Pandanolike (lat. Pandanales), biljni red iz razreda jednosupnica kojemu pripada pet porodica s preko 1 500 vrsta. Red i porodica Pandanaceae dobili su ime po rodu pandanus, vazdazelenom grmlju i drveću u suptropskim i tropskim područjima jugoistočne Azije, Australije i Afrike.

Pravi pandanusi mogu narasti od jednog metra pa do 20 metara visine. Listovi su im ravni do dva metra a cvjetovi kod muške i ženske biljke su različiti. Kod vrste Pandanus candelabrum ustanovljeno je da raste samo na tlu bogatog naslagama vulkanskog stijenja kimberlita, što je objavljeno u časopisu Economic Geology

Preko 1340 vrsta seže od velikih arborescentnih biljaka u kišnim šumama i obalnim područjima u tropima do vijugavih biljaka i liana, kao i sitnih, saprofitskih biljaka šumskog tla.

Porodice

 Familia Triuridaceae Gardner (66 spp.)
 Tribus Kupeeae Cheek
 Kihansia Cheek (2 spp.)
 Kupea Cheek & S. A. Williams (2 spp.)
 Tribus Triurideae Miers
 Peltophyllum Gardner (2 spp.)
 Triuridopsis H. Maas & Maas (2 spp.)
 Lacandonia E. Martínez & Ramos (2 spp.)
 Triuris Miers (4 spp.)
 Tribus Sciaphileae Hook. fil.
 Soridium Miers (1 sp.)
 Seychellaria Hemsl. (4 spp.)
 Sciaphila Blume (47 spp.)
 Familia Velloziaceae J. Agardh (336 spp.)
 Subfamilia Acanthochlamydoideae (S. C. Chen) P. C. Kao
 Acanthochlamys P. C. Kao (1 sp.)
 Subfamilia Xerophytoideae Herb.
 Xerophyta Juss. (53 spp.)
 Talbotia Balf. (1 sp.)
 Subfamilia Vellozioideae Rendle
 Barbacenia Vand. (115 spp.)
 Barbaceniopsis L. B. Sm. (4 spp.)
 Nanuza L. B. Sm. & Ayensu (3 spp.)
 Vellozia Vand. (159 spp.)
 Familia Stemonaceae Caruel (40 spp.)
 Subfamilia Pentastemonoideae Reveal
 Pentastemona C. G. G. J. Steenis (2 spp.)
 Subfamilia Stemonoideae Reveal
 Tribus Stemoneae Voigt
 Stemona Lour. (27 spp.)
 Stichoneuron Hook. fil. (5 spp.)
 Tribus Croomieae Reveal
 Croomia Torr. ex Torr. & A. Gray (6 spp.)
 Familia Cyclanthaceae Poit. ex A. Rich. (230 spp.)
 Subfamilia Cyclanthoideae Burnett
 Cyclanthus Poit. (2 spp.)
 Subfamilia Carludovicoideae Harling
 Schultesiophytum Harling (1 sp.)
 Dicranopygium Harling (53 spp.)
 Ludovia Brongn. (3 spp.)
 Sphaeradenia Harling (54 spp.)
 Stelestylis Drude (4 spp.)
 Chorigyne R. Erikss. (7 spp.)
 Thoracocarpus Harling (1 sp.)
 Asplundia Harling (99 spp.)
 Carludovica Ruiz & Pav. (4 spp.)
 Dianthoveus Hammel & G. J. Wilder (1 sp.)
 Evodianthus Oerst. (1 sp.)
 Familia Pandanaceae R. Br. (739 spp.)
 Subfamilia Freycinetioideae Kurz
 Sararanga Hemsl. (2 spp.)
 Freycinetia Gaudich. (290 spp.)
 Subfamilia Pandanoideae Burnett
 Martellidendron (Pic. Serm.) Callm. & Chassot (6 spp.)
 Benstonea Callm. & Buerki (65 spp.)
 Pandanus Parkinson (376 spp.)

Vanjske poveznice

Izvori

Jednosupnice

Pandanolike


Bi-curious, temelde heteroseksüel ya da eşcinsel olan ancak zaman zaman temel cinsel yönelimi dışında kalan ilişkilere girmeye olumsuz bakmayan kişileri tanımlamak için kullanılan terimdir.

Biseksüeller karşı cinsin yanı sıra kendi cinsleriyle de ilişkiye girme durumunu kabullenmişken bu kişilerde psikolojik anlamda bir kabulleniş genelde görülmez.

Bi-curious kişiler, hetero-esnek (heteroflexible) ve homo-esnek (homoflexible) kişilerden farklı olarak temel cinsel yönelimlerinin dışında kalan romantik ve cinsel ilişkileri deneyimlemeye merak duyan kişilerdir.

Ayrıca bakınız
 Homo-esnek

Kaynakça

Cinsel kimlik ve yönelimleri
Biseksüellik

Bi-curious


Kosmos 2265, ruski satelit za umjeravanje (kalibriranje) radara. Iz programa Kosmos. Vrste je Tajfun-1B.
Lansiran je 26. listopada 1993. godine u 10:00 s kozmodroma Pljesecka u Rusiji. Lansiran je u nisku orbitu oko planeta Zemlje raketom nosačem Kosmos-3M 11K65M. Orbita mu je bila 291 km u perigeju i 1568 km u apogeju. Orbitna inklinacija bila mu je 82,9°. COSPARova oznaka je 1993-067-A. Zemlju je obilazio u 103,6 minuta. Pri lansiranju bio je mase 500 kg.

Iz orbite je izašao i vratio se u atmosferu 11. kolovoza 2003. godine.

Izvori
Heavens-above (engl.)
NASA (engl.)
Planet4589.org Tablični prikaz podataka o satelitima (engl.)

Vanjske poveznice
N2YO.com Search Satellite Database
Celes Trak SATCAT Format Documentation (engl.)

Sateliti Kosmos

Kosmos 2265


Nan Inger Östman (født 22. januar 1923 i Stockholm, død 8. april 2015) var en svensk journalist, lærer og forfatter. Hun er særlig kendt for sine børne- og ungdomsbøger om heste. Hun modtog Astrid Lindgren-prisen i 1987.

Hun debuterede med en kriminalroman i 1953 sammen med Peter Östman, under pseudonymet Peter Inger. Hun debuterede på egen hånd i 1954 med Sen ouvertyr, da under navnet Nan Inger. Hun har også udgivet to romaner for voksne, under navnet Nan Östman: Ett slags sällskap 1999 og En varm vänskap 2003.

Referencer

Forfattere fra Sverige
Personer fra Stockholm

Nan Inger Östman


Catherine Winkworth ( - ) est une écrivaine et éducatrice anglaise. Elle traduit la tradition chorale allemande d'hymnes religieux pour les anglophones, pour laquelle elle est reconnue liturgiquement par l'Église épiscopale et l'Église évangélique luthérienne d'Amérique. Elle milite pour des opportunités éducatives plus larges pour les filles et traduit les biographies de deux fondateurs de fraternités religieuses. À 16 ans, Winkworth semble avoir inventé un jeu de mots politique autrefois bien connu, peccavi, « I have Sindh », relatif à l'occupation britannique du Sind.

Jeunesse
Catherine Winkworth est née le 13 septembre 1827 au 20 Ely Place Holborn  à la périphérie de la City de Londres. Elle est la quatrième fille d'Henry Winkworth, un marchand de soie. En 1829, sa famille déménage à Manchester, où son père possède une filature de soie. Winkworth étudie avc le révérend William Gaskell, ministre de la Cross Street Chapel, et avec le Dr James Martineau, tous deux d'éminents unitariens britanniques. L'historien urbain Harold L. Platt note qu'à l'époque victorienne « l'importance de l'appartenance à cette congrégation unitarienne ne peut pas être surestimée : en tant que source du libéralisme de Manchester, elle exerce une énorme influence sur la ville et la nation pendant une génération ».

Elle déménage ensuite avec la famille à Clifton, près de Bristol. Sa sœur Susanna Winkworth (1820-1884) est également traductrice, principalement d'ouvrages de dévotion allemands.

Tradition chorale
Catherine Winkworth passe un an à Dresde, durant lequel elle s'intéresse à l'hymne allemand. Vers 1854, elle publie son livre Lyra Germanica, recueil d'hymnes allemands qu'elle a choisis et traduits en anglais. Une autre collection suit en 1858. En 1863, elle publie The Chorale Book for England, coédité par les compositeurs William Sterndale Bennett et Otto Goldschmidt. En 1869, elle publie Christian Singers of Germany.

Selon The Harvard University Hymn Book, Winkworth « a fait plus que tout autre individu pour mettre le riche héritage de l'hymne allemand à la disposition du monde anglophone ». Quatre exemples de traductions de sa main sont publiés dans The Church Hymn Book 1872 (Nos 344, 431, 664 et 807) .

Parmi les chorals les plus connus traduits par Winkworth figurent « From Heaven Above to Earth I Come » (« Vom Himmel hoch, da komm ich her », Martin Luther, 1534) ; "Wake, Awake, for Night Is Flying" (" Wachet auf, ruft uns die Stimme ", Philipp Nicolai, 1599); « How Brightly Beams the Morning Star! ! » (" Wie schön leuchtet der Morgenstern ", Nicolai, 1597); et l'hymne de Noël "A Spotless Rose" (" Es ist ein Ros entsprungen ", anon, 1599) . Elle traduit " Die güldne Sonne voll Freud und Wonne " de Gerhardt en " The golden sunbeams with their joyous gleams ".

L'éducation des femmes
Winkworth est également profondément impliquée dans la promotion de l'éducation des femmes, en tant que secrétaire de la Clifton Association for Higher Education for Women, et partisane de la Clifton High School for Girls, où une école porte son nom  et membre de Collège des dames de Cheltenham. Elle est également gouverneur de la Red Maids' School à Westbury-on-Trym dans la ville de Bristol .

Winkworth traduit les biographies de deux fondatrices de fraternités pour les pauvres et les malades : Life of Pastor Fliedner, 1861, et Life of Amelia Sieveking, 1863.

Winkworth est décrite comme « une des premières féministes » .

Peccavi
Selon l'Encyclopedia of Britain de Bamber Gascoigne (1993), c'est Catherine Winkworth qui, apprenant la campagne impitoyable et non autorisée, mais réussie du général Charles James Napier, pour conquérir la province indienne du Sind », fait remarquer à son professeur que la dépêche de Napier au gouverneur général de l'Inde, après la capture du Sind, aurait dû être Peccavi » (latin pour « I have sinned » : un jeu de mots sur « I have Sind »). Elle envoie sa blague au nouveau magazine humoristique Punch, qui l'imprime le 18 mai 1844. Elle a alors seize ans.

L' Oxford Dictionary of Quotations attribue cela à Winkworth, notant qu'il lui est attribué dans Notes and Queries en mai 1954 .

Le jeu de mots est généralement attribué à Napier lui-même . La persistance de la rumeur au fil des décennies a conduit à des enquêtes dans les archives de Calcutta, ainsi qu'à des commentaires de William Lee-Warner en 1917 et de Lord Zetland, secrétaire pour l'Inde, en 1936.

Décès
Catherine Winkworth meurt subitement d'une maladie cardiaque près de Genève le  juillet 1878 et est inhumée à Monnetier, en Haute-Savoie. Un monument à sa mémoire est érigé dans la cathédrale de Bristol. Elle est commémorée en tant qu'auteur d'hymnes avec John Mason Neale sur le calendrier liturgique de l'Église épiscopale (États-Unis) le 7 août et sur le calendrier des saints de l'Église évangélique luthérienne en Amérique le 1er juillet .

Livres de cantiques

 Lyra Germanica, Hymnes pour les dimanches et fêtes principales de l'année chrétienne, Traduit de l'allemand, édition 1855 compilée par Catherine Winkworth
 The Chorale Book for England: A Complete Hymn-book for Public and Private Worship, Catherine Winkworth, William Sterndale Bennett et Otto Goldschmidt (1863)
 Lyra Germanica : la vie chrétienne, Catherine Winkworth (1868)
 Chanteurs chrétiens d'Allemagne, Catherine Winkworth (1869)
 Chansons pour le ménage : Poésie sacrée, Catherine Winkworth (1882)

Références

Liens externes

Place des femmes dans l'éducation
Traducteur depuis l'allemand vers l'anglais
Première vague féministe
Traducteur anglais du XIXe siècle
Personnalité inhumée en Auvergne-Rhône-Alpes
Écrivain anglais du XIXe siècle
Décès en juillet 1878
Naissance en septembre 1827
Décès à 50 ans

Catherine Winkworth


Ernst Munzinger ist der Name folgender Personen:

* Ernst Munzinger (Offizier) (1887–1945), deutscher Offizier
 Ernst Munzinger (Verleger) (* 1953), deutscher Verleger

Ernst Munzinger


Nicholas Carl Boynton (born January 14, 1979) is a Canadian former professional ice hockey defenceman who played 11 seasons in the National Hockey League (NHL) for the Boston Bruins, Phoenix Coyotes, Florida Panthers, Anaheim Ducks, Chicago Blackhawks and Philadelphia Flyers. Boynton was most recently the color analyst for the Arizona Coyotes radio broadcasts.

Playing career
Boynton grew up playing minor hockey in his hometown of Nobleton, Ontario with the NobleKing Knights. He played in the 1992 Quebec International Pee-Wee Hockey Tournament with the Richmond Hill-Vaughan Kings minor ice hockey team. He played bantam AAA with the Kings before signing as a 15-year-old with the Caledon Canadians Jr. A. club of the Metro Junior Hockey League in 1994–95. He was a standout for four seasons with the OHL's Ottawa 67's, finishing his junior career in 1998–99 with 59 points in 51 games.

Boynton was originally drafted by the Washington Capitals in the 1997 NHL Entry Draft. After failing to come to terms on a contract with the Capitals, Boynton was eligible to return to the draft, and he was subsequently selected in the 1999 NHL Entry Draft by the Boston Bruins. Boynton played for the Bruins until 2005–06.

His best season was 2003–04 when he registered 30 points. During the NHL lockout season of 2004–05, Boynton played for the Nottingham Panthers in the British Elite Ice Hockey League, memorably scoring the equalizing goal in the British Championship Grand Final. On June 26, 2006, he was traded to the Phoenix Coyotes in exchange for fellow defenceman Paul Mara.

After two seasons with the Coyotes Boynton was traded at the 2008 NHL Entry Draft along with Keith Ballard and a second round pick to the Florida Panthers for Olli Jokinen on June 20, 2008. In the 2008-09 season, Boynton regained his scoring touch and posted 21 points in 68 games for the Panthers. During the season on February 27, 2009, Boynton was sent home from a Panthers road trip and missed three games for disciplinary reasons, later revealed to be after an argument with coach Peter DeBoer.

On July 9, 2009, he signed a one-year contract with the Anaheim Ducks for the 2009-10 season. After playing in 42 games with the Ducks. Boynton was placed on waivers on February 1, 2010. He was then assigned to the Manitoba Moose of the AHL.

On March 2, 2010, he was traded to the Chicago Blackhawks, he was then assigned to AHL affiliate, the Rockford IceHogs. Boynton was later recalled to the Blackhawks and made his debut in a 4–2 loss to the Ducks on March 17, 2010.  On June 9, 2010, he won his first Stanley Cup with the Chicago Blackhawks.

On February 26, 2011, Boynton was claimed off of waivers by the Philadelphia Flyers, with whom he played ten games to conclude the 2010–11 season. He retired after the season.

Personal life
Boynton married for the first time on August 3, 2012, to former Chicago media personality Jen Boynton (formerly Jen Patterson).  Boynton and his wife have two children together. Boynton also has two daughters from a previous relationship.

Shortly before his first NHL training camp, Boynton was diagnosed with Type I Diabetes, but the condition did not affect his ability to play hockey.

Boynton has spoken about the mental and emotional aspects and repercussions of playing hockey in the NHL.

Career statistics

Awards and honours

References

External links

1979 births
Anaheim Ducks players
Boston Bruins draft picks
Boston Bruins players
Canadian ice hockey defencemen
Canadian people of English descent
Chicago Blackhawks players
Florida Panthers players
Ice hockey people from Ontario
King City Secondary School alumni
Living people
Manitoba Moose players
National Hockey League All-Stars
National Hockey League first-round draft picks
Nottingham Panthers players
Ottawa 67's players
People with type 1 diabetes
Philadelphia Flyers players
Phoenix Coyotes players
Providence Bruins players
Rockford IceHogs (AHL) players
Stanley Cup champions
Washington Capitals draft picks
Sportspeople from King, Ontario
Canadian expatriate ice hockey players in England

Nick Boynton


Die Vahselbucht (zwischenzeitlich Herzog-Ernst-Bucht) ist eine Bucht, die sich zwischen der Westküste des Prinzregent-Luitpold-Lands und der östlichen Begrenzung des Filchner-Ronne-Schelfeises in der Antarktis befindet. Die Vahselbucht hat im Mündungsgebiet zum Weddell-Meer eine Ausdehnung von 7 Meilen (ca. 11,3 km) und eine maximale Tiefe von 10 Meilen (ca. 16,1 km). In die Bucht münden der Schweitzergletscher und der Lerchenfeldgletscher.

Entdeckungsgeschichte
Die Bucht wurde während der zweiten deutschen Antarktis-Expedition (1911–1913) unter Wilhelm Filchner entdeckt. Filchner benannte sie nach Richard Vahsel (1868–1912), dem Kapitän des Expeditionsschiffs Deutschland. Vahsel starb während der Expedition. Filchner benannte sie später in Herzog-Ernst-Bucht (nach Ernst II. von Sachsen-Altenburg, 1871–1955) um, nachdem große Teile des umliegenden Eises weggebrochen waren und sich hierdurch eine noch viel größere Bucht gebildet hatte. Diese Umbenennung setzte sich jedoch nicht dauerhaft durch.

Einzelnachweise

Bucht in Antarktika
Bucht (Weddell-Meer)
Prinzregent-Luitpold-Land

Vahselbucht


La exodeoxiribonucleasa lambda inducida () es una enzima nucleasa que cataliza la reacción de rotura exonucleolítica de deoxinucleótidos en la dirección 5' → 3' para formar nucleósido-5'-fosfatos. Algunos organismos que expresan esta enzima son el bacteriófago T5, el bacteriófago lambda, el bacteriófago T3 y el bacteriófago T7. El nombre alternativo de esta enzima es exonucleasa lambda.

Tiene preferencia por el ADN de cadena doble. No ataca fragmentos de ADN de cadena simple. Algunas enzimas similares son las exonucleasas T4, T5 y T7, y la ADNasa IV mamífera.

Referencias

Nucleasas
EC 3.1.11

Exodeoxiribonucleasa lambda inducida


منتخب غينيا لكرة القدم  الملقب بفريق الأفيال الوطنية (باللغة المحلية Syli nationale) هو المنتخب القومي لدولة غينيا ويديره اتحاد غينيا لكرة القدم. لم يشارك الفريق في نهائيات كأس العالم، وأفضل نتيجة له في بطولة كأس الأمم الأفريقية كانت في سنة 1976 عندما حصل على لقب الوصيف.

كأس العالم

سجل المشاركة في كأس العالم لكرة القدم
 1930 : غير مسجل
 1934 : غير مسجل
 1938 : غير مسجل
 1950 : غير مسجل
 1954 : غير مسجل
 1958 : غير مسجل
 1962 : غير مسجل
 1966 : انسحاب
 1970 : غير مسجل
 1974 : الدوري التمهيدي
 1978 : الدوري التمهيدي
 1982 : الدوري التمهيدي
 1986 : الدوري التمهيدي
 1990 : الدوري التمهيدي
 1994 : الدوري التمهيدي
 1998 : الدوري التمهيدي
 2002 : أقصته الفيفا
 2006 : الدوري التمهيدي
 2018: لم يتأهل

كأس الأمم الأفريقية
الانتصار الأكبر لمنتخب غينيا في كأس الأمم الأفريقية كان في بطولة 1976 (إثيوبيا) حيث وصل إلى مباراة النهائي أمام المغرب لكن خسرها. وفي الألفية الجديدة وصل إلى المركز السادس في دوري الثمانية في بطولة 2006 (مصر). والمرة الأولى التي ستستضيف فيها غينيا البطولة هي كأس الأمم الأفريقية 2025. و كان ذلك قبل أن يقرر الاتحاد الإفريقي سحب التنظيم من غينيا نظرا لعدم استعداد البنية التحتية بغينيا لاستضافة البطولة.

سجل المشاركة

 1957 : غير مسجل
 1959 : غير مسجل
 1962 : غير مسجل
 1963 : مقصى
 1965 : الدوري التمهيدي
 1968 : الدوري التمهيدي
 1970 : الدور الأول
 1972 : الدوري التمهيدي
 1974 : الدور الأول
 1976 : الدور الثاني
 1978 : الدوري التمهيدي
 1980 : الدور الأول
 1982 : الدوري التمهيدي
 1984 : الدوري التمهيدي
 1986 : الدوري التمهيدي
 1988 : الدوري التمهيدي
 1990 : الدوري التمهيدي
 1992 : الدوري التمهيدي
 1994 : الدور الأول
 1996 : الدوري التمهيدي
 1998 : الدور الأول
 2000 : الدوري التمهيدي
 2002 : مقصى
 2004 : ربع نهائي
 2006 : ربع نهائي
 2008 : ربع نهائي
 2010 : الدوري التمهيدي
 2012 : الدور الأول
 2013 : الدوري التمهيدي
 2015 : ربع النهائي
 2017 : الدوري التمهيدي

وصلات خارجية
 الموقع الرسمي للمنتخب
 قائمة بيانات المنتخب من الموقع الرسمي للفيفا باللغة العربية

هوامش

منتخبات كرة قدم وطنية إفريقية

منتخب غينيا لكرة القدم


Provinsen El Oued (, ) er en af Algeriets 48 provinser.

Geografi
Administrationscenteret er El Oued. Andre størrer byer inkluderer Bayadha og Djamaa. Provinsen grænser mod nordøst til Tebessa, mod nord til Khenchela, mod nordvest til Biskra, most sydvest til Ouargla, mod sydøst til Tataouine (Tunesien), og mod øst til Kebili og Tozeur (begge Tunesien)

Administrative enheder
Provinsen består af 12 distrikter (, ), som igen er opdelt i 30 kommuner ( , ).

Distrikter

 Bayadha
 Debila
 Djamaâ
 El M'Ghair
 El Oued
 Guemar
 Hassi Khelifa
 Magrane
 Mih Ouensa
 Reguiba
 Robbah
 Taleb Larbi

Kommuner

 Bayadha
 Ben Guecha
 Debila
 Djamaa
 Douar El Ma
 El Ogla
 El M'Ghair
 El Oued
 Guemar
 Hamraia
 Hassani Abdelkrim
 Hassi Khelifa
 Kouinine
 Magrane
 Mih Ouensa
 M'Rara
 Nakhla
 Oued El Alenda
 Oum Touyour
 Ourmes
 Reguiba
 Robbah
 Sidi Amrane
 Sidi Aoun
 Sidi Khellil
 Still
 Taghzout
 Taleb Larbi
 Tendla
 Trifaoui

Kilder

Eksterne henvisninger

Provinser i Algeriet

El Oued (provins)


timesnewroman.ro este un site românesc de satiră și umor, cel mai vizitat în România. Înființat din 2009, este deținut de compania de IT "Arnia Software". În august 2017, o campanie Facebook împotriva știrilor false a afectat semnificativ traficul site-ului. Redactorul șef al site-ului este Călin Petrar.

Note

Legături externe
 www.timesnewroman.ro - Site web oficial

Site-uri web din România

Timesnewroman.ro


Liga Națiunilor UEFA (în ) este o competiție internațională de fotbal disputată între echipele naționale de fotbal afiliate la UEFA.

Istoric

Primul turneu al acestei competiții a început în septembrie 2018, după încheierea Campionatului Mondial de Fotbal 2018 iar câștigătoarea a fost decisă în iunie 2019. Competiția înlocuiește meciurile amicale disputate în prezent de echipele naționale de fotbal afiliate UEFA.

Format
În conformitate cu formatul aprobat de UEFA, cele 55 de echipe naționale participante sunt împărțite în 4 divizii (Ligi): 16 echipe în Liga A, 16 echipe în Liga B, 16 echipe în Liga C, 15 echipe în Liga D. Echipele din Liga A concurează pentru a deveni campioni ai Ligii Națiunilor. De asemenea, echipele concurează pentru a promova într-o ligă superioară sau pentru a evita să fie retrogradate într-o ligă inferioară. Liga Națiunilor oferă o șansă în plus echipelor din Europa de a se califica la Campionatul European de Fotbal.

Note

Surse

Legături externe

Fondări în 2018

Liga Națiunilor UEFA


මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයක් (CPU) නැතහොත් සකසනයක් යනු පරිගණක ක්‍රමලේඛ ක්‍රියා කරවිය හැකි තාර්කික යන්ත්‍රයකි. මෙම පුළුල් විග්‍රහය CPU පුළුල් ලෙස භාවිත වීමට පෙර විශාල ප්‍රමාණයෙන් පැවති මුල් පරිගණක රැසකටම පහසුවෙන් යෙදාගත හැකි වේ. අවම වශයෙන් 1960 දශකයේ පටන්වත් මෙම යෙදුම සහ එහි භාවිතයන් පරිගණක ක්ෂේත්‍රය තුළ භාවිත විය. CPU වල ආකාරය , නිර්මාණය හා ක්‍රියාත්මක කිරීම පෙර නිදසුන්වල සිට චමත්කාරජනක ලෙස වෙනස් වී ඇති නමුත් ඒවායේ මූලික ක්‍රියාකාරකම් බොහෝ දුරට  සමාන ලෙස පවතී.

මුල් කාලීන CPU සාමාන්‍යයෙන් එක් වර්ගයක පරිගණකයකට වූ විශාල කොටසක් ලෙස නිර්මාණය කෙරුණි. කෙසේ නමුත් විශේෂ අවශ්‍යතා සඳහා භාවිතාවන CPU නිර්මාණය කිරීමේ මෙම මිළ අධික ක්‍රමය තනි හෝ වඩා වැඩි අරමුණු සදහා සුදුසු වන සැකසුම් (Processors) නිෂ්පාදනය පුළුල් වීමට මාර්ගය සැකසුවේය.  විවික්ත ට්‍රාන්සිස්ටර, සුපිරි පරිගණක සහ මිනි පරිගණක යුගයේ ක්‍රමයෙන් මෙම ප්‍රමතකරණ ක්‍රියාදාමය ආරම්භ වූ අතර සංගෘහිත පරිපථ ප්‍රචලිත වීමත් සමඟ එය වඩාත් සීඝ්‍ර තත්වයට පත් විය. CPU වල කුඩාකරණය හා ප්‍රමිතිකරණය යන දෙක, ගණනය කිරීමේ යන්ත්‍රවල සීමාකාරී භාවිතයෙන් පිටතට ගොස් නවීන ජීවිතයේ මෙම අංකිත උපකරණ භාවිතා කිරීම වර්ධනය කර තිබේ. නවීන ක්ෂුද්‍ර සකසනය (Micro Processor) මෝටර්  රියවල සිට ජංගම දුරකතන හා සෙල්ලම් බඩු දක්වා වූ සෑම දේකම භාවිතා වේ.

මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයෙහි (CPU) ඉතිහාසය

වර්තමානයේ පවත්නා මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක (CPU) ඇති පරිගණක වල තත්ත්වයට පැමිණීමට පෙරාතුව, ENIAC ආදී පරිගණක එකිනෙකට වෙනස් කටයුතු සිදු කිරීම සඳහා නැවත නැවත භෞතික රුහැන්ගත කිරීමට සිදුවිය. මෙම පරිගණක බොහෝවිට "ස්ථාවර ක්‍රම ලේඛිත පරිගණක" ලෙස හඳුන්වනු ලැබුවේ ඒවා හැමවිටම එකිනෙකට වෙනස් වැඩසටහන් ධාවනය කිරීම වෙනුවෙන් භෞතිකව නැවත හැඩගැස්මක් කළ යුතු වු නිසාය. "මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකය (CPU)" යන යෙදුම පොදුවේ මෘදුකාංග (පරිගණක ක්‍රමලේඛ) ක්‍රියාකරවීමට නිපදවා ඇති උපකරණයක් ලෙස සලකන බැවින්, මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකය(CPU) ලෙස නිරවද්‍යවම හඳුන්වා දියහැකි මුලිකම උපකරණය සහිත ක්‍රමලේඛ පරිගණකවල ආගමනයත් සමඟ කරළියට පිවිසියේය.

ආචිත ක්‍රමලේඛ (stored-program) පරිගණකයේ අදහස් ENIAC සැලසුම් කරන විටත් පැවතිණි. නමුත් එය ආරම්භයේදීම අත්හැර දැමුවේ පරිගණකය ඉතා ඉක්මණින් නිමකිරීමේ අරමුණෙනි. 1945 ජුනි 30 දී,  ENIAC  පරිගණකය සම්පුර්ණයෙන් නිමකිරීමටත් පෙරාතුව, ජෝන් වැන් නියුමැන් නම් ගණිතඥයා විසින්  "First Draft of a Report on the EDVAC "නම් වු පත්‍රයක් ප්‍රකාශයට පත් කර බෙදා හැර තිබිණි. එය 1949 අගෝස්තුවේදී නිම කිරීමට නියමිත ආචිත ක්‍රමලේඛ පරිගණකයක දළ සටහනක් විස්තර කිර තිබිණි(Van Neumann 1945). EDVAC  සැලසුම් කර තිබු‍නේ විවිධාකාරයේ උපදෙස් (හො මෙහෙයුම්) නිශ්චිත සංඛ්‍යාවක් ඉටු කිරීම සඳහාය. මෙම උපදෙස් සමහරක් EDVAC ධාවනය කිරීම සඳහා අවශ්‍ය ඵලදායී ක්‍රමලේඛ නිර්මාණය කිරීම සඳහා සංයුක්ත කර ගත හැකි විය. විශේෂයෙන්ම  EDVAC සඳහා රචිත ක්‍රමලේඛයන් ස්ථාපිත කර තිබුණේ අධිවේග පරිගණක මතකයකය. මෙය පරිගණකයේ භෞතික රුහැන්ගතකරණයෙන් සඳහන් කර ඇති ක්‍රමවේදයට සාපේක්ෂව වෙනස්ය. මෙය EDVAC හි තිබු සැලකිය යුතු තරමේ අඩුපාඩුවක් මැඩපැවැත්වීමට හේතු පාදක විය. එනම් නව කාර්යයන් සිදුකිරීම සඳහා නැවත හැඩගැස්වීමට සිදුවන කාලය හා ශ්‍රමය විශාල වශයෙන් අඩු වීමයි. වැන් නියුමැන්ගේ සැලසුමත් සමඟ මෙතෙක් බරපතල ගැටලුවක්ව තිබු EDVAC  හි ධාවනය කරමින් තිබු ක්‍රමලේඛනයන්ගේ මෘදුකාංගයක් වෙනස් කිරීම, සරලවම පරිගණක මතකයේ අන්තර්ගතය වෙනස් කිරීමෙන් පහසුවෙන් සිදුකල හැකි විය. සිය ප්‍රමුඛතම සැලසුමක් වන EDVAC නිර්මාණ කිරීම හේතුවෙන් ආචිත ක්‍රමලේඛන පරිගණක සැලසුම් කිරීමෙහිලා වැන් නියුමැන්හට සුවිශේෂි කීර්තියක් හිමි වු අතර, ඔහුට පෙර  කොන්රුඩ් සු(z)ස් වැන්නවුන්ද ඒ ආකාරයෙන්ම අදහස් යෝජනා කර තිබිණි. මීට අමතරව Harvard Mark I හි Harvard නිර්මාණ ශිල්පයද ඉලෙක්ට්‍රොනික මතකය වෙනුවට සිදුරු කල කඩදාසි පටි භාවිතයෙන් ආචිත ක්‍රමලේඛන  සැලසුමෙන් හොඳ ප්‍රයෝජනයක් ලබා ගත්තේය.  වැන් නියුමැන්ගේ ආකෘතිය හා Harvard නිර්මාණ ශිල්පිය අතර ප්‍රධාන වෙනස ලෙස සැලකිය හැක්කේ දෙවැන්න මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයේ (CPU) උපදෙස් හා දත්ත ගබඩා කිරීම හා හැසිරවීම වෙන් වෙන්ව සැලකීම වන අතර, පළමුවැන්න කාර්යයන් දෙකම සඳහා එකම මතක අවකාශය භාවිතා කිරීමයි. බොහෝමයක් නුතන පරිගණක සැලසුමෙන් වැන් නියුමැන්ගේ ආකෘතිය වන මුත්  Harvard  ආකෘතියේ මුලිකාංගද පොදුවේ ඒවායේ දැක ගැනීමට පුළුවන.

සංඛ්‍යාංක (digital)  උපාංග වීම හේතුවෙන් සියලුම මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක (CPU)  විවික්ත අවස්ථා සමඟ කටයුතු කරන අතර එමනිසා ඒවා සඳහා කිසියම් ආකාරයක අවස්ථා අතර හුවමාරු වීමේ අවයවයක් තිබීම මෙම තත්ත්ව වෙන් වෙන්ව හඳුනාගැනිම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වේ. ට්‍රාන්සිස්ටරයට වාණිජමය වටිනාකමක් ලැබීමට පෙරාතුව, විද්‍යුත් ප්‍රතියෝජක හා රික්තක නල බොහෝවිට අවස්ථා හුවමාරු අවයව ලෙස භාවිතා විණි. මීට පෙර පැවැති පුර්ණ වශයෙන් යාන්ත්‍රික සැලසුම් වලට සාපේක්ෂව මේවායේ පැහැදිලි වේග පරිමාණ වෙනසක් ඇතත්, ඒවායේ විශ්වාසීභාවය එතරම්  හොඳ මට්ටමක් නොවිණි. මේ සඳහා උදාහරණයක් ලෙස ප්‍රතියෝජන මඟින් සරල ධාරා අනුක්‍රමික තර්ක පරිපථ සෑදීමේදී ඇතිවන ස්පර්ශය පොළා පැනීම නමැති (contact bounce) දුෂ්කරතාවය  මඟහැරවීමට අමතර දෘඩාංග අවශ්‍ය වීම සැලකිය හැක. රික්තක නලයක ස්පර්ශය පොළා පැනීම තත්ත්වයට පත්වීමට ඉඩක් නොමැති නමුත් ඒවා පූර්ණ සක්‍රීය තත්ත්වයට පත් වීමට පෙර නියමිත උෂ්ණත්වයකට ගෙන ආයුතු අතර ක්‍රමයෙන් එය අඩු වී අක්‍රිය වී යයි. සාමාන්‍යයෙන් නලයක ක්‍රියාකාරිත්වය නැවතුනු විට මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක (CPU)  පිරික්සා බැලීමෙන් අක්‍රිය වු කොටස හරහා ගෙන එය නැවත ප්‍රිතිස්ථාපනය කිරීම සිදු කෙරේ.  එම නිසා මුලික ඉලෙක්ට්‍රෝනික (රික්ත නල මුලික වු ) පරිගණකයන් සාමාන්‍යයෙන්  විද්‍යුත් යන්ත්‍ර (ප්‍රතියෝජක මුලික වු) පරිගණක වලට වඩා වේගවත්, නමුත් විශ්වාසනීයභාවය තරමක් අඩු ඒවා ලෙස සැලකේ.  EDVAC ආදී නාල පරිගණක සාමාන්‍යයෙන් පැය 8 කට වරක් අක්‍රීය වීමක් කරා නැඹුරු  විය හැකි මුත්, Harvard Mark I ආදී ප්‍රතියෝජක පරිගණක (මදවේග නමුත් පෙරාතුව) අක්‍රීය තත්ත්වයට පත්වුයේ ඉතා කලාතුරකිනි.  (Weik 1961:238) අවසානයේ නාල මුලික පරිගණක ප්‍රමුඛ ස්ථානයකට පැමිනියේ, එමඟින් සැපයුන සුවිශේෂි වේග වාසිය විශ්වාසය පිළිබඳ දුෂ්කරතාවලට වඩා වැදගත් වු බැවිනි. බොහෝමයක් පැරණි සම මුහුර්තක මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක (CPU) නූතන ක්ෂ්‍රදු ඉලෙක්ට්‍රොනික සැකසුම් වලට සාපේක්ෂව අඩු ස්පන්ද වේගයකින් ධාවනය විය. (ස්පන්ධ වේග පිළිබඳ සාකච්ඡාවක් සඳහා පහත බලන්න) 100 Khz 4 MHz ස්පන්ද සංඥා සංඛ්‍යාතයක් මේ කාලයේදී බොහෝ සුලබ වු අතර ඒවා ගොඩනගන ලද හුවමාරු අවයවයන්ගේ වේගයන් මත විශාල වශයෙන් සීමා විය.

ට්‍රාන්සිස්ටර සහ සංගෘහිත පරිපථ CPU

අණුසකසු

1970 දී මයික්‍රො ප්‍රොසෙසරය හදුන්වාදීම CPU සැලසුම් කිරීමට හා නිෂ්පාදනයට සැලකිය යුතු බලපෑමක් සිදු කළේය. 1970 දී ප්‍රථම මයික්‍රො ප්‍රොසෙසරය (intel 4004) හා 1974 දී ප්‍රථම විශාල ලෙස භාවිතා කළ මයික්‍රො ප්‍රොසෙසරය (Intel 8080)  හදුන්වාදීමේ සිට මෙම වර්ගයේ CPU එකකුත් සියලු මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක (CPU) නිෂ්පාදන ක්‍රම අභිබවා යාමට සමත් විය. එම කාලයේ මේන්ෆ්‍රේට් (Mainframe) හා මිනි කම්පියුටර (minicomputer) නිෂ්පාදකයන් ඔවුන්ගේ පැරණි පරිගණක සැලසුම් ශිල්ප ආකෘති වැඩි දියුණු කිරීමට (upgrade) වෙළද නාම යටතේ (හිමිකම් සහිත) 1C දියුණු කිරීමේ වැඩසටහන් දියත් කළ අතර ඔවුන්ගේ පැරණි දෘඩාංග හා මෘදුකාංග සමග පසු ගැළපුම් වන මයික්‍රොප්‍රොසෙසර නිෂ්පාදනය කරන ලදී. වර්තමානයේ බහුලව ඇති පුද්ගලික පරිගණකවල ආගමන හා විශාල සාර්ථකත්වයක් සමග CPU  යන්න දැන් බොහෝ විට ව්‍යවහාර වන්නේ මයික්‍රොප්‍රොසෙසර භාවිත සඳහාය.

පෙර පරම්පරාවේ CPU පරිපථ පුවරු එකක් හෝ කිහිපයක් මත එකිනෙකට වෙන් වෙන්ම පවතින ලෙස සහ කුඩා සංගෘහිත පරිපථ (IC) ගණනාවකින් යුක්තව නිර්මාණය කරන ලදී. නමුත් CPU  නිෂ්පාදය කරන්නේ IC ඉතා කුඩා ප්‍රමාණයක් යොදාගෙනය. (සාමාන්‍යයෙන් එකක් පමණක්) , තනි අච්චුවක් යොදාගෙන නිෂ්පාදනය කරන නිසා ප්‍රමාණයෙන් කුඩාවන CPU වල ද්වාර පරපෝෂිත ධාරිතාව (gate parasitic capacitance) අඩු වීම වැනි භෞතික සාධක නිසා වඩා වේගවත් මාරු වීමේ කාල ලැබී ඇත. මේ නිසා සම මුහුර්තිත (syn chronons) මයික්‍රොප්‍රොසෙසරවලට මෙගා හර්ට්ස් 10 සිට ගිගාහර්ට්ස් කිහිපයක් දක්වා පරාස ගතවන ස්පන්ද සීග්‍රතා (Clock rate) ඇත. අතිරේකව IC මත ඉතා කුඩා ට්‍රාන්සිස්ටර නිර්මාණය කිරීමේ හැකියාව වැඩිදියුණු වී ඇති හෙයින් තනි CPU  එකක් මත ට්‍රාන්සිස්ටර ගණන හා සංකීර්ණතාව ක්‍රමානුකූලව වැඩි‍වී ඇත. මෙම පුළුල්ව නිරීක්ෂිත ප්‍රවණතාව "මුවර්ගේ නීතිය" (Moore's law) මඟින් විස්තර කරයි. CPU  හි සංකීර්ණත්වයේ වර්ධනය පිළිබද වඩාත්ම නිවැරදි අනාවැකිකරුවා වන්නේ මූර්ගේ නීතියයි.

CPU වල සංකීර්ණතාව , ප්‍රමාණය , නිෂ්පාදනය හා සාමාන්‍ය ආකාරය පසුගිය වසර 60 තුළ විශාල ලෙස වෙනස් වී ඇතත් මූලික සැකැස්ම හා ක්‍රියාකාරීත්වය වෙනස්ව ඇත්තේ ඉතා සුළු වශයෙනි. වර්තමානයේ ඇති CPU බොහොමයකට පාහේ ඉතා නිරවද්‍ය ලෙස "වොන් නියුමාන්" (Von Neumann) ගබඩාගත - ක්‍රමලේඛ යන්ත්‍රන ලෙස විස්තර කළ හැකිය. පෙර සඳහන් කරන ලද මූර්ගේ නීතිය දිගින් දිගටම සත්‍ය ලෙස රදා පවතින නිසා සංගෘහිත පරිපථ ට්‍රාන්සසිස්ටර තාක්ෂණයේ සීමා ගැන විවිධ සංකල්ප මතුවෙමින් පවතී. ඉලෙක්ට්‍රොනික ද්වාර (electronic gates) අධික ලෙස කුඩා කිරීම ඉලෙක්ට්‍රෝන සංරචණ (electromigration) හා උප සීමක කාන්දුව (subthreshold leakage) වැනි සංසිද්ධිවල බලපෑම වඩාත් කැපී පෙනීමට හේතු වී ඇත. මෙම නව සංකල්ප පර්යේෂකයන්ට ක්වොන්ටම් පරිගණක වැනි පරිගණක ක්‍රම පිළිබද පර්යේෂන පැවැත්වීමට හේතුවන හේතු සාධක අතර ඇති අතර අනුවර්තී වාදයේ (parallelism) භාවිතා වන සම්භාව්‍ය වොන් නියුමාන් ආකෘතිය ප්‍රයෝජනවත් බව වැඩි කිරීමට හේතු වී ඇත.

මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයෙහි උපදෙස් මට්ටමේ සමාන්තරතාවය

සමාන්තරතාව උත්සන් කළ හැකි සරලම ක්‍රමයක් වන්නේ මුල් උපදෙස් ක්‍රියා කරවීම හා නිමවීමට පෙර උපදෙස් ආහරනය කිරීමේ හා විකේතනය කිරීමේ මුල් පියවර ගැනීමයි. මෙය උපදෙස් නල මාර්ගකරණය නැමති ශිල්පීය ක්‍රමයේ සරලම ආකාරය වෙයි. මේ සඳහා සියළුම නවීන පොදු කාර්ය මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයක්ම (CPU) පාහේ යොදා ගැනේ. නල මාර්ගකරණය මඟින් ක්‍රියා කරවීම වි‍විධ අවධි වලට වෙන් කරන බැවින් එක් අවධියකදී, එක් උපදෙසකට වඩා ක්‍රියා කරවීමට අවස්ථාව ලැබේ. උපදෙස්  ක්‍රියා කරවා නළ මාර්ගයෙන් ඉවත් කෙරෙන තෙක් එක් එක් අවධියේදී වඩ වඩා පුර්ණ කිරීම සිදු කරන බැවින් මෙම වෙන් කිරීම එක්ලස් පෙළකට සමාන කල හැකි වේ.

කෙසේ වෙතත් නළ මාර්ගකරණයෙන් සිදුවන මුල් මෙහෙයුමක ප්‍රතිඵලය ඊළඟ මෙහෙයුම නිම කිරීමට අවශ්‍ය වන අවස්ථා ඇති වීමට පුළුවන. මෙම තත්ත්වය දත්ත ආයත්තතා ගැටුම ලෙස හැඳින්වේ. මෙවැනි තත්ත්ව මැඩ පැවැත්වීමට හැකි ආකාරයක් උදා වුවහොත් උපදෙස් නළ මාර්ගයේ කොටසක් පමා කිරීම සඳහා අතිරේක පරිපථාවලියක් අවශ්‍ය වෙයි. ඒ නිසා නළ මාර්ගස්ථ සකසනය (subscalar) ඊට වඩා සංකිර්ණ වේ. (නමුත් සුවිශේෂ ලෙස සංකිර්ණ නොවේ). නළ මාර්ගයක සකසනයක අදීශ තත්වයට ඉතාමත් ලන්විය හැකි අතර නිෂේධනය විය හැක්කේ නළ මාර්ග හදිසියේ නතර වීමෙන් පමණි. (උපදෙස් එක් අවදියකදී එක් ස්පන්දන චක්‍රයකට වඩා ගැනීමෙනි)

උපදෙස් නල මාර්ගය පිළිබඳ අදහස තවදුරටත් වැඩිදියුණු කිරීමෙන් මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක (CPU) අංගයන්හි අභාවිත කාලය තවදුරටත් අවම කරන ක්‍රම දියුණු වීමට මඟ පෑදිනි. සුපිරි අදීශ ලෙස හඳුන්වන සැලසුම් වල දිගු උපදෙස් නල මාර්ග හා බහු සර්වසම ක්‍රියාකරවන ඒකක අඩංගු වේ. සුපිරි අදීශ නල මාර්ග බහු උපදෙස් ප්‍රමාණයක් කියවා ඒවා  සන්දේශය (dispatcher) වෙත යවන අතර, උපදෙස් සමාන්තරව එක විටම ක්‍රියා කරවිය හැකිද, නැද්ද  යන්න තීරණය කරන්නේ ඒවා මඟිනි. එසේ නම් ඒවා ක්‍රියාකරවන තිබෙන ඒකක වෙත යැවෙන අතර, මෙමඟින් උපදෙස් කිහිපයකට එකවර ක්‍රියා කරවීමේ හැකියාව ලැබේ. සමස්ථයක් ලෙස ගත් විට සුපිරි අදිශ මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක (CPU) මඟින් ක්‍රියා කරවන ඒකක වෙත එකවිට යැවිය හැකි උපදෙස් ප්‍රමාණය වැඩිවත්ම, වැඩි උපදෙස් ප්‍රමාණයක් එක් චක්‍රයකදී සම්පුර්ණ කර ගත හැකිවේ. සුපිරි අදීශ මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක (CPU) නිර්මිතය සැලසුම් කිරීම ගත්විට අපහසුම කාර්යය වන්නේ  සන්දේශකය (dispatcher)  නිර්මාණය කිරීමයි. සන්දේශකයට (dispatcher)  කුමන උපදෙස් සමාන්තරව ක්‍රියා කරවිය හැකි දැයි ඉක්මනින් හා නිවැරදිව නිර්ණය කළ හැකි විය යුතු අතරම, උපරිම ක්‍රියාකරවන ඒකක ගණනක් කාර්ය බහුලව තැබෙන ආකාරයට එම උපදෙස් යැවිය යුතුය. මේ සඳහා උපදෙස් නල මාර්ගය ඉක්මනින් පිරිවය යුතු අතර, මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක (CPU) හැඹිලියේ සැලකිය යුතු කොටස් ප්‍රමාණයක් සුපිරි අදීශ නිර්මිතය යොදා ගැනීමේ අවශ්‍යතාව වැඩි කරයි. එසේම ඉහල මට්ටමක කාර්ය සාධකයක් පවත්වා ගැනීම උදෙසා ශාඛා අනාවැකිය (branch prediction), විචාරාත්මක සම්පාදනය (speculative execution) සහ ක්‍රියා විරහිත සම්පාදනය(out-of-order-execution) වැනි උපද්‍රව මඟහැරිම් ශිල්පීය ක්‍රම යොදා ගැනීම තීරණාත්මක වේ. කොන්දේසි සහගත උපදෙස් මඟින් කුමන ශාඛාවක් (හෝ පථයක්) ගනීදැයි අනුමාන කිරීමට උත්සාහ කිරීමෙන් මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක හට කොන්දේසි සහගත උපදෙසක් නියම කරන තුරු මහත් නල මාර්ගයම නවතා බලා සිටි මුළු වාර ගණන අඩු කරගත හැකි වේ. කල්පිත ක්‍රියාකරවීම මඟින් කොන්දේසි සහගත මෙහෙයුම් අවසානයේ අවශ්‍ය වන හෝ නොවන කේත කොටස් ක්‍රියා කරවීමෙන් බොහෝ විට ප්‍රමාණවත් කාර්ය සාධන වර්ධනයක් ලබා දේ. අපිළිවෙලට ක්‍රියා කරවීම මඟින් යම් ප්‍රමාණයකට උපදෙස් ක්‍රියා කිරීමේ පිළිවෙල නැවත සැකසීමක් සිදුවන අතර, දත්ත ආයත්තතාවයන් මඟින් ඇතිවන ප්‍රමාද අඩු කර ගත හැකිවේ.

මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක (CPU)හි කොටසක් සුපිරි අදීශ හා කොටසක් එසේ නොවන අවස්ථාවකදී එම සුපිරි අදීශ නොවන කොටසට උපලේඛනය කිරීම නතර වීම නිසා කාර්ය සාධනය අතින් පාඩු විදීමට සිදුවේ. මුල්   Intel Pentium(P5)  හට එකකින් එක කාල චක්‍රයකදී එක් උපදෙසක් ප්‍රතිග්‍රහණය කරන සුපිරි අදීශ අංක ගණිතය තර්ක ඒකක දෙකක් තිබු නමුත්, එහි FPU හට එක් කාල චක්‍රයකදී එක් උපදෙසක් ප්‍රතිග්‍රහණය කළ නොහැකි විය. එමනිසා  Intel Pentium(P5) නිඛිල අතින් සුපිරි අදීශ වු අතර, ඉපිලෙන ලක්ෂ්‍ය අතින් සුපිරි අදීශ නොවීය. Intel හි Pentium නිර්මිතියට අනුප්‍රාප්තිකයාවු  P6  හි ඉපිලෙන ලක්ෂීය විශේෂාංග වලට සුපිරි අදීශ හැකියාව එක් කර තිබු අතර, එම නිසා ඉපිලෙන ලක්ෂීය උපදෙස් ක්‍රියා කරවීමෙහි සුවිශේෂී වර්ධනයක් සලසවා ගත හැකිවිය.

සරල නල මාර්ගකරණය හා සුපිරි අදීශ සැලසුම් යන දෙකම මඟින් මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක (CPU) හි උපදෙස් මට්ටමේ සමාන්තරතාවය (ILP) වර්ධනය කරයි. එමෙන්ම තනි සකසනයකට, චක්‍රයකට එක් උපදෙසක් ඉක්මවන සීඝ්‍රතාවයකින් උපදෙස් ක්‍රියා කරවීමට අවස්ථාව ලැබේ. බොහෝ නවීන මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක සැලසුම් යම්දුරකට සුපිරි අදීශ වන අතර, පසුගිය දශකයෙහි සැලසුම් කල පොදු කාර්ය මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක සියල්ලම පාහේ සුපිරි අදීශ වේ. පසුගිය වසර වලදී ඉහළ  ILP පරිගණක සැලසුම් කිරීමට තිබු ප්‍රමුඛතාවය මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක දෘඩාංග වලින් ඉවත් කොට එහි මෘදුකාංග අතුරු මුහුණතකට හෝ ISA වෙත ලබාදී ඇත. ඉතා දිගු උපදෙස් පද (VLIW) මුලෝපාය මඟින් සමහර ILP හට ඍජුව මෘදුකාංග මඟින් ගම්‍යමාන වීමට ඉඩ සැලසේ. එමඟින් මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක මඟින් ILP හුවා දැක්වීමට කල යුතු වැඩ ප්‍රමාණය අඩු කරන අතර මේ හේතුවෙන් සැලසුමෙහි ඇති සංකීර්ණතාව අඩු වේ.

ස්පන්ද සීඝ්‍රතාව
බොහොමයක් CPU හා අනුක්‍රමික තාර්කික උපාංග ස්වභාවයෙන්ම සමමුහුර්තිත වේ. එනම් ඒවා නිර්මාණය කර ඇත්තේ සමමුහුර්ත කරණ සංඥාවක් පිළිබඳ උපකල්පනයක් මත ධාවනය වන ලෙසයි. ස්පන්ද සංඥාව ලෙස හඳුන්වන මෙය සාමාන්‍යයෙන් ආවර්තිත හතරැස් සංඥාවක ආකාර ගනී. CPU හි බොහොමයක් පරිපථවල විවිධ අංශවල විද්‍යුත් සංඥාව චලනය වන උපරිම කාලය ගණනය කිරීමෙන්, CPU සැලසුම්කරුවන්ට ස්පන්ද සංඥාව සඳහා සුදුසු ආවර්තය තෝරා ගත හැක.
මෙම ආවර්තය අන්ත බරපතල අවස්ථාවලදී සංඥාවට යෑමට හෝ ව්‍යාප්ත වීමට ගතවන කාලයට වඩා වැඩි විය යුතුයි. අන්ත තත්වයේ ව්‍යාප්ති සීමාවට වඩා සැලකිය යුතු තරම් වැඩි අගයකට ස්පන්ද ආවර්තය සකස් කිරීමෙන් මුලු CPU එක  හා උස පහත් වන සප්න්ද සංඥාවේ මුළු අවට දී එය දත්ත හසුරවන ආකාරය නිර්මාණය කළ හැකි වේ. විශේෂිතවම මෙහි දී සැලසුම් කිරීමේ අංශයෙන් හා සංරචක ගැනුම් අංශයෙන් යන අංශ දෙකේම CPU සරල වීමේ වාසිය ලැ‍බේ. කෙසේ නමුත් මෙහි අවාසියක් වන්නේ CPU හි සමහරක් අවයව වලට වඩා වේගයෙන් ක්‍රියා කළ හැකි වුවත් මුලු CPU ට එහි මන්දගාමීව අවයවය තෙක් බලා සිටිය යුතු වීමයි. මෙම සීමා කිරීම් CPU අනුවර්තීවාදය ඉහල නැංවීමේ විවිධ ක්‍රම මඟින් විශාල ලෙස හානි පූර්ණයට ලක් වේ.(පහත බලන්න)
කෙසේ නමුත් නිර්මිත දියුණු වීම් පමණක්, විශ්වීයම සමමූර්තිත CPU වල සියලු දුබලතා නිරාකරණය නොකරයි. උදාහරණයක් ලෙස ස්පන්ද සංඥාවක් අනෙක් ඕනෑම විද්‍යුත් සංඥාවක පමාවට හේතු වේ. සංකීර්ණ CPU වල අධි ස්පන්ධ සීඝ්‍රතා , මුළු ඒකකය පුරාම ස්පන්ද සංඥාව කලාවේ (සමමූර්තිත) පිහිටුවා ගැනීම අපහසු කරවයි. මෙය CPU හි දෝශ ක්‍රියාකාරීත්වයට ප්‍රමාණවත් වන තනි සංඥාවක ප්‍රමාද වීම වැළැක්වීම සඳහා සමාන බහු ස්පන්ද සංඥා ඇති කරවීමට බොහොමයක් නූතන CPU මෙහෙය වීය. ස්පන්ද සීඝ්‍රතාව වැඩි වීමේ තවත් ප්‍රධාන ප්‍රශ්නයක් වන්නේ CPU මඟින් උත්පාදනය වන තාප ප්‍රමාණයයි. නිතර වෙනස් වන ස්පන්ද, බොහොමයක් උපාංග ඒවා ඒ අවස්ථාවේ දී භාවිතා වේ ද යන්න නොසලකා ක්‍රියාත්මක වීමට සලස්වයි. සාමාන්‍යයෙන් ක්‍රියාත්මක උපාංගයක් එය ස්ථිතික අවස්ථාවේ ඇති විට දී ට වඩා වැඩි ශක්තියක් භාවිතා කරයි. එම නිසා ස්පන්ද සීඝ්‍රතාව වැඩි වීමත් සමඟ CPU තාප විමෝචනය ද වැඩි වන අතර එම නිසා වඩා කාර්යක්ෂම සිසිලන පද්ධතියක් අවශ්‍ය වේ.
අනවශ්‍ය උපාංග ක්‍රියාත්මක වීම වැළැක්වීමේ එක් ක්‍රමයක් ස්පන්ද ද්වාරකරණය (clock gating) ලෙස හඳුන්වයි. එහි දී සිදු කෙරෙනුයේ අනවශ්‍ය උපාංගවලට ස්පන්ද සංඥාව කපා හැරීමයි. (වඩාත් නිරවද්‍යව ඒවා ක්‍රියා විරහිත කිරීම) කෙසේ නමුත් මෙය ක්‍රියාත්මක කිරීමට අපහසු ලෙස සැලකෙන නිසා ඉතා අඩු  බල සැලසුම්වල හැර පොදු භාවිතයේ දක්නට නැත. විශ්ව ස්පන්ද සංඥාවේ සමහරක් ගැටලුවලට විසඳුම් සෙ‍වීමේ තවත් ක්‍රමයක් වනනේ සියල්ල සමඟම ස්පන්ද සංඥාව ඉවත් කිරීමයි. ස්පන්ද සංඥාව ඉවත් කිරීම සැලසුම් කිරීමේ ක්‍රියාවලිය වඩාත් සංකීර්ණ වන නමුත් අසමකාලික (asynchronous) නිර්මාණ (හෝ ස්පන්ද රහිත) ඒ හා සමාන සමමූහුර්තිත නිර්මාණ හා සැලකීමේ දී ජව භාවිතයේ දී හා තාප විමෝචනයේ දී වාසි ගෙන දේ. යම් තාක් දුරකට නොගැලපෙන වුවත්, ස්පන්ද සංඥාවකින් තොරව සම්පූර්ණ CPU පවා නිර්මාණය කර ඇත. මේ සඳහා උදාහරණ දෙකක් වන්නේ ARM ට අනුකූල AMULET හා MIPS R3000 සමඟ ගැලපෙන මිනි MIPS ය. සමහරක CPU සැලසුම් ස්පන්ද සංඥාව සම්පූර්ණයෙන් ඉවත් කරනු වෙනුවට , අංක ගණිතමය කාර්යඵල ලාභ ලබා ගැනීමට සුපිරි ගණයේ පයිප් ලයින් සමඟ අසමකාලික ALU යොදා ගැනීම වැනි, CPU හි යම් කොටස්වල  උපාංග පමණක් අසමකාලික කිරීම සිදු කරයි. සම්පූර්ණව අසමකාලික සැලසුම්වලට ඒවාට අනුරූප සමමුහුර්තිත සැලසුම්වලට සමානව හෝ ඊට වඩා හොඳින් ක්‍රියා කළ හැකිය යන්න සම්පූර්ණයෙන් පැහැදිලි නැති වුවත් අවම තරමින් සරල ගණිත ක්‍රියාවලිවල දී වඩා උසස් වන බවට සාක්ෂි ඇත. මෙය ඔවුන්ගේ අනර්ඝ ජව පරිභෝජනය හා තාප විමෝචන ගුණ සමඟ සම්බන්ධ මේවා කාවැද්දූ පරිගණක සඳහා සුදුසු බවට ප‍ත් කරයි.

දත්ත සමාන්තරතාව

වැඩි කතාබහට ලක් නොවන නමුත් මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයෙ (CPU) හි ඉතා වැදගත් අංගයකි, දත්ත සමාන්තරතාවය. දත්ත සකසන (Processor) සියල්ලම අදීශ උපකරණ ලෙස හැඳින්වේ. එක් උපදේසයක් ගැන සැලකීමේදී, දෛශික සකසන ක්‍රියා කරන්නේ දත්ත කොටස් රාශියක් සමඟයි. එම නිසා දෛශික සකසන, අදීශ සකසන වලින් වෙනස් වෙයි. මක් නිසාද අදීශ සකසන ක්‍රියාකරන්නේ දත්ත එක් කොටසක් සමඟ පමණක් බැවිනි. ෆ්ලින් (Flyn)ගේ වර්ගීකරණයට අනුව, දත්ත හසුරුවන මෙම ක්‍රම 02 පිළිවෙලින් SISD (එක් උපදෙසක් හා එක් දත්තයක්) හා SIMD (එක උපදෙසක්, දත්ත ගොඩක්)  ලෙස හඳුන්වයි. දෛශික දත්ත හා ක්‍රියාත්මක මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකය (CPU) නිපදවීමේ වැදගත්කම නම් විශාල දත්ත ප්‍රමාණයක් මත ක්‍රියා කරන , එකම මෙහෙයුමෙන් (උදා: එකතුව, තිත් ගුණිතය) උවමනා වන කාර්යයන් හොඳින් ක්‍රියාත්මක කිරීමට ලැබීමයි. එයට හොඳ උදාහරණයන් ලෙස බහු මධ්‍යම යෙදුම් (රූප, වීඩියෝ ශබ්ද) හා විද්‍යාත්මක හා ඉංජිනේරු කාර්යයන් දැක්විය හැක. අදීශ මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක(CPU) එකක් අනිවාර්යයෙන් දත්ත ගොන්නක් එක් එක් උපදෙස් හා අගයන් ආහරණය, විකේතනය හා ක්‍රියාත්මක කිරීම යන මුළු ක්‍රියාවලියම සම්පුර්ණ කළ යුතුය. නමුත් දෛශික මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක(CPU) එකක් එක් උපදෙසක් සමඟ ඇති ඊටත් වඩා විශාල දත්ත ගොන්නක මෙහෙයුමක් සිදු කිරීමට සමර්ථය. ඇත්තෙන්ම මෙය කලහැකි වන්නේ යෙදුමක් විශාල දත්ත ගොන්නක මෙහෙයුමක් කරද්දී එක් පියවරකට වඩා අවශ්‍ය වු විටය.

Cray-1 වැනි මුල්ම දෛශික මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක(CPU), බොහෝ දුරට ක්‍රියාත්මක වුණේ විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ හා ගුප්ත ලේඛන  (Cryptography) යෙදුම් ආශ්‍රිතවය. කෙසේ වෙතත්, බහු මාධ්‍ය බොහෝ ලෙස සංඛ්‍යාංක  (Digital) මාධ්‍යයට මාරු වෙද්දී මෙම SIMD හි අවශ්‍යතාව පොදු කාර්ය පරිගණක සඳහා  ඉතා වැදගත් විය.

සුළු කාලයකට පසු ඉපිලෙන ලක්ෂ්‍ය ක්‍රියාකාරී ඒකක පොදු කාර්ය සකසන වල ඇතුළත් වෙද්දී, SIMD ක්‍රියාකාරී ඒකක ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා වන නියමාවලිද පොදු කාර්යය  මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක(CPU) වල දක්නට පටන් ගැනුණි. Intel හි MMX වැනි සමහර  SIMD නියමාවලි නිඛිල වලට සීමා වුණි. මෙය සමහර මෘදුකාංග නිපදවන්නන්ට බාධාවක් විය. මක්නිසාද මුලිකවම  SIMD වලින් උදව් ලබන යෙදුම් ක්‍රියා ක‍ළේ ඉපිලෙන ලක්ෂ්‍ය අංක සමඟ පමණි. ක්‍රම ක්‍රමයෙන් සාමාන්‍යයන් ISA සමඟ කටයුතු කරන නව SIMD නාමාවලි හඳුන්වාදීමත් සමඟ මෙම තත්ත්වය මඟ හැරි ගියේය. උදාහරණයක් ලෙස Intel හි  SSE හා  Power PC ආශ්‍රිත AltiVec (VXX) පෙන්වා දිය හැක.

පොට මට්ටමේ සමාන්තරතාව

උසස් කාර්ය සාධනයක් අත්කර ගැනීමේ තවත් උපාය මාර්ගයක් වන්නේ බහු ක්‍රම ලේඛන සංඛ්‍යාවක් හෝ පොට සංඛ්‍යාවක් සමාන්තරව ක්‍රියා කරවීමයි. මෙම පර්යේෂණ ක්ෂේත්‍රය සමාන්තර පරිගණක ලෙස ද හඳුන්වයි. ෆ්ල්යින්ගේ වර්ගීකරණය අනුව එය බහු උපදෙස්, බහු දත්ත හෝ MIMD  ලෙස හැඳින්වේ. මෙම අරමුණු උදෙසා යොදා ගත් එක් තාක්ෂණයක් වන්නේ බහු සැකසුමයි. මෙම තාක්ෂණයේ මුල් අවස්ථාව වන්නේ සමමිතික බහු සැකසුම (SMP) වෙයි. එහි මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක (CPU) කුඩා ප්‍රමාණයක්ම ඒවායේ මතක පද්ධති ගැන සංසක්ත දර්ශනයක් ඇත. මෙම ක්‍රමයේදී සෑම මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයක්ම (CPU) මතක පිළිබඳ දර්ශනයක් තබා ගැනීම සඳහා නිතරම යාවත්කාලීන වන අතිරේක දෘඪාංග තිබේ. මතකය පිළිබඳ යාවත්කාලීන දර්ශනයක් තිබීමෙන් මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකය (CPU) හට එකම ක්‍රමලේඛණ සම්බන්ධයෙන් සහයෝගයෙන් වැඩ කල හැකිය. එසේම ක්‍රමලේඛවලට එක් මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයකින් තවත් මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයකට සංක්‍රමණය විය හැක. සහයෝගයෙන් වැඩ කල හැකි මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක සංඛ්‍යාව අතලොස්සක ප්‍රමාණයේ සිට ඉහල දැමීමට අනේකාකාර මතක ප්‍රවේශ (non-uniform memory access) (NUMA) හා  නිර්දේශක සංසක්ත ප්‍රොටොකෝලය (directory - based coherence protocols) වැනි ක්‍රම 90 දශකයේ හඳුන්වා දෙන ලදී.  SMP පද්ධති මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක(CPU) කුඩා සංඛ්‍යාවකට සීමා වන අතර NUMA පද්ධති සකසන දහස් ගණනක් සහිතව ගොඩනගා ඇත. මුල් අවස්ථාවේදී බහු සැකසුම ගොඩනැගුවේ විවික්ත මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක(CPU)  විශාල ගණනක් හා සකසන අතර අන්තර් සම්බන්ධතාවය ගොඩ නැඟීමේ පුවරු සහිතවය. සකසනයන්හි අන්තර් සම්බන්ධතාවය තනි සිලිකන් චිපයක් මත ගොඩ නගා ඇති විට බහු-මාධ්‍ය අණු සැකසුම ලෙස හැඳින්වේ.

ක්‍රම ලේඛයක් තුළ සියුම් අයුරින් සමාන්තරතාවයක් ඇති බව පසුව සොයා ගන්නා ලදි. එක් ක්‍රම ලේඛයක සමාන්තරව හෝ වෙන වෙනම ක්‍රියාකරවිය හැකි පොට (හෝ කර්යය) කිහිපයක් තිබිය හැක. මෙම තාක්ෂණයේ සමහර මුල් උදාහරන වලින් ඍජු මතක ප්‍රවේශය ආගණන පොටෙන් වෙනත් පොටක් ලෙස ගැනීම වැනි ආදායක/ප්‍රතිදායක සැකසුම් ක්‍රියාත්මක කරවන ලදී. 70 දශකයේදී මීට වඩා පහසු ප්‍රවේශයක් මෙම තාක්ෂණයට ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ බහු ආගණන පොට ගණනක් සමාන්තරව ධාවනය වනසේ  පද්ධති සැලසුම් කිරීමෙනි. මෙම තාක්ෂණය බහුපොට තාක්ෂණය ලෙස හැඳින්වේ. මේ පිවිසුම් බහු පොටට ආධාර කිරීම සඳහා මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයෙහි(CPU) ඇති උපාංග කුඩා ප්‍රමාණයක් පමණක් ප්‍රතිචලන කල යුතුය. බහු සැකසුමේදී මුළු මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක(CPU)යම ප්‍රතිචලන කල යුතු නිසා, බහු සැකසුම වඩා පිරිවැය ඵලදායී ලෙස සැළකේ. බහුපොටේදී ක්‍රියා කරවන ඒකක, (හැඹිලි ඇතුළු මතක පද්ධතිය ද) බහු පොටවල් විසින් හවුලේ භුක්ති විදීම සිදු කරයි. බහුපොටෙහි ඇති දුර්වලතාවයක් නම් බහුපොට සඳහා දෘඪාංග දක්වන අනුග්‍රහය දෘඪාංග බහු සැකසුමට දක්වන අනුග්‍රහයට වඩා දැඩිව මෘදුකාංගවලට දර්ශනය වීමයි. එනිසා මෙහෙයුම් පද්ධති වැනි අධීක්ෂක මෘදුකාංග වලට බහුපොට හට ආධාර කිරීම සඳහා වඩා විශාල වෙනස්කම් කල යුතු වෙයි. ක්‍රියාත්මක කරන ලද එක් බහුපොට ආකාරයක් ඒකක බහුපොටකරණය ලෙස හැඳින්වෙන අතර, එහිදී එක් පොටක් බාහිර මතකයෙන් දත්ත ලැබී නතර වනතුරු  ක්‍රියාකරවනු ලැබේ. මෙම පටිපාටියේදී මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකය (CPU), එවිට ක්‍රියාකරවීම සුදානම්ව බලා සිටින වෙනත් පොටක් වෙත යොමු වන අතර, මෙම මාරුවීම සාමාන්‍යයෙන් මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක(CPU) ස්පන්ද චක්‍රයකදී සිදුවේ. තවත් බහුපොට ආකාරයක් සමගාමී බහු උපකරණය ලෙස හැඳින්වෙන අතර, එහිදි එක් මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයක් ස්පන්ද චක්‍රයකදි පොට කිහිපයක උපදෙස් ක්‍රියාකරවීමට සිදුවේ.

70 දශකයේ සිට මේ දශකයේ (වසර 2000 ඇරඹි දශකය) මුල් භාගය වන තෙක් වු දශක කිහිපය තුළ උසස් කාර්ය සාධනයක් යුත් පොදු කාර්යය මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක සැලසුම් කිරීම උදෙසා යොදා ගත් ක්‍රමයන් කිහිපයකි. ඒ නල මාර්ගකරණය, හැඹිලි, සුපිරි අදිශ  (Superscalar) ක්‍රියා කරවීම, අපිළිවෙල  (out-of- order) ක්‍රියා කරවීම ආදි ඉහල  ILP ලබා දෙන තාක්ෂණයයි. මෙම නැම්මෙහි ප්‍රතිඵලය වුයේ ශක්තිය වැඩිපුර අවශ්‍ය වන Intel Pentium 4  වැනි  CPU  බිහි වීමයි. මේ දශකයේ මුලදී මෙවැනි මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක (CPU)  සැලසුම්කරුවන් හට ILP  ශිල්පීය ක්‍රම වලින් උසස් කාර්ය සාධනයක් ලබා ගත නොහැකි වුයේ මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක (CPU) මෙහෙයුම් සංඛ්‍යාත හා ප්‍රධාන මතක මෙහෙයුම් සංඛ්‍යාත අතර වු වැඩි වන විෂමතාවය හා නොපැහැදිලි ILP  ශිල්පීය ක්‍රම මඟින් බලය අපතේ යාම වැඩිවීමයි.

මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක සැලසුම්කරුවන් විසින් ඊළඟට ගනුදෙනු සැකසුම වැනි වාණිජ පරිගණක වෙළඳපොල වලින් අදහස් ලබා ගන්නා ලදී. මෙවැනි ගනුදෙනු සැකසුමේදී වඩා වැදගත් වන්නේ තනි පොටක හෝ ක්‍රමලේඛයක කාර්ය සාධනයට වඩා සාධික ප්‍රමාණය(throughput) පරිගණනය ලෙස හැඳින්වෙන ක්‍රම ලේඛ ගණනක සමස්ථ කාර්ය සාධනයයි.

මෙම අවධානය වෙනස්වීමට බලපෑ සාධක නම් ද්විත්ව හා බහු මාධ්‍යය චිප-මට්ටමේ බහු සැකසුම් (CMP) සැලසුම් ප්‍රගුණනය කිරීමත්, විශේෂයෙන්ම අඩුවෙන් සුපිරි අදිශ  ලක්ෂණ පෙන්වන Intel PC නිර්මිතයට සමානකම් දක්වන මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක(CPU)  වල  ක්‍රියාකාරිත්වයත්ය. පසුව පැමිණි සකසන පවුල් කිහිපයකම චිප-මට්ටමේ බහු සැකසුම් ලක්ෂණ තිබේ. x86-64, Opteron, සහ Athlon 64xz, SPARC, UltraSPARC T1, IBM POWER4, POWER5 හි මෙන්ම Xbox 360 හි ත්‍රිත්ව මාධ්‍යය Power PC  සැලසුම හා PS3  හි එක් මධ්‍යය අණු සැකසුම වැනි වීඩියෝ ක්‍රීඩා කන්සෝල මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක(CPU)  කිහිපයකම දක්නට ලැබේ.

නිය මඟක (bus) විස්තරය
එක්තරා කාලයක "නිය මඟ" යන්නෙන් අදහස් කරන ලද්දේ මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක (CPU) අග්‍ර වලට සමාන හෝ සර්වසම විද්‍යුත් සන්නායක සහිත විද්‍යුත් වශයෙන් සමාන්තර පද්ධතියකි.

	නියමඟවල් ගැන සලකන විට දත්ත පදවලට සමාන්තරව බහු තන්තුවල හෝ ගෙන යන සමාන්තර නියමඟක හෝ දත්ත ශ්‍රේණියක බිටු ආකාරයෙන් ගෙන යන ශ්‍රේණිගත නියමඟක් විය හැකිය. අතිරේක බල හා පාලන සබැඳුම්, විශේෂිත ධාවක සහ දත්ත සබැඳුම් එක එක අත් වලට ති‍බිමේ සාමාන්‍ය ප්‍රතිථලය වන්නේ බොහෝ ශ්‍රේණිගත නියමඟවල, 1-wire (තන්තු) ශ්‍රේණිගත නියමඟ වල ඇති අවම සන්නායක සංඛ්‍යාව වන එකට වඩා වැඩි ගණනක් සන්නායක අඩංගු වීමයි. දත්ත හුවමාරු ශීඝ්‍රතාව ඉහළයත්ම, කාල නිශ්චය කුටිකය(timing-skew) හි ගැටලු, බලය පාරිභෝජනයත්, විද්‍යුත් චුම්භක බාධකය සහ සමාන්තර නියමඟ අතර cross talk  යන ගැටළු මඟ හැර යාමත් වඩාත්ම අපහසු වේ. නියමඟ අතර ද්විත්ව පොම්ප(double pump) කිරීම මෙයට ඇති එක් අර්ධ විසඳුමකි. අඩු විද්‍යුත් සබැඳුම් ගණනක් ඇති වුවත් ශ්‍රේණිගත නියමඟවල සහජයෙන්ම timing skew හෝ වචන හුවමාරුව (cross talk) හෝ නොමැති නිසා බොහෝ අවස්ථා වල දී සමාන්තර නියමඟට වඩා වැඩි සමස්ථ දත්ත හුවමාරු ශීඝ්‍රතාවයක් දැකවීමට පුලුවන. USB, Fire Wire හා ශ්‍රේණිගත  ATA  මෙයට උදාහරණ වේ. වේගවත් ශ්‍රේණිගත නියමඟ සඳහා multi drop  සබැඳුම් එතරම් හොඳින් ක්‍රියා නොකරන නිසා බොහෝ නවීන ශ්‍රේණිගත නියමඟ සඳහා යොදා ගන්නේ ඩේසි - චේන්(daisy-chain) හෝ හබ් (hub, මධ්‍යස්ථානය) සැලසුම්ය.

බොහෝ පරිගණකවල අභ්‍යන්තර හා බාහිර නියමඟ යන දෙවර්ගයම ඇත. අභ්‍යන්තර නියමඟ මඟින් පරිගණකයේ සියලුම අභ්‍යන්තර කොටස් මව් පුවරුවට සම්බන්ධ කෙරේ. (CPU හා අභ්‍යන්තර මතක ද ඇතුලත්ව) වෙනත් පරිගණක වල ඇති හෝ බාහිර උපකරණ සම්බන්ධ කිරීමට නොව පෙදෙසි උපකරණ සම්බන්ධ කිරීමට ඇති නිසා මෙම වර්ගයේ පෙදෙසි ,අනුමත පෙදෙසි ලෙස ද හැඳින්වේ. එසේම බාහිර පර්යන්ත සම්බන්ධ කිරීමට බාහිර නියමඟ යොදා ගනි.

ප්‍රායෝගික වෙනසකට වඩා ඇත්තේ සංකල්පිත වෙනසක් වුවත්, Ethernet වැනි ජාල සබැඳුම් සාමාන්‍යයෙන් නියමඟ ලෙස නොගැනේ.  InfiniBand සහ අති පරිවහනය (Hyper Transport) වැනි නව තාක්ෂණ වල සම්ප්‍රාප්තියත් සමඟ ජාල හා නියමඟ අතර ඇති වෙනස තවදුරටත් බොද වේ. අභ්‍යන්තර හා බාහිර නියමඟ අතර ඇති වෙනස පවා සමහර අවස්ථාවන්හි අනියත වන අතර, I² C අභ්‍යන්තර හෝ බාහිර නියමඟ (මෙහිදී ACCESS.bus)ලෙස හැඳින්වේ) ලෙස භාවිතා කළ හැකි අතර,  InfiniBand මඟින් PCI වැනි අභ්‍යන්තර නියමඟ හා තන්තු අනුමඟ(Fibre Channel) වැනි බාහිර අනුමග යන දෙකොටසම ප්‍රතිස්ථාපනය කරනු ඇත.

නූතන මධ්‍ය සැකසුම් ඒකක නිෂ්පාදන ආයතන
ප්‍රධාන CPU වර්ග නිෂ්පාදන ආයතන තුනකි . ( 2021.03.19 වන විට )

*Intel (ඉන්ටෙල්)

*AMD (Advanced Micro Devices) (ඒ.එම්.ඩී.)

*Apple (ඇපල්)

මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකය


The Subaru Baja is an all-wheel-drive, four passenger, four-door utility manufactured from 2002 to 2006 by Subaru and marketed for model years 2003 to 2006. The Baja combines the handling and passenger carrying characteristics of a traditional passenger car with the open-bed versatility and load capacity of a small pickup truck.

The unibody design borrowed heavily from the existing mechanicals, platform and sheet metal of the Subaru Legacy/Outback wagon. Production began on July 18, 2002 as a 2003 model at the Subaru of Indiana Automotive, Inc. factory in Lafayette, Indiana.

The name Baja derives from the Mexican peninsula of Baja California; home to the Baja 1000 off-road race.

Design and engineering
See also: Subaru ST-X concept vehicle

Working with technical support from Subaru Japan, a team led by Peter Tenn, Subaru senior designer, penned the Baja in the United States. According to an August, 2002 interview with Tenn, "the Baja's jarring look is homage to rally-race trucks. It's supposed to look funky, look different. It doesn't fit any category, and we knew that going in. It's not like anything else on the road. And that's important to a lot of people."

The Baja followed closely Subaru's ST-X (Sport Truck X-perimental) concept vehicle presented at the 2000 Los Angeles International Auto Show and also designed by a special Subaru America design team. The ST-X offered a greater complement of features than the production Baja (power rear window, under floor storage compartment, tailgate cup holders), but nevertheless set the production groundwork for an Outback-based, four-door, car-truck hybrid.

In a package  longer than an Outback, the Baja featured a four-door passenger compartment along with a  open bed and drop-down tailgate. A system marketed as the Switchback allowed the rear passenger seat to fold down and a small hatch from the open bed to fold inward, allowing an extended length of  to the end of the open tailgate. A light in the instrument cluster signaled an "open" status for the Switchback.  The design featured two stainless steel exposed buttresses behind the passenger compartment, marketed as Sports Bars, providing structural reinforcement for the open bed.

Feature included tinted rear door windows and rear window; an integrated bed liner; a dual-illumination bed light; four bed tie-down hooks; molded-in recesses to receive standard 2x4's to enable customized (e.g., bi-level) storage; standard roof rails with cross bars; a tow rating of , a rear seat center position rigid hinged storage compartment with integral twin cupholders, rear-seat power supply, rear-seat center storage net, map-pockets at rear of each front seat;  an under-bed mounted spare tire, operable via a cable winch accessible from an access panel in the bed, and a fold-down license plate holder allowing the plate to be visible with the tailgate down.

Marketing and sales
Subaru marketed the Baja in the United States, Canada and Chile. In the United States and Canada, Subaru marketed the Baja as a "multiple-choice vehicle." Limited advertising, late arrival of the turbo-charged model, heavily styled lower-body plastic cladding and a yellow-and-silver introductory color scheme discouraged broad appeal. James Healey, writing for USAtoday at the time of the Baja's introduction called it a "controversial fashion statement with limited utility".

The Baja received the 2003 and 2004 J.D. Powers's APEAL (for Automotive Performance, Execution and Layout Study) Award—measuring owner satisfaction with the design, content, layout and performance of their new vehicles for "Most Appealing Compact Pickup" and the Consumer Reports 2006 highest score for reliability in the pickup truck category.

With Subaru projecting to sell 24,000 per year, 30,000 were marketed over four and a half years.

Subaru discontinued Baja production in April 2006. Subaru stock-piled an inventory of 2006 models before discontinuing production, allowing dealers to continue to sell 2006 models as late as February 2008. The Baja was removed from the Subaru USA website on July 31, 2007, following its removal from the Subaru Chile website in April 2007.

In 2007, Subaru of America reached agreement with Toyota Motor Corporation allowing Subaru Indiana to manufacture Camrys to meet Toyota's excess demand using surplus manufacturing capacity from its former Baja production line.

Model year changes

 2003: the launch model featured leather seats, power driver's seat, and sunroof. A lower priced "Sport" model, equipped with cloth interior and manually-adjustable seats followed later in the production year, also without color-keyed exterior door handles and mirrors, four-beam headlamps, leather shift and steering wheel, front door puddle lights or an illuminated ignition key ring.
 2004: introduced a new 2.5-liter turbocharged model producing . This model featured Sportshift (a sport-mode automatic transmission),large hood scoop and color-matched exterior door handles and side mirrors. All models received increased ground clearance to .
 2005: all models were given a further increase in ride height, a power outlet in the center console, rear seat back net pocket, and turbocharged models with leather offered a new tonneau bed cover.
 2006: the turbocharged variant received an optional package that included leather trimmed upholstery, heated seats, special alloy wheels, a hard bed cover, and the sport-mode automatic transmission. All models received an enhanced security system.

See also
 Subaru BRAT

References

Baja
All-wheel-drive vehicles
Cars introduced in 2002
Motor vehicles manufactured in the United States
Sport utility trucks

Subaru Baja


Gondoriz, adını taşıyan Portekiz'de yerleşim birimleri:

 Gondoriz - Arcos de Valdevez belediyesinde bucak.
 Gondoriz - Terras de Bouro belediyesinde bucak.

Gondoriz


Gabriel David Zuluaga Reyes (Lima, Perú, 18 de marzo de 1956) es un exfutbolista y entrenador peruano que jugaba de mediocampista. Se inició en el Danubio FC. y en el Sport Dinámico en su barrio de Chacaritas en el Callao.

Es padre del también futbolista Arnold Zuluaga.

Trayectoria
Nacido en el Callao, Zuluaga jugó desde los 10 años en el club Danubio y Sport Dinámico, equipos de su ciudad natal. A los 16 años ingresó a las juveniles del Universitario de Deportes donde debutó en 1976, posteriormente defendió los colores del León de Huánuco en 1981, compartiendo equipo con sus excompañeros en la crema, Fernando Cuéllar, César Adriazola y Freddy Ternero. Luego en 1982, fue parte del elenco de FBC Melgar, que se preparaba para disputar la Copa Libertadores de América. En 1984 ficha por el Sport Boys, club donde salió campeón nacional al año siguiente de la mano del entonces técnico, Marcos Calderón, dejó el equipo a fines de 1985, debido a que tenía una considerable propuesta.

En 1986 arribó a Sporting Cristal y aunque su contrato fue por tres años, optó por marcharse por problemas en el equipo en 1987 y así regresar al equipo donde es hincha, Sport Boys. Antes de terminar su carrera, integró el plantel de Juventud La Palma.

Luego de su retiró entrenó algunos equipos semi y profesionales.

Selección nacional
Integró la selección juvenil que disputó el Campeonato Sudamericano Sub-20 de 1975. Con la selección peruana de mayores fue internacional en 6 oportunidades entre 1976 y 1979.

Clubes

Como futbolista

Como entrenador

Palmarés

Campeonatos nacionales

Referencias

Enlaces externos
 Ficha en Playerhistory

Futbolistas de Perú
Futbolistas del Club Universitario de Deportes en los años 1970
Futbolistas del Club Universitario de Deportes en los años 1980
Futbolistas del Club León de Huánuco
Futbolistas del Foot Ball Club Melgar en los años 1980
Futbolistas del Sport Boys Association
Futbolistas del Club Sporting Cristal en los años 1980
Futbolistas del Club Juventud La Palma
Futbolistas de la selección de fútbol de Perú en los años 1970
Entrenadores del Centro Deportivo Sima
Entrenadores del Sport Boys Association

David Zuluaga


A tailcoat is a knee-length coat characterised by a rear section of the skirt (known as the tails), with the front of the skirt cut away.

The tailcoat shares its historical origins in clothes cut for convenient horse-riding in the Early Modern era. From the 18th century, however, tailcoats evolved into general forms of  day and  evening formal wear, in parallel to how the lounge suit succeeded the frock coat (19th century) and the justacorps (18th century).

Thus, in 21st-century Western dress codes for men, mainly two types of tailcoats have survived:
Dress coat, an evening wear item with a squarely cut-away front, worn for formal white tie
Morning coat (or cutaway in American English), a day-wear item with a gradually tapered front cut away, worn for formal morning dress

In colloquial language without further specification, "tailcoat" typically designates the former, that is the evening (1) dress coat for white tie.

History

Shadbelly

In equestrianism, a variant called a shadbelly is still worn in certain disciplines in its eighteenth-century role as daytime formalwear. It is basically a form of dress coat which is closer in cut to the early nineteenth-century style worn by Beau Brummel than to the modern version worn with evening formal dress. The male version of the shadbelly is often called a "weaselbelly".

Levée dress coat

This is a type of dress coat traditionally worn with court dress, until the mid-twentieth century. It was made of black velvet and traditionally worn at court, levées, and evening state parties by those who did not wear uniforms. A version made of black barathea was also worn as diplomatic dress.

It was single breasted with a stand-up collar, with plain gauntlet cuffs, and two three-pointed flap pockets on the waist seam. It had six metal buttons at the front, and two decorative buttons at the back. The body of the coat was lined with black silk, and skirts with white silk. It was worn with breeches, black silk hose, white bow tie, white gloves, and court shoes (pumps) with steel buckles. The front of the coat was cut away squarely like a standard dress coat.

Military coatee

From c. 1790 until after the Crimean War, a red tail coat with short tails, known as a coatee, was part of the infantry uniform of the British army. The collar and cuffs were in the regimental colors and the coats had white braid on the front. Elite light infantry units like the 95th Rifles were issued short green coats to provide camouflage and ease of movement.

The Americans issued a similar uniform in dark blue to enlisted men during the War of 1812. This remained in service until 1833 when it was replaced with a shell jacket. Officers continued to wear tail coats until after the Mexican War when frock coats became the standard field wear. By the time the M1858 uniform was introduced tail coats had been relegated to full dress.

The Royal Navy had an elaborate hierarchy of tailcoats for the officers, allowing further buttons and gilding according to rank and seniority. These were single-breasted for junior officers and double-breasted for those with the rank of lieutenant and above.

Highland coatee

This is worn with Highland dress, and has a square cut away front like a dress coat, but the tails are cut significantly shorter.

Footman's coat

This was worn as livery, a servant's uniform. It was knee length with a sloped cut-away front like a morning coat. It was single breasted with a stand-up collar and gilt buttons. There were three-pronged side pockets similar in style to the levée dress coat.

Dress coat

A dress coat, sometimes called a swallow-tail or claw-hammer coat, is the coat that has, since the 1850s, come to be worn only in the evening by men as part of the white tie dress code, also known as evening full dress, for formal evening occasions. It is commonly referred to as just a tailcoat, but amongst tailors (both British and American) and dress historians it is traditionally called a dress coat to differentiate it from other types of tailcoats.

The modern dress coat is an evolution of the coat that was once both day and evening dress. It became increasingly popular from around the late 1790s and was particularly widespread during the British Regency, and in America in the 1830s to 1850s. The eighteenth-century dress coat was supplanted in the 1850s as formal day wear by the frock coat, which was in turn replaced in the twentieth century by the morning coat. In the Regency period, the dress coat with gilt buttons was always worn with non-matching trousers, pantaloons or breeches. Since the Victorian era, the modern dress coat for evening wear has been worn with matching trousers of the same cloth with two stripes of braiding down the side. The resulting suit is traditionally referred to by tailors as a dress suit.

A dress coat is waist length in the front and sides, and has two long tails reaching to the knees in back. Sometimes there is a pocket on the inside to hold gloves. Since around the 1840s the dress coat has lacked outside side pockets, but prior to this it took flapped side pockets. Since the early twentieth century, it has become acceptable to have a welted pocket on the outside of the chest to hold a pocket square, but prior to this dress coats lacked any outer pockets. The front of the skirt is squarely cut away. Since around the 1830s the coat has been constructed with a waist seam that allows greater waist suppression. From the Victorian era, the revers has taken facings in silk (grosgrain or satin) on the lapels. Although it is double-breasted, since the 1870s, the dress coat no longer fastens in the front. As a result, although there are two rows of buttons, these are all non-functional, serving only a decorative function.

As part of modern white tie, a black dress coat is worn with a stiff, white wing-collar dress shirt, with a plain starched (pique or plain-weave) bib that takes shirt studs, single cuffs fastened with cufflinks (of a white metal); a matching white marcella cotton or satin silk bowtie and white waistcoat; black trousers with one or two silk galon; and black oxfords (without a toe cap) or pumps; the shoes must be polished to a mirror shine or be made of patent leather and are worn with black, over-the-calf silk socks. Additionally, a top hat, silk dress scarf, and white dress gloves are also seen as acceptable.

Morning coat

A morning coat is a single-breasted coat, with the front parts usually meeting at one button in the middle, and curving away gradually into a pair of tails behind, topped by two ornamental buttons on the waist seam. The lapels are usually pointed (American English peak), not step (notch), since the coat is now only worn as formalwear. When it was first introduced, the step lapel was common, since it was worn as half dress. The coat can be grey or black as part of morning dress, and is usually worn with striped, or very occasionally checked, trousers.

The morning coat may also be worn as part of a morning suit, which is mid-grey with matching trousers and waistcoat.

The modern morning coat (or cutaway in American English) is a man's coat worn as the principal item in morning dress. The name derives from morning nineteenth-century horseback riding exercise for gentlemen. It was regarded as an informal form of half dress. Gradually it became acceptable as an alternative to the frock coat for formal day wear or full dress. Since the nineteenth century it is normally only seen at weddings, at formal baptisms, and in England and Australia, at races such as Royal Ascot, the Derby and the Victoria Derby where it is worn with a contrasting waistcoat, usually light grey or sometimes 'fancy'. It is very occasionally seen at funerals but more often it is used as day wear at formal luncheons, especially civic occasions under formal gowns, when worn with a black matching waistcoat (or 'vest'). Male members of the cabinet of Japan wear it in their first public appearance following the formation of the cabinet.

The Marshal and Clerk of the United States Supreme Court wear morning coats when the justices are appearing in public wearing their traditional robes, for example when the court is in session, or when attending the President's State of the Union address. At one time all attorneys appearing before the court wore morning coats but they now wear standard business attire. The United States Solicitor General (when the office is held by a male) and his or her male deputies continue the tradition of wearing morning dress when arguing before the court.

In modern American English, morning coats are referred to as cutaway coats.

References

Bibliography
Antongiavanni, Nicholas: The Suit, HarperCollins Publishers, New York, 2006.
Ashelford, Jane: The Art of Dress: Clothing and Society 1500-1914, Abrams, 1996.
Byrd, Penelope: The Male Image, Men's Fashion in England 1300-1970. B.T. Batsford Ltd, London, 1979.
Croonborg, Frederick: The Blue Book of Men's Tailoring. Croonborg Sartorial Co. New York and Chicago, 1907
Cunnington, C. Willett; Cunnington, Phillis (1959): Handbook of English Costume in the 19th Century, Plays Inc, Boston, 1970 reprint
Devere, Louis: The Handbook of Practical Cutting on the Centre Point System (London, 1866) revised and edited by R. L. Shep. R. L. Shep, Mendocino, California, 1986.
Doyle, Robert: The Art of the Tailor, Sartorial Press Publications, Stratford, Ontario; 2005.
Druessedow, Jean L. (editor): Men's Fashion Illustration from the Turn of the Century Reprint. Originally published: New York: Jno J. Mitchell Co. 1910. Dover Publications, 1990
Flusser, Alan: Dressing the Man, Harper-Collins, 2002.
 Mansfield, Alan; Cunnington, Phillis: Handbook of English Costume in the 20th Century 1900-1950, Plays Inc, Boston, 1973
Minister, Edward: The Complete Guide to Practical Cutting (London, 1853) Vol 1 & II. Edited with notes by R.L. Shep, Mendocino, California, 1993.
Peacock, John: Men's Fashion: the complete sourcebook, Thames and Hudson Ltd, London, 1996.
Roetzel, Bernhard: Gentleman: a timeless fashion. Könemann, Köln, 2004.  *Salisbury, W. S.: Salisbury's System of Actual Measurement and Drafting for all Styles of Coats upon Geometric Principles. New York 1866. Reprinted in Civil War Gentlemen: 1860 Apparel Arts and Uniforms by R. L. Shep, Mendocino, California, 1994.
Tozer, Jane and Sarah Levitt, Fabric of Society: a century of people and their clothes 1770-1870. Laura Ashley Press, Carno, Powys
Unknown author: The Standard Work on Cutting Men's Garments. 4th ed. Originally pub. 1886 by Jno J. Mitchell, New York.
Vincent, W. D. F.: The Cutter's Practical Guide. Vol II "All kinds of body coats". The John Williamson Company, London, circa 1893.
Waugh, Norah: The Cut of Men's Clothes 1600-1900, Routledge, London, 1964.
Whife, A. A. (ed): The Modern Tailor Outfitter and Clothier. The Caxton Publishing Company Ltd, London, 1951

1790s fashion
19th-century fashion
20th-century fashion
21st-century fashion
Formal wear
Coats (clothing)
History of clothing (Western fashion)

Tailcoat


Fred Davis OBE (Chesterfield, Derbyshire, 14 de agosto de 1913 – Denbighshire, Clwyd, 16 de abril de 1998) foi um jogador inglês de snooker e bilhar inglês que foi oito vezes campeão mundial de snooker profissional (1948–1949, 1951–1956) e duas vezes campeão mundial de bilhar (1980). Davis deu continuidade à tradição de seu renomado irmão mais velho, Joe Davis, que foi quinze vezes campeão mundial de snooker (1927–1940, 1946); foram os únicos irmãos a vencerem os campeonatos mundiais de snooker e bilhar inglês, e Fred é o segundo na lista dos que detêm mais títulos de campeonatos mundiais de snooker, atrás apenas de Joe.

Fred fez seu nome inicialmente como jogador de bilhar, tornando-se campeão nacional sub-16, seguido pelo título mundial de juniores. Ele competiu pela primeira vez no campeonato mundial de snooker em 1937 e chegou à final três anos depois, perdendo para Joe por 36–37. A partir de 1947, Davis disputou cinco finais consecutivas contra o jogador escocês Walter Donaldson, vencendo três. Quando o torneio se fundiu com o World Professional Match-play Championship em 1952, Davis ganhou mais cinco campeonatos, derrotando Donaldson três vezes e o compatriota John Pulman em duas. De maneira incrível, Fred Davis chegou às semifinais do Campeonato Mundial de Snooker de 1978 aos 64 anos de idade. Davis venceu o Campeonato Mundial de Bilhar duas vezes no mesmo ano, 1980, a segunda vez aos 67 anos.

Quando ele finalmente pendurou o taco em 1993, Fred Davis, o irmão mais novo do "Sultão do Snooker" Joe Davis, tinha 79 anos, e era o esportista profissional mais velho em atividade no mundo na época. Por longos períodos ofuscado pelas façanhas de Joe, ele foi de fato o único jogador a duelar com seu irmão mais velho em igualdade de condições.

Ligações externas
 Perfil do jogador  no site da World Snooker Tour (WST)
 Perfil do jogador  no site Pro Snooker Blog

Nascidos em 1913
Campeões mundiais de snooker

Fred Davis (jogador de snooker)


Proconsul nyanzae es una especie extinta de primate catarrino perteneciente a la familia Proconsulidae descubrierta por Louis Leakey en la Isla Rusinga en 1942, y publicado en Nature en 1943. Una publicación conjunta de Wilfrid Le Gros Clark y Louis Leakey en 1951, "The Miocene Hominoidea of East Africa", define por primera vez al Proconsul nyanzae. En 1965, Simons y Pilbeam reemplazaron a Proconsul por Dryopithecus, utilizando los mismos nombres de la especie.

En 1967, Louis definió a Kenyapithecus africanus en siete fósiles de Isla Rusinga. Lo vio como un antepasado del Kenyapithecus wickeri y también del hombre, fechado en 20 millones de años en el Mioceno medio. Otro fósil encontrado por Van Couverings en Rusinga en 1967 parecía confirmar al P. africanus. En 1969, Simons y Pilbeam renombraron el Kenyapithecus africanus a Dryopithecus nyanzae. En 1978 el género fue retirado de la subfamilia Dryopithecinae y se volvió a la denominación de Proconsul. En ese año Andrews trasladó el Sivapithecus africanus de Clark y Leakey de 1951 en Proconsul nyanzae.

Recientes descubrimientos de Ward et al. en 1999 reclasificaron al Kenyapithecus africanus y al Equatorius africanus por separado, lo que lo mueve a la subfamilia Afropithecinae con el Afropithecus turkanensis . Como Proconsul, el Kenyapithecus no puede estar en el mismo clado que los grandes simios, pero al igual que el Equatorius, puede serlo.

Morfología
El P. nyanzae tenía una fórmula dental de 2:1:2:3 tanto en el maxilar superior como el inferior. Los premolares superiores del P. nyanzae eran grandes. Esta especie tenía un esmalte relativamente grueso en los molares. La mandíbula de esta especie era relativamente robusta. P. nyanzae tendría una masa corporal promedio de alrededor de 30 kilos.

Distribución
Proconsul nyanzae vivió en el continente de África y los fósiles fueron encontrados en áreas que sugieren que vivía en un lugar seco, en un medio ambiente de bosque abierto.

Referencias

Enlaces externos

 The History Files: Hominid Chronology
 http://members.tripod.com/cacajao/equatorius_africanus.html
 Proconsulidae, Mikko's Phylogeny archive
 Proconsul nyanzae, classification in the Taxonomicon site
 Torso morphology and locomotion in Proconsul nyanzae, abstract of article by CV Ward in Am J Phys Anthropol. 1993 Nov;92(3):291-328, shown on pubmed.gov
 Partial skeleton of Proconsul nyanzae from Mfangano Island, Kenya, abstract of article by CV Ward in American Journal of Physical Anthropology, Volume 90, Issue 1, Pages 77 - 111, shown on Wiley Interscience site.

Proconsuloidea
Mamíferos extintos de África
Mamíferos del Mioceno

Proconsul nyanzae


إروين كوفر  (16 سبتمبر 1943) لاعب كرة قدم لوكسمبورغي معتزل كان يجيد اللعب في خط الدفاع .

المسيرة الرياضية
بدأ كوفر مسيرته الرياضية في نادي ريد بويز ديفيردانغ سنة 1961 ثم انتقل إلى نادي ليون الفرنسي سنة 1966 ومعه توج بطلا لبطولة كأس فرنسا سنة 1967 . انتقل إلى نادي ستاندارد لييج البلجيكي سنة 1969 ثم عاد إلى نادي ريد بويز ديفيردانغ سنة 1973 حتى قرر اعتزال لعب كرة القدم نهائيا سنة 1975 .

شارك في أول مباراة دولية مع منتخب لوكسمبورغ سنة 1965 .

روابط خارجية

مراجع

لاعبو كرة قدم رجالية لوكسمبورغيون
لاعبو كرة قدم رجالية لوكسمبورغيون مغتربون
لاعبو كرة قدم رجالية مغتربون في فرنسا
لاعبو كرة قدم رجالية مغتربون في بلجيكا
مدافعو كرة قدم رجالية
أشخاص على قيد الحياة
لاعبو الدوري الفرنسي
لاعبو ريال تشارليروا
لاعبو ستاندارد لييج
لاعبو كرة قدم لوكسمبورغيون
لاعبو كرة قدم لوكسمبورغيون مغتربون
لاعبو كرة قدم مغتربون في بلجيكا
لاعبو كرة قدم مغتربون في فرنسا
لاعبو أولمبيك ليون
لاعبو منتخب لوكسمبورغ لكرة القدم
مواليد 1943
مواليد في لوكسمبورغ (مدينة)
لاعبو نادي ديفردانج 03
لاعبو نادي واترشاي ثور

إروين كوفر


Pohronská Polhora este un sat și o comună în districtul Brezno din regiunea Banská Bystrica aflată în centrul Slovaciei.

Legături externe
 http://www.e-obce.sk/obec/pohronskapolhora/pohronska-polhora.html

Localități din Slovacia

Pohronská Polhora


زولوتشيف (Золочів) هي مدينة في مقاطعة لفيفسكا في أوكرانيا.

يبلغ عدد سكانها حوالي 23467 نسمة.

أعلام

 رولد هوفمان
 أندريه غوسين
 نفتالي هرتس إيمبر

مراجع

مواقع هولوكوست في أوكرانيا
أماكن مأهولة أسست في القرن 12
مدن مقاطعة لفيف

زولوتشيف


Işıklı, Zonguldak ilinin Karadeniz Ereğli ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında Eshablar, 1946 yılı kayıtlarında ise Eshaplar olarak geçmektedir.

Coğrafya
Köy, Zonguldak il merkezine 50 km, Karadeniz Ereğli ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar

Karadeniz Ereğli belde ve köyleri

Işıklı, Karadeniz Ereğli


Kosteljke (lat. Squaliformes) red morskih pasa kojemu pripada sedam porodica sa 137 vrsta. U Jadranu žive predstavnici šest ovih porodica osim morskih psa spavača, to su: Centrophorus granulosus (Kostelj dubljinac), Dalatias licha (pas mrkalj), Echinorhinus brucus (pas zvjezdaš), Etmopterus spinax (kostelj crnac), Oxynotus centrina (morski pas prasac), Squalus acanthias (kostelj) i Squalus blainville (kostelj vlastelin).

Porodice
 Centrophoridae Bleeker, 1859; Duboki kostelji
 Dalatiidae Gray, 1851 - Mrkalji
 Echinorhinidae Theodore Gill, 1862 - Šiljoglavke
 Etmopteridae Fowler, 1934 - Svjetlučavci
 Oxynotidae Th.N. Gill, 1862 - Prasci
 Somniosidae D.S. Jordan, 1888 - Morski psi spavači, spavači
 Squalidae Blainville, 1816 - Kosteljci

Izvori

Vanjske poveznice

Morski psi

Kosteljke


Ilat bezeichnet in Osttimor:

 ein Dorf und Aldeia im Suco Baboi Leten, siehe Baboi Leten
 eine Aldeia im Suco Parami, siehe Parami (Atsabe)

Siehe auch

 Eilat
 Han-'Ilat
 Ilat Kora
 Ilat-Laun
 ILLAT

Ilat


Henk Heithuis (* 1935; † 25. Oktober 1958) war ein niederländischer Schüler eines katholischen Internats, der Opfer von sexuellem Missbrauch geworden war und später kastriert wurde.

Leben
Henk Heithuis wurde als Scheidungskind geboren und war seit seinem ersten Lebensjahr in südniederländischen Erziehungsheimen untergebracht. In dem von katholischen Mönchen geführten Vincentius-Stift in Harreveld sollte er von 1950 bis 1953 handwerklich ausgebildet werden.

Missbrauch
Am 30. Januar 1956 erstattete Henk Anzeige gegen die Ordensbrüder des Internats Harreveld. Er warf ihnen vor ihn im Internat Harreveld, in dem er Schüler war, zwischen 1951 und 1953 mehrfach sexuell missbraucht zu haben. Auch im Jahr 1955, bereits nachdem Henk seine Schulzeit beendet hatte, kehrte er an den Wochenenden ins Internat zurück, da seine Familie ihn nicht aufnehmen wollte. An diesen Wochenenden soll es auch sexuelle Handlungen zwischen Ordensbrüdern und Henk gegeben haben.

Kastration
Infolge der Anzeige wurde Henk vorgeworfen die Mönche verführt zu haben. Daraufhin wurde er in die römisch-katholische Psychiatrie Huize Padua in Noord-Brabant eingewiesen. Er wurde als pervers bezeichnet. Zur "Behandlung" wurde er kastriert.

Der chirurgische Eingriff fand im St. Joseph-Krankenhaus in Veghel statt. Heithuis war damals 20 Jahre alt und nach damals geltendem niederländischen Recht minderjährig. In der Krankenakte steht, dass Heithuis "eugenisiert" worden sei. Außer Heithuis sollen noch zehn weitere Minderjährige kastriert worden sein.

Leben nach der Kastration
Henk arbeitete als Matrose. An Bord wurde er gemobbt. Er litt schwer an den psychischen und hormonellen Folgen der Kastration. 1957 meldete er sich beim niederländischen Konsulat im japanischen Kōbe, wo er von Bord gegangen war. Mit Hilfe von IJsbrand Rogge, der damals bei einer niederländischen Bankfiliale in Japan arbeitete, kehrte Heithuis in die Niederlande zurück. Rogges Bruder Cornelius und seine Mutter Thea nahmen ihn in Empfang und kümmerten sich um ihn. Heithuis' Wasser- und Hormonhaushalt waren durch die Kastration aus dem Gleichgewicht gekommen und es ging ihm körperlich und seelisch sehr schlecht. Er begann Hormone gegen die Folgen der Kastration zu nehmen. Henk erzählte IJsbrand Rogge und dessen Bruder Cornelius im Jahr 1957, damals 24 und 27 Jahre alt, über sein Leben als Pflegekind in katholischen Kinderheimen, Internaten und psychiatrischen Einrichtungen. Den Brüdern zeigte Henk einmal seine Genitalverstümmelung; nach Angaben der Brüder war "alles weg". 1957 erstattete Heithuis erneut Anzeige, dieses Mal wegen der Kastration. Er plante einen juristischen und publizistischen Feldzug gegen die Menschen, die ihm dieses Verbrechen angetan hatten; er hatte die Zeit nach seiner Rückkehr in die Niederlande genutzt, um Pläne gegen die Kirche zu schmieden. Er strebte eine Klage an, um für seine Verstümmelung entschädigt zu werden.

Heithuis starb 1958 wenige Tage nach Einreichung der Klage aufgrund eines Autounfalls. Auf der Autobahn wurde Heithuis' Auto von einem anderen Auto gerammt, er war sofort tot. Die Polizei beschlagnahmte und vernichtete seinen gesamten persönlichen Besitz und seine Prozessunterlagen noch am Todestag. Heithuis hatte selbst stets von seiner Furcht gesprochen, dass "sie mich wieder zu packen kriegen".

Einzelnachweise

Geboren 1935
Gestorben 1958
Mann
Niederländer
Person (Sexueller Missbrauch in der römisch-katholischen Kirche)

Henk Heithuis


Le temple protestant de Châteauroux est un lieu de culte situé rue Thabaud-Boislareine, à Châteauroux, préfecture du département de l'Indre. La paroisse est membre de l'Église protestante unie de France.

Histoire
À la Renaissance, les idées humanistes de la Réforme protestante sont diffusées dans la région sous la protection de la duchesse du Berry Marguerite de Valois-Angoulême, sœur ainée du roi François Ier. Bourges, cité universitaire, accueille les premières prédications luthériennes, et le réformateur Jean Calvin y étudie entre 1929 et 1930. Les premiers temples apparaissent à Bourges, Aubigny (1556) Sancerre, Saint-Amand, La Châtre (1559).

Les Guerres de Religion, marquées par les exaction du gouverneur du Berry, le catholique Claude de La Châtre de La Maisonfort, sont apaisée par l'Édit de Nantes, signée par le roi Henri IV, petit-fils de Marguerite d'Angoulême et longtemps protestant. l'Édit accorde deux places fortes aux Huguenots, Sancerre et Argenton. En 1619, Louis II de Bourbon-Condé, dit , né protestant et converti au catholicisme, est nommé gouverneur du Berry. Il entame une persécution des protestants.

En 1867, pendant le Second Empire, les protestants de Châteauroux obtiennent l'autorisation officielle de célébrer un culte public, ce qu'ils font en louant une salle. Après la Guerre franco-allemande de 1870 et la perte de l'Alsace-Lorraine, de nombreux réfugiés luthériens s'installent à Châteauroux. En 1873, Pierre Clérault, capitaine à la retraite, lègue un fonds pour élever un temple. Le , un décret permet à la communauté d'acquérir une maison rue Saint-Jacques (aujourd'hui, rue Thabaud Boislareine), complété par deux autres maisons limitrophes en 1877 pour le presbytère. Le temple est édifié sur les plans d'Alfred Dauvergne, architecte départemental de l'Indre.

Entre 1937 et 1956, le pasteur Willy Widmann est pasteur de la paroisse. Un portrait, réalisé par le peintre Hélier Cosson, est installé dans le temple en 2020. Le temple est restauré en 2021, alors que Luc Serrano est pasteur de l'église protestante unie de l'Indre et de la Creuse.

Notes et références

Annexes

Articles connexes
 Madeleine Barot, née à Châteauroux
 Temple protestant de Bourges
 Protestantisme en France

Lien externe

Châteauroux
Temple protestant en Centre-Val de Loire
Édifice religieux achevé en 1873

Temple protestant de Châteauroux


بيري فان أريل ، من مواليد 8 ديسمبر 1962، لاعب كرة قدم هولندي سابق.

لعب مع منتخب هولندا لكرة القدم.

مسيرته الكروية
لعب بيري فان أريل خلال مسيرته الاحترافية مع 3 أندية في خمسة عشر موسمًا وسجل خلالها 14 هدفًا ضمن 315 مباراة. حيث فاز في ثلاثة مواسم بالكأس وفي ستة مواسم بالدوري.

خاض بيري فان أريل مسيرته مع نادي آيندهوفن في موسم 1981–82 في المرة الأولى ليلعب معه ستة مواسم ثم في موسم 1987–88 ليلعب معه سبعة مواسم، مشاركًا طوالها في 278 مباراة سجل خلالها 12 هدفًا. ثم انتقل إلى نادي رويال أنتويرب في موسم 1986–87 لمدة موسم واحد، حيث شارك في 22 مباراة سجل خلالها هدفًا واحدًا. لينتقل بعدها إلى نادي هيلموند سبورت في موسم 1994–95 لمدة موسم واحد، مشاركًا في 15 مباراة سجل خلالها هدفًا واحدًا أيضًا.

روابط خارجية

مراجع

لاعبو كرة قدم رجالية هولنديون مغتربون
لاعبو كرة قدم رجالية مغتربون في بلجيكا
لاعبو كرة قدم رجالية هولنديون
مدافعو كرة قدم رجالية
أشخاص على قيد الحياة
أشخاص من هيلموند
أظهرة كرة قدم
رياضيون هولنديون مغتربون في بلجيكا
لاعبو بي إس في آيندهوفن
لاعبو الدوري البلجيكي للمحترفين
لاعبو الدوري الهولندي الدرجة الأولى
لاعبو الدوري الهولندي الدرجة الثانية
لاعبو بطولة أمم أوروبا 1988
لاعبو بطولة أمم أوروبا 1992
لاعبو رويال أنتويرب
لاعبو كأس العالم 1990
لاعبو كرة قدم مغتربون في بلجيكا
لاعبو كرة قدم من شمال برابنت
لاعبو كرة قدم هولنديون
لاعبو كرة قدم هولنديون مغتربون
لاعبو منتخب هولندا لكرة القدم
لاعبو هيلموند سبورت
لاعبون فائزون ببطولة أمم أوروبا
مواليد 1962
رياضيون من هيلموند
لاعبو مراكز متعددة كرة قدم رجالية

بيري فان أريل


Sljezolika (osljez, hibiskus, lat. Hibiscus), veliki biljni rod s oko 420 vrsta jednogodišnjeg raslinja, trajnica, polugrmova, grmova i drveća iz porodice sljezovki.

Opis
Hibiskus, je rod brojnih vrsta bilja, grmlja i drveća iz obitelji sljezova (Malvaceae) koje su porijeklom iz toplih umjerenih i tropskih regija. Nekoliko ih se uzgaja kao ukrasno bilje zbog svojih raskošnih cvjetova, a neke su korisne kao biljke koje daju vlakna.

Fizički opis
Listovi su često režnjeviti i mogu biti glatki ili prekriveni trihomima (biljne dlake). Cvjetovi mogu biti pojedinačni ili u grozdovima, a cvjetovi mnogih vrsta traju samo jedan dan. Posebno je čest epikaliks (vrh listolikih brakteja koji okružuju čašne listove), a prašnici su obično srasli u cjevčicu. Za pripadnike roda karakteristična je bodljikava pelud, a plodovi su im kapsule.

Glavne vrste
Tropski "kineski hibiskus" ili "kineska ruža" (H. rosa-sinensis), koji može doseći visinu od 4,5 metara (15 stopa), rijetko premašuje 2 metra (6,5 stopa) u uzgoju. Uzgaja se zbog velikih, pomalo zvonolikih cvjetova. Kultivirane sorte imaju crvene, bijele, žute ili narančaste cvjetove. "Istočnoafrički hibiskus" (H. schizopetalus), viseći grm s dubokim crvenim laticama, često se uzgaja u visećim košarama u zatvorenom prostoru.

Ostali članovi roda Hibiscus uključuju vlaknaste biljke mahoe (H. tiliaceus), kenaf (H. cannabinus) i "rozelu" (H. sabdariffa), "šaronsku ružu" (H. syriacus) i mnoge cvjetnice poznate pod zajedničkim imenom sljez.

Vrste

 Hibiscus acapulcensis Fryxell
 Hibiscus acetosella Welw. ex Hiern
 Hibiscus acicularis Standl.
 Hibiscus aculeatus Walter
 Hibiscus adscensionis Fryxell & Krapov.
 Hibiscus aethiopicus L.
 Hibiscus ahlensis Ulbr.
 Hibiscus allenii Sprague & Hutch.
 Hibiscus altissimus Hornby
 Hibiscus amambayensis Krapov. & Fryxell
 Hibiscus amazonicus Fryxell
 Hibiscus ambovombensis Hochr.
 Hibiscus andersonii Krapov. & Fryxell
 Hibiscus andongensis Hiern
 Hibiscus aneuthe Craven, F.D.Wilson & Fryxell
 Hibiscus angolensis Exell
 Hibiscus ankaramyensis Hochr.
 Hibiscus antanossarum Baill.
 Hibiscus aphelus Craven, F.D.Wilson & Fryxell
 Hibiscus apodus Juswara & Craven
 Hibiscus aponeurus Sprague & Hutch.
 Hibiscus archboldianus Borss.Waalk.
 Hibiscus arenicola A.S.Mitch.
 Hibiscus argutus Baker
 Hibiscus aridicola J.Anthony
 Hibiscus aridus R.A.Dyer
 Hibiscus arnhemensis F.D.Wilson
 Hibiscus arnottianus A.Gray
 Hibiscus articulatus Hochst. ex A.Rich.
 Hibiscus aruensis Borss.Waalk.
 Hibiscus australensis Fosberg
 Hibiscus austrinus Juswara & Craven
 Hibiscus austroyunnanensis C.Y.Wu & K.M.Feng
 Hibiscus bacalusius Craven, F.D.Wilson & Fryxell
 Hibiscus barbosae Exell
 Hibiscus benensis Fryxell & Krapov.
 Hibiscus benguellensis Exell & Mendonça
 Hibiscus bequaertii De Wild.
 Hibiscus berberidifolius A.Rich.
 Hibiscus bernieri Baill.
 Hibiscus bicalyculatus Merr.
 Hibiscus bifurcatus Cav.
 Hibiscus biseptus S.Watson
 Hibiscus bojerianus Baill.
 Hibiscus boranensis Cufod.
 Hibiscus borealis Hochr.
 Hibiscus borneensis Airy Shaw
 Hibiscus boryanus DC.
 Hibiscus bowersiae (Fryxell) Craven
 Hibiscus brachychlaenus F.Muell.
 Hibiscus brachysiphonius F.Muell.
 Hibiscus brackenridgei A.Gray
 Hibiscus brennanii Craven & Fryxell
 Hibiscus bricchettii Gürke ex Ulbr.
 Hibiscus burtt-davyi Dunkley
 Hibiscus byrnesii F.D.Wilson
 Hibiscus cabralensis Krapov.
 Hibiscus caerulescens Baill.
 Hibiscus caesius Garcke
 Hibiscus calcicola Juswara & Craven
 Hibiscus calodendron Ulbr.
 Hibiscus calyphyllus Cav.
 Hibiscus cameronii Knowles & Westc.
 Hibiscus campanulatus A.J.Perkins
 Hibiscus cannabinus L.
 Hibiscus castroi Baker f. & Exell
 Hibiscus celebicus Koord.
 Hibiscus ceratophorus Thulin
 Hibiscus cerradoensis M.Y.Menzel, Fryxell & F.D.Wilson
 Hibiscus chancoae Krapov. & Fryxell
 Hibiscus chapadensis Krapov. & Fryxell
 Hibiscus chrysochaetus Ulbr.
 Hibiscus citrinus Fryxell
 Hibiscus clayii O.Deg. & I.Deg.
 Hibiscus clypeatus L.
 Hibiscus coatesii F.Muell.
 Hibiscus coccineus Walter
 Hibiscus cochlearifer Borss.Waalk.
 Hibiscus coddii Exell
 Hibiscus colimensis Fryxell
 Hibiscus columnaris Cav.
 Hibiscus commixtus Fryxell & Krapov.
 Hibiscus comoensis A.Chev. ex Hutch. & Dalziel
 Hibiscus comorensis Baill.
 Hibiscus conceptionis Fryxell & Krapov.
 Hibiscus congestiflorus Hochr.
 Hibiscus conradsii Ulbr.
 Hibiscus contortus Phuph. & S.Gardner
 Hibiscus convolvulaceus Hassk.
 Hibiscus cooperi Meehan
 Hibiscus cordifolius Mill.
 Hibiscus corditectus Hochr.
 Hibiscus × corrugatus J.W.Moore
 Hibiscus corymbosus Hochst. ex A.Rich.
 Hibiscus costatus A.Rich.
 Hibiscus coulteri Harv. ex A.Gray
 Hibiscus crassinervius Hochst. ex A.Rich.
 Hibiscus cuanzensis Exell & Mendonça
 Hibiscus cucurbitaceus A.St.-Hil.
 Hibiscus dalbertisii F.Muell.
 Hibiscus dasycalyx S.F.Blake & Shiller
 Hibiscus debeerstii De Wild. & T.Durand
 Hibiscus decaspermus Koord. & Valeton
 Hibiscus deflersii Schweinf. ex Cufod.
 Hibiscus denudatus Benth.
 Hibiscus dimidiatus Schrank
 Hibiscus dinteri Hochr.
 Hibiscus dioscorides A.G.Mill.
 Hibiscus diriffan A.G.Mill.
 Hibiscus discolorifolius Hochr.
 Hibiscus discophorus Hochr.
 Hibiscus divaricatus Graham
 Hibiscus diversifolius Jacq.
 Hibiscus dongolensis Caill. ex Delile
 Hibiscus donianus D.Dietr.
 Hibiscus drummondii Turcz.
 Hibiscus elatus Sw.
 Hibiscus elegans Standl.
 Hibiscus elliottiae Harv.
 Hibiscus ellipticifolius Borss.Waalk.
 Hibiscus ellisii Baker
 Hibiscus elongatifolius Hochr.
 Hibiscus engleri K.Schum.
 Hibiscus eriospermus Hochst. ex Cufod.
 Hibiscus erlangeri (Gürke) Thulin
 Hibiscus erodiifolius Hochr. & Humbert
 Hibiscus escobariae Fryxell
 Hibiscus exellii Baker f.
 Hibiscus fallax Craven, F.D.Wilson & Fryxell
 Hibiscus fanambanensis M.Pignal & Phillipson
 Hibiscus faulknerae Vollesen
 Hibiscus ferreirae Fryxell & Krapov.
 Hibiscus ferrugineus Cav.
 Hibiscus ficalhoanus Exell & Mendonça
 Hibiscus fijiensis F.D.Wilson
 Hibiscus fischeri Ulbr.
 Hibiscus flagelliformis A.St.-Hil.
 Hibiscus flavifolius Ulbr.
 Hibiscus flavoroseus Baker f.
 Hibiscus fleckii Gürke
 Hibiscus floccosus Mast.
 Hibiscus fluminis-aprili Ulbr.
 Hibiscus fluvialis Juswara & Craven
 Hibiscus forsteri F.D.Wilson
 Hibiscus fragilis DC.
 Hibiscus fragrans Roxb.
 Hibiscus fritzscheae Exell & Mendonça
 Hibiscus fryxellii Mabb.
 Hibiscus fugosioides Hiern
 Hibiscus furcellatus Desr.
 Hibiscus fuscus Garcke
 Hibiscus gagnepainii Borss.Waalk.
 Hibiscus garambensis Hauman
 Hibiscus genevii Bojer ex Hook.
 Hibiscus geranioides A.Cunn. ex Benth.
 Hibiscus gilletii De Wild.
 Hibiscus glaber Matsum. ex Nakai
 Hibiscus goldsworthii F.Muell.
 Hibiscus goossensii (Hauman) F.D.Wilson
 Hibiscus gossweileri Sprague
 Hibiscus gourmania Hutch. & Dalziel
 Hibiscus grandidieri Baill.
 Hibiscus grandiflorus Michx.
 Hibiscus grandistipulatus (Hochr.) Hochr.
 Hibiscus greenwayi Baker f.
 Hibiscus gregoryi Krapov. & Fryxell
 Hibiscus grewioides Baker f.
 Hibiscus guerkeanus Hochr.
 Hibiscus gwandensis Exell
 Hibiscus hamabo Siebold & Zucc.
 Hibiscus hasslerianus Hochr.
 Hibiscus haynaldii F.Muell.
 Hibiscus henningsianus Gürke
 Hibiscus heterophyllus Vent.
 Hibiscus hilarianus Krapov. & Fryxell
 Hibiscus hildebrandtii Sprague & Hutch.
 Hibiscus hirtus L.
 Hibiscus hispidissimus Griff.
 Hibiscus hochreutineri Krapov. & Fryxell
 Hibiscus hochstetteri Cufod.
 Hibiscus hockii De Wild.
 Hibiscus holstii Mwachala
 Hibiscus homblei De Wild.
 Hibiscus hoshiarpurensis T.K.Paul & M.P.Nayar
 Hibiscus huillensis Hiern
 Hibiscus hundtii Exell & Mendonça
 Hibiscus indicus (Burm.f.) Hochr.
 Hibiscus inimicus Craven, F.D.Wilson & Fryxell
 Hibiscus insularis Endl.
 Hibiscus isalensis Hochr. & Humbert
 Hibiscus itirapinensis Krapov. & Fryxell
 Hibiscus jacksonianus Exell
 Hibiscus jaliscensis Fryxell
 Hibiscus kabuyeanus Mwachala
 Hibiscus keilii Ulbr.
 Hibiscus kenneallyi Craven, F.D.Wilson & Fryxell
 Hibiscus kirkii Mast.
 Hibiscus kirstyae Craven
 Hibiscus kitaibelifolius A.St.-Hil.
 Hibiscus kochii Fryxell
 Hibiscus kokio Hillebr. ex Wawra
 Hibiscus krichauffianus F.Muell.
 Hibiscus labordei H.Lév.
 Hibiscus laevis All.
 Hibiscus lamalama Callm., Buerki & Koopman
 Hibiscus lasiococcus Baill.
 Hibiscus lavateroides Moric. ex Ser.
 Hibiscus laxiflorus A.St.-Hil.
 Hibiscus ledermannii Ulbr.
 Hibiscus leeuwenii Borss.Waalk.
 Hibiscus leptocladus Benth.
 Hibiscus leviseminus M.G.Gilbert, Y.Tang & Dorr
 Hibiscus liliastrum Hochr.
 Hibiscus liliazanza Hochr.
 Hibiscus liliiflorus Cav.
 Hibiscus loandensis Hiern
 Hibiscus lobatus (Murray) Kuntze
 Hibiscus lonchosepalus Hochr.
 Hibiscus longifilus Fryxell
 Hibiscus longisepalus Hochr.
 Hibiscus ludwigii Eckl. & Zeyh.
 Hibiscus lunariifolius Willd.
 Hibiscus macilwraithensis (Fryxell) Craven & B.E.Pfeil
 Hibiscus macranthus Hochst. ex A.Rich.
 Hibiscus macrogonus Baill.
 Hibiscus macrophyllus Roxb. ex Hornem.
 Hibiscus macropodus Wagner & Vierh.
 Hibiscus maculatus Lam.
 Hibiscus makinoi Jôtani & H.Ohba
 Hibiscus malacophyllus Balf.f.
 Hibiscus malacospermus (Turcz.) E.Mey. ex Harv.
 Hibiscus mandrarensis Humbert ex Hochr.
 Hibiscus mangindranensis Hochr.
 Hibiscus manuripiensis Krapov.
 Hibiscus marenitensis Craven, F.D.Wilson & Fryxell
 Hibiscus mariae Krapov.
 Hibiscus marlothianus K.Schum.
 Hibiscus martianus Zucc.
 Hibiscus masasianus Mwachala
 Hibiscus mastersianus Hiern
 Hibiscus matogrossensis Krapov. & Fryxell
 Hibiscus mechowii Garcke
 Hibiscus megistanthus Hochr.
 Hibiscus menzelii F.D.Wilson & Byrnes
 Hibiscus meraukensis Hochr.
 Hibiscus merxmuelleri Roessler
 Hibiscus meyeri Harv.
 Hibiscus meyeri-johannis Ulbr.
 Hibiscus micranthus L.f.
 Hibiscus microcarpus Garcke
 Hibiscus minkebeensis Burg
 Hibiscus minutibracteolus F.D.Wilson
 Hibiscus mongallaensis Baker f.
 Hibiscus moscheutos L.
 Hibiscus moxicoensis Baker f.
 Hibiscus muhamedis Webb
 Hibiscus multiformis A.St.-Hil.
 Hibiscus multilobatus Juswara & Craven
 Hibiscus mutabilis L.
 Hibiscus mutatus N.E.Br.
 Hibiscus naegelei Ulbr.
 Hibiscus nanuzae Krapov. & Fryxell
 Hibiscus nelsonii Rose & Standl.
 Hibiscus ngokbanakii Burg
 Hibiscus nigricaulis Baker f.
 Hibiscus noldeae Baker f.
 Hibiscus noli-tangere A.G.Mill.
 Hibiscus normanii F.Muell.
 Hibiscus obtusilobus Garcke
 Hibiscus okavangensis Exell
 Hibiscus orbicularis Baill.
 Hibiscus ottoi Exell
 Hibiscus ovalifolius (Forssk.) Vahl
 Hibiscus owariensis P.Beauv.
 Hibiscus oxalidiflorus Bojer ex Baker
 Hibiscus pachycarpus Exell & Mendonça
 Hibiscus pacificus Nakai ex Jôtani & H.Ohba
 Hibiscus palmatifidus Baker
 Hibiscus palmatus Forssk.
 Hibiscus paludicola Fryxell & Krapov.
 Hibiscus panduriformis Burm.f.
 Hibiscus paolii Mattei
 Hibiscus papuanus K.Schum. & Lauterb.
 Hibiscus paramutabilis L.H.Bailey
 Hibiscus parkinsonii C.E.C.Fisch.
 Hibiscus partitus (Hochr.) F.D.Wilson
 Hibiscus paulae Krapov.
 Hibiscus pedunculatus L.f.
 Hibiscus peralbus Fryxell
 Hibiscus peripteroides Fryxell
 Hibiscus perrieri Hochr.
 Hibiscus peruvianus R.E.Fr.
 Hibiscus peterianus Gürke
 Hibiscus petherickii Craven, F.D.Wilson & Fryxell
 Hibiscus phoeniceus Jacq.
 Hibiscus physaloides Guill. & Perr.
 Hibiscus platanifolius (Willd.) Sweet
 Hibiscus platycalyx Mast.
 Hibiscus pleijtei Borss.Waalk.
 Hibiscus poeppigii (Spreng.) Garcke
 Hibiscus pohlii Gürke
 Hibiscus poilanei Gagnep.
 Hibiscus ponticus Rupr.
 Hibiscus praeteritus R.A.Dyer
 Hibiscus propulsator Craven & B.E.Pfeil
 Hibiscus prunifolius F.Dietr.
 Hibiscus pruriosus Exell & Mendonça
 Hibiscus pseudohirtus Hochr.
 Hibiscus pseudotiliaceus Borss.Waalk.
 Hibiscus pterocarpoides Hochr.
 Hibiscus pulvinulifer Borss.Waalk.
 Hibiscus purpureus Forssk.
 Hibiscus purpusii Brandegee
 Hibiscus pusillus Thunb.
 Hibiscus quattenensis A.G.Mill. & Thulin
 Hibiscus radiatus Cav.
 Hibiscus rectiflorus Rusby
 Hibiscus reekmansii F.D.Wilson
 Hibiscus reflexus Craven, F.D.Wilson & Fryxell
 Hibiscus rhabdotospermus Garcke
 Hibiscus rhodanthus Gürke
 Hibiscus rhomboideus Rusby
 Hibiscus ribifolius A.Gray
 Hibiscus riceae Craven, F.D.Wilson & Fryxell
 Hibiscus richardsiae Exell
 Hibiscus rosa-sinensis L.
 Hibiscus rostellatus Guill. & Perr.
 Hibiscus rubriflorus Baker f.
 Hibiscus rupicola Exell
 Hibiscus rutenbergii Garcke
 Hibiscus sabdariffa L.
 Hibiscus × sabei Weckesser
 Hibiscus sabiensis Exell
 Hibiscus saddii Krapov. & Fryxell
 Hibiscus sakamaliensis Hochr.
 Hibiscus sankowskyorum Craven
 Hibiscus saponarius Craven
 Hibiscus saxatilis J.M.Wood & Evans
 Hibiscus saxicola Ulbr.
 Hibiscus scandens Roxb. ex G.Don
 Hibiscus schinzii Gürke
 Hibiscus schizopetalus (Mast.) Hook.f.
 Hibiscus schlechteri Lauterb.
 Hibiscus schweinfurthii Gürke
 Hibiscus sciadiolepidus (Hochr.) Borss.Waalk.
 Hibiscus scindicus Stocks
 Hibiscus scotellii Baker f.
 Hibiscus scottii Balf.f.
 Hibiscus sebastianii Fuertes
 Hibiscus seineri Ulbr.
 Hibiscus selesiensis Baker f.
 Hibiscus sepikensis Borss.Waalk.
 Hibiscus setulosus F.Muell.
 Hibiscus shirensis Sprague & Hutch.
 Hibiscus sidiformis Baill.
 Hibiscus similis Blume
 Hibiscus sineaculeatus F.D.Wilson
 Hibiscus sinosyriacus L.H.Bailey
 Hibiscus skeneae Hochr.
 Hibiscus socotranus G.Ll.Lucas
 Hibiscus solanifolius F.Muell.
 Hibiscus somalensis Franch.
 Hibiscus sororius L.
 Hibiscus sparseaculeatus Baker f.
 Hibiscus spartioides Chiov.
 Hibiscus spiralis Cav.
 Hibiscus splendens C.Fraser ex Graham
 Hibiscus splendidus Ulbr.
 Hibiscus squamosus Hochr.
 Hibiscus squarrulosus Craven, F.D.Wilson & Fryxell
 Hibiscus sreenarayanianus Anil Kumar & Ravi
 Hibiscus stenanthus Balf.f.
 Hibiscus stenophyllus Baker
 Hibiscus sterculiifolius (Guill. & Perr.) Steud.
 Hibiscus stewartii Craven, F.D.Wilson & Fryxell
 Hibiscus storckii Seem.
 Hibiscus striatus Cav.
 Hibiscus sturtii Hook.
 Hibiscus subnudus Craib
 Hibiscus subreniformis Burtt Davy
 Hibiscus sudanensis Hochr.
 Hibiscus sulfuranthus Ulbr.
 Hibiscus sumbawanus Warb. & Ulbr.
 Hibiscus superbus C.A.Gardner
 Hibiscus surattensis L.
 Hibiscus symonii F.D.Wilson & Byrnes
 Hibiscus syriacus L.
 Hibiscus taiwanensis S.Y.Hu
 Hibiscus talbotii (Rakshit) T.K.Paul & M.P.Nayer
 Hibiscus teijsmannii Borss.Waalk.
 Hibiscus tenorii Fryxell
 Hibiscus thegaleus Craven, F.D.Wilson & Fryxell
 Hibiscus thespesianus Baill.
 Hibiscus tiliaceus L.
 Hibiscus tisserantii Baker f.
 Hibiscus torrei Baker f.
 Hibiscus townsvillensis Craven
 Hibiscus tozerensis Craven & B.E.Pfeil
 Hibiscus trichonychius Gagnep.
 Hibiscus trilineatus A.St.-Hil. & Naudin
 Hibiscus trilobus Aubl.
 Hibiscus trionum L.
 Hibiscus uncinellus Moc. & Sessé ex DC.
 Hibiscus upingtoniae Gürke
 Hibiscus urticifolius A.St.-Hil. & Naudin
 Hibiscus varians Splitg. ex de Vriese
 Hibiscus verbasciformis Klotzsch ex Hochr.
 Hibiscus verdcourtii Craven
 Hibiscus vitifolius L.
 Hibiscus volkensii Gürke
 Hibiscus waimeae A.Heller
 Hibiscus waterbergensis Exell
 Hibiscus watsonii W.W.Sm.
 Hibiscus whytei Stapf
 Hibiscus wilsonii Fryxell
 Hibiscus windischii Krapov. & Fryxell
 Hibiscus yunnanensis S.Y.Hu
 Hibiscus zanzibaricus Exell
 Hibiscus zonatus F.Muell.
 Hibiscus zygomorphus Fryxell & S.D.Koch

Izvori

Vanjske poveznice

Hibisceae
Parkovno drveće i grmovi

Sljezolika


A geologia de Eswatini formou-se a partir de 3,6 bilhões de anos atrás, no Éon Arqueano do Pré-Cambriano . Eswatini é o único país inteiramente sustentado pelo Craton Kaapvaal, um dos pedaços mais antigos de crosta continental estável e o único craton considerado "puro" pelos geólogos, além do Craton Yilgarn na Austrália. Como tal, o país possui granito muito antigo, gnaisse e, em alguns casos, rochas sedimentares do Arqueano ao Proterozóico, sobrepostas por rochas sedimentares e rochas ígneas formadas durante os últimos 539 milhões de anos do Fanerozóico como parte do Supergrupo Karoo . O intemperismo intensivo criou zonas espessas de saprólito e solos fortemente intemperizados.

Estratigrafia e história geológica

Eswatini é construído em crosta continental arqueana de 3,6 a 2,5 bilhões de anos que forma o Kaapvaal Craton, abrangendo a África do Sul, norte do Lesoto, oeste de Moçambique, Botswana e sul do Zimbábue. As rochas pré-cambrianas de Eswatini deste período são principalmente gnaisse e granito, formadas entre 3,4 e 2,6 bilhões de anos atrás, com base na análise de datação de rubídio-estrôncio em 1976.

As duas unidades rochosas do subsolo em Eswatini são o Complexo de Gnaisse Antigo e rochas vulcânicas máficas e ultramáficas de 20 quilômetros de espessura do Supergrupo Paleoarqueano da Suazilândia, incluindo gnaisses tonalíticos, ironstone, conglomerados e outros sedimentos. O Supergrupo da Suazilândia e o Antigo Complexo de Gnaisse são cobertos por tufo, xisto, quartzito, conglomerado e grauvaque . As duas formações são separadas por falhas.

Granito, gnaisse, anfibolito e uma variedade de sedimentos e vulcânicos formaram o Supergrupo Pongolo no Mesoarqueano . O Neoarqueano e Paleoproterozóico é representado por granito e granodiorito .

No Paleozóico, um grande vale de fenda se abriu no supercontinente Gondwana, abrangendo o que hoje é o sul da África e o sul da América do Sul. A bacia encheu-se de sedimentos, produzindo o Supergrupo Karoo, a unidade estratigráfica mais extensa da África Austral. O Supergrupo Karoo na Suazilândia é composto por argilas do Permiano, bem como basalto e riolito do Jurássico Inferior .

Solos e saprólitos
O Swaziland Middleveld é dominado por solos e saprólitos, formados por diorito e granodiorito . Saprolito formado devido ao intemperismo químico intenso no Cretáceo Inferior, com uma zona de oxidação superior e uma zona de redução inferior. Nas zonas saprolíticas inferiores, o plagioclásio resistiu ao caulim . Mica, feldspato e anfibólio são mais intemperizados perto da superfície e óxidos de ferro são mais comuns perto da superfície também. A argila esmectítica representa zonas de transição de intemperismo.

A maioria dos solos em Middleveld são latossolos, cambissolos ou acrisols, com quartzo e caulinita significativos, bem como alguns ilita e gibbsita .

Hidrogeologia
A maior parte do centro e oeste de Eswatini é sustentada por aquíferos de produtividade baixa a moderada em rochas do embasamento pré-cambriano. Uma estreita faixa norte-sul no centro do país abriga aquíferos sedimentares de fluxo de fratura, enquanto uma faixa norte-sul diferente no leste é rochas vulcânicas de rendimento moderado.

Geologia de recursos naturais
Eswatini possui diversos recursos minerais, incluindo diamantes, ouro, caulim, areia de sílica, arsênico, manganês, cobre, níquel e estanho. No entanto, a maioria desses depósitos são pequenos e não são minerados. A Mina Maloma no leste de Eswatini é uma das poucas minas ativas no país, extraindo carvão.

Geologia
Geologia da África

Geologia de Essuatíni


Povilas Mačiulis (* 29. November 1986 in Kaunas) ist ein litauischer Politiker, von 2011 bis 2018 Vizebürgermeister der Stadtgemeinde Kaunas.

Leben
Nach dem Abitur 2006 am  Kunstgymnasium Kaunas studierte er die Wirtschaft an der Kauno technologijos universitetas und Design an der Kaunas-Fakultät der Vilniaus dailės akademija. Er ist Direktor der NGO "Vieningas Kaunas",  "Tavo pramogos", der  Assoziation "Laisvės alėjos bendruomenė"; Marketingsleiter von UAB "Kauno saulėtekis". Von 2011 bis September 2018 war er stellvertretender Bürgermeister von Kaunas, Mitglied der Koalition "Vieningas Kaunas". Er trat zurück, da er den ehemaligen Diplomaten Vygaudas Ušackas bei Präsidentschaftswahl in Litauen 2019 unterstützen und bei den Vorbereitungsarbeiten helfen plante, aber Ušackas verlor bei der Kandidaten-Wahl der konservativen Partei TS-LKD (zugunsten Ingrida Šimonytė). Seit 2019 ist er Berater des Kaunasser Bürgermeisters Visvaldas Matijošaitis.

Mačiulis ist ledig.

Quellen

Politiker (21. Jahrhundert)
Stellvertretender Bürgermeister (Kaunas)
VK-Mitglied
Absolvent der Technischen Universität Kaunas
Absolvent der Kunstakademie Vilnius
Sowjetbürger
Litauer
Mann
Geboren 1986

Povilas Mačiulis