කැමරූන් (ඉංග්‍රීසි: Cameroon,/ˌkæməˈruːn/, ප්‍රංශ: Cameroon, ඩූලා: Kamerun, එවුන්ඩෝ: Kamərún, ෆුලා: Kamerun, ෆෙෆෙ: Kamerun), නිල වශයෙන් කැමරූන් ජනරජය (ප්‍රංශ: Rémeroublique), බටහිර-මධ්‍යම අප්‍රිකාවේ රටකි, එය බටහිරින් සහ උතුරින් නයිජීරියාව, ඊසාන දෙසින් චැඩ්, නැගෙනහිරින් මධ්‍යම අප්‍රිකානු ජනරජය සහ දකුණින් සමක ගිනියාව, ගැබොන් සහ කොංගෝ ජනරජය මායිම් වේ. ගිනියා බොක්කෙහි සහ අත්ලාන්තික් සාගරයේ කොටසක් වන බයිෆ්රා ඔෆ් බීෆ්රා බටහිර අප්‍රිකාව සහ මධ්‍යම අප්‍රිකාව අතර සන්ධිස්ථානයේ ඇති උපායමාර්ගික පිහිටීම හේතුවෙන් එය කඳවුරු දෙකෙහිම සිටින ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇත.එහි මිලියන 27 කට ආසන්න ජනතාවක් දේශීය භාෂා 250 ක් කතා කරයි.

ප්‍රදේශයේ මුල් වැසියන්ට චැඩ් විල අවට සාඕ ශිෂ්ටාචාරය සහ ගිනිකොනදිග වැසි වනාන්තරයේ බකා දඩයම්කරුවන් ඇතුළත් විය.පෘතුගීසි ගවේෂකයන් 15 වන සියවසේදී වෙරළ තීරයට ළඟා වූ අතර එම ප්‍රදේශය රියෝ ඩොස් කැමරූස් (ඉස්සන්ගේ ගඟ) ලෙස නම් කරන ලදී, එය ඉංග්‍රීසියෙන් කැමරූන් බවට පත් විය. ෆුලානි සොල්දාදුවන් 19 වන සියවසේ උතුරේ ආඩමාවා එමිරේට් පිහිටුවා ගත් අතර බටහිර සහ වයඹ දිග විවිධ ජනවර්ග බලවත් ප්‍රධානීන් සහ ෆොන්ඩම් පිහිටුවා ගත්හ.1884 දී කැමරූන් ජර්මානු යටත් විජිතයක් බවට පත් විය.පළමු ලෝක යුද්ධයෙන් පසු එය ප්‍රංශය අතර බෙදී ගියේය. සහ එක්සත් රාජධානිය ජාතීන්ගේ සංගමයේ නියෝගයන් ලෙස යුනියන් ඩෙස් පොපියුලේෂන් ඩු කැමරූන් (යූපීසී) දේශපාලන පක්ෂය ස්වාධීනත්වය වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නමුත් 1950 ගණන්වල ප්‍රංශය විසින් නීති විරෝධී කරන ලද අතර එය ප්‍රංශ සහ යූපීසී සටන්කාමී බලවේග අතර 1971 මුල් භාගය දක්වා සටන් කළ ජාතික විමුක්ති කැරැල්ලට හේතු විය. 1960, කැමරූන් හි ප්‍රංශ-පරිපාලන කොටස, ජනාධිපති අහමදු අහ්ඩ්ජෝ යටතේ කැමරූන් ජනරජය ලෙස ස්වාධීන විය. බ්‍රිතාන්‍ය කැමරූන් හි කොටසක් 1961 දී කැමරූන් ෆෙඩරල් ජනරජය පිහිටුවීම සඳහා එය සමඟ ඒකාබද්ධ විය.එම සම්මේලනය 1972 දී අත්හැර දමන ලදී. 1972 දී රට එක්සත් කැමරූන් ජනරජය ලෙස නම් කරන ලද අතර 1984 දී ජනාධිපති නියෝගයක් මගින් නැවත කැමරූන් ජනරජය ලෙස නම් කරන ලදී. Ahidjo ගේ ඉල්ලා අස්වීමෙන් පසු 1982 සිට වත්මන් ජනාධිපති පෝල් Biya රට මෙහෙයවීය; ඔහු මීට පෙර 1975 සිට අගමැති ධුරය දැරීය, කැමරූන් ඒකීය ජනාධිපති ජනරජයක් ලෙස පාලනය වේ.

කැමරූන්හි නිල භාෂා වන්නේ ප්‍රංශ සහ ඉංග්‍රීසි, හිටපු ප්‍රංශ කැමරූන් සහ බ්‍රිතාන්‍ය කැමරූන් වල නිල භාෂා වේ.එහි ආගමික ජනගහනය ප්‍රධාන වශයෙන් ක්‍රිස්තියානි වන අතර සැලකිය යුතු සුළුතරයක් ඉස්ලාම් ආගම අදහන අතර අනෙක් අය සාම්ප්‍රදායික ඇදහිලි අනුගමනය කරන දේශපාලකයින් සිටින ප්‍රදේශ. වැඩි විමධ්‍යගත කිරීම සහ සම්පූර්ණ වෙන්වීම හෝ ස්වාධීනත්වය (දකුණු කැමරූන් ජාතික කවුන්සිලයේ මෙන්) වෙනුවෙන් පෙනී සිටියේය.

කැමරූනියානුවන් විශාල සංඛ්‍යාවක් ජීවත් වන්නේ යැපුම් ගොවීන් ලෙසය.භූ විද්‍යාත්මක, භාෂාමය සහ සංස්කෘතික විවිධත්වය සඳහා රට බොහෝ විට "අප්‍රිකාවේ කුඩා" ලෙස හැඳින්වේ.  එහි උසම ස්ථානය, මීටර 4,100 (අඩි 13,500) ආසන්නයේ, නිරිතදිග කලාපයේ කැමරූන් කන්දයි. එහි වඩාත්ම ජනාකීර්ණ නගර වන්නේ වුරි ගඟ අසබඩ පිහිටි ඩවුලාය. එහි ආර්ථික අගනුවර සහ ප්‍රධාන වරාය වන්නේ යවුන්ඩේ. එහි දේශපාලන අගනුවර ද එය වේ. නිරිතදිග ලිම්බේට ස්වභාවික වරායක් ඇත. කැමරූන් ස්වදේශීය සංගීත ශෛලීන් සඳහා ප්‍රසිද්ධය, විශේෂයෙන්ම මකොසා, ඤ්ඤං සහ බිකුට්සි, සහ එහි සාර්ථක ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම සඳහා, එය අප්‍රිකානු සංගමයේ, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ, ඉන්ටර්නැෂනල් ඩි ලා ෆ්‍රැන්කොෆෝනි (OIF), ජාතීන්ගේ පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය, නොබැඳි ව්‍යාපාරය සහ ඉස්ලාමීය සහයෝගිතා සංවිධානයන් හි සාමාජික රාජ්‍යයකි.

නිරුක්තිය
මුලදී, කැමරූන් යනු පෘතුගීසීන් විසින් වූරි ගඟට ලබා දුන් අනාගමික නාමයයි, ඔවුන් එය හැඳින්වූයේ "ඉස්සන්ගේ ගංගාව" හෝ "ඉස්සන්ගේ ගංගාව" යන අර්ථය ඇති රියෝ ඩොස් කැමරෝස් ලෙසිනි, එවකට බහුලව පැවති කැමරූන් අවතාර ඉස්සන් ගැන සඳහන් කරයි. අද පෘතුගීසි භාෂාවෙන් රටේ නම කැමරේස් ලෙස පවතී.

ඉතිහාසය

මුල් ඉතිහාසය
වර්තමාන කැමරූන් ප්‍රථම වරට නවශිලා යුගයේ ජනාවාස වී ඇත.දිගම අඛණ්ඩ වැසියන් වන්නේ බකා (පිග්මි) වැනි කණ්ඩායම් ය. එතැනින් නැගෙනහිර, දකුණු සහ මධ්‍යම අප්‍රිකාවට බන්ටු සංක්‍රමණයන් වසර 2000 කට පමණ පෙර සිදු වූ බව විශ්වාස කෙරේ. ක්‍රි.ව. 500 පමණ චැඩ් විල අවට, කැනෙම් සහ එහි අනුප්‍රාප්තික රාජ්‍ය වූ බෝර්නු අධිරාජ්‍යයට මග පෑදුණි.බටහිර ප්‍රදේශයේ රාජධානිය සහ ප්‍රධාන රාජ්‍යයන් ඇති විය.

පෘතුගීසි නැවියන් 1472 දී වෙරළට පැමිණියහ. ඔවුන් වූරි ගඟේ ලෙපිඩොෆ්තාල්මස් ටර්නෙරනස් යන අවතාර ඉස්සන් බහුල බව දැක එය ඉංග්‍රීසියෙන් කැමරූන් බවට පත් වූ රියෝ ඩොස් කැමරේස් (ඉස්සන් ගඟ) ලෙස නම් කළහ. ඊළඟ සියවස් කිහිපය තුළ යුරෝපීය අවශ්‍යතා ඔවුන් සමඟ වෙළඳාම විධිමත් කළේය. වෙරළබඩ ජනයා සහ ක්‍රිස්තියානි මිෂනාරිවරුන් රට අභ්‍යන්තරයට තල්ලු කළහ.

1896 දී සුල්තාන් ඊබ්‍රාහිම් න්ජෝයා විසින් බමුම් භාෂාව සඳහා බමුම් අක්ෂර හෝ ෂූ මාම් නිර්මාණය කරන ලදී. එය බැමුම් අක්ෂර සහ ලේඛනාගාර ව්‍යාපෘතිය මගින් අද කැමරූන්හි උගන්වනු ලැබේ.

බමුම් අක්ෂර යනු 19 වන සියවසේ අගභාගයේදී න්ජෝයා රජු විසින් වර්ධනය කරන ලද ලේඛන පද්ධතියකි.

ජර්මානු පාලනය
ජර්මනිය 1868 දී හැම්බර්ග්හි වෝර්මන් සමාගම ගබඩාවක් ගොඩනඟන විට කැමරූන් හි මුල් පිහිටුවීමට පටන් ගත්තේය. ජර්මානු අධිරාජ්‍යය 1884 දී කැමරුන් යටත් විජිතයක් ලෙස භූමියට හිමිකම් කියමින් රට තුළට ස්ථාවර තල්ලුවක් ආරම්භ කළේය. ස්වදේශිකයන් විරුද්ධ විය. ජර්මනියේ වාණිජ සමාගම්, රබර්, ෆාම් ඔයිල් සහ කොකෝවා වතු යටිතල පහසුකම් ව්‍යාපෘති පවා බලහත්කාර ශ්‍රම ක්‍රමය මත රඳා පැවතුනි. මෙම ආර්ථික ප්‍රතිපත්තිය අනෙකුත් යටත් විජිත බලවතුන්ගේ දැඩි විවේචනයට ලක් විය.

ප්‍රංශ සහ බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය
පළමුවන ලෝක සංග්‍රාමයේදී ජර්මනිය පරාජය වීමත් සමඟ, කැමරුන් ජාතීන්ගේ ලීගයක් බවට පත් වූ අතර 1919 දී ප්‍රංශ කැමරූන් සහ බ්‍රිතාන්‍ය කැමරූන් ලෙස බෙදී ගියේය. ප්‍රංශය කැමරූන් ආර්ථිකය ප්‍රංශය සමඟ ඒකාබද්ධ කර වැඩිදියුණු කළේය.  බලහත්කාර ශ්‍රමයේ යටත් විජිත ක්‍රමය වෙනස් කරමින් ප්‍රාග්ධන ආයෝජන සහ පුහුණු ශ්‍රමිකයන් සහිත යටිතල පහසුකම් වැඩි දියුනු කලේය.

බ්‍රිතාන්‍යයන් අසල්වැසි නයිජීරියාවේ සිට ඔවුන්ගේ භූමි ප්‍රදේශය පරිපාලනය කළහ. මෙය ඔවුන්ව නොසලකා හරින ලද "විජිතයක ජනපදයක්" බවට පත් කළ බවට ස්වදේශිකයන් පැමිණිලි කළහ. නයිජීරියානු සංක්‍රමණික කම්කරුවන් දකුණු කැමරූන් වෙත එක් රොක් වූ අතර බලහත්කාර ශ්‍රමය මුළුමනින්ම අවසන් කළ නමුත් දේශීය ස්වදේශිකයන් කෝපයට පත් විය. ජාතීන්ගේ ලීගය 1946 දී එක්සත් ජාතීන්ගේ භාරකාරත්වය බවට පරිවර්තනය කරන ලද අතර, ප්‍රංශ කැමරූන්හි නිදහස පිළිබඳ ප්‍රශ්නය දැඩි ප්‍රශ්නයක් බවට පත් විය.

ප්‍රංශය විසින් 1955 ජුලි 13 දින කැමරූන්හි මහජනතාවගේ සංගමය (Union des Populations du Cameroon; UPC) නම් ස්වාධීන-ගැති දේශපාලන පක්ෂය නීති විරෝධී කරන ලදී. රූබන් උම් නියෝබේ, ෆීලික්ස්-රෝලන්ඩ් මවුමි සහ අර්නස්ට් ඔවාන්ඩි ඇතුළු පක්ෂයේ නායකයින් බ්‍රිතාන්‍ය කැමරූන් වලදී ප්‍රශ්නය වූයේ ප්‍රංශ කැමරූන් සමඟ යලි එක්වීම හෝ නයිජීරියාවට එක්වීමයි, බ්‍රිතාන්‍යයන් නිදහසේ විකල්පය බැහැර කළේය.

නිදහස

1960 ජනවාරි 1 වන දින, ප්‍රංශ කැමරූන් ජනාධිපති අහමදු අහිඩ්ජෝ යටතේ ප්‍රංශයෙන් නිදහස ලබා ගත්තේය. 1961 ඔක්තෝබර් 1 වන දින, කලින් බ්‍රිතාන්‍ය දක්ෂිණ කැමරූන් එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩලයේ ඡන්දයෙන් එක්සත් රාජධානියෙන් නිදහස ලබා ප්‍රංශ කැමරූන් සමඟ එකතු වී ෆෙඩරල් ජනරජය පිහිටුවීමට සමත් විය. කැමරූන්, එය දැන් රජයේ නිවාඩු දිනයක් ලෙස සලකනු ලබන දිනයකි. 1971 දී UPC යටපත් කිරීමෙන් පසුව පවා මෙය දිගටම කරගෙන යමින්, ජනාධිපති ධුරයේ බලය සංකේන්ද්‍රණය කිරීම සඳහා අහිඩ්ජෝ UPC සමඟ පැවති යුද්ධය භාවිතා කළේය.

ඔහුගේ දේශපාලන පක්ෂය වන කැමරූන් ජාතික සංගමය (CNU) 1966 සැප්තැම්බර් 1 වන දින එකම නීත්‍යානුකූල දේශපාලන පක්ෂය බවට පත් වූ අතර 1972 මැයි 20 දින කැමරූන් එක්සත් ජනරජයකට පක්ෂව ෆෙඩරල් පාලන ක්‍රමය අහෝසි කිරීමට ජනමත විචාරණයක් සම්මත විය. මෙම දිනය දැන් රටේ ජාතික දිනය, රජයේ නිවාඩු දිනයක් වේ. අහිඩ්ජෝ සැලසුම් සහගත ලිබරල්වාදයේ ආර්ථික ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කරමින්, මුදල් බෝග සහ ඛනිජ තෙල් සංවර්ධනයට ප්‍රමුඛත්වය දෙමින්, ගොවීන්, සහ ප්‍රධාන සංවර්ධන ව්‍යාපෘති සඳහා මුල්‍යකරණය කළේය.කෙසේ වෙතත්, බොහෝ මුලපිරීම් අසාර්ථක විය. අහිඩ්ජෝ ඔවුන්ව මෙහෙයවීම සඳහා සුදුසුකම් නොලබන සහචරයින් පත් කළ විට.

ජාතික ධජය 1975 මැයි 20 දින වෙනස් කරන ලදී. තරු දෙකක් ඉවත් කර, ඒ වෙනුවට විශාල මධ්‍යම තරුවක් ජාතික සමගිය සංකේතවත් කරන ලදී.

අහිඩ්ජෝ 1982 නොවැම්බර් 4 වන දින ඉල්ලා අස්වී ඔහුගේ ව්‍යවස්ථාපිත අනුප්‍රාප්තිකයා වූ පෝල් බියා වෙත බලය පැවරීය. කෙසේ වෙතත්, අහිඩ්ජෝ CNU හි පාලනයේ රැඳී සිටි අතර, පෝල් බියා සහ ඔහුගේ සහචරයින් ඔහුට ඉල්ලා අස්වන ලෙසට බලපෑම් කරන තෙක් තිරය පිටුපස සිට රට පාලනය කිරීමට උත්සාහ කළේය. වඩාත් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රජයක් කරා, නමුත් අසාර්ථක වූ කුමන්ත්‍රණයක් ඔහුව ඔහුගේ පූර්වගාමියාගේ නායකත්ව විලාසය දෙසට තල්ලු කළේය.

ජාත්‍යන්තර ආර්ථික තත්ත්වයන්, නියඟය, පෙට්‍රෝලියම් මිල පහත වැටීම සහ වසර ගණනාවක දුෂණ, වැරදි කළමනාකරණය සහ ගජමිතුරුවාදයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 1980 දශකයේ මැද භාගයේ සිට 1990 දශකයේ අග භාගය දක්වා ආර්ථික අර්බුදයක් ක්‍රියාත්මක විය. 1990 දෙසැම්බරයේ බහු-පක්ෂ දේශපාලනය නැවත හඳුන්වාදීමත් සමඟ, හිටපු බ්‍රිතාන්‍ය දකුණු කැමරූන් පීඩන කණ්ඩායම් වැඩි ස්වයං පාලනයක් ඉල්ලා සිටි අතර, දකුණු කැමරූන් ජාතික කවුන්සිලය අම්බසෝනියා ජනරජය ලෙස සම්පූර්ණයෙන් වෙන්වීම වෙනුවෙන් පෙනී සිටියේය. වෘත්තීය සමිතියකට සම්බන්ධ වීමට හෝ කිසිසේත්ම කිසිදු වෘත්තීය සමිතියකට සම්බන්ධ නොවීමට ඇති නිදහස සෑම රැකියාවකටම වෘත්තීය සමිති එකකට වඩා ඇති බැවින් තම රැකියාවේ ඕනෑම වෘත්තීය සමිතියකට සම්බන්ධ වීම කම්කරුවෙකුගේ තේරීම වේ.

2006 ජූනි මාසයේදී, බකාසි අර්ධද්වීපයේ භෞමික ආරවුලක් පිළිබඳ සාකච්ඡා විසඳන ලදී. මෙම සාකච්ඡාවලට කැමරූන් ජනාධිපති පෝල් බියා, එවකට නයිජීරියාවේ ජනාධිපති ඔලුසේගුන් ඔබසාන්ජෝ සහ එවකට එක්සත් ජාතීන්ගේ මහලේකම් කොෆි අනන් සම්බන්ධ වූ අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස තෙල්වලින් පොහොසත් අර්ධද්වීපයේ කැමරූන් පාලනය ඇති විය. භූමි ප්‍රදේශයේ උතුරු කොටස 2006 අගෝස්තු මාසයේදී නිල වශයෙන් කැමරූනියානු රජයට භාර දෙන ලද අතර, අර්ධද්වීපයේ ඉතිරි කොටස වසර 2 කට පසුව, 2008 දී කැමරූන් වෙත භාර දෙන ලදී. කැමරූනියානු පාලනය පිළිගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කළ බොහෝ සටන්කාමීන් 2009 නොවැම්බර් මාසයේදී ආයුධ බිම තැබූ අතර, ඇතැමුන් වසර ගණනාවක් සටන් කරගෙන ගියහ.

2008 පෙබරවාරියේදී, කැමරූන් වසර 15කට පසු එහි දරුණුතම ප්‍රචණ්ඩත්වය අත්විඳින ලද්දේ ඩවුලාහි ප්‍රවාහන වෘත්තීය සමිති වර්ජනයක් නාගරික ප්‍රදේශ 31ක ප්‍රචණ්ඩ විරෝධතා දක්වා වර්ධනය වූ විටය.

2014 මැයි මාසයේදී, චිබොක් පාසල් සිසුවියන් පැහැරගැනීමෙන් පසුව, කැමරූන්හි පෝල් බියා සහ චැඩ්හි අයිඩ්රිස් ඩෙබි යන ජනාධිපතිවරු බොකෝ හරාම් ට එරෙහිව යුද්ධ කරන බව නිවේදනය කළ අතර, නයිජීරියානු දේශසීමා වෙත හමුදා යෙදවූහ. 2014 දෙසැම්බර් වැටලීමකදී සිවිල් වැසියන් 84 දෙනෙකු ඝාතනය කිරීම සිදු කල නමුත් 2015 ජනවාරි මාසයේ වැටලීමකින් දරුණු පරාජයක් අත්විඳීය. කැමරූන් 2018 සැප්තැම්බර් මාසයේදී කැමරූනියානු භූමියේ බොකෝ හරාම්ට එරෙහිව ජයග්‍රහණය ප්‍රකාශ කළේය.

2016 නොවැම්බර් මාසයේ සිට, ප්‍රධාන වශයෙන් ඉංග්‍රීසි කතා කරන වයඹ සහ නිරිතදිග ප්‍රදේශවල විරෝධතාකරුවන් පාසල්වල සහ උසාවිවල ඉංග්‍රීසි භාෂාව අඛණ්ඩව භාවිතා කිරීම සඳහා උද්ඝෝෂනය කරමින් සිටිති. මෙම විරෝධතා හේතුවෙන් මිනිසුන් මරා දමා සිරගත කරන ලදී. 2017 දී, පෝල් බියා ගේ රජය මාස තුනක් සඳහා කලාපවල අන්තර්ජාල ප්‍රවේශය අවහිර කළේය. සැප්තැම්බර් මාසයේදී, බෙදුම්වාදීන් ඇන්ග්ලෝෆෝන් කලාපයේ ස්වාධීනත්වය සඳහා අම්බසෝනියා ෆෙඩරල් ජනරජය ලෙස ගරිල්ලා යුද්ධයක් ආරම්භ කළහ. 2019 වන විට, බෙදුම්වාදී ගරිල්ලන් සහ රජය අතර සටන් හමුදා අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක වේ. 2020 කාලය තුළ, නොයෙකුත් ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාර-ඒවායින් බොහොමයක් සිදු කරන ලද අතර සහ රජයේ පළිගැනීම් රට පුරා ලේ වැගිරීම්වලට තුඩු දී ඇත. 2016 සිට, 450,000 කට වැඩි පිරිසක් තම නිවෙස්වලින් පලා ගොස් ඇත. ගැටුම වක්‍රව බොකෝ හරාම්හි නැගිටීමක් ඇති කළේය. ඇම්බසෝනියානු බෙදුම්වාදීන්ට එරෙහිව සටන් කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම සඳහා කැමරූනියානු හමුදාව බොහෝ දුරට උතුරෙන් ඉවත් වූ බැවින් ප්‍රහාර එල්ල විය.

2021 දෙසැම්බරයේ දී මස්ගම් ධීවරයන් සහ වාර්ගික අරාබි චෝවා එඬේරුන් අතර ජලය සඳහා ප්‍රවේශ වීම සම්බන්ධයෙන් ඇති වූ වාර්ගික ගැටුම්වලින් පසු උතුරු කැමරූන් හි 30,000 කට වැඩි පිරිසක් චැඩ් වෙත පලා ගියහ.

දේශපාලනය සහ රජය

කැමරූන් ජනාධිපතිවරයා තේරී පත්වී ප්‍රතිපත්ති නිර්මාණය කරයි, රාජ්‍ය ආයතන පරිපාලනය කරයි, සන්නද්ධ හමුදාවන්ට අණදෙයි, සාකච්ඡා සහ ගිවිසුම් අනුමත කරයි, සහ හදිසි තත්වයක් ප්‍රකාශ කරයි. ජනාධිපතිවරයා විසින් අගමැතිගේ සිට  රජයේ නිල ප්‍රධානියා, පළාත් ආණ්ඩුකාරවරුන්ට සහ ප්‍රාදේශීය නිලධාරීන් ඇතුළු සියලුම මට්ටම්වලට රාජ්‍ය නිලධාරීන් පත් කරයි. ජනාධිපතිවරයා තෝරාගනු ලබන්නේ වසර හතකට වරක් මහජන ඡන්දයෙන්ය. කැමරූන් නිදහස ලැබීමෙන් පසු ජනාධිපතිවරු 2 දෙනෙක් සිටිති.

ජාතික සභාව විසින් නීති සම්පාදනය කරයි, වසර පහක ධුර කාලයක් සඳහා තේරී පත් වන සාමාජිකයින් 180 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත වන අතර වසරකට තුන් වතාවක් රැස්වේ. බහුතර ඡන්දයෙන් නීති සම්මත වේ. 1996 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව දෙවන පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී මණ්ඩලයක් ස්ථාපිත කරයි. එවැනි තීන්දු ජාතික නීතියට පටහැනි නොවන තාක් දුරට ප්‍රාදේශීය මට්ටමින් පාලනය කිරීමට සහ ආරවුල් විසඳීමට සම්ප්‍රදායික ප්‍රධානීන්, හිතවතුන් සහ ලැමිබේ බලය රජය පිළිගනී.

කැමරූන් නීති පද්ධතිය සිවිල් නීතිය, සාමාන්‍ය නීතිය සහ චාරිත්‍රානුකූල නීතිය මිශ්‍ර වූවකි. නාමික වශයෙන් ස්වාධීන වුවද, අධිකරණය විධායකයේ අධිකරණ අමාත්‍යාංශයේ අධිකාරිය යටතට වැටේ. ජනාධිපතිවරයා සෑම තරාතිරමකම විනිසුරුවන් පත් කරයි. අධිකරණය නිල වශයෙන් විනිශ්චය මණ්ඩල, අභියාචනාධිකරණය සහ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ලෙස බෙදී ඇත.එසේ නැතිනම් ජාතික ආරක්ෂාවට හානි කරයි.

දේශපාලන සංස්කෘතිය

කැමරූන් රාජ්‍යයේ සෑම තරාතිරමකම දූෂණයෙන් පිරී පවතින රටක් ලෙස සැලකේ. 1997 දී කැමරූන් අමාත්‍යාංශ 29 ක දූෂණ විරෝධී කාර්යාංශයක් පිහිටුවූ නමුත් ක්‍රියාත්මක වූයේ 25% ක් පමණි, 2012 දී ට්‍රාන්ස්පේරන්සි ඉන්ටර්නැෂනල් කැමරූන් ලැයිස්තුවේ 144 වැනි ස්ථානයට පත් කළේය. රටවල් 176 කින් අවම වශයෙන් දූෂිත රටවල් දක්වා ශ්‍රේණිගත කර ඇත. 2006 ජනවාරි 18 වන දින, ජාතික දූෂණ විරෝධී නිරීක්ෂණාගාරයේ මඟ පෙන්වීම යටතේ බියා දූෂණ විරෝධී ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කළේය. නිදසුන, රේගු, මහජන සෞඛ්‍ය අංශය සහ මහජන ප්‍රසම්පාදනය. කෙසේ වෙතත්, ට්‍රාන්ස්පේරන්සි ඉන්ටර්නැෂනල් විසින් 2018 දී රටවල් 180 ක ලැයිස්තුවේ කැමරූන් 152 ශ්‍රේණිගත කිරීම නිසා, පවතින දූෂණ විරෝධී කාර්යාංශය කුමක් වුවත්, දූෂණය වඩාත් නරක අතට හැරී ඇත.

ජනාධිපති බීයාගේ කැමරූන් මහජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ව්‍යාපාරය (CPDM) 1990 දෙසැම්බර් වන තෙක් එකම නීත්‍යානුකූල දේශපාලන පක්ෂය විය. එතැන් සිට ප්‍රාදේශීය දේශපාලන කණ්ඩායම් ගණනාවක් පිහිටුවා ඇත. මූලික විපක්ෂය වන්නේ බොහෝ දුරට රටේ ඇන්ග්ලෝෆෝන් කලාපය පදනම් කරගත් ජෝන් ෆ්රූ එන්ඩි විසින් පිහිටුවූ සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පෙරමුණ (SDF) ය.

බීයා සහ ඔහුගේ පක්ෂය ජාතික මැතිවරණවලදී ජනාධිපති ධුරය සහ ජාතික සභාව පාලනය කර ගෙන ඇති අතර, ප්‍රතිවාදීන් අසාධාරණ යැයි තර්ක කරයි. පෙළපාලි වැළැක්වීම, රැස්වීම් කඩාකප්පල් කිරීම සහ විපක්ෂය අත්අඩංගුවට ගැනීම මගින් රජය විරුද්ධ කණ්ඩායම්වල නිදහස යටපත් කරන බවට මානව හිමිකම් සංවිධාන චෝදනා කරයි. නායකයින් සහ මාධ්‍යවේදීන්, විශේෂයෙන්ම, ඉංග්‍රීසි කතා කරන ජනතාව වෙනස් කොට සැලකීමට ලක්ව ඇත. විරෝධතා බොහෝ විට ප්‍රචණ්ඩ ගැටුම් සහ ඝාතන දක්වා වර්ධනය වේ. 2017 දී, ජනාධිපති බීයා ඉංග්‍රීසි කතා කරන කලාපයේ අන්තර්ජාලය දින 94 කට වසා දැමීය. ඒ මිලියන පහක ජනතාවකට බාධා කිරීමේ අරමුණින්ය.

ෆ්‍රීඩම් හවුස් දේශපාලන අයිතිවාසිකම් සහ සිවිල් නිදහස සම්බන්ධයෙන් කැමරූන් "නිදහස් නොවේ" ලෙස ශ්‍රේණිගත කරයි. අවසන් පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය 2020 පෙබරවාරි 9 දින පැවැත්විණි.

විදේශ සබඳතා

කැමරූන් පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ජාතීන්ගේ සහ ලා ෆ්‍රැන්කොෆෝනි යන දෙකෙහිම සාමාජිකයෙකි.

එහි විදේශ ප්‍රතිපත්තිය එහි ප්‍රධාන මිත්‍ර රාජ්‍යයක් වන ප්‍රංශය (එහි හිටපු යටත් විජිත පාලකයන්ගෙන් එකක්) සමීපව අනුගමනය කරයි.  කැමරූන් එහි ආරක්ෂාව සඳහා ප්‍රංශය මත දැඩි ලෙස රඳා පවතී, රජය හි අනෙකුත් අංශ හා සසඳන විට මිලිටරි වියදම් ඉහළ මට්ටමක පවතී.

තෙල්වලින් පොහොසත් බකාසි අර්ධද්වීපය සන්තකයේ තබා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් ජනාධිපති බියා නයිජීරියාවේ රජය සමඟ දශක ගණනාවක් තිස්සේ ගැටුමක නිරත වී ඇත. කැමරූන් සහ නයිජීරියාව සැතපුම් 1,000 (කිලෝමීටර් 1,600) දේශ සීමාවක් බෙදා ගන්නා අතර බකාසි අර්ධද්වීපයේ ස්වෛරීභාවය පිළිබඳ මතභේදයට ලක්ව ඇත. 1994 දී කැමරූන් ආරවුල විසඳීම සඳහා ජාත්‍යන්තර අධිකරණයට පෙත්සමක් ඉදිරිපත් කළේය. 1996 දී දෙරට සටන් විරාමයක් ඇති කිරීමට උත්සාහ කළහ. කෙසේ වෙතත්, වසර ගණනාවක් සටන් දිගටම පැවතුනි. 2002 දී, ICJ විසින් 1913 ඇන්ග්ලෝ-ජර්මානු ගිවිසුම කැමරූන් වෙත ස්වෛරීභාවය ලබා දුන් බව තීන්දු කළේය. මෙම තීන්දුව මගින් දෙරට විසින්ම ඉල්ලා අස්කර ගන්නා ලෙස ඉල්ලා සිටි අතර නයිජීරියාවේ දිගුකාලීන වාඩිලෑම හේතුවෙන් වන්දි ඉල්ලා කැමරූන් විසින් කරන ලද ඉල්ලීම ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී. 2004 වන විට නයිජීරියාව අර්ධද්වීපය භාර දීමට නියමිත කාල සීමාව සපුරාලීමට අපොහොසත් විය. 2006 ජූනි මාසයේ පැවති එක්සත් ජාතීන්ගේ මැදිහත් වීමක් සහිත සමුළුවක් නයිජීරියාවට කලාපයෙන් ඉවත් වීමට ගිවිසුමකට පහසුකම් සලසන අතර නායකයින් දෙදෙනා ග්‍රීන්ට්‍රී ගිවිසුමට අත්සන් තැබූහ. ඉවත් කර ගැනීම සහ පාලනය භාරදීම 2006 අගෝස්තු වන විට අවසන් විය.

2019 ජූලි මාසයේදී, කැමරූන් ඇතුළු රටවල් 37 ක එක්සත් ජාතීන්ගේ තානාපතිවරු, ෂින්ජියැන්ග් කලාපයේ උයිගුර්වරුන්ට චීනය සැලකීම ආරක්ෂා කරමින් UNHRC වෙත ඒකාබද්ධ ලිපියක් අත්සන් කළහ.

යුධ

කැමරූන් සන්නද්ධ හමුදා, රටේ හමුදාව (Armée de Terre), රටේ නාවික හමුදාව (Marine Nationale de la République (MNR), නාවික පාබල හමුදාව ඇතුළත්), කැමරූනියානු ගුවන් හමුදාව (Armée de) සමන්විත වේ.

වයස අවුරුදු 18 සිට අවුරුදු 23 දක්වා සහ උසස් පාසලෙන් උපාධිය ලබා ඇති පිරිමි සහ ගැහැණු හමුදා සේවය සඳහා සුදුසුකම් ලබයි. සම්බන්ධ වන අය වසර 4 ක සේවා කාලයක් සම්පූර්ණ කිරීමට බැඳී සිටී. කැමරූන් හි බලහත්කාරයෙන් බඳවා ගැනීමක් නොමැත, නමුත් රජය ස්වේච්ඡා සේවකයන් සඳහා වරින් වර ඇමතුම් ලබා දෙයි.

මානව හිමිකම්
අපරාධ සැකකරුවන්ට, වාර්ගික සුළු ජාතීන්ට, සමලිංගිකයන්ට සහ දේශපාලන ක්‍රියාකාරීන්ට අයුතු ලෙස සැලකීම සහ වධහිංසා පමුණුවන බවට මානව හිමිකම් සංවිධාන පොලිසියට සහ හමුදාවලට චෝදනා කරයි. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංඛ්‍යාලේඛන පෙන්වා දෙන්නේ මිනිසුන් 21,000 කට වැඩි පිරිසක් අසල්වැසි රටවලට පලා ගොස් ඇති අතර 160,000 ක් ප්‍රචණ්ඩත්වය හේතුවෙන් අභ්‍යන්තරව අවතැන් වී ඇති අතර බොහෝ දෙනෙක් වනාන්තරවල සැඟවී සිටින බව වාර්තා වේ. ප්‍රමාණවත් ආහාර සහ වෛද්‍ය පහසුකම් සඳහා ප්‍රමාණවත් ප්‍රවේශයක් නොමැතිව බන්ධනාගාර පිරී ඉතිරී යයි, සහ උතුරේ සම්ප්‍රදායික පාලකයන් විසින් පවත්වාගෙන යනු ලබන බන්ධනාගාර රජයේ නියෝග මත දේශපාලන විරුද්ධවාදීන් රඳවා තබා ගැනීමේ චෝදනාවට ලක් වේ. කෙසේ වෙතත්, 21 වැනි සියවසේ මුල් දශකයේ සිට, අනිසි හැසිරීම් සම්බන්ධයෙන් වැඩි වැඩියෙන් පොලිස් සහ ලිංගභේදයන්ට එරෙහිව නඩු පවරනු ලැබ ඇත. 2018 ජූලි 25 වන දින, එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් පිළිබඳ මහ කොමසාරිස් සෙයිඩ් රාද් අල් හුසේන්, කැමරූන්හි ඉංග්‍රීසි කතා කරන වයඹ සහ නිරිතදිග ප්‍රදේශවල උල්ලංඝනය කිරීම් සහ අපයෝජනයන් පිළිබඳ වාර්තා පිළිබඳව දැඩි කනස්සල්ල පළ කළේය.

සමලිංගික ලිංගික ක්‍රියා දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ 347-1 වගන්තිය මගින් තහනම් කර ඇති අතර මාස 6 සිට වසර 5 දක්වා සිරදඬුවමක් ඇත.

2020 දෙසැම්බරයේ සිට, හියුමන් රයිට්ස් වොච් ප්‍රකාශ කළේ ඉස්ලාමීය සන්නද්ධ කණ්ඩායමක් වන බොකෝ හරාම් ප්‍රහාර වේගවත් කර ඇති අතර කැමරූන්හි ඈත උතුරු ප්‍රදේශයේ නගරවල සහ ගම්වල අවම වශයෙන් සිවිල් වැසියන් 80 දෙනෙකු ඝාතනය කර ඇති බවයි.

පරිපාලන අංශ

ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් කැමරූන් අර්ධ ස්වයං පාලන කලාප 10 කට බෙදා ඇත, ඒ සෑම එකක්ම තේරී පත් වූ ප්‍රාදේශීය සභාවක පරිපාලනය යටතේ ය. සෑම කලාපයකම ප්‍රධානත්වය දරනු ලබන්නේ ජනාධිපතිවරයා විසින් පත් කරන ලද ආණ්ඩුකාරවරයෙකු විසිනි.

මෙම නායකයින්ට ජනාධිපතිවරයාගේ කැමැත්ත ක්‍රියාත්මක කිරීම, කලාපවල සාමාන්‍ය මනෝභාවය සහ තත්වයන් වාර්තා කිරීම, සිවිල් සේවය පරිපාලනය, සාමය පවත්වා ගැනීම සහ කුඩා පරිපාලන ඒකකවල ප්‍රධානීන් අධීක්ෂණය කිරීම යන චෝදනා ඇත. ආණ්ඩුකාරවරුන්ට පුළුල් බලතල ඇත: ඔවුන්ට තම ප්‍රදේශයේ ප්‍රචාරක කටයුතු සඳහා නියෝග කළ හැකි අතර හමුදාව සහ පොලිසිය කැඳවිය හැක. සියලුම පළාත් පාලන නිලධාරීන් මධ්‍යම රජයේ භෞමික පරිපාලන අමාත්‍යාංශයේ සේවකයින් වන අතර, පළාත් පාලන ආයතන ද ඔවුන්ගේ අයවැයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් ලබා ගනී.

කලාප 58 කට බෙදා ඇත. (ප්‍රංශ දෙපාර්තමේන්තු) මේවායේ ප්‍රධානියා වන්නේ ජනාධිපති විසින් පත් කරන ලද ප්‍රාදේශීය නිලධාරීන් (ප්‍රෙෆෙට්) විසිනි. සහකාර ප්‍රාදේශීය නිලධාරීන් (sous-prefets) විසින් ප්‍රධානත්වය දරන කොට්ඨාශ තවදුරටත් උප කොට්ඨාශවලට (ආරෝන්ඩිස්මන්ට්) බෙදා ඇත. දිස්ත්‍රික් ප්‍රධානීන් (චෙෆ් ඩි ඩිස්ට්‍රික්) විසින් පරිපාලනය කරනු ලබන දිස්ත්‍රික්ක කුඩාම පරිපාලන ඒකක වේ.

උතුරු දිග ප්‍රදේශ තුන වන්නේ ඈත උතුර (Extrême Nord), උතුරු (Nord) සහ ආඩමාව (Adamaoua) ය. ඒවාට සෘජුවම දකුණින් මධ්‍යම (Centre) සහ නැගෙනහිර (Est) වේ. දකුණු පළාත (Sud) ගිනියා බොක්කෙහි සහ දකුණු මායිමේ පිහිටා ඇත. කැමරූන් හි බටහිර කලාපය කුඩා කලාප හතරකට බෙදී ඇත: ලිටෝරල්(Littoral) සහ නිරිතදිග (Sud-Ouest) කලාප වෙරළ තීරයේ වන අතර වයඹ (Nord-Ouest) සහ බටහිර (Ouest) කලාප බටහිරින් තණ බිම් පිහිටා ඇත.

භූගෝලය

වර්ග කිලෝමීටර් 475,442 (වර්ග සැතපුම් 183,569), කැමරූන් යනු ලොව 53 වැනි විශාලතම රට වේ. රට පිහිටා ඇත්තේ මධ්‍යම සහ බටහිර අප්‍රිකාවේ, අප්‍රිකාවේ සංධිස්ථානය ලෙසින්, ගිනියා බොක්කෙහි සහ අත්ලාන්තික් සාගරයේ කොටසක් වන බයිට් ඔෆ් බොනී මත ය. කැමරූන් පිහිටා ඇත්තේ 1° සහ 13°N අක්ෂාංශ අතර සහ දේශාංශ 8° සහ 17°E අතර ය. කැමරූන් අත්ලාන්තික් සාගරයේ නාවික සැතපුම් 12 ක් පාලනය කරයි.

සංචාරක සාහිත්‍යය කැමරූන් විස්තර කරන්නේ "කුඩා අප්‍රිකාව" ලෙස එය මහාද්වීපයේ සියලුම ප්‍රධාන දේශගුණයන් සහ වෘක්ෂලතා ප්‍රදර්ශනය කරන බැවිනි: වෙරළ, කාන්තාරය, කඳු, වැසි වනාන්තර සහ සැවානා. රටේ අසල්වැසියන් වන්නේ නයිජීරියාව සහ බටහිරින් අත්ලාන්තික් සාගරය; ඊසාන දෙසින් චැඩ්; නැගෙනහිරින් මධ්‍යම අප්‍රිකානු ජනරජය; සහ දකුණු දෙසින් සමක ගිනියාව, ගැබොන් සහ කොංගෝ ජනරජය.

කැමරූන් ප්‍රධාන භූගෝලීය කලාප පහකට බෙදී ඇති අතර ප්‍රමුඛ භෞතික, දේශගුණික සහ ශාකමය ලක්ෂණ වලින් වෙන්කර හඳුනාගත හැකිය. වෙරළබඩ තැනිතලාව ගිනියා බොක්කෙන් රට අභ්‍යන්තරයට කිලෝමීටර් 15 සිට 150 (සැතපුම් 9 සිට 93 දක්වා) දක්වා විහිදෙන අතර සාමාන්‍ය උස මීටර් 90 (අඩි 295) වේ. කෙටි වියළි සමයක් සමඟ අධික උණුසුම් හා තෙතමනය සහිත මෙම තීරය ඝන වනාන්තරයක් වන අතර පෘථිවියේ ඇති තෙත්ම ස්ථාන කිහිපයක්, හරස්-සනාගා-බියෝකෝ වෙරළබඩ වනාන්තරවල කොටසක් ඇතුළත් වේ.

දකුණු කැමරූන් සානුව වෙරළබඩ තැනිතලාවේ සිට සාමාන්‍ය උස මීටර් 650 (අඩි 2,133) දක්වා ඉහළ යයි. සමක වැසි වනාන්තරය මෙම කලාපයේ ආධිපත්‍යය දරයි, නමුත් තෙත් සහ වියලි කාල අතර ප්‍රත්‍යාවර්තනය වෙරළට වඩා අඩු ආර්ද්‍රතාවයක් ඇති කරයි. මෙම ප්‍රදේශය අත්ලාන්තික් සමක වෙරළබඩ වනාන්තර පරිසර කලාපයේ කොටසකි.

කැමරූන් පරාසය ලෙස හඳුන්වන අක්‍රමවත් කඳු, කඳු සහ සානු දාමයක් වෙරළේ කැමරූන් කන්දේ සිට - කැමරූන් හි උසම ස්ථානය වන මීටර් 4,095 (අඩි 13,435) කැමරූන් හි උතුරු මායිමේ චැඩ් විල දක්වා 13°05' එන්. වර්ෂාපතනය ඉහළ අගයක් ගත්තද, විශේෂයෙන් බටහිර උස් සානුවේ මෙම කලාපය සෞම්‍ය දේශගුණයක් ඇත. එහි පස කැමරූන්හි වඩාත්ම සාරවත් පස අතර වේ, විශේෂයෙන් ගිනිකඳු කැමරූන් කන්ද අවට. මෙහි ගිනිකඳු නිසා ආවාට විල් නිර්මාණය වී ඇත. 1986 අගෝස්තු 21 දින, මෙයින් එකක් වන නියෝස් විල, කාබන් ඩයොක්සයිඩ් බෙල්ච් කර මිනිසුන් 1,700 ත් 2,000 ත් අතර සංඛ්‍යාවක් මරා දැමීය. මෙම ප්‍රදේශය ලෝක වනජීවී අරමුදල විසින් කැමරූනියානු උස්බිම් වනාන්තර පරිසර කලාපය ලෙස දක්වා ඇත.

දකුණු සානුව උතුරු දෙසින් තණකොළ සහිත රළු ආඩමාව සානුව දක්වා ඉහළ යයි. මෙම ලක්ෂණය බටහිර කඳුකර ප්‍රදේශයේ සිට විහිදෙන අතර රටේ උතුර සහ දකුණ අතර බාධකයක් සාදයි. එහි සාමාන්‍ය උන්නතාංශය මීටර් 1,100 (අඩි 3,609), වන අතර එහි සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය 22 °C (71.6 °F) සිට 25 °C (77 °F) දක්වා පරාසයක පවතින අතර අප්‍රේල් සහ ඔක්තෝබර් අතර ඉහළ වර්ෂාපතනයක් ජූලි සහ අගෝස්තු මාසවල ඉහළ යයි. උතුරු පහත්බිම් ප්‍රදේශය ආඩමාව අද්දර සිට චැඩ් විල දක්වා සාමාන්‍ය උස මීටර් 300 සිට 350 දක්වා (අඩි 984 සිට 1,148 දක්වා) දක්වා විහිදේ. එහි ලාක්ෂණික වෘක්ෂලතාදිය සැවානා පඳුරු සහ තණකොළ වේ. මෙය විරල වර්ෂාපතනයක් සහ ඉහළ මධ්‍ය උෂ්ණත්වයක් සහිත ශුෂ්ක කලාපයකි.

කැමරූන් ජලාපවහන රටා හතරක් ඇත. දකුණේ ප්‍රධාන ගංගා වන්නේ එන්ටෙම්, නියොන්ග්, සනගා සහ වූරි ය. මේවා නිරිත දෙසට හෝ බටහිර දෙසට සෘජුවම ගිනියා බොක්ක වෙත ගලා යයි. ඩීජා සහ කඩයි ගිනිකොන දෙසින් කොංගෝ ගඟට ගලා යයි. උතුරු කැමරූන් හි, බෙනූස් ගඟ උතුරින් සහ බටහිරින් ගලා ගොස් නයිජර් වෙත ගලා යයි. කැමරූන් අසල්වැසි රටවල් තුනක් සමඟ බෙදා ගන්නා චැඩ් විල වෙත ලොගෝන් උතුරට ගලා යයි.

ආර්ථිකය සහ යටිතල පහසුකම්
කැමරූන් හි ඒක පුද්ගල GDP (මිලදී ගැනීමේ බලය සමානාත්මතාවය) 2017 දී ඇ.ඩො. 3,700 ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇත. ප්‍රධාන අපනයන වෙලඳපොලවල් නෙදර්ලන්තය, ප්‍රංශය, චීනය, බෙල්ජියම, ඉතාලිය, ඇල්ජීරියාව සහ මැලේසියාව ඇතුළත් වේ.[1]

කැමරූන් දශකයක් ශක්තිමත් ආර්ථික කාර්ය සාධනයක් ඇති අතර, දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය වසරකට සාමාන්‍යයෙන් 4%ක වර්ධනය වේ. 2004-2008 කාලපරිච්ඡේදය තුළ රාජ්‍ය ණය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 60% සිට 10% දක්වා අඩු කරන ලද අතර නිල සංචිත ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 3කට වඩා හතර ගුණයකින් වැඩි විය. කැමරූන් යනු මධ්‍යම අප්‍රිකානු රාජ්‍ය බැංකුවේ හවුල්කරුවකි (එය ප්‍රමුඛ ආර්ථිකයයි), මධ්‍යම අප්‍රිකාවේ රේගු සහ ආර්ථික සංගමය (UDEAC) සහ අප්‍රිකාවේ ව්‍යාපාර නීතිය සමගි කිරීම සඳහා වූ සංවිධානය (OHADA). එහි මුදල් වර්ගය CFA ෆ්‍රෑන්ක්වේ.

විරැකියාව 2019 දී 3.38% ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇත, සහ ජනගහනයෙන් 23.8% ක් 2014 දී දිනකට ඇමරිකානු ඩොලර් 1.90 ක ජාත්‍යන්තර දරිද්‍රතා සීමාවට වඩා පහළින් ජීවත් වෙති. 1980 ගණන්වල අග භාගයේ සිට, කැමරූන් දරිද්‍රතාවය අවම කිරීම, කර්මාන්ත පුද්ගලීකරණය කිරීම සහ ආර්ථික වර්ධනය ඉහළ නැංවීම සඳහා ලෝක බැංකුව සහ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF) විසින් යෝජනා කරන ලද වැඩසටහන් අනුගමනය කරයි. රට තුළ සංචාරක ව්‍යාපාරය දිරිගැන්වීමට රජය පියවර ගෙන ඇත.

ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනයෙන් 70% ක් ගොවිපළවල් වන අතර කෘෂිකර්මාන්තය 2017 දී දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 16.7% ක් ඇස්තමේන්තු කර ඇත. බොහෝ කෘෂිකර්මාන්තය සරල මෙවලම් භාවිතයෙන් දේශීය ගොවීන් විසින් යැපුම් පරිමාණයෙන් සිදු කරයි. ඔවුන් තම අතිරික්ත නිෂ්පාදන අලෙවි කරන අතර සමහරු වාණිජමය භාවිතය සඳහා වෙනම ක්ෂේත්‍ර පවත්වාගෙන යයි. නාගරික මධ්‍යස්ථාන විශේෂයෙන්ම ඔවුන්ගේ ආහාර ද්‍රව්‍ය සඳහා ගොවි කෘෂිකර්මය මත රඳා පවතී. වෙරළ තීරයේ පාංශු සහ දේශගුණය කෙසෙල්, කොකෝවා, තෙල් පාම්, රබර් සහ තේ පුළුල් වාණිජ වගාව දිරිමත් කරයි. දකුණු කැමරූන් සානුවේ අභ්‍යන්තරයේ, මුදල් බෝගවලට කෝපි, සීනි සහ දුම්කොළ ඇතුළත් වේ. කෝපි යනු බටහිර කඳුකරයේ ප්‍රධාන මුදල් බෝගයක් වන අතර උතුරේ ස්වභාවික තත්වයන් කපු, රටකජු සහ සහල් වැනි භෝග වලට හිතකරය. ෆෙයාට්‍රේඩ් කපු නිෂ්පාදනය 2004 දී කැමරූන් හි ආරම්භ කරන ලදී.

රට පුරා පශු සම්පත් ඇති කරයි. මසුන් ඇල්ලීම පුද්ගලයින් 5,000 ක් සේවය කරන අතර සෑම වසරකම මුහුදු ආහාර ටොන් 100,000 කට වඩා සපයයි. ග්‍රාමීය කැමරූන් වැසියන්ගේ දිගුකාලීන ප්‍රධාන ආහාරයක් වන බුෂ්මීට් අද රටේ නාගරික මධ්‍යස්ථානවල ප්‍රණීත ආහාරයකි. වාණිජ බුෂ්මීට් වෙළඳාම දැන් කැමරූන් හි වන සතුන්ට ඇති ප්‍රධාන තර්ජනය ලෙස වන විනාශය ඉක්මවා ඇත.

දකුණු වැසි වනාන්තරය කැමරූන් හි මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් 37%ක් ආවරණය වන පරිදි විශාල දැව සංචිත ඇත. කෙසේ වෙතත්, වනාන්තරයේ විශාල ප්‍රදේශ කරා ළඟා වීමට අපහසුය. දැව කැපීම, විශාල වශයෙන් හසුරුවන්නේ විදේශීය සමාගම් විසින්, රජයට වසරකට ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 60ක් බදු වශයෙන් (1998 වන විට) සපයන අතර, දැව ආරක්ෂිත සහ තිරසාර ලෙස සූරාකෑම නීති මගින් නියම කරයි. කෙසේ වෙතත්, ප්‍රායෝගිකව, කර්මාන්තය කැමරූන් හි අවම වශයෙන් නියාමනය කරන ලද එකකි.

කර්මාන්තශාලා පාදක කර්මාන්තය 2017 දී දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 26.5%ක් ලෙස ගණන් බලා ඇත. කැමරූන් හි කාර්මික ශක්තියෙන් 75% කට වඩා පිහිටා ඇත්තේ ඩුවාලා සහ බොනබේරි හි ය. කැමරූන් සතුව සැලකිය යුතු ඛනිජ සම්පත් ඇත, නමුත් මේවා විශාල වශයෙන් කැණීම් නොකෙරේ (කැමරූන්හි පතල් කැණීම බලන්න). 1986 සිට ඛනිජ තෙල් ලබා ගැනීම පහත වැටී ඇත, නමුත් මෙය තවමත් සැලකිය යුතු අංශයක් වන අතර මිල පහත වැටීම ආර්ථිකයට ප්‍රබල බලපෑමක් ඇති කරයි. වේගවත් හා දිය ඇලි දකුණු ගංගාවලට බාධා කරයි, නමුත් මෙම ස්ථාන ජල විදුලි සංවර්ධනය සඳහා අවස්ථා ලබා දෙන අතර කැමරූන්හි බලශක්තියෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් සපයයි. එඩියා හි පිහිටි විශාලතම ජල විදුලි බලාගාරය සනාග ගඟ බලගන්වයි. කැමරූන්හි ඉතිරි ශක්තිය ලැබෙන්නේ තෙල් බලයෙන් ක්‍රියාත්මක වන තාප එන්ජින් මගිනි. රටේ බොහෝ ප්‍රදේශ විශ්වාසදායක බල සැපයුම් නොමැතිව පවතී.

කැමරූන් හි ගමනාගමනය බොහෝ විට දුෂ්කර ය. තාර දමා ඇත්තේ මාර්ගවලින් 6.6%ක් පමණි. මාර්ග බාධක බොහෝ විට පොලිසියට සහ ලිංගභේදයට සංචාරකයින්ගෙන් අල්ලස් ලබා ගැනීමට ඉඩ දීම හැර වෙනත් සුළු අරමුණු සඳහා සේවය කරයි. මාර්ග මංකොල්ලකෑම නැගෙනහිර සහ බටහිර දේශසීමා ඔස්සේ ගමනාගමනයට දිගු කලක් බාධා කර ඇති අතර, 2005 සිට, මධ්‍යම අප්‍රිකානු ජනරජය තවදුරටත් අස්ථාවර වී ඇති හෙයින්, මෙම ගැටලුව නැඟෙනහිර ප්‍රදේශයේ උග්‍ර විය.

බහු පෞද්ගලික සමාගම් විසින් පවත්වාගෙන යනු ලබන නගරාන්තර බස් සේවා සියලුම ප්‍රධාන නගර සම්බන්ධ කරයි. ඒවා වඩාත් ජනප්‍රිය ප්‍රවාහන මාධ්‍යයන් වන අතර පසුව දුම්රිය සේවාව කැම්රේල් වේ. දුම්රිය සේවාව බටහිරින් කුම්බා සිට නැඟෙනහිරෙන් බෙලාබෝ දක්වා සහ උතුරින් න්ගවුන්ඩේරේ දක්වා දිව යයි. ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ ඩුවාලා සහ යවුන්ඩේ හි පිහිටා ඇති අතර, තුන්වැන්න මරුවා හි ඉදිවෙමින් පවතී. ඩුවාලා යනු රටේ ප්‍රධාන වරායයි. උතුරේ, බෙනෝ ගඟ ගරුවා සිට නයිජීරියාව දක්වා සෘතුමය වශයෙන් යාත්‍රා කළ හැකිය.

21 වැනි සියවසේ මුල් දශකයේ සිට මාධ්‍ය නිදහස වැඩි දියුණු වී ඇතත්, පුවත්පත් දූෂිත වන අතර විශේෂ අවශ්‍යතා සහ දේශපාලන කණ්ඩායම්වලට යටත් වේ. රජයේ පලිගැනීම් වලක්වා ගැනීම සඳහා පුවත්පත් සාමාන්‍යයෙන් ස්වයංවාරණය කරයි. ප්‍රධාන ගුවන්විදුලි සහ රූපවාහිනී මධ්‍යස්ථාන රජය විසින් පවත්වාගෙන යනු ලබන අතර ගොඩබිම පදනම් වූ දුරකථන සහ විදුලි පණිවුඩ වැනි වෙනත් සන්නිවේදන බොහෝ දුරට රජයේ පාලනය යටතේ පවතී. කෙසේ වෙතත්, 21 වැනි සියවසේ පළමු දශකයේ සිට ජංගම දුරකථන ජාල සහ අන්තර්ජාල සපයන්නන් විශාල ලෙස වැඩි වී ඇති අතර ඒවා බොහෝ දුරට නියාමනය කර නොමැත.

ජනවිකාසය

කැමරූන් හි ජනගහනය 2021 දී 27,198,628 විය. ආයු අපේක්ෂාව අවුරුදු 62.3 කි (පිරිමි සඳහා අවුරුදු 60.6 ක් සහ කාන්තාවන් සඳහා අවුරුදු 64).

කැමරූන්හි පිරිමින්ට (49.5%) වඩා කාන්තාවන් (50.5%) මදක් වැඩිය. ජනගහනයෙන් 60% කට වඩා වයස අවුරුදු 25 ට අඩු අය වෙති. වයස අවුරුදු 65 ට වැඩි පුද්ගලයින් මුළු ජනගහනයෙන් 3.11% ක් පමණි.

කැමරූන් හි ජනගහනය නාගරික සහ ග්‍රාමීය වැසියන් අතර සමානව බෙදී ඇත. විශාල නාගරික මධ්‍යස්ථානවල, බටහිර කඳුකරයේ සහ ඊසානදිග තැනිතලාවේ ජන ඝනත්වය ඉහළම අගයක් ගනී. ඩුවාලා, යාවුන්ඩේ සහ ගරුවා විශාලතම නගර වේ. ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධව, ආඩමාව සානුව, ගිනිකොන දිග බෙනෝ අවපාතය සහ දකුණු කැමරූන් සානුව බොහෝමයක් ජනාකීර්ණ වන්නේ විරල ලෙසය.

ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයට අනුව, 2013 වසරේ ජනගහන වර්ධන වේගය 2.56%ක් වූ සාඵල්‍යතා අනුපාතය 4.8ක් විය.

ජනාකීර්ණ බටහිර කඳුකරයේ සහ ඌන සංවර්ධිත උතුරේ ජනතාව රැකියා සඳහා වෙරළබඩ වතුකර කලාපයට සහ නාගරික මධ්‍යස්ථාන වෙත සංක්‍රමණය වෙමින් සිටිති. කම්කරුවන් දකුණු හා නැගෙනහිර ලී මෝල් සහ වතුවල රැකියා සොයා කුඩා චලනයන් සිදුවෙමින් පවතී. ජාතික ස්ත්‍රී පුරුෂ අනුපාතය සාපේක්ෂ වශයෙන් සමාන වුවත්, මෙම සංක්‍රමණිකයන් ප්‍රධාන වශයෙන් පිරිමින් වන අතර, එය සමහර කලාපවල අසමතුලිත අනුපාතවලට තුඩු දෙයි.

ඒකාකාරී සහ බහු විවාහ යන දෙකම සිදු කරනු ලබන අතර සාමාන්‍ය කැමරූනියානු පවුල විශාල සහ ව්‍යාප්ත වේ. උතුරේ, කාන්තාවන් ගෙදරට නැඹුරු වන අතර පිරිමින් ගව පට්ටි හෝ ගොවීන් ලෙස වැඩ කරති. දකුණේ කාන්තාවන් පවුලේ ආහාර වගා කරන අතර පිරිමින් මස් සපයා මුදල් බෝග වගා කරයි. කැමරූනියානු සමාජය පුරුෂ ආධිපත්‍යයක් වන අතර කාන්තාවන්ට එරෙහි ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ වෙනස්කම් කිරීම සාමාන්‍ය දෙයකි.

කැමරූන් හි විවිධ ජනවාර්ගික සහ භාෂාමය කණ්ඩායම් සංඛ්‍යාව 230 සහ 282 අතර යැයි ගණන් බලා ඇත. ආඩමාව සානුව මේවා උතුරු හා දකුණු කොට්ඨාශවලට පුළුල් ලෙස බෙදී යයි. උතුරු ජනයා යනු මධ්‍යම කඳුකරයේ සහ උතුරු පහත් බිම්වල ජීවත් වන සුඩානියානු කණ්ඩායම් සහ උතුරු කැමරූන් පුරා පැතිරී සිටින ෆුලානි ය. ෂුවා අරාබිවරුන් කුඩා සංඛ්‍යාවක් ජීවත් වන්නේ චැඩ් විල අසල ය. දකුණු කැමරූන් හි බන්ටු සහ අර්ධ බන්ටු භාෂා කතා කරන්නන් වාසය කරයි. බන්ටු කතා කරන කණ්ඩායම් වෙරළබඩ සහ සමක කලාපවල වාසය කරන අතර අර්ධ-බන්ටු භාෂා කතා කරන්නන් බටහිර තණබිම් වල ජීවත් වෙති. ගයිල් සහ බකා පිග්මි ගෝත්‍රිකයන් 5,000ක් පමණ ගිනිකොනදිග සහ වෙරළබඩ වැසි වනාන්තරවල සැරිසරයි හෝ කුඩා, පාර අයිනේ ජනාවාසවල ජීවත් වෙති. නයිජීරියානුවන් විශාලතම විදේශීය ජාතිකයන් සමූහය සෑදී ඇත.

සරණාගතයින්
2007 දී කැමරූන් සරණාගතයින් සහ සරණාගතයින් 97,400 කට පමණ සත්කාරකත්වය ලබා දුන්නේය. මෙයින් 49,300 මධ්‍යම අප්‍රිකානු ජනරජයෙන් (බොහෝ දෙනෙක් බටහිරට යුද්ධයෙන් තල්ලු වී ඇත), 41,600 චැඩ් වෙතින් සහ 2,900 නයිජීරියාවෙන් විය. මධ්‍යම අප්‍රිකානු කොල්ලකරුවන් විසින් කැමරූනියානු පුරවැසියන් පැහැර ගැනීම් 2005 සිට වැඩි වී ඇත.

2014 මුල් මාසවලදී, මධ්‍යම අප්‍රිකානු ජනරජයේ ප්‍රචණ්ඩත්වයෙන් පලා යන සරණාගතයින් දහස් ගණනක් කැමරූන් වෙත පැමිණියහ.

2014 ජූනි 4 දින, "ඇලර්ට් නෙට්" වාර්තා කළේ:

භාෂා

ඉංග්‍රීසි සහ ප්‍රංශ යන දෙකම නිල භාෂා වේ, නමුත් ප්‍රංශ භාෂාව බොහෝ දුරට තේරුම් ගත හැකි භාෂාව වේ. (80% කට වඩා වැඩි). මුල් ජනපදිකයන්ගේ භාෂාව වූ ජර්මානු භාෂාව බොහෝ කලකට පෙර ප්‍රංශ සහ ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් විස්ථාපනය වී ඇත. කැමරූනියානු පිඩ්ජින් ඉංග්‍රීසි යනු කලින් බ්‍රිතාන්‍ය-පරිපාලනය කරන ලද ප්‍රදේශ වල භාෂා භාෂාවයි. කැම්ෆ්රැන්ග්ලයිස් නම් ඉංග්‍රීසි, ප්‍රංශ සහ පිජින් මිශ්‍රණයක් 1970 ගණන්වල මැද භාගයේ සිට නාගරික මධ්‍යස්ථානවල ජනප්‍රිය වෙමින් පවතී.

යටත් විජිත භාෂාවලට අමතරව, කැමරූනියානුවන් මිලියන 20කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් කතා කරන තවත් භාෂා 250ක් පමණ ඇත. කැමරූන් ලෝකයේ භාෂාමය වශයෙන් විවිධත්වයෙන් යුත් රටවල් අතරින් එකක් ලෙස සැලකෙන්නේ මේ නිසා ය.

2017 දී ෆ්‍රැන්කෝෆෝන් කථිකයන්ගේ පීඩනයට එරෙහිව ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් විරෝධතා ඇති විය. විරෝධතාකරුවන්ට එරෙහිව හමුදාව යොදවන ලද අතර මිනිසුන් මිය ගිය අතර, සිය ගණනක් සිරගත කරන ලද අතර දහස් ගණනක් රට හැර ගියහ. මෙය ඇම්බසෝනියා ස්වාධීන ජනරජයක් ප්‍රකාශයට පත්කිරීමෙන් අවසන් විය, එය ඇන්ග්ලෝෆෝන් අර්බුදය දක්වා වර්ධනය විය. මෙම අර්බුදයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 2020 ජුනි මාසය වන විට පුද්ගලයින් 740,000ක් අභ්‍යන්තරව අවතැන් වී ඇති බවට ගණන් බලා ඇත.

ආගම්
කැමරූන් හි ආගමික නිදහස සහ විවිධත්වය ඉහළ මට්ටමක පවතී. ප්‍රමුඛ ඇදහිල්ල ක්‍රිස්තියානි ධර්මය වන අතර එය ජනගහනයෙන් තුනෙන් දෙකක් පමණ ක්‍රියාත්මක වන අතර ඉස්ලාම් සැලකිය යුතු සුළුතර ඇදහිල්ලක් වන අතර එය හතරෙන් එකක් පමණ පිළිපදින්නේය. ඊට අමතරව සාම්ප්‍රදායික ඇදහිලි බොහෝ අය විසින් අනුගමනය කරනු ලැබේ. මුස්ලිම්වරුන් වැඩිපුරම සංකේන්ද්‍රණය වී සිටින්නේ උතුරේ වන අතර ක්‍රිස්තියානුවන් මූලික වශයෙන් දකුණු හා බටහිර ප්‍රදේශවල සංකේන්ද්‍රණය වී ඇත, නමුත් ආගම් දෙකෙහිම නියැලෙන්නන් රට පුරා සොයාගත හැකිය. විශාල නගරවල කණ්ඩායම් දෙකෙහිම සැලකිය යුතු ජනගහනයක් ඇත. කැමරූන් හි මුස්ලිම්වරුන් සුෆි, සලාෆි, ෂියා සහ නිකායට අයත් නොවන මුස්ලිම් ලෙස බෙදී ඇත.

බ්‍රිතාන්‍ය කැමරූන් වල කොටසක්ව සිටි වයඹ සහ නිරිතදිග පළාත්වල ජනතාව, රෙපරමාදු භක්තිකයන්ගේ වැඩිම ප්‍රතිශතයක් ඇත. දකුණු සහ බටහිර ප්‍රදේශ වල ප්‍රංශ භාෂාව කතා කරන ප්‍රදේශ බොහෝ දුරට කතෝලික වේ. දකුණු ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් ප්‍රධාන වශයෙන් ක්‍රිස්තියානි හෝ සාම්ප්‍රදායික අප්‍රිකානු සජීවී විශ්වාසයන් හෝ මේ දෙකේ සමමුහුර්ත සංකලනයක් අනුගමනය කරයි. මිනිසුන් මන්තර ගුරුකම් ගැන පුලුල්ව විශ්වාස කරන අතර රජය එවැනි ක්‍රියාවන් තහනම් කරයි. සැක සහිත මායාකාරියන් බොහෝ විට මැර ප්‍රචණ්ඩත්වයට ලක් වේ. අන්සාර් අල්-ඉස්ලාම් නම් ඉස්ලාමීය ජිහාඩ් කණ්ඩායම උතුරු කැමරූන් හි ක්‍රියාත්මක වන බවට වාර්තා වී ඇත.

උතුරු ප්‍රදේශ වල, ප්‍රාදේශීය වශයෙන් ආධිපත්‍යය දරන ෆුලානි ජනවාර්ගික කණ්ඩායම බොහෝ දුරට මුස්ලිම් වේ, නමුත් සමස්ත ජනගහනය මුස්ලිම්වරුන්, ක්‍රිස්තියානීන් සහ ස්වදේශික ආගමික විශ්වාසයන් (ෆුලානි විසින් කිර්ඩි ("මිථ්‍යාදෘෂ්ටික") ලෙස හඳුන්වනු ලබන) අනුගාමිකයින් අතර තරමක් සමානව බෙදී ඇත. බටහිර කලාපයේ බමුම් ජනවාර්ගික කණ්ඩායම බොහෝ දුරට මුස්ලිම් වේ. ස්වදේශික සම්ප්‍රදායික ආගම් රට පුරා ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල ක්‍රියාත්මක වන නමුත් නගරවල ප්‍රසිද්ධියේ ක්‍රියාත්මක වන්නේ කලාතුරකිනි, එයට අර්ධ වශයෙන් බොහෝ ආදිවාසී ආගමික කණ්ඩායම් සහජයෙන්ම දේශීය ස්වභාවයක් ගනී.

අධ්‍යාපනය සහ සෞඛ්‍යය

2013 දී, කැමරූන් හි සමස්ත වැඩිහිටි සාක්ෂරතා අනුපාතය 71.3% ලෙස ගණන් බලා ඇත. වයස අවුරුදු 15-24 අතර තරුණයින් අතර සාක්ෂරතා අනුපාතය පිරිමින් සඳහා 85.4% ක් සහ කාන්තාවන් සඳහා 76.4% ක් විය. බොහෝ දරුවන්ට පෞද්ගලික සහ ආගමික පහසුකම්වලට වඩා ලාභදායී රජයේ පාසල් වෙත ප්‍රවේශය ඇත. අධ්‍යාපන ක්‍රමය බ්‍රිතාන්‍ය සහ ප්‍රංශ පූර්වාදර්ශ මිශ්‍රණයකි බොහෝ උපදෙස් ඉංග්‍රීසි හෝ ප්‍රංශ භාෂාවෙන් ඇත.

කැමරූන් අප්‍රිකාවේ ඉහළම පාසල් පැමිණීමේ අනුපාතයක් ඇත. සංස්කෘතික ආකල්ප, ගෘහස්ත රාජකාරි, අඩු වයසින් විවාහ වීම, ගැබ් ගැනීම් සහ ලිංගික හිරිහැර නිසා ගැහැනු ළමයින් පිරිමි ළමයින්ට වඩා අඩුවෙන් පාසල් යනවා. දකුණේ පැමිණීමේ අනුපාත වැඩි වුවද, අසමානුපාතික ලෙස ගුරුවරුන් සංඛ්‍යාවක් එහි ස්ථානගත කර ඇති අතර, උතුරු පාසල් නිදන්ගතව අඩු සේවක සංඛ්‍යාවක් ඇත. 2013 දී ප්‍රාථමික පාසල්වලට ඇතුළත් වීමේ අනුපාතය 93.5%කි.

කැමරූන් හි පාසල් පැමිණීමට ද ළමා ශ්‍රමය බලපානු ලබයි. ඇත්ත වශයෙන්ම, ළමා ශ්‍රමයේ නරකම ආකාරයන් පිළිබඳ එක්සත් ජනපද කම්කරු දෙපාර්තමේන්තුවේ සොයාගැනීම් වාර්තා කළේ වයස අවුරුදු 5 සිට 14 දක්වා ළමුන්ගෙන් 56%ක් වැඩ කරන දරුවන් බවත්, වයස අවුරුදු 7 සිට 14 දක්වා ළමුන්ගෙන් 53%ක් පමණ වැඩ සහ පාසැල ඒකාබද්ධ බවත්ය.[159] 2014 දෙසැම්බරයේදී, ජාත්‍යන්තර කම්කරු කටයුතු කාර්යාංශය විසින් නිකුත් කරන ලද ළමා ශ්‍රමිකයන් හෝ බලහත්කාර ශ්‍රමිකයන් විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද භාණ්ඩ ලැයිස්තුවක් කොකෝවා නිෂ්පාදනයේදී ළමා ශ්‍රමිකයන් වෙත යොමු වූ රටවල් අතර කැමරූන් සඳහන් කර ඇත.[160]

සෞඛ්‍ය සේවාවේ ගුණාත්මක භාවය සාමාන්‍යයෙන් අඩුය. 2012 දී උපතේදී ආයු අපේක්ෂාව අවුරුදු 56ක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇති අතර නිරෝගී ආයු වසර 48ක් අපේක්ෂා කෙරේ. කැමරූන් හි සශ්‍රීකත්ව අනුපාතය ඉහළ මට්ටමක පවතින අතර එක් කාන්තාවක් සඳහා සාමාන්‍ය උපත් 4.8 ක් සහ පළමු උපතේදී සාමාන්‍ය මවකගේ වයස අවුරුදු 19.7 කි. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයට අනුව කැමරූන්හි සෑම පුද්ගලයන් 5000 කටම සිටින්නේ එක් වෛද්‍යවරයෙක් පමණි. 2014 දී, සෞඛ්‍ය සේවා සඳහා වෙන් කර ඇත්තේ මුළු දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයේ වියදමෙන් 4.1%ක් පමණි. සෞඛ්‍ය සේවා පද්ධතියේ මූල්‍ය කප්පාදුව හේතුවෙන් වෘත්තිකයන් සිටින්නේ ස්වල්පයකි. කැමරූන් හි පුහුණුව ලැබූ වෛද්‍යවරුන් සහ හෙදියන් විදේශගත වන්නේ කැමරූන්හි වැඩ ප්‍රමාණය වැඩි වන අතර ගෙවීම දුර්වල බැවිනි. ඔවුන්ගේ උපකාර අවශ්‍ය වුවද හෙදියන් රැකියා විරහිත ය. ඔවුන්ගෙන් සමහරෙක් ස්වේච්ඡාවෙන් උදව් කරන නිසා ඔවුන්ගේ කුසලතා නැති නොවේ. ප්‍රධාන නගරවලින් පිටත, පහසුකම් බොහෝ විට අපිරිසිදු සහ දුර්වල ලෙස සන්නද්ධ වේ.

2012 දී, ප්‍රධානතම මාරාන්තික රෝග තුන වූයේ HIV/AIDS, පහළ ශ්වසන පත්‍රිකාවේ ආසාදන සහ පාචන රෝගයි. ආවේණික රෝග අතර ඩෙංගු උණ, ෆයිලේරියාසිස්, ලීෂ්මේනියාසිස්, මැලේරියාව, මෙනින්ජයිටිස්, ෂිස්ටෝසෝමියාසිස් සහ නිදාගැනීමේ අසනීප ඇතුළත් වේ. 2016 වසරේ HIV/AIDS ව්‍යාප්තිය අනුපාතය වයස අවුරුදු 15-49 සඳහා 3.8%ක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇත, නමුත් රෝගයට එරෙහිව ඇති දැඩි අපකීර්තිය නිසා වාර්තා වූ රෝගීන් සංඛ්‍යාව කෘත්‍රිමව අඩු මට්ටමක පවතී. 2016 දී වයස අවුරුදු 14ට අඩු ළමුන් 46,000ක් HIV සමඟ ජීවත් වන බවට ඇස්තමේන්තු කර ඇත. කැමරූන් හි HIV සමඟ ජීවත් වන අයගෙන් 58%ක් ඔවුන්ගේ තත්ත්වය දන්නා අතර ARV ප්‍රතිකාර ලබා ගන්නේ 37%ක් පමණි. 2016 දී, ඒඩ්ස් හේතුවෙන් 29,000 මරණ වැඩිහිටියන් හා ළමුන් තුළ සිදු විය.

කැමරූන් හි බහුලව පවතින සම්ප්‍රදායික චාරිත්‍රයක් වන පියයුරු මදිම ගැහැණු ළමයින්ගේ සෞඛ්‍යයට බලපායි. ස්ත්‍රී ලිංග ඡේදනය (FGM) බහුලව සිදු නොවුණත්, සමහර ජනගහණයන් අතර ක්‍රියාත්මක වේ; 2013 යුනිසෙෆ් වාර්තාවකට අනුව, කැමරූන් හි කාන්තාවන්ගෙන් 1% FGM වලට භාජනය වී ඇත. කාන්තාවන්ගේ සහ ගැහැණු ළමයින්ගේ සෞඛ්‍යයට ද බලපෑම් ඇති කරමින්, උපත් පාලන ව්‍යාප්තිය අනුපාතය 2014 දී 34.4%ක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇත. සාම්ප්‍රදායික වෛද්‍යවරුන් සාක්ෂි මත පදනම් වූ වෛද්‍ය විද්‍යාව සඳහා ජනප්‍රිය විකල්පයක් ලෙස පවතී.

සංස්කෘතිය

සංගීතය සහ නැටුම්

සංගීතය සහ නැටුම් කැමරූනියානු උත්සව, උත්සව, සමාජ රැස්වීම් සහ කතන්දර කීමේ අනිවාර්ය අංග වේ. සාම්ප්‍රදායික නැටුම් ඉතා ඉහළ නැටුම් නිර්මාණය කර ඇති අතර පිරිමින් සහ කාන්තාවන් වෙන් කර හෝ එක් ලිංගයකට සහභාගී වීම සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කරයි. නර්තනයේ අරමුණු පිරිසිදු විනෝදාස්වාදයේ සිට ආගමික භක්තිය දක්වා විහිදේ. සම්ප්‍රදායිකව සංගීතය වාචිකව සම්ප්‍රේෂණය වේ. සාමාන්‍ය ප්‍රසංගයක දී ගායක ගායිකාවන්ගේ ගායනයක් ඒකල වාදකයෙකු ප්‍රතිරාවය කරයි.

සංගීත සහය අත්පුඩි ගැසීම සහ පාද මුද්දර දැමීම තරම් සරල විය හැක, නමුත් සාම්ප්‍රදායික වාද්‍ය භාණ්ඩවලට නර්තන ශිල්පීන් විසින් පැළඳ සිටින සීනු, අත්පුඩි ගසන, බෙර සහ කතා බෙර, නළා, අං, රැට්ල්ස්, සීරීම්, තන්තු භාණ්ඩ, විසිල් සහ සයිලෝෆෝන් ඇතුළත් වේ. මේවායේ සංයෝජන වාර්ගික කණ්ඩායම සහ කලාපය අනුව වෙනස් වේ. සමහර ප්‍රසංගකයන් වීණා වාද්‍ය භාණ්ඩයක් සමඟින් සම්පූර්ණ ගීත තනිවම ගායනා කරයි.

ජනප්‍රිය සංගීත ශෛලීන් අතර වෙරළ තීරයේ ඇම්බසි බේ, බස්සා හි ඇසිකෝ, බංගංටේ හි මන්ගම්බු සහ බැමිලෙකේ හි ත්සමස්සි ඇතුළත් වේ. නයිජීරියානු සංගීතය ඇංග්ලෝෆෝන් කැමරූනියානු වාදකයන්ට බලපෑම් කර ඇති අතර, ප්‍රින්ස් නිකෝ ම්බර්ගාගේ "ස්වීට් මදර්" හි ඉහළම ගීතය ඉතිහාසයේ වැඩියෙන්ම අලෙවි වූ අප්‍රිකානු වාර්තාව වේ.

වඩාත්ම ජනප්‍රිය සංගීත ශෛලීන් දෙක වන්නේ මකොසා සහ බිකුට්සි ය. මකොසා ඩවුලා හි වර්ධනය වූ අතර ජන සංගීතය, උසස් ජීවිතය, ආත්මය සහ කොංගෝ සංගීතය මිශ්‍ර කරයි. මනු දිබංගෝ, ෆ්‍රැන්සිස් බෙබේ, මෝනි බිලේ සහ පෙටිට්-පේයිස් වැනි රංගන ශිල්පීන් 1970 සහ 1980 ගණන් වලදී මෙම ශෛලිය ලොව පුරා ප්‍රචලිත කළහ. බිකුට්සි එවොන්ඩෝ අතර යුද සංගීතය ලෙස ආරම්භ විය. ඈන්-මාරි නසී වැනි කලාකරුවන් එය 1940 ගණන්වල පටන් ජනප්‍රිය නැටුම් සංගීතයක් බවට වර්ධනය කරන ලද අතර, මමා ඔහන්ජා සහ ලෙස් ටෙට්ස් බෲලීස් වැනි ප්‍රසංගකරුවන් එය 1960, 1970 සහ 1980 ගණන් වලදී ජාත්‍යන්තරව ප්‍රචලිත කළහ.

නිවාඩු දින
කැමරූන් හි දේශප්‍රේමය හා සම්බන්ධ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන නිවාඩු දිනය ජාතික දිනය වන අතර එය එක්සත් දිනය ලෙසද හැඳින්වේ. වඩාත්ම කැපී පෙනෙන ආගමික නිවාඩු දින අතර උපකල්පන දිනය සහ නැගීමේ දිනය වේ, එය සාමාන්‍යයෙන් පාස්කු ඉරිදාට දින 39 කට පසුව වේ. වයඹ සහ නිරිතදිග පළාත්වල, සාමූහිකව අම්බසෝනියා ලෙස හැඳින්වේ, ඔක්තෝබර් 1 ජාතික නිවාඩු දිනයක් ලෙස සැලකේ, අම්බසෝනියානුවන් කැමරූන් වෙතින් නිදහස ලැබූ දිනය ලෙස සලකනු ලැබේ.

ආහාර පිසීම

ප්‍රදේශය අනුව ආහාර පිසීම වෙනස් වේ, නමුත් විශාල, එක් ආහාර වේලක්, රාත්‍රී ආහාර වේලක් රට පුරා බහුලව දක්නට ලැබේ. සාමාන්‍ය ආහාරයක් පදනම් වන්නේ කොකෝයම්, බඩ ඉරිඟු, මඤ්ඤොක්කා, මෙනේරි, කෙසෙල්, අර්තාපල්, සහල් හෝ අල, බොහෝ විට පිටි ගුලිය වැනි ෆුෆු වලට තලා දමනු ලැබේ. මෙය හරිතයන්, රටකජු, පාම් ඔයිල් හෝ වෙනත් අමුද්‍රව්‍ය වලින් සාදන ලද සෝස්, සුප් හෝ ඉස්ටුවක් සමඟ පිරිනමනු ලැබේ. මස් සහ මාළු ජනප්‍රිය නමුත් මිල අධික එකතු කිරීම් වන අතර කුකුළු මස් විශේෂ අවස්ථා සඳහා වෙන් කර ඇත. කෑම වර්ග බොහෝ විට තරමක් සැරයි; කුළුබඩුවලට ලුණු, රතු ගම්මිරිස් සෝස් සහ මැගී ඇතුළත් වේ.

හැඳි ගෑරුප්පු සාමාන්‍ය දෙයක්, නමුත් ආහාර සම්ප්‍රදායිකව දකුණු අතෙන් හසුරුවනු ලැබේ. උදෑසන ආහාරය කෝපි හෝ තේ සමග පාන් සහ පළතුරු ඉතිරි වේ. සාමාන්‍යයෙන් උදේ ආහාරය තිරිඟු පිටිවලින් සාදනු ලබන්නේ පෆ්-පෆ් (ඩෝනට්ස්), කෙසෙල් සහ පිටිවලින් සාදන ලද අක්‍රා කෙසෙල්, බෝංචි කේක් සහ තවත් බොහෝ ආහාර වලිනි. විශේෂයෙන් වීදි වෙළෙන්දන්ගෙන් ඒවා මිල දී ගත හැකි විශාල නගරවල කෙටි කෑම ජනප්‍රිය වේ.

විලාසිතා

කැමරූන් හි සාපේක්ෂ වශයෙන් විශාල සහ විවිධ වූ ජනගහනය එහි විලාසිතාවලින් ද විවිධ වේ. දේශගුණය, ආගමික, වාර්ගික සහ සංස්කෘතික විශ්වාසයන් සහ යටත්විජිතවාදයේ, අධිරාජ්‍යවාදයේ සහ ගෝලීයකරණයේ බලපෑම් සමකාලීන කැමරූනියානු ඇඳුමේ සාධක වේ.

කැපී පෙනෙන ඇඳුම් ආයිත්තම් අතරට ඇතුළත් වන්නේ: කැමරූන් කාන්තාවන් විසින් පැළඳ සිටින පැග්නස්, සරම්; චෙචියා, සාම්ප්රදායික තොප්පියක්; ක්වා, පිරිමි අත්බෑගයක්; සහ ගඳුර, පිරිමි චාරිත්‍රානුකූල ඇඳුම්. දවටන සහ ලෝගු කාන්තාවන් සහ පිරිමින් විසින් බහුලව භාවිතා කරන නමුත් ඒවායේ භාවිතය ප්‍රදේශය අනුව වෙනස් වේ, උතුරේ ෆුලානි විලාසිතාවන්ගේ බලපෑම සහ දකුණේ සහ බටහිර ප්‍රදේශවල බොහෝ විට ඉග්බෝ සහ යොරුබා විලාසිතාවන් දක්නට ලැබේ.

ඉමානේ අයිසි කැමරූන් හි ඉහළම විලාසිතා නිර්මාණකරුවන්ගෙන් කෙනෙකි සහ ජාත්‍යන්තර පිළිගැනීමක් ලබා ඇත.

දේශීය කලා හා අත්කම්
සාම්ප්‍රදායික කලා සහ අත්කම් වාණිජ, සැරසිලි සහ ආගමික අරමුණු සඳහා රට පුරා ක්‍රියාත්මක වේ. ලී කැටයම් සහ මූර්ති විශේෂයෙන් සුලභ වේ. බටහිර උස්බිම්වල ඇති උසස් තත්ත්වයේ මැටි පිඟන් භාණ්ඩ සහ පිඟන් භාණ්ඩ සඳහා භාවිතා වේ. අනෙකුත් ශිල්ප අතර කූඩ විවීම, පබළු වැඩ කිරීම, පිත්තල සහ ලෝකඩ වැඩ කිරීම, කැටයම් කැටයම් සහ පින්තාරු කිරීම, එම්බ්‍රොයිඩර් සහ සම් වැඩ කිරීම ඇතුළත් වේ. සාම්ප්‍රදායික නිවාස ශෛලීන් දේශීය ද්‍රව්‍ය භාවිතා කරන අතර සංචාරක ම්බොරෝරෝ හි තාවකාලික ලී සහ පත්‍ර කූඩාරම් වල සිට දකුණේ ජනයාගේ සෘජුකෝණාස්‍රාකාර මඩ සහිත නිවාස දක්වා වෙනස් වේ. සිමෙන්ති සහ ටින් වැනි ද්‍රව්‍යවල වාසස්ථාන වැඩි වැඩියෙන් පොදු වේ. සමකාලීන කලාව ප්‍රධාන වශයෙන් ප්‍රවර්ධනය කරනු ලබන්නේ ස්වාධීන සංස්කෘතික සංවිධාන (Doual'art, Africréa) සහ කලාකරුවන් විසින් පවත්වාගෙන යන මුලපිරීම් (ආර්ට් වොෂ්, ඇට්ලියර් වයිකින්, ආර්ට් බේකරි) විසිනි.

සාහිත්‍ය

කැමරූනියානු සාහිත්‍යය යුරෝපීය හා අප්‍රිකානු තේමා දෙකටම අවධානය යොමු කර ඇත. යටත් විජිත යුගයේ ලේඛකයන් වන ලුවී-මාරි පුකා සහ සැන්කී මයිමෝ යුරෝපීය මිෂනාරි සමාජ මගින් අධ්‍යාපනය ලැබූ අතර කැමරූන් නූතන ලෝකයට ගෙන ඒම සඳහා යුරෝපීය සංස්කෘතියට අනුගත විය. දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු, මොන්ගෝ බෙටි සහ ෆර්ඩිනන්ඩ් ඔයෝනෝ වැනි ලේඛකයින් යටත් විජිතවාදය විශ්ලේෂණය කර විවේචනය කළ අතර උකහා ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කළහ.

චිත්‍රපට සහ සාහිත්‍ය
නිදහසින් ටික කලකට පසු, ජීන්-පෝල් න්ගසා සහ තෙරේස් සීතා-බෙලා වැනි චිත්‍රපට නිෂ්පාදකයින් සමාන තේමාවන් ගවේෂණය කළහ. 1960 ගණන් වලදී, මොංගෝ බෙටි, ෆර්ඩිනන්ඩ් ලියෝපෝල්ඩ් ඔයෝනෝ සහ අනෙකුත් ලේඛකයින් පශ්චාත් යටත් විජිතවාදය, අප්‍රිකානු සංවර්ධනයේ ගැටළු සහ අප්‍රිකානු අනන්‍යතාවය ප්‍රකෘතිමත් කිරීම ගවේෂණය කළහ. 1970 ගණන්වල මැද භාගයේදී, ජීන්-පියරේ ඩිකොංගු පිපා සහ ඩැනියෙල් කම්වා වැනි සිනමාකරුවන් සාම්ප්‍රදායික සහ පශ්චාත් යටත් විජිත සමාජය අතර ගැටුම් සමඟ කටයුතු කළහ. ඉදිරි දශක දෙක තුළ සාහිත්‍යය සහ චිත්‍රපට සම්පූර්ණයෙන්ම කැමරූනියානු තේමාවන් කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කළේය.

ක්‍රීඩා

ජාතික ප්‍රතිපත්තිය සෑම ආකාරයකම ක්‍රීඩාව දැඩි ලෙස අනුමත කරයි. සාම්ප්‍රදායික ක්‍රීඩා වලට ඔරු පැදීම සහ මල්ලවපොර ඇතුළත් වන අතර, සෑම වසරකම කිලෝමීටර් 40 (සැතපුම් 25) මවුන්ට් කැමරූන් රේස් ඔෆ් හෝප් සඳහා ධාවකයන් සිය ගණනක් සහභාගී වේ. කැමරූන් යනු ශීත ඍතු ඔලිම්පික් තරඟාවලියට සහභාගී වූ නිවර්තන කලාපීය රටවල් කිහිපයෙන් එකකි.

කැමරූන් හි ක්රීඩාව පාපන්දු විසින් ආධිපත්යය දරයි. ආධුනික පාපන්දු සමාජ බහුල, වාර්ගික රේඛා ඔස්සේ හෝ ආයතනික අනුග්‍රාහකයන් යටතේ සංවිධානය වී ඇත. ජාතික කණ්ඩායම 1982 සහ 1990 FIFA ලෝක කුසලානවල ප්‍රබල ලෙස පෙන්නුම් කිරීමෙන් පසු අප්‍රිකාවේ වඩාත්ම සාර්ථක එකක් විය. කැමරූන් අප්‍රිකානු ජාතීන්ගේ කුසලාන ශූරතා පහක් සහ 2000 ඔලිම්පික් උළෙලේ රන් පදක්කම දිනා ගෙන ඇත.

2016 නොවැම්බර්-දෙසැම්බර්, 2020 අප්‍රිකානු ජාතීන්ගේ ශූරතාව සහ 2021 අප්‍රිකානු ජාතීන්ගේ කුසලාන කාන්තා අප්‍රිකානු කුසලානයේ සත්කාරක රට කැමරූන් විය. කාන්තා පාපන්දු කණ්ඩායම හැඳින්වෙන්නේ "අනභිභවනීය සිංහයන්" ලෙස වන අතර, ඔවුන්ගේ පිරිමි සගයන් මෙන්, කිසිදු ප්‍රධාන කුසලානයක් දිනා නොතිබුණද, ජාත්‍යන්තර තලයේදී ද සාර්ථක වේ.

කැමරූන් ක්‍රිකට් සම්මේලනය ජාත්‍යන්තර තරඟවලට සහභාගී වීමත් සමඟ නැගී එන ක්‍රීඩාවක් ලෙස ක්‍රිකට් ද කැමරූනයට ඇතුළු වී ඇත.

කැමරූන් ජාතික පැසිපන්දු සංගමයේ ක්‍රීඩකයින් කිහිප දෙනෙකු නිෂ්පාදනය කර ඇත, එනම් පැස්කල් සියාම්, ජොයෙල් එම්බීඩ්, D. J. ස්ට්රෝබෙරි, රූබන් බූම්ට්ජේ-බූම්ට්ජේ, ක්‍රිස්ටියන් කොලෝකෝ සහ ලූක් එම්බාහ් අ මවුට්.

හිටපු UFC හෙවිවේට් ශූර ෆ්‍රැන්සිස් නගන්නෝ කැමරූන් වලින් පැමිණේ.

යොමු කිරීම්

කැමරූන්


الحزب الوطني التقدمي هو حزب سياسي سورينامي، من أبرز شخصياته جول سيدني الذي تولى منصب وزير أول في الفترة الممتدة من 20 نوفمبر 1969 حتى 24 ديسمبر 1973.

تأسس هذا الحزب من قبل جوست رينز الذي تم انتخابه عدة مرات من عام 1951 كمرشح عن الحزب الوطني السورينامي (NPS) كعضو في البرلمان. في عام 1963 أصبح وزيرا للبناء نيابة عن الحزب ولكن بعد صراع مع حزبه تم فصله في 31 ديسمبر 1966. في يناير 1967، أسس الحزب الوطني التقدمي، وأعيد انتخاب رينس كعضو في البرلمان في الانتخابات التي تلت ذلك بأشهر قليلة، كما جاء جول سيدني (وزير المالية سابقًا في الحزب الوطني) وأكسيل كوينتوس بوس عضوًا في الحزب الوطني التقدمي في سورينام.

أحزاب سياسية سابقة في سورينام
أحزاب سياسية سورينامية

الحزب الوطني التقدمي


Un psihiatru este un medic specializat în psihiatrie, ramura medicinei care se ocupă cu prevenirea, diagnosticarea, tratamentul și reabilitarea persoanelor cu boli mintale.

Psihiatru


Las Primarias del Partido Republicano de 2012 en Maryland se hicieron el 3 de abril de 2012. Las Primarias del Partido Republicano son una Primarias, con 37 delegados para elegir al candidato del partido Republicano para las elecciones presidenciales de Estados Unidos de 2012.  En el estado de Maryland estaban en disputa 37 delegados en la cual Mitt Romney ganó co un amplio margen.

Elecciones

Resultados

Véase también
 Primarias presidenciales del Partido Republicano de 2012

Referencias

Enlaces externos
 Destino 2012 en Univision (en español)
 Calendario de las Primarias en Maryland (en inglés)
 Primarias y Primarias en CNN (en inglés)
 Candidatos a las Primarias (en inglés)

2012
Maryland


මිරිස්ස යනු ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතේ මාතර දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි කුඩා නගරයක් වේ. නගරය කොළඹ සිට කිලෝ මීටර 240ක් පමණ දුරකින් යුක්තව දකුණු දිසාවෙන් පිහිටා තිබේ.

සංචාරක ආකර්ෂණ
මිරිස්ස වෙරළ තීරය - මිරිසස්ස පිහිටි වෙරළ තීරය එහි වූ ආකර්ෂණීය සංචාරක ගමනාන්තයකි.
තල්මසුන් නැරඹීම - මිරිස්ස ආශ්‍රිත මුහුදු තීරයේ තල්මසුන් නැරඹීම ඉතා ජනප්‍රිය වේ.

දියමත ලිස්සායාමේ ක්‍රීඩාව
ඉහල සංචාරක ආකර්ශනයක් දිනා ඇති මිරිස්ස වෙරල තීරයෙහි දිය මත ලිස්සායාමේ ක්‍රීඩාව ප්‍රචලිතව පවතී. විදේශීය සංචාරකයන් මවිත කරවන මිරිස්ස වෙරල තීරයෙහි දිය රැලි මෙම ක්‍රීඩාව සදහාම නිර්මායනය වූවක්දැයි සිතෙන තරමට ආකර්ශනීය වේ.
    මිරිස්ස වෙරල තීරය සදහා ඉතා ඉහල සංචාරක ආකර්ශනයක් ලැබීමට මෙම මනස්කාන්ත දිය රැලි අනගි දායකත්වයක් ලබාදේ.එබැවින් ඔබේ නිවාඩුව නිදහසේ ගත කිරීමට මිරිස්ස වෙරල තීරය කදිම තෝතැන්නකි.

මූලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
මාතර

මිරිස්ස


Les rames HTR 312 et HTR 412 appartiennent à une famille de rames automotrices tr-modales (électrique par caténaire ou batterie et thermique) italiennes, surnommées  par Trenitalia, produites à partir de  par Hitachi Rail STS.

Histoire

Genèse du projet
La gamme Hitachi Blues est développée par Hitachi Rail STS à la suite d'un appel d'offres ouvert par Trenitalia en  pour la réalisation des trains de voyageurs électriques pouvant être alimentés à la fois à partir d'une caténaire mais pouvant également disposer d'une propulsion autonome. Le contrat, initialement attribué à Stadler Rail en , est finalement attribué à Hitachi Rail STS à la suite de négociations.Par la suite, les deux principaux concurrents pour le contrat, à savoir Stadler Rail et Alstom, ont déposé deux recours distincts devant le tribunal administratif régional du Latium, accusant la compagnie ferroviaire d'avoir accordé de manière injustifiée un traitement favorable à Hitachi Rail STS. En , le tribunal administratif régional s'est prononcé en faveur d'Hitachi Rail STS, rejetant également l'appel ultérieur en .

Production

Le contrat, d'un montant d', prévoit une production initiale de  allant ensuite de  à un maximum de  au total.

La production a lieu dans les usines Hitachi Rail STS de Pistoia, Naples et Reggio de Calabre.

Une première présentation du nouveau modèle de train a été faite les  et  dans l'usine Hitachi Rail STS de Pistoia, via une maquette, à des associations actives dans la protection des consommateurs et des personnes handicapées. La présentation officielle via mock-up était prévue pour fin  à Milan.

Le  au matin, la première rame (HTR 412.001) a été remorquée de l'usine Hitachi Rail STS de Pistoia jusqu'aux laboratoires ferroviaires d'Osmannoro, gérés par Italcertifer et Italferr, pour divers essais. Le , le train est ramené à Hitachi Rail STS, en vue de commencer les tests pour l'autorisation de mise en service dans le courant de l'année  avec une entrée en service commercial prévue pour le dernier trimestre de cette même année. Le conseiller des transports de la Toscane confirme en  le début des livraisons des trains pour la fin de la même année.

Commercialisation
Au total,  ont été mis en service par Trenitalia sur un total de  prévus dans l'accord-cadre. Ceux-ci sont répartis dans plusieurs régions italiennes, à savoir le Latium (), la Sardaigne (), la Sicile (), la Calabre (), la Toscane (), la Vallée d'Aoste () et le Frioul-Vénétie Julienne ().

Description
Le modèle Hitachi Blues est basé sur la plate-forme  développée par Hitachi Rail STS. C'est une rame articulée composée de 3 ou 4 voitures à un niveau reliées par des bogies jacobs. Les moteurs électriques de l'automotrice sont alimentés soit par des générateurs Diesel, soit par le captage de courant continu  via une caténaire, soit par des batteries.

La classification officielle des trains est HTR 312 pour la version à 3 voitures et HTR 412 pour la version à 4 voitures, où le  dans  signifie . C'est le premier train italien à utiliser cette abréviation pour sa classification.

Esthétiquement, il rappelle la série Hitachi Rock à la fois dans l'apparence extérieure et dans l'usage de larges portes à un seul battant.

Notes et références

Voir aussi

Articles connexes

 Liste de matériel roulant ferroviaire italien
 Hitachi Rock
 BTR 813

Lien externe

Automotrice d'Italie
Matériel roulant des FS
Véhicule hybride
Automotrice 3000 V

Hitachi Blues


Flyjet era uma companhia aérea charter com sede em Londres, Inglaterra, Reino Unido. Era uma subsidiária da Silverjet. Operava do Aeroporto de Manchester e do Aeroporto Internacional de Newcastle para destinos de férias no Mediterrâneo, bem como para as Ilhas Canárias.

História
A companhia aérea foi fundada em 2002 e iniciou suas operações em junho de 2003. A SilverJet adquiriu a Flyjet em outubro de 2006. A companhia aérea continuou a operar sob a marca Flyjet. As bases em Newcastle e Manchester foram fechadas em outubro de 2007 e os dois Boeing 757-200ER foram devolvidos.

A Flyjet encerrou suas operações em 31 de outubro de 2007.

Destinos

Frota

A frota da Flyjet consistia nas seguintes aeronaves (Janeiro de 2008):

Ver também

 Lista de companhias aéreas fora de operação

Ligações externas

 Sítio oficial

Empresas aéreas extintas do Reino Unido
Empresas aéreas extintas em 2007
Empresas aéreas fundadas em 2002

Flyjet


29. Svjetsko prvenstvo u rukometu 2025. je rukometno prvenstvo koje će se održati u Hrvatskoj, Danskoj i Norveškoj 2025. godine.

Domaćinstvo
Godine 2018. počele su stizati prve ponude za domaćina prvenstva.

Ponude:

  Mađarska
  Danska,  Norveška,  Švicarska
  Srbija

Dana 25. rujna 2019. Hrvatska je zajedno s Danskom i Norveškom podnijela zajedničku ponudu za domaćina događaja.

Ponude:

  Hrvatska,  Danska  Norveška
  Mađarska
  Švicarska

Dana 28. veljače 2020. Hrvatska, Danska i Norveška izabrane su za domaćina Svjetskoga prvenstva.

Borilišta
Sportske arene u kojima će se održavati utakmice nalaze se u dvije nove dvorane, u Dubrovniku u Hrvatskoj, zatim Drammenu u Norveškoj, a finale će se igrati u Oslu u Telenor Areni koja ima kapacitet od 15.000 mjesta.

Kvalifikacijska natjecanja

Kvalificirane momčadi

Gradovi domaćini
Slijedi popis svih lokacija domaćina i gradova koji se koriste.

Hrvatska
 Zagreb: Arena Zagreb
 Split: Spaladium Arena
 Varaždin: Športska dvorana Varaždin
 Dubrovnik: Rukometna dvorana
 Poreč: Športska dvorana Žatika

Danska
 Herning: Jyske Bank Boxen
 Kopenhagen: Kraljevska Arena

Norveška
 Oslo: Telenor Arena
 Drammen: Rukometna dvorana
 Trondheim: Trondheim Spektrum
 Stavanger: Stavanger Idrettshall

Izvori

M2025
Međunarodna rukometna natjecanja u Hrvatskoj
Međunarodna rukometna natjecanja u Danskoj
Međunarodna rukometna natjecanja u Norveškoj

Svjetsko prvenstvo u rukometu – Hrvatska, Danska i Norveška 2025.


Antyeri veya Andırya Samsun ilinin Tekkeköy ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe
Antik dönemdeki adı Andiria olan  1953 yılına kadar köyün resmi adı Andırya idi. Köy ahalisinin tamamına yakını yunanistan selanik vilayetine bağlı sarıcaşaban kazası olucak mahallesinden mubadele ile gelmiştir. Antyeri mahallesi nüfusuna kayıtlı yaklaşık 1500 hane vardır; bu nüfusun yoğun bir kısmı ilçe merkezine yerleşmiştir.

Coğrafya
Samsun iline 16 km, Tekkeköy ilçesine 2 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar

Tekkeköy'ün mahalleleri

Antyeri, Tekkeköy


Hacıkodal, Kahramanmaraş ilinin Göksun ilçesine bağlı bir mahalledir.

Kahramanmaraş iline 127, Göksun ilçesine 35 km uzaklıktadır.

Nüfus

Dış bağlantılar
 YerelNET

Göksun'un mahalleleri

Hacıkodal, Göksun


La bataille de Sloviansk est un engagement militaire, qui se profile dans le cadre de l'invasion russe de l'Ukraine. Il est centré autour de la ville de Sloviansk.

Contexte

Historique

Sloviansk avait été le lieu d'une bataille au début de la guerre du Donbass, en 2014. Les sécessionnistes avaient durant plus de deux mois pris la ville. Après un siège et plusieurs assauts, la ville a été reprise par les troupes ukrainiennes.

Lors du début de l'invasion de l'Ukraine par la Russie de 2022, les forces armées russes sont entrées dans le pays par divers fronts dont le Donbass précédemment en guerre. Les troupes positionnées dans cette zone firent des progrès assez lents, se heurtant aux forces ukrainiennes qui s'étaient positionnées à l'est de l'Ukraine depuis un certain temps.

À la suite du retrait des forces russes dans le nord du pays, ceux-ci se sont recentrés à l'est pour lancer une nouvelle offensive. Certains commentateurs de la guerre considèrent cette reconcentration comme une nouvelle phase de la guerre.

Topographie

Plusieurs obstacles naturels protègent Sloviansk. La ville de Raihorodok à quelques km à l'est est rend très difficile toutes traversées du Donets par cette zone. Au nord de la ville à une dizaine de km se trouvent les villes de Sviatohirsk et Bohorodychne qui sont protégées par d'épaisses forêts, le Donets et des collines. A la frontière nord de la ville se trouve la forêt de Mayatsʹka Dacha qui constitue une très bonne défense pour la ville mais la dernière et la chute de cette forêt serait une très mauvaise nouvelle pour les défenseurs de la ville car la forêt se situe sur une colline qui surplombe toute la vallée de Sloviansk. La ville est protégé au sud-est par une légère chaine de colline et une ligne de défense entre Siversk et Bakhmout, si cette ligne tombe cela voudra dire que les Russes pourront surplomber les villes de Sloviansk et Kramatorsk de 3 côtés.

Importance militaire de Sloviansk
À la suite du retrait russe du nord de l'Ukraine, l'intensité des combats s'est accrue dans l'est. Les soldats ukrainiens s'attendent à tout moment à se faire attaquer tandis que l'artillerie prépare le terrain. La stratégie russe semblerait celle d'encercler les forces ukrainiennes dans une poche pour les forcer à la reddition.

Sloviansk est a présent perçue comme une ville stratégique majeure à la suite de la prise de la côte sud de l'Ukraine. L'objectif est l'enveloppement des forces ukrainiennes pour les forcer à se rendre. L'Institut pour l'étude de la guerre (ISW) a déclaré dans son rapport du 5 avril que la ville de Sloviansk serait sûrement la prochaine cible des russes « pour encercler les forces ukrainiennes ». Les villes d'Izioum, de Donetsk et de Louhansk étant sous contrôle russe, cette ville est aussi le point central des zones d'occupations russes permettant de les relier et de mieux les tenir.

Cependant, s'ils sont arrêtés par l'armée ukrainienne et que celle-ci est capable de résister, la ville sera un centre majeur de résistance empêchant la Russie d'opérer dans la région. ISW et d'autres ont noté que si les forces russes ne peuvent pas prendre la ville, ce sera un coup dur pour l'effort russe à l'est, et la liaison prévue entre Donetsk et Louhansk ne pourra pas se réaliser.

Sloviansk est également un centre de transit pour la région, avec des lignes ferroviaires et des routes d'une importance significative. Des analystes ont noté que les Russes en prenant son contrôle pourraient facilement déplacer des troupes et des véhicules dans l'est de l'Ukraine.

Premiers mouvements russes et préparation ukrainienne
Les forces russes ont pivoté vers Sloviansk depuis Izioum, avec les soldats de la  de chars qui se trouvaient dans la région de Kharkiv et Soumy, faisant la route vers la ville depuis le nord en suivant la .

Les habitants de Sloviansk ont été invités à évacuer la ville dans le cadre de la défense de la ville par le gouvernement ukrainien. Les forces ukrainiennes se sont déplacées dans la ville de Sloviansk et ses alentours en vue de sa défense contre la nouvelle offensive russe. Les habitants ont commencé à quitter la zone en prévision de l'offensive imminente. Les autorités de la ville ont signalé que les opérations de retraite étaient en cours de transfert et que les succursales bancaires fermaient.

Néanmoins les Russes ne lanceront pas leur attaque avant d'avoir sécurisé les forêts du parc national de Sviasti Hory , ainsi que le parc national de Mayatskaya Dacha. Tant que ces deux forêts ne sont pas tombés les Russes ne lanceront pas leur attaque vers Sloviansk. La sécurisation de ces forêts et très lente car les Russes emploient en grande majorité leurs forces spéciales pour ce genre d'opérations ce qui rallonge considérablement l'avancée.

Dans le même temps les Russes tentent de percer les défenses ukrainiennes dans la ville de Barvinkove qui est une place importante pour le ravitaillement de Sloviansk par l'ouest.

Références

Sloviansk
2022 en Ukraine
Avril 2022
Oblast de Donetsk
Sloviansk

Bataille de Sloviansk


Niels Lergaard (født 10. februar 1893 i Vorup, død 25. juli 1982 i København) var en dansk maler.

Lergaard blev udlært på Det Kongelige Danske Kunstakademi i perioden 1917-1920. Herefter flyttede han til Norge, hvor han boede frem til 1928 for så at vende tilbage til Danmark. Oluf Høst fik ham til Bornholm. Lergaard var sammen med Jens Søndergaard en af de de såkaldte "mørkemalere", der malede med pastos. I slutningen af 1930'erne blev hans mere abstrakte. Blandt hans yndede motiver bakken Bokul og Gudhjem Kirke.

I 1931 blev han medlem af Grønningen. I 1937 modtog han Eckersberg Medaillen. Fra 1959 til 1964 var Lergaard professor ved Kunstakademiet. I 1965 modtog han Thorvaldsen Medaillen. Fem år senere, i 1970, meldte han sig ud af Grønningen, for at blive medlem af Corner.

Referencer

Eksterne henvisninger

Malere fra Danmark
Impressionistiske malere
Ansatte ved Det Kongelige Danske Kunstakademi
Modtagere af Thorvaldsen Medaillen
Personer i Kraks Blå Bog (afdøde)

Niels Lergaard


2. ŽNL Virovitičko-podravska u sezoni 2010./11. je predstavljala ligu drugog stupnja županijske lige u Virovitičko-podravskoj županiji, te ligu šestog stupnja hrvatskog nogometnog prvenstva.
Sudjelovalo je 14 klubova, a ligu je osvojio "Standard" iz Nove Šarovke.

Ljestvica

Rezultatska križaljka

 Izvori:

Povezani članci
 2. ŽNL Virovitičko-podravska

Vanjske poveznice
 znsvpz.hr, Županijski nogometni savez Virovitičko-podravske županije

Izvori

 znsvpz.hr, Bilteni II. ŽNL (Zapad), pristupljeno 2. studenog 2021.
 znsvpz.hr, Bilten II. ŽNL (Zapad), sezona 2010/2011, 26. kolo, pristupljeno 2. studenog 2021.
 library.foi.hr, "Virovitički list : Virovitičko-podravski tjednik", ISSN 0042-6849
 library.foi.hr, "Virovitički list : Virovitičko-podravski tjednik", br. 2749, god. LIX, objavljeno 9. lipnja 2021., str. 18 (Sport, 2. ŽNL - 26. kolo i ljestvica), preuzeto 2. studenog 2021.
  rsssf.com, Croatia 2010/11, Sixth and Seventh Level

2010-11
Virovitičko-podravska-2

2. ŽNL Virovitičko-podravska 2010./11.


Acaciella, biljni rod iz porodice mahunarki raširen ponajviše uz pacifičku obalu i priobalje Srednje i Južne Amerike, ali i po drugim krajevima, tako A. villosa, isključivo na Jamajki.

Uz neke izuzetke Acaciella dijeli više obilježja s rodom Piptadenia nehgo s rodom Acacia

Rod se sastoji od zasada 15 priznatih vrsta

Vrste

 Acaciella angustissima (Mill.) Britton & Rose
 Acaciella barrancana (Gentry) L.Rico
 Acaciella bicolor Britton & Rose
 Acaciella chamelensis (L.Rico) L.Rico
 Acaciella glauca (L.) L.Rico
 Acaciella goldmanii Britton & Rose
 Acaciella hartwegii (Benth.) Britton & Rose
 Acaciella igualensis Britton & Rose
 Acaciella lemmonii (Rose) Britton & Rose
 Acaciella painteri Britton & Rose
 Acaciella rosei (Standl.) Britton & Rose
 Acaciella sotoi L.Rico
 Acaciella sousae (L.Rico) L.Rico
 Acaciella tequilana (S.Watson) Britton & Rose
 Acaciella villosa (Sw.) Britton & Rose

Izvori

Acacieae

Acaciella


التلبيد أو عملية التصليد الحراري هي طريقة تستخدم تقنية التصليد الحراري للحصول على منتجات من المساحيق وذلك من خلال تسخين المادة إلى درجة حرارة أقل من درجة حرارة الانصهار، وبذلك تلتصق ذرات المادة -التي على شكل المسحوق- ببعضها البعض. تعتبر هذه الطريقة تقليدية في عملية تصنيع المواد السيراميكية وأيضاً في مجال تقانة المساحيق.

التصليد في علم الفلزات هو معاملة المعادن وسبائكها لإكسابها صلادة كلية أو سطحية. وتوجد طرق مختلفة لتصليد المعادن تبعاً للنتيجة المطلوبة، فالصلب مثلاً تزداد صلادته إذا اتحد مع بعض العناصر الأخرى بنسب معينة، أو سخن إلى درجة معينة ثم برد تبريداً فجائياً. وتكتسب السبائك الأخرى صلادتها تدريجياً بعد معاملتها بالحرارة إلى أن تصل إلى أقصى درجة للصلادة. وقد يلزم الحصول على الجسم من صلب طري يتحمل الصدمات، بشرط أن يكون سطحه صلداً، مثل العدد المختلفة وبعض أجزاء الآلات، وحينئذ تجري عملية التصليد بطلاء سطح الجسم المصنوع من الصلب الطري بمادة عازلة، فيما عدا الجزء المطلوب تصليده، ثم غمر الجسم في مسحوق من مادة غنية بالكربون (فحم الخشب عادة)، ويسخن إلى درجة عالية فترة معينة يتم فيها اتحاد الحديد والكربون في طبقة رقيقة من الجسم، شديدة الصلادة، ويبقى الجزء الداخلي من الجسم محتفظاً بخواصه الأصلية. ويعتمد عمق الطبقة الصلدة في الجسم المذكور على فترة التسخين مع الفحم، ولذلك يختلف طول فترة التسخين تبعاً لسمك الطبقة الصلدة المطلوبة. وثمة معالجة حرارية أخرى، يتم فيها التصليد باستخدام غاز النتروجين بدلاً من الكربون، ويعالج الجسم بغاز الأمونيا في درجة الحرارة 500 م، ويتم التصليد أيضاً عند سباكة المعادن بتبريدها فجائياً دون استخدام مادة ما، ويكون في هذه الحالة قاصراً على السطوح الخارجية للمسبوكات، لأنها تتعرض لسرعة تبريد أكثر من باقي أجزاء المعدن عند ملامستها لسطح قالب السباكة. وتصنع بهذه الطريقة عجلات مركبات السكك الحديدية وغيرها. ويتم تصليد المعادن عموماً بغمسها بعد تسخينها إلى درجة معينة في حمام من الماء أو الزيت، ثم تعالج حرارياً مرة أخرى لتحسين خواصها دون فقدانها صلادتها الناتجة.

توضيح
عند تسخين قطعة من سبيكة الفولاذ الكربوني لدرجة الاحمرار ثم غمرها فجأة في الماء فإن الفولاذ يصبح أكثر صلابة وجاسئا ولكن لا ينصح باستخدامه وهو على هذه الحالة القصفة على نطاق واسع في التطبيقات المختلفة إلا بعد جعله أكثر مرونة وصلادة.

فإن عملية التصليب تعطى الصلابة والجساءة في مرحلة المارتنزيت الذي يمنعها من التطور إلى مرحلة التروستايت وهي تكوينات من الفريت والسمنتيت والتي تعطي الفولاذ مرونة وصلادة أكثر وتقسيه أكثر ويمكن الوصول إليها بطريقتين:

 إما بإعادة تسخين الفولاذ الكربوني إلى 450 درجة فهرنهايت والتي يبدأ عندها التروستايت بالتكون حتى 750 درجه فهرنهايت حتى يتحول إلى فولاذ مرن. تختلف درجة مرونته وصلادته بالتحكم في درجة الحرارة.
 إما أن تكون عملية التبريد في المرحلة الأولى بالغمر في الزيت بدلا من الماء حيث يكون التبريد بسرعة أقل مما يعطى فرصة للتروستايت بالتكون وهذا ما يسمى بالتصليد.وفيها تؤخذ كمية التروستايت على أنها مؤشر لدرجة الصلادة.تماما مثلما تؤخذ كمية تواجد المارتنزيت على أنها مؤشر لدرجة صلابة وجساءة الفولاذ.وكذلك تؤخذ كمية تواجد البيرليت على أنها مؤشر لدرجة لدونة الفولاذ.

فوائد العملية
 درجة نقاوة عالية للمادة الأولية وتناسق كبير للحبيبات.
 المحافظة على درجة النقاوة الأولية لدى تتالي مراحل التصنيع
 توازن المراحل المتكررة عبر ضبط حجم الحبيبة لدى البدء بالتصنيع.
 غياب عيوب التصنيع (كظاهرة فصل الحبيبات وظهور المواد الشائبة) في المنتج النهائي كما يحصل في عملية صب المعادن.
 عدم الحاجة لتغيير معالم الحبيبات من أجل الحصول على تطاول موجّه.

تلبيد المواد السيراميكية
يمكن الحديث هنا عن تصنيف بسيط لأنواع عمليات التلبيد:
 التلبيد في الحالة الصلبة
 التلبيد في الحالة السائلة
 التلبيد اللزج: نوع أخر من التلبيد هو التلبيد اللزج. في هذه الحالة يجري سائل أو زجاج لزج عند درجة حرارة التلبيد تحت تأثير القوى الشعرية للمسامات ليردم مسامية الجسم. المثال البسيط نوعاً ما للتلبيد اللزج هو جسم زجاجي مسامي (جزيئات زجاجية متراصة مثلاً). مثال أكثر تعقيداً هو تصنيع المواد السيراميكية ذات أساس غضاري (البورسلان مثلاً) من مزيج من مواد خام أولية طبيعية. تقود عمليات التفاعل الكيميائي وتشكل السائل والجريان اللزج للسائل في المسامات إلى جسم كثيف مؤلف، بعد التبريد، من بنية مجهرية ذات حبيبات متبلورة وأطوار زجاجية. تسمى هذه الحالة الأكثر تعقيداً في التلبيد اللزج ابتداءً من مواد ذات أساس غضاري بمصطلح التزجيج.

إجهادات التصلب
يجب أن نتذكر دائما ان التصليد ليس فقط بتطرية الفولاذ من خلال نفوذ التروستايت ولكن أيضا بالتحرر من الإجهادات التي سببتها عملية التصلب. ولا يجب أن يبعد عن أنظارنا هذا العامل الأخير. وكلما زادت درجة حرارة التطرية كلما حصلنا على صلب أجود.

ألوان التصلد
لقد أمدتنا الطبيعة بخاصية مفيدة تساعدنا على التعرف على درجة حرارة التصلد وذلك كما يلي: إذا أتينا بقطعة فولاذ مصلب وقمنا بصنفرة سطحها ثم قمنا بعملية تسخين لهذا السطح إلى درجات حرارة تتراوح بين 420 إلى 625 درجة فهرنهايت في وجود الهواء فإنه نتيجة الصدأ المتكون يتحول لونها تدريجيا مع ارتفاع درجات الحرارة من اللون الأصفر الباهت مرورا بدرجاته المختلفة والبني والبنفسجي وصولا إلى اللون الأزرق. مما يساعدنا على التعرف على درجة الصلادة التي وصل إليها.

عيوب طريقة الألوان
من أهم عيوب هذه الطريقة هو اعتمادها على عامل الوقت وكذلك الاختلاف في درجة الحرارة بين الفرن وسبيكة الفولاذ مما يشكك في صحة اللون المعبر عن درجة التصلد. بعض صانعي الأدوات الفولاذية المصلدة ذكروا أن الكفاءة متساوية في حالة الحصول على اللون عن طريق التسخين عند درجة حرارة عالية لفترة زمنية قصيرة أو التسخين عند درجة حرارة أقل لفترة زمنية أطول.

تصليد العمق
من الواضح أن طريقة الألوان تصلح للمعدات ذات الاستخدام لأسطحها. أما المعدات التي نحتاج لصلادة عمقها وبالتالي نحتاج للتساوي في صلادة جميع أجزائها والتساوي في درجة التخلص من الإجهادات الناشئة عن عملية التصلب وهذه يمكن تحقيقها فقط بالتسخين الشامل لدرجة حرارة معينة وفي مثل كل الأحوال يمكن التسخين الشامل حتى 360 درجة وهذا أفضل من التسخين السطحي حتى 460 درجة مما يحسن النتائج أفضل من طريقة الألوان.

التبريد بالغمر بعد التصليد
نحتاج للتبريد فور الحصول على درجة الحرارة المنشودة حتى لا تزيد ارتفاع درجة حرارة الشغلة عن المطلوب.و كذلك للتحكم في حجم جزيئات الشغلة. ولكن هناك عيوب واضحة لطريقة الغمر ألا وهي أن الشغلة إذا كانت تتكون من عدة أجزاء فإن الأسطح قد لا تكون عند نفس درجة الحرارة فتصبح درجة التصلد غير متساوية مما يسبب مشاكل عند التشغيل.كما أن عملية الغمر تتسبب في إجهادات إضافية.

استخدام حمامات السوائل
إن استخدام حمام للشغلة يفيد في منع التسخين الزائد لكل أجزاء الشغلة مما يعطي صلادة متساوية لكل الأجزاء كما أنه يحد من حدوث إجهادات إضافية كالتي تحدث في حالة الغمر.ومن المميزات الإضافية لهذه الطريقة تقليل تكلفة العمالة. تطبيق في تصنيع تروس السيارات: إن من أفضل الأمثلة على كفاءة طريقة حمامات السوائل تتضح في تصنيع تروس السيارات. حيث تكون أسنان التروس رفيعة جدا بالنسبة لحجم الترس فلو تم استخدام طريقة الألوان فإن التروس المفروض أن تكون أكثر جزء صلادة في الترس فسوف تحصل على التصلد أولا مما يجعلها أضعف من باقي الجسم فتتآكل سريعا، أما في حالة التصليد للترس كاملا وهو يدور حول عمود حديدي ساخن فإن الترس يتعرض للتسخين الشامل وباستخدام طريقة حمامات السوائل فيصبح الترس كاملا بجميع أجزائه على نفس الدرجة من الصلادة.

ضبط درجات الحرارة
في عملية التصليد لا نحتاج لأن نعطى أهمية كبيرة للوصول لدرجة الحرارة المضبوطة. في حالة الصلب الكربوني عادة ما يكون مدى التصليب متقارب. ويحدث بصفة متسارعة وحتى أن الاختلاف بين درجتي الحرارة 15 درجة فهرنهايت و20 درجة فهرنهايت قد يسبب مشاكل كبيرة ويعطى فروق كبيرة في النتائج.

طرق التصليد
عملية التصليد تعتمد على طبيعة الأداة أو الجزء المراد تصليده وهناك طرق كثيرة للتصليد أكثرها شيوعا:
 جهاز صفيحة التصليد: يتكون عموما من صفيحة مستوية ذات سطح ناعم من الحديد الزهر تسخن من أسفل بطرق مختلفة وتوضع فوقها الشغلة المراد تصليدها ويتم التسخين حتى تصل الشغلة إلى اللون المناسب لدرجة التصلد المطلوبة ويتم غمرها بالسائل.
 الحمام الرملي: يتم استخدامه للشغلات الصغيرة
 الحمام الزيتي: يستخدم عند عمل تصليد في حدود لا تزيد كثيرا عن 500 درجه فهرنهايت.
 حمام الأملاح: تستخدم في حالة عمليات التصليد لدرجات الحرارة أعلى من المستخدمة في حالة الحمام الزيتي من 450 درجة فهرنهايت إلى 1000 درجة فهرنهايت. وتكون فيها الأملاح من نوعين «نيترات البوتاسيوم ونيترات الصوديوم بنسبة 2:3».
 حمامات الرصاص: تستخدم فيها سبائك الرصاص التي تنصهر عند «من 610 درجة فهرنهايت إلى 630 درجة فهرنهايت» وبالتالي فهي تستخدم لعمليات التصليد لدرجات حرارة أعلى من درجة حرارة انصهارها.

طريقة التعامل مع الشغلة
في حالة حمامات الزيت وكذلك الحمامات الملحية توضع القطعة الفولاذية الصلبة المراد تصليدها في سلة معدنية من السلك والتي تهبط بالشغلة داخل الزيت.وبهذه الطريقة يمكن عمل التصليد للعديد من القطع في وقت واحد بالإضافة لكونها تعمل على منع القطع الفولاذية من التلامس مع جدران أو قاع تنك الزيت والتي بدورها أسخن من الزيت. كما أنه ينصح بأنه كلما أمكن يجب السماح بتسخين القطع الفولاذية الصلبة تدريجيا إلى درجات الحرارة المطلوبة مع تسخين الزيت.وليس غمرها في الزيت بعد وصول الزيت لأعلى تسخين.فيمكن غمر القطع الفولاذية في الزيت بعد وصول درجة حرارة الزيت إلى 200 -300 درجة فهرنهايت ثم ترك الإثنين لترتفع درجة حرارتهما معا تدريجيا حتى الوصول للحرارة المنشودة. والسبب في ذلك هو أن التسخين التدريجي يسمح للحرارة بالاختراق لأعماق الشغلة تدريجيا مما يقلل الفروق في الحرارة بين السطح الخارجي للقطعة وعمقها الداخلي فلا يعطى ذلك الفرصة لتكون أي شروخ داخلية. أما التسخين المفاجئ فإنه يعطي القابلية لتكوين إجهادات جديدة والتي يجب التغلب عليها. ويلاحظ هنا أن طول الفترة الزمنية المطلوبة لإحداث التصلد تتوقف على حجم وطبيعة القطعة التي يتم معالجتها فمثلا حوالي ربع الساعة بعد الوصول لأقصى درجة حرارة مطلوبة تكون كافية لإتمام عملية التصليد للقطع الصغيرة كالعدة والتروس أما القطع الكبيرة فتحتاج لوقت أطول. بعد إتمام عملية التسخين فإنه للتبريد ترفع القطع الصغيرة كالتروس وتوضع في الهواء للتبريد وهذا يكفي. أما القطع الكبيرة كقوالب السباكة وغيرها فإنها تبرد في الزيت حتى لا تتشكل إجهادات داخلية.

معرض صور

انظر أيضًا
 المواد السيراميكية
 فرن قائم

المراجع

وصلات خارجية

تقنيات إنتاج
صخور رسوبية
صناعة اللدائن
صنع الأدوات المعدنية
عمليات تعدينية
عمليات صناعية
معالجة حرارية للمعادن

تلبيد


O Grampians Trophy 2021 foi um torneio inserido no WTA Tour 2021, sendo jogado em quadras duras ao ar livre em Melbourne, Austrália. Foi organizado como um torneio preparatório para o Australian Open de 2021 e foi realizado no mesmo local, devido ao cancelamento de outros torneios na Austrália devido à pandemia de COVID-19. Este torneio foi criado especificamente para jogadores que originalmente pretendiam participar do Yarra Valley Classic 2021 ou do Gippsland Trophy 2021, mas foram forçados a passar por medidas de quarentena rígidas ao chegar à Austrália devido a casos confirmados de COVID-19 encontrados em vários jogadores que chegaram à Austrália em voos fretados. Não houve evento de duplas.

Devido a um atraso no cronograma por causa de um caso de COVID-19 em um hotel de quarentena do torneio e as semifinais ocorrendo apenas um dia antes do início do Australian Open, a final não foi disputada. Isso significa que as finalistas Anett Kontaveit e Ann Li receberam o prêmio em dinheiro do finalista de US $ 33.520 e os pontos do ranking do finalista de 305 pontos, não "o prêmio em dinheiro que eles teriam embolsado ao ganhar o título imediatamente".

Entradas na chave principal de simples

Cabeças-de-chave

1 Os rankings utilizados foram os de 25 de janeiro de 2021

Outras entradas
As seguintes jogadoras receberam entradas como suplentes:
  Oksana Kalashnikova
  Ellen Perez

Desistências
antes do torneio
  Bianca Andreescu → substituída por  Oksana Kalashnikova
  Paula Badosa → substituída por  Bethanie Mattek-Sands
  Alison Riske → substituída por  Ellen Perez
  Dayana Yastremska → substituída por  Gabriela Dabrowski
durante o torneio
  Victoria Azarenka

Tabela de jogos

Finais

O jogo final não ocorreu devido a atrasos no planejamento. Ambas, Kontaveit e Li receberam os pontos de finalistas (305) e o prêmio em dinheiro (US$ 33,520).

Chave superior

Chave inferior

Ligações externas

Torneios de tênis na Austrália
Fundações em 2021

Grampians Trophy de 2021


An Vriesea rugosa in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Carl Christian Mez ngan Karl Carl Wercklé. An Vriesea rugosa in nahilalakip ha genus nga Vriesea, ngan familia nga Bromeliaceae.

Mabibilngan ini ha Costa Rica. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Vriesea

Vriesea rugosa


An Otochilus porrectus in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni John Lindley. An Otochilus porrectus in nahilalakip ha genus nga Otochilus, ngan familia nga Orchidaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Otochilus

Otochilus porrectus


Agrilus dilatefasciatus é uma espécie de inseto do género Agrilus, família Buprestidae, ordem Coleoptera.

Foi descrita cientificamente por Obenberger, 1935.

Referências

dilatefasciatus

Agrilus dilatefasciatus


Svarte ist eine Ortschaft (tätort) in der Gemeinde Ystad der schwedischen Provinz Skåne län sowie der historischen Provinz Schonen mit über 900 Einwohnern. Sie liegt an der Küste westlich von Ystad und verfügt über einen langen Sandstrand.

Svarte befindet sich an der Regionalbahn Pågatåg, die in dem Ort eine Haltestelle hat. Südlich der Küstenstraße liegt bei Svarte eine als Disas ting bezeichnete Steinsetzung. In Svarte wird eine Grundschule betrieben. Die Einwohnerzahl des Ortes hat seit 1960 von 238 Einwohnern auf 921 Einwohner im Jahre 2015 stetig zugenommen.

Persönlichkeiten
 Hugo Larsson (* 2004), Fußballspieler

Weblinks

Einzelnachweise

Geographie (Gemeinde Ystad)

Svarte


Maria Badia i Cutchet (* 13. Mai 1947 in Sant Quirze del Vallès) ist eine spanische Politikerin der Partit dels Socialistes de Catalunya.

Leben
Badia i Cutchet studierte Anglistik an der Autonomen Universität Barcelona. Nach ihrem Studium unterrichtete sie als Lehrerin in Sabadell. Seit 2004 ist sie Abgeordnete im Europäischen Parlament.

MEP Mitglied des Europäischen Parlaments
Im Europaparlament ist sie Mitglied im Ausschuss für internationalen Handel und in der Delegation für die Beziehungen zu den Vereinigten Staaten. Stellvertreterin ist sie im Ausschuss für Industrie, Forschung und Energie und in der Delegation im Ausschuss für parlamentarische Kooperation EU-Russland.

Weblinks

Quellen

Mitglied des Europäischen Parlaments für Spanien
Schullehrer
Person (Katalonien)
Spanier
Geboren 1947
Frau

Maria Badia i Cutchet


Skjervet Station (Skjervet stoppested) var en jernbanestation på Hardangerbanen, der lå ved søen Moavatnet i Granvin kommune i Norge.

Stationen åbnede 1. april 1935, da banen blev taget i brug. Den blev nedgraderet til trinbræt 1. juli 1956. Persontrafikken på banen blev indstillet 2. juni 1985, og 1. marts 1988 blev den nedlagt.

Stationsbygningen blev opført i 1935 efter tegninger af NSB Arkitektkontor. Der var tale om en spejlvendt udgave af den tilsvarende bygning på Mønshaug Station.

Litteratur

Eksterne henvisninger

Stationer på Hardangerbanen
Nedlagte jernbanestationer i Norge
Etableret i 1935
Ophørt i 1988
Jernbanestationer i Hordaland

Skjervet Station


Treća hrvatska rukometna liga predstavlja četvrti rang hrvatskog rukometnog prvenstva u sezoni 2022./23., te se sastoji od četiri skupine - Istok, Sjever, Zapad  i Središte.

Istok

 Izvori:
 hrs.hr
 hrs.hr, wayback
 sportalo.hr

Sjever

 Izvori:
 hrs.hr
 hrs.hr, wayback

Središte

 Prvi dio sezone

 Razigravanje za plasman

 igrano od 6. do 21. svibnja 2023.

 Izvori:
 hrs.hr
 hrs.hr, wayback

Zapad
{| class="wikitable"  style="text-align: right"
!mj. !!klub !!ut. !!pob. !!ner. !!por. !!gol+ !!gol- !!bod
|- bgcolor="gold"
|1. ||align="left"|28. April Kaštelir ||14 ||10 ||1 ||3 ||380 ||318 ||21
|-
|2. ||align="left"|Poreč II ||14 ||10 ||1 ||3 ||413 ||338 ||21
|-
|3. ||align="left"|Čavle ||14 ||9 ||1 ||4 ||364 ||319 ||19
|-
|4. ||align="left"|Mornar-Crikvenica II ||14 ||7 ||3 ||4 ||355 ||332 ||17
|-
|5. ||align="left"|Buzet II ||14 ||5 ||2 ||7 ||261 ||284 ||12
|-
|6. ||align="left"|Novigrad ||14 ||6 ||0 ||8 ||325 ||341 ||12
|-
|7. ||align="left"|Arena-Pula II ||14 ||3 ||1 ||10 ||254 ||303 ||7
|-
|8. ||align="left"|Rudar II Labin ||14 ||1 ||1 ||12 ||315 ||441 ||3
|-
| ||align="left"|Arba Rab ||colspan="7"|<center> <small> odustali
|-
!colspan="9"|
|-
|colspan="9" align="left"|<small> "28. April"'' prvak zbog boljeg međusobnog omjera
|}
 Izvori:
 hrs.hr
 hrs.hr, wayback
 sportcom.hr

Povezani članci
 1. HRL 2022./23.
 2. HRL 2022./23.

Vanjske poveznice
 hrs.hr

Izvori

2022-23
m-3

3. HRL 2022./23.


Robert E. "Bobby" Wilson (Indianapolis, Indiana; ) es un exjugador de baloncesto estadounidense que disputó cuatro temporadas en la NBA, además de jugar en la AABA, la CBA, la liga italiana y la liga francesa. Con 1,88 metros de estatura, jugaba en la posición de base.

Trayectoria deportiva

Universidad
Tras pasar dos años en los Junior College de Pasadena y Northeastern, jugó durante dos temporadas con los Shockers de la Universidad Estatal de Wichita, en las que promedió 18,8 puntos y 4,1 rebotes por partido. En 1974 fue incluido en el mejor quinteto de la Missouri Valley Conference.

Profesional
Fue elegido en la quincuagésimo segunda posición del Draft de la NBA de 1974 por Chicago Bulls, y también por los Indiana Pacers en la novena ronda del Draft de la ABA, fichando por los primeros. Allí jugó dos temporadas como suplente de Norm Van Lier, promediando en la segunda de ellas 7,5 puntos y 1,6 rebotes por partido.

Tras ser despedido, y con la temporada 1976-77 ya comenzada, fichó como agente libre por los Boston Celtics, actuando como tercer base del equipo, promedió 2,0 puntos por partido. Al año siguiente fichó por Indiana Pacers, pero solo llegó a disputar 12 partidos.

En 1978 ficha por los Kentucky Stallions de la efímera AABA, donde se convierte en el máximo anotador de la competición, promediando 26,6 puntos por partido. Posteriormente jugaría en la CBA dos temporadas, para años más tarde iniciar una breve experiencia internacional, fichando por el Fortitudo Bologna italiano, donde solo jugó 4 partidos en los que promedió 25,3 puntos, y después por el Grenoble BC de la liga francesa, donde pondría fin a su carrera.

Estadísticas de su carrera en la NBA

Temporada regular

Playoffs

Referencias

Enlaces externos

 Ficha de Wilson en NBA.com
 Ficha de Bobby Wilson en ultimatenba.com

Nacidos en Indianápolis
Baloncestistas de Indiana
Baloncestistas de la NBA
Baloncestistas estadounidenses de la Lega Basket Serie A
Baloncestistas de los Pasadena City Lancers
Baloncestistas de los Wichita State Shockers
Baloncestistas de los Chicago Bulls
Baloncestistas de los Boston Celtics
Baloncestistas de los Indiana Pacers
Baloncestistas del Fortitudo Bologna
Baloncestistas de los Hawaii Volcanos

Bobby Wilson (baloncestista)


Veljko Ćurin (Gdinj, 17. studenoga 1925. - ), hrvatski emigrantski književnik. Pisao je pjesme, crtice, eseje i novele i jedan roman.

Životopis
Rodio se je u Gdinju na otoku Hvaru. U rodnemu Gdinju završio osnovnu. U Splitu završio gimnaziju. U Splitu pošao na studij na Trgovačkoj akademiji. Ratnoporatne nedaće prekinule su mu studij. Smjesta je koncem rata napustio hrvatsku domovinu i otišao u izbjeglištvo. Prvu je godinu bio po logorima u Italiji. Po izlasku iz izbjegličkih logora kretao se kao slobodni građanin boravio u Rimu. Zatim je 1948. odselio u Buenos Aires, u Argentinu. 1956. godine je na Novom Zelandu, u Aucklandu, koji mu je postao životnim odredištem. Zaposlio se na mjestu knjigovođe i poslije je bio administrativni upravitelj u većem trgovačkom poduzeću. Čim je otišao u emigraciju bavio se i književnim radom. Djela je objavio u hrvatskim iseljeničkim publikacijama. Suradnik Hrvatske revije i Na pragu sutrašnjice, revije Ante Cilige.

Djela
Pisao je pjesme, crtice, eseje i novele i jedan roman.

Napisao je knjige:
 Živjet ćete kao bogovi, roman, Melbourne, 1977.

Šimun Šito Ćorić uvrstio ga je u svoju antologiju 60 hrvatskih emigrantskih pisaca.

Izvori

Životopisi, Gdinj
Hrvati na Novom Zelandu
Hrvati u Argentini
Hrvatski pjesnici
Hrvatski esejisti
Hrvatski novelisti
Hrvatski romanopisci
Hrvatski prevoditelji

Veljko Ćurin


İngilizce olan Pneumonoultramicroscopicsilicovolcanoconiosis "çoğunlukla yanardağlarda bulunan çok ince silis tozunun solunmasıyla oluşan hastalık" anlamına gelen ve aslında Everett M. Smith tarafından yalnızca en uzun İngilizce sözcük olması için yaratılan ve çoğulu da (pneumonoultramicroscopicsilicovolcanoconioses) aynı derecede uzun olan bir sözcük. Yaratıldıktan sonra bazı değişik kaynaklarda ilk tanımına yaklaşık anlamlarda kullanılmıştır.

Etimoloji
 pneumono = akciğerlerle ilgili (Latince, Yunanca'dan)
 ultra = ötesi (Latince, "ultraviyole"deki gibi (morötesi))
 microscopic = oldukça küçük (Latince/Eski İngilizce, Yunanca'dan mikron, küçük, ve skopos, görünüş)
 silico = silis (Latince)
 volcano = yanardağ (Latince)
 coni = toz ile ilgili (Yunanca: konis, toz)
 osis = hastalık / durum (Yunanca)

Tarihçe
İngilizce bir sözlükte yer almış en uzun kelimedir. Sözcükbilimciler tarafından "P45" diye anılan bu kelime ilk olarak 1936 basımı Oxford English Dictionary 'de yer aldı. Daha sonraları da Webster's Third New International Dictionary, Random House Dictionary of the English Language, Unabridged, ve Merriam-Webster's Collegiate Dictionary ile Merriam Webster Medical Dictionary'de de yer almıştır.

En uzun sözcük olmasına karşı yapılan eleştiriler bu sözcüğün teknik (yani tıbbî) bir terim olduğunu, dolayısıyla da "genel kullanımdaki en uzun kelime" olamayacağını savunmaktadır.

Bundan daha da önemlisi bu kelimenin aslında bir kandırmaca olarak ortaya çıkarılmasıdır: Word Ways: The Journal of Recreational Linguistics dergisindeki, değişik makalelerde (Mayıs 1985, s. 95-96; Kasım 1986, s. 205-206; Mayıs 1987, s. 82; Kasım 1989, s. 205 ) araştırmacılar bu sözcüğün "National Puzzlers' League"in başkanı olan Everett M. Smith tarafından 1935'teki bir toplantı sırasında uydurulduğunu bulmuştur. Sözcük bu toplantı hakkındaki bir gazete yazısının başlığında kullanılmıştır ve buradan da bir bulmaca kitapları yazarı tarafından alınmıştır. "National Puzzlers' League" üyeleri bu sözcüğün başlıca sözlüklere girmesi için kampanya yapmış ve Oxford English Dictionary ile Webster's Third 'e girmesini sağlamışlardır. 1935 öncesi tıp literatürlerinde yapılan araştırmalar sonuçsuz kalmış ama o tarihten beri de oldukça az olsa dahi tıp alanında da kullanıldığı olmuştur.

Bu durumu tanımlayan isim, daha kısa olan "pneumoconiosis"dir.

Kaynakça

Uzun sözcükler
İngilizce
İnsan hastalıkları


Un sistem octal este un sistem de numerație în bază 8. Utilizează cifrele 0,1,2,3,4,5,6,7 pentru a reprezenta numerele reale. Împărtășește multe proprietăți comune cu sistemul de numerație în bază fixă, printre care posibilitatea de a reprezenta orice număr real într-o modalitate unică și posibilitatea de reprezentare a numerelor raționale și iraționale.

Vezi și
 Cifră
 Număr

octal

Sistem octal


Seil (; , ) is one of the Slate Islands, located on the east side of the Firth of Lorn,  southwest of Oban, in Scotland. Seil has been linked to the mainland by bridge since the late 18th century.

The origins of the island's name are unclear and probably pre-Gaelic. Part of the kingdom of Dalriada in the 7th century, by the sixteenth century Seil seems to have been primarily agricultural in nature. It became part of the estates of the Breadalbane family and in the early 18th century they began to exploit the rich potential of the Neoproterozoic slate beds. The excavations from the island's quarries were exported all over the world during the course of the next two centuries. Today, the economy is largely dependent on agriculture and tourism.

The "dangerous seas" of the Firth of Lorn have claimed many lives and there are several shipwrecks in the vicinity of Seil. Kilbrandon Church has fine examples of stained glass windows and an association with St Brendan.

Etymology
There is some linguistic continuity between the earliest and modern names for many of the larger islands surrounding Scotland. However, the derivations of many of these names are obscure "suggesting that they were coined very early on, some perhaps by the earliest settlers after the Ice Age." Even when names used both in the historic past and the present have some apparent meaning this may indicate a phonetic resemblance to an older name, but one that may be "so old and so linguistically and lexically opaque that we do not have any plausible referents for them."

The Ravenna Cosmography, which was compiled by an anonymous cleric in Ravenna around AD 700, mentions various Scottish island names. This document frequently used maps as a source of information and it has been possible to speculate about their modern equivalents based on assumptions about voyages made by early travellers 300–400 years prior to its creation. The island of Saponis mentioned in this list may refer to Seil.

Seil is probably a pre-Gaelic name, although a case has been made for a Norse derivation. It has also been argued that Seil could be the location of Hinba, an island associated with St Columba. Reasons include the island's association with St Brendan, its location on an inshore trade route from Antrim to the north and its suitability for a substantial settlement. The Muirbolcmar (great sea bag) referred to in texts about Hinba could refer to the Seil Sound and narrows at Clachan Bridge where the "bag" captures the rapidly flowing water that floods under the bridge.  Rae, equating "Hinba" with the Gaelic Inbhir, notes that the adjacent mainland parish of Kilninver means "church of Inbhir"  and suggests that the derivation of "Seil" maybe of Scandinavian origin with similarities to the East Frisian place name Zijl or Syl meaning a "seep or passage of water". This, he proposes, could have been a Norse interpretation of Hinba/Inbhir. However, Mac an Tàilleir notes that  Kilninver or Cill an Inbhir "appears to mean 'church by the river mouth', and an older form of Cill Fhionnbhair, 'Finbar's church' appears".

It has also been suggested that Seil may be the Innisibsolian referred to in the Chronicle of the Kings of Alba, which records a victory of the Scots over a Viking force during the time of Donald II in the 9th century. The name used  in the 12th century Book of Leinster is Sóil.

The earliest comprehensive written list of Hebridean island names was undertaken by Donald Monro in his Description of the Western Isles of Scotland of 1549 in which Seil is listed.  The modern spelling of "Seil" also appears in the 1654 Blaeu Atlas of Scotland.

Geography

Seil is separated from mainland Scotland by the Clachan Sound, which is only about  at its narrowest point. To the west lies the sea-lane of the Firth of Lorn. The island of Luing lies across the Cuan Sound to the south and beyond are Lunga and Scarba. Smaller islands surrounding Seil are its companion Slate Islands of Easdale, Torsa, Belnahua and Shuna. Eilean Dubh Mòr is to the south-west with the Garvellachs beyond, with Insh to the north west.

Seil forms part of Nether Lorn, a region of Argyll between Loch Awe and Loch Melfort that includes the offshore islands located in the modern council area of Argyll and Bute. The highest point on the island is the summit of Meall Chaise at  above sea level.

Seil is some  miles from Oban, travelling north by road along the B844 and A 816.

Balvicar, in the centre of the island, is the main settlement and has a harbour with commercial fishing boats, the island shop, and a golf club. On the west side of the island lies the former slate-mining village of Ellenabeich. This village, known for its white slate worker's cottages, has attracted an "artist's colony" and has a number of holiday cottages.

There are three other small settlements; Cuan at the southern tip, Oban Seil north of Balvicar and Clachan Seil, which is closest to the Clachan Bridge.

Geology
The larger part of the bedrock of Seil is provided by the Neoproterozoic age Easdale Slate Formation, a pyritic, graphitic pelite belonging to the Easdale Subgroup of the Dalradian Argyll Group. Zones of metamorphosed intrusive igneous rocks occur within the southeast of the island. Andesitic lavas of the Lorn Plateau Lava Formation dominate the west of the island. Seil is cut by numerous NW-SE aligned basalt and microgabbro dykes which form a part of the 'Mull Swarm' which is of early Palaeogene age.
Raised marine deposits of sand and gravel occur widely around the margins of the island, a legacy of late Quaternary changes in relative sea-level.

History

The Cenél Loairn kindred controlled what is today known as Lorn in the kingdom of Dalriada. The 7th-century Míniugud senchasa fher nAlban separates the Cenél Loairn into three subsidiary groups, of which the Cenél Salaich may have controlled Nether Lorn.

In the mid-16th century Monro wrote of Seil: ""

Ardfad Castle is a ruin in the northwest of Seil. It was the home of the Macdougalls of Ardencaple, but following the failure of King James VII to regain the thrones of England, Ireland and Scotland in the late 17th century the Macdougalls lost much of their lands to the Duke of Argyll. The castle was "a well-built structure of stone and lime, occupying a prominent situation on a crag and tail, not unlike Edinburgh Castle rock. In 1915, it was still fairly well preserved, with the walls standing to some height and two round corner towers". However, by 1971 only the remains of the southwest round tower survived.

Seil then became part of the Netherlorn estates of the Breadalbane family (a branch of Clan Campbell) until the 20th century when their land was sold off as smaller farms and individual houses. In the early 16th century Muriel, daughter of the Thane of Calder, married Sir John Campbell, son of the Earl of Argyll at Inverary and so Clan Campbell of Cawdor was founded. "Many renowned and some infamous" clan members are buried at Kilbrandon churchyard on Seil. From the late 17th century the Dukes of Argyll began to lease land on a competitive basis rather than as a means of strengthening the welfare of their senior clansmen. This resulted in mass evictions from Seil and the surrounding area in 1669, long before the clearances as such.

Slate quarrying
In 1730 Colin Campbell of Carwhin was appointed as the Captain of Ardmaddy and tasked with exploiting the area's natural resources. At this time Easdale slate had been used from as early as the 12th century using seasonal labour from the Ardmaddy estate. In 1745 Campbell created the Easdale Marble and Slate Company in order to place  extractions from the area on a more commercial basis. At that point Easdale was producing 1 million slates per annum; when Thomas Pennant visited two years later production had increased by 250% and as further quarries were opened this further increased the company's production to 5 million per annum by 1800.

The little island of Eilean-a-beithich between Seil and Easdale was quarried down to a depth of  and other slate quarries were opened on Luing and at Balvicar. Railway lines were laid to take the rock from the quarries to nearby harbours. Peak production was reached in the 1860s at 9 million slates per annum, with export destinations including England, Nova Scotia, the West Indies, the US, Norway and New Zealand. The 6th Earl of Breadalbane had less interest in the industry than his predecessors although during the time of the 7th Earl a new quarry was opened at Ardencaple. However, disaster struck in 1881. In the early morning of 22 November a severe gale from the south-west wind and an exceptionally high tide flooded the quarries on Easdale and at Eilean-a-beithich "a large rocky buttress which supported a sea wall gave way under the excessive pressure of water".  Eilean-a-beithich was never re-opened although production did continue at Easdale, Luing and Balvicar. Changes in demand - clay tiles were rapidly replacing slate as the roofing material of choice - led to commercial production ceasing by 1911. Balvicar quarry re-opened from the late 1940s until the early 1960s but slate is no longer mined anywhere in the Slate Islands.

Economy and transport

Today, the island's commerce is largely dependent on agriculture, tourism and lobster fishing. The Ellenabeich Heritage Centre which opened in 2000, is run by the Slate Islands Heritage Trust. Located in a former slate quarry-worker's cottage, the centre has displays about life in the 19th century, slate quarrying and the local flora, fauna and geology.
Seil has been linked to the Scottish mainland since 1792/3 when the Clachan Bridge was built by engineer Robert Mylne. Also known as the "Bridge Over the Atlantic", the bridge was constructed with a  span and has an arch  above the sea bed in order to allow small craft of up to  to pass under it.

Ferries sail from Ellenabeich to Easdale, and from Cuan to Luing across the Cuan Sound. This stretch of water is only  wide but the spring tides race through it at up to . The Easdale ferry uses a chain and cog wheels designed by John Whyte in the mid 19th century.

Religion

Seil is associated with the sixth century saint Brendan of Clonfert who established a monastery on the Garvellachs and at a later date a cell on the site of Kilbrandon Church to which he gave his name. The modern church, located between Balvicar and Cuan, has five stained glass windows by Douglas Strachan illustrating scenes from the Sea of Galilee. The central window depicts a ship in distress and "the portrayal in glowing colour of the storm's sweep, the crew's terror, and Christ's self-possession, has a lively drama unique in Highland stained glass".

Folklore and media

The well-known pub Tigh na Truish (Gaelic for 'house of the trousers') at Clachan Seil is said to have obtained its name in the wake of the 1745 Jacobite Rebellion. Supposedly, shore-going islanders swapped their kilts for trousers here after Highland dress was banned.

Parts of Ring of Bright Water were filmed on Seil.

Notable people

Alexander Beith Free Church Moderator spent about 4 years in this parish.
Arthur Murray, 3rd Viscount Elibank and his wife, the actress Faith Celli, purchased property on Seil in the 1930s. They converted a row of derelict cottages into a substantial dwelling and created the  garden at An Cala, near Ellanabeich.

The artist C. John Taylor lived at Ellanabeich for many years until his death in 1998. His painting of the Clachan Bridge "Bridge Over The Atlantic" sold nearly a million copies.

Frances Shand Kydd, the mother of Diana, Princess of Wales lived on the island for many years until her death in 2004.

Shipwrecks
The Firth of Lorn is the seaway used by vessels going to and from Oban and Fort William from points south and the seas around Seil contain the sites of various shipwrecks.

The wooden sailing ship Norval ran aground in fog near the southern tip of Insh on 20 September 1870. The wreckage was still visible in 1995. On 15 August 1900 the  iron steamship Apollo ran aground on Bono Reef  south west of Seil. She was carrying a cargo of granite cobble stones from Aberdeen to Newport. The wreck lies in a gully some  down amidst thick kelp.  In February 1933 the Clyde puffer Hafton en route from Toboronochy on Luing to Mull sprung a leak and foundered about  into the journey. The crew of five took to a small boat and reached Ellanabeich safely.  A wreck of unknown provenance has been recorded  east of Rubha Garbh Airde at the northern end of Seil.

Wildlife

In early summer the Clachan Bridge is covered in fairy foxgloves (Erinus alpinus). The narrows that the bridge spans trapped a  whale with a  long  lower jaw in 1835 and no fewer than 192 pilot whales in 1837, the largest of which was  long.

According to wildlife experts the entire badger population of the island may have been deliberately exterminated in 2007. Forty of the animals, whose setts were believed to be long established, may have been gassed to death, according to the police. The police also expressed concerns that two golden eagles and one white-tailed sea eagle have been found poisoned near Seil in recent years, involving use of the banned substance carbofuran.

Gallery

Notes

References

Citations

Bibliography

External links

Slate Islands Heritage Trust

Slate Islands
Islands of Argyll and Bute

Seil


Fellesstrekningen i øst er en del af T-banen i Oslo, der ligger i den administrative bydel Gamle Oslo. Banen forbinder Fellestunnelen i vest med Lambertseterbanen, Østensjøbanen og Furusetbanen i øst. Den åbnede i 1966 og har tre stationer: Ensjø, Helsfyr og Brynseng.

Grunden til at banen ikke regnes som en del af de andre baner er historisk. Lambertseterbanen og Østensjøbanen blev oprettet som sporvejslinjer længe før denne bane men blev omstillet til T-bane i 1966-1967. I den forbindelse etableredes Fellesstrekningen for at knytte de to baner og den senere Furusetbanen sammen og forbinde dem med Fellestunnelen under Sentrum. Man kan derfor ikke knytte den specifikt til en af banerne eller sige, at den ene bane er en afgrening fra den anden.

Driften på Fellesstrekningen er høj med fire af T-banens fem linjer, linje 1, 2, 3 og 4, idet linje 1 dog vender på Helsfyr om aftenen og søndag. I dagtimerne mandag-fredag kører linje 1 og 4 fire gange i timen og linje 2 og 3 otte, så der er 24 afgange i timen. Det er langt højere end det almindelige på T-banen, med undtagelse af Fellestunnelen hvor linje 5 også kører.

Om fremtiden har Ruter skrevet i sin K2012-rapport: "Ruter har undersøgt en række alternativer for at løse de lidt mere langsigtede kapacitetsbehov med en ny metrotunnel, med markedsgrundlag, kapacitet, knudepunkter og grundforhold/omkostninger som de mest centrale elementer i undersøgelsen. Den optimale løsning synes at være en ny tunnel Majorstuen - Bislett - Stortinget - Grünerløkka - Tøyen - Ensjø - Helsfyr - Bryn. (...) Den samlede samfundsnytte vil være ca. 30 mia. kr. Den største andel udgør kundernes tidsbesparelse, ved at vi kan øge frekvensen på grenbanerne."

Noter

T-banen i Oslo
Etableret i 1966

Fellesstrekningen i øst