New York Cosmos
Atari

Gegründet 1972
Aufgelöst 1990
Ehemaliges Unternehmen (New York City)
Medienunternehmen (New York City)

Warner Communications


For musicalen, se Reedy River (musical).

Reedy River (Reedy Floden på dansk) er en 105 km biflod af Saluda River i den nordvestlige del af South Carolina i USA. Flodens løb begynder i Greenville County i de Blue Ridge Mountains, omkring 16 km nordvest for Greenville. Den flyder mod syd gennem Greenville County til Laurens County, hvor den genforenes med Saluda River.

Parker
Reedy River løber igennem byen Greenville, hvor der er en offentlig park, Falls Park on the Reedy. I denne park, er der en bro, over Reedy River, kendt som Liberty Bridge at Falls Park on the Reedy.

Reedy River også løber igennem Conestee, og Lake Conestee Nature Park, en offentlig naturpark.

Forurening
Det er ikke tilladt for børn at svømme  i de fleste dele af floden, på grund af et stort vandforureningsproblem.

South Carolina
Vandløb i USA

Reedy River