Kaba Taş Devri, Yontma Taş Devri veya bilimsel adıyla Paleolitik Çağ olarak tanımlanan Eski Taş Çağı günümüzden yaklaşık 2 milyon yıl önce başlamış ve 12.000 yıl önce son bulmuştur. Ancak verilen bu tarihlerin dünya geneli içinde geçerli olduğunu ve yerel olarak değişmeye açık bulunduğunu da belirtmek gerekir. İnsanlık tarihinin %99'u gibi çok büyük bir bölümünü kapsayan bu çağ, aynı zamanda ilk insan atalarının ortaya çıkışı ve ilk aletlerin üretimi yoluyla insanın kavrama yeteneği ve temsil etmesiyle de söz konusu tarihin gelişimi içinde çok önemli bir yer tutmaktadır.

Doğanın sınırlayıcı ve belirleyici baskısı altında yaşayan Paleolitik Çağ insanları ekonomik açıdan, avcı ve toplayıcı toplulukları temsil ederler. Besin üretmeyi bilmeyen bu insanlar, yalnızca yaşadıkları ortamda bulunan yabani sebze, meyve ve kökler ile avlandıkları hayvanları yiyerek beslenmişlerdir. İklim ve çevre koşullarının değişkenliği nedeniyle, yeni besin kaynakları aramak ve av hayvanlarını izleyerek, küçük gruplar halinde konar-göçer tarzda yaşamışlardır. Kaya sığınaklarının bulunduğu yerlerde mağara ve kayaaltı sığınaklarında barınmışlar, kaya sığınaklarının bulunmadığı yerlerde ise açık havada kurdukları sığınaklarda yaşamışlardır.

Paleolitik Çağ, karakteristik çizgileri ve kültürleriyle Alt, Orta ve Üst olmak üzere 3 evreye ayrılır. Alt Paleolitik devrin insanları, beyin kapasiteleriyle orantılı olarak kendilerini vahşi hayvanlardan korumak, beslenmek, avlanmak için ve zaman zaman da kendi aralarındaki mücadelelerde kullanmak üzere birtakım basit taş aletler yapmaya başlamışlardır. Genellikle doğanın kendilerine sunduğu taşları, ya daha sert olan başka taşlarla yontarak işlemişler ya da doğal halde çevrelerinde bulunan ve çok az bir rötuşla alet haline gelebilen parçaları kullanmışlardır. Alt Paleolitik süresince oldukça ılımlı geçen iklimin Orta Paleolitik'de kurumaya, sertleşmeye ve giderek bol kar yağışıyla belirgin yeni bir buzullaşmaya dönmesi, insanın yaşayışı ve teknolojisinde bir dizi değişiklikler meydana getirmiştir. Bu teknolojik değişikliğin en belirgin yanı, yonga endüstrisinde kendini gösterir. Alt Paleolitik'in kaba taş alet (2 yüzeyli)yongalarının yerini oldukça düzenli bir şekilde yontulmuş kenarlarda yapılan düzeltilerle (rötuş)  uç kazıyıcı haline sokulmuş işlenik yonga aletler alır. Bu dönemin insanları olan Homo neanderthalensis'''lerin, eldeki kısıtlı alet teknolojisi ile mamut, gergedan, geyik gibi büyük hayvanları avlayabilmeleri bu insanların avcılıkta ne kadar ustalaştıklarını ve hayvanları avlayabilmek için birtakım av teknik ve yöntemlerini geliştirdiklerinin bir kanıtıdır.

Ayrıca bu evrede, inançlarla ilgili birtakım belirtilerin ortaya çıktığı görülüyor. Örneğin tek ya da çift çukurlar şeklindeki mezarlar ve bunların yanındaki -belki de besin depoları olarak yorumlanabilecek- eklentiler, Neanderthal'lerin ölü gömme eylemleri hakkında bilgi veren izlerdir. İklimin tekrar hissedilir derecede soğuduğu ve kuru hale geldiği Üst Paleolitik Çağ'da, Homo Neanderthal'lerin yerini modern insanın atası sayılan Homo sapiensler alır. Homo sapiensler becerili ve aktüel insana daha yakın olan insanlardır. Üst Paleolitik'te yontma teknolojisindeki gelişme dikkat çekecek bir düzeyde olup, taş işçiliği en büyük gelişmesine ulaşmıştır. Alt Paleolitik'te kısmen de olsa Orta Paleolitik'de görülen klasik 2 yüzeylilerin (el baltası) yerini çakmak taşı yonga ve dilgilerin üzerine yapılmış, çeşitli tipteki aletler almıştır. Ön kazıyıcılar taş delgiler, taş kalemler, yaprak biçimli uçlar, mekik aletler bunlardan bazılarıdır. Üst Paleolitik'in son evrelerinde ise sırtı devrik dilgiciklerin ortaya çıktığı görülüyor. Taş aletlerin yanı sıra kemik ve boynuzdan yapılmış aletlerde de büyük bir artış gözlenmektedir. Esasen bu evrede taş aletler, büyük çoğunlukla kemik aletleri şekillendirmek için yapılmışlardır. Bu ise Üst Paleolitik'te artık alet yapan aletlerin üretildiğini göstermektedir.

Üst Paleolitik Çağ'ın önemli gelişmelerinden biri de insanların entelektüel hayatlarıyla ilgili birtakım sanat eserlerini yapmaya başlamalarıdır. Mağara duvarlarına ve çeşitli objeler üzerine yapılan boyalı resim,gravür, alçak kabartmalar ile heykelcikler, Paleolitik sanatın, sanat tarihi içinde oynadığı rolü ortaya koyar. Üst Paleolitik'te süslenme merakı da açıkça görülür. Balık kemiği, kavkı, çeşitli hayvan kemiği, diş ve kabuklarından yapılan süs eşyalarının Üst Paleolitik'te insanlar tarafından kullanıldığı bilinmektedir. Ayrıca bu devirde artık insanlar ölülerini sistemli bir biçimde gömmeye başlamışlardır. Anadolu Paleolitik'ine günümüze değin yapılan kazı ve yüzey araştırmalarının ışığında bakıldığında, yeterince araştırılmamış olmasına karşın, Alt, Orta, Üst Paleolitik dönemlere ait taş ve kemik endüstri, fauna, flora ve insan kalıntıları ile sanat yapıtlarının ele geçmiş olması, Anadolu'nun ne denli yoğun bir biçimde iskan edildiğini açık bir şekilde ortaya koymaktadır. Bugünkü bilgilerin ışığında, Anadolu Paleolitik Çağ'ın tüm evrelerini, stratigrafik süreklilik içinde veren tek mağara Karain'dir. Antalya'nın 30 km kuzeybatısında yer alan bu merkez; Alt, Orta ve Üst Paleolitik evrelere ilişkin çeşitli "oturma tabanları" vermektedir. Sözü edilen evrelere ait çok sayıda yontma taş ve kemik aletin yanı sıra, taşınabilir sanat eserleri, Homo Neanderthal ve Homo sapiens</u>'lere ait diş ve kemik kalıntıları, yine çok sayıda yanmış ve yanmamış kemik kalıntıları da vermiştir.

Karain Mağarası, buluntularıyla, yalnız Anadolu'da değil, aynı zamanda Yakın Doğu Paleolitiği için de büyük önem taşımaktadır. Anadolu Paleolitik'indeki en büyük boşluk, salt yaşlandırmanın henüz yapılamamış olmasından kaynaklanmaktadır. Bununla birlikte, son yıllarda Aşağı Fırat Havzasında yapılmış olan kazı ve sistemli yüzey araştırmaları ile Karain ve Yarımburgaz mağaralarında yeniden başlatılan kazılarda elde edilen buluntular üzerinde sürdürülmekte olan incelemeler, Anadolu Paleolitik'inin henüz çözümlenmemiş olan stratigrafik ve kronolojik sorunlarına çözüm aramaya yöneltilmiş bulunmaktadır. Yontma Taş Çağı eserlerinin en güzel örnekleri Güney Anadolu sahillerinde, Antalya civarında yer alan Karain Mağarası buluntularıdır. Burada yaklaşık 10,5 metre kalınlığındaki dolgu malzemesi içinde Yontma Taş Çağı'nın bütün evrelerine ait kültür tabakaları ortaya çıkarılmıştır. Bu tabakalar içerisinde çeşitli taşlardan yapılmış aletler arasında el baltaları, kazıyıcılar, uçlar ele geçirilmiştir. Kemikten yapılmış aletlerden cımbızlar, iğneler, süs eşyası gibi kalıntılar da bulunan eserler arasındadır. İstanbul'un 22 km batısında yer alan Yarımburgaz mağaralarında elde edilen veriler ise, burada büyük bir olasılıkla Homo erectusların yaşamış olduğunu ve burasını bir barınak olarak kullandıklarını kanıtlamaktadır. Elde edilen Alt Paleolitik Çağ taş endüstrisi çakmak taşı, kuartz ve kuartzitten oluşur; yonga türü aletler belirgin bir şekilde egemendir. Geriye kalan az sayıdaki çekirdek aletleri ile satır, kıyıcı satır örnekleri oluşturur.

 Paleocoğrafya ve iklim

Paleolitik dönem Pleistosen jeolojik dönemiyle aynı zamana denk gelmiştir. Her ne kadar Pleistosen 2,6 milyon yıl önce, yani Paleolitik dönemin başlangıcından 700.000 yıl sonra başlamış olsa da, her ikisi de 12.000 yıl önce sona ermiştir. Pleistosen, insan toplumları üzerinde etkisi olan coğrafya ve iklimde önemli değişikliklere tanıklık etmiştir.

Pliyosen'in başlarında kıtalar yer değiştirmeye devam etmiş, bugünkü konumlarından 250 kilometre uzaklıktan sadece 70 kilometre uzaklığa kadar hareket etmişlerdir. Güney Amerika, Panama Kıstağı aracılığıyla Kuzey Amerika'ya bağlandı ve Güney Amerika'nın eşsiz keseli yaban hayatının azalmasına yol açtı. Bu olayın ayrıca, sıcak ekvator okyanus akıntılarını bozması ve daha soğuk Arktik ve Antarktika sularını izole edilmiş Atlantik Okyanusu'na sokması nedeniyle küresel sıcaklıklar üzerinde geniş kapsamlı etkileri olmuştur.

Orta Amerika'nın büyük bir kısmı Pliyosen'de oluşarak Kuzey ve Güney Amerika'yı birbirine bağladı ve faunanın yeni bölgelere göç etmesine ve kolonileşmesine olanak sağladı. Afrika'nın Asya ile çarpışması Akdeniz'i doğurdu ve Tethys Okyanusu'nun kalıntılarını kapattı. Pleistosen'e gelindiğinde kıtalar, üzerinde durdukları tektonik plakalar arasında minimum hareketle esasen bugünkü konumlarına ulaşmışlardı.

Pliyosen dönemindeki iklim değişiklikleri daha serin, daha kuru koşulları ve günümüze benzer mevsimsel örüntüleri içeriyordu. Antarktika'da buz tabakaları genişledi ve yaklaşık 3 milyon yıl önce Arktik buz örtüsünün oluşumuna işaret etti. Bu değişiklikler muhtemelen ormanların ortadan kalkmasına ve otlaklar ile savanların yayılmasına yol açmıştır.

Pleistosen'e tekrarlanan buzul döngüleri damgasını vurmuş, kıtasal buzullar bazı yerlerde 40. paralele kadar uzanmıştır. Buzullar arası dönemlerle ayrılan dört büyük buzul olayı meydana gelmiştir. Buzullar küçük ilerlemeler ve buzulların geri çekilmesini içerirken, stadyumlar küçük gezintilerdi ve interstadyumlar aradaki zamanlardı. Bu buzul ilerlemeleri deniz seviyelerinde önemli düşüşlere yol açmıştır.

Buzullaşmanın küresel etkileri büyük olmuştur. Antarktika Pleistosen ve öncesindeki Pliyosen boyunca buzullarla kaplı kaldı ve dünyanın çeşitli yerlerinde buzullar oluştu. Kuzey yarımkürede çok sayıda buzul birleşerek geniş alanları kaplamıştır. Üst Paleolitik Çağ'ın sonlarında Beringia kara köprüsü buzlar tarafından kapatılmış ve muhtemelen ilk insanların Amerika kıtasına geçmesi engellenmiştir.

Pleistosen'in iklimi, güney Pasifik'te zayıflayan ticaret rüzgarları ve çeşitli El Niño işaretleri ile sürekli bir El Niño modeli olarak nitelendirilebilir.

Paleolitik dönemin genellikle Pleistosen'in sonunda sona erdiği ve daha sıcak bir Dünya'yı başlattığı düşünülür. Bu iklimsel değişim, hastalık ve insanlar tarafından aşırı avlanma gibi faktörlerle birlikte Pleistosen megafaunasının yok olmasında rol oynamış olabilir. Yeni araştırmalar, yünlü mamutların yok oluşunun iklim değişikliği ve insan avcılığının bir kombinasyonundan kaynaklanmış olabileceğini öne sürüyor. Pleistosen sona erip Holosen başladığında, küresel ısınma daha önce donmuş olan mamut habitatlarını insanlar için daha erişilebilir hale getirmiş olabilir. Yünlü mamutların küçük popülasyonları yakın zamana kadar izole Arktik adalarında varlığını sürdürmüştür.

 Paleolitik insanlar
Paleolitik insanlar ve yaşam biçimleri hakkındaki bilgilerimizin neredeyse tamamı arkeolojiden ve Paleolitik seleflerine benzer şekilde yaşayan Kung San gibi modern avcı-toplayıcı kültürlerle yapılan etnografik karşılaştırmalardan gelmektedir. Tipik bir Paleolitik toplumun ekonomisi avcı-toplayıcı bir ekonomiydi. İnsanlar et için vahşi hayvanları avlıyor ve yiyecek, yakacak odun ve aletleri, giysileri ya da barınakları için malzeme topluyordu.

Nüfus yoğunluğu çok düşüktü, kilometre kare (1/sq mi) başına sadece 0,4 kişi düşüyordu. Bunun nedeni büyük olasılıkla düşük vücut yağı, bebek öldürme, kadınlar arasında yüksek düzeyde fiziksel aktivite, bebeklerin geç sütten kesilmesi ve göçebe yaşam tarzıydı. Buna ek olarak, geniş bir arazi alanı bile aktif olarak tarım yapılmadan çok sayıda insanı destekleyemezdi - yiyecek bulmak zordu ve bu nedenle grupların çok fazla büyümesi toplayabildikleri yiyecek miktarıyla engelleniyordu. Günümüz avcı toplayıcıları gibi Paleolitik insanlar da hem Neolitik tarım toplumlarında hem de modern sanayi toplumlarında benzeri olmayan bir boş zaman bolluğuna sahipti. Paleolitik dönemin sonunda, özellikle de Orta veya Üst Paleolitik dönemde, insanlar mağara resimleri, kaya sanatı ve takılar gibi sanat eserleri üretmeye ve ölü gömme ve ritüeller gibi dini davranışlarda bulunmaya başlamıştır.

 Homo erectus
Paleolitik Çağ'ın başlangıcında homininler öncelikle Afrika'nın doğusunda, Büyük Rift Vadisi'nin doğusunda bulunmuştur. Günümüzden bir milyon yıl öncesine ait bilinen hominin fosillerinin çoğu bu bölgede, özellikle de Kenya, Tanzanya ve Etiyopya'da bulunmaktadır.

Milattan önce 2.000.000 - 1.500.000 yılları arasında hominin grupları Afrika'yı terk ederek güney Avrupa ve Asya'ya yerleşmeye başlamıştır. Güney Kafkasya yaklaşık 1.700.000 MÖ'de işgal edilmiş ve kuzey Çin'e yaklaşık 1.660.000 MÖ'de ulaşılmıştır. Alt Paleolitik dönemin sonuna gelindiğinde hominin ailesinin üyeleri bugünkü Çin'de, Endonezya'nın batısında ve Avrupa'da Akdeniz çevresinde ve İngiltere, Fransa, Güney Almanya ve Bulgaristan'a kadar kuzeyde yaşıyordu. Kuzeye doğru yayılmaları ateşin kontrol edilememesi nedeniyle sınırlı kalmış olabilir: Avrupa'daki mağara yerleşimleri üzerinde yapılan çalışmalar, milattan önce 400.000 - 300.000 yıllarından önce ateşin düzenli olarak kullanılmadığını göstermektedir.

Bu döneme ait Doğu Asya fosilleri tipik olarak Homo erectus cinsine yerleştirilir. Avrupa'da Alt Paleolitik döneme ait bilinen yerlerde çok az fosil kanıtı bulunmaktadır, ancak bu bölgelerde yaşayan homininlerin de aynı şekilde Homo erectus olduğuna inanılmaktadır. Bu dönemde Amerika'da, Avustralya'da ya da Okyanusya'nın hemen hemen hiçbir yerinde homininlere dair bir kanıt bulunmamaktadır.

Bu erken kolonistlerin kaderleri ve modern insanlarla ilişkileri hala tartışma konusudur. Mevcut arkeolojik ve genetik modellere göre, Avrasya'nın  MÖ'de insanlarla dolmasının ardından en az iki kayda değer genişleme olayı yaşanmıştır. MÖ 500.000 civarında, sıklıkla Homo heidelbergensis olarak adlandırılan bir grup erken insan Afrika'dan Avrupa'ya geldi ve sonunda Homo neanderthalensis (Neanderthaller) olarak evrimleşti. Orta Paleolitik dönemde, Neandertaller şu anda Polonya'nın bulunduğu bölgede bulunmaktaydı.

Homo erectus ve Homo neanderthalensis'in soyları Üst Paleolitik Çağ'ın başlarında tükenmiştir. Homo sapiens'ten türeyen anatomik olarak modern Homo sapiens sapiens, yaklaşık 300.000 MÇ'de doğu Afrika'da ortaya çıkmış, yaklaşık 50.000 MÖ'de Afrika'yı terk etmiş ve gezegen boyunca yayılmıştır. Birden fazla hominid grubu belirli bölgelerde bir süre bir arada yaşamıştır. Homo neanderthalensis, yaklaşık 40.000 yıl önce Avrasya'nın bazı bölgelerinde hala bulunmaktaydı ve Homo sapiens sapiens ile bilinmeyen bir derecede melezleşmeye girmişti. DNA çalışmaları da Homo sapiens sapiens ve Homo sapiens denisova arasında bilinmeyen bir derecede melezleşme olduğunu göstermektedir.

Altay Dağları ve Endonezya'da bulunan "Homo neanderthalensis" ya da "Homo sapiens" türlerine ait olmayan hominin fosilleri, sırasıyla  MÖ ve  MÖ'ye radyokarbonla tarihlendirilmiştir.

Paleolitik dönem boyunca, özellikle ekvator bölgesi dışında insan nüfusu düşük kalmıştır. Avrupa'nın 16.000 ile 11.000 MÖ arasındaki tüm nüfusu muhtemelen ortalama 30.000 kişiydi ve 40.000 ile 16.000 MÖ arasında 4.000-6.000 kişi ile daha da düşüktü. Bununla birlikte, Portekiz'deki bir mağara olan Lapa do Picareiro'da (pt) 41.000 ila 38.000 yıl öncesine ait binlerce kesilmiş hayvan kalıntısı ve Paleolitik insanlar tarafından yapılmış aletler bulunmuştur.

 Teknoloji ve el sanatları

Bazı araştırmacılar, o çağda astronomi (veya kozmoloji) hakkındaki bazı erken fikirlerle sınırlı olan bilimin Paleolitik teknoloji üzerinde sınırlı bir etkisi olduğunu belirtmişlerdir. Ateş yakmak bilgi sisteminin bir parçasıydı ve kimyasal süreçleri anlamadan da mümkündü, Bu tür pratik beceriler bazen zanaat olarak adlandırılır. Din, batıl inançlar ya da doğaüstüne yapılan çağrılar, yanma gibi olguların kültürel açıklamalarında rol oynamış olabilir.

 Aletler
Paleolitik insanlar taş, kemik (özellikle geyik) ve ahşaptan aletler yapmışlardır. Erken paleolitik homininler, Australopithecus, taş aletlerin ilk kullanıcılarıdır. Etiyopya'daki Gona kazılarında binlerce eser bulunmuştur ve radyoizotopik tarihleme ve manyetostratigrafi yoluyla bu alanlar kesin olarak 2,6 milyon yıl öncesine tarihlendirilebilir. Kanıtlar, bu erken homininlerin kasıtlı olarak iyi yongalama özelliklerine sahip ham taşı seçtiklerini ve kesmek için keskin kenarlı aletler üretmek için ihtiyaçlarına uygun boyutta taşlar seçtiklerini göstermektedir.

En eski Paleolitik taş alet endüstrisi olan Oldowan, yaklaşık 2,6 milyon yıl önce başlamıştır. Bu endüstride doğrayıcılar, burinler ve dikiş bızları gibi aletler üretilmiştir. Bu endüstri yaklaşık 250.000 yıl önce yerini, ilk kez 1,8-1,65 milyon yıl önce Homo ergaster tarafından tasarlanan daha karmaşık Acheulean endüstrisine bırakmıştır. Acheulean aletleri yaklaşık 100.000 yıl önce arkeolojik kayıtlardan tamamen kaybolmuş ve yerini Mousterian ve Aterian endüstrileri gibi daha karmaşık Orta Paleolitik alet takımları almıştır.

Alt Paleolitik insanlar, el baltaları ve kesiciler de dahil olmak üzere çeşitli taş aletler kullanmışlardır. El baltalarını sıklıkla kullanmış gibi görünseler de, kullanımları konusunda anlaşmazlıklar vardır. Yorumlar, kesici ve doğrayıcı aletlerden kazma aletlerine, yonga çekirdeklerine, tuzaklarda kullanıma ve belki de kur yapma davranışında tamamen ritüel bir öneme kadar uzanmaktadır. William H. Calvin bazı el baltalarının bir su birikintisindeki hayvan sürüsüne fırlatılarak içlerinden birini sersemletmek amacıyla "öldürücü frizbi" olarak kullanılmış olabileceğini öne sürmüştür. Balta sapına dair hiçbir belirti yoktur ve bazı eserler bunun için çok büyüktür. Dolayısıyla, fırlatılan bir el baltası genellikle çok ciddi yaralanmalara neden olacak kadar derine nüfuz etmezdi. Yine de, yırtıcı hayvanlara karşı savunma için etkili bir silah olabilir. Doğrayıcılar ve kazıyıcılar muhtemelen leş hayvanlarının derisini yüzmek ve kesmek için kullanılıyordu ve keskin uçlu sopalar genellikle yenilebilir kökleri kazmak için elde ediliyordu. Muhtemelen ilk insanlar, akrabaları olan şempanzelerin Afrika Senegal'de yaptığı gibi, küçük hayvanları avlamak için 5 milyon yıl kadar önce tahta mızraklar kullanmıştır. Alt Paleolitik insanlar, Terra Amata'daki olası ahşap kulübe gibi barınaklar inşa etmiştir.

 Ateşin kullanımı

Ateş, Alt Paleolitik homininler Homo erectus ve Homo ergaster tarafından 300.000 ila 1,5 milyon yıl kadar önce ve muhtemelen daha da önce erken Alt Paleolitik (Oldowan) hominin Homo habilis veya Paranthropus' gibi güçlü Australopithecineler tarafından kullanılmıştır.  Bununla birlikte, ateş kullanımı sadece takip eden Orta Taş Devri ve Orta Paleolitik toplumlarında yaygınlaşmıştır. Ateş kullanımı ölüm oranlarını azaltmış ve yırtıcı hayvanlara karşı koruma sağlamıştır. Erken homininler yiyeceklerini pişirmeye Alt Paleolitik ( milyon yıl önce) ya da en geç Orta Paleolitik dönemin başlarında ( yıl önce) başlamış olabilirler. Bazı bilim adamları, homininlerin soğuk bölgelerde hayatta kalmalarına yardımcı olacak donmuş etin buzunu çözmek için yemek pişirmeye başladıklarını varsaymışlardır. Arkeologlar, kafatası anatomisindeki morfolojik değişimleri pişirme ve gıda işleme teknolojilerinin ortaya çıkışına kanıt olarak göstermektedir. Bu morfolojik değişiklikler arasında molar ve çene boyutunda azalma, daha ince diş enamel ve bağırsak hacminde azalma yer almaktadır. Pleistosen çağının büyük bölümünde atalarımız kavurma gibi basit gıda işleme tekniklerine güvenmişlerdir. Üst Paleolitik, bitkisel gıdaları daha sindirilebilir hale getiren, toksisitelerini azaltan ve besin değerlerini en üst düzeye çıkaran gıda işleme teknolojisinde bir ilerleme olan kaynatmanın ortaya çıkışına tanık oldu. Termal olarak değiştirilmiş kayalar (ısıtılmış taşlar) arkeolojik kayıtlarda kolayca tespit edilebilir. Taş kaynatma ve çukurda pişirme, büyük çakıl taşlarının ısıtılmasını ve ardından sıcak taşların suyu ısıtmak için bozulabilir bir kaba aktarılmasını içeren yaygın tekniklerdi. Bu teknoloji Orta Paleolitik örneği olan Abri Pataud ocaklarında tipik olarak görülmektedir.

 Sal
Erken insan atalarından Homo erectus'un yaklaşık 840.000 ila 800.000 yıl önce sallar yapmış olabileceği öne sürülmektedir. Muhtemelen bu salları büyük su kütlelerini geçmek için kullandılar ve muhtemelen Homo floresiensis olarak bilinen daha küçük bir türe dönüştükleri Flores adasına ulaştılar. Ancak bu fikir antropologlar arasında tartışılmaktadır.

Alt Paleolitik çağda salların kullanılması, Homo erectus gibi erken insan atalarının daha önce düşünülenden daha gelişmiş olduğunu ima ediyor. Ayrıca temel bir dil formuna sahip olabilecekleri ihtimalini de gündeme getirmektedir.

Yaklaşık 300.000 yıl önce Akdeniz çevresindeki Coa de sa Multa gibi Neandertal ve modern insan yerleşimlerinden elde edilen ek ipuçları, hem Orta hem de Üst Paleolitik insanların Akdeniz gibi büyük su kütlelerinde gezinmek için yeni topraklara ulaşma ve kolonileşme aracı olarak sallar kullandığını göstermektedir.

 Gelişmiş aletler ve Diğer icatlar
Yaklaşık 200.000 yıl önce, Orta Paleolitik çağda insanlar, hazır çekirdek tekniği olarak bilinen taş aletler yapmak için sofistike bir yöntem geliştirdiler. Bu teknik, daha önceki Acheulean yöntemlerinden daha ileri düzeydeydi ve hassas ve tutarlı taş yongaların oluşturulmasına olanak sağlıyordu. Bu gelişmiş aletler sayesinde Orta Paleolitik insanlar, keskin taş yongaları ahşap şaftlara takarak taş uçlu mızraklar yapabilmiş ve bu da en eski kompozit aletlere işaret etmiştir.

Ayrıca bu dönemde alet kalitesinde de ilerlemeler kaydedilmiş, bu da daha geniş bir yelpazedeki besin kaynaklarına erişimi mümkün kılmıştır. Örneğin, mikrolitler, küçük taş aletler veya uçlar, yaklaşık 70.000 ila 65.000 yıl önce icat edilmiş ve sonraki Üst Paleolitik dönemde yayların ve atlatlların (mızrak fırlatıcıları) geliştirilmesinde önemli bir rol oynamıştır.

Zıpkınlar Orta Paleolitik Çağ'ın sonlarında (yaklaşık 90.000 yıl önce) kullanılmaya başlanmış ve insan beslenmesini balıkları da içerecek şekilde genişleterek daha güvenilir bir besin kaynağı sağlamıştır. Teknolojik ve sosyal gelişmişliklerine rağmen, Orta Paleolitik teknolojiye sahip Neandertaller gibi gruplar, potansiyel olarak mermi silahları kullanan büyük av hayvanlarının yetenekli avcılarıydı.

Üst Paleolitik dönemde, ağlar (yaklaşık 22.000 veya 29.000 yıl önce), bolalar, mızrak atıcılar (yaklaşık 30.000 yıl önce) ve yay ve oklar (yaklaşık 25.000 veya 30.000 yıl önce) dahil olmak üzere çeşitli icatlar ortaya çıkmıştır. Bu dönem aynı zamanda bilinen en eski seramik sanatı örneği olan Dolní Věstonice Venüsü'nün yaratılmasına da tanıklık etmiştir (yaklaşık 29.000 ila 25.000 yıl önce). Buna ek olarak, kanıtlar erken köpek evcilleştirmenin 30.000 ila 14.000 yıl önce, öncelikle avlanmaya yardımcı olmak için gerçekleştiğini ve bazı kanıtların bunun daha da önce gerçekleşmiş olabileceğini öne sürdüğünü göstermektedir.

Üst Paleolitik çağda, Avrupa'daki Aurignacian kültüründen insanlar, ayın evrelerini takip etmek için bir ay takvimi (yaklaşık 30.000 yıl önce) kullandılar ve bu da vahşi atlar ve geyikler gibi av hayvanlarının göçünü zamanlamalarına izin verdi. Bu beceri avlanmayı daha verimli hale getirdi ve daha geniş bir av yelpazesinden yararlanılmasını sağladı. Son araştırmalar, Neandertallerin bile avlarını ve av hayvanlarının hareketlerini zamanlama becerisini Üst Paleolitik Çağ başlamadan çok önce geliştirdiklerini göstermektedir.

 Sosyal organizasyon

Uzak geçmişte insanlar, muhtemelen 120.000 yıl önce Orta Paleolitik çağda, aletler için taş gibi nadir kaynaklar için uzun mesafeli ticaret yapmışlardır. En eski Paleolitik toplumların, özellikle de Alt Paleolitik dönemin yapısı bilim insanları için büyük ölçüde gizemini korumaktadır. Bununla birlikte, Homo habilis ve Homo erectus gibi homininlerin şempanzelerden daha karmaşık sosyal yapılara sahip olduğuna inanılmaktadır.

Alt Paleolitik insanların tek eşlilik mi yoksa çok eşlilik mi uyguladıkları konusunda tartışmalar devam etmektedir. Bazıları australopithecine toplumlarındaki iki ayaklılığın tek eşli yaşam tarzlarına bir adaptasyon olarak geliştiğini öne sürmektedir. Bununla birlikte, diğerleri Homo erectus gibi Alt Paleolitik insanlarda görülen belirgin cinsel dimorfizmin daha çok eşli bir yaşam tarzına işaret ettiğini savunmaktadır.

Alt Paleolitik toplumlar, Orta ve Üst Paleolitik torunlarına göre daha hiyerarşik olabilir ve muhtemelen farklı gruplardan yoksundur. Ancak, Alt Paleolitik dönemin sonlarına doğru Homo erectus popülasyonları, daha sonraki Paleolitik toplumlarda ve modern avcı toplayıcılarda görülenlere benzer küçük ölçekli, potansiyel olarak eşitlikçi gruplar oluşturmaya başlamıştır.

Orta Paleolitik toplumlar genellikle göçebeydi ve birkaç ailenin oluşturduğu 20-100 üyeli gruplardan oluşuyordu. Bu gruplar zaman zaman çeşitli faaliyetler için daha büyük "makrobantlar" halinde birleşiyordu. Paleolitik dönem sona yaklaştıkça insanlar yerleşik hayata geçmeye ve geçimlerini sağlamak için tarıma bel bağlamaya başladı. Kanıtlar, nadir kaynaklar için gruplar arasında uzun mesafeli ticaretin Orta Paleolitik dönemde, 120.000 yıl kadar önce gerçekleştiğini göstermektedir.

Paleolitik toplumlar, hem Neandertallerin hem de modern insanların yaşlı üyelerine bakmasıyla, bir bütün olarak gruba bireysel bir itaat düzeyi sergilemiştir.

Bazıları Orta ve Üst Paleolitik toplumların çoğunun esasen eşitlikçi olduğunu ve gruplar arasında organize şiddetin yok denecek kadar az olduğunu savunmaktadır. Bununla birlikte, kaynak açısından zengin ortamlarda, muhtemelen savaşa girişen daha karmaşık ve hiyerarşik toplumlar var olmuş olabilir. Paleolitik Çağ'da liderlik, kalıcı yöneticiler yerine toplumsal uzlaşmayla karar verme şeklinde gayriresmi bir yapıya sahip olabilir. Grubun her üyesi hayatta kalmak için gerekli tüm görevlerde yetenekli olduğundan, resmi bir iş bölümü yoktu.

Antropologlar geleneksel olarak kadınların bitki ve yakacak odun topladığını, erkeklerin ise avlandığını varsaymıştır. Ancak son araştırmalar, cinsel iş bölümünün Üst Paleolitik Çağ'a kadar var olmamış olabileceğini göstermektedir. Toplumsal cinsiyet rolleri bu dönemde muhtemelen daha esnekti, erkekler ve kadınlar çeşitli görevlere katılarak muhtemelen daha fazla cinsiyet eşitliğine yol açıyordu.

 Heykel ve resim
Tan-Tan Venüsü ve Thüringen'deki Bilzingsleben'den fil kemikleri üzerinde bulunan desenler gibi erken sanatsal ifade örnekleri, Orta Paleolitik dönemi başlamadan önce Homo erectus gibi Acheulean alet kullanıcıları tarafından üretilmiş olabilir.Bununla birlikte, Paleolitik Çağ'da sanatın tartışmasız en eski kanıtları, bilezikler, boncuklar, kaya sanatı ve vücut boyası olarak ve belki de ritüellerde kullanılan aşı boyası şeklinde Blombos Mağarası-Güney Afrika gibi Orta Paleolitik/Orta Taş Devri alanlarından gelmektedir. Tartışmasız sanat kanıtları ancak Üst Paleolitik Çağ'da yaygınlaşır.

Robert G. Bednarik'e göre Alt Paleolitik Acheulean alet kullanıcıları, milattan önce 850.000 lerde sanat gibi sembolik davranışlarda bulunmaya başladılar. Kendilerini boncuklarla süslediler ve egzotik taşları faydacı niteliklerden ziyade estetik nedenlerle topladılar. Ona göre, geç Alt Paleolitik Acheulean arkeolojik alanlarındaki aşı boyası pigmenti izleri, Acheulean toplumlarının, daha sonraki Üst Paleolitik toplumlar gibi, kaya sanatı yaratmak için aşı boyası topladığını ve kullandığını göstermektedir. Bununla birlikte, Alt Paleolitik alanlarda bulunan aşı boyası izlerinin doğal olarak oluşmuş olması da mümkündür.

Üst Paleolitik insanlar mağara resimleri, Venüs figürinleri, hayvan oymaları ve kaya resimleri gibi sanat eserleri üretmiştir. Üst Paleolitik sanat iki geniş kategoriye ayrılabilir: hayvanları (veya daha nadiren insanları) açıkça tasvir eden mağara resimleri gibi figüratif sanat; ve şekil ve sembollerden oluşan nonfigüratif sanat. Mağara resimleri modern arkeologlar tarafından çeşitli şekillerde yorumlanmıştır. Tarih öncesi uzmanı Abbe Breuil tarafından yapılan en eski açıklama, resimleri başarılı bir av sağlamak için tasarlanmış bir büyü biçimi olarak yorumlamıştır. Ancak bu hipotez, yiyecek için avlanmayan kılıç dişli kediler ve aslanlar gibi hayvanların varlığını ve mağara resimlerindeki yarı insan, yarı hayvan varlıkların varlığını açıklayamamaktadır. Antropolog David Lewis-Williams, Paleolitik mağara resimlerinin şamanistik uygulamaların göstergesi olduğunu öne sürmüştür, çünkü yarı insan, yarı hayvan figürlerinin resimleri ve mağaraların uzaklığı modern avcı-toplayıcı şamanistik uygulamaları anımsatmaktadır. Sembol benzeri imgeler Paleolitik mağara resimlerinde hayvan veya insan tasvirlerinden daha yaygındır ve benzersiz sembolik desenler farklı Üst Paleolitik etnik grupları temsil eden ticari markalar olabilir. Venüs figürinleri de benzer tartışmalara yol açmıştır. Arkeologlar ve antropologlar bu figürinleri tanrıça temsilleri, pornografik imgeler, sempatik büyü için kullanılan apotropaik muskalar ve hatta kadınların kendi portreleri olarak tanımlamışlardır.

 Müzik
Paleolitik Çağ'da müziğin kökenleri bilinmemektedir. Müziğin en eski biçimlerinde muhtemelen insan sesi ya da kaya gibi doğal nesneler dışında müzik aletleri kullanılmamıştır. Bu erken müzik arkeolojik bir ayak izi bırakmamış olabilir. Müzik, taşlarla fındık kırmak gibi günlük işlerin çıkardığı ritmik seslerden gelişmiş olabilir. Çalışırken bir ritim tutturmak insanların günlük faaliyetlerde daha verimli olmalarına yardımcı olmuş olabilir.  İlk olarak Charles Darwin tarafından ortaya atılan alternatif bir teori, müziğin homininlerin çiftleşme stratejisi olarak başlamış olabileceğini açıklamaktadır. Kuş ve diğer hayvan türleri eşlerini cezbetmek için çağrı gibi müzikler üretirler. Bu hipotez genellikle bir önceki hipoteze göre daha az kabul görmektedir, ancak yine de olası bir alternatif sunmaktadır.

Üst Paleolitik (ve muhtemelen Orta Paleolitik) insanlar müzik aleti olarak flüt benzeri kemik borular kullanmıştır ve müzik Üst Paleolitik avcı toplayıcıların dini yaşamlarında büyük bir rol oynamış olabilir. Modern avcı-toplayıcı toplumlarda olduğu gibi, müzik ritüellerde ya da transa geçmeye yardımcı olmak için kullanılmış olabilir. Özellikle hayvan derisinden yapılmış davulların Üst Paleolitik şamanlar tarafından dini etkinliklerde kullanılmış olabileceği, bazı Üst Paleolitik şaman mezarlarında bulunan davul benzeri enstrümanların kalıntılarından ve çağdaş avcı-toplayıcı şamanik ve ritüel uygulamalarının etnografik kayıtlarından anlaşılmaktadır.

 Din ve inançlar

.James B. Harrod'a göre insanoğlu ilk olarak Orta Paleolitik veya Üst Paleolitik döneminde dinsel ve ruhsal inançlar geliştirmiştir. Tarih öncesi din ve antropolojinin tartışmalı akademisyenleri arih öncesi din ve antropolojinin tartışmalı akademisyenleri James Harrod ve Vincent W. Fallio, son zamanlarda din ve maneviyatın (ve sanatın) ilk olarak Paleolitik öncesi şempanzelerde veya Erken Alt Paleolitik (Oldowan) toplumlarda ortaya çıkmış olabileceğini öne sürdüler. Fallio'ya göre, şempanzelerin ve insanların ortak atası değişmiş bilinç durumlarını deneyimlemiş ve ritüellere katılmıştır ve ritüeller toplumlarında sosyal bağı ve grup uyumunu güçlendirmek için kullanılmıştır.

Orta Paleolitik insanların Krapina, Hırvatistan (yaklaşık 130.000 MÖ) ve Qafzeh, İsrail (yaklaşık 100.000 MÖ) gibi yerlerde mezarları kullanması, Philip Lieberman gibi bazı antropolog ve arkeologların Orta Paleolitik insanların öbür dünya inancına ve "günlük yaşamı aşan bir ölü kaygısına" sahip olabileceğine inanmalarına yol açmıştır.  Fransa'daki Combe-Grenal ve Abri Moula gibi çeşitli bölgelerde bulunan Neandertal kemikleri üzerindeki kesik izleri, bazı çağdaş insan kültürlerinde olduğu gibi Neandertallerin de (muhtemelen) dini nedenlerle ritüel olarak deri değiştirme uygulamış olabileceklerini düşündürmektedir. Atapuerca'daki Homo heidelbergensis yerleşimlerinden elde edilen son arkeolojik bulgulara göre, insanlar ölülerini çok daha erken bir dönemde, Alt Paleolitik Çağ'ın sonlarında gömmeye başlamış olabilir; ancak bu teori bilim camiasında yaygın olarak sorgulanmaktadır.

Benzer şekilde, bazı bilim insanları Neandertal toplumları gibi Orta Paleolitik toplumların da ölüleri (muhtemelen dini) gömme biçimlerine ek olarak totemizmin veya hayvanlara tapınmanın en eski biçimini uygulamış olabileceklerini öne sürmüşlerdir. Özellikle Emil Bächler (Orta Paleolitik mağaralardan elde edilen arkeolojik kanıtlara dayanarak) Orta Paleolitik Neandertaller arasında bir ayı kültünün yaygın olduğunu öne sürmüştür.  Afrika Kalahari çölündeki Tsodilo Tepeleri'nde M.Ö. 70.000'lerde Orta Paleolitik hayvan tapınımına dair kanıtlar bulunduğu iddiası, alanın ilk araştırmacıları tarafından reddedilmiştir. Ayı kültü gibi Üst Paleolitik dönemdeki hayvan kültlerinin kökenleri bu varsayımsal Orta Paleolitik hayvan kültlerine dayanıyor olabilir.  Üst Paleolitik Çağ'da hayvanlara tapınma avcılık ayinleriyle iç içe geçmiştir.  Örneğin, sanat eserleri ve ayı kalıntılarından elde edilen arkeolojik kanıtlar, ayı kültünün bir ayının oklarla vurulduğu, ciğerlerine bir kurşun sıkılarak ya da itilerek öldürüldüğü ve ayının kafatası ile gövdesinin ayrı ayrı gömüldüğü, ayı kürküyle kaplı kilden bir ayı heykelinin yanında ritüel olarak tapınıldığı bir tür kurban ayı törenini içerdiğini ortaya koymaktadır. Barbara Ehrenreich tartışmalı bir şekilde Üst Paleolitik Çağ'ın kurban avı törenlerinin (ve buna bağlı olarak Paleolitik Çağ'ın işbirlikçi büyük hayvan avcılığının), takip eden Epipaleolitik ve Mezolitik ya da geç Üst Paleolitik Çağ'da savaşa ya da savaşçı akınlara yol açtığı teorisini ortaya atmıştır.

Üst Paleolitik Çağ'da insan-hayvan melezi imgelerin varlığı, bu dönemdeki ilk insanların bir grup tanrıya veya doğaüstü varlığa inanmış olabileceğini düşündürmektedir. Alternatif olarak, bu imgeler çağdaş kabile toplumlarındakine benzer şamanistik uygulamalara işaret ediyor olabilir. Şamanik uygulamalara dair ilk kanıtı sağlayan, bilinen en eski şaman gömüsü, yaklaşık 30.000 yıl önce, günümüzde Çek Cumhuriyeti olan bölgede, Üst Paleolitik dönemin başlarına tarihlenmektedir. O dönemde, şamanlar, rahipler ve tıp adamları gibi dini otoritelerin ve uzmanların dini yaşamda daha yaygın hale geldiği daha sonraki dönemlerin aksine, topluluktaki herkesin dini törenlere katılması muhtemeldi.

Dini pratikleri sempatik büyüyü de içeriyor olabilir; Üst Paleolitik arkeolojik alanlarda bulunan Venüs figürinleri bunun bir örneği olabilir. Bu figürinler başarılı avlanmayı sağlamak ve hem toprakta hem de kadınlarda doğurganlığı teşvik etmek için kullanılmış olabilir. Bazıları bu Venüs heykelciklerinin Gaia'ya benzer bir toprak tanrıçasını ya da hayvanlara hükmeden bir tanrıçayı temsil ettiğini öne sürmüştür. James Harrod, bunların hem kadınlar hem de şamanizm uygulayan erkekler için ruhsal dönüşüm süreçlerini sembolize ettiğini bile öne sürmüştür.

 Diyet ve beslenme

Paleolitik avcı ve toplayıcı insanlar değişen oranlarda sebze (yumrular ve kökler dahil), meyve, tohum (fındık ve yabani ot tohumları dahil) ve böcek, et, balık ve kabuklu deniz ürünleri yemişlerdir. Bununla birlikte, bitkisel ve hayvansal gıdaların göreceli oranlarına dair çok az doğrudan kanıt bulunmaktadır. "paleolitik diyet" terimi, belirli bir zaman dilimine veya bölgeye atıfta bulunmadan, bazen çoğu insanın tüm dönem boyunca belirli bir diyeti paylaştığı imasıyla kullanılsa da, bu tamamen doğru değildir. Paleolitik dönem, birçoğunun insan beslenme yapısı üzerinde etkisi olan çok sayıda teknolojik ilerlemenin kaydedildiği uzun bir zaman dilimidir. Örneğin, insanlar muhtemelen Orta Paleolitik döneme kadar ateşin kontrolüne sahip değildi, veya kapsamlı balıkçılık yapmak için gerekli araçlara. Öte yandan, bu iki teknolojinin de Paleolitik Çağ'ın sonunda insanlar tarafından yaygın olarak kullanılabildiği kabul edilmektedir (sonuç olarak, gezegenin bazı bölgelerindeki insanların büyük ölçüde balıkçılık ve avcılığa dayanmasına izin vermiştir). Buna ek olarak, Paleolitik Çağ insan nüfusunun önemli ölçüde coğrafi genişlemesini de içermiştir. Alt Paleolitik dönemde, modern insanların atalarının Büyük Rift Vadisi'nin doğusundaki Afrika ile sınırlı kaldığı düşünülmektedir. Orta ve Üst Paleolitik Dönem boyunca insanlar yerleşim alanlarını büyük ölçüde genişleterek Yeni Gine ve Alaska gibi çok çeşitli ekosistemlere ulaşmış ve diyetlerini mevcut yerel kaynaklara göre uyarlamışlardır.

Tim White gibi antropologlar, Neandertal ve diğer Alt/Orta Paleolitik bölgelerde bulunan çok sayıda "kesilmiş insan" kemiğine dayanarak, Üst Paleolitik Çağ'ın başlangıcından önce insan toplumlarında yamyamlığın yaygın olduğunu öne sürmektedir. Alt ve Orta Paleolitik dönemdeki yamyamlık, yiyecek kıtlığı nedeniyle meydana gelmiş olabilir. Bununla birlikte, dini nedenlerle de gerçekleşmiş olabilir ve Üst Paleolitik dönemde gerçekleştiği düşünülen dini uygulamaların gelişimiyle aynı döneme denk gelebilir. Bununla birlikte, Paleolitik toplumların hiçbir zaman yamyamlık yapmamış olması ve bulunan insan kemiklerindeki hasarın ya dışkılama ya da kılıç dişli kediler, aslanlar ve sırtlanlar gibi etoburlar tarafından avlanmanın bir sonucu olması ihtimali hala mevcuttur.

 Kaynakça

 Dış bağlantılar
 Dönemler
 Türkiye'de Paleolitik Çağ Arkeolojisi
 Arkeo Atlas, 2007
 Ekrem Akurgal (2002). Ancient Civilisations and Ruins of Turkey'' Londra:Kegan Paul. ISBN 978-0-7103-0776-7.

Eski Taş Çağı


Deniz Gezmiş (d. 28 Şubat 1947, Ankara - ö. 6 Mayıs 1972, Ankara), Türk Marksist-Leninist öğrenci lideridir.

1965'te Türkiye İşçi Partisine üye oldu. 1968'de 6. Filo protestolarına katıldı. Olaylardan dolayı öğrencileri ayaklandırmaya teşvik suçundan yakalama kararı çıkarıldı ve 30 Temmuz 1968'de tutuklandı. Kasım 1968'de yeni ABD Elçisi Robert Komer'i protesto ettiği için tekrar tutuklandı. 26 Aralık 1968'de Oya Sencer'in doktora tezinin kabul edilmemesi üzerine protestoları organize eden öğrenciler arasında olduğu için hakkında tutuklama verildi ve üniversite süresiz kapatıldı. İstanbul Üniversitesi'nin kütüphanesine sol görüşlü Vedat Demircioğlu ismini vermeleri üzerine sağ görüşlü öğrencilerle aralarında çıkan kavgaya karıştıktan sonra 18 Mart 1969'da tutuklandı. Üniversite Reform Tasarısını desteklemek için öğrenciler ve akademisyenler tarafından Mayıs 1969'da protestolar başladı. İstanbul Üniversitesinin işgaline liderlik etti. Sönümlenmeyen olaylardan dolayı üniversite yönetimi Haziran 1969'da polis nezaretinde sınav yapılması kararından sonra protestolar şiddetlendi. Güvenlik kuvvetlerinin üniversiteye müdahalesi sırasında polis ve öğrenciler yaralandı. Hakkında tekrar tutuklama kararı verildi. 1969'da Filistin'de bulunan Filistin Demokratik Halk Kurtuluş Cephesinin gerilla kampına silahlı eğitim almak ve FDHKC üyeleri ile aynı safta savaşmak için gitti. 20 Aralık 1969'da yakalandı, 18 Eylül 1970'e kadar tutuklu kaldı. İstanbul Hukuk Fakültesinden kanun dışı eylemlere katıldığı için ihraç edildi. Bursa Cezaevi'nden tahliye edildikten sonra askere alınacakken Sivas'a sevki sırasında askerden kaçtı. Silahlı Marksist-Leninist örgüt Türkiye Halk Kurtuluş Ordusunu kurdu. 29 Aralık 1970'te Yusuf Aslan'ın çaldığı bir otomobille giderken ABD elçiliği önündeki Kavaklıdere Polis Kulübesi'ni kurşunladı, iki polis ağır yaralandı. 11 Ocak 1971'de Türkiye İş Bankası Emek Şubesi soygununu gerçekleştirdi. 4 Mart 1971 günü dört Amerikalıyı kaçırdı, bir bildiri yayımlayarak 400.000 dolar fidye ve "tüm devrimcilerin serbest bırakılmasını" istedi. Güvenlik güçleri 5 Mart'ta kendisini ve Amerikalıları bulmak için THKO'nun "karargâhı" sayılan ODTÜ'yü kuşattı. Öğrencilerle güvenlik güçleri arasında çatışma çıktı. 9 saat süren çatışmada 1'i komando er Mevlüt Meriç olmak üzere 3 kişi öldü, 26 kişi yaralandı. Üniversite süresiz kapatıldı. 9 Mart'ta Amerikalıları serbest bıraktı. 12 Mart 1971 Muhtırası'nın ardından yakalanarak yargılandı ve idama mahkûm edildi. Cezası ertesi yıl Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'la aynı gün infaz edildi.

Yaşamı

Ailesi ve ilk yılları
Deniz Gezmiş, 28 Şubat 1947'de Ankara'nın Ayaş ilçesinde doğdu. Dedeleri, Konya'dan bir vesile ile göç ettikleri Rize'nin İkizdere ilçesine bağlı Cimil (Başköy) köyündendir. Babası, Ilıca (Aziziye)/Erzurum nüfusuna kayıtlı ilköğretim müfettişi Cemil Gezmiş; annesi, Erzurum'un Tortum ilçesinden ilkokul öğretmeni Mukaddes Gezmiş'tir. Ailenin üç erkek çocuğundan ikincisiydi. Ağabeyi Bora Gezmiş (d. 1944), hukuk fakültesinden ayrılıp bankacılık yapmıştı. Kardeşi Hamdi Gezmiş (1952-2020) ise mali müşavirdi.

Deniz Gezmiş; ilkokulu Sivas'ın Yıldızeli ilçesinde, ardından Sivas merkezde o dönem Çifte Minareli Medrese'nin eyvanının yerinde bulunan Selçuk İlkokulunda ve ortaokulu ise yine bu ilde Atatürk Ortaokulunda okumuştur. Pek çok kaynakta yazıldığının aksine Şarkışla'da öğrenim görmemiştir ancak 6 yaşına kadar bu ilçede kaldığına dair bilgiler mevcuttur. Liseyi İstanbul'da Haydarpaşa Lisesinde okumuştur. Henüz lise öğrencisiyken sol düşünceyle tanıştı ve kendini döneminin eylemleri içinde buldu.

Siyasi yaşamı
11 Ekim 1965'te Türkiye İşçi Partisi'nin (TİP) Üsküdar ilçe başkanlığına üye oldu. İlk defa 15 Ağustos - 31 Ağustos 1966 tarihleri arasında Ankara'dan İstanbul'a yürüyen Çorum Belediyesi temizlik işçilerinin Taksim Anıtı'na çelenk koymaları sırasında işçilerin desteklenip TÜRK-İŞ yöneticilerinin protesto edildiği gösteri sırasında gözaltına alındı.

6 Temmuz 1966 tarihinde girdiği üniversite sınavında hem fen fakültesini hem de hukuk fakültesini kazandı. Babası, Deniz Gezmiş'in fen fakültesine gitmesini istedi. Gezmiş, babasının isteğini geri çevirmeyerek fen fakültesine gitmeyi kabul etti fakat daha sonra fikir değiştirerek hukuk fakültesine kaydını yaptırdı. 7 Kasım 1966'da İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne girdi. Ardından 19 Ocak 1967'de Türkiye Millî Talebe Federasyonu (TMTF) binasının yediemine verilmesi sırasında çıkan olaylarda yakalandı ve bir gün sonra iki arkadaşıyla çıkarıldığı mahkeme tarafından serbest bırakıldı. 22 Kasım 1967'de öğrenci örgütlerinin düzenlediği Kıbrıs Mitingi sırasında Âşık İhsani ile birlikte ABD bayrağını yaktıkları gerekçesi ile gözaltına alınıp daha sonra serbest bırakılan Deniz Gezmiş, Hukuk Fakültesi'nde birlikte okuduğu arkadaşlarıyla birlikte 30 Ocak 1968'de "Devrimci Hukukçular Örgütü"nü kurdu. 7 Mart 1968'de İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi konferans salonunda düzenlenen toplantıda konuşma yapan Devlet Bakanı Seyfi Öztürk'ü protesto ettiği için tutuklandı. 2 Mayıs'a kadar tutuklu kalan Gezmiş, 30 Mayıs'ta 6. Filo'yu protesto ettiği için yargılandı ve beraat etti. Öğrenci eylemleri içinde etkinliği giderek artan Deniz Gezmiş, 12 Haziran 1968'de İstanbul Üniversitesi'nin işgal edilmesine önderlik etti. İşgal Konseyi adına İstanbul Üniversitesi Senatosu ile Baltalimanı'nda yapılan görüşmelere katılan öğrenci heyetinin içinde yer aldı, öğrenci haklarının elde edilip işgalin sona erdirilmesinde etkili oldu. İşgalden kısa bir süre sonra İstanbul'a gelen 6. Filo'yu protesto eylemlerinde yer alan Gezmiş, 30 Temmuz 1968'de bu eylemlerden dolayı tutuklandı ve 20 Eylül 1968'de serbest bırakıldı.

TİP içinde yoğunlaşan, ayrılıklara ve tartışmalara yol açan ideolojik sorunlarda "Millî Demokratik Devrim" grubunun görüşlerini benimseyen Deniz Gezmiş, bu görüşün özellikle devrimci öğrenciler arasında yayılmasında etkili oldu. Ekim 1968'de eylemlerde birlikte olduğu Cihan Alptekin, Mustafa İlker Gürkan, Mustafa Lütfi Kıyıcı, Devran Seymen, Cevat Ercişli, M. Mehdi Beşpınar, Selahattin Okur, Saim Kurul ve Ömer Erim Süerkan'la birlikte Devrimci Öğrenci Birliğini (DÖB) kurdu. 1 Kasım 1968'de TMGT (Türkiye Millî Gençlik Teşkilatı), AÜTB, ODTÜÖB ve DÖB'ün başlattığı "Samsun'dan Ankara'ya Mustafa Kemal Yürüyüşü"nü düzenledi. Ardından 28 Kasım 1968'de ABD Büyükelçisi Kommer'in gelişi sırasında Yeşilköy Havaalanı'nda düzenlenen protesto gösterileri nedeniyle tutuklandı ve 17 Aralık 1968'de serbest bırakıldı.

Oya Sencer'in "Türkiye'de İşçi Sınıfı: Doğuşu ve Yapısı" konulu doktora tezinin Üniversite Profesörler Kurulu tarafından iki kez reddedilmesi üzerine öğrenciler olayı protesto ettiler. Bu protestonun başında Deniz Gezmiş vardı. 27 Aralık 1968 tarihinde polisler tarafından tutuklanacakken ellerinden kurtuldu ve İzmir'e gitti. Bir hafta sonra tutuklu olan arkadaşı Celal Doğan'ın evindeyken baskın sonucu yakalandı. 22 Şubat 1969'da serbest bırakıldı.

İstanbul Üniversitesi'nde sağcı güçlerin 16 Mart 1969'da girişmiş olduğu hareketlere öğrenci kitlesiyle birlikte karşı koyan Gezmiş, bu eylemi gerekçe gösterilerek 19 Mart'ta yeniden tutuklanarak 3 Nisan'a kadar hapis yattı. Ardından 31 Mayıs 1969'da İÜ Hukuk Fakültesi öğrencilerinin reform tasarısının gerçekleşmemesini protesto gerekçesiyle giriştikleri işgale önderlik etti. Üniversitenin kapatılıp polise teslim edilmesi nedeniyle çıkan çatışmalarda yaralandı. Hakkında gıyabi tutuklama kararı olmasına rağmen hastaneden kaçan Gezmiş, haziranın sonunda Filistin'de bulunan Filistin Demokratik Halk Kurtuluş Cephesi'nin gerilla kampına silahlı eğitim almak ve FDHKC üyeleri ile aynı safta savaşmak için gitti. Filistin'e gitmeden önce 23 Haziran 1969'da TMGT'nin topladığı 1. Devrimci Milliyetçi Gençlik Kurultayı'na kendisi gibi haklarında tutuklama kararı olan FKF Genel Başkanı Yusuf Küpeli ile birlikte bir mücadele programı gönderdi.

Eylüle kadar Filistin'de gerilla kamplarında kalan Deniz Gezmiş, 28 Ağustos 1969'da, 26 Aralık 1968'de üniversiteyi işgal ettiği gerekçesiyle Hukuk Fakültesinden ihraç edildi. Hakkında tutuklama kararının olduğu bu dönemde gazetecilere gizlendiği yerden demeçler verdi. 23 Eylül 1969'da Hukuk Fakültesinde bulunduğunun ihbar edilmesi üzerine fakülteye düzenlenen polis baskınında teslim olan Gezmiş, 25 Kasım'da serbest bırakıldı. Ancak İstanbul Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisinde Battal Mehetoğlu'nun sağcılar tarafından öldürülmesinden sonra okulda yapılan aramada ele geçirilen dürbünlü bir tüfeğin Gezmiş'e ait olduğu iddia edilerek hakkında yeniden tutuklama kararı çıkarıldı. 20 Aralık 1969'da yakalanan Gezmiş, kendisiyle birlikte tutuklanan Cihan Alptekin'le birlikte 18 Eylül 1970'e kadar tutuklu kaldı. Hapisten çıktığında askere alındı. "Kafasındaki devrim planlarını gerçekleştirmek" için askere gitmedi. Bundan sonra öğrenci eylemlerinden uzaklaşarak mücadelesini değişik alanlarda sürdürdü. Sinan Cemgil ve Hüseyin İnan'la birlikte Ankara'da THKO'yu kurdu. 29 Aralık 1970'te Yusuf Aslan'ın çaldığı otomobile Sinan Cemgil ve Hüseyin İnan ile birlikte bindi. Yol üzerinde Kavaklıdere Polis Kulübesi'ni kurşunladı, kulübeye on kurşun geldi, görevli polisler Nuri Selçuk ve Vahap Çınar ağır yaralandı. 11 Ocak 1971'de THKO adına Ankara İş Bankası Emek Şubesinin soygununu gerçekleştirenler arasında yer aldı. Bu olaydan sonra Yusuf Aslan'la beraber "vur emri" ile aranmaya başlandı. Deniz Gezmiş ve Yusuf Aslan'ın yakalanmasına yardım eden kişilere 15.000 lira ödül verileceği açıklandı.

4 Mart günü arkadaşlarıyla birlikte sabaha karşı Balgat'taki hava üssünde görevli 4 Amerikalıyı kaçırdı. Bir bildiri yayımlayarak 400.000 dolar fidye ve "tüm devrimcilerin serbest bırakılmasını" istedi. Otuz bin polis ve asker Ankara'da her yeri aradı, kentin bütün giriş ve çıkışları tutuldu. Güvenlik güçleri 5 Mart'ta Deniz Gezmiş'i ve Amerikalıları bulmak için THKO'nun "karargâhı" sayılan ODTÜ'yü kuşattı. Öğrencilerle güvenlik güçleri arasında çatışma çıktı. 9 saat süren çatışmada 1'i komando er Mevlüt Meriç olmak üzere 3 kişi öldü, 26 kişi yaralandı. Üniversite süresiz kapatıldı. Gezmiş ve arkadaşları, 9 Mart'ta Amerikalıları serbest bıraktılar. Amerikalıların kaçırılması, ODTÜ'deki çatışma ve ayrıca bu çatışmada bir askerin hayatını kaybetmesi Türk Silahlı Kuvvetlerinde büyük tepki yarattı.

Yakalanışı ve idamı
12 Mart Muhtırası olduktan üç gün sonra yani 15 Mart 1971'de bir motosiklette Deniz Gezmiş ve Yusuf Aslan, diğer motosiklette ise Sinan Cemgil yola çıktılar. Sinan Cemgil daha sonra yol ayrımından Nurhak'a doğru yol aldı. Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ile birlikte Malatya'ya gitmek amacıyla yolda ilerlerken, Sivas girişinde çevirme olduğunu haber almaları üzerine yönlerini Şarkışla'ya çevirdiler. Şarkışla'ya yaklaşık 20 km kala bozulan motosikleti iterek ilçeye götürdüler. Şarkışla'da motosikleti kiraladıkları bir jipe  yükledikten kısa bir süre sonra bekçinin aldığı bir ihbar sonucu askerlerin gelmesi üzerine çıkan çatışmada Aslan yaralanarak yere düşünce Deniz Gezmiş tek başına kaçmaya devam etti. Kaçabilmek için bir astsubayın evine zorla girerek kapısının önünde duran arabasına kendisi ile birlikte binmesini sağladı. Astsubay'ın karısı kapıyı kapatmaya çalıştığı esnada kapıya ateş ederek kadının elinin yaralanmasına neden oldu. Astsubay Başçavuş İbrahim Fırıncı'yı rehin aldı. Gezmiş, 16 Mart 1971 Salı günü Sivas'ın Gemerek ilçesinde etrafı sarılarak yakalandı ve Kayseri'ye getirildi ve Kayseri Valisi Abdullah Asım İğneciler'in karşısına çıkarıldı. Buradan Ankara'ya, dönemin İçişleri Bakanı Haldun Menteşeoğlu'nun makamına götürüldü.

Mahkemesi, 16 Temmuz 1971 günü Altındağ Veteriner Okulu binasında Tuğgeneral Ali Elverdi başkanlığında, Baki Tuğ savcılığında Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı 1 No.'lu Mahkemesinde başlayıp 9 Ekim 1971 günü bitti. Deniz Gezmiş ve arkadaşları, 16 Temmuz 1971'de başlayan "THKO-1 Davası"nda TCK'nin 146. maddesini ihlal ettikleri gerekçesiyle 9 Ekim 1971'de 146/1 maddesi uyarınca idam cezasına çarptırıldı. Mahkeme kararı:

Verilen karar daha sonra Türkiye Büyük Millet Meclisine getirildi. 24 Nisan 1972 Pazartesi günü yapılan Meclis oturumunda CHP lideri İsmet İnönü, "27 Mayıs'tan sonra idama mahkûm edilenlerin idam edilmemeleri için parti olarak var güçleriyle çalıştıklarını, siyasi suçlardan dolayı idam olmamasını, yeni bir kanun çıkarılmasını" önerdi ve şöyle devam etti:"Suçluların cezaları müebbet hapse çevrilmelidir. Nihayet bunlar genç, tecrübesiz, taşkın insanlardır. Taşkınlıklarının hiçbir netice veremeyeceği kendilerine ve emsallerine öğretilmiştir." Konuşmalardan sonra yapılan oylamada Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının idam kararı, 48 "ret" oyuna karşılık 273 "kabul" oyu ile Meclis tarafından onaylandı. İsmet İnönü ve Bülent Ecevit "ret", Süleyman Demirel ve Alparslan Türkeş ise "kabul" oyu kullandılar. Necmettin Erbakan ise oylamaya katılmadı. Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay da idamları onayladı.

İsmet İnönü, CHP adına Anayasa Mahkemesi'ne itiraz etti. Muhalefet şerhleriyle birlikte karar usul yönünden iptal edildi. İptal kararı üzerine yeniden toplanan meclis oy çokluğuyla idam kararlarını yeniden onayladı. Mahkûmların özür dilemesi istendi. Hiçbiri yaptıklarından dolayı özür dilemedi. Alman Der Spiegel dergisinde konuyla ilgili çıkan yazıda, Deniz Gezmiş'in idam edilmeden önce şunları söylediği yazmaktadır:

İdama tanık olan avukatı Halit Çelenk'e göre ise son sözleri şöyledir:

Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan ile birlikte 6 Mayıs 1972 tarihinde gece 1.00-3.00 arası, Ulucanlar Cezaevi'nde asılarak idam edildi. İdam yaftaları sonradan müze olan Ulucanlar Cezaevi Müzesi'ne Anadolu Ajansı muhabiri Burhan Dodanlı tarafından bağışlandı. İdam yaftaları:

Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının, 1969'da öldürülen Taylan Özgür'ün yanına gömülme istekleri yerine getirilmedi.

Deniz Gezmiş, idamından sonra bayraklaşarak "solun devrim mücadelesi"nin çok önemli bir sembolü oldu. Birçok sol örgütün, başka konularda farklı fikirlerde olmalarına rağmen mutabık kaldıkları nadir konulardan birisi de Gezmiş'in "devrim önderliği"dir.

Olaydan 15 yıl sonra Süleyman Demirel, bir gazeteciye verdiği demeçte idamlar için, "Soğuk savaşın talihsiz olaylarından biri." yorumunu yaptı.

Deniz Gezmiş'in Son Mektubu

Baba;

Mektup elinize geçmiş olduğu zaman aranızdan ayrılmış bulunuyorum. Ben ne kadar üzülmeyin dersem yine de üzüleceğinizi biliyorum. Fakat bu durumu metanetle karşılamanı istiyorum. İnsanlar doğar, büyür, yaşar, ölürler. Önemli olan çok yaşamak değil, yaşadığı süre içinde fazla şeyler yapabilmektir. Bu nedenle ben erken gitmeyi normal karşılıyorum ve kaldı ki benden evvel giden arkadaşlarım hiçbir zaman ölüm karşısında tereddüt etmemişlerdir. Benim de tereddüte düşmeyeceğimden şüphen olmasın. Oğlun ölüm karşısında aciz ve çaresiz kalmış değildir. O bu yola bilerek girdi ve sonunun da bu olduğunu biliyordu. Seninle düşüncelerimiz ayrı ama beni anlayacağını tahmin ediyorum. Sadece senin değil, Türkiye'de yaşayan Kürt ve Türk halklarının da anlayacağına inanıyorum. Cenazem için avukatlarıma gerekli talimatı verdim. Ayrıca savcıya da bildireceğim. Ankara'da 1969'da ölen arkadaşım Taylan Özgür'ün yanına gömülmek istiyorum. Onun için cenazemi İstanbul'a götürmeye kalkma. Annemi teselli etmek sana düşüyor. Kitaplarımı küçük kardeşime bırakıyorum. Kendisine özellikle tembih et, onun bilim adamı olmasını istiyorum. Bilimle uğraşsın ve unutmasın ki, bilimle uğraşmak da bir yerde insanlığa hizmettir. Son anda yaptıklarımdan en ufak bir pişmanlık duymadığımı belirtir; seni, annemi, ağabeyimi ve kardeşimi devrimciliğimin olanca ateşiyle kucaklarım.

Oğlun Deniz Gezmiş - Merkez Cezaevi

Gerçek dışı iddialar
Deniz Gezmiş'in özellikle Şarkışla ve Gemerek'te yaşadıklarına dair geniş kapsamlı bir araştırma ve ayrıntılı bir kaynak taraması yaparak süreci başından sonuna kadar incelemiş olan Metehan Akbulut edindiği bilgilere dayanarak Deniz Gezmiş'in hayatına dair gerçek dışı söylentilerin ve kurgusal anlatıların bir hayli fazla olduğunu ortaya koyarak bunları tespit etmeye çalışmıştır ve gerçeğe ulaşmanın her koşulda doğru olduğunu belirtmiştir. Bunun için de öncelikle ifade ve dava tutanaklarını esas almış, diğer verilerin bunlarla uyumlu olup olmadığını kontrol etmiştir.

Bir örnek vermek gerekirse bu yazılarda tespit etmiş olduğu Elmalı köyüne dair pek çok asılsız rivayet vardır. Deniz Gezmiş'in Şarkışla'da yaşadığı olayların gerçekleştiği süreç içerisinde Elmalı köyü, asıl nedeni tam anlaşılamayan bir biçimde bir tür efsaneye dönüşmüş durumdadır. Bu durum belki de birbiri ile bağlantısız ve aralarında ilişki dahi bulunmayan bazı olayların tamamen rastlantısal olarak üst üste gelmesinden kaynaklanmaktadır. Örnek vermek gerekirse, Deniz Gezmiş ve Yusuf Aslan'ın Elmalı'da bir gece kaldıkları, Hamamcı Ali'yi sordukları (sanılanın aksine Elmalı köyünden değildir), Deniz Gezmiş'in arkadaşı olduğu iddia edilen paraşüt şehidi Naciye Sakarya'nın gerçekten bu köylü olmasına rağmen idamın hemen sonrasında paraşütünü kasten açmadığına dair tamamen gerçeğe aykırı öykü (gerçekte idamdan çok önce ölmüş olması ve aslında birbirlerini tanıyor olmaları ihtimalinin bile çok düşük olması) ve Yusuf Aslan'ın Elmalı'da Deniz Gezmiş'ten ayrılmak zorunda kaldığına veya orada birbirlerini kaybettiklerine dair bütünüyle yanlış bilgi, Deniz'in sınıf arkadaşının bu köyden olduğu ve onun babasının evinde kalmak için köye girdiği söylentisi... Elmalı köyüne dair neden bu kadar çok söylenti vardır?... Bu sorunun kesin bir cevabı yoktur. Anlatılanların bir kısmı tamamen gerçek dışıdır. Önemli bir kısmı ise bütünüyle kuşkuludur. Bunların hepsi bir araya geldiğinde Deniz Gezmiş hakkında gerçek diye anlatılan olayların önemli bir kısmının yarı efsanevi söylentilere dönüştüğü görülmektedir. Üstelik bu söylentiler sadece Elmalı Köyü ve Şarkışla'da yaşananlara dair de değildir; hayatının pek çok dönemine dair asılsız bilgiler anlatılmış hatta yazılara geçirilmiştir. Örneğin kimi kitaplarda bile yazılı olan Gemerek belediye başkanının evini bastığı iddiasının tamamen asılsız olduğu mantıksal gerekçeleriyle (Gemerek'in içine hiç giremeden yakalandığı) bahsi geçen araştırmalarda açıkça ortaya koyulmuştur.

Görüşleri

16 Mart 1971 günü yakalanan Deniz Gezmiş, karşısına çıkarıldığı Kayseri Valisi'nin:"Demirel Hükûmeti istifa etti. Memnun musunuz? Hükûmetin istifası siz gençleri tatmin etti mi? Maksadınız bu muydu?"sorusuna şu cevabı verdi:"Hayır, Hükûmetle bizim ilişkimiz yok. Biz yeni bir rejim, yeni bir devlet kuracağız. Onunla ilgiliyiz."Marksizm-Leninizm ideolojilerini savunan Deniz Gezmiş, idamından önce de şu sözleri söyledi: (Tutanağa alınmamıştır)"Yaşasın tam bağımsız Türkiye! Yaşasın Marksizm-Leninizm'in yüce ideolojisi! Yaşasın Türk ve Kürt halklarının bağımsızlık mücadelesi! Kahrolsun emperyalizm! Yaşasın işçiler, köylüler!"THKO davasındaki savunmasında birçok yerde Atatürk'ün devrimlerinin ve Kurtuluş mücadelesinin bir devamı olarak kendilerini gördüklerini ifade etmişlerdir:"Fikir özgürlüğünü ve Anayasa'yı paravan yapanlar "önceden Atatürkçü geçinirken O'nun fikir ve şahsiyetini de küçük görmeye başladılar, sadece Mustafa Kemal tarafını beğeniyorlardı." suçlamasını kesin olarak reddediyorum ve asla kabul etmiyorum. Diğer yurtseverler de bunu kabul etmez. (...) Gerçekler örtülmek isteniyor. Mustafa Kemal'e gerçekten sahip çıkanlar varsa onlar da bizleriz. Onun istiklal-i tam prensibini, ve onun istiklal-i tam Türkiye idealini yalnızca biz devam ettiriyoruz. (...) Bundan tam 42 yıl önce Mustafa Kemal Atatürk bu mücadelenin bayrağını açmıştı. Bugün de genç kuşaklar bu mücadelenin verilmesi gereğine inanmış bulunuyorlar. (...) Atatürk'ün deyimi ile (gençlik) "inkılapların ve rejimin sahibi ve bekçisidir". Bu sözlerden gençliğe sadece yurdun emanet edilmediği, onunla birlikte rejimin de emanet edildiği anlaşılmaktadır." Deniz Gezmiş'in Atatürk hakkındaki görüşleriyle ilgili olarak kardeşi Bora Gezmiş şöyle demiştir:

Eleştiriler
1971 yılına girerken yayımladığı yeni yıl mesajında Deniz Gezmiş'in başını çektiği üniversite olaylarına ve silahlı eylemlere değinen Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı İsmet İnönü şöyle dedi:"Üniversite özerkliği, zorbaların kanundan kurtularak üniversitelerde baskı yapmaları yetkisi değildir. Silah taşıyorlar ve onunla veya silahsız kanun dinlemiyorlar, hoca dinlemiyorlar. Çalışmak isteyen öğrenciyi zorla alıkoyuyorlarsa öğrenci adına layık olmayan bu kimseler ister sol irticaın aleti olsunlar, ister sağ irticaın; devlet kuvvetleriyle derhal tesirsiz ve yersiz bırakılmak lazımdır. Yurtlar için de durum budur."
Deniz Gezmiş'in Amerikalıları kaçırmasından sonra 5 Mart 1971'de Dünya gazetesindeki "Politika" başlıklı köşesinde yayımladığı yazısında Falih Rıfkı Atay, idamdan bahsetti:"Her zaman bir aşiretten cihangirane bir devlet çıkaramayız ya. Ama ilhamımıza sınır yoktur: Bu defa da banka soyguncusu hayduttan bir kahraman çıkardık. Solların dilinde, eski Çakırcalı gibi destan kahramanı olmuştur. Ama Çakırcalı sonunda bacaklarından baş aşağı asılmıştır. Kanlı eşkıyaların el üstünde tutulduğunu da görecekmişiz! Yazık üniversiteler için harcadığımız on milyonlarca liraya! Eşkıya yetiştirmek için üniversite kurmaya ne lüzum var? Onları dağ da yetiştirir!"Cumhuriyet yazarı Uğur Mumcu, 12 Eylül Darbesi'nden sonra 17 Eylül 1980 günü yayımladığı yazısında, 12 Mart dönemini değerlendirerek Deniz Gezmiş, Mahir Çayan gibi isimlerin gerçekleştirdikleri banka soyma, adam kaçırma, fidye isteme gibi eylemleri "bireysel terör" olarak tanımladı ve silahlı eylemlere karşı çıkılması gerektiğini ifade etti:"Solun başvuracağı tek yöntem yasal çizgiler, anayasal çerçevelerdir. Barışçı yollarla oluşmalıdır."

Ölümünden sonrası

Siyasi mirası

 Deniz Gezmiş'in idamından sonra, o günlerde Gezmiş'in yakın arkadaşlarından Mahir Çayan'ın kitaplarını ve yazılarını okuyan ve daha sonra yasa dışı ayrılıkçı silahlı örgüt PKK'nın kurucu lideri olacak olan Abdullah Öcalan, çevresindekilere, "Deniz Gezmiş ve Mahir Çayan'ın gerilla yöntemlerini birleştirmek gerektiğini" söyledi.
 Nihat Erim suikastı: 12 Mart döneminin başbakanı Nihat Erim, "Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının intikamının alınması" adına 19 Temmuz 1980'de silahlı örgüt Devrimci Sol militanları tarafından gerçekleştirilen suikast sonucu öldürüldü.
 Deniz Gezmiş'in idam edildiği 6 Mayıs tarihi, 70'li yıllardan beri Türkiye'deki pek çok sol görüşlü örgüt, parti ve demokratik kitle örgütü tarafından bir anma gününe dönüştürülmüş, Gezmiş'in anısı ve mirası yaşatılmaya çalışılmıştır. "İstanbul'dan Ankara'ya Deniz Gezmiş için Bağımsızlık Yürüyüşü", "Yurtsever Cephe" önderliğinde 1 Mayıs 2007'de İstanbul'dan başlamıştır. Gezmiş ve arkadaşlarının 1972'de idam edildiği Ankara'da, Karşıyaka Mezarlığı'nda sona eren yürüyüşe katılanlar çeşitli duraklarda durarak amaçlarını anlatan şenlikler düzenlemişlerdir. Yürüyüş öncesinde Çanakkale Sulh Mahkemesi, afişlerin üzerinde resimleri yer alan kişilerin idam hükmü giymiş mahkûmlar olduğu gerekçesiyle söz konusu afişlerin toplatılmasına karar vermiştir.
 Ailesi, 2015 yılında, "Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının anısını, devrimci mücadeleye kattıkları değerleri yaşatmak" amacıyla "Deniz Gezmiş Özgürlük ve Bağımsızlık Vakfı"nı kurdu.

Popüler kültür

Ayrıca bakınız

 Mahir Çayan
 İbrahim Kaypakkaya
 Harun Karadeniz
 Âşık Mevlüde Günbulut (Deniz Gezmiş Ağıdı'na dair bilgiler mevcut)
 Kızıldere Olayı
 Türkiye'de 68 Kuşağı
 Altıncı Filo'yu Protesto Olayları
 Türkiye'de ölüm cezası
 Türkiye'de idam edilenler listesi

Notlar

Dış bağlantılar
 Parkalı Deniz'in fotoğrafçısı kitap yazdı  - Hürriyet (Kelebek), Ali Dağlar, Yayın Tarihi: 25 Mayıs 2013
 Şarkışla'ya Düşürmesin Allah - O Gece Yaşananlar  - Metehan Akbulut, Erişim Tarihi: 26 Şubat 2022
 Deniz Gezmiş Ağıdını Kim Yazdı?  - Metehan Akbulut, Erişim Tarihi: 04 Mart 2022
 Deniz Gezmiş'in 50 yıl sonra ortaya çıkan fotoğrafları  - Haberler.com, Yayın Tarihi: 11 Şubat 2021
 Şarkışla: "Yusuf, Deniz İdam Olmuş / Her Tarafta Ağlanıyor"  - Efe Kerem Sözeri, Erişim Tarihi: 10 Mart 2022
 Bizim Savaşımız , Tacettin Yıldırım (Şarkışla'da Deniz Gezmiş'in havaya ateş açtığını gören ve Yusuf Aslan vurularak yakalandığında birlikte Sivas'a aynı araçta yolculuk yapan astsubayın anısı)

Kaynakça

1947 doğumlular
1972 yılında ölenler
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinde öğrenim görenler
Türk aktivistler
Türk devrimciler
Türk komünistler
Türk sosyalistler
Türk marksistler
Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu
Türkiye tarafından idam edilmiş kişiler
İdam edilmiş Türkler
Ankara'da ölenler
Karşıyaka Mezarlığı'na defnedilenler
Asılarak idam edilmiş kişiler
68 kuşağı
İdam edilmiş kişiler
Ayaş doğumlular
İdam edilmiş devrimciler

Deniz Gezmiş


دو بونت : هي شركة كيميائية أميركية، تأسست في تموز / يوليو 1802 كمطحنة للبارود من قبل إلوتير إرينيه دو بونت (Eleuthère Irénée du Pont). شركة دو بونت حاليًا هي ثاني أكبر شركة كيماويات في العالم (وراء باسف BASF) من حيث القيمة السوقية، والرابعة (وراء باسف، داو الكيميائية، إنيوس) في الإيرادات. سعر أسهمها هو أيضا من العناصر المكونة لمؤشر داو جونز الصناعي.

في القرن العشرين، قادت دوبونت ثورة البوليمر عن طريق تطوير العديد من المواد الناجحة للغاية مثل فيسبل (Vespel)، نيوبرين، النايلون، كوريان (Corian)، تفلون، مايلر (ارميد) ، كيفلر (نسيج)، ألياف إم5، زمدرين، نومكس (نسيج)، التايفك، ليكرا (الاسباندكس) وأراميد وقد شاركت دوبونت مشاركة كبيرة في صناعة المبردات، وتطوير وإنتاج سلسل غاز الفريونات (CFCs)، ولاحقًا مبردات أكثر ملاءمة للبيئة. وأوجدت في صناعة الطلاء والخضب، الدهانات الاصطناعية، مثل (ChromaFlair).

تاريخ

1802
تأسست دو بونت في عام 1802 من قبل إلوتير إرينيه دو بونت، باستخدام رأس المال من فرنسا وآلات طحن للبارود مستوردة أيضًا من فرنسا. بدأت الشركة في إحدى المطاحن على خليج برانديواين، بالقرب من ويلمنغتون في ديلاوير، في الولايات المتحدة الأمريكية. وبعد عامين غادر هو وأسرته فرنسا هربا من الثورة الفرنسية. وبدأت كشركة مصنعة للبارود، حيث لاحظ دو بونت أن هذه الصناعة في أمريكا الشمالية ما زالت متخلفة عن أوروبا وشهدت السوق لذلك. نمت الشركة بسرعة، وبحلول منتصف القرن التاسع عشر، أصبحت أكبر مورد للبارود إلى جيش الولايات المتحدة، موردة ما يصل إلى نصف البارود الذي استخدمه جيش الاتحاد أثناء الحرب الأهلية الأمريكية. أعلن موقع المطحنة كمعلم تاريخي وطني في عام 1966 وأصبح الآن المتحف الذي يغطي هذا التاريخ ويمكن زيارته اليوم.

1902 إلى 1912
استمرت دو بونت في التوسع، وانتقلت إلى إنتاج الديناميت ومسحوق لا دخاني (نوع من المتفجرات يتركب أساساً من النتروسليولوز، ولا تعطي دخاناً عند انفجارها). وفي عام 1902، توفي رئيس دو بونت، يوجين دو بونت، فباع الشركاء الشركة لثلاث من كبار أحفاد المؤسس الأصلي. بعد ذلك اشترت الشركة عدة شركات كيميائية أصغر، وفي عام 1912 أدت هذه الأعمال إلى انتقاد شديد من الحكومة تحت اسم قانون شيرمان لمكافحة الاحتكار. وأعلنت المحاكم أن هيمنة الشركة على تجارة المتفجرات يشكل احتكارًا وأمر بتصفية الاستثمار. أدى حكم المحكمة إلى إنشاء شركة مسحوق هرقل (الآن شركة هرقل) وشركة مسحوق أطلس (الآن AstraZeneca استرا زينيكا).

أسست دو بونت أيضًا إثنتين من المختبرات الصناعية الأولى في الولايات المتحدة، حيث بدأ العمل على كيمياء السيليلوز، وطلاء الورنيش وغيرها من المنتجات غير المتفجرة. أسسست الإدارة المركزية للبحوث في دوبونت في المحطة التجريبية، عند الطرف المقابل لخليج براندواين حيث مطحنة البارود الأصلية.

1914
في عام 1914، استثمر س. بيير دو بونت في صناعة السيارات، وشراء الأوراق المالية لشركة جنرال موتورز. وفي العام التالي دعي إلى أن يكون رئيس مجلس إدارة جنرال موتورز، وفي نهاية المطاف سيتم تعيينه رئيسًا للشركة. ولذلك قامت شركة دو بونت بالصراع مع شركة السيارات أخرى بمبلغ 25 مليون دولار لشراء الأوراق المالية من جنرال موتورز. وفي عام 1920 ،انتخب س. بيير دو بونت رئيسًا لشركة جنرال موتورز. في إطار توجيهات دو بونت، أصبحت جنرال موتورز شركة السيارات الأولى في العالم. ولكن، في عام 1957، وبسبب نفوذ دو بونت داخل جنرال موتورز، أجبرت دو بونت بسبب مزيد من الإجراءات وفي إطار قانون مكافحة الاحتكار كلايتون إلى تصفية أسهمها في شركة جنرال موتورز.

1920
في 1920، واصلت دو بونت التركيز على علم المواد، والتعاقد مع والاس كاروثرز للعمل على البوليمرات في عام 1928. اكتشف كاروثرز النيوبرين، أول مطاط صناعي، والبولي استر في عام 1935، والنايلون. وتبعه اكتشاف اللوسايت والتفلون بعد سنوات قليلة. وفي سنة 1935 أيضًا قدمت دو بونت لأول مرة الفينوثيازين (phenothiazine) كمبيد للحشرات.

الحرب العالمية الثانية
لقد إدعى البعض أنه، وطبقًا للوثائق التي عثر عليها في أوشفيتز(معسكر نازي)، أن دو بونت صنعت وسلمت إلى الألمان غاز سيكلون ب (Zyklon B) وهو الغاز الذي استعمله الألمان في مذابح الهولوكوست. ودو بونت مع إثنتين من الشركات الألمانية، (Tesch/Stabenow)و (Degesch)، أنتجوا غاز سيكلون ب، بعد أن حصولوا على براءة الاختراع من شركة إي.غة. فاربن (IG Farben). موقع أوشفيتز على الشبكة العنكبوتية، يقول فقط عن موضوع إنتاج غازسيكلون ب: "إن غاز سيكلون ب الذي استخدم في اوشفيتز كان من إنتاج شركة تدعى (Degesch) (Deutsche Gesellschaft für Schädlingsbekämpfung mbH)، ومقرها في فرانكفورت وتشكيل جزء من المجموعة الدولية Farbenindustrieا. استعمل غاز سيكلون ب في ألمانيا خلال الحرب وقبلها باعتباره مادة تدخين في مكافحة الحشرات، ولا يوجد سبب لكي يحصل النازيون على هذه المادة من الولايات المتحدة، حتى لو وجد تفسير معقول لقيامها بذلك بعد اعلانها الحرب ضد نفس الأمة.

وطوال هذه الفترة، واصلت الشركة كونها المنتج الرئيسي في كلا الحربين العالميتين، ولعبت دورًا كبيرًا في مشروع مانهاتن في عام 1943، في تصميم، وبناء وتشغيل محطة إنتاج هانفورد للبلوتونيوم، ومحطة نهر سافانا في كارولينا الجنوبية.

1950 إلى 1970
بعد الحرب، واصلت دو بونت التركيز على المواد الجديدة، وتطوير مايلر (Mylar)، داكرون، أورلون، ليكرا في 1950، وتيفك، نومكس، كيانا، كورفام، كوريان في عام 1960. وكانت مواد دو بونت حاسمة في تحقيق نجاح برنامج الفضاء أبولو.

كانت دوبونت الشركة الرئيسية وراء تنمية الدروع الجسدية الحديثة. وفي الحرب العالمية الثانية، استخدم النايلون المنتج في دو بونت لصنع سترات واقية من الرصاص لسلاح الجو الملكي البريطاني. ومع تطور كيفلر في 1960، بدأت دو بونت التجارب لمعرفة إمكانية أن تبدي مقاومة للرصاص. أدى هذا البحث لاحقًا إلى السترات المقاومة للرصاص التي تعتبر دعامة أساسية لوحدات الشرطة والوحدات العسكرية في العالم الصناعي.

1981 إلى 1995
وفي عام 1981، اشترت دو بونت شركة كونوكو (Conoco Inc.)، وهي أكبر شركة أمريكية منتجة للنفط والغاز، مما أعطى لدوبونت مصدر آمن من النفط الذي يعتبر المادة الأولية اللازمة لتصنيع العديد من منتجات البلاستيك والألياف. إن هذا الشراء، جعل دو بونت واحدة من أكبر عشرة منتجين للنفط والغاز الطبيعي والتكرير في الولايات المتحدة، وقد جاء هذا بعد حرب عروض مع الشركة العملاقة سيجرام للتقطير المحدودة، التي أصبحت أكبر مساهم وحيد مع دو بونت مع أربعة مقاعد في مجموعة المديرين.
وفي 6 نيسان / أبريل، عام 1995، بعد التقرب من الرئيس التنفيذي لسيجرام، إدغار برونفمان، أعلنت دو بونت التوصل إلى اتفاق اشترت بموجبه الشركة جميع الأسهم المملوكة لسيجرام.

1999
وفي عام 1999، باعت دو بونت جميع أسهمها من شركة كونوكو، ودمج الأعمال التجارية مع شركة فيليبس للبترول. في ذلك العام، حوّل الرئيس التنفيذي للشركة، هوليداي تشاد، تركيز الشركة إلى إنتاج الكيماويات بدءًا من النباتات الحية بدلا من معالجتها من النفط.

انظر أيضا
 روي بلنكيت
 إيستمان للكيماويات
 شركة ال جي شيم

المراجع

المكونات السابقة لمؤشر داو جونز الصناعي
تأسيسات سنة 1802 في ديلاوير
تاريخ الطاقة النووية
شركات أدرجت سابقا في بورصة نيويورك
شركات أمريكية
شركات أمريكية انحلت في 2017
شركات أمريكية أسست في 1802
شركات أمريكية أسست في 2017
شركات تصنيع سابقة مقرها في ديلوير
شركات تصنيع مقرها في ديلوير
شركات تقانة حيوية في الولايات المتحدة
شركات تقنية النانو
شركات كيماويات في الولايات المتحدة
شركات كيميائية
شركات كيميائية أسست في 1802
شركات كيميائية أسست في 2017
شركات متعددة الجنسيات مقرها في الولايات المتحدة
شركات مدرجة في بورصة نيويورك
شركات مقرها في ويلمنغتون (ديلاوير)
شركات هندسية في الولايات المتحدة
عمليات الدمج والاستحواذ 2017
تأسيسات سنة 2017 في ديلوير

دو بونت


Imnul secuiesc (în ) este un poem scris în anul 1921 de György Csanády, pus apoi pe o melodie creată de Kálmán Mihalik. Mult timp interzis, dar foarte cunoscut în Transilvania, el este cântat cu regularitate la petreceri și evenimente în secuime.

Refrenul poemului este "Doamne, nu lăsa să piară Ardealul" (Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk).

Istoric
Originari din Transilvania, Csanády și Mihalik s-au refugiat la Seghedin după Tratatul de la Trianon. Aici au devenit membrii organizației culturale de studenți secui SZEFHE, și în 1921, au scris o compoziție muzicală întitulată Bujdosó ének (Cântec de pribegie) pentru o dramă-misteriu care a fost prezentată la întrunirea organizației. Intenția lor nu a fost de a crea un imn, însă în deceniile următoare cântecul a devenit o expresie a sentimentului de apartenență al secuilor. Deși a fost interzis cu desăvârșire în România, unde și ascultarea lui constituia infracțiune, și în Ungaria (după 1946), oamenii îl cântau în taină, răspândirea lui nu a putut fi oprită. Popularitatea cântecului este dovedită și de faptul că s-a folclorizat în a doua jumătate a secolului XX, textul și melodia s-au schimbat, strofe adiționale au fost adăugate de autori anonimi. După 1989, interdicțiile au fost ridicate. În anul 2009 Consiliul Național Secuiesc a declarat cântecul drept imn al Ținutului Secuiesc.

Versuri

Versurile originale
Versiunea originală din 1921, scrisă de Csanády:

Versiunea adoptată
Versiunea folosită astăzi, și adoptată în 2009 ca imn al Ținutului Secuiesc:

Această versiune modificată s-a răspândit după 1970. Ultimul rând (Nu lăsa să piară Ardealul) nu se regăsește în textul lui Csanády; poetul nu a folosit termenul pesimist "a pieri", deoarece el a sprijinit supraviețuirea.

Strofe apocrife
De-a lungul anilor, autori anonimi au adăugat strofe suplimentare la imn; și ele sunt cunoscute în mai multe variante. Potrivit lui Dénes Gábor, aceste strofe "apocrife" sunt complet străine de spiritul imnului și de talentul lui Csanády. După fiecare strofă, ultimele patru rânduri ale versiunii originale sunt cântate ca refren.

Partitura

Vechiul imn secuiesc
Cântecul bisericesc provenind din secolul XIV, care se începe cu versul Ó, én édes jó Istenem, de obicei cântat la Pelerinajul de la Șumuleu, este deseori numit Imnul vechi secuiesc.

Referințe

Vezi și
 Drapelul secuiesc
 Siebenbürgenlied

Cântece din 1921
Ținutul Secuiesc
Cântece patriotice ungurești

Imnul secuiesc


William C. "Bill" Calhoun (nacido el  en San Francisco, California) es un exjugador de baloncesto estadounidense que disputó siete temporadas entre la BAA y la NBA. Con 1,91 metros de estatura, jugaba en la posición de escolta.

Trayectoria deportiva

Universidad
Jugó durante su carrera universitaria con los Rams del City College of San Francisco, siendo el único jugador de dicha universidad en acceder a la NBA.

Profesional
Tras pasar por los Oakland Bittners de la AAU, comenzó su andadura profesional con los Rochester Royals, donde jugó tres temporadas como suplente, proclamándose en la última de ellas campeón de la NBA, tras derrotar en las Finales a los New York Knicks en el séptimo y definitivo encuentro. Esa temporada Calhoun promedió 7,7 puntos y 3,0 rebotes por partido.

En  ficha por los Baltimore Bullets, donde juega una temporada en la que promedia 7,0 puntos y 4,6 rebotes por partido. Al año siguiente fue traspasado a Syracuse Nationals a cambio de George Ratkovicz, quienes a su vez lo enviaron a Milwaukee Hawks. Allí jugó tres temporadas, siendo la más destacada la primera de ellas, en la que promedió 9,5 puntos, 4,5 rebotes y 2,5 asistencias por partido.

Estadísticas en la BAA y la NBA

Temporada regular

Playoffs

Referencias

Enlaces externos

Nacidos en San Francisco
Baloncestistas de California
Baloncestistas de la NBA
Baloncestistas de los Rochester Royals
Baloncestistas de los Milwaukee Hawks
Baloncestistas de los Baltimore Bullets (original)

Bill Calhoun


Kiyohiko Shibukawa est un acteur et mannequin japonais. Il a débuté en tant que mannequin sous le nom de Kee, mais a changé son nom en Kiyohiko Shibukawa, Shibukawa  étant le nom de sa ville natale. Il est apparu dans plus de 60 films depuis 1998.

Biographie
À l'âge de 19 ans, il a été approché par la photographe américaine Nan Goldin, qui venait d'arriver au Japon, et est devenue un modèle pour son livre de photos Tokyo Love. Plus tard, Nan Goldin l'a emmenée dans un bar de jazz à Shinjuku, où il a rencontré le photographe Takashi Homma, ce qui lui a permis de faire ses débuts en tant que mannequin sous le nom de scène Kee

Filmographie sélective
 2001 : Ichi the Killer (film, 2001) de  Takashi Miike
 2001 : Wasabi de Gérard Krawczyk
 2006 : Big Bang Love, Juvenile A de Takashi Miike
 2008 : Passion de Ryūsuke Hamaguchi
 2012 : 25 novembre 1970 : le jour où Mishima choisit son destin de Kōji Wakamatsu
 2015 : Love and Peace de Sion Sono
 2015 : Yakuza Apocalypse de Takashi Miike
 2018 : Dare to Stop Us de Kazuya Shiraishi
 2018 : Qui a volé le chaudron ? de
 2021 : Contes du hasard et autres fantaisies de Ryūsuke Hamaguchi

Références

Liens externes

Naissance à Shibukawa
Naissance en juillet 1974
Acteur japonais de cinéma
Mannequin homme japonais

Kiyohiko Shibukawa


دير الأسد  كما وكانت تُعرف أثناء دمجها البلدي (دمج للسلطات المحليّة) لقريتي مجد الكروم والبعنة بمدينة الشاغور.
هي قرية عربية في منطقة الجليل، وتقع إداريًا في المنطقة الشمالية شمال إسرائيل. جميع سكان القرية هم من العرب المسلمين.

الموقع الجغرافي
تقع قرية دير الاسد في شمالي البلاد على سفح جبل المغر الواقع في الجليل الأعلى. تدعى هذه المنطقة بالشاغور- وهو الاسم الذي أطلق على المدينة المكّوّنة من القرى: دير الاسد، البعنة ومجد الكروم. وتحد دير الاسد من الجنوب الشرقي قرية مجد الكروم، ومن الـجنوب المدينة اليهوديّة كرمي ئيل، التي كانت اقيمت على اراضي مصادرة من اهالي المنطقة العرب. تبعد دير الاسد ما يقارب 22 كيلومترا من عكا شرقا، شمالي طريق المواصلات الذي يربط عكا بمدينة صفد. وتقع على سفح جبال المغر والعروس وهي قرية في الجليل الأعلى وهي مدينة فليسطينية قديمة واثرية وهي قرية إسلامية وحدثت فيها عجائب تعود للشيخ محمد الاسد.

سبب التسمية
في القدم كانت موجودة قرية بيت عناة الكنعانية مكان قرية دير الاسد اليوم.
كانت تعرف بدير الرهبان أو دير البعنة قبل مجيئ شيخ الطريقة القادرية وهو بالاصل من قرية الحمارا "الواقعة بالشام" ثم خرج منها إلى دمشق لطلب العلم ومن ثم إلى صفد إلى ان استقر بديرالاسد في عهد السلطان سليمان القانوني" وقد عرف باسم محمد القادري الجيلاني، والمعروف حالياً بالشيخ محمد الاسد، وهو من احفاد الشيخ القطب صالح ابن الشيخ محي الدين عبد القادر الجيلاني. ويقال ان القرية كانت تسمى أيضا ب "دير الخضر" نسبة إلى "السيّد الخضر" (يعرف في الاوساط المسيحيّة بـ"مار الياس"وفي اليهوديّة بالنبي "الياهو": הנביא אליהו) الذي كان قد بني له مقام على جبل المغر التي تقع عليه القرية. وكما يقال ان القرية كانت تدعى "دير البعنة" وذلك نسبة إلى قرية البعنة المجاورة التي تحوي طائفة مسيحيّة كانت تشكّل السواد الاعظم من القرية في القدم. وصدر الاسم منسوب إلى دير سانت جورج الذي أقيم أثناء الحملات الصليبية على بلاد الشرق وبخاصة فلسطين تحت شعار حماية قبر المسيح.

وامّا عن الشيخ الجيلاني فان نسبه يعود إلى الحسن المثنى بن الحسن بن علي بن ابي طالب.

والقصّة المزعومة للشيخ التي تعد جزءاً من الفولكور المحلّي فيه فقد بدأت بخروج شيخ اسمه محمد القادري ابي عبد الله الاسد ابن أميرهم من دمشق العاصمة السورية حاليا، متجها إلى الغرب الجنوبي "فلسطين", وعند وصوله لعين الأسد (قرية درزيّة تقع في شمالي البلاد كذلك، غربي الشاغور)، وقد حان وقت الصلاة انذاك، أخذ يتوضأ من ماء تلك العين، فخرج أسد من غابات عين الاسد وافترس راكبته. بعد أن انتهى من صلاته، توجه إلى الأسد وامتطاه فسار به وكأنه نسي غريزة الافتراس. لما بلغ صفد ذهل أهلها من هذا المشهد وحينها كان الخليفة العثماني سليم الأول قد وصل مع جيشه حدود فلسطين عند مدينة صفد وقد شهد هذه الحادثة مما جعل السلطان سليم بتلقيبه بالشيخ الاسد وقد اقر له بأمارة الطريقة الجيلانية أو الكيلانية بفلسطين وأمر ايضاً بوقف جبل كنعان "الكائن بصفد" على زاوية الصدر بان تكون وقفية له ولذريته من الأولاد دون الإناث بأن تورث للارشد ومن ثم للارشد إلى أن يرث الله الأرض ومن عليها، وكان تاريخ حادثة الصك العثماني لجبل كنعان المسجلة لزاوية محمد القادري الأسدي (وقد سميت لاحقاً بزاوية الاسدية أو ابي ذياب الاسدي" حسب سجلات المجلس الاعلى الإسلامي بالقدس) عام 1516 م تحت اسم محمد ابي عبد الله الاسد والمشهور بنسبه بابن اميرهم "اميرهم الجد الثالث للشيخ اسد"

و بعد وفاة السلطان سليم الأول أمر السلطان سليمان القانوني الشيخ بالرحيل لدير البعنه وهي دير الاسد «بلدة صغيرة» مخرجا منها اهلها ذات الديانة المسيحية والاصول الفرنجية ومملكاً الشيخ الديار كلها ولعشيرته واتباعه، وتوفي ودفن فيها، وسميت بالدير الاسد نسبة للشيخ محمد الاسد

ومن الرواياة أيضا ان السلطان سليمان القانوني قد صك للشيخ الاسد وقفيات بكلا قريتي فراده وشعب في قضاء عكا

يرقد ضريح الشيخ محمد القادري «الشيخ الاسد» في دير الاسد وبالتحديد في الطابق السفلي من الجامع «محمد الاسد» الذي سميه باسمه.

وينتشر اولاده وذريته بالمدن الفلسطينية الشمالية صفد حارة الاسدي، ناصرة، عكا ودير الاسد وبعض القرى والبلدات الشمالية لفلسطين، وفي عام 1948 هجروا من صفد والمدن والبلدات الأخرى ومنهم صفدية آل الاسدي اللذين استوطنوا سوريا وبالتحديد بدمشق

أما اليوم فالدير يقطنه اولاد واحفاد الشيخ محمدالاسد، ومن أشهر الشخصيات الاسدية بالدير الشاعر سعود الاسدي، ابيه الشاعر أبو سعود الاسدي، ومختار العيلة أبو سعيد المختار الاسدي، ومن العائلات التي تأتي بعد عائلة الاسدي هي عائلة الذباح ومنهم رئيس المجلس المحلي لقرية دير الاسد أحمد الذباح.

مساحتها وعدد سكانها
تبلغ مساحة اراضيها (8373) دونماً، وتحيط بها أراضي قرى البعنة وكسرى ونحف ويركا ومجد الكروم. قدر عدد سكانها
عام 1922 (749) نسمة.

وفي عام 1945 (1100) نسمة.

عام 1948(1168) نسمة.

عام 1949 (1255) نسمة.

عام 1961 (1950) نسمة.

عام 1996 (8000) نسمة.

و عدد سكانها اليوم (2018) يفوق ال (13 الف نسمه).

الوضع الاقتصادي
بعد احتلال القرية خلال حرب النكبة عام 1948م، تحوّل اقتصادها سريعًا من اقتصاد يعتمد على الزراعة إلى اقتصاد تجاري وذلك بسبب مصادرة الأراضي للقرى العربيّة في المنطقة بعد النكبة. تعتمد القرية جزئيّـًا على كونها تتوسّط المنطقة ما بين مدن الجليل الساحليّة وصفد، وكذلك مدن وقرى الجليل الأعلى ومدينة الناصرة. تجمع القرية علاقات تجاريّة طيّبة مع القرى والمدن المجاورة، مثل نحف والرامة. وضمن المدن نذكر مدينة كرميئيل، والعلاقة الطيّبة مع كرميئيل قد تكون مفاجئة إذ ان كرميئيل كانت قد اقيمت على اراضي قرى عربيّة تشمل دير الاسد.
رغم دمج قرى الشاغور معًا لم يتحسّن اقتصاد قرى الشاغور كما كان متوقّعـًا. مدينة الشاغور ودير الاسد تعدّان من المناطق الفقرية نسبيّـا بالمقارنة مع التجمّعات السكّانية الأخرى- العربيّه منها واليهوديّة. حسب استطلاع ل CBS, في سنة 2004 كان هنالك ما لا يزيد عن 6,674 موظفـًا ذوي دخل شهري في كل مدينة الشاغور.
معدّل الدخل الشهري للفرد هو3,663 شيكل أي ما يعادل 925 $ (حين كان سعر الدولار الأمريكي 3.96 شيكل). والدخل المعدّل للفرد في من مدخولات المدينة كان قد هبط بـ1.04 شيكل ليكون 1,093 شيكل للفرد أي 280 دولار أمريكي، مما جعل بلديّة المدينة تصنّف بالـ19 بفقرها بين السلطات المحليّة لكل المدن والقرى داخل الخط الأخضر.

المواقع الأثرية
تعتبر القرية ذات موقع أثري تحتوي على بقايا جدران ومعصرة وكنيسة وبرجان وحظائر ونواويس وبركة منقورة في الصخر وهناك حارة قديمة جداً تعرف باسم حارة الصباط. يذكر أن تأسيس القرية (أي ابتداءً بالقصّة المذكورة اعلاه) كان قبل ما يقارب ال1400 عام.
وكما يتواجد بها قلعه التي تعرف لدى السكان «بالخان» وهي موجودة في وسط البلدة بجانب الجامع القديم.
بالنسبة لمدينة كرميئيل، فقد اقيمت على اراضي البلدة خارج نطاق القرية.

مراجع

المنطقة الشمالية (إسرائيل)
بلدات عربية في إسرائيل
تأسيسات القرن 16 في سوريا العثمانية
قرى الجليل
قرى عربية في إسرائيل
مجالس محلية في المنطقة الشمالية (إسرائيل)

دير الأسد


Lumine é um serviço brasileiro de vídeo sob demanda voltado à população católica. A plataforma foi lançada em 2019, fundada pelo produtor, diretor de arte e empresário Matheus Bazzo. É considerada uma das maiores plataformas católicas de streaming da América Latina.

Com sede em Porto Alegre, no Rio Grande do Sul, oferece clássicos do cinema mundial, filmes, séries e desenhos católicos, além de produções originais da própria empresa. Está disponível em aplicativos da web, iOS e Android e TVs com sistema WebOS 5 ou superior (LG), Samsung, Android TV, Fire TV, Apple TV a partir da quarta geração e Chromecast.

História
Em 2019, Matheus Bazzo, que produziu o documentário O Jardim das Aflições, dedicava-se à Minha Biblioteca Católica, clube de assinaturas de livros religiosos. Neste ano, realizou a série Filhos de Cister, com três episódios sobre a vida monástica de um grupo de monges no interior do Rio Grande do Sul.

A repercussão da série chamou a atenção de Bazzo, que percebeu um espaço para uma plataforma de streaming com temática católica. Seis meses depois, foi criada a Lumine, oferecendo conteúdos licenciados e outras produções originais para o público brasileiro.

O catálogo do serviço oferece mais de 500 obras, incluindo clássicos do cinema mundial como Luzes da Ribalta, de Charles Chaplin, Metrópolis, de Fritz Lang, Rashomon, de Akira Kurosawa, e Cidadão Kane, de Orson Welles. Possui ainda uma seção infantil e sua classificação indicativa é mais rigorosa que de outras plataformas — filmes que seriam recomendados para maiores de 16 anos são restritos a adultos. Há também uma área de imersão com análises e explicações das obras, entre artigos, e-books e entrevistas.

A Lumine dedica-se à produção de conteúdo original, que hoje já chega a 10 filmes realizados. Recentemente, acrescentou ao seu acervo o filme Apóstolo do Brasil: a missão de São José de Anchieta, docudrama baseado no livro Anchieta, de Joaquim Thomaz Paiva. Já em 2022, foram lançadas as obras Um santo entre nós, sobre a visita de São Josemaria Escrivá ao Brasil, em 1974, e o documentário A vida interior — resgatando uma história com sentido, série de três episódios que tem a participação do padre Paulo Ricardo.

Referências
Serviços de vídeo sob demanda
Empresas de Porto Alegre
Programas para iOS
Programas para Android
Empresas fundadas em 2019

Lumine


Tonni Randy Hansen (født 25. april 1958) er en dansk politiker og fagforeningsmand. Han er nuværende borgmester i Langeland Kommune og tidligere næstformand for Socialistisk Folkeparti.

Karriere
Tonni Hansen har i lang tid været fagforeningsmand. Han var i mange år formand for 3F's afdeling på Sydfyn, 3F Sydfyn, og har også været formand for LO Sydfyn. Tonni Hansen er ufaglært.

Tonni Hansen har i mange år været politisk aktiv indenfor partiet SF. Han har været medlem af Rudkøbing byråd i 17 år, og ved Kommunalvalget i 2017 var det første gang, han stillede op til kommunalbestyrelsen i Langeland Kommune. Tonni Hansen har været næstformand for SF's landsledelse, og han har også opstillet til flere forskellige politiske poster, her bl.a. Europa-Parlamentet.

Kommunalvalget 2017
Tonni Hansen fik over en femtedel af stemmerne i Langeland Kommune, og SF fik en 1/3 af alle stemmerne. SF mærkede en ekstraordinær stor fremgang på 28,8%. Det sikrede partiet 6 ud af 15 mandater i byrådet, og samtidig indtog Tonni Hansen borgmesterposten.

I 2019 agiterede Hansen for at Langeland skulle være hjem for et udrejsecenter for afviste asylansøgere.

KL
Hansen har været medlem af bestyrelsen og formandsskabet for KL (Kommunernes Landsforening) for valgperioderne 2018-2022 og 2022-2026.

Kilder

Borgmestre fra SF
Langeland Kommune
Fagforeningsfolk fra Danmark
Borgmestre i Danmark 2018-2021
Borgmestre i Danmark 2022-2025

Tonni Hansen


Attack of the Tromaggot ist ein No-Budget-Trashfilm von Leslie Teah. Der in Deutschland entstandene Film stellt eine Hommage an die amerikanische Independent-Filmproduktionsfirma Troma dar. Der Film beinhaltet Cameo-Auftritte von Studioboss Lloyd Kaufman und Schauspielerin und B-Film-Ikone Debbie Rochon.

Handlung
Maggotown (deutsch: Madenstadt) ist eine fiktive friedliche Kleinstadt, die von einem Polizeichef regiert wird. Durch einen Unfall in einem Labor gelang es einer Made, in die Kanalisation zu flüchten. Durch den Kontakt mit hochgiftigem Dünger mutiert sie dort zu einem Monster, dem Tromaggot, das nach und nach immer mehr Einwohner der Stadt tötet.

Produktion
Das Budget des Filmes betrug ungefähr 1.000 Euro, wovon der Großteil für die zweitägige Miete des ehemaligen Rundfunkgebäudes der DDR verwendet wurde. In diesem Gebäude wurde die letzte und aufwändigste Szene für Attack of the Tromaggot gedreht.

Veröffentlichung
Im Juli 2010 fand eine größere Premieren-Tour mit Lloyd Kaufman in Deutschland statt. Der Film wurde unter anderem in Berlin, Saarbrücken (während des Splatterdaynightfevers) und in Nürnberg (im Kommkino) aufgeführt. Im Dezember 2011 kam der Film unter dem MUP-Label als Doppel-DVD-Set (Film-DVD und Audio-DVD mit sämtlichen Tromaggot-Songs) auf den Markt. 2013 wurde der Film von Troma auf einer "Third Reich film anthology"-DVD zusammen mit Teenape Vs. The Monster Nazi Apocalypse und dem ebenfalls aus Deutschland stammenden Film The Secret of the Magic Mushrooms veröffentlicht.

Weblinks

 Offizielle Internetpräsenz
 ARTIberlin Kritik zu Attack Of The Tromaggot

 Kompletter Film auf Youtube.com (englisch)

Einzelnachweise

Filmtitel 2010
Deutscher Film
No-Budget-Film
Science-Fiction-Film
Horrorfilm
Filmkomödie

Attack of the Tromaggot


Unix System V ya da SysV, daha seyrek olarak System 5 olarak adlandırılan, UNIX işletim sisteminin sürümlerinden biridir. Esasen AT&T tarafından geliştirilmiş olup 1983 yılında piyasaya sürülmüştür. 4 ana versiyonuyla piyasaya sürülen sistem birçok Unix özelliğini içinde barındırmaktadır: IBM'in AIX, Hewlett Packard Enterprise'ın HP-UX ve Oracle'ın Solaris, ayrıca OpenSolaris'ten kısımlanmış ücretsiz yazılım illumos.

Sürümler

 SVR1

 SVR2

 SVR3

 SVR4

 SVR4.2 / UnixWare

 SVR5 / UnixWare 7
 SVR6 (iptal edildi)

Kaynaklar

System V

UNIX Sistem V


Richard Joseph Hughes (August 10, 1909December 7, 1992) was an American lawyer, politician, and judge. A Democrat, he served as the 45th governor of New Jersey from 1962 to 1970, and as Chief Justice of the New Jersey Supreme Court from 1973 to 1979. Hughes is the only person to have served New Jersey as both governor and chief justice. Hughes was also the first Roman Catholic governor in New Jersey's history.

Early life and education
Hughes was born into an Irish-American family on August 10, 1909, in Florence Township, New Jersey. He was the son of Richard Paul and Veronica Hughes (née Gallagher). His father was active in Democratic politics, serving as a state civil service commissioner, warden (then known as "principal keeper") of Trenton State Prison, now called New Jersey State Prison, and chair of the Burlington County Democratic Party. Hughes graduated from Cathedral High School in Trenton, Saint Joseph's University in Philadelphia and the New Jersey Law School, now Rutgers Law School.

Lawyer and state judge
Hughes was admitted to the bar in 1932 and entered private practice in Trenton. He became active in Mercer County Democratic politics in 1937 and later became a Democratic state committeeman from the county, as well as president of the New Jersey Young Democrats. Hughes sought election to the U.S. House of Representatives in 1938 from New Jersey's 4th congressional district, running as a strong supporter of Franklin D. Roosevelt; he was defeated by Republican D. Lane Powers by a broad margin but established a reputation as a robust campaigner.

In December 1939, Hughes became a federal prosecutor at the U.S. Attorney's Office for the District of New Jersey. In that role, he prosecuted federal crimes, including against members of the pro-Nazi German-American Vocational League. Hughes secured numerous convictions, which bolstered his standing. Hughes stepped down as Assistant U.S. Attorney in June 1945, after being elected chairman of the Mercer County Democratic Party, and resumed private practice in partnership with Thorn Lord, who had been U.S. Attorney.

In 1948, Hughes was appointed by acting Governor John M. Summerill, Jr. as a judge of the Court of Common Pleas (which, after the state court system was reorganized, became Mercer County Court). After Superior Court judge William J. Brennan, Jr. was appointed as a justice of the state supreme court in February 1952, Governor Alfred E. Driscoll appointed Hughes to fill the vacancy on the Superior Court bench. Hughes was later appointed to be assignment judge for Union County and was thereafter elevated to the Superior Court, Appellate Division. As a Superior Court judge, Chief Justice Arthur T. Vanderbilt appointed Hughes as chair of a committee tasked with studying the state's handling of juvenile offenders and making recommendations for changes; the state supreme court accepted the committee's recommendations, leading to a reform of the New Jersey juvenile and domestic-relations courts.

Hughes was considered by Governor Robert B. Meyner as a possible nominee to the state supreme court bench. Seeking to support his large family, however, Hughes resigned from the bench in November 1957 in resume the practice of law. In his successful practice, Hughes' clients included the Association of New Jersey Railroads, Public Service Electric & Gas Company, and manufacturers of polio vaccines, whom Hughes defended in antitrust matters.

Governor, 1962–1970
Hughes was little known at the time he ran for governor of New Jersey in 1961, and was selected as the Democratic nominee only after the first choice of powerful party leaders, Attorney General Grover C. Richman, had a heart attack. Hughes proved to be a strong campaigner, however, and achieved an upset victory over Republican nominee James P. Mitchell, who had been U.S. Secretary of Labor during the Eisenhower administration, by slightly under 35,000 votes.

One of the important issues of Hughes' term as governor was state taxation; at the time Hughes took office in 1962, "New Jersey was one of only a handful of states that had neither an income tax nor a sales tax." Hughes suffered a political defeat when a bond question, which would have issued $750 million in bonds for capital construction, was voted down in the November 1962 elections. Hughes announced his support for enactment of a state personal income tax; consideration of the proposal was delayed by leaders in the state legislature. During Hughes' campaign for re-election, the tax issue was overshadowed by a political controversy arose when Eugene Genovese, an instructor at Rutgers University, publicly stated that he would "welcome a North Vietnamese victory" in Vietnam. Hughes' Republican challenger, State Senator Wayne Dumont, called for Genovese to be fired; Hughes criticized Genovese's views as "outrageously wrong" but robustly supported academic freedom.

With the backing of organized labor, Hughes was re-elected with 1,279,589 votes, with Dumont taking 915,996. In his second term, he pushed for passage of a state income tax. Although both chambers of the legislature has Democratic majorities, the bill failed, having passed the state House but being defeated by a single vote in the state Senate. In a compromise, the Legislature passed, and Hughes signed, the Sales and Use Tax Act, which established a 3% state sales tax effective in July 1966.  Hughes said "that to turn down any broad-based tax would relegate the state to second-class status."

Hughes was a delegate to three Democratic National Conventions representing New Jersey. He attended Harry S. Truman's nomination for a full term as president in Philadelphia in 1948 (as an alternate), Vice President Hubert H. Humphrey's selection as standard bearer in Chicago in 1968 and Senator George S. McGovern's 1972 convention in Miami Beach.

Many credit the fact that then-President Lyndon B. Johnson had a very close friendship with Hughes, as one reason that Atlantic City hosted the 1964 Democratic National Convention.

Hughes was one of three final candidates considered by vice president and presidential nominee Hubert Humphrey to be the Democratic Party's nominee for Vice President of the United States in 1968.

Chief justice, 1973–1979
After serving as governor from 1962 to 1970, he served as the chief justice of the New Jersey Supreme Court from 1973 to 1979, having been nominated for the post by his successor, William T. Cahill. When Hughes was chief justice, the court issued a unanimous ruling in the Karen Ann Quinlan case, allowing an individual the right to refuse medical treatment and the right of a guardian to exercise that right if the patient cannot.

Later life
Hughes left the Supreme Court in 1979 after reaching the mandatory retirement age of 70, and returned to the private practice of law. In retirement, Hughes was of counsel at Hannoch Weisman, a New Jersey law firm, and split his time between Lawrenceville, New Jersey and Boca Raton, Florida. He suffered a stroke in 1991, and died the following year of congestive heart failure in Boca Raton. He was interred at St. Mary's Cemetery in Trenton, New Jersey.

Legacy
The building in Trenton, New Jersey which bears his name that houses the New Jersey Department of Law and Public Safety (headed by the Attorney General), the courtroom, chambers and offices of the State Supreme Court, the courtroom and several chambers and offices of the New Jersey Superior Court, Appellate Division, and the administrative headquarters of the statewide court system, was dedicated as the Richard J. Hughes Justice Complex, in 1982 in his honor.

Personal life
Hughes had five sons, two daughters, and three stepsons. He married Miriam McGrory in 1935; they had four children. His first wife died in 1950; in 1955, he married Elizabeth Sullivan Murphy (died 1983), and they had three children. In 1972, Hughes would contact then-senator Joseph Biden, who he had previously never met, to provide support and advise on how to cope with the unexpected and sudden death of his wife Neilia Hunter Biden.

Several of his children have become prominent in New Jersey law and politics.  Hughes' stepson W. Michael Murphy Jr., a former Morris County prosecutor, placed third in the 1997 Democratic primary for governor of New Jersey. Hughes' son Brian M. Hughes is the elected county executive of Mercer County.

References

Further reading

Archival collections

 Richard J. Hughes papers (The Monsignor Field Archives & Special Collection Center at Seton Hall University) - Contains the professional and personal papers of Richard J. Hughes covering his time as Governor of New Jersey to his tenure as Chief Justice of the New Jersey Supreme Court, primarily from the 1960s-1970s

|-

|-

1909 births
1992 deaths
20th-century American judges
American people of Irish descent
American prosecutors
Chief Justices of the Supreme Court of New Jersey
Democratic Party governors of New Jersey
People from Boca Raton, Florida
People from Florence Township, New Jersey
Rutgers School of Law–Newark alumni
Saint Joseph's University alumni

Richard J. Hughes


Zgrada stare škole je obrazovna zgrada u naselju Donja Pušća koje je u sastavu općine Pušća, zaštićeno kulturno dobro.

Opis dobra
Slobodnostojeća jednokatnica škole podignuta je u naselju uz glavnu ulicu. Pravokutnog je tlocrta, zatvorenog volumena, završena četveroslivnim krovištem, a pročelja su oblikovana dekorativnim detaljima kasne secesije. Zgrada je podignuta 1913. g., a svojom orijentacijom, sadržajem i oblikovanjem unosi urbani element i pridonosi formiranju središta neselja.

Zaštita
Pod oznakom Z-3535 zavedena je kao nepokretno kulturno dobro - pojedinačno, pravna statusa zaštićena kulturnog dobra, klasificirano kao "profana graditeljska baština".

Izvori

Zaštićene javne građevine u Zagrebačkoj županiji
Donja Pušća

Zgrada stare škole u Donjoj Pušći