Vinko Kalinić (1974.), hrvatski pjesnik iz Komiže. Do 2009. bio u Zagrebu, nakon čega se vratio na Vis. Osmislio i pokrenuo projekt Nezavisnog informativno-zabavnog portala "Moj otok Vis". Brzo je postao cijenjen. Sve je krenulo kad ga je pjesnikinja Duška Vrhovac iz Beograda nagovorila poslati pjesme na nekoliko adresa. Uvršten u svjetske antologije pjesama. U francuskom "Le postu" ga je antologičar, romanopisac i publicist Marc Galan uvrstio u serijal "Poètes d'Europe" u kojem su izabrani ponajbolji suvremeni europski pjesnici. S hrvatskog na francuski preveo ga je francuski pjesnik Athanase Vantchev de Thrac. Fernando Sabido Sánchez, ugledni španjolski pjesnik i antologičar iz Madrida, uvrstio ga je u antologiju svjetske poezije "Poetas para el siglo XXI" (Pjesnici za XXI. stoljeće). Doktor i profesor književnosti na Universidad de Chile, čileanski pjesnik i antologičar Andrés Morales uvrstio ga je u antologiju poezije. Glavni tajnik Svjetske asocijacije pjesnika "Poetas del Mundo" Luis Arias Manzo, imenovao je Kalnića veleposlanikom ove asocijacije za Hrvatsku. Asocijacija okuplja više od sedam tisuća pjesnika iz cijeloga svijeta. Autor pjesme Pjesma o mojoj zemlji (Kad kažem H r v a t s k a...).

Izvori

Vanjske poveznice
Vinko Kalinić
Hrvatsko građansko društvo Crne Gore - Kotor Naši suradnici: Vinko Kalinić

Hrvatski pjesnici
Životopisi, Komiža

Vinko Kalinić


Frederick James Archer (11 January 1857 – 8 November 1886), also known by the nickname The Tin Man, was an English flat race jockey of the Victorian era, described as "the best all-round jockey that the turf has ever seen".

He was Champion Jockey for 13 consecutive years until 1886, riding 2,748 winners from 8,084 starts, in so doing setting records for the number of Champion Jockey titles (13), number of wins in a season (246) and number of race wins (2748) which remained unthreatened until the arrival of Steve Donoghue and Sir Gordon Richards well into the 20th century.

Delirious from wasting and the loss of his wife during childbirth, he committed suicide at the age of 29.

Early life
Archer was born at St. George's Cottage, Cheltenham, Gloucestershire on 11 January 1857, the second son of jockey William Archer and Emma Hayward, daughter of publican William Hayward. His elder brother, William, was also a jockey. His younger brother, Charles, was also a jockey, and later a trainer. He had at least one sister, Alice.

William Archer was a short, squat man, who had taken a stud of English horses to Russia in 1842, and the year after Fred was born won the Grand National on Little Charlie. He eventually became landlord of the King's Arms public house in Prestbury, near Cheltenham, of which his father-in-law was formerly proprietor. He taught Fred to box.

Emma was "a big, fine-looking woman with handsome aquiline features" who some presumed to have been of good stock. Fred was said to have inherited his spirit from her, even if he adopted his profession from his father. He was only semi-literate.

When Archer was two, the family moved to Prestbury, where he was educated a first learned to ride. A "quick, retentive, and exceedingly secretive boy", by the age of eight he was riding in pony and donkey races, losing his first match on a pony, against a donkey. This may have been one of two races he rode on a pony called Mossrose at Great Malvern. William disciplined him sternly to make him improve. He soon began winning races, even after breaking his leg while out hunting.

In contradiction of his later reputation as a miser, Archer would send money home to his family, who were always in debt. At first it was postal orders for a few shillings, but as his success grew, this increased to fivers and latterly big sums.

Career

At the suggestion of a hunting acquaintance, William Le Terriere, Archer was apprenticed to trainer Mathew Dawson at Heath House in Newmarket, Suffolk, now home to trainer Mark Prescott, for five years. Some sources say this was in February 1868, others that it was the day before his 10th birthday. He weighed 4st 11 lb. William and Fred spent a week there, after which Dawson told William, "He will do, Archer, you may leave him." Archer served Dawson as a stable jockey from 1874 until 1886. He married Dawson's niece, Helen Rose Dawson.

At Dawson's stable, the delicate Archer was bullied by the older boys, but with no children of their own, the Dawsons took him almost as a surrogate.  Mrs Dawson called him "the little cat", and to Mr Dawson the relationship was close to father and son. His fondness for Mrs Dawson's cake and blackberry jam contributed to his weight gain, and over a good dinner, his weight could rise by 3 or 4 lb He grew to around 5 ft 10 and, over the winter, weighted 11st. He was largely illiterate when he left home but attended a night school run by Mrs Dawson during his early years there.

While at Dawson's, Archer came under the tutelage of Dawson's right-hand man Jockey Swift, who claimed to have taught Archer all he knew, and Tom French. Archer was evidently in high regard at the stable, receiving wages of seven guineas compared to the five guineas typical of apprentices. One of his fellow apprentices was in fact thrown from his horse and killed during Archer's time there. Dawson demanded the same discipline of Archer as he did of other apprentices, making him stand to attention for visitors the same as any other lad. But he was aware of his ability. "I have a wonderful boy here who will do marvellous things," he commented.

Because of this, and his father's reputation, he was soon given race-riding opportunities. Aged 12, he was allowed to ride in the Newmarket Town Plate on 14 October 1869, on a three-year-old filly called Honoria. Acting as pacemaker for stablemate Stomboli, who won, Honoria came last. His first win was a steeplechase at Bangor-on-Dee in either 1869 or 1870 on a horse called Maid of Trent for an old pony-racing acquaintance of his family. His first official win under Jockey Club rules was in a two-year-old nursery handicap at Chesterfield on 28 September 1870 on a horse called Atholl Daisy. The horse was trained by John Peart at Malton, rather than Dawson. He finished the season with 2 wins and 9 seconds from 15 rides. His other winner was Lincoln Lass at Ayr.

There is a story, probably apocryphal, that Archer cried because he had not ridden both winners in a dead-heat.

1870s

Archer's first important win was on Salvanos in the 1872 Cesarewitch, for which he weighed out at 5st 7 lb. It is said he "rode Salvanos with the coolness and steadiness of a veteran and thus made his mark as one of the rising lightweights." When Jem Snowden rode against him for the first time, however, he commented, "Tha cassn't ride for nuts". His apprenticeship ended that year, and Dawson presented him with a gold watch inscribed for "good conduct". Archer in return commented, "I value this more than anything I have and shall keep it as long as I live."

In 1873, with leading stable jockey Tom French sick, Archer had more opportunity to succeed. He rode 107 winners and came second in the championship to Harry Constable. French, who was an influence on the young Archer, died later that year from consumption, brought on by excessive wasting.

The first of Archer's Classic wins followed the next season on Atlantic in the 1874 2,000 Guineas. This made him a "veritable mascotte" for his stable. After this, he became retained jockey for Lord Falmouth, for whom he won over half of his Classics. Falmouth was Dawson's principal owner between 1870 and 1883. Archer's retainer for him was a nominal £100. He finished 1874 with 147 wins from 530 rides. By now, he was riding at 6st, but weight was becoming a problem. For the Cesarewitch Handicap, he failed to make a riding weight of 6st 1 lb, putting up 3 lbs overweight and losing by a neck. Archer blamed wasting for taking his strength away.

Spinaway was the star filly of the following season, winning the 1,000 Guineas and Oaks double.

In 1877, he won his first Derby, on Lord Falmouth's Silvio, and followed up in the St. Leger.

1879 was the championship year of Wheel of Fortune, one of Archer's favourite horses, that he thought was "wonderfully good". She was small, at , leading the Duke of Portland to say she "looked like a polo pony" with Archer's long legs round her. Like Spinaway four years earlier, Wheel of Fortune won both the 1,000 Guineas and Oaks. She won the Yorkshire Oaks in August as well but was prevented an attempt at the Triple Crown when she broke down going for a second race at York two days later.

One of Archer's most notable victories came in the 1880 Derby. He came from behind on Bend Or with an "extraordinary rush", to beat Robert the Devil by a head. He took the inside of the turn at Tattenham Corner, along the rails, with a "nerve of iron".

By the end of the 1870s, he was struggling to make 8st 7 lb.

1880s

By the 1880s, his annual income was around £10,000 (equivalent to about £1.2 million in 2020), made up of retainers, gifts from owners and gamblers, and nearly £2,500 in riding fees.

Archer's win on Dutch Oven in the St Leger caused controversy. It had been presumed that the filly had not stayed the distance when losing the Great Yorkshire Stakes at York, so she was sent off at odds of 40/1 for the Leger. When she won, Archer was accused of pulling the horse at York to get longer odds for the Leger. In fact, Archer had not wanted to ride Dutch Oven in the race at all, preferring the John Porter-trained Geheimniss.

Falmouth withdrew from racing in 1883. It has been suggested that this was prompted by a suspicion that Archer pulled Galliard in the Derby, being beaten into third by St Blaise and Highland Chief. Archer was accused of not showing the same will to win that he had on Bend Or or Iroquois, and Highland Chief was trained by his brother Charles, which seemed to be circumstantial evidence of his guilt. Against this, Fred had no previous history of helping his brother in this way, and Charles had once sent him through the rails when riding against him. It seems highly unlikely Archer would have thrown the Derby in this way.

Retainers with the Duke of Portland and Lord Hastings brought him a combined £2,000 per year, the Duke of Westminster £1,000, and Lord Alington £500.

He married Rose Nellie Dawson, eldest daughter of John Dawson, on 31 January 1883 at All Saints' Church in Newmarket. It was called the celebrity wedding of the decade. The whole town was involved, and it concluded with a firework display which had spelled out "May they be happy".

In January 1884, the couple's infant son, William, died at birth. He had been named after Archer's brother, who had been killed in a hurdle race at Cheltenham. Nellie was left in a critical condition but recovered to become pregnant again almost immediately. On 6 November 1884, she gave birth to a daughter, also Nellie. Fred received a telegram about the birth after riding Thebais to victory in the Liverpool Cup. But the mother was again left dangerously ill after the birth, with symptoms of post-natal eclampsia. Archer arrived home to find his wife was dying. Her convulsions continued until she died. Archer later told a friend, "She did not know me and never spoke to me again."

In 1884, on his only visit to Thirsk Racecourse, his arrival was announced in the market place by the town crier. He had only two rides, but both won Jovial for Tom Green in the High-weight Selling Handicap and Laverock for Matt Dawson in the Sixth Great Yorkshire Foal Stakes. That year, of 377 rides, he won 241.

His most successful year was probably 1885, when he won the 2,000 Guineas on Paradox, the Oaks on Lonely, the Derby and St. Leger on Melton, and the Grand Prix, also on Paradox. In his final season, he won the Derby and St. Leger on Ormonde.

Archer took his sport very seriously and was noted for his ruthlessness. In 1882, he built Falmouth Lodge and Stables (now Pegasus Stables).

In 1885, he rode 246 winners, a record that was unbroken until Gordon Richards' 1933 season. He won The Derby five times and won a total of 21 classic races. In total, he rode 2,748 winners in 8,084 races (some sources say 8,004), a win percentage of over 34%.

Appearance
He was slim, graceful, with remarkably small hands and feet, and eyes of a cold blue-grey, or, according to other sources, sorrowful brown eyes, in a long pale face. He had pronounced front teeth, meaning his lips did not quite meet. He also had a round-shouldered stoop, typical of tall jockeys. He could have passed as a gentleman, and some, including Lord Rosebery, thought he may have been the son of Lord Wilton.

Personality and critical opinion

Archer "captured the public imagination as no other jockey had ever done".

In his early career he was known as a severe rider, who was not sparing with whip and spurs on the horse. This was a style he may have adopted under the influence of stable jockey Tom French.

He was always first down to the start, so as to get the best starting place and was obedient to the starter, unlike some other jockeys. He was always quick away, "like a greyhound from the slips". He would let his horse's head hang loose, and get the horse going with a touch of the spur.

Miserliness
He was a taciturn and morose character, known for being miserly with money, hence the nickname "Tin Man". He made shrewd investments of most of his income, but the squandering of much of a reputed £250,000 fortune (equivalent to £32.7 million in 2020) by the time of his death challenges the perception of acquisitiveness, which may have been partly cultivated. He seemed to take perverse satisfaction in it. He is reputed to have asked bystanders for coins he could put in his breeches to increase his weight when he was short a few pounds for his race, only never to return them. But he could also be generous. He was also known to throw a ball for colleagues each winter, and once, before a trip to America in November 1884, he left a blank cheque for his friend Herbert Mills, in case he was in need.

He was a reckless gambler, with losing runs bringing him close to running out of cash, but he always maintained his integrity, sometimes winning against his own money.

Trainer opinion
Trainer John Porter said of Archer, "His whole heart and soul were in the business he had in hand. He was almost invariably the first to weigh out, the first at the starting post, the first away as the flag fell, and, as the record shows, very often the first to pass the winning post. I am afraid he was not too scrupulous. Very masterful, he generally had pretty much his own way, especially in minor races. If he did not want a horse to run, he never hesitated to suggest to the owner he should keep the animal in the stable that day. In short, Fred Archer was a powerful personality as well as a brilliantly successful jockey."

Another trainer, John Osborne Jr., said, "He became so conceited that no man believed more in Mr Archer than Fred Archer the jockey", but this was not a universal opinion. In 1879, The World newspaper wrote: "a very large income, the unbounded confidence of employers and public might help to turn less ordinary heads, but Fred Archer quietly goes his own way and studies diligently to improve his calling". And after his death, George Lambton said, "Even when quite a boy he was courted and flattered by every kind of man and woman, and early in life he became the idol of the public... and yet he never suffered from that prevalent and disagreeable complaint, 'swollen head'. I think the shrewd, hard common sense of Mat Dawson, for whom he had the greatest affection and respect, was a great help to him."

Dawson was not entirely complimentary about him, calling him "that damned, long-legged, tin-scrapping young devil".

Other comments
His sister Alice spoke of him thus: "He was gentle, but he took no liberties himself and no one ever thought of taking one with him. And he was always so quiet. There was never any ranting and raving. He would also rather be two minutes early than two minutes late."
Others have said similar. "He was a polite and driven man, whose life would have been so much easier had he been five inches shorter."

Lambton described him as having "the shadow of melancholy in his face which indicated a side to his nature never far absent even in his brightest days". Friend and fellow jockey, Fred Webb, "It is not wasting that makes Archer so thin and worn. He wears that worried look because he cannot ride two winners in one race."

Archer "rode like a man possessed" and "had the devil at his elbow". He could ride rough when necessary, but his success has been attributed primarily to his coolness and to judgement of pace.
He had the "passion of a lover for what he did". One contemporary newspaper described him as "all jockey, from the button of his cap to the tips of his spurs, and rode irrespective of the odds. Whether on a 6 to 4 or a 20 to 1 chance he equally strove to win."

In his lifetime, his fame rivalled that of royalty. Once, leaving Ascot Racecourse, the first-class train, full of MPs and members of the aristocracy, was held up for him.

He was particularly popular with women. Lady Hastings wrote "the way in which some women ran after Archer was amazing", and it was widely believed that the Duchess of Montrose (1818–1894) (who raced under the pseudonym "Mr Manton"), who was 40 years older than Archer, wanted to marry him, and she invited him to her home and the theatre. In 1888, aged 70, she married her third husband, aged 24.

In the end, Archer outgrew his profession. London cab drivers would shout "Archer's up" to mean that everything was alright with the world.

Death

Because of his height (5 ft 10in/1.78 m) Archer had to diet far more than other jockeys. His racing weight was 8st 10 lb in later years, and to keep to it he used Turkish baths, abstained almost totally from solid food, and used alkaline medicines to purge. A Newmarket doctor, JR Wright, created a special purgative which became known as "Archer's Mixture", which he drank by the sherry glass. His diet consisted of half an orange, a sardine and a nip of champagne, or castor oil, a biscuit and a small champagne at midday, and he once left the dining room on the sight of a steak and kidney pie. He was a poor walker, and could hardly run, which reduced his ability to lose weight through exercise.

In October 1886, he had to lose 6 lbs over two days for his first and, ultimately, only ride in Ireland—Cambusmore for Lord Londonderry in the Lieutenant's Plate at The Curragh, a race he won easily. On his return, he wasted down to 8st 7 lb for the Cambridgeshire by going three days without food. This was still 1 lb overweight and cost him the race on St Mirin, as he was beaten by a head. The afternoon was very cold, and he fell seriously ill. He still undertook engagements at Brighton and on the first day at Lewes on the Thursday, but here he is reported to have "taken a chill" which "developed into fever of a typhoid character", forcing him to return home. He was declared ill on the Saturday, and by Sunday he was in a state of high fever.

The next day, Monday 8 November 1886, he was at his residence, Falmouth House, Newmarket, under medical supervision. About 2.25pm his sister, Mrs Colman, visited him in his room and he asked her to send the nurse away. Colman was looking out of the window when Archer got out of bed. She then heard him say "Are they coming?" and saw he had the gun in his hand. She sprang towards him, and while she was struggling with him, he put the gun in his mouth and fired the revolver. He died bleeding in her arms, the bullet having passed out of the back of his neck. The doctor was on the scene very quickly and pronounced him dead. The verdict of the jury at the inquest was: "That the deceased committed suicide whilst in a state of unsound mind". His death at the age of 29 occurred on 8 November 1886; his wife had died on 7 November, two years earlier.

The death of his wife was a factor. "Poor Nellie! She was my glory, my pride, my life, my all," he had earlier told a friend. "She was taken from me at the very moment that my happiness did really seem to me to be so great and complete as to leave nothing else in this world that I could wish for." He was also £30,000 in debt on his betting, exacerbated by having heavily backed St Mirin. He had reportedly not been his "old self" for the past year.

The gun had been bought because Falmouth House was in an exposed location and he had had trouble with housebreakers.

He was buried in Newmarket cemetery on 12 November. Wreaths were sent by the Duke of Westminster and the Prince of Wales. His burial plot can be found there to the right of the chapel.

He left a fortune of £66,662 (equal to about £ million today) to his only daughter, the inheritance being looked after by trustees during her minority. At one time, he was rumoured to be worth £250,000. Some of his effects are now on display at the National Horseracing Museum, including the gun with which he shot himself.

News of Archer's death reached far beyond racing. In London, special editions of the evening newspapers were issued, with crowds queuing in Fleet Street to buy them, and omnibuses stopped to allow commuters to read the billboards. The adoration the public showed for him was close to that shown for Diana, Princess of Wales over a century later.

He was survived by his second child, Nellie, who was brought up by her grandparents in the Newmarket area. She married shipping magnate Max Tosetti in 1911.

Legacy
Archer's life has been fictionalised in two books: The Tinman's Farewell by Michael Tanner and Just One More Smile by his great-granddaughter Diana Foster.

His ghost is said to ride a light grey horse over Newmarket Heath.

Statistics by year
 1869 – 2 / 15
 1870 – 3 / 40
 not known
 1872 – 27 / not known
 1874 – 147 / 530
 1882 – 195 / 512
 1884 – 241 / 377

Classic race victories
 Great Britain
 Epsom Derby  – Silvio (1877), Bend Or (1880), Iroquois (1881), Melton (1885), Ormonde (1886)
 Epsom Oaks – Spinaway (1875), Jannette (1878), Wheel of Fortune (1880), Lonely (1885)
 1,000 Guineas – Spinaway (1875), Wheel of Fortune (1879)
 2,000 Guineas – Atlantic (1874), Charibert (1879), Galliard (1883), Paradox (1885)
 St. Leger – Silvio (1877), Jannette (1878), Iroquois (1881), Dutch Oven (1882), Melton (1885), Ormonde (1886)

 France
 Grand Prix de Paris – Bruce (1882), Paradox (1885), Minting (1886)
 Prix du Jockey Club – Beauminet (1880), Frontin (1883)

See also
List of jockeys

References

Bibliography

Further reading

 The Life of Fred Archer by E.M. Humphries, Hutchinson, 1923.

1857 births
1886 deaths
British Champion flat jockeys
English jockeys
Sportspeople from Cheltenham
Suicides by firearm in England
1880s suicides

Fred Archer (jockey)


An Sarcoglyphis in uska genus han Liliopsida. An Sarcoglyphis in nahilalakip ha familia nga Orchidaceae.

An kladograma hini sumala ha Catalogue of Life:

Mga kasarigan

Mga sumpay ha gawas

Sarcoglyphis

Sarcoglyphis


«Little Bad Girl» —literalmente en español: «Pequeña niña mala»— es una canción realizada por el disc jockey francés David Guetta, con la colaboración del cantante y compositor británico Taio Cruz y el rapero estadounidense Ludacris. Fue lanzado como descarga digital el 27 de junio de 2011 por Virgin Records. Incluida como el segundo sencillo del álbum de estudio de Guetta, Nothing but the Beat. La canción fue escrita por Guetta, Cruz, Ludacris, Frédéric Riesterer y Giorgio Tuinfort. También fue incluida en el tercer álbum de estudio de Taio Cruz titulado TY.O.

Video musical

Fue lanzado en YouTube el 11 de julio de 2011. Muestra a David Guetta anfitrión en una discoteca en la playa llamada "Endless Night", también cuenta con la aparición de Taio Cruz y Ludacris. Cuando Guetta ve que empieza a amanecer, la gente que fue invitada se dispersa a lo largo de la playa y todos se detienen frente al mar, causando que la Tierra gire en sentido contrario. Esto provoca que empiece a anochecer y que oscurezca de nuevo en otras partes del mundo. También se puede ver a Ludacris con un megáfono rapeando sus versos. Hacia el final del vídeo, comienza a elevarse de nuevo el sol y Guetta corre a repetir lo que había hecho antes.

Lista de canciones y formatos

Posicionamiento en listas y certificaciones

Listas semanales

Listas anuales

Certificaciones

Historial de lanzamientos

Referencias

Sencillos de 2011
Sencillos de David Guetta
Sencillos de Taio Cruz
Canciones de Ludacris
Sencillos de música electrónica
Sencillos certificados de platino por la Australian Recording Industry Association
Sencillos certificados de oro por la Belgian Entertainment Association
Sencillos certificados de oro por la Bundesverband Musikindustrie
Sencillos certificados de oro por la IFPI de Suiza
Sencillos certificados de plata por la British Phonographic Industry
Canciones en inglés

Little Bad Girl


Ramin Ilbeygui (* 28. Mai 1966 in Wien) ist Facharzt für Orthopädie und orthopädische Chirurgie sowie Arzt für Allgemeinmedizin.

Ilbeygui studierte und promovierte an der Universität Wien. Seiner Promotion im Jahr 1994 folgten Ausbildungen zum Arzt für Allgemeinmedizin, zum Facharzt für Orthopädie und spezielle Fortbildungen im Bereich der komplementärmedizinischen Therapien, wie Akupunktur, Fasziendistorsionsmodel nach Typaldos und Osteopathie an der IAO in Wien. Neben seiner Tätigkeit als Orthopäde in seinen zwei Fachpraxen in Frauenkirchen und in Eisenstadt, ist er seit 2004 Instruktor für manuelle Medizin und das elastische Tapen und Autor von im Facultas und Elsevier Verlag erschienen medizinischen Büchern. 2011 war Ilbeygui Gründer des Vereins Ortho-Akademie, der Schul- und Nicht-Schulmedizin zusammenführen möchte.

Publikationen
 Gerichtsmedizin. Wiener Universitätsverlag, Wien 1999.
 mit Christian Reiter: Synopsis und Atlas der Gerichtsmedizin. Facultas Universitätsverlag, Wien 2002, ISBN 3-85076-575-X.
 mit Wolfgang Kickinger: Beinamputation: Informationen und Ratschläge. Facultas Universitätsverlag, Wien 2005, ISBN 3-85076-713-2.
 mit Robert Csukovits: Der Sanitäter: Ein Taschenbuch für Rettungs- und Notfalleinsatz. Facultas Universitätsverlag, Wien 2006, ISBN 3-85076-742-6.
 TAPING; Techniken und klinische Anwendung. Urban & Fischer Verlag/Elsevier, 2012, ISBN 978-3-437-45231-4.
 Selbsthilfe durch Taping: Schritt-für-Schritt-Anleitungen – medizinische Hintergründe. Urban & Fischer Verlag/Elsevier 2015, ISBN 3437454447.

Allgemeinmediziner
Orthopäde, Unfallchirurg
Autor
Absolvent der Universität Wien
Geboren 1966
Mann

Ramin Ilbeygui


Assassinato seletivo ou assassinato direcionado é uma forma de assassinato realizado por governos fora de um procedimento judicial ou de um campo de batalha.

Desde o final do século XX, o status legal do assassinato seletivo tornou-se um assunto de discórdia dentro e entre várias nações. Historicamente, pelo menos desde meados do século XVIII, o pensamento ocidental geralmente considera ilegal o uso do assassinato como uma ferramenta do Estado. Alguns acadêmicos, militares e oficiais descrevem o assassinato seletivo como legítimo dentro do contexto de autodefesa, quando empregado contra terroristas ou combatentes envolvidos em guerra assimétrica. Eles argumentam que os drones são mais humanos e mais precisos do que os veículos tripulados, e que os "assassinatos direcionados" não ocorrem em nenhum contexto que não seja um estado de guerra declarado.

Cerca de vinte e seis membros do Congresso dos Estados Unidos, com acadêmicos como Gregory Johnsen e Charles Schmitz, figuras da mídia (Jeremy Scahill, Glenn Greenwald, James Traub), grupos de direitos civis (ou seja, a União Americana pelas Liberdades Civis) e o ex-chefe da estação da CIA em Islamabade, Robert Grenier, criticaram os assassinatos seletivos como uma forma de execuções extrajudiciais, que podem ser ilegais tanto sob a lei dos Estados Unidos quanto sob a lei internacional. De acordo com análises estatísticas fornecidas pela Reprieve, nove crianças foram mortas para cada adulto que os Estados Unidos tentaram assassinar e, em suas inúmeras tentativas fracassadas de matar Ayman al-Zawahri, a CIA matou 76 crianças e 29 adultos inocentes.

Os estudiosos também estão divididos sobre se os assassinatos direcionados são uma estratégia eficaz de contraterrorismo.

Leitura complementar

 James Igoe Walsh (2018) "The rise of targeted killing," Journal of Strategic Studies, 41:1–2, 143–159

 Thomas, Ward J. 2000. "Norms and Security: The Case of International Assassination." International Security, vol. 25. no. 1: 105–133.

Segurança nacional
Direito de guerra
Direito internacional
Homicídios
Antiterrorismo
CIA

Assassinato seletivo


La rivière Fatala est une rivière située au nord de la Basse Guinée. Son cours est de 205 km et prend sa source dans la région de Fria. Son bassin mesure 6092 km2 et traverse la préfecture de Boffa. C'est un affluent du Rio Pongo.

Références

Cours d'eau en Guinée

Fatala (rivière)


Der Scandinavian Cup 1984 im Badminton fand vom 25. bis zum 28. Oktober 1984 in Randers in Dänemark statt.

Finalresultate

Referenzen
 Martin Knupp: YONEX Badminton Handbuch 1985, S. 67

World Badminton Grand Prix 1984
1984
Sportveranstaltung in Randers Kommune

Scandinavian Cup 1984


Lepisosteiformes ya da Semionotiformes, kemikli balıklar üst sınıfına ait, yaşayan fosiller denilebilinecek bir takım. Sadece fosillerden tanıdığımız tarihi balık türleri için tipik olan bazı anatomik özelliklere sahiplerdir:

 Zırhli pullar
 Assimetrik bir kuyruk yüzgeci
 Kafasını yukarıya ve aşağıya hareket edebilmesini mümkün kılan bir boyun-kemik yapısı
 Sürüngenler ile eşit olan bir omurilik yapısı

Türlerinin sayısı en yüksek olduğu zamanlar Mesozoikum ve Dapedium cağlarındaydı.

Lepisosteiformes


An Epidendrum nuriense in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Germán Carnevali ngan Eric Hágsater. An Epidendrum nuriense in nahilalakip ha genus nga Epidendrum, ngan familia nga Orchidaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Epidendrum

Epidendrum nuriense


O Marechal do Ar Sir Peter Roy Maxwell Drummond (2 de junho de 1894 – 27 de março de 1945) foi um comandante sênior nascido na Austrália da Royal Air Force (RAF). Ele passou de soldado raso na Primeira Guerra Mundial a marechal do ar na Segunda Guerra Mundial. Drummond se alistou na Força Imperial Australiana em 1914 e no ano seguinte prestou serviço como enfermeiro durante a campanha de Gallipoli. Ele ingressou no Royal Flying Corps em 1916 e se tornou um ás de caça no teatro do Oriente Médio, onde foi premiado com a Cruz Militar e a Ordem e Ordem de Serviço Distinto. Transferido para a RAF em sua formação em 1918, ele permaneceu nas forças armadas britânicas pelo resto de sua vida.

Drummond nasceu em 2 de junho de 1894 em Perth, Austrália Ocidental, filho do comerciante John Maxwell Drummond e sua esposa Caroline (nascida Lockhart). Registrado como Roy Maxwell Drummond, ele adquiriu o apelido de "Peter" durante seus estudos no Scotch College e o adotou formalmente como seu primeiro nome em 1943. Ele serviu como cadete e trabalhou como bancário antes de se alistar na Força Imperial Australiana em 10 de setembro de 1914.

Ver também

Militares da Austrália

Peter Drummond (oficial da RAF)


Symplocarpeae, tribus kozlačevki, dio potporodice Orontioideae . Sastoji se od dva roda sa ukupno sedam priznatih vrsta Tipični rod je smrdljivi ugljen, Symplocarpus sa pet vrsta iz Istočne Azije i Sjeverne Amerike.

Rodovi
 Lysichiton Schott (2 spp.)
 Symplocarpus Salisb. ex Barton (5 spp.)

Izvori

Orontioideae

Symplocarpeae


නොසියා කරොමටුල්ලා (Tajik: Нозияи Кароматулло/Persian نازیه کرامت الله, උපත පෙබරවාරි 7, 1988) යනු ටජිකිස්ථාන් ජාතික ජනප්‍රිය ටජික්, පර්සියන් සහ හින්දි පොප් ගායිකාවකි. නොසියා වැඩි වශයෙන් ගායනයේ යෙදෙන්නේ ඇගේ රටට ආවේණික, නවීන පර්සියන් භාෂාවෙන් බිඳී ආ ටජිකි භාෂාවෙනි. කෙසේ වෙතත් ඇය ඇතැම් අවස්ථා වලදී හින්දි සහ උර්දු භාෂා වලින් ද ගායනයේ යෙදෙන්නීය. ටජිකිස්ථානයේ සහ අසල්වැසි රටවල සංගීත ප්‍රසංග, නව-අවුරුදු සැමරුම්, ජාතික දින උත්සව, ගුවන් විදුලි සහ TV වැඩසටහන් වල ඇය ගායන ඉදිරිපත් කරන්නීය. ඉරානයේ ඇතැම් ප්‍රදේශ, ඇෆ්ගනිස්ථානය, ඉන්දියාව, පාකිස්ථානය සහ ශ්‍රී ලංකාවේ ද ඇය ඉතා ජනප්‍රියය.

ඇය 2014 දී විවාහ වී 2015 දෙසැම්බර් 7 වන දින ගැහැණු ළමයෙකු බිහි කළාය.

 ඇගේ පියා, කරෝමතුල්ලෝ කුර්බනොව් 1992 ඔක්තෝබර් 17 වන දින යවාන් දිස්ත්‍රික්කයේ  සිවිල් යුද්ධය කොල්ලකරුවන්ගේ ප්‍රහාරයකින් මිය ගියේය.

මුල් ජීවිතය
නොසියා කරෝමතුල්ලෝ 1988 පෙබරවාරි 7 වන දින සෝවියට් සංගමයේ කොටසක් වූ දුෂාන්බේ ටජිකිස්තානය හි උපත ලැබීය.  ඇය සුප්‍රසිද්ධ ටජික් ගායිකාවකගේ කරෝමතුල්ලෝ කුර්බනොව් දියණියයි.

අධ්‍යාපනය

නොසියා 2005 දී මාලිකි සොබිරෝවාගෙන් උපාධිය ලබා සම්භාව්‍ය ගායනය සහ නැටුම් පිළිබඳ අධ්‍යයන ඩිප්ලෝමා පාඨමාලාව සඳහා නවදිල්ලියේ සංරක්ෂණාගාරයට ඇතුළු විය.

2010 දී ඇය ගෞරව සහිතව ඉන්දියානු සංරක්ෂණාගාරයෙන් උපාධිය ලබා ගත් අතර, එම වසරේම ඇයගේ පළමු ඒකල ප්‍රසංගය පැවැත්වීය.

නොසියා කරෝමතුල්ලෝ දැන් ජාත්‍යන්තර සබඳතා ව්‍යවසායකත්ව හා සේවා ආයතනයේ 5 වන වසරේ ඉගෙනුම ලබයි

ජයග්‍රහණ

2007 දී ඇය ඉන්දියාවේ සම්භාව්‍ය නර්තන කතක් තරඟයෙන් ජය ගත්තාය.

1988 උපත්
ගායකයෝ

නොසියා කරොමටුල්ලා


Cueva de Latea (en indonesio: Gua Latea; también Gruta de Latea), es una cueva que se encuentra en las Montañas de Parere, en la provincia de Sulawesi Central (Célebes Central) en la isla indonesia de Sulawesi (Célebes). Acá los Pamona, los habitantes indígenas de la región de Poso, tradicionalmente enterraban a sus muertos. Esta práctica cesó en el .

Véase también
Geografía de Indonesia
Geografía de Asia

Referencias

Enlaces externos
información sobre la cueva

Cuevas de Indonesia

Cueva de Latea


Panna es una localidad de la India, centro administrativo del distrito de Panna en el estado de Madhya Pradesh.

Geografía
Se encuentra a una altitud de 402  a 397 km de la capital estatal, Bhopal, en la zona horaria UTC +5:30.

Demografía
Según estimación 2010 contaba con una población de 47 648 habitantes.

Referencias

Enlaces externos

Localidades de Madhya Pradesh

Panna


المذهب، في اللغة العربية هو الطريق والسبيل، وفي الاصطلاح هو مذهب ومنهج العالم سواءً كان في العقيدة أو في الفقه أو في أصول الفقه وفي علوم الحديث أو في اللغة العربية أو غيره من العلوم الشرعية.

تعريف المذهب
المذهب لغة: مكان الذهاب وهو الطريق، والذهاب: السير والمرور، والمذهب: مصدر كالذهاب، وذهب به وأذهبه غيره: أزاله، والمذهب: المتوضأ؛ لأنه يذهب إليه. والمذهب: المعتقد الذي يذهب إليه. واصطلاحا: الأحكام التي اشتملت عليها المسائل شبهت بمكان الذهاب بجامع أن الطريق يوصل إلى المعاش، وتلك الأحكام توصل إلى المعاد أو بجامع أن الأجسام تتردد في الطريق، والأفكار تتردد في تلك الأحكام، ثم أطلق عليها المذهب استعارة مصرحة. أي: استعارة تصريحية تبعية بأن شبه اختيار الأحكام بمعنى الذهاب واستعير الذهاب لاختيار الأحكام، واشتق منه مذهب بمعنى أحكام مختارة، ثم صار حقيقة عرفية حكاه المحشي عن شيخه، والبجيرمي.

ويطلق المذهب عند علماء الفقه على الأحكام الفقهية المستفادة من أدلتها بطريق الاجتهاد، ويطلق المذهب في الحقيقة على ما ذهب إليه إمام المذهب من الاختيارات والأحكام المنسوبة إليه، فالمذهب بالمعنى الحقيقي يطلق على فقه إمام المذهب، فمثلا: فقه الإمام أحمد، هو المذهب حقيقة. ومذاهب الأئمة التي اشتهرت وعمل أصحاب الأئمة من بعدهم على نقلها وتحريرها وتنقيحها بقيت تحمل اسم إمام المذهب المعمول به، لكن أصحاب إمام المذهب من بعده إذا كانوا من مجتهدي التخريج فتخريجاتهم في مذهب إمامهم لا تنسب إلى إمام المذهب، بل تنسب إلى الأصحاب، ويكون تخريج الأصحاب على فقه الإمام هو المذهب بالمعنى الاصطلاحي، والتخريج في كل مذهب يكون على فقه الإمام، ويكون على غيره، ومعلوم أن المخرج على غير فقه الإمام لا يكون مذهباً له.

مدارس العلوم الإسلامية
 مدارس علوم القرآن.
 مدارس علوم الحديث.
 مدارس الفقه الإسلامي.
مدارس التزكية والتربية والتصوف.
مدارس علم الكلام .
 مداس علوم اللغة.

انظر أيضًا
 المدارس الفقهية
 المذاهب الإسلامية

مراجع

دوغماتية
مذاهب
مصطلحات دينية
مصطلحات عربية
معتقدات

مذهب


නිද්‍රාචරණය හෝ නක්තචරණය ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, නින්දෙන් ඇවිදීම යනු, පාරනිද්‍රාව පවුලට අයත් වන  නිද්‍රා ව්‍යාබාධයකි.   ලැසි තරංග නින්ද අවස්ථාවෙන් නැගී සිටින නින්දෙන් ඇවිදින්නෝ, අව විඥාන තත්ත්වයක සිටින අතර, පූර්ණ විඥාන තත්ත්වයෙන් සිටින විට සිදු කරණ ක්‍රියාකාරකම් සිදු කරති. මෙම ක්‍රියාකාරකම් අතර,  ඇඳ මත වාඩිවී සිටීම, නාන කාමරය වෙත ඇවිදගෙන යෑම සහ, පිරිසිදු කිරීම වැනි නිරුප්‍රදව  දේ මෙන්ම, පිසීම, රිය පැදවීම, චණ්ඩ අංගහාරයන්, සිතින් මවා ගත් වස්තූන් අල්වා ගැනීමට යෑම, හෝ  මිනීමැරීම වැනි  අන්තරායකර දේවල්ද විය හැක.

සාමාන්‍යයෙන් නින්දෙන් ඇවිදීමෙහිදී වන්නේ සරල ක්‍රියාකාරකම් යළි යළිත් සිදු කිරීම වුවද,  නින්දෙ පසුවෙද්දීම සංකීර්ණ චර්යාවන්හී යෙදුනු පුද්ගලයන් පිළිබඳ වාර්තා විටින්විට පළ වන අතර ඒවායේ නීත්‍යානුකූල භාවය බොහෝ විටවිවාදාත්මකය.  2004දී, ඕස්ට්‍රේලියාවේ නිද්‍රා ඖෂධ විශේෂඥයින් කියාසිටියේ, ඇයගේ  නින්දෙහිදී  ආගන්තුකයන් හා සමග ලිංගික ක්‍රියාවන්හීදී යෙදුනු කාන්තාවකට ඔවුහූ සාර්ථක ලෙසින් පිළියම් කළ බවයි.  2008 දෙසැම්බරයේදී වාර්තා පළවූයේ, නින්දෙන් ඇවිදිමින් අර්ධ-සංගත විද්‍යුත්-තැපැල් පණිවුඩ යැවූ කාන්තාවක් පිළිබඳ වන අතර, මිතුරතු හට රාත්‍රි භෝජනයකට හා මත් පැන් සාදයකට කළ ආරාධනාද  ඒවා අතර විය.  මතකය අවදි කිරීම අසීරු වන  තරමකට ඔවුන්ගේ සංඥතාව වෙනස් වී ඇති බැවින්, සිද්ධිය පිළිබඳ කුඩා මතකයක් හෝ මතකය නොමැති බවක් නින්දෙන් ඇවිදින්නන් අතර දක්නට ලැබේ. ඔවුන්ගේ ඇස් විවෘතව තිබුණද, ඔවුන්ගේ අභිනය අඳුරු හා නොපැහැදිලි වෙයි.  නින්දෙන් ඇවිදීම පැවතීම, තත්පර 30 ක් පමණ සුළු කාලයක් හෝ විනාඩි 30 ක් පමණ දිගු කාලයක් විය හැක.

නාමකරණය, වර්ගීකරණය, සහ කේතකරණය

ඌනිත නිවේධනයක් සහිත  අලිංග වර්ණදේහමය ප්‍රමුඛ ව්‍යාබාධයක්  ලෙසින්, නින්දෙන් ඇවිදීම ප්‍රවේණිගත විය හැකි බව,    වොෂිංටන් විශ්වවිද්‍යාලයයීය වෛද්‍ය විද්‍යා ශාස්ත්‍රාලයෙහි, ස්නායු විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවෙහි,  ආචාර්ය. ක්‍රිස්ටියානා ඒ. ගර්නට් විසින් සිදු කළ අධ්‍යයනයකට අනුව පෙනී ගොස් ඇත. නින්දෙන් ඇවිදීම සඳහා ජිනෝම-ව්‍යාප්ත බහුලක්ෂ්‍යය පරාමිතික ප්‍රතිබද්ධ විශ්ලේෂණය අනාවරණය කළේ  55.6 සහ 61.4 cM අතර වර්ණදේහ 20q12-q13.12 හිදී වාසි අවාසි ලකුණේ ලඝුගණකය සඳහා 3.44 ක උපරිම අගයකි.

පැහැදිලි කිරීම

නින්දෙහි අවස්ථා
REM නින්ද සහ  NREM නින්ද  අතර චක්‍රයක අවස්ථා ලෙසට  නින්ද ප්‍රවර්ගීකරණය කොට ඇත. අවස්ථා සතර: අවස්ථාව 1 (සැහැල්ලු නින්ද අවදියක්), අවස්ථාව 2 (තහවුරුකළ නින්ද අවස්ථාවත්), සහ  අවස්ථා  3 සහ  4 (ලැසි තරංග නින්ද  අවස්ථාවන්) ලෙසින් NREM නින්ද තවදුරටත් බෙදා ඇත. මෙයින් පසුව වන්නේ අවස්ථාව 3, අවස්ථාව 2, අවස්ථාව 1, සහ REM අවධියකි. සාමාන්‍ය වැඩිහිටියන් විෂයයෙහි, එක් චක්‍රයක් සඳහා පැය 1.5 පමණ ගත වේ.  ලාවී, මැල්හෝත්‍රා සහ පිලර් පරිදී, "නින්ද චක්‍රයෙහි දිග හා අන්තර්ගතය රාත්‍රිය පුරාවටම සහ වයස අනුව වෙනස් වෙයි."  නින්දෙන් ඇවිදීම සාමාන්‍යයෙන් සිදුවන්නේ රාත්‍රියෙහි පළමු තුනෙන් පංගුව (11 ප.ව. සහ 1 පෙ.ව. අතර) තුලදී  ලැසි තරංග  NREM නින්ද අවස්ථාවෙහිදීය. උච්ච ඩෙල්ටා ක්‍රියාකාරිත්වය මොළය තුල සාමාන්‍යයෙන් සිදුවන්නේ ලැසි තරංග  NREM නින්ද තුලදී වන අතර, සමස්ත ක්‍රියාකාරිත්වයෙන් 20–50% පමණ ඩෙල්ටා ක්‍රියාකාරිත්වය වන විට, අවස්ථාව 3 ඇතිවෙයි. ඩෙල්ටා ක්‍රියාකාරිත්වය 50% හෝ ඉහළ වූ විට, අවස්ථාව  4 ඇතිවෙයි.  සාමන්‍යයෙන්, නින්දෙන් ඇවිදීම සිදුවන්නේ නම්, එය සිදු වන්නේ රාත්‍රියකට එක් වරක් පමණි.

ස්වයංක්‍රීයතාව
ස්වයංක්‍රියතාවක් ලෙසින් නින්දෙන් ඇවිදීම වර්ගීකරණය කිරීම පිළිබඳව පර්යේෂකයෝ සමහරවිට එකඟ නොවෙති. මෙම පුනර්වර්තී ක්‍රියාකාරකම් අතර  සැපීම, තලු -මැරීම, ඇඳුම් වලින් ඇදීම, හෝ  වික්ෂිප්ත බවකින් ඉබාගාතේ යෑම අඩංගු විය හැක. අපස්මාර ස්වයංක්‍රියතා හා සමගද  " සුළු අපස්මාර අපච ප්‍රහාර" ඇතිවෙයි.

නින්දෙන් ඇවිදීමේදී සිදුවන සමහර ක්‍රියාකාරකම් "ස්වයංක්‍රීයතා" ලෙසින් වර්ගීකරණය කළ හැක.  "නො-උමතු ස්වයංක්‍රීයතාව" සහ  "උමතු ස්වයංක්‍රීයතාව " පිළිබඳ වෙනස නීතිමය සන්දර්භයෙහිදී වැදගත් විය හැක (පහත අපරාධ බලන්න).

හේතු
පරිණත වීමෙහි පමාව නිසා ළමා කාලයේ නින්දෙන් ඇවිදීම ප්‍රවර්ධනය වන බව සමහර ප්‍රවිණයෝ අනුමාන වශයෙන් සිතති. නිද්‍රාචරකයන් වෙතෙහි, වයස අවුරුදු 17 දක්වා,  අධි -වෝල්ටීයතා ඩෙල්ටා තරංගය පවතියි. මෙම පැවතීම විසින් ඉඟි කරනුයේ, නින්දෙන් ඇවිදීමට හේතුවක් විය හැකි,  මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතියෙහි අපරිණතභාවයයි.  නින්දෙන් ඇවිදීම, පවුල්වල පර්ෂදගතව පවතින අතර, එක් දෙමව්පියෙක් නින්දෙන් ඇවිදීම වෙතින් පෙලෙන්නේ නම් දරුවන්ගේ කුඩාකල නින්දෙන් ඇවිදීම 45% දක්වා වැඩි වන අතර, දෙමව්පිය දෙදෙනාම නින්දෙන් ඇවිදීමෙන් පෙළෙන්නේ නම් එය 60% දක්වා වෙයි. කෙසේවෙතත්, පිරිමි හෝ ගැහැණු පුද්ගලයන්ට විශේෂිත අභිරුචියක් සහිතව මෙය සිදු වන බවට වාර්තාවී නොමැත.  මේ අනුව, ජන්මයෙන් උරුම වන හේතූන් විසින් යම් පුද්ගලයෙකු නින්දෙන් ඇවිදීම කෙරෙහි නැඹුරු කරවන නමුදු, ගති ලක්ෂණය ප්‍රකාශනය වීම කෙරෙහි පාරිසරික හේතූන් බලපෑම් ඇති කරයි.  නින්දෙන් ඇවිදීම සඳහා හේතු කාරක වන අනෙකුත් කාරණා වන්නේ ලැසි තරංග නින්ද අවස්ථා දිගු කිරීමට වන හේතූන්ම වෙති.  දැක්විය හැකි ප්‍රචලිත හේතූන් අතර,  නින්ද අහිමි වීම, උණ, සහ අධික විඩාව වෙති. සමහරක් ප්‍රතිගැස්ම හෝ නිද්‍රාජනක භාවිතයද නින්දෙන් ඇවිදීමට හේතු කාරක විය හැක.

ප්‍රතිකාරය
ක්ලොනෑසෆෑම් වැනි බෙන්සෝඩයෑසෆීන් අඩු මාත්‍රාවක්, සහ  ට්‍රයිසයික්ලික් විෂාදනාශක වැනි ඖෂධ නින්දෙන් ඇවිදින්නන් හට නියම කළ හැක.  බොහෝ විශේෂඥයින් විසින් අවවාද කරන්නේ අන්තරාදායක දේවල් ඉවත දමා නින්දට පෙර දොරවල් හා ජනේල අගුළු දැමීමෙන් නින්දෙන් ඇවිදීමේ හානි දායක ක්‍රියාකාරකම් පිළිබඳ අවදානම් අඩු කර ගත හැකි බවයි. හොඳ  නිදි ස්වස්ථතාව සහ නින්ද අහිමි වීමෙන් වැලකීමද නිර්දේශ කරනු ලැබේ.

නින්දෙන් ඇවිදින්නෙකු අවදි කිරීම අනර්ථකාරීද යන බව පිළිබඳ පරස්පර අදහස් පවතියි. සමහර විශේෂඥයින් පවසන්නේ නින්දෙන් ඇවිදින්නන් අවදි නොකොට සෙමින් ඇඳ වෙත කැඳවාගෙන යා යුතු බවයි. අනෙකුන් එම අදහසට විරුද්ධ වෙමින් පවසන්නේ නින්දෙන් ඇවිදින්නකු අවදිකිරීම විසින් එවැන්නකු අවුල් සහගත තත්ත්වයකට පත් කළද එය අනර්ථකාරී නොවන බවයි.

වසංගත විද්‍යාව
එ.ජ. හී ජාතික නින්ද පදනම පරිදී, සාමාන්‍ය ජනගහණයෙන්  1–15% දක්වා ප්‍රමාණයක් නින්දෙන් ඇවිදීමෙන් පෙලෙති.  නින්දෙන් ඇවිදීම වඩාත්ම පවතින්නේ දරුවන් අතර වන අතර, වැඩිහිටියන් බවට පත් වෙත්ම සාමාන්‍යයෙන් එය නැතිව යයි. වැඩිහිටියන් අතර නින්දෙන් ඇවිදීම එතරම් බහුල ලෙසින් සිදුවන්නක් නොවන අතර වුවත්, එය සිදුවන විට, දරුවන් අතර වසරකට සිදුවනවා මෙන් තුන් ගුණයක ප්‍රමාණයක් වැඩිහිටියන් අතර සිදු වෙයි. මහළු වයසෙහිදී නින්දෙන් ඇවිදීම විරල වන අතර එය සාමාන්‍යයෙන් වෙනත් ව්‍යාබාධයක් දක්වයි. මහළු වයස් ව්‍යාබාධ අතර විභ්‍රාන්තිය (සිහිවිකලතාව), ඖෂධ විෂ වීම හෝ  ගැස්ම ව්‍යාබාධයක් විය හැක.

දරුවෝ
ළමා කාලයෙහිදී නින්දෙන් ඇවිදීම බහුල සිදුවීමක් වන අතර වයස වැඩිවත්ම එය අඩුව යයි. ලාවී, මැල්හෝත්‍රා සහ පිලර් පවසන පරිදී, උච්චතම වයස වන්නේ අවුරුදු 4–8  වන අතර, මෙහිදී නින්දෙන් ඇවිදීමේ සිදු වීම් අතුරින් 20% පමණ සිදු වෙයි. . තවත් වාර්තාවක් පවසන්නේ උච්චතම වයස වන්නේ වයස එකොළහ සිට දොළහ දක්වා බවත් මෙම වයස් වල දරුවන්ගෙන්  ඇස්තමේන්තුගත 25% ක් අවම වශයෙන් එක් වතාවක්වත් නින්දෙන් ඇවිද ඇති බවත්ය.  "නිද්‍රාචරකයන්ගෙන්  25–33%  නිශාගත ආමුත්‍රලයෙන් " (නින්දෙන්-මුත්‍රා යෑමෙන්) පෙලෙන බවද දන්නා තවත් කරුණකි. නින්සෙන් ඇවිදීම මෙන්ම, ආමුත්‍රලයද කුඩා දරුවන් අතර බහුල වුවද දරුවන් වියපත් වත්ම කෙමෙන් නැතිවී යයි. නින්දෙන් ඇවිදින සමහර දරුවන් නින්දෙන් බිය වීමෙන්ද පෙලෙති. කෙසේවෙතත්, වැඩිහිටි නින්දෙන් ඇවිදින්නන් අතර නින්දෙන් බියවීම් බෙහෙවින් බහුල වන අතර, දරුවන්ට වඩා 50%  වැඩියෙන් බහුල වෙයි.  ඔවුන්ගේ දරුවන් නින්දෙන් ඇවිදීම විසින් ඇති කළ හැකි මනෝවිද්‍යාත්මක බලපෑම් පිළිබඳ සමහර  දෙමව්පියන් කණස්සල්ලෙන් පසුවන මුත්, කිඩ්ස්හෙල්ත් වෙබ්අඩවියෙහි සංස්කාරක, වෛද්‍යාචාර්ය ලැරිස්සා හර්ෂ් පවසන්නේ, "චිත්තවේගීව හෝ මනෝවිද්‍යාත්මකව හෝ දරුවා තුල පවතින වරදක්, නින්දෙන් ඇවිදීම විසින් නොදක්වයි. ඒ අතර එය විසින් චිත්තවේගී හානියක් දරුවාට ඇති නොකරයි."

"පූර්ව-යෞවන දරුවන් නින්දෙන් ඇවිදීම හා නින්දෙන් බියවීම"  පිළිබඳ අධ්‍යයනයකදී ඔවුන් සොයාගත්තේ,  අසංයම පාද සින්ඩ්‍රෝමය (RLS) හෝ  නිද්‍රා-ව්‍යාබාධ ශ්වසනය (SDB) වැනි තවත් නිද්‍රා ව්‍යාබාධයකින් දරුවෙකු පෙලෙයි නම් ඔවුන් නින්දෙන් ඇවිදීමට වඩාත් ප්‍රවනතාවයක් ඇති බවයි.

ආශ්‍රිත

නින්ද

නින්දෙන් ඇවිදීම


Alt Camp () is a comarca (county) located in the region of Camp de Tarragona, in Catalonia, Spain. The capital is the city of Valls.

Geography
To the north of the county lies Conca de Barberà, to the northeast lies Anoia, to the east and southeast lie Alt Penedès and Baix Penedès, to the south lies Tarragonès and to the southwest and west lies Baix Camp. Alt Camp has an area of  and the capital of the county is Valls.

The county is divided into two main topographical areas. The northeastern part is mountainous and is in the Catalan Pre-Coastal Range while the southwestern part is a lowland plain in the Catalan Coastal Depression. The lowland plains of Alt Camp are predominantly used for agriculture. In the valley of the River Gaia, cherries, vines, olives and almonds are grown, and on irrigated land, vegetables, hazelnuts and various fruit trees. The municipality of Bràfim in this valley has a small industrial area. The mountain slopes are covered in maquis, an evergreen Mediterranean scrub with bushes and small trees, including many aromatic shrubs. The olives and grapevines that used to grow on terraces there have been abandoned. Among the scrub there are patches of poplar, elm, white pine, Portuguese oak and holm oak. Frequent wildfires prevent the establishment of permanent forests.

Municipalities
In 2014, 44,578 people lived in the county: 24,570 of them lived in Valls; 5,131 in Alcover; 2,344 in El Pla de Santa Maria; 1,670 in Vallmoll; 1,264 in Vila-rodona; 1,115 in Cabra del Camp and 1,083 in Puigpelat. The remaining 8,401 inhabitants lived in municipalities with fewer than 1,000 inhabitants.

References

External links

Official comarcal web site
Informacion about Alt Camp from the Generalitat de Catalunya

Comarques of the Province of Tarragona

Alt Camp


ග්‍රහ නිහාරිකාවක් යනු විමෝචක නිහාරිකාවකි,බොහෝ අවස්ථාවන් වලදී PN හෝ PNe යන කෙටි යෙදුමෙන් හැදින්වෙන එය රතු යොධ ග්‍රහයන්ගෙන් අවසන් කාලයේ නිකුත් වන අයනික වයුවන්ගෙන් සැදුන බබලන ප්‍රසරණය වෙමින් පවතින කවරයකින් සමන්විත වේ. 'නෙබියුලා'(nebula) යන වචනය ලතින් භාෂාවේ මීදුම හෝ වලාකුළ යන්නයි.
එමෙන්ම 'ග්‍රහ නිහාරිකාව/ ග්‍රහ නෙබියුලාව' යන වැරදි ව්‍යවහාරික වචනය මුලින්ම පටබැඳුනේ 1780 වර්ෂයේ, විලියම් හර්ෂල් නැමති තාරකා විද්‍යාඥයා විසින් ඔහුගේ දුරදක්නයෙන් මුලින් බලන විට මෙම වස්තූන් මුලින් පෙනී ඇත්තේ අලුතින් සැදුන ග්‍රහ මණ්ඩල ලෙසින් ය. මෙම වස්තූන් සඳහා හර්ෂල් යෙදූ නාමය තාරකා විද්‍යාඥයන් විසින් යොදා ගැනුනු අතර දැනටත් එය වෙනස් වී නොමැත. සාමාන්‍ය තාරකා ජීව කාලයක් වන වසර බිලියන ගණනක් සමඟ සංසන්දනය කර බැලීමේ දී අවුරුදු දස දහසක් පමණක් වන හෙයින් සාපේක්ෂව කෙටි කාලයක් තුළ පවතින සංසිද්දීන් ලෙස හැඳින්විය හැකිය.

බොහෝ ග්‍රහ නිහාරිකා නිර්මාණය වන ආකාරය පිළිබඳ වන මතයක් වන්නේ : තරුවක අවසාන සමයේ එහි රතු යෝධ අවධියේ, අනාවෟත සංදීප්ත ගර්භය මඟින් නිකුත් කරන පාරජම්බුල විකිරණ, නෙරපීමට ලක් වූ බාහිර ස්ථරය අයනීකරණයට ලක් කරනු ලබනවා. මෙම ශක්ත්‍යායනයට ලක් වූ නිහාරිකා වායූන්ගෙන් සැදුම් ලත් කවරය මඟින් උරාගත් පාරජම්බුල ශක්තීන් දෘශ්‍යමාන පරාස ලෙසින් නැවත විකිරණය වී ග්‍රහ නිහාරිකා ලෙස දෘශ්‍යමාන වේ.
තීරණාත්මක භූමිකාවක් මන්දාකිණියේ රසායනික පරිනණාමය පිලිබඳ ඉටුකරයි. එය තාරකාවන්ගෙන් නැවත ද්‍රව්‍යයන් අන්තර් තාරකා මධ්‍ය යොමු කිරීමෙන් මූලද්‍රව්‍ය, න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියා වල නිපැයුමක් (කාබන්,නයිට්‍රජන්,ඔක්සිජන් සහ කැල්සියම් ආදිය)
ඈත මන්දාකිනි වල වැදගත් තොරතුරු ග්‍රහ නිහාරිකා මගින් සොයා ගැනීමට මෙන්ම විසඳාගැනීමටද හැකියාව ඇත.

නිරීක්ෂණ

ග්‍රහ නිහාරිකා හෝ ග්‍රහ නෙබියුලා සමාන්‍යයෙන් නිරීක්ෂණයට අපහසු ඉතා අවම ආලෝකයක් සහිත වස්තූන්ය. කිසිදු ග්‍රහ නිහාරිකාවක් අපට පියවි ඇසින් දැකගත නොහැක.
මුල්ම ග්‍රහ නිහාරිකාව නිරික්ෂණය කරන ලද්දේ චාල්ස් මෙසියර් විසින් 1764 දීය. කුඩා හිවලා ( Vulpecula) තරකා රාශිය වලල්ලේ පිහිටා ඇති  එය මෙසියර් විසින් M27 ලෙස සටහන් කළ අතර පසුව එය ඩිම් බෙල් නිහාරිකාව ලෙස පතල විණි.
මුල් කාලවල තිබූ ප්‍රාථමික දුරේක්‍ෂ වලින් නිරීක්ෂණය  කරන අවදියේ මේවා නව ග්‍රහලෝක පද්ධතීන් නිර්මාණය වෙමින් පවතින ලාබාල සූර්‍යයන් ලෙස හඳුනා ගැනිනි.
එ නමුත් පසුව කල පරීක්ෂණ වලදී හෙලිවූයේ මේවා  තමා වටා වසර මිලියන ගණනක් ගමන්කළ ග්‍රහ වස්තූන් උරා ගනිමින් විනාශ වන වයස් ගත සූර්‍යයන් බවය.
ග්‍රහ නිහාරිකාවල මෙම නියම තත්ත්වය  විද්‍යාඥයන්ට වැටහුනේ 19 වැනි ශත වර්ෂය මැද භාගයේ දී සිදුකල වර්ණාවලීමාණ අද්‍යයනයන් ගෙන් පසුවය.
ආකාශ වස්තූන්ගෙන් එන ආලෝකයේ  වර්ණාවලිය ප්‍රිස්ම භාවිතා කොට වෙන්කර අද්‍යයනය කිරීමේ මූලිකයකු වූ විලියම් හිගින්ස් ග්‍රහ නිහාරිකාවන් මෙලෙස පර්‍යේශනයට  ලක් කල මුල්ම තැනැත්තා විය.
ඔහු විසින් ඇන්ඩ්‍රොමිඩා නිහාරිකාව ඇතුලු බොහෝ නිහාරිකාවන් මෙලෙස නිරීක්ශණය කල අතර ඒ සියල්ල සමාන වර්ණාවලීන් ගෙන් යුක්ත බව සොයා ගැනින.(ඇන්ඩ්‍රොමිඩා වූ කලී චක්‍රාවාටයක් බව පසුව හෙලි විණි. )

ප්‍රභවය

සූර්ය ස්කන්ධයෙන් 8 ට වඩා වැඩි තාරකා බොහෝ විටම සිය දිවිය නිම කරන්නේ සුපර්නෝවා ලෙසින් පුපුරා යාමෙනි. ග්‍රහ නෙහාරිකාවන් සැදී ඇත්තේ 0.8 සිට 8 දක්වා විශාලත්වයෙන් යුතුව තිබූ සූර්යයන් විනාශ වීමෙන් බව සැලකේ.
සූ ර්යයන් සිය ජීවිත කාලය තුල හයිඩ්රිජන් හීලියම් බවට පත්කරමින් න්යශ්ඨික විලයනය මගින් ශක්තිය පිටකරයි .එහිදී අභ්‍යන්තරයේ සිට පිටත දිසාවට ඇතිවන පීඩනය එම සූර්යයන් ගේම දැවැන්ත පදාර්ථය නිසා ඇතුල් දෙසට ඇති වන ගුරුත්වය මගින් තුලනය වේ.
මෙම තත්ත්වයේ ඇති තාරකා ප්රධාන අදියරේ සුර්යයන් ලෙස හැඳින් වේ. කුඩා හා මද්යම ප්රමාණයේ තාරකා ප්රධාන අදියරේ දී වසර මිලියන ගණනක් මෙලෙස සිය ශක්තිය වැයකරගෙන ඇති ඒවාය.
හීලියම් ප්‍රමාණය වැඩි වත්ම හිරු ගේ මද්යයට ඇති පීඩනය වැඩි වී උෂ්නත්වය අධික ලෙස ඉහල යයි. වර්තමානයේ අපගේ හිරු ගේ මධ්‍ය උෂ්ණත්වය කෙල්වින් අංශක මිලියන් 15 ක් පමණ වේ. හයිඩ්රිජන් හීලියම් බවට වැයවී  ගුරුත්ව පීඩනය වැඩිවූ දිනෙක එම ඌෂ්නත්වය කෙල්වින් මිලියන් 100 ක් දක්වා ඉහල යයි.

මේ අවස්ථවේදී බාහිර පෘශ්ඨයේ ඌෂ්ණත්වය මද්යයයේ  ඇති අධික උෂ්ණත්වයට වඩා  අඩුවී තාරකාව රතු දැවන්තයකු බවට පත්වේ.
නමුත්  නොනැවතී සිදුවන අභ්යන්තර හැකිලීම නිසා ඇතිවන අධික පීඩනය හා කෙල්වින් අංශක මිලියන්100 ට අධික ඌෂ්නත්වය නිසා මද්යයයේ  ඇති හීලියම් ද බිඳ වැටීම ආරම්භ වී කාබන් හා ඔක්සිජන් අනු බවට හැරේ. මෙම අවදියට පත්වූ පසු තාරකාවේ සංකෝචනය නවතින අතර කාබන් හා ඔක්සිජන් සහිත ඇතුල් කොටසක් ද හීලියම් කාබන් බවට පත්වන ප්රදේශයක් හා  හයිඩ්රිජන් හීලියම් බවට පත්වන  බාහිර ස්ථර  සහිත වස්තුවක් බවට පත්වේ.
මේ අවදිය වන විටත් එය විශාල රතු තාරකාවක් ලෙසින්ම දිස්වන නමුත් සත්‍ය වශයෙන්ම එය එකිනෙකට වෙනස් ව්යුහ 3 ක්  එක්ව ඇති වස්තුවකි එය නමින් Asymptotic giant branchනම් වේ.

හීලියම් දහන ප්රතික්රියාවේ ස්වභාවය   උෂ්නත්ව වෙනස්කම් මත වේගයෙන්   වෙනස් වේ. ඌෂ්නත්වයේ 2% ක වැඩිවීමකදී ප්රතික්රියා සීග්රතාව 100% කින් වැඩි වේ. මෙහිදී තාපය තවත් ඉහල ගොස්  තාරකාවෙන් අධික ශක්ති ප්රමාණයක් ඉවතට විහිදීම නිසා   අභ්යන්තරය නිරාවරනය වේ. මේ හේතුවෙන් ඌෂ්නත්වය වැඩිවීම නැවතී ආපසු සිසිලන තත්වයට පත්වේ. මෙලෙස චක්රාකාරව සිදුවන දැවැන්ත අඩු වැඩි වීම් සමග තාරකාව දරුනු ලෙස ගැස්සීමට බඳුන්වීම තුල අවසානයේදී  විශාල බලයක් එකතු වී සිය සමස්ත බාහිර පෘෂ්ඨයම විශ්වයට මුදා හරී.
තාරකාව වටා පිහිටි වායු පදාර්ථයන් ඉන් ඉවතට යනවිට එහි මැද ඇති අධික ඌෂ්නත්ව ඇති කොටස් නිරාවරනය වේ. මෙලෙස කෙල්වින් අංශක 30,000 පමන වූ ප්රදේශය අවට වායු ගෝලයට නිරාවරනය වන විට ඉන් පිටවන පාරජම් බුල කිරන නිසා අයනීකරනය වන වායු ප්රදේශ දීප්තිමත් වීම සිදුවේ. ග්රහ නිහාරිකාවක ලක්ශණ පහලවීම මේ ලෙස සිදුවේ.

ජීව කාළය
තරුවක් Asymptotic giant branch (AGB)අවධියෙන් පසුව කෙටි ග්‍රහ නිහාරිකා අවදිය පටන් ගනියි, ඉන්පසුව තත්ත්පරයට කිලෝ මීටර් ගණනක් වේගයෙන් වායුන් මධ්‍ය තාරකාවෙන් නිකුත් වේ. මධ්‍ය තාරකාව පමණක් AGB අවධියෙන් ඉතිරි වේ, ඉලෙක්ට්‍රොන පරිහාණියට පත් වූ කාබන් ඔක්සිජන් ගර්භයෙන් ස්කන්ධය අඩු වීම හෙතුවෙන් හයිඩ්‍රජන් කවරය ද බොහො සෙයින් පරිහාණියට පත් වේ.වායූන් ප්‍රසාරණය වෙද්දී මධ්‍යයේ පිහිටි තාරකාව අදියර දෙකකින් පරිණාමය වේ. උනුසුම් වෙමින් සංකෝචනය වෙද්දී හ්යිඩ්‍රජන් ගර්භයේ හා කවරයේ ප්‍රතික්‍රියා හටගනියි, ඉන්පසුව ස්කන්ධය අඩුවීමත් සමඟ කෙමෙන් කෙමෙන් එය ශීත වේ.
දෙවැනි අදියරයේ එහි ශක්තිය විහිදීමත් සහ සංයොජන ප්‍රතික්‍රියා අඩුවීමත් සමඟ මධ්‍ය තරුවේ බර අඩු වීමෙන් ගර්භයේ ඔක්සිජන් හයිඩ්‍රජන් සංයොජනයට අවශ්‍ය උෂ්ණත්වය නිපදවා ගැනීමට අපහසු වේ.
මෙම අවස්ථාවට පසුව වසර 10,000 ක් පමන ගතවන තුරු පැයට කිලෝ මීටර් කිහිපයක වේගයෙන් තාරකාවෙන් ඉවතට නිකුත්වන වායු දහරා   හා ආරෝපිත අංශු නිසා  එය දීප්තිමත්ව පවතී.මෙසේ එහි සැහෙන කොටසක් විමෝචනය වීමේදී තවදුරටත් සංකෝචනය වීමට හා ඌෂ්නත්වය ඇතිවීම සඳහා අවශ්ය තරම් පදාර්ථය තාරකාවට අහිමි වේ.  ඌෂ්නත්වය අඩුවීම නිසා පාර ජම් බුල කිරණ නිකුත් වීමද අඩපන වී යයි. එවිට පාර ජම් බුල කිරන නිසා අයනීකරනය වී දිදුලන ලද වායු වලාවන් ගේ ආලෝකය අඩුවී ගොස් පොලොවේ සිට නිරීක්ශණය  කිරීමට අපහසු තරම් අඳුරු තත්වයත පත්වේ.
මින් පසු එය සුදු වාමන තරුවක් ලෙස හැඳින්වෙන අතර එය වටා පිහිටි වායු වලාකුල් ආරෝපනය නොමැති කමින් නොපෙනි යයි.
මෙසේ ග්‍රහ නිහාරිකාව ක ආයු කාලය නිමවේ. නමුත් තව දුරටත් ඒවා වෙනස් වූ ව්‍යූහයක් සහිතව සුදු වාමන තරු ලෙස පවතී. සුදු වාමන තරු ලෙස දිස්වන්නේ මෙසේ ආයු කාලය අවසන් වූ ග්‍රහ නෙබියුලාවන් ය.

මන්දාකිණි ප්‍රතිචක්‍රීකාරකයෝ
ග්‍රහ නිහාරිකා විශ්ව නිර්මාණ ක්‍රියාවලියේ වැදගත් මෙහෙයක් ඉටු කරයි.
මුල් ම තාරකා වල සංයුතියේ වැඩිපුරම ඇත්තේ හයිඩ්‍රජන් හා හීලියම් ය. ඒ ඒවා නිර්මාණය වීමේදී විශ්වයේ තිබුනේ හයිඩ්‍රජන් වීම නිසාය.
එම තාරකා වසර මිලියන් ගණනකට පසු ග්රහ නිහාරිකා බවට පත්වීමේදී බිඳ වැටෙන හීලියම් මගින් ඒවා තුල ඔක්සිජන්, කාබන්, නයිට්‍රජන් වැනි නව මූල ද්‍රව්‍ය උපදියි.
ග්රහ නිහාරිකා ඉවතට විදාරනය වීමේදී මෙම නව මූලද්රව්ය ඈත විශ්වයට මුදා හැරේ.
විශ්වයට මෙසේ අලුතින් එක්වන මෙම බර මුලද්රව්ය ලෝහ (metals ) ලෙස හඳුන්වන අතර මේ පසුබිමේ උපදින දෙවන පරම්පරාවේ සූර්ය මණ් ඩල වල මුල් සූර්යයන් ට වඩා වැඩි ප්රතිශතයකින් නව බර මූල ද්රව්ය අඩංගුවේ. මේ බර මූල ද්රව්ය නව සූර්යයන් හා ග්රහ මණ් ඩල වල සංයුතිය හා පරිනාමයේ විශාල වෙනසක් ඉටුකරයි

ලක්ෂණ

භෞතික ලක්ෂණ

ග්‍රහ නිහාරිකාවක් සාමාන්‍යයෙන් ආලෝක වර්ශ 1 ක් තරම් පළලකින් යුක්ත මුත්  විශාල ප්‍රදෙශයක් පුරාම  ඝණ සෙන්ටිමීටරයට  අංශු 100-10,000අතර පවතින ඉතාම අඩු ඝනත්වයෙන් යුතු වායු වර්ග වලින් සමන්විතය.  පොලොවේ වයුගෝලයේ ඝනත්වය ඝණ සෙන්ටිමීටරයට  අංශු 2.5×1019කි.
මුල් වයස් වල ග්‍රහ නිහාරිකා වල ඝණ සෙන්ටිමීටරයට 1,000,000 පමණ් වූ අංශු ප්රමාණයක් තිබෙන අතර වයස් ගත වීමේදී විමෝචනය වීමෙන් එය ඉතා අඩු මට්ටමකට ළඟා වේ.
ග්‍රහ නිහාරිකාවක ස්කන්ධය සූර්ය බර 0.1 සිට 1.0 දක්වා වේ.

සංඛ්‍යා හා ව්‍යාප්තිය
අපගේ ක්ෂීර පථයේ ඇති බිලියන 200 ක් තරම් වන තාරකා අතුරින් 3000 ක් පමන ග්‍රහ නෙබියුලාවන් බවට හඳුනා ගෙන ඇත. සාපේක්ෂව අඩු ජීවිත කාලයක් ඇති මේවා වැඩි මනත්ව පිහිටා ඇත්තේ ක්ෂීර පථයේ මැද ප්‍රදේශයට වන්නට ය.

රූප විද්‍යාව

පොලවේ සිට පෙනෙන පරිදි ඒකාකාර වෘත්තාකාර හැඩ රුවක් සහිතව නිර්මාණය වී ඇත්තේ ග්රහ නිහාරිකා වලින් 20%  ක් පමණි. අනිත් ඒවා විවිධ වෙනස් කම් හා සංකීර්ණ ව්යුහයන් සහිතව සැදී ඇත.  ඒවා තැටි, මුදු, , ද්විත්ව , සර්පිලාකාර ආදී  හැඩයන් ගන්නා අතර ඒ අනුව නම් ලබා ඇත. මූලික වශයෙන්ම ඒවා තෙඅකාරයේ වෙයි. ද්විත්ව bipolar , ඉලිප්සකාර හා සර්පිලාකාර වශයෙනි.
ද්විත්ව හැඩැති ග්රහ නිහාරිකා චක්රාවාට තලය පෙදෙසෙහි එම තලයට සමගාමී ලෙස පිහිටා ඇත. ඒවා බොහෝ විට වයස් ගත නොවූ සූර්යයන් ගෙන් විකසනය වන්නට ඇත. සර්පිලාකාර ග්රහ නිහාරිකා වයස්ගත සූර්යයන් ගෙන් නිර්මාණය වෙයි.
මෙලෙස විවිධාකාර හැඩයන් ගෙන මේවා දිස්වීමට එක හේතුවක් ලෙස ඒවා අප දෙස යොමුවී ඇති කෝනය විය හැක. විවිධ පැත්තෙන් බැලූ විට විවිධ හැඩයන් ගෙන් මේවා දිස්වනු ඇත. නමුත් මේ වෙනස්කම් වලට නිශ්චිත හේතුවක් සඳහන් කිරීම අපහසුය.
මෙම නිහාරිකා සමග ඇති ග්රහලෝක වලින් එන ගුරුත්ව බලය නිසා ඇදීයන වායු ස්කන්ධ නිසාද විවිධ හැඩයන් වලට පත්වේයැයි විශ්වාස කෙරේ. එමෙන්ම ද්විත්ව සූර්ර්ය පද්ධති වල ඇතිවන ගුරුත්ව වෙනස්කම් ද මේ සඳහා බලපානු ඇත.
2005 ජනවාරියේදී මෙවන් ග්රහ නිහාරික දෙකක චුම් බක ක්ශේත්ර ඇති බව සොයා ගැණින. ග්රහ නිහාරිකා වල විවිධ හැඩයන් ඇති  වීමට මේ චුම් බක ක්ශේත්ර වල බලපැම ද පූර්ණ වශයෙන් හෝ අඩ වශයෙන් හේතු වෙනු ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ.

තාරකා ගොනු වල සාමාජිකයන් ලෙස

ග්‍රහ නිහාරිකාවෝ තාරකා ගොනු හතරක සාමාජිකයෝ ලෙසින් සොයා ගෙන ඇත:මෙසියර් 15, මෙසියර් 22, NGC 6441 සහ පැලෝමා 6. කෙසේ හෝ දැනට ග්‍රහ නිහාරිකාවක් විවෘත තාරකා වල්ල්ලක සොයා ගෙන ඇත්තේ එක් අවස්තාවක පමණ ය. NGC 2348 මෙසියර් 46 දී සහ NGC 2818 බොහෝ දුරට උත්කෘෂ්ට නිදර්ශන ලෙසින් හැඳින්වේ නමුත් එවා හුදෙක් දෘෂ්ටි රේඛාවේ පවතින අහඹු සිදුවීම් ය.

ඒවායේ කුඩා මුළු ස්කන්ධය හේතු කොට ගෙන විවෘත වලල් වල ඇත්තේ සාපේක්ෂව සුළු ගුරුත්වාකර්ෂණ සන්සක්ති ය. එහෙයින් විවෘත වලල් කෙටි කාලයක් තුල විසිරී යන්නට ඉඩ ඇත, සාමාන්‍යයෙන් මිලියන 100ත් 600ත් අතර කාලයක් තුලදී.

ආදර්ශ සිද්ධාන්ත වලට අනුව ග්‍රහ නිහාරිකා නිපද වීමට ප්‍රධාන අනුපිළිවෙලින් සූර්ය ස්කන්ධය එකත් අටත් අතර, වයස මිලියන සියයක් හෝ ඊට වඩා පැරණි. එම වයසේ විවෘත තාරකා වලල් ඇත්තේ සීමිත ගණනක් වුවද, එනමුත් විවිධ හේතු නිසා ග්‍රහ නිහාරිකා සොයාගැනීමට අපහසු වී ඇත.එක් කාරණාවක් ලෙස ග්‍රහ නිහාරිකා සමය ඉතා විශාල තාරකා සඳහා අවුරුදු දහස් ගණනක් තිස්සේ සිදු වන ක්‍රියා වලියකි - අන්තරීක්ෂ වචනයෙන් නම් ඇස් පිය හෙළන නිමේෂයක්.

ග්‍රහ නිහාරිකා අධ්‍යයනයේ වර්තමාන ගැටළු

ග්‍රහ නිහාරිකාවල පරතරය බොහෝ දුරට හොදින් නිශ්චිත කිරීමට අපහසුය. ළඟම ඇති ග්‍රහ නිහාරිකාවේ දුර, ප්‍රසාරණ අසම්පාතය මැනීමෙන් තීරණය කර ගැනීමට හැකියාව ඇත.වසර කිහිපයක් ඇතුලත වූ අධිවිභේදන නිරීක්ෂණ මඟින් නිහාරිකා ප්‍රසාරණය ද්‍රෂ්ටි රේඛාවට ලම්භකව, ඒ අතර Doppler shiftහි වර්ණාවලීක්ෂ නිරීක්ෂණ මඟින් ප්‍රසාරණයේ ප්‍රවේගය ද්‍රෂ්ටි රේඛාවේ දී අනාවරණය කළ හැකිය. කෝණික ප්‍රසාරණය හා ලබා ගත් ප්‍රසාරණයේ ප්‍රවේගය සංසන්ධනය කර ගැනීමෙන් ග්‍රහ නිහාරිකාවේ දුර නිගමනය කර ගත හැකිය.

විවිධ හැඩයන්ගෙන් යුත් නිහාරිකා/නෙබියුලා හැඩයන් කෙසේ සෑදේ ද යන ගැටළුව විවාදාත්මක මාතෘකාවකි. පිලිගත් මතයක් වන්නෙ   තාරකා මඟින් විවිධ වේගයන් තුලින් නිකුත් වන ද්‍රව්‍යයන්හි අන්තර්ක්‍රියා මඟින් බොහෝ නිරීක්ෂිත හැඩයන් පෙන්නුම් කෙරේ. කෙසේ හෝ සමහර තාරකා විද්‍යාඥයෝ විශ්වාස කරන්නේ  මධ්‍ය ලක්ෂයේ පිහිටන ද්විත්ව තාරකා හේතුවෙන් වඩා සංකීර්ණ ග්‍රහ නිහාරිකා සෑදිය හැකි බවයි.
සමහර නිහාරිකාවන්ගේ තදබල චුම්භක ක්ෂේත්‍ර තිබෙන බව සොයාගෙන ඇති අතර ඒවයේ අයනික වායුන් සමඟ අන්තර්ක්‍රියා සමහර නෙබියුලා හැඩයන් පැහැදිලි වේ.

නිහාරිකාවේ ලෝහ බහුලත්වය පිලිබඳ තීරණය කරන විධි දෙකක් ඇත. එය රඳා පවතින්නේ ප්‍රතිසංයෝජන රේඛා හා සංඝට්ටන උත්තේත රේඛා මතයි. සමහර අවස්ථාවලදී බොහෝ වෙනස්කම් මෙම විධි දෙකේ ප්‍රතිඵල අතර දැකිය හැකිය. එය ග්‍රහා නිහාරිකා ඇතුලත වන කුඩා උෂ්ණත්ව වෙනස්වීම් හේතුවෙන් සිදු විය හැකිය. එම වෙනස්කම් ඉතා විශාල වන අවස්ථාවන් වල දී උෂ්ණත්ව වෙනස්වීම් හේතු කොට ගෙන සිදු වීමට අපහසු විය හැකි අවස්ථාවන් තුලදී එම නිරීක්ෂණ හයිඩ්‍රජන් ඉතා අවම මට්ටමේ ඇති ශීත පුරුක් හේතු කොට ගෙන බව නිගමනය කරයි. කෙසේ හෝ එය තවම නිරීෂණයට ලක් කර යුතුව ඇත.

තවත් පරිශීලනයට

Preceding evolutionary stage:
 Asymptotic giant branch
 Protoplanetary nebula
Subsequent evolutionary stage:
 Fast_Low-Ionization_Emission_Region
 PG 1159 star
 White dwarf

General topics:
 List of planetary nebulae
Otherwise related:
 Cosmic distance ladder
Alternative developments:
 Nova remnant
 Supernova remnant

නිර්දේශ

උපුටා දැක්වීම්

  (Chapter 1 can be downloaded here.)

External links

Entry in the Encyclopedia of Astrobiology, Astronomy, and Spaceflight
Press release on recent observations of the Cat's Eye Nebula
 Planetary Nebulae, SEDS Messier Pages
 The first detection of magnetic fields in the central stars of four planetary nebulae
 Planetary Nebulae—Information and amateur observations
 Planetary nebula on arxiv.org

Stellar evolution

තාරකා විද්‍යාව

ග්‍රහ නිහාරිකා


Aeronautes es un género de aves apodiformes de la familia de los vencejos (Apodidae). Agrupa a tres
especies nativas de América.

Especies
Se distinguen las siguientes especies:
 Aeronautes andecolus (Orbigny & Lafresnaye, 1837) -- vencejo andino
 Aeronautes montivagus (Orbigny & Lafresnaye, 1837) -- vencejo montañés
 Aeronautes saxatalis (Woodhouse, 1853) -- vencejo gorgiblanco

Referencias

Enlaces externos

Apodidae

Géneros de aves

Aeronautes


Zigot, biri anneden (oosit), biri babadan (sperm) gelen iki eşey hücresinin birleşmesi (fertilizasyon) sonucu oluşan diploit hücre. Zigot, gelişiminin devamında bölünerek canlıyı oluşturur. Hayvan zigotları mitoz bölünmeyle; embriyoyu oluştururken, diğer canlılarda bu dönemde mayoz bölünme gerçekleşebilir. Çoklu doğumlar, örneğin ikizler, tek zigottan (monozigotik) veya farklı zigotlardan kaynaklanabilir (dizigotik).

İnsan neslinde oluşan normal zigot 44XX veya 44XY kromozom yapısındadır. Zigot mitotik aktivite ile çoğalır ama hacmi değişmez. Oluşan 12-16 hücreli yapı blastomer adını alır. Bu yapı uterus kavitesine gelir. Bu yapının uterus kavitesine yerleşmesine implantasyon denilir. İmplantasyon, fertilizasyondan yaklaşık 6-7 gün sonra olur.

Türleri

Homozigot
Biri anneden biri babadan gelen gen çiftlerinin (Alel) genotipi farklılık göstermiyorsa bu durumda bu gen çiftlerini taşıyan canlı homozigot olarak adlandırılır. Örneğin otozom çift için homozigotluk (A harfi ile) "AA" veya "aa" şeklinde olabilir.

Heterozigot
Biri anneden biri babadan gelen gen çiftlerinin (Alel) genotipi farklılık gösteriyorsa bu durumda bu gen çiftlerini taşıyan canlı heterozigot olarak adlandırılır. Örneğin otozom çift için heterozigotluk (B harfi ile) "Bb" şeklindedir.

Ayrıca bakınız
 Embriyonik gelişim
 Homolog kromozom

Embriyoloji
Gelişim biyolojisi

Zigot


Serena Rossi (rođena 31. kolovoza 1985.) je talijanska glumica, pjevačica, TV voditeljica i sinkronizerka. Rođena u Napulju glumila je u filmovima i na sceni, ali najpoznatija je po nastupu u dugotrajnoj sapunici Rai 3 Un Posto al Sole.

Biografija
Serena potječe iz umjetničke obitelji porijeklom iz Montefalcone nel Sannio (u provinciji Campobasso, Molise, Italija). Probila se ulogom u filmu Un Posto al Sole, što je dovelo do glavnih uloga u nekoliko mjuzikla, kao i glazbenom albumu Amore che s narodnim pjesmama al Solea. Nakon više rada u televizijskim programima i filmovima, 2008. Serena se pojavila i u međunarodno popularnoj detektivskoj seriji Inspector Montalbano.

Serena se 2009. pojavila u miniseriji Christian-a Duguay-a Augustin: Propad rimskog carstva  i dalje se pojavila u Ho sposato uno sbirro, R.I.S. Roma - Delitti imperfetti i Rugantino. Giuliu Sabatini glumila je u TV seriji Che Dio ci Aiuti 2011. godine.

Serena je 2013. posudila glas Anni u talijanskoj verziji Frozen, a 2015. je posudila glas Pepeljugi koju je glumila Anna Kendrick u talijanskoj verziji Into the Woods.

Godine 2014. sudjelovala je u natjecanju Tale e Quale Show, talijanskoj verziji Tu cara me suena i osvojila ga, uz bok Il Tornea. Između ostalih umjetnika, Serena je oponašala: Michaela Jacksona, Beyoncé, Pharrella Williamsa i Mariah Carey. Te je godine filmu Al posto tuo glumila je Annu.

Serena je 2017. glumila u filmu Ammore e Malavita redatelja Manetti Bros. igrajući ulogu Fatime, uloga koja je ponovljena tijekom epizode programa Stasera Casa Mika. Mika je vidio film i silno je želio napraviti skeč sa Serenom.

Talijanski filmski glumci
Talijanski pjevači
Talijanski televizijski voditelji
Životopisi, Napulj

Serena Rossi


Maddalena Sirmen, auch Maddalena Laura Lombardini Sirmen, (* 9. Dezember 1745 in Venedig; † 15. Mai 1818 ebenda) war eine venezianische Violinistin, Sängerin und Komponistin.

Leben und Werk
Maddalena wurde in Venedig als Tochter von Gasparina Gambirasi und Pietro Lombardini geboren.
Ihre musikalische Ausbildung erhielt sie ab 1753 nach einem Aufnahme-Wettbewerb für kostenlosen Unterricht im Ospedale dei Mendicanti, einem der vier renommierten Musikschulen Venedigs für Mädchen. Im Alter von 14 Jahren erteilte sie am Mendicanti bereits selbst Violinunterricht. Von ihrem eigenen Violinunterricht bei Giuseppe Tartini zeugt ein vom 5. März 1760 datierter Brief Tartinis, in dem er ihr seine Methode des Geigenspiels beschreibt. Dieser Brief gehört heute zu den authentischen und wichtigen Zeugnissen alter Aufführungspraxis. 1761 und 1764 erteilten ihr die Vorsteher des Mendicanti die Erlaubnis, nach Padua zu reisen, um ihr Geigenspiel bei Tartini zu vervollkommnen.

1767 stellte sie erfolgreich bei den Vorstehern des Ospedale den Antrag, sie aus ihren Verpflichtungen zu entlassen, um den aus Ravenna stammenden Geiger Lodovico Sirmen zu heiraten. Sirmen war damals Konzertmeister an der Basilika S. Maria Maggiore in Bergamo.

Im gleichen Jahr trat sie mit Sirmen eine Konzertreise an, die sie nach Faenza, Turin und Paris führte. Während Sirmen nach Italien zurückkehrte, konzertierte sie ab jetzt ohne ihren Ehemann. Sie reiste nach London, wo sie in drei aufeinanderfolgenden Spielzeiten Konzerte gab, zunächst als Violinistin, später auch als Sängerin in Oratorien. 1771 wurden ihre Sechs Triosonaten als Opus 1 von John Welcker in London gedruckt.
Von 1772 bis 1773 brachte William Napier ihre Violinkonzerte heraus, 1773 erschienen sechs Duette (Opus 4). Im gleichen Jahr wurde eine von Tommaso Giordani bearbeitete Fassung für Cembalo ihrer Violinkonzerte publiziert.
1779 trat sie am Hof von Dresden auf, wo ihr Honorar doppelt so hoch war, wie das des folgenden auf der Gehaltsliste italienischer Sänger am Hof.
1784 sang sie, auf der Reise begleitet von ihrem Ehemann, in Sankt Petersburg. Ein Jahr später war sie zurück in Paris, wo sie wohl erstmals schlechte Kritiken für ihr Geigenspiel erhielt.

Maddalena und Ludovico Sirmen hatten eine gemeinsame Tochter. Im Haushalt Maddalena Sirmens in Venedig lebte noch eine Adoptivtochter.
Maddalena Sirmen hatte während ihrer erfolgreichen Karriere ihr Vermögen selbständig verwaltet und vermehrt. Mit dem Zusammenbruch Venedigs durch den Einmarsch Napoleons verlor sie ihr Vermögen, sie starb am 18. Mai 1818 verarmt in Venedig.

Maddalena Sirmens Kompositionen sind wahrscheinlich während ihrer Zeit am Ospedale dei Mendicanti entstanden, um dort vom coro, dem Orchester des Ospedale, aufgeführt zu werden. Ihre Veröffentlichungen differieren im Datum der Erscheinungsjahre und Opuszahlen: Als "oevre première" erschienen 1770 in Amsterdam ihre sechs Trios, ihre sechs Streichquartette dagegen wurden als "Opera III" erstmals 1769 in Paris veröffentlicht und zwar unter ihrem und ihres Ehemanns Namen. Heute wird von der Forschung eine Miturheberschaft Ludovico Sirmens bezweifelt. Diesen Streichquartetten wird heute in der Geschichte des Streichquartettes eine erhebliche Bedeutung zuerkannt, wie den Streichquartetten op. 9 von Joseph Haydn, die gleichzeitig in Paris erschienen. Die Noten ihrer Stücke befanden sich im Besitz von Leopold Mozart.

Werke
6 Trios für zwei Violinen und Violoncello op. 1
6 Violinkonzerte op. 2 [Nr. 1–3] und op. 3 [Nr. 1–6]
Bearbeitung für Cembalo von Tommaso Giordani, London: Napier 1773 [als op. 3]
6 Streichquartette op. 3
6 Duette für zwei Violinen op. 4
Sonate für Violine und Basso continuo A-Dur, Wien 1785
Trio für zwei Violinen und Violoncello B-Dur, Ms.

Diskografie
 String Quartets Nos. 1–6. Accademia Della Magnifica Comunita. Tactus (Naxos) 2000.
 Streichquartette von Emilie Mayer, Fanny Mendelssohn und Maddalena Laura Sirmen. Erato Quartet Basel, Cpo Records (2000).
 Violinkonzerte op.3 Nr. 1–6. Piroska Vitarius und das Savaria Baroque Orchestra, Hungaroton.

Würdigung
Das 2016 gegründete Lombardini Quartett ist nach Maddalena Laura Lombardini Sirmen benannt und spielt Werke von Komponisten der Frühklassik auf historischen Instrumenten.

Quellen
A letter from the late Signor Tartini to Signora Maddalena Lombardini (now Signora Sirmen) published as an important lesson to performers on the violin. London 1779 (Volltext auf archive.org, italienisch mit englischer Übersetzung).

Literatur
 Elsie Arnold, Jane Baldauf-Berdes: Maddalena Lombardini Sirmen. Scarecrow Press 2002, ISBN 978-0-81084107-9.
 Elsie Arnold: Maddalena Lombardini Sirmen (1745–1818). In: Jane Baldauf-Berdes: Women Musicians of Venice. Oxford 1996, S. 308.
 Marc-Joachim Wasmer: Maddalena Laura Lombardi Sirmen (1745–1818). In: Clara Mayer (Herausgeberin): Annäherung VIII – an sieben Komponistinnen. Furore-Edition 890, Kassel 1997, S. 73–93, ISBN 3-927327-39-5.

 Erwin R. Jacobi: Traité des agréments de la musique. H. Moeck Verlag, Celle/New York 1961, S. 132–139 (Faksimile des Tartinibriefes mit Übersetzungen in Deutsch, Französisch und Englisch).

Einzelnachweise

Weblinks

 Freia Hoffmann, Art. "Lombardini Sirmen, Maddalena". In: Lexikon "Europäische Instrumentalistinnen des 18. und 19. Jahrhunderts", hrsg. von Freia Hoffmann, 2009.
 Anja Morgenstern: Artikel "Maddalena Sirmen". In: MUGI. Musikvermittlung und Genderforschung: Lexikon und multimediale Präsentationen, hg. von Beatrix Borchard und Nina Noeske, Hochschule für Musik und Theater Hamburg, 2003ff. Stand vom 21. Mai 2009.
 Carlida Steffan: Lombardini, Maddalena Laura. Eintrag im Dizionario Biografico degli Italiani. Volume 65, 2005.

Komponist (Klassik)
Komponist (Italien)
Musiker (Venedig)
Klassischer Geiger
Geboren 1745
Gestorben 1818
Frau
Person (Republik Venedig)

Maddalena Sirmen


Fornarina de Fonseca est une femme impliquée dans la Commune de Paris de 1871.

Biographie
Fornarina de Fonseca naît d'une famille italienne à forte tradition révolutionnaire. Sa grand-mère, Eleonora de Fonseca Pimentel, soutient la  Révolution française. Pendant la révolution, elle fonde le journal Le Moniteur républicain, et elle est exécutée au retour de Ferdinand .

Pendant la Commune de Paris, Fornarina de Fonseca prend souvent la parole au club mixte de l'Église Saint-Séverin de Paris. Au début de chacune de ses interventions, elle rappelle le souvenir de sa grand-mère et exprime sa dette et les convictions révolutionnaires qu'elle tient de son aînée.

Notes et références

Liens externes

Communarde

Fornarina de Fonseca


إنسان الغابة أو الإنسان الوحشي أو السِّعلاة أو السِّعلاء (الجمع: سَعَالي) أو أورانجوتان  هو أحد القردة العليا التي لا تمتلك ذيلاً وموطنه إندونيسيا وهي من أنواع القرود متوسطة الحجم وتقضي معظم وقتها على الأشجار في الغابات الكثيفة. والأورانجوتان كلمة ملاوية تعني إنسان الغاب فكلمة أورانج تعني الإنسان وكلمة أوتان تعني الغابة، لأنه يشبه البشر ووجهه تبدو عليه بعض التعبيرات البشرية كالتفكير مثلا ويحرك شفتيه بأشكال مختلفة يعتقد إنها طريقة للاتصال، نسبة التشابه الجيني بين إنسان الغاب والإنسان العاقل حوالي 97% مما يجعله أحد أشبه القردة بالبشر. إن أيدي إنسان الغابة طويلة حيث يبلغ طولها ثمانية أقدام وهي تصل إلى رسغ القدم عندما تقف معتدلة، وتساعدها أيديها لتتأرجح من غصن إلى غصن. ولا يمكنها أن تسير بشكل جيد على الأرض.

يعيش إنسان الغابة حياة اجتماعية متماسكة قياديا، ويزيد الذكر على الأنثى في الحجم بمعدل مرتين من حيث الثقل. حيث يزن الذكر 77 كجم وتزن الأنثى 37 كجم، ويبلغ طوله أربعة أقدام بينما تبلغ الأنثى نصف هذا الطول. وتتميز حركته من أرجحة الأذرع إلى تعليق أنفسهم بالاذرع والأرجل معا. وينمو للذكر في فترة البلوغ وسائد خديه Cheek Pads التي تبرز أو تمتد أماما بما يشبه المئمه Blinkers (تكون على جانبي عين الجواد لينظر إلى الامام). ووجهه مفلطح وبأذرع أطول وأقوى من الأرجل وتن كلًا من الإبهام، الأصبع الكبير للقدم قصيران بدرجة كبيرة مع غياب الظفر فيهما. ويتغذى رئيسيا على الفواكه كالمانجو والتين وأيضا الحشرات كالنمل والنحل وأحيانا يتناول أوراق الأشجار وفروعها ويعيش في الغابات الممطرة الاستوائية وجزيرتي سومطرة وبورنيو.

وتأكل الأعشاب والطيور وبيض الطيور. يبقى إنسان الغابة الصغير قرب والديه، وتؤرجح الصغار أنفسها على الأشجار قرب القردة الكبيرة، ويمسك إنسان الغابة الأم بيدي طفلها الصغير وتنظر طويلاً وبعناية إلى وجهه وهي تعرف طفلها بشكل جيد، وتكون صابرة مع صغارها.

لهذه القردة أجسام كبيرة ذات شعر بني محمر ولها رأس كبير ورقبة سميكة ولا ذيل لها ولها أذرع طويلة قوية تصل إلى كواحلها عندما تقف وتساعدها أذرعها على التسلق والترجح بالأشجار وأيديها وأقدامها معقوفة لتساعدها على الإمساك بالأغصان بسهولة.

إنسان غاب سومطرة هو أكثر أنواع إنسان الغاب عرضة للخطر: له فراء أحمر ووجه على شكل ماسة وهي تعيش في غابات ومستنقعات المناطق المدارية في شمال سومطرة وإندونيسيا.

إنسان غاب بورنيو: يوجد هذا النوع من القردة فقط في الغابات المدارية ونصف المدارية الرطبة ذات الورق العريض في جزيرة بورنيو وإندونيسيا وتتغذى على البراعم والفواكه ولحاء الأشجار والأوراق والأزهار والحشرات والبيض والحيوانات الصغيرة.

إن إنسان الغاب هو النوع الوحيد الباقي من فصيلة البونجو الفرعية المعروفة بالبشرانيات الآسيوية، والتي تباعدت وراثيًا عن البشر الآخرين (الغوريلا والشمبانزي والبشر ) بين 19.3 و 15.7 مليون سنة مضت.

وهو أكثر أنواع القردة العليا شجرية، يقضي إنسان الغاب معظم وقته في الأشجار. لديهم أذرع طويلة وأرجل قصيرة نسبيًا، وشعر بني محمر يغطي أجسادهم. يبلغ وزن الذكور البالغين حوالي 75 كجم (165 رطلاً) ، بينما تصل الإناث إلى حوالي 37 كجم (82 رطلاً). يطور الذكور البالغون المهيمنون حواف خد أو حواف مميزة ويقومون بإجراء مكالمات طويلة تجذب الإناث وترهب المنافسين؛ لا يشبه الذكور المرؤوسون الأصغر سنًا الإناث البالغات. إن إنسان الغاب هو أكثر القردة العليا انعزالً وخجلاً: فالروابط الاجتماعية تحدث في المقام الأول بين الأمهات ونسلهن المعالين. الفاكهة هي أهم عنصر في النظام الغذائي لإنسان الغاب. ولكنهم يأكلون أيضا النباتات واللحاء والعسل والحشرات وبيض الطيور. يمكنهم العيش لأكثر من 30 عامًا ، سواء في البرية أو في الأسر.

يعتبر إنسان الغاب من بين أكثر الرئيسيات ذكاءً . يستخدمون مجموعة متنوعة من الأدوات المتطورة ويبنون أعشاشًا للنوم متقنة كل ليلة من الفروع وأوراق الشجر. تمت دراسة قدرات تعلم القردة على نطاق واسع. قد تكون هناك ثقافات مميزة داخل السكان. ظهر إنسان الغاب في الأدب والفن منذ القرن الثامن عشر على الأقل، لا سيما في الأعمال التي تعلق على المجتمع البشري. كان عالم الرئيسيات بيروت جالديكاس رائد الدراسات الميدانية للقردة، وقد تم الاحتفاظ بها في منشآت أسيرة حول العالم منذ أوائل القرن التاسع عشر على الأقل.

تعتبر جميع أنواع إنسان الغاب الثلاثة مهددة بالانقراض. تسببت الأنشطة البشرية في انخفاض حاد في عدد السكان والنطاقات. تشمل التهديدات التي تتعرض لها مجموعات إنسان الغاب البرية الصيد الجائر (لحوم الطرائد والانتقام من استهلاك المحاصيل )، وتدمير الموائل وإزالة الغابات ( لزراعة زيت النخيل وقطع الأشجار )، والاتجار غير المشروع بالحيوانات الأليفة. العديد من منظمات الحفظ وإعادة التأهيل مكرسة لبقاء إنسان الغاب في البرية.

التسمية
اسم "أورانغوتان" مشتق من الكلمات الملاوية أوارنج التي تعني "الشخص" و وتان وتعني "الغابة".  استخدم السكان المحليون الاسم في الأصل للإشارة إلى البشر الذين يعيشون في الغابات، ولكن الكلمة خضعت لتوسيع دلالي لتشمل القردة من جنس البونجو في مرحلة مبكرة من تاريخ الملايو.

تظهر كلمة أورانغوتان في مجموعة متنوعة من المصادر القديمة في اللغة الجاوية القديمة . أقدمها هو كاكاوين رامايانا، وهو تكيف جافاني من القرن التاسع أو أوائل القرن العاشر للنسكريتية رامايانا . في هذه المصادر الجاوية القديمة ، تشير كلمة اورانجوتان إلى القردة فقط وليس إلى البشر الذين يعيشون في الغابات. لم تكن الكلمة في الأصل لغة جاوية ، لكنها استُعيرت من لغة مبكرة من لغة الملايو منذ ألف عام على الأقل. ومن هنا فإن الأصل النهائي لمصطلح "إنسان الغاب" الذي يشير إلى قرد بونجو كان على الأرجح الملايو القديمة .

في المصادر الغربية ، أول شهادة مطبوعة لكلمة القردة كانت للطبيب الهولندي جاكوبوس بونتيوس عام 1631. وذكر أن الملايين أبلغوه أن القرد يستطيع التحدث، لكنهم فضلوا عدم "خوفه من إجباره على العمل".  ظهرت الكلمة في العديد من أوصاف علم الحيوان الإندونيسي باللغة الألمانية في القرن السابع عشر. لقد قيل أن الكلمة تأتي على وجه التحديد من التنوع البنجاري للملايو، لكن عصر المصادر الجاوية القديمة المذكورة أعلاه يجعل الملايو القديمة أصلًا محتملًا للمصطلح. يشير كريب وزملاؤه (2014) إلى أن حساب بونتيوس لم يُشر إلى القرود (لأن هذا الوصف كان من جافا حيث لم تكن القردة معروفة) ولكن إلى البشر الذين يعانون من بعض الحالات الطبية الخطيرة (على الأرجح قماءة) وأن نيكولاس تولب ، الذي كان أول من استخدم المصطلح في منشور بعد عقد من الزمان ، قد أسيء فهم استخدامه للكلمة .

تم توثيق الكلمة باللغة الإنجليزية لأول مرة في عام 1693 من قبل الطبيب جون بولوير في شكل أورانج-اوتانج،  وتوجد المتغيرات التي تنتهي بـ -ng في العديد من اللغات. ظل هذا التهجئة (والنطق) قيد الاستخدام في اللغة الإنجليزية حتى الوقت الحاضر ولكن أصبح يعتبر غير صحيح .  تم أخذ فقدان "h" في utan والتحول من -ng إلى -n للإشارة إلى أن المصطلح دخل الإنجليزية من خلال البرتغالية.  تم توثيق المصطلح لأول مرة في لغة الملايو في عام 1840، ليس كاسم أصلي ولكن بالإشارة إلى الكيفية التي أطلق بها الإنجليز على الحيوان. تم استعارة كلمة "أوارنغوتان" في اللغة الماليزية والإندونيسية اليوم من الإنجليزية أو الهولندية في القرن العشرين - لتوضيح سبب فقدان الحرف الأول من "وتان" أيضًا.

التصنيف والتطور

تم وصف إنسان الغاب علميًا لأول مرة في عام 1758 من قبل كارل لينيوس باسم هومو تروجلودايتس.  تم تغيير اسمها إلى سيميا بيجاميوس في عام 1760 من قبل تلميذه كريستيان إيمانويل هوب وأطلق عليها اسم بونجو بواسطة لا سيبيدي في عام 1799.  تم اقتراح السكان في الجزيرتين ليكونا نوعين منفصلين عندما وصف إنسان الغاب السومطري من قبل عالم الطبيعة الفرنسي رينايه ليسون في عام 1827.  في عام 2001 ، تم تأكيده كنوع كامل استنادًا إلى الأدلة الجزيئية المنشورة في عام 1996،  وتم رفع ثلاثة مجموعات متميزة في بورنيو إلى نوع فرعي ( إنسان الغاب البورنوي، إنسان الغاب البورونوي في شمال شرق بورنيو (موريو) و وإنسان الغاب البورنيوي في ورمبي).  جاء الوصف في عام 2017 لنوع ثالث، إنسان الغاب التابانولي، من سومطرة جنوب بحيرة توبا، مع تطور مفاجئ: فهو يرتبط ارتباطًا وثيقًا بأنواع بورني، إنسان الغاب البورنوي أكثر من زملائه من الأنواع السومطرية.

تم تسلسل جينوم إنسان الغاب السومطري في يناير 2011. بعد البشر والشمبانزي، أصبح إنسان الغاب السومطري ثالث نوع من القردة العليا يتم تسلسل جينومه. بعد ذلك، تم تسلسل جينوم الأنواع البورنية. يتميز إنسان الغاب البورنيوي بتنوع وراثي أقل من تلك الموجودة في سومطرة.

يأمل الباحثون أن تساعد هذه البيانات دعاة الحفاظ على البيئة في الحفاظ على هذا القرد المهدد بالانقراض، بالإضافة إلى معرفة المزيد عن الأمراض الوراثية البشرية. على غرار الغوريلا والشمبانزي، يمتلك إنسان الغاب 48  الكروموسومات ثنائية الصبغيات، على عكس البشر، التي لديها 46.

وفقًا للأدلة الجزيئية ، داخل القردة العليا، تباعدت الغيبونات خلال العصر الميوسيني المبكر بين 24.1 و 19.7 مليون سنة مضت، وانفصل إنسان الغاب عن سلالة القردة العليا الأفريقية بين 19.3 و 15.7 مليون سنة. قدر إسرافيل وزملاؤه عام 2011 استنادًا إلى مواقع الميتوكوندريا، والمرتبط بـ Y، والمرتبط بـ X، أن نوعي سومطرة وبورنيان تباعدا 4.9 إلى 2.9 م.س. على النقيض من ذلك، اقترحت دراسة الجينوم لعام 2011 أن هذين النوعين تباعدا مؤخرًا منذ حوالي 400 ألف عام. ووجدت الدراسة أيضًا أن إنسان الغاب قد تطور بوتيرة أبطأ من كل من الشمبانزي والبشر. وجدت دراسة الجينوم لعام 2017 أن إنسان الغاب البورنيوي وإنسان الغاب التابانولي قد تباعد عن إنسان الغاب السومطري بنحو 3.4 مليون سنة، وعن بعضهما البعض حوالي 2.4 مليون سنة. منذ ملايين السنين، سافر إنسان الغاب من آسيا القارية إلى سومطرة ثم بورنيو حيث كانت الجزر متصلة بجسور برية خلال الفترات الجليدية الأخيرة عندما كان مستوى سطح البحر أقل بكثير. يُعتقد أن النطاق الحالي لإنسان الغاب التابانولي قريب من المكان الذي دخل فيه أسلاف إنسان الغاب لأول مرة ما يُعرف الآن بإندونيسيا من البر الرئيسي لآسيا.

الخصائص

يُظهر إنسان الغاب مثنوية الشكل الجنسية بشكل كبير؛ يبلغ طول الإناث 115 سم (3 قدم 9 بوصات) وتزن حوالي 37 كجم (82 رطلاً) ، بينما يبلغ طول الذكور البالغين 137 سم (4 قدم 6 بوصات) ويزن 75 كجم (165 رطلاً). بالمقارنة مع البشر، لديهم أذرع طويلة نسبيًا، ورجل إنسان الغاب يبلغ طول ذراعه حوالي 2 متر (6.6 قدم)، وأرجل قصيرة. وهي مغطاة بشعر طويل محمر يبدأ برتقالي لامع ويصبح داكنًا إلى كستنائي أو شوكولاتة مع تقدم العمر، بينما يكون الجلد رماديًا أسود. على الرغم من أن وجوه الرجال خالية من الشعر إلى حد كبير، إلا أنها يمكن أن تنمو بعض الشعر، مما يمنحهم لحية.

لدى إنسان الغاب آذان وأنوف صغيرة. الآذان غير مفصصة. متوسط حجم باطن الجمجمة 397 سم 3. الجمجمة مرتفعة بالنسبة للوجه ، وهي منحنية ومنبهة. بالمقارنة مع الشمبانزي والغوريلا، فإن حافة الحاجب لإنسان الغاب متخلفة.  للإناث والأحداث جماجم دائرية نسبيًا ووجوه رقيقة بينما الذكور الناضجة لديهم قمة سهمي بارزة، وخدود أو حواف كبيرة،  وأكياس حلق واسعة وأنياب طويلة. تصنع ضمادات الخد في الغالب من أنسجة دهنية وتدعمها عضلات الوجه.  تعمل أكياس الحلق كغرف رنين لإجراء مكالمات طويلة.

تحتوي أيدي إنسان الغاب على أربعة أصابع طويلة ولكن إبهامًا معاكسًا أقصر بشكل كبير من أجل قبضة قوية على الفروع أثناء انتقالها عالياً في الأشجار. تكوين راحة الأصابع منحني، مما يخلق قبضة خطافية معلقة. مع إبعاد الإبهام عن الطريق، يمكن للأصابع (واليدين) أن تمسك بأمان حول الأشياء ذات القطر الصغير عن طريق إراحة الجزء العلوي من الأصابع مقابل الجزء الداخلي من راحة اليد، وبالتالي إنشاء قبضة مزدوجة القفل. أقدامهم لها أربعة أصابع طويلة وإصبع كبير متقابل ، مما يمنحهم مهارة تشبه اليد. تسمح مفاصل الورك أيضًا بتدوير أرجلهم بشكل مشابه لذراعهم وأكتافهم.

يتحرك إنسان الغاب عبر الأشجار عن طريق التسلق العمودي والتعليق . بالمقارنة مع القردة العليا الأخرى، نادرًا ما ينزلون إلى الأرض حيث يكونون أكثر تعقيدًا. على عكس الغوريلا والشمبانزي، فإن إنسان الغاب ليس مشيًا حقيقيًا للمفاصل، وبدلاً من ذلك ينحني أصابعه ويمشي على جانبي أيديهم وأقدامهم.

بالمقارنة مع أقاربهم في بورنيو ، فإن إنسان الغاب السومطري أكثر رشاقة مع شعر شاحب أطول ووجه أطول. تشبه إنسان الغاب تابانولي إنسان الغاب السومطري أكثر من إنسان الغاب البورني في بنية الجسم ولون الشعر. لديهم شعر أشعث وجماجم أصغر ووجوه أكثر انبساطًا من النوعين الآخرين.

سجل الحفريات

الأنواع الثلاثة من إنسان الغاب هي الأعضاء الوحيدون الموجودون في الفصيلة الفرعية بونجو. تشمل هذه الفصيلة الفرعية أيضًا القردة المنقرضة مثل لوفينجبيثيكوس، والتي حدثت في 8-2  مليون سنة مضت في جنوب الصين وتايلاند. إندوبيثكس، الذين عاشوا في الهند من 9.2 إلى 8.6 مليون سنة. و سيفابيثيكوس، التي عاشت في الهند وباكستان من 12.5 حتى 8.5 مليون سنة مضت. من المحتمل أن هذه الحيوانات عاشت في بيئات أكثر جفافاً وبرودة مما تعيشه إنسان الغاب اليوم. خوراتبيثيكوس بيرياي، الذي عاش من 5 إلى 7 م.يا في تايلاند، يُعتقد أنه أقرب قريب معروف لإنسان الغاب الذي يعيش ويقطن بيئات مماثلة.  أكبر الرئيسيات المعروفة ، جيجانتوبيثيكوس، كان أيضًا نوعاً في فصيلة بونجو وعاش في الصين، من 2 إلى 300000 سنة مضت.أقدم سجل معروف لبونغو هو من العصر الجليدي المبكر لتشونغزو، ويتألف من أسنان تُنسب إلى الأنواع المنقرضة إنسان غاب ويدينريشي.  تم العثور على بونجو كجزء من المجمع الحيواني في مجمع كهوف العصر الجليدي في فيتنام، جنبًا إلى جنب مع جيجانوبيثكس، على الرغم من أنه معروف فقط من الأسنان. تم العثور على بعض الأحافير الموصوفة تحت اسم إنسان غاب هووجيري في فيتنام ، وتم وصف العديد من الأنواع الفرعية الأحفورية من أجزاء عديدة من جنوب شرق آسيا. ومن غير الواضح ما إذا كانت تنتمي إلى إنسان الغاب البورنيوي أو إنسان الغاب السومطري، في الواقع، تمثل أنواعًا متميزة.  خلال العصر الجليدي، كان نطاق البونجو أكثر اتساعًا مما هو عليه الآن، حيث امتد في جميع أنحاء صند لاند وهي منطقة جغرافية حيوية في جنوب شرق آسيا والبر الرئيسي لجنوب شرق آسيا وجنوب الصين. تُعرف أسنان إنسان الغاب من شبه جزيرة ماليزيا التي يعود تاريخها إلى 60،000 سنة مضت. أصغر بقايا من جنوب الصين، وهي أسنان مخصصة لـ إنسان غاب ويدينريشي، يعود تاريخها إلى ما بين 66 و 57000 سنة مضت.  تقلص نطاق إنسان الغاب بشكل كبير بحلول نهاية العصر الجليدي، على الأرجح بسبب انخفاض موائل الغابات خلال العصر الجليدي الأخير الأقصي على الرغم من أنهم ربما نجوا في الهولوسين في كمبوديا وفيتنام.

المصادر
 سلوكيات مقلقة لدي إنسان الغابة من مجلة العلوم الأمريكية - النسخة العربية

انظر أيضًا
 بوني
 شمبانزي
 غوريلا
 بونوبو

المراجع

أصنوفات سماها برنار جيرمان دي لاسيبيد
أصنوفات وصفت في 1799
أنواع القائمة الحمراء ذات التهديد الأقصى
أنواع تستعمل الأدوات
أنواع مميزة تطوريا ومهددة عالميا
ثدييات ماليزيا
جينومات متسلسلة
حيوانات جنوب شرق آسيا
رئيسيات إندونيسيا

إنسان الغاب


Retina (latince:rete), ya da ağkatman çoğu omurgalı ve bazı yumuşakçaların gözünün en içindeki görmeyi sağlayan ışığa ve renge duyarlı hücrelerin bulunduğu göz doku tabakasıdır. Gözün optiği, retinadaki görsel dünyanın odaklanmış iki boyutlu bir görüntü oluşturur ve bu görüntüyü beyne elektriksel sinir uyarılarına çevirerek görsel algı oluşturur. Retina, bir kameradaki film veya görüntü sensörü 'ne benzer bir iş yapar.

Sinirsel retina, sinapslar ile birbirine bağlanan birkaç nöron katmanından oluşur ve pigmentli epitel hücrelerinin dış tabakası tarafından desteklenir. Retinadaki birincil ışığı algılayan hücreler, çubuklar ve koniler olmak üzere iki tip fotoreseptör hücredir. Çubuklar çoğunlukla loş ışıkta çalışır ve siyah-beyaz görmeyi sağlar. Koniler iyi aydınlatılmış koşullarda çalışır ve renk algısının yanı sıra okuma gibi görevlerde kullanılan çok net görmeden sorumludur. Üçüncü bir ışık algılama hücresi türü olan ışığa duyarlı ganglion hücresi, sirkadiyen ritimlerin sürüklenmesi ve gözbebeği ışık refleksi gibi refleks tepkiler için önemlidir.

Retina, göz küremizin iç yüzeyini kaplar, ince yarı saydam ve hafif pembe-kırmızı renkli bir zardır. Retina, göz küresi boşluğuna bakan iç kısımda duyusal (nörosensoriyel) tabaka ve dışa doğru kısımda pigmentli tabakadan oluşan iki katmanlı bir yapıdır. Retina, latince ağ anlamına gelen "rete" kelimesinden türemiştir, Türkçe karşılığı da ağ tabakasıdır, içerisindeki kan damarlarının görülebilir ağsı yapısı nedeni ile bu ismi almıştır.

Retinaya çarpan ışık, optik sinir lifleri aracılığıyla beynin çeşitli görme merkezlerine gönderilen ve en sonunda sinir uyarılarını tetikleyen bir dizi kimyasal ve elektriksel olayları başlatır. Çubuklardan ve konilerden gelen sinirsel sinyaller, akson ları optik siniri oluşturan retinal ganglion hücresi 'ndeki çıktıları aksiyon potansiyeli şeklini alan diğer nöronlar tarafından işlenir. Görsel algının birçok önemli özelliği, ışığın retina kodlaması ve işlenmesine kadar izlenebilir.

Omurgalıda embriyonik gelişim, retina ve optik sinir gelişmekte olan beynin, özellikle embriyonik diensefalon olarak ortaya çıkar; dolayısıyla, retina merkezi sinir sistemi 'nin (ingilizce: central nervous system kısaca CNS) bir parçası kabul edilir ve aslında beyin dokusudur. CNS'nin görselleştirilebilen tek kısmıdır istilacı-olmayan.

Embriyoloji
Göz organı, beynin bir uzantısı olarak gelişir. İlkel retina hücreleri santral sinir sistemini oluşturacak olan nöral tüpün kapanmasından önce göz organı nöral tüpün ön kısmında henüz bir çukurcuk şeklinde iken bile vardır. Bu aşamada retina beyine bir sapla bağlı küçük bir küre olarak düşünülebilir. Daha sonra bu kürenin içe doğru çökmesi ile kürenin ön tarafında kürenin içe bakan tarafı ile kürenin arka kısmındaki hücrelere yakınlaşır. Bu durum içi boş kil bir topağın parmakla çökertilmesine benzetilebilir. Ön kutup hücreleri duyusal retinayı, arka kutup hücreleri ise retina pigment epitelini oluşturmak için ayrımlaşır. Ön kısımda kalan hücreler ayrımlaşarak yedinci hafta içinde duyusal retinanın katmanlarını oluşturmaya başlar. Onuncu onikinci haftalar arasında retinanın iç ve dış katmanları belirginleşmeye başlar, makulanın gelişimi altıncı ayda başlar.

Retinanın topografik anatomisi
Retina göz dibine oftalmoskopla bakıldığında görülebilir. Optik sinirin göz küresini elekli bir delik sisteminden geçerek çıktığı nokta papilla'dır, aynı bölge optik disk, optik sinir başı olarak da adlandırılır. Optik sinir başı, retinanın merkezinde yer alır, burada fotoreseptör hücreler olmadığı için bu noktaya düşen ışık algılanamaz ve görme alanındaki izdüşümü "kör nokta" olarak anılır. Optik sinir başı boyutları kişiden kişiye değişkenlik gösterse de yaklaşık 3 mm² çapındadır. Şakağa doğru olan temporal kısmında makula yer alır, makula yaklaşık 5–6 mm çapındadır, merkezinde sarı nokta olarak da adlandırılan fovea yer alır. Foveada koniler yoğundur ve burası keskin görmemizi sağlar. İnsanlar ve primatlarda bir tane fovea vardır, ancak şahin gibi bazı kuşlarda iki tane fovea vardır, kedi ve köpeklerde ise fovea yerine bu işlevi üstlenen bant şeklinde anatomik bir alan bulunur.

Makula dışında kalan alan çevresel (periferik) retina olarak adlandırılır. Retina iris köküne yaklaşık 5–6 mm geride ora serrata denilen alanda sonlanır.

Duyusal retina
Duyusal retina çok katlı bir yapıya sahiptir ve ışık enerjisini sinirsel uyarıya çevirir. Duyusal retina sinir hücreleri ve destek hücrelerinden oluşmaktadır. Duyusal retinanın en iç katmanı sinir lifi katmanıdır, bu katman ganglion hücrelerinin akson denilen uzantıları tarafından oluşturulur. Akson ve dendritler tüm sinir hücrelerinde bulunan ve hücereler arası sinirsel iletişimi sağlamak için özelleşmiş olan ince uzantılardır. Ganglion hücrelerinden sonra, iç pleksiform katman vardır, bu katman ganglion hücrelerinin dendritleri ile daha dıştaki hücrelerin aksonal uzantıları ile birleştikleri bir katmandır.Daha sonra bipolar hücrelerinin gövdelerinin yer aldığı iç çekirdek tabaka gelir. İç çekirdek tabakada yer alan bipolar ve diğer bazı hücrelerin uzantılarının daha dış kısımlarda yer alan fotoreseptör hücreleri ile buluştukları dış pleksiform tabaka ve fotoreseptör hücrelerin gövdelerinin yer aldığı dış çekirdek tabaka ve fotoreseptör hücrelerin dış segmentlerinin yer aldığı fotoreseptör tabakası ise daha sonra gelir.

Duyusal retina, dört ana grup hücreden oluşur.
 Fotoreseptörler
 Bipolar hücreler
 Ganglion hücreleri
 Destek hücreleri

Fotoreseptörler
Çubuk ve koni olmak üzere iki tip fotoreseptör vardır. Çubuk hücrelerinin sayısı 110-125 milyon, koni hücrelerinin sayısı ise 6,3-6,6 milyon arasındadır. Fotoreseptör hücreleri görünür ışığı dalga boyuna yani rengine uygun olarak elektrik enerjisine çevirir. Bu uyarılar da retinanın en iç tabakasında yer alan ganglion hücreleri uzantıları tarafından oluşturulan optik sinir ile beyindeki görme merkezlerine ulaştırılır.

Çubuk Hücreleri
İnce uzun hücrelerdir, retinada 100 milyon adet çubuk hücresi bulunur, bunların boyları yaklaşık 100-120 mikrondur. Çubuk hücreleri alaca karanlıkta görmemizi sağlarlar, bu hücreler renklere karşı duyarlı değildir renkleri grinin tonları olarak görmemizi sağlarlar. Dış kısım ışık uyarımının alındığı bölgedir, burada ışığa duyarlı bir pigment olan rodopsin bulunur.
Bir çubuk hücresinin dış kısmında yaklaşık 600-1000 adet yatay yerleşimli disk vardır. Rodopsin bu disklerin zarları üzerinde yer alır. Birleştirici bir sap ile hücrenin iç kısmı ile iletişim sağlanır.

Koni Hücreleri
Retina'da yaklaşık 3 milyon koni hücresi bulunur.
Bunlar da uzun ince hücrelerdir, 65-75 mikron boyundadırlar. Yapıları hemen hemen çubuk hücrelerine benzer, yalnız dış kısımları koni şeklindedir. Koni hücreleri sarı nokta (fovea) denilen alanda yoğunlaşmıştır gündüz ışığında ve renkli görmemizi sağlarlar. Yüksek görme merkezi olan beyin korteksinin %90 kadar bir kısmı bu sarı noktadan gelen uyarıları işlemekle görevlidir.

Bipolar Hücreler
Bu hücreler, fotoreseptör hücrelerinden gelen uyarıları diğer hücrelere iletir ve sinyal integrasyonunda rol oynarlar. Bu hücrelerin bir alıcı kısmı bir de iletici bir kısmı vardır bu nedenle bipolar(iki kutuplu) olarak adlandırılır.

Ganglion Hücreleri
Ganglion hücreleri, retinanın iç kısmında yer alır ve  gözün içine bakıldığında aksonal uzantıları ile oluşturdukları ince çizgiler görülebilir. Retinanın büyük bir kısmında tek bir katman oluştururlar ancak optik sinire yaklaşıldığında bu katmanların sayısı artar.
Ganglion hücreleri multipolardır –çok kutupludur-, dendritleri bipolar ve amakrin hücrelerin aksonları ile komşuluk içerisindedir.
Ganglion hücrelerinin uzun aksonları vardır, bu aksonlar retina yüzeyine ulaşınca yaklaşık 120derece açı yaparak optik sinirde toplanır ve gözün içini terk ederler. Ganglion hücreleri, fotoreseptör hücrelerce oluşturulan elektrik sinyallerini beyindeki görme merkezlerine taşırlar. Optik sinir işte bu ganglion hücrelerinin uzantılarının bir araya gelmesinden oluşmuştur. Horizontal hücreler ve koni hücrelerinin terminal şişkinliklerine yakın yerleşimlidirler. Pseudoünipolar hücrelerdir ve görsel uyarımın integrasyonunda görev alırlar.

Destek Hücreleri
Müller hücresi, neredeyse tüm retinal kalınlığı kat eden uzantıları olan soluk boyanan ince uzun hücrelerdir. Müler hücreleri, retinada nöral hücreler tarafından doldurulmayan boşlukları doldurur ve iç ve dış sınırlayıcı membranı oluştururlar.

Retinada destek hücreleri olarak astrositler, perivasküler glial hücreler ve mikroglial hücreler de tariflenmiştir.

Kaynakça

Göz
Latinceden Türkçeye geçen sözcükler

Retina


Leonhard von Bonhorst (* 20. Juni 1840 in Kaub; † 30. April 1915 in Ravensburg) war Mitglied der frühen sozialdemokratischen Bewegung und spielte nach dem Eisenacher Kongress als hauptamtlicher (angestellter) Sekretär des ersten Ausschusses der Social-demokratischen Arbeiter-Partei, der von Samuel Spier (Wolfenbüttel) und Wilhelm Bracke (Braunschweig) geführt wurde, eine wichtige Rolle. Nach der sogenannten Lötzener Kettenaffäre während des preußisch-französischen Krieges, einem Hochverratsprozess, der sich nach der Reichsgründung zum ersten großen Sozialistenprozessen im neugegründeten Reich entwickelte und 18 Monate dauerte, zog er sich aus der Politik zurück.

Leben

Bonhorst war der Sohn von Franz von Bonhorst, eines im Dienste Nassaus stehenden Offiziers. Er selbst war von Beruf Maschinenbautechniker und Konstrukteur. Seit Mitte der 1860er Jahre gab er in Kaub polytechnische Kurse für Maschinenbauer. Er betrieb auch eine Maschinenagentur und handelte mit Schmelztiegeln aber auch mit Federbetten und anderen Gütern für den Bedarf von Handwerkern. Des Weiteren fertigte er technische Zeichnungen an und baute Maschinen- und Architekturmodelle.

Seit den 1860er Jahren war er im Arbeiterbildungsverein von Wiesbaden aktiv und versuchte diesen in eine sozialdemokratische Richtung zu lenken. Im Frühjahr 1867 trat er in Verbindung mit dem Zentralkomitee der IAA in Genf.

Er hatte sich an der Gründung von Produktivgenossenschaften beteiligt und sein eigenes Geschäft mit in die Finanzierung einbezogen. Schon 1868/69 war die Genossenschaft insolvent und Bonhorst hat sein gesamtes Vermögen verloren. Im Anschluss hat er seine gesamte Existenz der Politik und der Arbeiterbewegung gewidmet.

Er war maßgeblich für den Zusammenschluss der Arbeitervereine von Frankfurt am Main, Wiesbaden, Offenbach am Main und Biebrich zum Mittelrheinischen Arbeiterbund verantwortlich. Er kam in Kontakt mit einer schon existierenden ADAV Gruppe und wurde kurze Zeit später Bevollmächtigter des ADAV in Wiesbaden. Er unternahm 1869 ausgedehnte Agitationsreisen im mittel- und süddeutschen Raum. Im selben Jahr war er am erfolgreichen Streik der Schneidergesellen in Wiesbaden beteiligt. Um die von ihm, der ja mittlerweile ohne Berufseinkommen war, gemachten Ausgaben gab es immer wieder Streit mit der Parteiführung. Hinzu kamen unterschiedliche Vorstellungen über die Parteiorganisation.

Auch aus diesen Gründen schloss er sich den "ADAV-Rebellen" um Spier und Bracke an, die am 22. Juni 1869 bei einem Treffen in Magdeburg zusammen mit Julius Bremer und Theodor Yorck, sowie den Führern der Sächsischen Volkspartei, Wilhelm Liebknecht und August Bebel, die wenige Wochen später in Eisenach erfolgte Gründung der Social-demokratischen Arbeiter Partei vorbereitet hatten. Bonhorst war damit einer der Mitinitiatoren der neuen Parteigründung und nahm am Eisenacher Kongress teil.

Im selben Jahr (1869) wurde in Wiesbaden ein Ortsverein der Partei gegründet. Bonhorsts SDAP-Gesinnungsgenossen blieben im Rhein-Main-Gebiet aber in der Minderheit, da bis zur Vereinigung 1875 dort der ADAV weiter dominierte.

Im Herbst 1869 zog er nach Braunschweig und wurde dort der erste und einzige hauptamtliche Sekretär der neuen Partei. Im Gegensatz zu allen anderen führenden Mitgliedern der Partei, die ehrenamtlich tätig waren, wurde Bonhorst wegen seiner Mittellosigkeit aufgrund seines früheren Einsatzes für die Sache der Arbeiter nun bezahlt. Außerdem war das Parteibüro zugleich seine Wohnung. Er hatte allerdings wegen seiner Neigung zu Eigenmächtigkeiten und radikalen Ansichten keine Vollmacht. In der Regel war es Samuel Spier, der abends die Korrespondenz begutachtete, bevor sie abgeschickt wurde. Die Entlohnung war aus Bonhorsts Sicht jedoch gering und wohl auch unregelmäßig, denn zeitweise arbeitete er noch als Buchhalter in der Firma von Wilhelm Bracke, dem Kassier des Parteivorstandes und neben Samuel Spier der führende Kopf. Offiziell gab es weitere Ausschussmitglieder wie etwa den nach außen zeitweise offiziellen ersten Vorsitzenden Karl Kühn, einen Leipziger Schneidergesellen, und Heinrich Ehlers, einen Freund Brackes, von denen jedoch nichts weiter bekannt ist, da sie nie in Erscheinung traten.

Auf der anderen Seite unternahm Bonhorst als Parteisekretär Agitationsreisen wie zum Beispiel nach Magdeburg und veranlasste dadurch auch August Bebel und Theodor Yorck zu ähnlichen Reisen, obwohl diese einen bürgerlichen Beruf nachgingen. Dagegen ging der hauptamtliche Parteisekretär Bonhorst zu dieser Zeit völlig im Parteileben auf.

Als Agitator kannte er keine Kompromisse und war ein Scharfmacher. Dadurch geriet er schnell ins Visier der Obrigkeit, was ihn vor allem auf Distanz zu Spier brachte, der sich im Gegensatz zu ihm nie radikal äußerte und auch mit zahlreichen Liberalen freundschaftlich verkehrte. Seit dem Frühjahr 1870 wurde Bonhorst mehrfach während laufender Versammlungen verhaftet. Während des Deutsch-Französischen Krieges erließ der Braunschweiger Ausschuss nach der Schlacht von Sedan ein Manifest gegen die Fortsetzung des Krieges, gegen die Annexion von Elsaß-Lothringen und für einen ehrenvollen Frieden mit Frankreich. Das Manifest war im Wesentlichen von Bonhorst im Sinne von Karl Marx entworfen worden, der seine ursprüngliche Meinung ("Die Franzosen brauchen Prügel") nach der Gefangennahme von Napoléon III. geändert hatte. Es wurde von Bracke und Spier mitgetragen, obwohl vor allem Spier nicht alle Formulierungen gelungen fand.

Fünf Tage später wurden Bonhorst und alle Ausschussmitglieder verhaftet, und in Ketten geschlossen auf die Festung Boyen bei Lötzen in Ostpreußen  verschleppt. Die sogenannte "Lötzener Kettenaffäre" dauerte eineinhalb Jahre, Bracke und Spier wurden monatelang in Lötzen ohne Anklage festgehalten, während Bonhorst als Preuße bereits am 26. Oktober auf königlichen Befehl freikam, und als "Offizier" in der zweiten Wagenklasse auf Staatskosten nach Hause fahren durfte. Auch er kam jedoch Anfang 1871 erneut in Haft und war einer der Angeklagten im Braunschweiger Hochverratsprozess, dem ersten Sozialistenprozeß im neugegründeten Deutschen Reich. Bonhorst, Bracke und Spier wurden zunächst zu jeweils mehr als einem Jahr Gefängnis verurteilt. Diese Strafen wurden jedoch nach einem Revisionsverfahren erheblich reduziert. Wegen eines trotz des gegenteiligen Drucks von Bismarck nur mit Mühe gefundenen, vergleichsweise lächerlichen Verstoßes gegen das Vereinsgesetz (Vereine und Parteien durften nicht zugleich auch Mitglied in der IAA sein) erhielten Bonhorst und Bracke je drei, Spier zwei Monate Gefängnis, die durch die längere Untersuchungshaft abgegolten waren. Entschädigungen gab es nicht.

Mit dem Ende der Lötzener Kettenaffäre Anfang 1872 gab es den Braunschweiger Ausschuß nicht mehr, die Partei konnte oder wollte Bonhorst keine neue bezahlte hauptamtliche Tätigkeit mehr bieten. Er zog sich nach seiner Freilassung aus der Politik zurück.

Literatur
 Leonhard von Bonhorst: Erklärung. In: Demokratisches Wochenblatt. Nr. 27 vom 3. Juli 1869.
 [Nachruf]: In: Vossische Zeitung vom 18. November 1915.
 [Nachruf]: In: Schleswig-Holsteinische Volkszeitung, Kiel vom 4. November 1915.
 Gerhard Beier: Arbeiterbewegung in Hessen. Zur Geschichte der hessischen Arbeiterbewegung durch einhundertfünfzig Jahre (1834–1984). Insel, Frankfurt am Main 1984, ISBN 3-458-14213-4, S. 380–381.
 Georg Eckert: Der Briefwechsel zwischen Leonhard von Bonhorst und Johann Philipp Becker. In: Braunschweigisches Jahrbuch. Band 43, 1962, S. 131–172.
 Jutta Regine Seidel: Bonhorst, Leonhard von. In: Geschichte der deutschen Arbeiterbewegung. Biographisches Lexikon. Dietz Verlag, Berlin 1970, S. 54.
 Thomas Welskopp: Existenzkampf um Abkömmlichkeit. Berufspolitiker in der deutschen Sozialdemokratie bis zum Sozialistengesetz. In: Lothar Gall (Hrsg.): Regierung, Parlament und Öffentlichkeit im Zeitalter Bismarcks. Paderborn u. a., 2003 S. 207–212 Digitalisat
 C.[arl] Koch [Staatsanwalt]): Der Proceß gegen den Ausschuß der social-demokratischen Arbeiterpartei. 1.) den Kaufmann W. Bracke jun. zu Braunschweig, 2.) den Techniker Leonhard von Bonhorst aus Caub, 3.) den früheren Lehrer zu Wolfenbüttel, Samuel Spier, jetzt zu Frankfurt a. M., 4.) den Schneidergesellen Joh. Aug. Carl Kühn aus Leipzig […] am 23., 24. u. 25. Nov. 1871. Actenmäßig dargestellt. Braunschweig 1871.

Weblinks

 Geschichte der Wiesbadener SPD

Einzelnachweise

ADAV-Mitglied
SPD-Mitglied
Politiker (Braunschweig)
Deutscher
Geboren 1840
Gestorben 1915
Mann

Leonhard von Bonhorst


Choreonema, monotipski rod crvenih algi smješten u vlastiti tribus Choreonemateae, i potporodicu Choreonematoideae, dio porodice Hapalidiaceae. Jedina vrsta je morska alga C. thuretii, pronađena na genikulama vrste H. roseum i rjeđe na algama J. verrucosa i J. micrarthrodia.

Rasprostranjena je diljem svijeta, po Atlantiku uz obale Europe (uključujući Srdozemlje i Jadran), sjevernoameričku kalifornijsku obalu, obale Afrike, Azije (Japan, Indonezija), Srednju Ameriku (Kostarika), Južnu Ameriku (Čile), Australiju, Pacifiku (Samoa, Havaji, Uskršnji otok, Maršalovi Otoci, Federalne Države Mikronezije)

Sinonimi
 Melobesia thuretii Bornet 1878, bazionim
 Endosiphonia thuretii (Bornet) Ardissone 1883
 Melobesia deformans Solms-Laubach 1881
 Chaetolithon deformans (Solms-Laubach) Foslie 1898
 Lithothamnion deformans (Solms-Laubach) Foslie 1898

Izvori

Hapalidiaceae

Choreonema


Özbaşı, Adana ilinin Kozan ilçesine bağlı bir mahalledir.

Coğrafya
Adana iline 96 km, Kozan ilçesine 26 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

http://www.facebook.com/pages/%C3%96zba%C5%9F%C4%B1-K%C3%B6y%C3%BC-Kozan-Adana/188279524526057
Özbaşı Köyü Facebook sayfası için tıklayınız.

Kozan'ın mahalleleri

Özbaşı, Kozan