Sakarya, Türkiye'nin  en kalabalık yirmi ikinci ilidir. İl ismini topraklarından geçen Sakarya nehri'nden almıştır. Sakarya İlinin merkezi Adapazarı'dır. Adapazarı 2021 yılında Danimarka'da aldığı ödül ile bisiklet şehri unvanını kazanmıştır.

2021 yılı sonu TÜİK verilerine göre il nüfusu: 1.060.876 dur. 16 ilçe ve belediye, bu belediyelerde toplam 668 mahalle bulunmaktadır.

Marmara Bölgesi'nin Çatalca-Kocaeli Bölümü'nde yer alır.

Sakarya'nın kuzeyinde Karadeniz, batısında Kocaeli, Bursa, doğusunda Düzce ve güneyinde de Bolu ile Bilecik bulunmaktadır. Sakarya Nehri, Sakarya'nın Karasu ilçesinde Karadeniz'e dökülür.

Sakarya ekonomisinde tarımın önemli bir yeri vardır. Hendek, Karasu ve Kocaali ilçelerinde fındık yetiştiriciliği mevcuttur. Ayrıca mısır tarımı da yapılmaktadır. Sakarya'da sanayi il merkezi Adapazarı yakınlarında yakınlarında gelişmeye başlamıştır. Son yıllarda kurulan sanayi kuruluşları bu sanayileşmeyi daha da artırmıştır. Sakarya, bir milyona yaklaşan toplam nüfusuyla İstanbul, Bursa, Kocaeli ve Balıkesir'in ardından Marmara Bölgesi'nin en büyük beşinci ilidir

Köken bilimi
Sakarya ili adını; aşağı havzasında bulunduğu, topraklarında Karadeniz'e dökülen ve il topraklarını G-K doğrultusunda ortadan ikiye bölerek kat eden Sakarya Nehrinden alır. Sakarya Nehri'nin ise adını nereden aldığına ilişkin bilgiler Frigler dönemine değin uzanmaktadır. Sakarya adının nereden geldiği ile ilgili görüşler şunlardır:
Eskişehir Çifteler ilçesinin 3 km GD yönünde antik Sangia şehri bulunuyordu. Buradaki kaynaktan  çıkan sular önce küçük bir göl haline gelir, sonra akışa geçerek Sakarya Nehrinin kaynağını oluştururlar. Bu antik kentin adının nehre verildiği düşünülmektedir.
MÖ 7. yüzyıla kadar bölgeye hakim olan Frigler kutsal saydıkları nehir tanrıları Sangari adını vermişler. Frig ana tanrıçası Kibele'nin kocası olan Atis'i doğuran Sakarya Nehri'nin kızı Nana'dır. Bu isim önce Sangarios, sonra ise saldırgan manasına gelen Zakharion'a dönüşmüştür.
Başka bir rivayet MÖ 3. ve MS 4. yüzyılları arası yöreye hakim olan Bitinya kraliçesi Sangarius'un adının verildiği şeklindedir.
Sakar Dede adında bir ermiş nehir üzerindeki köprüden geçerken parasız olması sebebiyle hakarete uğrar ve geçirilmez. Keramet gösterir, dua eder, nehrin yönünü değiştirir. Nehre bugün Erenler ilçe sınırlarında türbesi olan bu Sakar Dede'nin adı verilir.

Tarihçe

İlk çağlar

Anadolu birliğini ilk kuran Hititlerle Sakarya'nın da tarihi başlar. İç karışıklıklar sonucunda bölünen Hititlerden sonra bölgede Frigler hakim olmuştur. Frigya hakimiyeti sona erdiğinde bölge Lidyalıların eline geçmiştir.  MÖ 6. yüzyılda Pers İmparatorluğu Lidya Krallığı'nı yıkarak Anadolu'ya hakim olmuştur. Makedonya Kralı Büyük İskender MÖ 4. yüzyılda Persleri yenerek Anadolu'ya hakim oldu. Büyük İskender'in ölümünden sonra Bitinya Kralığı bağımsızlığını ilan ederek Sakarya'nın da bulunduğu bölgede hakimiyetini ilan etti. MÖ 1. yüzyılda Roma İmparatorluğu Bitinya Krallığı'na son vererek bölgeyi topraklarına kattı.

Roma İmparatorluğu ikiye bölündüğünde (MS 365), Bitinya bölgesi Bizans İmparatorluğu'na kaldı. İstanbul'u ele geçirmek gayesiyle gelen İslam orduları bölgeyi fethetmişlerdir. Bu hakimiyetler kalıcı olmamıştır. Bölgeye zaman zaman Sasaniler de akınlar düzenlemiştir.

Malazgirt Meydan Muharebesi'nden sonra Kutalmışoğlu Süleyman Şah Sakarya dahil tüm Anadolu'yu kontrol altına aldı. İznik'in başkent olduğu Türkiye Selçuklu Devleti kuruldu. Birinci Haçlı Seferinde İznik'i terk ederek başkenti Konya'ya taşıdı. Sakarya ahalisi yeniden Bizans'ın kontrolüne girdi.

Yapılan kazılar ve bulguların tarihi bilgileri sayesinde; bölgede MÖ 300 ile 395 yılları arasında başkenti Nikomedia (İzmit) olan Romalıların Bitinya eyaleti bulunmaktaydı. Kandıra, Kaynarca, Hendek, Karapürçek ve Taraklı'da rastlanan bazı bulgularca da bölgenin miladın hemen öncesi ve sonrasında Bitinyalıların egemenliğinde yaşadığı kesinleşmektedir. Bölgede inşa edilen Seyifler, Harmantepe, Tersiye, Paşalar, Çobankale, Mekece kaleleriyle, I. Justinianus'un 562 yılında Sakarya Nehri'nin üzerine yaptırdığı Beşköprü önemli tarihi kalıntılardır.

Osmanlı dönemi

13. yüzyılın sonlarına doğru Konur Alp, bugünkü Adapazarı Havzası'nı fethederek Türk hakimiyetini yeniden sağladı. Orhan Gazi zamanında yapılan bu fetihlere ithafen Sakarya ve çevresinde padişah adına Orhan Camii'ler yapılmıştır. İlk olarak batı Türkistan ve Azerbaycan'dan gelen göçebe Türk boyları buralarda köyler ve kentler kurmuşlardır. Adapazarı, Sakarya Nehri ve Sapanca Gölü'nden çıkan Çark Suyu arasında kalan yarımada biçimindeki kara parçası üzerinde kurulmuştur. 1563 yılına ait bir vesika ve 1581 yılında Akyazı Ada Kadılığı'na yazılan ve bu yöreden nahiye diye bahseden bir ferman şehrin tarihini anlatan ilk belgelerdendir.

Adapazarı yöresi başkent yakınında olduğu için üretim fazlası her şey İstanbul'a gönderilirdi. Özellikle tarım, hayvancılık ürünleri ve kereste açısından Sakarya çevresi önemliydi. İstanbul, İzmit ve Kefken tersanelerine yakınlığı çevreden çokça kerestenin üretilmesine neden olmuştur.

Osmanlı kumandanlarından Karamürsel Alp, Karamürsel'de kurduğu tersanenin kereste ihtiyacını Karasu-Adapazarı arasındaki ormanlardan karşılıyordu. Kereste işlerini takip için Adapazarı'nda Kereste Eminliği kurulmuştu. Elde edilen tomruklar Sakarya Nehri üzerinden Karadeniz'e, oradan İstanbul'a Tersane-i Amireye ulaştırılıyordu. Gemi küreği yapım işi Karasu'ya verilmişti. Tomrukların tamamı başkente gönderilmez, Sakarya ağzında (Yeni mahalle) gemi yapım ve onarımı yapılırdı. Sakarya'dan Tophaneye top arabalarının ahşap parçaları hazırlanır ve gönderilirdi.

Evliya Çelebi Sakarya yöresinden ağaç denizi olarak bahseder. Yöreyi gezen Fransız kontu A.De. Moustier 1862 yılında şunları yazmıştır: "Adapazarı nehrin kenarında 10.000 kişilik bir kent. Ceviz ağacı bol fakat kesilenlerin yerine yenileri dikilmiyor. Bu gidişle Adapazarı ağaçsız kalacak."  Adapazarı'nda o yıllarda ceviz ağacından tabanca ve tüfek kabzası yapılmaktaydı.

İkinci Beyazıt Köprüsü: Osmanlı zamanından kalan köprü tarihi açıdan önemlidir. Geyve ilçesinde Alifuatpaşa kasabasında II. Bayezid tarafından yaptırılmıştır. Sakarya Nehri üzerine yapılan köprü 15 gözlüdür, uzunluğu 196,5 genişliği 5,5 metredir.

Kurtuluş Savaşı

Adapazarı yöresi Kurtuluş Savaşı'na; Ali Fuat Cebesoy, Hasan Cavit Bey, Sırrı Bey, Çerkez Sait Bey, Metozade Hüseyin Bey, Koçzade Mahmut Bey, Abdurrahman Bey, Kaymakam Tahir Bey, Cevat Bey, Kazım Kaptan, Halit Molla ve İpsiz Recep gibi kahramanlarıyla katkıda bulunmuştur.

İlçede ilk müfrezeyi kurma görevi Yüzbaşı Ramiz, Yüzbaşı Rauf, Doktor Raik'e verilmiştir. Onlar da Meto Hüseyin ve Mehmet Bey'in katkılarıyla bu görevi yerine getirdiler. Geyve, Hendek ve Adapazarı'nda Kuvâ-yi Milliye teşkilatı aynı zamanda kuruldu. Bölgenin önde gelenleri Ankara'ya Mustafa Kemal'e bağlılık telgrafı çektiler.

Bölgede Ermeni ve Rum çeteciler ile mücadele için Türk milis güçleri oluştu. Akyazı, Hendek ve Sapanca çevresinde Kazım Kaptan kuvvetleri, Kaynarca yöresinde Halit Molla,  Kandıra ve Karasu çevresinde İpsiz Recep, Ermeni ve Rum çeteleri ile mücadele ettiler. Anzavur Ahmet üçüncü ayaklanmasında Adapazarı üzerinden Geyve boğazını ele geçirmek için saldırmış, Çerkez Ethem tarafından bozguna uğratılmışlardır. Hendek'i ele geçiren Anzavur, Ethem tarafından püskürtülmüştür.

İzmit'i işgal eden 11. Yunan Tümeni, 24 Mart'ta Sapanca ve Kırkpınar'ı, 25 Mart tarihinde Adapazarı'nı işgal etti. Millî kuvvetler Yunan ilerleyişini durdurmak amacıyla Sakarya Nehri üzerindeki ahşap olan Tavuklar ve Taşlık köprülerini yaktı. Nehri geçen ilk Yunan birlikleri milis güçlerce geri püskürtüldü.

Bölgeyi işgalden kurtarmak amacıyla yeni bir kolordu kurulup başına Albay Kasım Bey atandı. Yunan kuvvetleri Bursa'ya doğru çekilmek amacıyla Adapazarı'na toplanmaya başladılar. Çekilme sırasında şehrin yakılmasını önlemek için tedbirler alındı. 21 Haziran sabahı erkenden üç kol halinde Millî kuvvetler Adapazarı'na girdi. Küçük çatışmalarla şehir kurtarıldı. Kazım Kaptan, Osman Kaptan ve Molla Halit güçleri şehirde asayişi sağladı.

25 Mart tarihinden, 21 Hazirana kadar 3 ay süren işgalden kurtuluşu için Sakarya'da 21 Haziran Kurtuluş Günü olarak kutlanmaktadır

Cumhuriyet dönemi
Sakarya, 1954'te il oldu. 14 Ocak 2000'de çıkarılan 593 sayılı kanun hükmünde kararname ile büyükşehir unvanı kazandı. 2004 yılında çıkarılan 5216 sayılı kanun ile büyükşehir belediyesinin sınırları valilik binası merkez kabul edilerek yarıçapı 20 kilometre olan dairenin sınırlarına genişletildi. 2012 yılında çıkarılan 6360 sayılı kanun ile 2014 Türkiye yerel seçimlerinin ardından büyükşehir belediyesinin sınırları il mülki sınırları oldu.

Adaköy'den Sakarya'ya
1324: Orhan Gazi'nin fethiyle kurulan Ada Karyesi (Adaköy).
16. yüzyıl: Ada nahiyesi
18. yüzyıl: Ada kazası, Kocaeli vilayetine bağlı.
1868: Adapazarı Belediyesi Kocaeli'ye bağlı ilçe.
1954: Adapazarı merkez ilçesi yeni kurulan Sakarya ilinin merkezi.
2000: Adapazarı Büyükşehir Belediyesi kurulur.
2008: Adapazarı ilçe belediyesi, Sakarya Büyükşehir Belediyesi'nin alt kademe belediyesi olur. Kentin adı Sakarya'dır artık.
2014: 2012 yılında çıkarılan 6360 sayılı yasa ile yeni değişiklikler olmuştur. 2014 mahalli idareler genel seçimi sonrasında büyük şehir belediyesi Sakarya il mülki idare sınırlarındaki tüm alanda hizmet vermeye başlanmış, ilin tüm ilçe belediyeleri büyükşehire bağlanmıştır.

Coğrafya
İlin topoğrafyası üç ana kısımda incelenir: 1. Kuzeydeki alçak tepelik alanlar, 2. Orta kısımda Adapazarı ovası düzlüğü, 3. Güneyde engebeli dağlık alanlar. Kuzey Anadolu Fay hattının kuzeyinde olmak üzere, batıdan Kocaeli platosu Sakarya nehrine kadar ilerler. Çam Dağı kütlesi hariç kuzey Kısımlar Kocaeli platosunun devamı durumundadır.

Adapazarı ovası (Akova) Sakarya nehrinin taşıdığı alüvyonlarla oluşmuştur. İzmit körfezi ve Sapanca Gölünün devamı olan Adapazarı ve Düzce ovaları tektonik oluşumlu ovalardır. Ovada 400 metreye kadar alüvyon çökeller yer alır. İl topraklarının %34'ü ovalar, %44'ü platolar, %22'si dağlar tarafından oluşturulur.

Dağlar
Samanlı Dağları, Bolu dağlarının devamı olarak il topraklarından Marmara denizine kadar uzanır. Köroğlu dağları ile Samanlı dağlarını birbirinden Geyve Boğazı ayırır. Çok yüksek olmayan Samanlı dağları İzmit körfezi ile  Gemlik körfezi arasında uzanır. İlin en yüksek dorukları Keremali Dağı (1543 m) ve Karadağ'dır (1467 m).

Keremali Dağı: 1543 m ile ilin en yüksek dağıdır. Hendek ile Akyazı arasında bulunur. Zirvesinde yaylalar ve Keremali türbesi bulunur.

Çam Dağı: Düzce ovasında kesintiye uğrayan Akçakoca ve Bolu Dağlarının il topraklarındaki uzantısıdır. Hendek, Karasu, Kocaali ilçeleri arasında yer alır. Ortalama 880 m olan yüksekliği Fındıklıtepe'de 900m'yi bulur.

İlde başka dağlık alan yoktur. Kocaeli platosu üzerindeki tepelikler en fazla 250 metreye kadar çıkarlar.

Yaylalar: İldeki Samanlı dağları, Karadağ, Oflak Dağı ve Keremali Dağı üzerinde yer alan yaylalar şunlardır: Acelle Yaylası (Akyazı), Dikmen Yaylası (Hendek), Çiğdem Yaylası (Hendek), Turnalık Yaylası (Hendek), Keremali Yaylası (Akyazı), Sultanpınar Yaylası (Akyazı), Karagöl Yaylası (Taraklı), Soğucak Yaylası (Sapanca), Davlumbaz Yaylası (Akyazı).

Ovalar
Adapazarı Ovası, Akova da denilen alan Sakarya nehrinin biriktirdiği verimli alüvyonlarla kaplıdır. 620 km2 büyüklüğüyle Marmara'nın büyük ovalarındandır. Ova, Sakarya ekonomisine önemli katkı sağlar. Yaklaşık 30 m yüksekliğe sahiptir ve merkezi kısmına Sakarya şehri kurulmuştur. Mısır, şeker pancarı, buğday, kabak, patates ekimi yapılır.

Pamukova, Sakarya nehrinin Adapazarı ovasından önce, Geyve boğazının güneyinde oluşturduğu, 170 km2 büyüklüğündeki ovadır. Akdeniz iklimi etkisi altındaki ovada çoğunlukla meyvecilik ve sebzecilik yapılır.  Sakarya'nın içinden aktığı ovada sulanan tarlalarda; buğday, şeker pancarı, soğan, salçalık biber, domates, bağ, ayva,şeftali, çilek, armut yetiştirilir.

Söğütlü Ovası, 30 km uzunluk 20 km genişliğindeki ova ilin en çukur kısmıdır. Sakarya sık taşkın yapar, yer altı suyu seviyesi de yüksektir. Ova dranaj kanalları açıldıktan sonra tamamen kullanılmaya başlanmıştır.

Akarsular

Sakarya Nehri: Kaynağını Eskişehir topraklarından alan nehrin uzunluğu 824 km'dir. İl sınırlarında 159 km'lik kısmı yer alır. Sakarya merkezin 4 km doğusundan geçen nehir önce Mudurnu Çayını, Seyifler Kalesi yanında Çark Suyu'nu alır, Karasu Yenimahalle'den Karadeniz'e dökülür.

Çark Suyu: Sapanca Gölünün fazla sularını taşıyan Çark 45 km uzunluğundadır. Sapanca gölünden doğar, Ferizli-Seyifler köyünde Sakarya Nehri ile birleşir. Son yıllarda Sapanca Gölünün suları insan faaliyetleri amacıyla yoğun kullanıldığı için fazla bir akışı yoktur. Belediyenin akışı sağlamak amacıyla Sakarya Nehrinden su taşıma projesi gerçekleşmiş, Kent içindeki Çark deresi çorak görünümden kurtulmuştur.

Dinsiz Çayı: Mudurnu çayının koludur, uzunluğu 34 km'dir. Hendek sınırlarından doğar, Fabrika dere, Balıklı dere, Bıçkıdere ve Gürcüdere'yi alarak Mudurnu Çayıyla birleşir.

Mudurnu Çayı: Ardıç dağının güney yamaçlarından doğar, Bolatça Çayı ve Dinsiz çayını alarak Hendek'te Sakarya Nehri ile birleşir.

Darıçayırı Deresi: Hendek'in Kocadöngel Mahalleninden bu isimle doğar, Darıçayırı (Karasu) beldesinden geçtikten sonra Tuzla Mahallesinde Sakarya ile birleşir.

Maden Deresi: Çamdağının Hendek kısmından doğar, Kuzeye doğru akışa geçer. Uzunluğu 30 km olan Maden Deresinin aşağı kısmında oluşan kanyon vadi özellikle yazın turist çeker.

Melen Çayı: Yığılca'dan Küçük Melen olarak doğar, Efteni Gölüne döküldükten sonra diğer kollarını alarak gölden Büyük Melen adıyla çıkar. Efteni Gölüne kadar 61 km, gölden sonra 63 km uzunluğundadır. 30 km'si Düzce-Sakarya sınırını oluşturan çay, Melenağzı köyünde Karadeniz'e ulaşır. Cumayeri Dokuzdeğirmen köyü ile Kocaali Beyler Köyü arasında 12 km'lik kısmında rafting yapılmaktadır. Üzerinde Melen Barajı yapılmakta olan çaydan Büyük Melen Projesi ile İstanbul'a içme suyu gönderilmektedir.

Göller

Sapanca Gölü: Sakarya ile Kocaeli illeri arasında uzanan tektonik oluşumlu tatlı su gölüdür. Kuzey Anadolu Fay Hattı etkisiyle oluşan göl,16 km uzunluk, 5 km genişliğe sahiptir. Denizden yüksekliği 33 m olan gölün en derin yeri 53 m, ortalama derinliği 36 m'dir. Göl suları Kocaeli'de sanayide, Sakarya'da içme suyu olarak kullanılmaktadır.

Acarlar Longozu: Karasu ve Kaynarca ilçeleri sınırlarında yer alan kıyı set gölüdür. Uzunluğu 7,5 km, genişliği 0,9 km olan göl, 1976'da Yaban hayatı Koruma sahası, 2004 yılında Yaban Hayatı Geliştirme Sahası ilan edilmiştir. Doğası, bitki ve kuş türleriyle ziyaretçi çekmektedir.

Taşkısığı Gölü, (Çaltıcak Gölü), Sakarya ili, Adapazarı ilçesi sınırlarında yer alır. Yüzölçümü 90 hektar olan gölün suları tatlıdır. Göl yakınlarına doğalgaz çevrim santrali yer alır.

Poyrazlar Gölü: Sakarya kent merkezinde 7–8 km uzaklıkta, Karasu yolu üzerindedir. Sakarya nehrinin biriktirdiği alüvyonlar sebebiyle oluşmuş alüvyal set gölüdür. Doğal sit alanı olan göl çevresi mesire yeri olarak kullanılmaktadır.

Akgöl: Karasu ve Ferizli ilçeleri arasında kalan alüvyal set gölüdür. Balık açısından zengin olan gölün kıyılarından torf çıkarılır. Fazla sularını Sakarya nehrine boşaltır.

Küçük Akgöl: Sakarya merkezin 12 km kadar uzakta eski Karasu yolu üzerindedir. Doğal ormanlarla çevrilidir.

Küçükboğaz gölü: Karasu-Kocaali yolu üzerinde oluşmuş kıyı set gölüdür. Çevresi mesire yeri olarak değerlendirilir.

Gökçeören Gölü: 25 ha alana sahip olan göl, merkezin 7–8 km KB yönünde yer almaktaydı. Fazla derin olmayan ve kışın genişleyip yazın çekilen göl 1967 yılında kurutularak tarım arazisine çevrilmiştir.

İklim
Sakarya ilinin Karadeniz kıyılarında Karadeniz iklimi, güney kısmında Marmara tipi Akdeniz iklimi etkilidir. Kuzeyde Fındık yetiştirilirken, güney ilçelerinde bir kısmı zeytin bahçesi olan meyve bahçeleri yaygın olması bunun göstergesidir. İl merkezinin güneyinde yer alan Samanlı dağları ve Keremali dağları Karadeniz iklim etkisinin güneye ulaşmasına engel olur. İlin güney bölümüne İznik Gölü yönünden Akdeniz hava kütleleri ulaşır. Yağış Kuzeyden güneye doğru azalır: Karasu'da 1000 mm, Merkezde 840 mm, Geyve'de 600 mm'ye düşer. Hakim rüzgâr yönü KKB'dır. Bağıl nem ortalaması %72'dir. Yıllık sıcaklık ortalaması 14,2 °C'dir. Ocak ayının fazla soğuk olmaması (5.9 °C), Temmuz sıcaklıklarının yüksek olamaması (23.3 °C), yıllık sıcaklık farkının düşük olması (17.4 °C), Karadeniz iklimi etkisindendir. Yağışın mevsimlere dağılışı: %31 kışın, %26 sonbahar, %22 ilkbahar, %21 yaz. Bu dağılım Karadeniz yağış rejiminin özeliklerini yansıtır. Yağışın %95,9'u normal, %3,7'si sağanak şeklindedir. Yıllın 133 günü yağışlıdır.

Bitki örtüsü
Sakarya'da iklimin etkisiyle nemcil Karadeniz Ormanları hakimdir. İl topraklarının %37'si (179.516,5 ha) korunmuş, %5'i (23.191,5 ha) bozulmuş olmak üzere %42'si (202.708,0 ha) orman alanıdır. Ağaç türlerinden; kayın, gürgen, meşe, dişbudak, kestane, ıhlamur, kavak, kızılağaç, bulunur. Ağaççık ve çalı türlerinden; taflan, defne, üvez, kızılcık, ormangülü, şimşir, yabani fındık, mürver, kocayemiş bulunur. Orman alanının dışında az da olsa makiler bulunur. Maki türlerinden; kocayemiş, şimşir, akdiken, ardıç, çobanpüskülü, kermez meşesi, böğürtlen, dikenli mersin, ayı üzümü ve ormangülü yetişir.

Sakarya ormanlarında yaban hayvanlarından; geyik, karaca, ayı, kurt, domuz, tilki, çakal, sansar, porsuk, tavşan, sülün, keklik, bıldırcın, üveyik, güvercin, sığırcık, kirpi, saksağan, şahin, doğan, baykuş, yaban kazı, ördek yaşar.

Yer bilimi
Sakarya'da kuzey-güney doğrultuda; Batı Pontid, Armutlu-Almacık-Arkotdağ ile Sakarya zonu birimleri bulunur. Batı Pontid zonunda; Paleozoyik, Permo-Triyas, Genç Kampaniyen-Orta Eosen yaşlı kırıntılar, karbonatlar, volkanitler bulunur. Bu zamanlarda oluşan kaya grupları açısal uyumsuzlukla sıralanırlar. Gurupların temeli Ordovisyen zamanlı sığ deniz, delta çökelleri (Kocadöngel formasyonu), bunun üzerinde akarsu çökelleri (Kurtköy formasyonu) ile sığ deniz çökeli olan kumtaşı şeyller oluşturur. Ferizli formasyonu yoğun demir mineralleri bulunan lagün-şelf çökellerini temsil eden karbonat ve kırıntılardan oluşur. Tüm birimler miyosen yaşlı bazalt, Pliyosen yaşlı kırıntılar, yamaç molozu ile alüvyonlarla örtülüdür.

İlde 1. jeolojik zamandaki Hersiniyen dağ oluşumu ve 3. zamandaki Alpin Orojenezi etkili olmuştur. Hersiniyen kıvrımları Devoniyen ve Silüriyen tortulları üzerinde gerçekleşmiştir. Güneyde metamorfizma oluşmuş, kuzeyde metamorfizma çok az görülmüştür.

İl genelinde Alp orojenezi Kuaternere kadar sürmüştür. Tektonik etkilerle Adapazarı Ovası çökmüş, Kuzey Anadolu Fayı bu devirde oluşmuştur. Fayın güneyindeki bloklar çökmüş, kuzey taraflar yükselmiştir. Fay hareketleri neticesinde Adapazarı ovası sürekli çökmekte olan sübsidans havza haline gelmiştir. İzmit körfezinden Hendek'e kadar devam eden geniş düzlük alan nehir çökelleriyle kaplıdır. Sakarya merkez, Sakarya Nehri, Çark Suyu, Mudurnu Çayı, Uludere'nin getirdiği bu nehir çökelleri üzerinde kurulmuştur. Adapazarı Ovasının kuzey kenarlarında dik kenarlı tepeler başlar. Ovanın güney ve kuzeyinde bulunan aynı seviyedeki tabakaların yaş ve yapılarının farklı olması ovanın tektonik çöküntü alanı (graben) olduğunun göstergesidir.

Doğal afetler

Deprem
Sakarya Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde yer aldığı için 1. derece deprem bölgesidir. Arazinin genç nehir çökellerinden oluşur ve yer altı suyu seviyesi yüksektir. Bu iki olgu zemin sıvılaşmasına neden olmakta  ve depremin etkisini artırmaktadır. Tarihte önemli depremlerden zarar görmüştür:
1943 Adapazarı - Hendek Depremi: 6.6 Mw şiddetindeki deprem 360 kişinin ölmesine yol açmıştır. Adapazarı bu depremde önemli ölçüde zarar görmüştür.
1957 Abant Depremi: Sakarya'yı da etkileyen 7,1 Mw şiddetindeki deprem 26 Mayıs saat 08.33'te oluşmuştur
1967 Akyazı Depremi: 30.07.1967 tarihinde merkez üssü Akyazı olan depremin şiddeti 6.0'Mwdır.
1967 Mudurnu Depremi: Merkez üssü Mudurnu olmasına rağmen en fazla zararı Adapazarı'na verdiği için 1967 Sakarya Depremi olarak bilinir. 22 Temmuz Cumartesi günü 18.58'de 6.8 Mw büyüklüğündeki depremin yıkıcı etkisi Mercalli şiddet ölçeği VIII-IX derecedir. Deprem İzmit, Ankara, Eskişehir, Bolu ve İstanbul'da hissedildi.
1999 Gölcük depremi: 17 Ağustos 1999 sabahı, 03.02'de gerçekleşen, Kocaeli/Gölcük merkezli Richter ölçeğine göre 7,5 Mw büyüklüğünde gerçekleşen depremdir. Deprem tüm Marmara'da olduğu gibi Sakarya'da da büyük çapta can ve mal kaybına neden olmuştur.
1999 Düzce depremi: 1999 Düzce Depremi, 12 Kasım 1999 Cuma günü saat 18.57'de 7.2 Mw ve merkez üssü Düzce olan 30 saniye süren deprem Sakarya'da etkili olmuştur. 1999 Gölcük depreminden yaklaşık dört ay sonra olması özellikle hasarlı yapıların yıkılmasına neden olmuştur.
2000 Akyazı Depremi: 23 Ağustos 2000 tarihinde, 5.2 Mw şiddetinde, 1999 Gölcük depreminin artçısı olduğu düşünülen depremdir. Deprem dış merkezi fazla yerleşimin olmadığı alanda bulunduğundan zararı olmamıştır.

Su baskını olayları
İlde yer alan Sakarya Nehri, Mudurnu Çayı, Darıçayırı Deresi, gibi akarsular zaman zaman taşkınlara neden olmaktadır. Ani sağanak yağış ve kar erimelerinde seller oluşmaktadır.

Kıyı erozyonu
Özellikle son yıllarda Karasu limanı yapımından sonra Karasu sahilinde dar bir kıyı şeridinde şiddetli olarak görülmektedir. Liman yapımından sonra kıyı kenar çizgisi içine yapılmış evler yıkıldı. Bu süreçte kıyının 100 metreye yakın gerilediği tespit edilmiştir. Önlem olarak önce kıyıya dik mendirekler yapıldı. Fayda etmediği görülünce yeni bir kararla kıyıya paralel açıkta mendirekler yapılmaya başlandı. Kararı alınan 27 mendirekten 7'si yapıldı, yapılanların erozyonu durdurduğu görüldü.

Nüfus
Sakarya bölgesi 19. yüzyıl boyunca üç büyük savaşın sebep olduğu muhacir akınına uğramıştır. 1853-56 Kırım savaşı, Şeyh Şamil'in mücadelesi 1850-1860 Kafkas Savaşı, 1877-78 Osmanlı-Rus harbi Sakarya'nın bağlı bulunduğu İzmit mutasarrıflığına yoğun göçe sebep olmuştur.

Sakarya ilinde demografik yapısı şu unsurlardan oluşmaktadır: Yerli halktan Manavlar, Yörükler, Kafkasya halklarından; Çerkesler, Abhazlar, Acaralı Gürcü, Mohti Lazlar, Hemşinliler,Kırım Tatarları, Balkanlar ve Rumeli göçmenleri; Bosnalı, Arnavut, Pomak, Sırp ve Bulgaristan ile Yunanistan'dan göçen Muhacirler. Doğu Karadeniz'den gelen Karadenizliler, Abdallar, Romanlar, az miktar da olsa Rum, Ermeni, Arap bulunmaktadır. Hemen tamamını Müslüman nüfusun oluşturduğu halkın; %93.1 Hanifi, %3.6 Alevi, %3.3 Şafii mezhebine mensuptur.

Nüfusun ilk yerleştirilmesi sırasında zorunlu iskân siyaseti uygulanmıştır. Farklı etnik gruplar karışık yerleştirilmiştir. Daha sonra bu siyaset terk edilse de, yeni muhacirler yakınlarının yanlarına yerleştiklerinden, kendi kültürlerini yaşamış, bir bütünleşme gerçekleşmemiştir. 1950'li yıllardan sonra Sakarya'nın gelişen ulusal ulaşım ağının üzerinde bulunması, köyden kente göç, şehir merkezlerinde yeni iş alanlarının oluşması bütünleşmeyi başlatmıştır. 1999 depremi Sakaryalıların bütünleşmesinde yeni bir ivme kazandırmıştır. Taraklı, Geyve, Pamukova ve Kaynarca'da muhacirlerin fazla olmaması geleneksel Manav kültürünün değişmeden zamanımıza kadar gelmesini sağlamıştır.

Çok kültürlü yapı; yemek kültürü, evlenme, ölüm, sünnet törenlerinde, halk oyunlarında, geleneksel el sanatlarında kendini gösterir. İlde yapılan dokuz yüzden fazla yemek türü bu çeşitliliğin bir başka göstergesidir.

Çerkes, Abhaz, Acaralı Gürcü, Hemşinli, Bosnalı, Arnavut, Tatar, Roman, Arap, Balkan Muhacirleri zorunlu dış göçle Sakarya'ya gelmişlerdir. Sınırları Osmanlı Devleti olarak düşünüldüğünde bu göçler iç göçe daha çok benzer. Türkiye sınırları dışından gelenlerin bazıları önce başka illere yerleşmiş, daha sonra Sakarya'ya gelmiş nüfustan oluşur.

Sakarya'daki göçlerin bir kısmı ise güncel mevsimlik iç göç olayıdır. Çoğunlukla fındık tarımının yapıldığı Karasu, Kocaali, Akyazı ve Hendek gibi ilçeler bu göçe muhataptır. Mevsimlik tarım işçilerinin çoğunluğu Güneydoğu Anadolu Bölgesinden fındık hasadında çalışmaya gelirler.

Yerleşme amaçlı güncel göçlerden de Sakarya kendine düşen payı almaktadır. 1950'lerde başlayan iç göç, doğudan batıya, iç bölgelerden kıyılara doğrudur. Sakarya'da gelişen sanayisi ve verimli topraklarıyla göçmen çekmektedir.

2007 rakamlarına göre il nüfusu; %40 Manav, %21 Karadeniz Türkmenleri Çepniler, %9 Balkan ve Rumeli Türkleri, %7 Gürcü, %5 Laz, %4 Kürt, %2 Abhaz, %1 oranında Çerkez, Roman, Boşnak, Arnavut, Yörük kültürüne sahip nüfustan oluşur.

Güncel Nüfus Değerleri(TÜİK 6 Şubat 2023 verileri )

Sakarya il nüfusu: 1.080.080 (2022 sonu). İlin yüzölçümü 4.823 km2'dir. İlde km2'ye 224 kişi düşmektedir. (Yoğunluğun en fazla olduğu ilçe: 1.252 kişi ile Serdivan'dır)

İlde yıllık nüfus artış oranı % 1,81 olmuştur. Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Ferizli (% 5,98)- Kaynarca (% 0,40)

06 Şubat 2023 TÜİK verilerine göre 16 İlçe ve belediye, bu belediyelerde toplam 668 mahalle bulunmaktadır.

Ekonomi

Sakarya, 1987-1998 yılları arasında Türkiye'nin refah düzeyi artan illeri içinde yer almıştır. Kaldı ki bu gelişme istatistikleri Sakarya'da her yıl üretilen, Gayri Safi Millî Hasıla'yı tam anlamıyla yansıtmamaktadır. Sakarya'da faaliyet gösteren ve büyük çaptaki firmalar Türkiye'nin en büyük 500 kuruluşu içinde yer almaktadır. İlde üretim yapan dev kuruluşların (Otoyol, Toprak Grubu, Pilsa, Yazakisa, Goodyear, Noksel) yönetim merkezleri Sakarya'da olmadığından, ürettikleri GSMH'ler ilin yıllık üretim değerleri içinde görülmemektedir.

Sakarya'da 2012 yılında ekonominin sektörel dağılımı şu şekildedir: Tarım %17, sanayi %24, hizmetler %59.

Sakarya'da (2012) millî gelir 14.064 $, istihdam oranı %47.7, işsizlik %10.2'dir. Sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasına göre   Türkiye 18.si, Kişi başına düşen GSYİH sıralamasında 33.dür. Türkiye GSYİH içinde 1.1'lik paya sahiptir.
2013 yılında %26 ile ihracatını en fazla artıran il olarak, 1 milyar$ üzerinde ihracat yapan iller arasına katılmıştır. Sakarya en fazla ihracat yapan 9. şehir olmuştur.  2012 verilerine göre 1.8 milyar ihracat, 1.1 milyar dolar ithalat yapılmıştır. 2012 için ihracatın ithalatı karşılama oranı  %159 oranında gerçekleşmiş, böylece il aldıklarından daha fazlasını yurt dışına satmıştır.

Sanayi

Sanayi faaliyet kolunun il ekonomisine katkısı %25 oranındadır. Günümüzde sanayi yatırımlarını teşvik, düzenli şehirleşme ve istihdam sorunlarını çözümlemeye yönelik etkili bir kalkınma aracı olarak görülen Organize Sanayi Bölgesi kurulması çalışmaları 1976 yılından itibaren Sakarya'da devam eden Organize Sanayi Bölgesi 1993 yılında nihayet bulmuştur.

Sakarya'da son yıllarda özellikle otomotiv, tekstil ve gıda sektörlerinde büyük gelişmeler yaşanmıştır. Otomotiv devi olan Toyota, Otoyol, Otokar ve Tırsan firmalarının önemli yatırımlarını bu ilde yapmaları, beraberinde otomotiv yan sanayi üreticilerinin de hızla büyümelerini sağlayacaktır.

Gıda sektöründe özellikle süt ürünleri ve Tavukçuluk alanında önemli yatırımlar gerçekleşmiştir. Ülker grubunun Pamukova ve Akyazı ilçelerinde, Şenpiliç A.Ş. Geyve ilçesinde, Köy-tür A.Ş. Kaynarca ilçesinde yapmış olduğu yatırımlar Sakarya'da mevcut diğer üreticiler için de bir ivme kazandırmıştır.

Tekstil sektöründe de son yıllarda Sakarya'da önemli yatırımlar gerçekleşmiştir. Bunun en önemli sebeplerinin başında Sakarya'nın Tekstilin önemli merkezleri olan İstanbul ve Bursa illerine olan yakınlığıdır.

Sakarya, otomotiv ve yan sanayi, tekstil, gıda, orman ürünleri, elektrik-elektronik, yapı-inşaat malzemeleri, süs bitkiciliği gibi alanlarda yatırıma uygun konumu ile Türkiye'nin önemli bir yatırım merkezidir.

Sakarya'da kamunun da önemli yatırımları bulunmaktadır. TÜVASAŞ, Tank-Palet fabrikası, Şeker fabrikası, EBK kombinası ve TZDK bu açıdan önemlidir.

Araştırma sonucu 2021 yılı İSO ilk 500 Sanayi Kuruluşu Listesinde üretimden net satış miktarına göre Sakarya'dan 37 firma yer aldı. 2020 araştırmasıyla kıyaslandığında bu firmalardan 1 tanesi listeye ilk kez girme, 11 firma da sıralamasını yükseltme başarısı gösterdi.

Listedeki 37 firmadan SATSO adıyla kayıtlı 7 firma, diğer illerdeki Odalara kayıtlı olarak SATSO'da şube üye olarak kayıtlı 28 firma ve Akyazı TSO'ya kayıtlı 2 firma yer aldı.

2012 yılında İSO'nun açıkladığı ilk 500 arasında Sakarya'da üretim yapan 14 firma yer almıştır. Bu firmalar ve ilk 500 listesindeki sıralamaları şöyledir: Toyota 29, Ak gıda 43, Otokar 87, Şenpiliç 96, Asaş alüminyum 154, Federel-Mogul 176, Tırsan 178, Yazaki otomotiv 220, Durak fındık 242, B-plas plastik 305, Balsu 342, Sırmagrup 362, Tüvasaş 375, Çamsan ağaç 400.

TÜVASAŞ: Vagon üretiminde Türkiye açısından önemli bir yerdedir. Son zamanlarda TCDD, Marmaray, Irak Demiryolları, Bulgaristan Demiryolları için üretimler yapılmıştır. Sakarya Et Kombinası  Marmara'da üretim ve pazarlama yapan tek EBK kombinasıdır. Günlük 360 büyükbaş, 2600 küçükbaş kesme kapasitesine sahiptir.
Adapazarı Şeker Fabrikası: 1999 Marmara depreminden sonra bir süre çalışmamış, modernize edildikten sonra 2006'da Pancar ekicileri kooperatifine devredilerek yeniden üretime başlamıştı. Ancak kredi borçlarından dolayı fabrikayı 2012 Eylül ayında Bank Asya devralmıştır. Ülker Grubu ile Bank Asya, fabrikanın %98,8 hisse ve fabrikaya ait taşınmazları, alacak ve borçların mahsup edilmesi kaydıyla 182 milyon ₺'ye Yıldız Holding'e satılması için sözleşme imzalandı.
Başak Traktör: 1915'te Adapazarı Araba Fabrikası olarak açılmış, sonrasında Türkiye Zirai Donatım Kurumuna bağlı traktör fabrikasına dönüştürülmüştür. 1944 yılında TZDK'ye devredilen fabrika özelleştirildiği 2003 yılına kadar Türk çiftçisine traktör üretmiştir. 2003 yılında özelleşen firma  2012 yılında Sanko Holdinge satılmıştır. Fabrika Başak Traktör markasıyla helen yerli traktör üretimine devam etmektedir.
Türk Traktör: Firmanın Ankara'da bulunan üretim üssünden sonra açtığı ikinci fabrikasıdır. Erenler'de 222 bin m2 açık, 68 bin m2 kapalı alanda kuruludur.
Tank-Palet Fabrikası: 1967 yılından itibaren Türk ordusuna hizmet vermektedir. Fabrika, 1973 yılında Palet Yenileme Atölyesi ile hizmete başlanmıştır. 1974 yılında ise Tank Yenileştirme Atölyesi ve Motor-Transmisyon Atölyesi işletmeye alınmıştır. Kara Kuvvetleri Komutanlığı'ndaki tüm paletli araçları kapsayacak şekilde, araç yenileştirme ve bu araçlara ait motor, transmisiyon, optik aksam ve paletleri yenileştirmek, söz konusu araçları modernize etmek ve ayrıca yenileştirme ve modernizasyon için gerekli olan her türlü yedek parçayı imal ve tedarik etmektir. 19 Aralık 2018'de Resmi Gazete'de yer alan kararına göre, Tank Palet Fabrikası'nın özelleştirme kapsam ve programına alınmasına karar verilmiştir. Tank Palet Fabrikası, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin son yıllarda büyük tedarikçilerinden olan mayına karşı dayanaklı Kirpi'yi üreten BMC'ye işletme olarak devredildi.
Tırsan: 1977 yılında otomotiv sektörüne yönelik olarak kurulmuştur. İngiliz, Fransız, Alman ve Hollandalı şirketlerle ortak çalışmalar yaptı. Almanya'da treyler fabrikası açtı. Birer adet Alman ve Hollandalı şirketi satın aldı. Sakarya fabrikasında 1060 kişinin çalıştığı şirket 48 ülkeye ihracat yapmaktadır.
Şen piliç: Sakarya Söğütlü'de 800 işçinin çalıştığı kesimhanesi bulunur. Anlaşmalı 450 çiftçiye fason üretim yaptırmaktadır. İç pazarın dışında  Libya, İran, Irak ve Azerbaycan'a ihracat yapmaktadır.
Ak gıda: Ülker'in bağlı olduğu  Yıldız Holdingin gıda firmasıdır. Akyazı ve Pamukova'da üretim yapmaktadır. Yıldız Holding bünyesindeki en büyük gıda şirketlerinden Ak Gıda, Fransız gıda devi Groupe Lactalis şirketine 2015 yılında satıldı.
Otokar: Koç Holdinge ait firma Sakarya merkez ilçelerden Arifiye'deki fabrikasında üretime devam etmektedir. Otobüs, kamyon, treyler, savunma sanayi araçları üretmektedir. Savunma sanayinde taktik tekerlekli araçlar ve taktik tekerlekli ve paletli zırhlı araçlar üretmektedir. Otokar, Türkiye'nin millî ana muharebe tankı Altay'ın Tasarım ve Prototip Üretimi Projesinde ana yüklenicidir.
Goodyear: Sakarya'da kurulu lastik fabrikası. 1964 yılında Vehbi Koç'un Uniroyal ortaklığı ile temellerini attığı fabrikadır. 1986 yılında Uniroyal ile Goodyear'ın birleşmesiyle fabrika Goodyear'a geçmiştir. Arifiye'de, Justinianus Köprüsü ve Otoyol fabrikasına komşu olan işletmede 600 işçi çalışmaktadır. 22 ülkede 52 fabrikada üretim yapan şirket, Türkiye'de İzmit ve Sakarya fabrikalarından yıllık 650 milyon dolarlık ihracat yapmaktadır.
ASAŞ Alüminyum: Akyazıda kurulu firma alüminyumda önemli üretici ve ihracatçı firmalardandır.
Federal-Mogul: Sapanca'da dünyanın ünlü otomobilleri için segman ve silindir gömleği üretmektedir.
Yazaki Otomotiv: Yazaki-Sabancı ortaklığı ile Akyazı Kuzuluk'ta otomotiv kablo demeti üretimi yapmaktadır.

Sakarya'da faal olan üç organize sanayi bölgesinde, 773 hektar üzerinde 133 tesis kuruludur. Bu tesislerde 13.800 kişi çalışmaktadır. Sakarya 1. organize sanayi bölgesi Adapazarı ilçesi Hanlı beldesinde otaban kenarında kurulmuştur. 161 hektar alanda 1993 yılında faaliyete başlamıştır. II. organize sanayi bölgesi Hendek ilinde, 350 hektarlık alan üzerinde 1997 yılında kurulmuştur. III. sanayi bölgesi 1999 yılında 254 hektar alan üzerinde Söğütlü ilçesinde kurulmuştur. Karasu ve Ferizli OSB inşaatları hâlen devam etmektedir. Kaynarca OSB'nin fizibilite çalışmaları tamamlanmış, inşaatı henüz başlamamıştır. Sakarya'da ayrıca 10'u faal, 1'i inşa halinde 11 Küçük Sanayi Sitesi bulunmaktadır.

Tarım

Sakarya il topraklarının %50'si tarım alanı, %42'si orman ve fundalık, %2'si çayır-mera, %6'sı tarım dışı alandır. İlde %50'lik tarım arazilerinin kullanımı şu şekilde gerçekleşir. Tarla arazisi: %43.3, Fındıklık: %28.2, Kavak: %4.3, sebze bahçesi: %3.4, meyve bahçesi: %2.8, bağ: %1.6, zeytin: %0.2, diğerleri: %17.3. Tarım faaliyet kolunda il ekonomisine %51 ile hayvansal üretimin katkısı en fazladır. Meyve üretimi %29.2, tarla bitkileri %13.6, sebze üretimi %5.9, su ürünleri %0.3 oranında tarımsal ekonomiyi oluşturur.

2012 yılı verilerine göre ilde; 170.000 büyük baş, 60.000 küçükbaş, 19.900.000 kanatlı yetiştirilmektedir. 549 arıcı 47.583 kovanda arıcılık yaparak yaklaşık 1000 ton bal üretmiştir. 22 adet olan Alabalık işletmelerinde üretim kapasitesi 737 ton/yıldır.

Türkiye'de tarımın GSMH'ye katkısı %8.1 iken, Sakarya'da bu oran %17 ile oldukça yüksektir. İl topraklarında güney ilçelerde sebze-meyve, orta kesimlerde mısır gibi tarla üretimi ve sebzecilik, kuzey ilçelerde fındıkçılık yaygındır.

Ayrıca 2016-2017 sezonunun 8 ayında üreticiler tarafından serbest piyasaya sunulan yaklaşık 375 bin 559 ton kabuklu fındığın, 101 bin 36 tonu Sakarya'daki üreticiler tarafından piyasaya sunulmuştur. Böylelikle bu sezonda en çok fındık üreten şehir olmuştur.

Madencilik
Demir: Karasu, Ferizli ilçeleri sınırları içinde Çam Dağında demir madenine rastlanmıştır. Bu alandan bir miktar üretim yapılmıştır.

Kurşun, çinko, bakır: Çam Dağı bu madenler açısından önemli potansiyel barındırır. Osmanlı devletinin son yıllarında Maden Deresinde gümüşlü kurşun üreten Fransız firma ya ait kalıntılar bulunmaktadır.

Mermer: Merkez, Sapanca ve Akyazı ilçelerinde mermer yatakları bulunur. Harmantepe köyü çevresindeki maden yataklarında menekşe rengi ve koyu kırmızı mermerler çıkarılır. Akyazı Dokurcun çevresinde siyah mermer yatakları bulunur. Adapazarı Taşkısığı köyünde siyah mermer çıkarılmaktadır.

Kum, çakıl: Erenler'de Sakarya Nehri'nden, Akyazı'da Mudurnu Çayı'ndan, Geyve'de Karacasu'dan, Hendek'te Mudurnu Çayı'ndan inşaat ve yol stabilize işlerinde kullanılabilecek kum ve çakıl çıkarılmaktadır. Sakarya nehri kenarlarında kum ocakları doğaya zarar vermesi nedeniyle kapatılmaya çalışılmaktadır.

Manganez: Alaçam Deresi civarında bulunmaktadır.

Titanyum: Karasu sahillerindeki kumullarda zengin rezervlere ulaşılmıştır.

Termal kaynaklar: Taraklı, Geyve ve Kuzuluk sahalarında jeotermal kaynaklar yer alır. Daha çok sağlık turizminde kullanılan kaynaklardan, Kuzuluk'ta jeotermal enerji ile konut ısıtma projesi hazırlanmıştır.

Elektrik üretimi

Sakarya'da Türkiye kurulu gücün %3,64'üne karşılık gelen lisanslı 14 adet elektrik enerji santrali bulunur. Santraller yılda Türkiye tüketiminin %7,07'sine karşılık gelen 18.074 GW elektrik üretirler.

Sakarya Türkiye'de elektrik üretiminde İzmir'den sonra ikinci sırada gelir. İzmir yıllık 24.075 GW, Sakarya 18.074 GW üretim, 2.603 GW tüketim yapar. Sakarya bu değerlerle tükettiği elektrikten %629 daha fazla üretim yapar.

Kültür

Müzeler
Sakarya Müzesi: Sakarya merkezde, tren garı karşısında yer alır. 1910-1915 yılları arasında üç katlı olarak yapılmış olan binada Mustafa Kemal ile annesi 1922 yılında 3 gün konaklamışlardır. 1993 yılında ziyarete açılan müzede, tarih öncesi çağlar, Roma, Bizans, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi eserleri sergilenmektedir.

Deprem Kültür Müzesi: 2004 yılında Sakarya merkezde hizmete girmiştir. 450 m2 alana sahip müzede; 1967 ve 1999 depremlerine ait, deprem öncesi ve sonrası fotoğrafları, deprem simülasyonu, sismograf, depremlerde yıkılan binaların inşaat yöntemleri ve depremle ilgili diğer eşyalar sergilenmektedir.

Ali Fuat Paşa Kuvayı Milliye Müzesi: Geyve ilçesi  Alifuatpaşa beldesinde bulunur. Belde ve müze Kurtuluş savaşı komutanlarından Ali Fuat Cebesoy'un adını taşımaktadır.

Mutfak

İlde kültürel olarak Manav, Kafkas, Rumeli ve Karadeniz etkileri görülür. Kafkasya halklarından Sakarya'da yaşayan Abhaz, Çerkes, Gürcü, Hemşin ve Laz halkları; Çerkez tavuğu, sızbal, agudırşışı, abısta, haluja, karalahana çorbası, ısırgan çorbası, muhlama, hamsili pilav ve Laz böreği gibi pek çok yemek türleriyle kültürlerini yaşatmaya devam eder.

Sakarya'da Rumeli yemeklerinden kentin simgesi haline gelen; ıslama köfte ile boza, Boşnak böreği, Pomak pastırması, Arnavut ciğeri, damat paçası, kaçamak, lutuka, ciğer sarma, kaymakçina, preşa, prazenika, gurnik gibi yemekler yapılmaktadır.

Manav meşhur yemekleri ise şunlardır: Tereyağlı keşkek, gözleme, cizleme ve bazlama, uhut tatlısı, kabak tatlıları, incir uyutması, sütlü üzüm.

Turizm
İlde çeşitli turizm faaliyetleri yapılacak alanlar bulunur. Deniz, akarsu, göl, yayla, termal, orman, doğa, flora turizmi kaynakları yer alır.

Deniz turizmi; İlin kuzeyindeki Karasu ve Kocaali ilçelerinde gelişmiştir. Sakarya ilinin yaklaşık 60 km uzunluğundaki Karadeniz kıyısı, bir tek çakıl taşının bulunmadığı ince kum yer aldığı kumsallarla kaplıdır. Bu alan, Türkiye'de kesintisiz uzanan en uzun kumul sistemidir. Yatırımın yapılabileceği her alanda deniz turizmi gelişebilir. Yazlık ikinci konutlar, oteller, pansiyonlarla yaz mevsiminde yoğun bir nüfus ağırlanır.

Göller: Sapanca Gölü, mesire yeri ve su sporları açısından önemlidir. Acarlar Longozu, mesire yeri ve eko turizm açısından, Poyrazlar Gölü mesire yeri, Akgöl mesire alanı ve balık tutma açısından ilgi çekmektedir.

Akarsular: Sakarya Nehri kıyılarında kır lokantaları, dinlenme tesisleri yer alır. Özellikle denize döküldüğü Karasu Yenimahalle'de yoğunluk daha fazladır. Maden deresi tarihi kalıntıları, şelalesi,mağaraları, yürüyüş parkurlarıyla ve serin ortamı ile yazın sıcak günlerinde uğrak yeridir. Çark deresi şehir içinde yapılan Mesire alanı ile ilgi çeker. Doğançay ve Aygır deresi  doğal yürüyüş alanlarıyla hafta sonları İstanbul ve yakın çevreden ziyaretçi çeker.

Kaplıcalar: Fay hattının geçtiği tüm alanlarda olduğu gibi Sakarya'da da fazla miktarda termal alan yer alır.Kuzuluk kaplıcaları, Marmara bölgesine hitap edecek kadar konaklama tesislerinin bulunduğu turizm alanıdır. Taraklı, Hacıyakup köyündeki kil hamamı, Akyazı'da bulunan Çökek kaplıcası, Geyve Ilıcaköy  Gazlı Suyu ile Ahibaba köyündeki Acısu içmesi ziyaretçilerin uğrak yerlerindendir.

Yaylalar: Soğucak, Kırca, Acelle, Çiğdem yaylalarında şenlikler düzenlenir. Bunun yanında ilde ziyaretçi çeken diğer yaylalar şunlardır: Keremali, Katırözü, Kirpiyan, Sultanpınar, Yanık, Sulucaova, Yörükyeri, Çilekli, Akar, Haydarlar-Kuloğlu, Dikmen, Hamzapınar, Belengerme, İnönü, Güzlek, Karagöl ve Turnalı.

İl genelinde 21 turistik işletmede, 3402 yatak kapasitesi bulunur.

Müzik ve halk oyunları
İlde cümbüş, ud, keman, klarnet, davul  ve darbuka halk çalgısı olarak kullanılmaktadır. Yörede oynanan başlıca halk oyunları şunlardır; konak getirme, karşılama, ince hava, Geyve-taraklı zeybeği, karagözlüm, ada kasabı, kadın karşılaması, argat sallaması, Geyve-Taraklı çiftetellisi, allı yazma, elmayı top top yapalım, Taraklı karşılaması, Karşıdan gelir sarı, Geyve-Taraklı kasabı, Korudere ve Taraklı zeybeği, kocakarı kocaadam, gelin bindirme, gelin indirme, Türkmen alayı, zöbek.

Temcit Geleneği; Taraklıya özgü ilginç bir gelenektir. Ramazan ayında sahura kalkmadan önce erkekleri rahatsız etmeden, kadınların temcit pilavı pişirmeye çağrılmasıdır. Minarelerden genç erkekler ilahi ve kafiyeli güzel sözler söyleyerek bu görevi yerine getirirler. Genç erkekler gönlündeki kızlara seslerini duyurmaları yanında büyüdükleri de kabul edilmiş olur.

Şenlikler ve festivaller
Sakarya'da yıl boyunca yapılan geleneksel olarak şenlik ve festivaller şunlardır: Ali Fuat Cebesoy'u anma, Sakarya Üniversitesi bahar bayramı, Adapazarı tiyatro günleri, Taraklı Hıdırlık pilav şenliği, Geyve kiraz festivali, Akyazı-Akbalık yağlı güreşleri, Sapanca şiir akşamları, Yeşilyurt yaylası şenlikleri, Karasu Turizm ve Fındık festivali, Çiğdem yaylası şenlikleri, Dikmen yaylası şenlikleri, Soğucak yayla şenlikleri, Sünnet Şöleni ve Selman Dede'yi Anma Etkinliği, Şeyhler Köyü Hacet Bayramı, Kocaali Turizm Kültür ve Fındık Festivali, Sakarbaba Etkinlikleri,  Pamukova-Karakucak Güreşleri, Pamukova Panayırı.

Konum

Spor

Sakarya'da 153'ü spor kulübü, 8 gençlik kulübü, 5 okul kulübü, 10 ihtisas spor kulübü olmak üzere toplam 176 spor kulübü yer alır. İl kürek, kano ve su altı hokeyinde millî takıma sporcu vermektedir. İlde 1 stadyum, 106 semt futbol sahası, 14 çim zeminli stat, 13 spor salonu, 5 bireysel çalışma spor salonu, 2 kamp eğitim merkezi olmak üzere 146 spor tesisi yer alır. Olimpik yüzme havuzu ve 5 bin kişilik yeni bir kapalı spor salonu açılmıştır.

Sakaryaspor; ilin futboldaki temsilcisidir. 1965 yılında Türkiye 2. futbol liginin kurulmasıyla Adapazarı'nda bulunan İdman Yurdu, Ada Gençlik, Gençler Birliği, Güneşspor kulüpleri birleşerek kurulmuştur.

Olimpiyat Hazırlık Merkezi Kano ve Kürek alanlarında Sapanca Gölü kıyısında faaliyetlerini sürdürmektedir.

2018-2019 Sezonu sonunda, futboldaki takımı: Sakaryaspor  2. Lig ply-off finalinde Fatih Karagümrük'e yenilerek ligi 4.sırada bitirmiştir. 3 Bölgesel Amatör Lig takımı ve kadınlar 3. Ligindeki 2 takımı ligde kalmıştır. Basketbol erkekler süper liginde Sakarya Büyükşehir Belediyespor, 1. Lige düşmüştür.  Sakarya Gelişim Spor voleybolda kadınlar 1. Liginde kalırken, Akyazı Belediyesi 2. Ligde, Sakarya BB hentbol erkekler 2. Liginde yer almıştır.

Ziraat Türkiye Kupası'nda Sakaryaspor, katıldığı 3.turda elenmiştir.

Önemli spor tesisleri: Yeni Sakarya Stadyumu(28.154), Sakarya Spor Salonu (5.000), Kentpark Olimpik Kapalı Yüzme Havuzu (500)

Yönetim

Merkezi Yönetim
Büyükşehir illerinde Merkezi yönetim Vali, İl Müdürleri ve İl Danışma Kurulundan oluşur.

Sakarya, bir 'büyükşehir'dir. Bu özelliğine göre yönetimi belirlenmiştir. Protokolde ilk sırada yer alan Vali, merkezi yönetimi temsil eder ve Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

Büyükşehir yapılan illerde, İl Genel Meclisi, yetki ve görevlerini Büyükşehir Belediye Meclisi'ne devretmiş ve kaldırılmıştır.

Sakarya Valisi, 1965-Samsun doğumlu Yaşar KARADENİZ, Ağustos 023/376 sayılı kararla Manisa Valisi iken atanmıştır.

Vali ve Kaymakamlara ait bilgiler Sakarya'nın ilçeleri sayfasında gösterilmiştir.

Yerel yönetim

Büyükşehir Belediyelerinde Yerel yönetim, Büyükşehir Belediye Başkanı, Büyükşehir Belediye Meclisi ve Büyükşehir Belediye Encümeni'nden oluşur.

Yerel yönetimi temsil eden Büyükşehir Belediye Başkanı, ildeki tüm seçmenlerin oy çokluğu ile seçilir. Yerel seçimlerde İlçe Belediye Başkanı ve İlçe Belediye Meclisi için de oy kullanılarak ilçelerin belediye meclisleri oluşur. İlçe Belediye meclislerinden alınan üyelerle (başkan kontenjanı, ilçe nüfusu ve parti oy oranına göre) de Büyükşehir Belediye Meclisi oluşur. Bu mecliste ilçe belediye başkanları da yer alır. Meclisin başkanı Büyükşehir Belediye Başkanı'dır.

Büyükşehir belediye encümeni, belediye başkanının başkanlığında, belediye meclisinin kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği beş üye ile biri genel sekreter, biri malî hizmetler birim amiri olmak üzere belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üyeden oluşur. (5216 saylı kanun 16.madde)

Büyükşehir yapılan illerde, İl Genel Meclisi, yetki ve görevlerini Büyükşehir Belediye Meclisi'ne devretmiş ve kaldırılmıştır.

Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanı, 1954-Geyve doğumlu Ekrem Yüce (AKPARTİ), 31 Mart 2019 seçimlerinde %65,04 oy oranıyla seçilmiştir.

İlçe belediyeleri, 2019 Türkiye yerel seçimleri'ne göre, dört değişik parti tarafından yönetilmektedir. Bu ilçelerden 13'ü AK PARTİ, Birer tanesi de MHP, BBP ve SAADET PARTİ'li  belediye başkanıdır.

Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisi üye sayısı 76'dır (Büyükşehir Belediye Başkanı, 16 ilçe belediye başkanı ve 59 üye) Bunların 65'i AK PARTİ, 2'si CHP, 2'si MHP, 2'si İYİ P., 3'ü BBP'dir

Belediye başkanları ve meclislere ait bilgiler Sakarya'nın ilçeleri sayfasında gösterilmiştir.

Eğitim

Sakarya'da 889 okul, 6.456 derslik, 9.242 öğretmen ile 181.301 öğrenciye hizmet verilmektedir. Derslik başına ilköğretimde 28, ortaöğretimde 26, Mesleki eğitimde 38 öğrenci düşmektedir.

2013 yılı verilerine göre açıköğretime yerleşenler; %3,2, ön lisansa yerleşenler; %25,8, lisans programına yerleştirilen öğrenciler;%24,9 olmak üzere toplamda sınava giren öğrencilerin %53,97'si üniversiteye yerleşmiştir.

Sakarya Üniversitesi; 1992 yılında kurulmuştur, ilin ilk yükseköğretim kurumudur. 13 fakülte, 4 enstitü, 4 yüksekokul, 14 meslek yüksekokulu ve Devlet Konservatuvarı yer alır. Yarısı lisans (41.651), 26526 ön lisans, 9835 yüksek lisans ve 1673 doktora öğrencisi olmak üzere, yaklaşık 80.000 öğrencisi bulunmaktadır.

Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi; 2018 yılında Sakarya Üniversitesine bağlı meslek yüksekokullarının bir arada toplanmasıyla açılmıştır. Sakarya Üniversitesi'ne göre uygulamalı mesleki eğitim ağırlıklı eğitim vermektedir.

Medya
Sakarya'da ilk gazete Teorik adlı Ermeni bir vatandaşın çıkardığı Ermenice olan Yergir (Memleket) gazetesidir. 1919 yılında Adapazarı gazetesi yayın hayatına başlamıştır. 1916 yılında Zurna adlı bir mizah gazetesinin yayınlandığı söylenir. Halkevi gazetesi 1943'te, Bize Göre  1947'de, Yeni Sakarya gazetesi 1950 yılında yayınlanmaya başlanmıştır. 1954 yılında ise Sakarya Postası ile Demokrat Sakarya yayınlanmaya başlanmıştır. 1986'da Sakarya Gün (Yenigün) yayına başlamıştır.
Günümüzde Sakarya'da yayın hayatına devam eden gazeteler şunlardır:
Adapazar
Yenisakarya
Bizim Sakarya
Yeniada
Sakarya360
MedyaRota
Sakarya news
Adapostası
Anadolu
Sakaryada aylık yayınlanan dergiler şunlardır: Zafer, Irmak, Çark, Nabız, Haber Kokteyl.
Sakarya'da ayrıca 13 radyo ve bir televizyon kanalı yayın yapmaktadır.
Sakarya Radyoları:
Adapazarı
Radyo Net (89.3)
Ada FM (90.0)
Hür FM (92.1)
Romantik Ses (92.7)
Radyo Sakarya (94.5)
Kemençe FM (96.9)
Radyo Eylül (99.1)
Radyo Mega Sakarya (102.2)
Radyo264 (104.1)

Akyazı
Akyazı FM (95.2)

Karasu
İmparator FM (102.3)

Sakarya Televizyonu:
TV 264 HD

Altyapı

Ulaşım

Demiryolu
Almanlara yaptırılan İzmit-Ankara arası 486 km'lik demiryolu inşaatı 1888-1890 arasında bitirilmiştir. Bu demiryolundan 9 kilometrelik hatla Arifiye'den Adapazarı'na bağlantı sağlanmıştır (1899). Günümüzdeki İstanbul'u Anadoluya bağlayan demiryolu Sakarya topraklarından geçer. Arifiye'den Türkiye'nin demiryolu ulaşımı olan her noktasına gidilebilmektedir. YHT'den önce her gün Haydarpaşa-Adapazarı karşılıklı tren seferleri yapılırdı. Hızlı tren inşaatı gerekçesiyle seferler durduruldu. YHT çalışmaya başladığında ise Adapazarı istasyonu kaldırılmış oldu. Sakarya'dan Anadolu'ya gitmek için artık Arifiye istasyonu kullanılacak. Arifiye-Sakarya merkez arasında kalan hat Sakarya Büyükşehir Belediyesine bırakıldı. Bu hatta ADARAY adıyla şehir içi raylı sistem kuruldu. Demiryolundan Sakarya-İstanbul'a arası 141 km, Sakarya-Ankara arası 436 km'dir.
 ADARAY: Ankara-İstanbul yüksek hızlı demiryolu Adapazarı'nın dışından Arifiye'den geçtiği için boşta kalan hat üzerine kurulmuştur. Adapazarı Arifiye arasında yedi istasyonda, sabah 06.40 ile 22.15 arasında hizmet vermektedir. Sefer süresi 16-17 dakika sefer sayısı günlük 42 adettir. Belediye otobüsleri ve Özel Halk Otobüslerinde kullanılan Kart54, Adaray'da da kullanılmaktadır.
 Adapazarı-Karasu Demiryolu: Adapazarı'nda sona eren demiryolunun Karasu'ya kadar uzatılması projesidir. Proje ile Yapılmakta olan Karasu Limanı iç hatlara bağlanacaktır. Yapımına başlandıktan bir süre sonra çalışmalar durmuştur.
 Karasu-Bartın Demiryolu: Adapazarı-Karasu Demiryolunun bitiminden sonra yapılması planlanmaktadır. Bu demiryolu ile Bartın, Zonguldak, Ereğli ve Karasu limanları ve Kardemir ve Erdemir sanayi tesisleri Sakarya üzerinden ülke demiryollarına bağlanacaktır.

Karayolu
 TEM: İstanbul ile Ankara'yı birbirine bağlayan otoyol, Sakarya'yı batı-doğu ekseninde geçer. Otoyol Sapanca Gölünün ve Sakarya merkezin güneyinden geçmektedir. Yol üzerinde Sakarya merkez, Hendek ve Akyazı çıkışları yer alır.
 E-5 (D 100): Eski adı E-5 yeni adı D 100 olan, Ankara-İstanbul yolu Sakarya merkezin güneyinden, Sapanca Gölünün kuzeyinden geçer.
 İlin kuzey ilçelerini merkeze devlet yolları bağlamaktadır.Şile, Kandıra istikametinden gelen yol Kaynarca'yı merkeze bağlar. Zonguldak, Ereğli, Akçakoca, istikametinden gelen yol ise önce Kocaali'ye sonra Karasu'ya ulaşır, Ferizli ile Söğütlü üzerinden merkeze varır. Bu yolun 2014 yılında Kocaali-Sakarya arası bölünmüş yol haline getirilmiştir.
 D 650 (Karasu-Antalya bölünmüş yolu): Yolun bölünmüş hale getirilmesinde iki temel amaç vardır. Birincisi yapılmakta olan Karasu Limanını ulusal karayolu ağına bağlanması. İkincisi ise Karadeniz ile Akdeniz'i birbirine bağlanması. Bu yol Türkiye'nin kuzeyi ile güneyini bağlayacak 18 yol projesinden dördüncüsüdür.
 Kuzey Marmara Otoyolu: Yapılmakta olan Yavuz Sultan Selim Köprüsünün bağlantı yolu olarak planlanan yol, Sakarya merkezin kuzeyinden geçerek Akyazı'da TEM ile birleşecektir.
 Karadeniz Sahil yolu: Zonguldak- İstanbul kısmı yapılmaya çalışılan yol Sakarya'nın kuzeyinden geçmektedir. Karadeniz sahilindeki Kocaali, Karasu, Kaynarca ilçeleri arasında çalışmalar devam etmektedir.

Sakarya'daki 3.657 km uzunluğundaki karayolu şu sınıflara aittir; 372 km devlet yolu, 70 km TEM, 197 km il yolu, 3.016 km il yolu.

Denizyolu
Sakarya hâlen deniz yolu için olarak 40 km uzaklıktaki İzmit körfezi limanlarını kullanmaktadır.
Karasu Limanı: Balıkçı barınağı olarak başlanan yapı büyütülerek limana çevrilmiştir. İstanbul'daki imalat sanayinin il dışına kaydırılması düşüncesi yapımında temel etkendir. Limanın karayolu ve demiryolu bağlantıları projeleri de yapım aşamasındadır. Liman bitirilince; İstanbul'a Karadeniz'den gelen trafiği azaltıp, Marmara bölgesinin Karadeniz'e açılan kapısı olacaktır.

Sakarya Nehir Taşımacılığı Projesi
Sakarya Nehir Taşımacılığı Projesi'nin hedefi Sakarya nehrini ve Sapanca Gölünü kullanarak Karadeniz ve Marmara denizini birleştirmektir. Sakarya nehri ile Sapanca gölü açılacak bir kanal ile birleştirilecek. Sapanca Gölü İle İzmit körfezi arasında kanal açılacaktı. Böylece Sakarya nehri ağzından, Karadeniz'den giren gemiler İzmit Körfezi'ne geçebileceklerdi.

Osmanlılardan önce Roma ve Bizans zamanında da düşünülmüş bir projedir. Bölgeden getirilecek mermer ve kerestenin kolay taşınması hedeflenmişti. Proje Osmanlılar zamanında yedi kez gündeme gelmiştir. Her birinde ortaya çıkan engellerle sonuca ulaşmamıştır.
Kanal İstanbul kararı alınmadan önce Sakarya Nehri projesi hala gündemde tazeliğini koruyordu.

Havayolu
Sakarya'ya 30 km mesafe uzaklıkta olan Cengiz Topel Havalimanı en yakın havaalanıdır. Sabiha Gökçen Havalimanı 110 km, Yeşilköy Atatürk Havalimanı 170 km uzaklıktadır.

Kardeş şehirler

  Karlsruhe, Almanya
  Delft, Hollanda
  Şumnu, Bulgaristan (2000-2008)
  Delft, Hollanda
  El Marj, Libya
  Tatavin, Tunus
  Selanik, Yunanistan
  Chicago, Amerika Birleşik Devletleri
  Tokyo, Japonya
  Seul, Güney Kore
  Sohum, Gürcistan
  New York, Amerika Birleşik Devletleri
  Teksas, Amerika Birleşik Devletleri
  Roma, İtalya
  Osaka, Japonya
  Paris, Fransa
  Münih Almanya

Galeri

Ayrıca bakınız
 Sakarya'daki yerleşim yerleri listesi
 Sakarya'daki kütüphaneler listesi

Kaynakça

Dış bağlantılar
 T.C. Sakarya Valiliği
 Sakarya Büyükşehir Belediyesi
 Sakarya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü
Sakarya İl Sağlık Müdürlüğü
Sakarya Milli Eğitim Müdürlüğü
Sakarya Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü
Sakarya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü
Sakarya Üniversitesi
Sakarya Ticaret İl Müdürlüğü
Sakarya İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü

Sakarya


An Acrachne henrardiana in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni Norman Loftus Bor, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Sylvia Mabel Phillips. An Acrachne henrardiana in nahilalakip ha genus nga Acrachne, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Acrachne

Acrachne henrardiana


Răspunde-mi la întrebare este un film românesc din 1971 regizat de Florica Holban.

Prezentare

Note

Legături externe

Vezi și
 1971 în film

Filme românești
Filme în limba română
Filme din 1971

Răspunde-mi la întrebare


جبل حضن أو «ضلع حضن» أو «ضلع البقوم» : هو جبل أسود كبير مكون من صخور الحرات البركانية السوداء ويقع غرب المملكة العربية السعودية في منطقة مكة المكرمة في عالية نجد وهو أحد أهم معالم الجزيرة العربية، وذلك لأنه الحد الفاصل ما بين أشهر إقليمين بالجزيرة «نجد والحجاز» وهو الذي قد قيل به المثل «من رأى حضناً فقد أنجد»وذلك يعني أن من شاهد جبل حضن فقد دخل أرض نجد إذ أنه أول حدود نجد من جهة الحجاز.

قال نصر:

من سكنه

سكنه قبائل عديدة ولكنها لم تستقر فيه فترة طويلة مثل قبيلة المرازيق من البقوم من الأزد التي تقطنه الآن، فقد سكنته هذه القبيلة في أوائل القرن الرابع الهجري «أي لها الآن به أكثر من 1100 عام», ومن القبائل التي سكنته قبل المرازيق البقوم: قبائل من هوازن ومن قضاعة وغيرهم.

ونقل كتاب معجم البلدان ما نصه:

قال أبو المنذر في كتاب الافراق:

ظعنت قضاعة كلها من غور تهامة بعد ما كان من حرب بني نزار لهم وإجلائهم إياهم وساروا منجدين فمالت كلب بن وبرة بن تغلب بن حلوان بن عمران بن الحاف بن قضاعة إلى حضن والسّيّ وما صاقبه من البلاد، غير شكم اللات بن رفيدة بن ثور بن كلب فإنهم إنضموا إلى فهم بن تيم اللات بن أسد بن وبرة بن تغلب وصاروا معهم ولحقت بهم عصيمة بن اللبو بن أمر مناة بن فتيئة ابن النمر بن وبرة فانضمت إليهم، ولحقت بهم قبائل بن جرم بن ربان فثبتوا معهم بحضن وأقاموا هنالك، وانتشرت قبائل قضاعة في البلاد.

والأن جبل حضن وما حوله من منازل قبيلة البقوم فأغلبه وجنوبه للمرازيق ويحده من الشمال قبيلة السميان والكرزان ومن الشرق هذيل ولهم منه أطرافه الشرقية وكافة حدوده الغربية تقريبًا قبيلة الدهمة وكل هذه القبائل من شمل المحاميد من البقوم.

قال ابن خلدون في كتاب تاريخ ابن خلدون:

وإذا دخلت في أرض الحجاز فقد أنجدت وأوله من جهة تهامة الحجاز حضن ولذلك يقال أنجد من رأى حضنا

موقعه

يقع جبل حضن بالتحديد شمال وادي تربة في أرض منبسطة وذلك مما جعله بارزا واضحا يُرى من مسافات بعيدة بالعين المجردة، فبإمكان المشاهد أن يراه من وسط إقليم نجد ومن جبال الطائف وأيضا من الباحة من أعالي جبال السراة.

أبعاده

يصل ارتفاع جبل حضن عند أعلى نقطة إلى 1656 متر فوق سطح البحر، وارتفاعه بالنسبة للمناطق التي حوله من 350 إلى 500 متر ويبلغ طوله من الشمال إلى الجنوب أكثر من 100 كم وعرضه من الشرق للغرب أكثر من 40 كم، فلو إفترضنا خط دائري يطوق الجبل لبلغ طول الخط ما يقارب 300 كم.

أقوال بعض المؤرخون

 قال الهمداني في كتابه «صفة جزيرة العرب» في وصفه طريق الحج الجنوبي حول سوق عكاظ: (و يضرب على مشرف جميع هذه المواقع جبل حضن من المحجة على يوم كسر).
  قال عنه ابن خميس في كتابه «المجاز بين اليمامة والحجاز»: (و بمحاذاة البتيلة وبريم يكون جبل حضن قد سد الافق الجنوبي امامك واستطال من الشرق إلى الغرب وبرزت قمته ورؤوسه).
 و قال فيه الأديب والمؤرخ الأستاذ محمد بن ماجد بن غنام في كتابه «أجزاع تربة»: (لوجاز لي وصف حضن بعبارة مختصرة لقلت: انه الحاضر المجهول تراه من بعد فتحسبه صخرة واحدة وتقترب منه فيهولك بكثرة اوديته وشعابه وموارده ومراتعه وتباعد اطرافه ومناكبه وصعوبة دروبه التي لايعرفها إلا من تنقل في جوانبه وجاب مجاهله).
 معجم البلدان: (يعد حضن آخر نقطة لعالية نجد حسب ما ذكره جميع المؤرخين والمؤلفين القدامى).

شعراء ذكروا حضن

قد تغنى بجبل حضن منذ العصر الجاهلي وحتى عصرنا هذا شعراء كثيرون:

قال فيه جرير:

 لو أن جمعهم غداة مخاشنٍ
 يرمى به حضن لكاد يزول

وقال يزيد بن حداق في أخبار المفضل:

 فإن تبعثوا عيناً تمنّى لقاءنا
 يرُم حضناً، أو من شمام ضبيسا

و قال فيه المتلمس:

 أن الغلاف ومن باللوذ من حضن
 لما رؤوا أنه دين خلابيس

و قال الراجز:

 لما بدا شعف بأعلى السي
 وحضن مثل قرا الزنجي

و قال فيه أبو زيد الهلالي:

 لا وا عشيرٍ كل ما جيت ابانساهـ
 لا ذا حضن مع كل صبحٍ يبيني
 ما ينعرف دربه ولا ينورد ماهـ
 ضلع البقوم اللي عريض متيني

و قال الفارس الشاعر شليويح العطاوي:

 يامل قلبٍ عارض الفطر الفيح
 كنه على كيرانهن محزومي
 ما يختلف عنها يقع يخلف الريح
 وألا يشد الضلع ضلع البقومي

و قال عبد الله الشريف:

 السيل ياضلع المرازيق يسقيـك
 من نايفات المزن جرد الرقابـي
 يسي ركونك ثم يسـي مثانيـك
 ويصبح على دربه غزير الشرابي
 أحبهم ياضلع من حب من فيـك
 أحبهـم ياضلـع بيّن وغابـي

الحيوانات والطيور

كان في حضن العديد من الحيوانات والطيور ولكنها قد إنقرضت جميعها، فمن الحيوانات التي كانت فيه: الوعول والظباء وغيرها وكان فيه حيوانات مفترسة مثل النمور والفهود والذئاب وغيرها، وكان بعض سكان البادية في تلك المنطقة يستأنسون الفهود ليستخدموها في الصيد، وبالنسبة للطيور فكانت فيه أنواع من الطيور الجارحة مثل: النسر والصقر والعقاب وغيرها.

لمحة

يحتوي جبل حضن على معالم وآثار كثيرة كأبار الطوال وكهوف الخويشة وأم القصور، لذا نرجوا من الهيئة العامة للسياحة والأثار السعودية إعطاء هذا المعلم المهم شيء من الاهتمام.

وصلات ذات علاقة
 البقوم
 تربة البقوم
 دجنة
 وادي تربة
 حازم البقمي
 سد وادي تربة
 إمارة الحناتيش
 قلعة شنقل
 نادي منيف السعودي
  مرازيق البقوم
  الحشرج
  قائمة قبائل العرب
 مقعد بن حدري البقمي

انظر أيضًا
 قائمة جبال السعودية

تاريخ البقوم
جبال منطقة مكة المكرمة

جبل حضن


Hypercalcemia, also spelled hypercalcaemia, is a high calcium (Ca2+) level in the blood serum. The normal range is 2.1–2.6 mmol/L (8.8–10.7 mg/dL, 4.3–5.2 mEq/L), with levels greater than 2.6 mmol/L defined as hypercalcemia. Those with a mild increase that has developed slowly typically have no symptoms. In those with greater levels or rapid onset, symptoms may include abdominal pain, bone pain, confusion, depression, weakness, kidney stones or an abnormal heart rhythm including cardiac arrest.

Most outpatient cases are due to primary hyperparathyroidism and inpatient cases due to cancer. Other causes of hypercalcemia include sarcoidosis, tuberculosis, Paget disease, multiple endocrine neoplasia (MEN), vitamin D toxicity, familial hypocalciuric hypercalcaemia and certain medications such as lithium and hydrochlorothiazide. Diagnosis should generally include either a corrected calcium or ionized calcium level and be confirmed after a week. Specific changes, such as a shortened QT interval and prolonged PR interval, may be seen on an electrocardiogram (ECG).

Treatment may include intravenous fluids, furosemide, calcitonin, intravenous bisphosphonate, in addition to treating the underlying cause. The evidence for furosemide use, however, is poor. In those with very high levels, hospitalization may be required. Haemodialysis may be used in those who do not respond to other treatments. In those with vitamin D toxicity, steroids may be useful. Hypercalcemia is relatively common. Primary hyperparathyroidism occurs in 1–7 per 1,000 people, and hypercalcaemia occurs in about 2.7% of those with cancer.

Signs and symptoms

The neuromuscular symptoms of hypercalcaemia are caused by a negative bathmotropic effect due to the increased interaction of calcium with sodium channels. Since calcium blocks sodium channels and inhibits depolarization of nerve and muscle fibers, increased calcium raises the threshold for depolarization. This results in diminished deep tendon reflexes (hyporeflexia), and skeletal muscle weakness.

Other symptoms include cardiac arrhythmias (especially in those taking digoxin), fatigue, nausea, vomiting (emesis), loss of appetite, abdominal pain, & paralytic ileus. If kidney impairment occurs as a result, manifestations can include increased urination, urination at night, and increased thirst. Psychiatric manifestation can include emotional instability, confusion, delirium, psychosis, and stupor. Calcium deposits known as limbus sign may be visible in the eyes.

Symptoms are more common at high calcium blood values (12.0 mg/dL or 3 mmol/L). Severe hypercalcaemia (above 15–16 mg/dL or 3.75–4 mmol/L) is considered a medical emergency: at these levels, coma and cardiac arrest can result. The high levels of calcium ions decrease the neuron membrane permeability to sodium ions, thus decreasing excitability, which leads to hypotonicity of smooth and striated muscle. This explains the fatigue, muscle weakness, low tone and sluggish reflexes in muscle groups. The sluggish nerves also explain drowsiness, confusion, hallucinations, stupor or coma. In the gut this causes constipation. Hypocalcaemia causes the opposite by the same mechanism.

Hypercalcaemic crisis
A hypercalcaemic crisis is an emergency situation with a severe hypercalcaemia, generally above approximately 14 mg/dL (or 3.5 mmol/L).

The main symptoms of a hypercalcaemic crisis are oliguria or anuria, as well as somnolence or coma. After recognition, primary hyperparathyroidism should be proved or excluded.

In extreme cases of primary hyperparathyroidism, removal of the parathyroid gland after surgical neck exploration is the only way to avoid death. The diagnostic program should be performed within hours, in parallel with measures to lower serum calcium. Treatment of choice for acutely lowering calcium is extensive hydration and calcitonin, as well as bisphosphonates (which have effect on calcium levels after one or two days).

Causes
Primary hyperparathyroidism and malignancy account for about 90% of cases of hypercalcaemia.

Causes of hypercalcemia can be divided into those that are PTH dependent or PTH independent.

Parathyroid function
 Primary hyperparathyroidism
 Solitary parathyroid adenoma
 Primary parathyroid hyperplasia
 Parathyroid carcinoma
 Multiple endocrine neoplasia (MEN1 & MEN2A)
 Familial isolated hyperparathyroidism
 Lithium use
 Familial hypocalciuric hypercalcemia/familial benign hypercalcemia

Cancer
Hypercalcemia of malignancy (cancer) is due to a variety of mechanisms. The two most common are humoral hypercalcemia of malignancy and local osteolytic hypercalcemia due to bony metastasis. Humoral hypercalcemia of malignancy involves the tumor releasing a hormone which increases calcium mobilization (most commonly parathyroid hormone-related protein (PTHrP)) into the circulation. PTHrP acts similarly to parathyroid hormone in that it binds to the parathyroid hormone 1 receptors on the kidneys and bones and causes an increased tubular reabsorption of calcium and activation of osteoclast activity, respectively. Osteoclasts are a type of bone cell which cause bone resorption, releasing calcium into the bloodstream. PTHrP also acts by activating rank ligand and inhibiting osteoprotegerin which activates nuclear factor kappa B, which causes further activation of osteoclast activity. The combination of PTHrP driven osteoclast activation and calcium reabsorption by the kidneys causes hypercalcemia associated with malignancy (humoral type).

Another mechanism in which cancer causes hypercalcemia is via local osteolysis due to metastasis to bone. Tumor bone metastasis releases local cytokines including IL-6, IL-8, IL-11, interleukin-1 beta, TNF alpha and macrophage inflammatory protein. These cytokines activate osteoclasts and inhibit osteoblasts (the cell type responsible for laying down new bone) via the rank ligand pathway leading to bone resorption and calcium release into the bloodstream. The massive release of calcium from bone metastasis and osteoclast activation usually overwhelms the kidney's ability to secrete calcium, thus leading to hypercalcemia.

Hypercalcemia of malignancy may also occur due to tumor production of Vitamin D or parathyroid hormone. These causes are rare and constitute about 1% of all causes of hypercalcemia of malignancy.

Hypercalcemia of malignancy usually portends a poor prognosis, and the medial survival is 25-52 days it's development. It has an incidence of 30% in those with cancer, and the prevalence is estimated to be about 2-3% in the United States.

Common cancer types that are associated with hypercalcemia of malignancy include:

 Solid tumor with metastasis via local osteolytic hypercalcemia: which can be due to any tumor that metastasizes to the bone. But common causes include breast cancer, lung cancer, kidney cancer, and myeloma or lymphoma of the bone
 Solid tumor with humoral mediation of hypercalcemia: lung cancer (especially squamous cell tumors, a type of non-small cell lung cancer)), squamous cell cancers of the head and neck, kidney cancer or other urothelial cancers, and breast cancer.
 Hematologic cancers: including multiple myeloma, lymphoma, leukemia
 Ovarian small cell carcinoma of the hypercalcemic type

Vitamin-D disorders
 Hypervitaminosis D (vitamin D intoxication)
 Elevated 1,25(OH)2D (see calcitriol under Vitamin D) levels (e.g. sarcoidosis and other granulomatous diseases such as tuberculosis, berylliosis, histoplasmosis, Crohn's disease, and granulomatosis with polyangiitis)
 Idiopathic hypercalcaemia of infancy
 Rebound hypercalcaemia after rhabdomyolysis

High bone-turnover
 Hyperthyroidism
 Multiple myeloma
 Prolonged immobilization
 Paget's disease
 Thiazide use
 Vitamin A intoxication

Kidney failure
 Tertiary hyperparathyroidism
 Aluminium intoxication
 Milk-alkali syndrome

Other
 Acromegaly
 Adrenal insufficiency
 Zollinger–Ellison syndrome
 Williams Syndrome

Diagnosis
Diagnosis should generally include either a calculation of corrected calcium or direct measurement of ionized calcium level and be confirmed after a week. This is because either high or low serum albumin levels does not show the true levels of ionised calcium. There is, however, controversy around the usefulness of corrected calcium as it may be no better than total calcium.

Once calcium is confirmed to be elevated, a detailed history taken from the subject, including review of medications, any vitamin supplementations, herbal preparations, and previous calcium values. Chronic elevation of calcium with absent or mild symptoms often points to primary hyperparathyroidism or Familial hypocalciuric hypercalcemia. For those who has underlying malignancy, the cancers may be sufficiently severe to show up in history and examination to point towards the diagnosis with little laboratory investigations.

If detailed history and examination does not narrow down the differential diagnoses, further laboratory investigations are performed. Intact PTH (iPTH, biologically active parathyroid hormone molecules) is measured with immunoradiometric or immunochemoluminescent assay. Elevated (or high-normal) iPTH with high urine calcium/creatinine ratio (more than 0.03) is suggestive of primary hyperparathyroidism, usually accompanied by low serum phosphate. High iPTH with low urine calcium/creatinine ratio is suggestive of familial hypocalciuric hypercalcemia. Low iPTH should be followed up with Parathyroid hormone-related protein (PTHrP) measurements (though not available in all labs). Elevated PTHrP is suggestive of malignancy. Normal PTHrP is suggestive of multiple myeloma, vitamin A excess, milk-alkali syndrome, thyrotoxicosis, and immobilisation. Elevated Calcitriol is suggestive of lymphoma, sarcoidosis, granulomatous disorders, and excessive calcitriol intake. Elevated calcifediol is suggestive of vitamin D or excessive calcifediol intake.

The normal range is 2.1–2.6 mmol/L (8.8–10.7 mg/dL, 4.3–5.2 mEq/L), with levels greater than 2.6 mmol/L defined as hypercalcaemia. Moderate hypercalcaemia is a level of 2.88–3.5 mmol/L (11.5–14 mg/dL) while severe hypercalcaemia is > 3.5 mmol/L (>14 mg/dL).

ECG

Abnormal heart rhythms can also result, and ECG findings of a short QT interval suggest hypercalcaemia. Significant hypercalcaemia can cause ECG changes mimicking an acute myocardial infarction. Hypercalcaemia has also been known to cause an ECG finding mimicking hypothermia, known as an Osborn wave.

Treatments
The goal of therapy is to treat the hypercalcaemia first and subsequently effort is directed to treat the underlying cause. In those with a calcium level above 13 mg/dL, calcium level that is rising rapidly or those with altered mental status, urgent treatment is required.

Fluids and diuretics
Initial therapy:
 IV fluids is the initial therapy. Hypercalcemia usually causes symptoms that lead to chronic dehydration, such as nausea, vomiting, anorexia, and nephrogenic diabetes insipidus (inability of the kidney to concentrate the urine). IV fluid rehydration allows the kidneys to excrete more calcium, and usually lowers the calcium level by 1-2 mg/dL.
 increased salt intake also can increase body fluid volume as well as increasing urine sodium excretion, which further increases urinary calcium excretion.
 after rehydration, a loop diuretic such as furosemide can be given to permit continued large volume intravenous salt and water replacement while minimizing the risk of blood volume overload and pulmonary oedema. In addition, loop diuretics tend to depress calcium reabsorption by the kidney thereby helping to lower blood calcium levels
 caution must be taken to prevent potassium or magnesium depletion

Bisphosphonates and calcitonin
Additional therapy:
 bisphosphonates are pyrophosphate analogues with high affinity for bone, especially areas of high bone-turnover.
 they are taken up by osteoclasts and inhibit osteoclastic bone resorption, therefore inhibiting calcium release from osteoclasts
 current available drugs include: (1st generation) etidronate, (2nd generation) tiludronate, IV pamidronate, alendronate (3rd generation) zoledronate and risedronate
 Bisphosphonates are used as a first line therapy for those with hypercalcemia of malignancy. They are used as both an acute therapy and are usually continued long term to prevent hypercalcemia.
 Bisphosphonates are not recommended in those with chronic kidney disease or those who are severely dehydrated as they may worsen or cause kidney disease.
 Bisphosphonates caused normalization of calcium levels in 60-90% of patients who were treated for hypercalcemia of malignancy.
 Denosumab is a bone anti-resorptive agent that can be used to treat hypercalcemia in patients with a contraindication to bisphosphonates such as severe kidney failure or allergy.
Denosumab is a monoclonal antibody that inhibits osteoclasts. It acts by binding RANK ligand preventing it from activating osteoclasts via NFKB.
Denosumab caused normalization of calcium levels in 70% in those with hypercalcemia of malignancy.
 Calcitonin blocks bone resorption by inhibiting osteoclasts and also increases urinary calcium excretion by the kidneys.
 Usually used in life-threatening hypercalcaemia along with rehydration, diuresis, and bisphosphonates
 Due to its limited duration of action (it works for 48-96 hours, then efficacy decreases as the calcitonin receptors are downregulated) it's use is limited to acute hypercalcemia as a bridge therapy until more long term treatments can be initiated.

Other therapies
 rarely used, or used in special circumstances:
 plicamycin inhibits bone resorption (rarely used)
 gallium nitrate inhibits bone resorption and changes structure of bone crystals (rarely used)
 glucocorticoids increase urinary calcium excretion and decrease intestinal calcium absorption
 no effect on calcium level in normal or primary hyperparathyroidism
 effective in hypercalcemia due to malignancy with elevated vitamin D levels (many types of malignancies raise the vitamin D level).
 also effective in hypervitaminosis D and sarcoidosis
 dialysis usually used in severe hypercalcaemia complicated by kidney failure. Supplemental phosphate should be monitored and added if necessary
 phosphate therapy can correct the hypophosphataemia in the face of hypercalcaemia and lower serum calcium

Other animals
Research has led to a better understanding of hypercalcemia in non-human animals. Often the causes of hypercalcemia have a correlation to the environment in which the organisms live. Hypercalcemia in house pets is typically due to disease, but other cases can be due to accidental ingestion of plants or chemicals in the home. Outdoor animals commonly develop hypercalcemia through vitamin D toxicity from wild plants within their environments.

Household pets
Household pets such as dogs and cats are found to develop hypercalcemia. It is less common in cats, and many feline cases are idiopathic. In dogs, lymphosarcoma, Addison's disease, primary hyperparathyroidism, and chronic kidney failure are the main causes of hypercalcemia, but there are also environmental causes usually unique to indoor pets. Ingestion of small amounts of calcipotriene found in psoriasis cream can be fatal to a pet. Calcipotriene causes a rapid rise in calcium ion levels. Calcium ion levels can remain high for weeks if untreated and lead to an array of medical issues. There are also cases of hypercalcemia reported due to dogs ingesting rodenticides containing a chemical similar to calcipotriene found in psoriasis cream. Additionally, ingestion of household plants is a cause of hypercalcemia. Plants such as Cestrum diurnum, and Solanum malacoxylon contain ergocalciferol or cholecalciferol which cause the onset of hypercalcemia. Consuming small amounts of these plants can be fatal to pets. Observable symptoms may develop such as polydipsia, polyuria, extreme fatigue, or constipation.

Outdoor animals

In certain outdoor environments, animals such as horses, pigs, cattle, and sheep experience hypercalcemia commonly. In southern Brazil and Mattewara India, approximately 17 per cent of sheep are affected, with 60 per cent of these cases being fatal. Many cases are also documented in Argentina, Papua New Guinea, Jamaica, Hawaii, and Bavaria. These cases of hypercalcemeia are usually caused by ingesting Trisetum flavescens before it has dried out. Once Trisetum flavescens is dried out, the toxicity of it is diminished. Other plants causing hypercalcemia are Cestrum diurnum, Nierembergia veitchii, Solanum esuriale, Solanum torvum, and Solanum malacoxylon. These plants contain calcitriol or similar substances that cause rises in calcium ion levels. Hypercalcemia is most common in grazing lands at altitudes above 1500 meters where growth of plants like Trisetum flavescens is favorable. Even if small amounts are ingested over long periods of time, the prolonged high levels of calcium ions have large negative effects on the animals. The issues these animals experience are muscle weakness, and calcification of blood vessels, heart valves, liver, kidneys, and other soft tissues, which eventually can lead to death.

See also
 Calcium metabolism
 Dent's disease
 Electrolyte disturbance
 Disorders of calcium metabolism

References

External links

Electrolyte disturbances
Calcium
Abnormal clinical and laboratory findings for blood
Wikipedia medicine articles ready to translate
Wikipedia neurology articles ready to translate
Medical mnemonics

Hypercalcaemia


Eyre Gölü, Avustralya'nın en büyük gölü ve deniz seviyesinin 15 metre altında kalan en alçak noktası. Orta Avustralya'nın çöllerinin ortasında yer alır, kapalı bir havza olan gölün en büyük su kaybı buharlaşma sebebi ile olur.

Ayrıca bakınız
 Oluşumlarına göre Türkiye'nin gölleri listesi
 Türkiye'deki göller

Kaynakça

Dış bağlantılar

Avustralya'daki göller

Eyre Gölü


Sv. Teodozije I. iz Aleksandrije (umro 5. lipnja 567.) bio je posljednji Aleksandrijski patrijarh kojega su priznavali i Kopti i Melkiti.

Kao nasljednik Timoteja IV., bio je cijenjen patrijarh, pa je na molbu arapskog kralja Gasanidije Al-Harit ibn Džabalaha, te zalaganjem bizantske
carice Teodore, godine 533/4. zaredio Jakova Baradija za biskupa Edesse.

Teodozija je neosporno u početku priznavao i car Justinijan I. i Istočna pravoslavna Crkva. Međutim, zbog svoje krute miafizitske teologije, Istočna pravoslavna Crkva u Aleksandriji ga je u konačnici odbacila, te ga je Justinijan I. morao izopćiti 536. godine, da bi ga potom dao i zatvoriti. Umjesto njega za patrijarha je imenovan Pavle.

Pošto su Kopti nastavili priznavati Teodozija, došlo je do raskola između Kopta i Melkita. Ovaj raskol traje sve do danas.

Teodozije je, iako zatvoren, nastavio biti priznat kao papa Koptske aleksandrijske Crkve. Bio je u tamnici u Gornjem Egiptu, gdje je proveo posljednjih 28 godina svog života. Nakon Teodozijeve smrti Koptska je Crkva izabrala Petra IV. za njegovog nasljednika.

Teodozije se obilježava u koptskom sinaksarionu kao 28. dan Ba'unah (5. lipnja), što je spomen na dan njegove smrti.

Izvori

Egipatski sveci
Koptski pape

Teodozije I. Aleksandrijski


Parnost (oznaka P) je fizikalna veličina koja opisuje promjene fizikalnoga sustava prilikom prostornoga zrcaljenja, kada se osi koordinatnoga sustava zamijene osima suprotnoga smjera (na primjer lijevi koordinatni sustav prelazi u desni). Pritom su sustavi parni (pozitivne parnosti, P = +1) ili neparni (negativne parnosti, P = –1), ovisno o tome prelaze li sami u sebe ili u sebi suprotan sustav. Primjerice, jakost električnoga polja je vektor negativne parnosti (P = –1), a jakost magnetskoga polja aksijalni vektor pozitivne parnosti (P = +1), tako da je pločasti električni kondenzator negativne, a električna zavojnica pozitivne parnosti.

U kvantnoj fizici parnost je kvantni broj koji označuje ponašanje valne funkcije prilikom prostornoga zrcaljenja koje zamjenjuje lijevi i desni koordinatni sustav. Budući da stanje sustava ne može ovisiti o tome koristi li se desni ili lijevi koordinatni sustav, transformacija r u – r ostavlja valnu funkciju nepromijenjenom ili joj samo mijenja predznak. Ako se promjenom r u – r valna funkcija ne mijenja, njezina je parnost parna, a ako se predznak valne funkcije mijenja, parnost je neparna. Pojam parnosti uveo je 1927. E. P. Wigner i sve do 1957. smatralo se da za sve procese u prirodi vrijedi zakon očuvanja parnosti, to jest da se ne može razlikovati stvarni događaj od njegove zrcalne slike. Naznake odstupanja od očuvanja parnosti pojavile su se pri procesima slabih raspada elementarnih čestica. Mjerenje kutne razdiobe elektrona (e–) iz uzorka kobaltova izotopa 60Co, kojemu su atomske jezgre bile polarizirane u jakome magnetskom polju primjenom niske temperature, pokazalo je (1957.) da su elektroni emitirani većim dijelom suprotno od smjera nuklearnoga spina. Time je dokazano da parnost u tom procesu nije očuvana. Gotovo istodobna mjerenja kutne razdiobe elektrona nastalih (uz antineutrine ν̄e) raspadom miona, koji nastaju raspadom π-mezona (piona), pokazala su njihovu nesimetričnost pa parnost nije očuvana ni u tom slučaju. Za to otkriće dobili su T.-D. Lee i Ch. N. Yang 1957. Nobelovu nagradu za fiziku.

Očuvanje parnosti dio je mnogo općenitijega teorema (CPT teorem) koji izriče da je invarijantnost s obzirom na kombiniranu transformaciju C (promjena čestica u antičestice), P (inverzija prostora) i T (inverzija vremena), izravna posljedica invarijantnosti prema grupi vlastitih Lorentzovih transformacija. Ako, dakle, nije očuvana parnost P, nije očuvan ni produkt TC i obratno.

Narušavanje parnosti u slabim međudjelovanjima povezano je s činjenicom da se u prirodi pojavljuju samo lijevi neutrini (takozvanog lijevoga heliciteta, kojih je spin usmjeren suprotno od smjera gibanja). Tako standardni model čestica ima različit broj lijevih i desnih temeljnih čestica i time odražava temeljnu razliku lijevog i desnoga. No izbor naziva između lijevog i desnoga ostao je stvar dogovora sve do otkrića procesa (1964.) u kojima je narušena kombinirana CP-simetrija. Riječ je o slabim raspadima s pomoću kojih je moguće apsolutno odrediti što je lijevo i što je desno nego i razlikovati materiju od antimaterije (utvrditi što je čestica, a što antičestica).

CP-simetrija

CP-simetrija je simetrija zakona fizike s obzirom na zajedničku promjenu naboja i parnosti odnosno zahtjev da se jednako odvijaju procesi u našem svijetu i svijetu koji bi se dobio od njega uzastopnom primjenom prostornog zrcaljenja (P-transformacijom) i zamjenom čestica antičesticama (C-transformacijom). Odstupanje od te simetrije (CP-narušenost) jedan je od preduvjeta za stvaranje viška materije prema antimateriji u svemiru, a time i preduvjet našega postojanja. CP-narušenost otkrivena je u slabim raspadima K-mezona (James Cronin i Val Logsdon Fitch, 1964.), a u novije doba mjeri se i u raspadima B-mezona.

Slaba nuklearna sila

Slaba nuklearna sila, slaba sila ili slabo međudjelovanje je temeljno međudjelovanje (fundamentalna interakcija) između kvarkova i leptona, jedna od četiriju temeljnih sila, uvedena pri pokušajima objašnjenja β-komponente prirodne radioaktivnosti. Ključni korak za objašnjenje temeljne slabe sile bilo je uvođenje neutrina (1932.), s pomoću kojega je E. Fermi postavio svoju teoriju β-raspada (1934.). Na osnovi slabe sile, koja "pretvara" neutrone u protone i omogućuje nuklearnu fuziju četiriju vodikovih atomskih jezgri u jezgru helija, došlo se do spoznaje procesa koji se odvija u Suncu i kojim se objašnjava podrijetlo energije Sunca: nuklearnim fuzijom kilogram vodika u nešto manje od kilogram helija oslobađa se energija od 6 × 1014 J.

Ključno je za slabo međudjelovanje bilo otkriće narušenja prostorne parnosti (1956.) i vremenske mikroobrativosti (CP-simetrija), čega nije bilo kod prije istraženog elektromagnetskog i jakoga međudjelovanja (jake nuklearne sile). Prijenosnik slabog međudjelovanja masivni je W bozon (80 GeV), koji se u raspadima elementarnih čestica ponaša kao nabijena slaba električna struja, i masivni Z bozon (91 GeV), pridružen neutralnim slabim strujama. Struktura neutralnih slabih struja bila je ključna za potvrdu elektroslabe teorije, ujedinjenja elektromagnetizma i slabog međudjelovanja kao poopćenja dotadašnjega ujedinjenja elektriciteta i magnetizma. Pritom su uvedeni naboji slabog međudjelovanja, slabi izospin i slabi hipernaboj, pridijeljeni kvarkovima i leptonima koji sudjeluju u slabim međudjelovanjima. Slabo međudjelovanje odlikuje se promjenama kvantnih brojeva okusa, unutar obitelji ili između obitelji kvarkova.

Izvori

Kvantna mehanika
Fizika elementarnih čestica

Parnost


Kayaboğazı, Sinop ilinin Boyabat ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köy, 1925 yılından beri aynı adı taşımaktadır.

Coğrafya
Köy, Sinop il merkezine 105 km, Boyabat ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar

Boyabat belde ve köyleri

Kayaboğazı, Boyabat


Crta zamrzavanja, crta smrzavanja, crta snijega, crta leda, crta zaleđivanja, u astrofizici, udaljenost od Sunčeve (zvjezdane) maglice od središnjeg protozvijezde (npr. protosunca) gdje je dovoljno hladno da se volatilni sastojci poput vode, amonijaka, metana, ugljiva dioksida, ugljikova monoksida kondenziraju u kruta ledena zrna. Različiti volatili su različitih kondenzacijskih temperatura pri različitim parcijalnim tlakovima (stoga su različite gustoće) u protozvjezdanoj maglici, pa im respektivne crte zamrzavanja variraju. Aktualne temperatur i udaljenosti za sniježnu crtu vodenog leda ovise o fizikalnom modelu primijenjenog za izračunavanje i o teorijskom modelu solarne maglice:
 170 K na 2,7 AU (Hayashi, 1981.)
 143 K na 3,2 AU do 150 K na 3 AU (Podolak and Zucker, 2010)
 3,1 AU (Martin i Livio, 2012.)
 ≈150 K za zrna μm-ske veličine i ≈200 K za tijela kilometarske veličine (D'Angelo i Podolak, 2015.)

Vidi
Nebularna teorija
Okozvjezdana nastanjiva zona

Izvori

Astrofizika

Crta zamrzavanja (astrofizika)


Anna Maria Maiolino (Scalea, Calabria, 20 de mayo de 1942) es una artista , escultora, pintora, grabadora y diseñadora ítalo-brasileña.

Datos biográficos
Nació en la localidad italiana de Scalea el  20 de mayo de 1942.

En 1954, siendo todavía una niña, se trasladó con su familia a Caracas, Venezuela.

Cuando contaba 18 años de edad se instaló en Río de Janeiro; adquirió la nacionalidad brasileña ocho años más tarde, en 1968. A partir de ese año viajó a Nueva York, donde estudió diseño textil en el International Pratt Graphics Center.

En la década de 1970 estuvo vinculada a la experimentación fílmica, mediante la elaboración de cortometrajes con cámara de Super-8. En 1973 participó en París, Francia, en el Festival Internacional de Cine de Super-8. Al año siguiente obtuvo el primer premio en el Primer Festival de Cine de Super-8, de Curitiba, con la cinta titulada In-Out, Antropofagia. Este premio le colocó en la vanguardia de éste medio artístico, siendo seleccionada para el evento Canival, desarrollado en el MoMA de Nueva York. También en 1974 regresó al Festival Internacional de Cine de Super-8 de París, presentado aquel año en el Espacio Cardin.

Vinculada al cortometraje, en 1976 participó en el 2 º Festival Nacional de Brasil de Cortometrajes, celebrado por la Alianza Francesa de Brasil en su localidad de residencia, Río de Janeiro; ese mismo año también participó en la V Jornada de Cortometraje brasileño celebrada en Salvador de Bahía.

En 1982 expuso en la Fundación Andrés Bello ( muestra O. V. Objetos Voadores, Si Identificados)de Caracas y en el evento  Millennium, Film Workshop de Nueva York.

En la década de 1990 recibió diferentes premios del Brasil, como el Mário Pedrosa de 1990, concedido por la Asociación Brasileira de Críticos de Arte - ABCA - como mejor exposición de 1989. También el Premio da APCA de 1994, a la mejor exposición de 1993, titulada Um, Nenhum, Cem Mil, por su investigación en los límites del lenguaje.

En 2012 ha presentado su obra en la 13 documenta de Kassel.

Galería

Referencias

Enlaces externos

Exposición de Maiolino en la Fundació Antoni Tàpies de Barcelona, 2011

Escultores de Italia en Brasil
Escultoras de Brasil
Escultores de Italia del siglo XX
Grabadores de Brasil
Pintores de Brasil del siglo XX
Cine experimental
Artistas conceptuales
Emigrantes italianos hacia Brasil
Grabadores de Italia del siglo XX
Escultores del siglo XXI
Escultores del siglo XX
Personas de Calabria
Pintoras de Brasil
Pintoras de Italia

Anna Maria Maiolino


وويسيتش كواليوسكي (Wojciech Kowalewski) ، من مواليد 11 مايو 1977 في بياليستوك في بولندا ، لاعب كرة قدم بولندي.

يلعب مع نادي كورونا كيلس منذ عام 2008.

بدأ باللعب مع منتخب بولندا لكرة القدم في عام 2002.

روابط خارجية

مراجع

لاعبو كرة قدم رجالية بولنديون مغتربون
لاعبو كرة قدم رجالية بولنديون
لاعبو كرة قدم رجالية مغتربون في روسيا
لاعبو كرة قدم رجالية مغتربون في أوكرانيا
لاعبو كرة قدم رجالية مغتربون في اليونان
لاعبو كرة قدم رجالية مغتربون في قبرص
حراس مرمى كرة قدم رجالية
أشخاص على قيد الحياة
رياضيون بولنديون مغتربون في أوكرانيا
رياضيون بولنديون مغتربون في اليونان
رياضيون بولنديون مغتربون في روسيا
رياضيون بولنديون مغتربون في قبرص
رياضيون من بياويستوك
لاعبو أركا غدينيا
لاعبو أنورثوسيس فاماغوستا
لاعبو الدوري الأوكراني الممتاز
لاعبو الدوري البولندي الممتاز
لاعبو الدوري الروسي الممتاز
لاعبو الدوري القبرصي الدرجة الأولى
لاعبو الدوري اليوناني
لاعبو بطولة أمم أوروبا 2008
لاعبو دايسكوبوليا غرودجيسك ويلكوبولسكي
لاعبو سبارتاك موسكو
لاعبو سيبير نوفوسيبيريسك
لاعبو كرة قدم بولنديون
لاعبو كرة قدم بولنديون مغتربون
لاعبو كرة قدم مغتربون في أوكرانيا
لاعبو كرة قدم مغتربون في اليونان
لاعبو كرة قدم مغتربون في روسيا
لاعبو كرة قدم مغتربون في قبرص
لاعبو ليغيا وارسو
لاعبو منتخب بولندا لكرة القدم
لاعبو نادي إيراكليس سالونيك لكرة القدم
لاعبو نادي شاختار دونيتسك
مواليد 1977
مواليد في بياويستوك
لاعبو كرة قدم من بياويستوك

وويسيتش كواليوسكي


Seeligenfeld ist ein deutscher Ortsname:
 Seeligenfeld, Kreis Rastenburg, Ostpreußen, seit 1945: Błogoszewo, Dorf im Powiat Kętrzyński, Woiwodschaft Ermland-Masuren, Polen
 Seeligenfeld, historischer Name von Seligenfeld, Kreis Königsberg/Samland, Ostpreußen, seit 1945: Dalneje (Kaliningrad, Moskauer Rajon) im Stadtkreis Kaliningrad, Oblast Kaliningrad, Russland

Seeligenfeld


ألمظ وعبده الحامولي فيلم مصري أنتج للسينما بالألوان عام 1962.

تتحول (ألمظ) من عاملة بسيطة إلى واحدة من ألمع كواكب الغناء في عهد الخديوي إسماعيل، يشجعها المطرب الكبير (عبده الحامولي) ويقدمها إلى الأوساط الراقية، فيريد الخديوي أن يحتفظ بها لنفسه، تقبل ألمظ أن تمنحه صوتها من دون جسدها، فيوافق الخديوي أن تتزوج من عبده الحامولي. يمنعها عبده الحامولي من الغناء بعد الزواج؛ فتحدث مشاكل بين القصر والمغنيين جميعا بشكل عام، مما يؤدي إلى انضمامهما إلى الحركة الشعبية الثورية التي بدأت تقوى في ذلك الوقت، وينتهي الحال بمواجهة نهائية مع الخديوي والقصر.

بطولة

إنتقاد الفيلم
أنتقد الفيلم بالرغم من نجاحه لأن الأغاني والألحان الأصلية للمطربين لم تسخدما في الفيلم مما أثر على أصالته ومصداقية طرحه للتراث.

روابط خارجية

المصادر

 جريدة الرياض اليومية
 كتبوا في السينما - فؤاد المهندس
 أعلام وشخصيات مصرية

أفلام تقع أحداثها في القاهرة
أفلام تقع أحداثها في القرن 19
أفلام توفيق الدقن
أفلام حسن فايق
أفلام حسين إسماعيل
أفلام حسين رياض
أفلام رجاء يوسف
أفلام سيرة ذاتية عن مغنين
أفلام شكري سرحان
أفلام عبد المنعم إسماعيل
أفلام فؤاد المهندس
أفلام مصرية إنتاج 1962
أفلام نادية الجندي
أفلام وثائقية عن مغنيات
أفلام وداد حمدي

ألمظ وعبده الحامولي (فيلم)


Whatever It Is er det ottende studiealbum af den danske gruppe Gangway, udgivet 5. april 2019. Det er gruppens første album i 23 år siden That's Life fra 1996.

Modtagelse

Whatever It Is fik generelt positive anmeldelser. Ekstra Bladet, Politiken og GAFFA gav fire ud af seks stjerner, mens Jyllands-Posten tildelte albummet fem ud af seks stjerner.

Ekstra Bladets anmelder Thomas Treo skrev, at sangskriver Henrik Ballings "runde spydighed og excentriske tilbøjeligheder spreder personlighed på et album, der bare driftssikkert fungerer på et fundament af hæderligt håndværk." Han mente dog, at gruppens lyd ofte fremstår "noget dateret og en sjælden gang decideret corny", men fremhævede "The Quiet Stairs" og "Exit" som sange, hvor gruppen "leger med deres karakteristiske lyd og prøver grænser af ude i stratosfæren."

I GAFFA kaldte Jan Opstrup Poulsen albummets sange for "små gennemkomponerede værker og ofte med en sært drejet historie," der lyder "umanerligt meget af Gangway." Han tilføjede: "Men Gangway har også iført sig et par sko, som både Pet Shop Boys, Prefab Sprout og Depeche Mode fylder godt ud. Efterhånden noget udtrådte, men så sandelig eksklusive mærker."

Politikens Simon Lund skrev: "De på en gang brede og detaljerige synthflader trækker et spor af mismod gennem hele albummet, men allerede på "Colorful Combinations" giver den medrivende melodiske side af Gangway sig til kende hen over et stykke 1990'er-house, der planter noget af den lykkefølelse, Henrik Balling er i stand til at indkapsle som sangsmed, i lytteren." Lund syntes, at albummet mister noget af sin skarphed med for mange ideer og detaljer i lydbilledet: "De mudrer indimellem de fængende sanglinjer til og er ikke alle sammen lige gode. Især energiudladningen af drum'n'bass-rytmer på titelnummeret og den tågede poptechno på det efterfølgende "Exit" virker underligt bedaget og uden den ubestemmelige følelse af tidløshed, der ellers hænger ved en god Gangway-sang."

Spor
Alt tekst og musik er skrevet af Henrik Balling, undtagen hvor noteret.

 "The Sea, the Moon and the Stars" – 2:54
 "Colourful Combinations" – 3:32
 "See If I Care" – 4:04
 "Confident and Ordinary" – 3:38
 "The Quiet Stairs" – 5:15
 "Don't Want to Go Home" – 4:02
 "Covered By Water" – 4:16
 "Whatever It Is" – 4:03
 "Exit" (Tekst: Balling/Musik: Balling, Janus Nevel Ringsted, René Munk Thalund) – 2:26
 "Always Crying" – 3:45

Personel
Gangway
 Allan Jensen – vokal, kor
 Henrik Balling – guitar, keyboards, programmering, kor, producer, lydtekniker
 Torben Johansen – keyboards, guitar, kor
Yderligere musikere
 René Munk Thalund – keyboards, synthesizer, kor, lydtekniker
 Carl-Erik Riestra Rasmussen – bas, synthesizer, kor, lydtekniker
 Janus Nevel Ringsted – trommer, keyboards, programmering, percussion, producer, lydtekniker
 Lester John Noel – kor (spor 1, 2, 5, 7, 10)
 Thorbjørn Nyander Poulsen – elektrisk piano (spor 5), yderligere programmering (spor 7)
 Andreas Pallisgaard Hansen – yderligere programmering (spor 5)
Produktion
 Jonas Ritter – lydtekniker
 Mads Nørgaard – mixer
 Emil Thomsen – mastering
 Lars Löbner Jeppesen – album sekvensering
 Peter Ravn – cover design
 Nikolaj Borg – cover udførelse

Referencer

Album fra 2019
Gangway-album

Whatever It Is


سونيا سوتومايور  (مواليد 25 يونيو 1954) هي أحد القضاة التسعة في المحكمة العليا للولايات المتحدة. تولت سوتومايور منصبها بعد أن رشحها الرئيس باراك أوباما في 26 مايو 2009 لتشغل المنصب القاضي المتقاعد ديفيد سوتر، سوتومايور هي أول قاضية من أصول أمريكية لاتينية في المحكمة العليا.
تنحدر سوتومايور من أسرة تعود أصولها إلى بورتو ريكو، كما ولدت في حي برونكس الفقير في مدينة نيويورك. توفي أبيها حين بلغت التاسعة، لتقوم أمها بتربيتها.
حصلت سوتومايور على البكالوريس من جامعة برنستون العام 1975، وحصلت على دكتوراة القضاء من كلية القانون التابعة لجامعة يال في نيو هيفن، كونيتيكت في العام 1979. حيث كانت رئيسة تحرير الصحيفة التابعة للكلية صحيفة "Yale Law Journal". كما عملت مساعدة للنائب العام في نيويورك لبعض الوقت قبل أن تنخرط في ممارسة العمل بشكل مستقل في 1984.

قبل توليها منصبها في المحكمة العليا، كانت سوتومايور قاضية فيدرالية في محكمة استئناف ولاية نيويورك.

رشحت سوتومايور لشغل منصب قاضية فيدرالية في المحكمة الجزئية للمنطقة الجنوبية لنيويورك في العام 1991 من قبل الرئيس السابق جورج بوش الأب وتم التصديق على تعيينها في 1992.

حكمت سوتومايور في عدة قضايا هامة ففي 1995 وجهت تحذيرا شديدا بشأن انهاء إضراب «دوري البيسبول الرئيسي» الذي بدأ في 1994. في العام 1997 رشحها الرئيس السابق بيل كلينتون إلى محكمة الاستئناف، وبعد أكثر من عام على ترشيحها تم تأكيد الترشيح وانضمت إلى المحكمة في 1998.
سوتومايور كانت بروفسور مساعد في كلية القانون التابعة لجامعة نيويورك من 1998 إلى 2007، كما كانت محاضرة في كلية القانون التابعة لجامعة كولومبيا.

قبيل ترشيح أوباما لها، اعتبرت سوتومايور مرشحة قوية لشغل المنصب الشاغر في المحكمة العليا للولايات المتحدة.
في 2005 اقترح أعضاء ديمقراطيون في مجلس الشيوخ الأمريكي سوتومايور لجورج بوش الابن كمرشحة للمنصب الشاغر آنذاك في المحكمة العلية، حيث اختار بوش في نهاية المطاف صامويل أليتو المعروف بسياسته المحافظة إلى حد ما.

كانت هناك تكهنات بأن مرشح أوباما لمنصب رئيس المحكمة العليا هي سوتومايور قبل الإعلان الرسمي للقاضي سوتر عن تقاعده، لتتأكد هذه التكهنات بعد اعلان سوتر لتقاعده، وحينها ذكرت تقارير أن سوتومايور بالفعل على اللائحة القصيرة للمرشحين من قبل أوباما للمنصب. ليرشحها أوباما في 26 مايو 2009.

وأثناء اعلان أوباما لترشيح سوتومايور في المؤتمر الصحفي بالغرفة الشرقية للبيت الأبيض أشاد بسيرة سوتومايور وتجربتها القضائية التي دامت لأكثر من 30 عاما، مضيفا إلى كونها تتمتع بخبرة متميزة تفوق تلك التي تمتع بها جميع قضاة المحكمة العليا عند توليهم للمنصب، وأضاف قائلا: «لقد قررت تعيين امرأة اعتقد انها ستكون قاضية ممتازة وهي القاضية سونيا سوتومايور من ولاية نيويورك العظيمة»

تعرف سوتومايور بمواقفها السياسية التي تميل إلى الوسط، وبحسها المهني، ويتوقع مراقبون أن يشهد تعيين سوتومايور جدلا كبيرا ومعارضة من قبل أعضاء جمهوريين في مجلس الشيوخ الأمريكي حيث يعتبرها البعض «ليبرالية إلى حد بعيد» كما يلاحظ بأنها نشطة وذكية وذات شخصية قوية.

بدايات مسيرتها الحقوقية
بناءً على توصيات كابرانس، وُظفت سوتومايور وفق شهادة كلية الحقوق مدعيًا عامًا مساعدًا تحت إدارة روبرت مورغنثاو مدعي عام منهاتن بدءًا من عام 1979. قالت حينها أنها فعلت ذلك بمشاعر متضاربة: «كان هناك ضغط هائل من مجتمعي، من مجتمع العالم الثالث، في يال. لم يستطيعوا فهم أخذي لهذا العمل. لست واثقة من أني سويت تلك المسألة إطلاقًا». اتسمت تلك الفترة بمعدلات جريمة ومشاكل مخدرات تصل لمستوى الأزمة في نيويورك، كان طاقم مورغنثاو مثقلًا بالقضايا، وكأي وكيل نيابة مبتدئ، شعرت سوتومايور في البداية بالرهبة من الظهور أمام القضاة في المحكمة. بعملها في قسم المحاكمات، استلمت حجمًا كبيرًا من القضايا إذ رفعت دعاوى عل كل شيء من نشل المتاجر والدعارة إلى السرقات بالإكراه والاعتداءات وجرائم القتل. عملت أيضًا على حالات متعلقة بعنف الشرطة. لم تكن خائفة من المجازفة بدخول الأحياء الغوغائية أو تحمّل ظروف مزرية في سبيل مقابلة شهود. في قاعة المحكمة، كانت ناجحة في استجواب شهود الخصم وفي تبسيط القضية بطرق يمكن لهيئة المحلفين فهمها والتعاطف معها. في عام 1983، ساعدت بإدانة ريتشارد ماديكس (المعروف باسم «طرزان القاتل» الذي دخل بطريقة بهلوانية إلى شققٍ، سرقها، وأطلق الرصاص على ساكنيها دون سبب). رأت بأن الجرائم من الرتب الأدنى هي بمعظمها نتاج البيئة الاجتماعية الاقتصادية والفقر، لكن كان لها موقف مختلف إزاء الجنايات الخطيرة: «لا تهم درجة الليبرالية التي أنا عليها، إذ لاأزال مستاءة من جرائم العنف. بغض النظر عن إمكانية تعاطفي مع الأسباب التي أدت بهؤلاء الأشخاص لفعل هذه الجرائم، فإن الآثار شائنة». كانت جرائم الهسبان على بعضهم البعض في أمريكا ذات اهتمام خاص بالنسبة لها: «أكثر الجرائم حزنًا بالنسبة لي تلك التي يرتكبها أفراد قوميتي ضد بعضهم البعض». بشكل عام، أظهرت شغفًا لنشر القانون والنظام في شوارع نيويورك، مظهرة حماسًا خاصًا في تتبع حالات التصوير الإباحي للأطفال، حالة غير عادية في ذلك الوقت. عملت 15 ساعة في اليوم واكتسبت سمعة لاندفاعها وجاهزيتها وإنصافها. صنفها أحد أنظمة تقييم الوظائف بأنها «نجمٌ مرتقب». وصفها مورغنثاو لاحقًا بأنها «ذكية، مجدة، وتملك قدرًا كبيرًا من الحس السليم»، وبأنها «شجاعة ومدعية ناجحة». أمضت فترة نموذجية من الوقت في هذه الوظيفة وكان لها رد فعل شائع عليها: «بعد فترة، تنسى أن هناك أشخاص شريفة تحترم القانون في الحياة».

انفصلت سوتومايور عن نونان وديًا عام 1983؛ لم يُنجبا أطفالًا. قالت أن ضغوطات حياتها المهنية كانت عاملًا مساهمًا، لكنها ليست العامل الأكبر في الانفصال. من عام 1983 إلى 1986، مارست سوتومايور المحاماة بشكل فردي غير رسمي، أطلقت على مكتبها اسم سوتومايور وشركاؤها، كان موجودًا في شقتها في بروكلين. أجرت أعمالًا استشارية قانونية، في غالبها للأصدقاء أو أفراد العائلة.

في عام 1984، دخلت عمل المحاماة الخاص، بانضمامها إلى مجموعة محاماة بافيا وهاركورت الخاصة بالقضايا التجارية في منهاتن بوصفها مساعدة. هي واحدة من 30 محام في شركة الحقوق هذه، تخصصت في قضايا الملكية الفكرية، والقانون الدولي، والتحكيم. قالت لاحقًا، «أردت إكمال نفسي كمحامية». على الرغم من أنها لم تملك خبرة في دعاوى القانون المدني، إلا أن الشركة شغّلتها بكثرة، وتعلمت العمل بسرعة. كانت تواقة للنظر في القضايا والمجادلة في المحكمة، أكثر من أن تكون جزءًا من شركة محاماة أكبر. كان زبائنها بمعظمهم شركات دولية تعمل في الولايات المتحدة؛ أمضت معظم وقتها بتعقب ومقاضاة مزوري بضائع فيندي. في بعض الحالات، ذهبت سوتومايور إلى الموقع مع الشرطة إلى حي هارلم أو الحي الصيني لضبط المتاجرات غير القانونية، في الحالة الأخيرة لاحقت المجرم الفار وهي تركب دراجة نارية. قالت في ذلك الوقت أن جهود بافيا وهاركورت كانت تُبذل وكأن العمل هو على «عملية مخدرات»، وجُمعت آلاف الحلي المزورة عام 1986  بنجاح واحتُفل بالأمر من خلال حدَث عُرف باسم «فيندي كراش»، أُتلفت من خلاله هذه الحلي بواسطة شاحنات القمامة أمام تافرين أون ذا غرين. في أحيان أخرى، تعاملت مع قضايا قانونية متعلقة بالبضائع الجافة مثل نزاعات عقود تصدير الحبوب. في ظهور لها عام 1986 في برنامج صباح الخير يا أميركا الذي أبرزَ نساءً بعد عشر سنوات من التخرج الجامعي، قالت أن الجزء الأكبر من عمل المحاماة كان مشقة، وفي حين أنها كانت راضية عن حياتها، إلا أنها تتوقع أشياء أكبر عن نفسها بعد التخرج. في عام 1988 أصبحت شريكة في الشركة؛ دُفع لها جيدًا لكن دون مغالاة. غادرت الشركة عام 1992 حين أصبحت قاضية.

مصادر

انظر أيضًا
 إليزابيث باريس

وصلات خارجية

 Extended Biography
 Sonia Sotomayor Photo Gallery: Pictures Of Her Childhood And Her Family from The Huffington Post

محامون من ذا برونكس
أساتذة قانون أمريكيون
أستاذات قانون
أستاذات قانون أمريكيات
أشخاص على قيد الحياة
أشخاص من البرونكس
أشخاص من قرية غرينويتش
أعضاء هيئة تدريس جامعة نيويورك
أمريكيات في القرن 21
أمريكيون من أصل بورتوريكي
خريجو جامعة برنستون
خريجو كلية ييل للحقوق
ديمقراطيون من ولاية نيويورك
رومان كاثوليك أمريكيون
قاضيات أمريكيات
قاضيات في القرن 20
قاضيات في القرن 21
قضاة أمريكيون في القرن 20
قضاة أمريكيون في القرن 21
كاثوليك من ولاية نيويورك
محامون من ولاية نيويورك
مستقلون من ولاية نيويورك
مواليد 1954
مواليد في ذا برونكس
أعضاء هيئة تدريس جامعة كولومبيا
قاضيات أمريكيات في القرن 20
قاضيات أمريكيات في القرن 21

سونيا سوتومايور