{{Infobox pharaoh
| Name=ට්වොස්රෙට්
| Alt= ටෞස්රෙට්, ටවොස්රෙට්
| Image=Twosret.jpg
|Caption= නූබියාවේ අමාඩා දෙවොලෙහි නිරූපිත සිස්ට්‍රමයක් වයන ට්වොස්රෙට්
| NomenHiero=
|Nomen=Tausret [Setepenmut]T3-wsr.t-[stp-n-Mwt]මහා ආර්යාව, [[[මුට්]] විසින් තෝරාගත් තැනැත්තිය]G39-N5-<-X1-G1-F12-S29-D21:D40-B7->Tausret-Setepen[mut]T3-wsr.t-[stp-n-Mwt]මහා ආර්යාව, [[[මුට්]]ගේ] තෝරාගත් තැනැත්තියG39-N5-<-t:A-wsr-B1-t:stp:n->
| PrenomenHiero=
|Prenomen=Sitre MeryamunS3t-Rˁ-mrj(t)-Jmnරාගේ දියණිය, අමූන්ගේ ප්‍රියාවියM23:t-L2:t-<-H8:t-C2\-C12-mr-i-i->රූපාක්ෂර ප්‍රභේදන: M23:t-L2:t-<-C2\-C12-N36:n-G39:t->
M23:t-L2:t-<-C2\-C12-N36:H8*t->M23:t-L2:t-<-N5-G39:X1*Z1-U6-M17-Y5:N35-G7->
| Nebty= Geregkemet WafkhasutGrg-Kmt-wˁf-ḫ3swtඊජිප්තුවේ ආදිකර්තෘ, විදෙස් රාජ්‍ය පරදවන්නිය'
| NebtyHiero = U17:Y1-I6:Aa13:X1*O49-G43:D40:I9-N25:X1*Z2ss
| Horus= Kanakht MerymaatK3-nḫt-mrj-M3ˁ.tශක්තිමත් ගවයා, මාට්ගේ ප්‍රියාවියKanakht Merymaat NebanemnisutmiitumK3-nḫt-mrj-M3ˁ.t-nb-ˁn-m-nsw-mj-Jtmශක්තිමත් ගවයස්, මාට්ගේ ප්‍රියාවිය, රාජ්‍යත්වයෙහි රූමතිය, ආටුම් වැන්නිය| Reign= ක්‍රි.පූ. 1191–1189
| Predecessor=සිප්ටා
| Successor=සෙට්නැඛ්ටේ
| Dynasty=19වන රාජවංශය
| Died= ක්‍රි.පූ. 1189
| Burial= රජුන්ගේ නිම්නයේ KV14
}}

ට්වොස්රෙට් (ටවොස්රෙට්, ටෞස්රෙට්, මරණය. ක්‍රි.පූ. 1189 සම්මුතීය කාලානුක්‍රමය) යනු ඊජිප්තුවේ දහනවවන රාජවංශයේ අවසන් පාරාවෝවරියයි.

ආශ්‍රේයයන්

ග්‍රන්ථාවලිය
 Gae Callender, "The Cripple, the Queen & the Man from the North", KMT, Vol:17 No.1, Spring 2006, pp. 49–63
 Leonard H. Lesko, "A Little More Evidence for the End of the Nineteenth Dynasty", Journal of the American Research Center in Egypt, Vol. 5, (1966), pp. 29–32 (accessible through JSTOR)
 Richard H. Wilkinson (ed.), Tausret: Forgotten Queen & Pharaoh of Egypt'', Oxford University Press, 2012.

ක්‍රි.පූ. 12වන සියවසේ පාරාවෝවරු
ඊජිප්තුවේ දහනවවන රාජවංශයේ පාරාවෝවරු
පාරාවෝවරියෝ

ට්වොස්රෙට්


Oya-Bora (veya ilk ismiyle Grup Denk), 1987 yılında Kuşadası Altın Güvercin Müzik Yarışması'nda seslendirdikleri "Tasvir-i Şikayet" adlı parça ile tanınmışlardır. Aynı yılın sonlarında Grup Denk adıyla Akvaryum adını verdikleri ilk albümlerini yayınlayarak profesyonel kariyerlerine başladılar. İlk çalışmalarında disko ve pop tarzında müzikler yapan grup ilerleyen dönemlerde dans, house müzik ve R&B gibi farklı tarzlara da yöneldiler.

Oya-Bora kurulmadan önce Oya Küçümen çocuk tiyatrolarında çalıştı ve müzikallerde oynadı. Ayrıca 80'li yılların ilk yarısında seslendirme yapan Küçümen, müzik çalışmaları nedeniyle küçük yaşta başladığı seslendirme çalışmalarına 1985 yılında ara verdi. Aynı dönemlerde Bora Ebeoğlu çeşitli dizi ve reklam filmlerinde oynuyordu. 1986 yılı sonlarında ilk kez İstanbul Gelişim Stüdyosunda bir araya gelen çift burada Melih Kibar'ın vasıtasıyla tanıştı. Bu dönemden itibaren birlikte müzik çalışmalarına başlayan ikili 1987 yılındaki Altın Güvercin Müzik Yarışmasının ardından aynı yıl Eurovision Şarkı Yarışması Türkiye elemelerinde seslendirdikleri "On İkiden" adlı parçayla ikinci oldular. 1990 yılının sonunda Tiryaki adını verdikleri ikinci albümlerini yayınladılar. "Tasvir-i Şikayet" ve "On İkiden" gibi parçalar albümde ön plana çıktı. 1992 yazında kaydettikleri üçüncü albümlerini Oya-Bora adıyla çıkardılar. Şahin Özer Müzik etiketiyle yayınlanan albüm aynı son aylarında Seni Bana Yazmışlar adıyla çıktı. Beş parçanın video klip olarak yayınlandığı albümde "Seni Bana Yazmışlar", "Ara Beni" ve "Sevme Zamanı" gibi parçalarla büyük bir çıkış yakaladılar. Albümle birlikte büyük kitlelere hitap etmeye başlayan grup aynı zamanda dönemin en çok satanları arasına girdi.

Türk pop müzik tarihinin klasik albümleri arasına giren bu albüm sonrasında birçok radyo, televizyon programlarının yanı sıra konser vermeye de başladılar. 1994 yılı sonunda Saraylı adlı dördüncü albümlerini yayınladılar. On iki parçanın yer aldığı albümden dört parça yayınlandı. Albümlerin yanı sıra seslendirme ve dizi müzikleri gibi işlerde yapmaktaydılar. 14 Mayıs 1997 tarihinde Aşk, İhanet, Vs. adlı beşinci albümlerini yayınladılar. Sadece "Yalancı Sevgilim" adlı parçayı yayınladıkları bu albümde House ve R&B gibi tarzlara da yer verdiler. On parçanın yer aldığı bu albüm sonrasında uzun bir süre albüm yapmayı bıraktılar. 80'lerin sonundan itibaren çıkardıkları albümlerle büyük kitlelere hitap eden Oya-Bora, on sekiz yıllık uzun bir aranın ardından Aşk Güzel Şeydir / Adı Aşk Olsun (2014) adlı çift disklik bir albüm yayınladılar. 34 parçalık bu albümle müziğe tekrar geri döndüler.

Tarihçe

1984-1986: İlk yılları ve kuruluş
Oya Küçümen tiyatro sanatçısı Zihni Küçümen'in kızıdır. İlk kez 16 yaşında Webster adlı dizide Emmanuel Lewis'i seslendirerek seslendirme kariyerine başladı. Oya, 80'li yılların ilk yarısında Marmara Üniversitesi'nde okurken, Bora Ebeoğlu ise Boğaziçi Üniversitesi'nde Elektrik-Elektronik Mühendisliği bölümünde okumaktaydı. Bora Ebeoğlu'nun müziğe aşırı tutkusu yüzünden üniversitenin müzik kulübüne girerek kendisine çevre oluşturmaktaydı. Müzikle uğraşları devam ettiği dönemlerde dünyaca ünlü Japon müzik aletleri üreticisi Yamaha, Türkiye pazarına girmeye hazırlanıyordu. Yahama enstrüman satışlarından önce bir müzik okulu açarak orkestranın başına ünlü besteci Melih Kibar'ı getirdi. O günlerde yapılacak olan fuarda orkestranın tanıtımı yapılacaktı. Aykut Gürel'inde yer aldığı orkestraya Bora Ebeoğlu da solist olarak girmeyi başarı ve sayede Melih Kibar ile tanışır. Melih Kibar bu dönemde ayrıca yoğun bir şekilde reklam müzikleri yapmaktaydı. Reklam müziklerini yaptığı bu dönemde Sertab Erener, Levent Yüksel, Candan Erçetin, Cihan Okan ve Sevingül Bahadır gibi isimler reklam cingıllarını seslendirmekteydi. Reklam cingılları seslendiren bu ekibe Bora Ebeoğlu da girmiştir.

Melih Kibar 1986 Eurovision Şarkı Yarışması için bestelediği "Halley" adlı parçayı Klips ve Onlar grubu seslendiriyor ve yarışmada ilk ona girerek dokuzuncu olunca büyük başarı getiriyor. O yıla kadar ki en yüksek derece   olduğu için büyük bir ses getiriyor. Melih Kibar, Bora'nın söz yazarlığı ve besteciliğini beğendiği için o yıl Japonya'da düzenlenecek olan Tokya festivaline onu ve yanında birde kadın solist olarak Sertab Erener'i götürme kararı alır. Hazırlıklar Sertab Erener'in hastalığından dolayı sürekli yarım kaldığı için proje iptal olmuştur. 1986 yılının son aylarında TRT, 1987 yılında düzenlenecek olan 1987 Eurovision Şarkı Yarışması için on bir besteciyi çağırıyor. Bu on bir kişinin içinde Melih Kibar'da vardı. Melih Kibar yarışmaya katılması için Bora'nın yanına bir kadın solist arayışına girmiştir. Bu dönemde reklam cingılları seslendiren Oya Küçümen'e Bora'dan bahsederek bir projesi olduğunu söylemiştir. Kısa süre sonra stüdyoda tanışan Oya ile Bora çok iyi anlaşmaya başlamışlardır. Melih Kibar, Eurovision'a katılan ikilinin yanına Zeynep Alev Aydeniz ve Zeynep Draman adlı iki kadın vokali de koyarak Grup Denk adını verdiği bir müzik grubunu kurar.

1987-1991: Müzik yarışmaları, Akvaryum ve Tiryaki
Eurovision Şarkı Yarışması, Türkiye finalinde Grup Denk "Paydos" adlı şarkısı seslendiriyor. Çekişmeli geçen oylama sonucunda yarışmanın birincisi "Sevgi Üstüne" adlı parçayı seslendiren Seyyal Taner ve Grup Lokomatif oluyor. Grup Denk ise "Paydos" adlı parça ile yarışmadan ikinci olarak ayrılmıştır. İkinci olan grup 1987 yılının yaz ayında Çeşme, İzmir'de düzenlenecek olan ve on sekiz ülkenin katıldığı uluslararası festivale yine "Paydos" şarkısıyla katılmıştır. Grup Denk yarışmada bir başarı elde edemeseler de mansiyon almışlardır. Yarışmadan kısa süre sonra gruba sonradan dahil olan Zeynep Alev Aydeniz ve Zeynep Draman gruptan ayrılmışlardır. Bu dönemde Oya-Bora ikilisinin arasında bir ilişki başlamıştır. Ayrıca Melih Kibar ile müzikal birliktelikleri sona ermiştir. Yine 1987 yılında Kuşadası Altın Güvercin Müzik Yarışması'na söz ve müziğini Bora Ebeoğlu'nun yazdığı düzenlemelerini ise Turhan Yükseler'in yaptığı "Tasvir-i Şikayet" adlı parça ile katılıyorlar. Beşinci oldukları bu yarışmada Çiğdem Talu Özel Ödülü'nü kazanıyorlar. Ödülü ise müzikal birlikteliğini kısa süre önce bitirdikleri Melih Kibar'ın elinden almışlardır. Bu yarışmadan sonra ilk albümlerinin kayıtları için stüdyoya girerler. Ağustos 1987 tarihinde albüm çalışmalarına başlarlar. Albümün yapımcılığını Durmuş Çolak, prodüktörlüğünü ise Çakır Çorluk üstlenmiştir. Turhan Yükseler albümün düzenlemelerini yapmıştır. Ayrıca synthesizer ve klavyede de yer almıştır. Davul programlamada Aykut Gürel, elektro gitarda Hakan Durak, perküsyonda Cengiz Tuncer ve gitarda Önder Keskinkılıç yer almıştır. On iki parça yer alan albümdeki tüm şarkıların sözleri Bora Ebeoğlu'na aittir. "Akvaryum", "Sensiz Olmaz" ve "Bizim Gibiler" adlı parçaların müziklerini Turhan Yükseler yapmıştır. "Aşka Aşığım" ve "Senle Beraberim" adlı parçaların müziklerini Gürol Ağırbaş yaparken, "Tasvir-i Şikayet", "Kelimeler Fazla" ve diğer parçaların müziklerini Bora Ebeoğlu yapmıştır. Albüm, 20 Kasım 1987 tarihinde Akvaryum adıyla yayınlandı. Erdal Plak etiketiyle yayınlanan albüm bir ay sonra Seninle Beraberim / Akvaryum adıyla da yayınlandı.

1988 yılında yine Eurovision Şarkı Yarışması, Türkiye elemelerine katıldılar. Yarışmaya sözlerini Bora Ebeoğlu'nun müziğini ve düzenlemesini ise Turhan Yükseler'in yaptığı "Onikiden" adlı parçayla katılmışlardır. MFÖ yarışmada seslendirdiği "Sufi" adlı parçayla birinci oldu. Şarkı, dansları ve sahne performansı çok beğenilen Oya-Bora ise ikinci olmuşlardır. Ardından aynı yıl Uluslararası Çeşme Müzik Festivali'ne katıldılar. Festivalde Eurovision Şarkı Yarışmasında seslendirdikleri "Onikiden" adlı parçayı İngilizce olarak seslendirdiler. Bu yarışmada da mansiyon ödülü kazanmışlardır. 11 Mart 1989 tarihinde Eurovision Şarkı Yarışması, Türkiye finallerine üçüncü kez katılmışlardır. O dönem askerde olan Bora Ebeoğlu yarışmaya özel izinle katılmıştır. Turhan Yükseler'in bestelediği "Aşk-ı Memnu" adlı parçayı seslendirmişlerdir. Sözlerini Bora Ebeoğlu'nun yazdığı parçaya Cezmi Başeğmez, İsmail Soyber ve Cengiz Maltepe gibi isimler geri vokal yapmışlardır. Yarışmada grup yedinci olmuştur. Ayrıca Kuşadası Altın Güvercin Müzik Yarışması'na 1989 yılında yine katıldılar. İkili sözlerini Murat Çekem'in yazdığı müziğini ve düzenlemesini Levent Çoker'in yaptığı "Gerçek Aşk" adlı parçayı seslendirdi. Oya Küçümen sözlerini Bora Ebeoğlu'nun müziğini kendisinin yaptığı "Aldırma" adlı parçayı seslendirerek solo olarak da yarıştı. 24 Şubat 1990 tarihinde düzenlenen Eurovision Şarkı Yarışması, Türkiye elemelerine Oya Küçümen "Serseri Aşık" adlı parçayla katılır. Oya yarışmada yirmi sekiz puan alarak yedinci olmuştur. 1990 yılında Kuşadası Altın Güvercin Müzik Yarışması'na söz ve müziği Bora Ebeoğlu'na ait olan "Nerdesin" adlı parçayla katılırlar. 1990 yılının son aylarında art arda katıldıkları yarışmalardan sonra ikinci albümlerinin kayıtlarına başlarlar. Albüm için on bir parça kaydederler. Albümde yer alan dokuz parçanın sözleri Bora Ebeoğlu'na aittir. "Şu Adamlar Anne" parçasının sözlerini Oya Küçümen yazarken, "Ölmek İstedim" adlı parçanın sözlerini ise Değer İskender yazmıştır. Albümdeki parçaların müziklerini Bora Ebeoğlu, Roxette ve Turhan Yükseler yapmıştır. 7 Aralık 1990 tarihinde Elenor Plak etiketiyle yayınlanan albümün prodüktörlüğünü müzik şirketinin sahibi Atilla Alpsakarya üslendi. Albümdeki Düzenleme, davul programlamaları, klavye ve gitarlar hepsi Turhan Yükseler tarafından yapılmıştır. Grup Denk adıyla son kez çıkardıkları bu albümden sonra grup bir yıllık bir ara vermişlerdir.

1992-1996: Seni Bana Yazmışlar, Saraylı
Oya-Bora, 1980'li yılların sonunda birçok müzik yarışmasına katıldı ve bu dönemde Akvaryum (1987) ve Tiryaki (1990) adlı iki albüm yayınlamışlardır. 1991-92 yılları arasında konserler haricinde verdikleri arada Oya Küçümen, Show TV'de yayınlanan Süper Pop (önceki adıyla Pop On) adlı bir müzik programı sundu. 1992 yılının yaz aylarında üçüncü albümlerinin kayıtlarına başladılar. İlk iki albümlerine göre bu albümde kalabalık bir ekiple çalıştılar. Üçüncü albümleri için Şahin Özer Müzik ile anlaşan ikilinin albümünün yönetmenliğini Gürol Ağırbaş yaparken, yapımcılığını ise Şahin Özer üstlenmiştir. Kayıtları dört ay süren albüm için on parça kaydettiler. 4 Kasım 1992 tarihinde yayınlanan albüm Seni Bana Yazmışlar adıyla yayınlandı. Albümden ilk olarak albüme adını veren sözlerini Bora Ebeoğlu'nun müziğini ise Gürol Ağırbaş'ın yaptığı "Seni Bana Yazmışlar" adlı parça yayınlandı. Oya-Bora'nın ilk video klibi 'olan bu parça yayınlandığı anda büyük bir çıkış yaptı. 1990-91 yılları arasında büyük patlama yaşayan pop müziğin etkisiyle de bu albüm bir ilgi gördü. Ardından bir diğer hit parça "Ara Beni" yayınlandı ve büyük beğeni topladı. Ardından Goran Bregoviçin Çingeneler Zamanı (1988) film müziğine Türkçe söz yazarak seslendirdikleri "Sevme Zamanı" adlı parçayı yayınlarlar. Art arda yayınladıkları video kliplerin yanı sıra yoğun konser programlarıyla da tüm ülke çapında tanınmaya başlandılar. Televizyon ve radyo programlarının yanı sıra birçok dergiye ve gazeteye verdikleri röportajlarla o dönem büyük bir ilgiyle karşılaşırlar. Satış rakamları hızla yükselen albümün, 27 Mayıs 1993 tarihinde CD versiyonu yayınlanır. Bu dönemde albümden "Miskin" adlı eğlenceli parçayı yayınlarlar. Albümden son olarak "Aşka Feda" adlı parçayı yayınlarlar. Albümün bestelerini Oya-Bora'nın yanı sıra Cengiz Onural'da yer alır. Yabancı versiyonlardan uyarlanan parçaların bestelerini ise Goran Bregović, Khaled ve Manos Loizos yapmıştır. İlk iki albümlerine göre bu albümlerinde kalabalık bir ekiple çalışan Oya-Bora'ya albüm kayıtlarında klavyede Ufuk Yıldırım, neyde Ercan Irmak, çelloda Tarık Sever, buzukide Cengiz Onural, Synthesizer, bas gitar, perdesiz gitar ve programlamada Gürol Ağırbaş, akustik gitarda Erdem Sökmen, perküsyonda Cem Erman, tom tom davulda Celal Bağlan, trompette Şenova Ülker, davul programlamada Aydın Karabulut, vokal programlamada ise Aykut Gürel yer almıştır. Aykut Gürel ayrıca albümün düzenlemelerini yaparken mixlerini ise İhsan Apça, Serdar Ağırlı ve Fazıl Atuk yapmıştır. 1993 yazında Rumeli Hisarı Konserleri serisinde Ajda Pekkan ile birlikte sahne aldılar. 1993 yılının çok yoğun geçen Oya-Bora, 14 Kasım 1993 gecesi Magazin Gazetecileri Derneği tarafından düzenlenen MGD Altın Objektif Ödülleri'nde yılın en iyi grubu ödülünü kazandılar ve ödülü oyuncu Fatma Girik'in elinden aldılar.

1993 yılının son günlerinde Ankaralı'lı Sanatçılar Grubu tarafında düzenlenen ödül töreninde Zerrin Özer, Tarkan, Sertab Erener, Levent Yüksel, Sezen Aksu ve Uzay Heparı'nın yanı sıra Oya-Bora'da yılının en iyileri ödülünü aldı. Ödülü dönemin Çevre Bakanı Rıza Akçalı dağıttı. 1994 yılının ilk yarısında kısa bir ara veren ikili aynı yılın yaz ayında dördüncü albümünün kayıtlarına başladılar. Dört ay kadar süren kayıtlar sırasında albüm için on iki parça kaydedildi. Albümdeki parçaların sözlerinin çoğunluğu Oya-Bora'ya aitti. Albümün düzenlemelerini Bora Ebeoğlu ve Gürol Ağırbaş yaptı. Klarnette Göksun Çavdar ve Hüsnü Şenlendirici yer aldı. Ayrıca bu albüm Hüsnü Şenlendirici'nin profesyonel olarak yer aldığı ilk albümdü. Conga, bongo ve dafta Aydın Karabulut, davulda Cem Aksel, kadeh davul, daf ve zilde Cengiz Ercümer, gitarda ve trompette Erdinç Şenyaylar, alkışta Naci Bayşu, neyde Ercan Irmak, piyano ve akordeonda Ozan Doğulu, soprano saksafonda Levent Altındağ, yaylılarda Ali İhsan Kısaç, Ayhan Şenyaylar, Sendur Güzelel ve İlyas Tetik, kemanda Ferda Anıl Yarkın ve geri vokallerde ise Burhan Şeşen, Sibel Sezal ve Toygarhan Atuner yer aldı. Albümün kayıtları ve mixleri Cem Büyükuzun tarafından yapıldı. Pop ve dans tarzlarının yanı sıra albümde folk pop ve tango tarzlarına da yer verildi. Albümden dört parça yayınlandı. Saraylı adını verdikleri albümden ilk olarak albüme adını veren "Saraylı" adlı parça animasyon temalı bir klip olarak yayınlandı. Albümden daha sonra "Yarısı Senin" adlı dans pop tarzındaki parça yayınlandı. Albümden üçüncü olarak "Belli Belli" adlı parça siyah-beyaz video klip olarak yayınlandı. Yayınlandığı dönemde olumlu tepkiler alan albümden son olarak Oya Küçümen'in solo olarak seslendirdiği "Kötü Çocuk" adlı slow parça yayınlandı. 1995 yılında Oya Küçümen bir yandan müzik yaparken bir yandan da seslendirme işini de yapmaya devam etmeye başladı. Bora Ebeoğlu ise bu dönemde dizi ve film müzikleri yapmaya başladı. Oya Küçümen, Atv'de yayınlanan ve o dönemler reyting rekorları kıran Süper Baba (1993-1997) adlı televizyon dizisinin jenerik müziği olan "Bana Bir Masal Anlat Baba" adlı şarkıyı seslendirdi. Yeni Türkü'nün 13 Temmuz 1995 tarihinde yayınladıkları Süper Baba - Film Müzikleri albümünde "Bana Bir Masal Anlat Baba" parçasının yanı sıra Oya, "Yılbaşı Şarkısı" adlı parçayı da seslendirmiştir. Süper Baba dizisinin jeneriği Türk dizi tarihindeki en bilinen ve klasik jenerikler arasına girmiştir.

1997-2006: Aşk, İhanet, Vs..., dizi müzikleri ve albümlere ara

Şubat 1996 tarihinde beşinci stüdyo albümlerinin kayıtlarına başladılar. On parça kaydedilen albümdeki dört parçanın söz ve müziği Oya-Bora'ya aittir. "Veda Çeker Kürekleri", "Bu Benim Kalbimi Kırar" ve "Bugün Bir Yara Aldım" adlı parçaların sözleri Cenk Eroğlu'na aittir. Süper Baba adlı dizinin jenerik müziği olan "Bana Bir Masal Anlat Baba" adlı parçanın sözlerini Cengiz Onural yapmıştır. Müziğini ise Yavuz Turgul ile birlikte yapmıştır. Şahin Özer'le 1992 yılında başlayan dört yıllık anlaşmamızın son albümü olduğu için ve yeni anlaşma imzalamadıkları için prodüktör ikinci klibe yatırım yapmadı. Bundan dolayı albümden sadece sözlerini Bora Ebeoğlu, Beril Küçümen ve Cem Küçümen'in yazdığı "Yalancı Sevgilim" adlı parça yayınlandı. Klibin yönetmenliğini Mete Özgencil üstlendi. Aşk, İhanet, Vs... adını verdikleri bu albüm önceki albümlerine göre daha olgun bir müzik içeriyordu. Şahin Özer Müzik etiketiyle yayınlanan albümün yapımcılığını Muzaffer Karakuş üstlendi. Akustik, elektro gitar ve klavyede Cenk Eroğlu, davul programlama, klavye bağlamada Denep Pinjo, blok flütte Fuat Oburoğlu ve kemanda Ferda Anıl Yarkın yer aldı. Arzu Alsan, Harun Özer, Murat Aytekin, Serdar Ağırlı ve Serkan Kula gibi isimler tonmeister olarak yer aldı. Yürütücü yapımcılığını Şahin Özer'in üstlendiği albümün süpervizörlüğünü ise Nilüfer üstlendi. Albüm çıktığında olumlu tepkiler aldı. Albümde Pop tarzının yanı sıra house müzik ve R&B gibi tarzlara da yer verdiler. Bu dönemlerde Cengiz Onural ile birlikte dizi ve reklam filmleri müziklerine yöneldiler. Sıcak Saatler (1997-2000), Baba Evi (1997-2001), Bizim Kuruntu Ailesi (1997-1998), Yasemince (1996-2005) gibi dizilerin jenerik ve film müziklerini yaptılar. Şahin Özer Müzik'le dört yıllık anlaşmalarının son ürünü olan beşinci albümlerinden sonra yeni anlaşma imzalamadıkları için prodüktör olarak ikinci klibe yatırım yapılmadı. O dönemlerde albümler kliplerle satılıyor ve klipler sponsorlarla yapılıyordu. Bundan dolayı albümden sadece bir parçaya klip çekebildiler. Bu sebeple ve müzik sektörünün o dönemki karmaşasından dolayı artık albüm çıkarmama kararı aldılar. 1997 yılının başlarında Bora Ebeoğlu, Cengiz Onural, Ceyda Pirali ve Cenk Erdoğan dizi, film ve reklam müzikleri üreten Aria adlı bir müzik grubu kurdular.

1998 yılında Oya Küçümen seslendirme işini yaparken, Bora Ebeoğlu ise dizi, film ve reklam müzikleri üzerine yoğunlaşmaya başladı. 1997 yılında Boğaziçi Üniversitesi'nden sınıf ve müzik kulübü arkadaşı olan Cengiz Onural ile birlikte Aria adlı müzik grubunu kurdu. İlk olarak Baba Evi ve Sıcak Saatler adlı TV dizileri ile başlayan ekip daha sonra sayısız dizi, TV filmi, sinema filmi, belgesel, jingle, tiyatro müziği ve albümler izledi. 1998 yılının son aylarında başlayan Osman Sınav yapımı Deli Yürek (1998-2002) dizisinin müzikleri büyük kitleler tarafından çok sevildi. 1999 yılının son aylarında Deli Yürek (1999) dizinin müziklerini aynı adla albüm olarak yayınladılar. Ulus Müzik etiketiyle yayınlanan albüm yirmi iki parçadan oluşuyordu. Albümdeki on üç parça enstrümantalken diğer dokuz parça ise Bora Ebeoğlu, Emin Gürsoy, Özlem Altınok ve Payidar Tüfekçioğlu gibi isimlerin seslendirdiği şarkılar ve şiirlerden oluşuyordu. Albümde Cengiz Özkan, Fevruli Gencer, Fuat Oburoğlu, Mahmut Abra, Murat Buket ve Oya Küçümen gibi isimler geri vokalde yer aldı. Bir buçuk ay kadar bir sürede 400 bin satış rakamına ulaşarak büyük bir başarı sağlayan albüm yılın en çok satan on albümü içine girdi. Bu başarısıyla Türk müzik tarihinin en çok satan soundtrack albümlerinden birisi oldu. Farklı projelerinde müzikleriyle uğraşan grup 23 Mayıs 2001 tarihinde dizinin Deli Yürek II adında ikinci albümünü yayınladılar. Albümdeki yedi parça enstrümantaldi. Diğer parçaları Oya-Bora seslendirirken Zara'da "Yusuf'u Kaybettim" adlı parçayı seslendirdi.

2007-günümüz: Bana Bir Masal Anlat Baba, Aşk Güzel Şeydir & Adı Aşk Olsun
2000'li ortalarına kadar dinlenmeye çekilen Oya-Bora bu dönemde soundtrack müziklerin yanı sıra seslendirmede yapmaktaydı. Bora Ebeoğlu, 1997 kurulan İncesaz grubunun kuruluşundan itibaren hem kayıt, mastering ve konserlerinde, hem de vokalist ve solist olarak albümlerinde yer almaktaydı. 2007 yılının başında Cemal Reşit Rey Konser Salonu'nda birlikte tekrar konserler vermeye başlayan Oya-Bora, on beş yıllık bir aranın ardından 4 Mayıs 2013 tarihinde Bana Bir Masal Anlat Baba adlı bir EP albüm yayınladı. Albümde "Bana Bir Masal Anlat Baba", "Ara Beni", "Saraylı" ve "Sevdayla Hesaplaşılmaz" parçalarının yeni versiyonları yer aldı. Aynı yılın ortalarında aylarında yedinci albümlerinin kayıtlarına başladılar. Çift disk olarak yayınlanan albüm 34 parçadan oluşuyordu. İlk ve ikinci diskinde 17 parça bulunuyordu. Albümün kayıtları dokuz ay kadar sürdü. 5 Nisan 2014 tarihinde albüm Ossi Müzik etiketiyle Aşk Güzel Şeydir / Adı Aşk Olsun adıyla çift disk olarak yayınlandı. Albümde yeni şarkıların yanı sıra Aria'nın İnsan Aldandı, Sıcak Saatler, Bana Şans Dile, Merdoğlu, Merdoğlu, Serseri Aşıklar, Keşanlı Ali Destanı, Rüzgarlı Bahçe, Ekmek Teknesi ve Cennet Mahallesi gibi dizi-film müzikleri için yaptığı şarkıları ve enstrümantal eserleri seslendirmişlerdir. Aşk Güzel Şeydir adlı ilk diskte "Aşk Güzel Şeydir", "Nisa", "Suzan Suzi", "Yalan Dünya" ve "Giderim Bu Diyardan" gibi parçalar ön plana çıktı. Adı Aşk Olsun adlı ikinci diskte ise "Alev Alev", "Katre Katre", "Böyle Bitmesin" ve "Salih" gibi parçalar ön plana çıktı. Albümdeki besteleri ve düzenlemeleri Cengiz Onural, Bora Ebeoğlu, Cenk Erdoğan ve Ceyda Pirali gibi isimler yaptı. "Azad Bir Kuştum" adlı parçanın orijinal sözleri Cafer Cabbarlı, bestesi ise Efrasiyab Bedelbeyli'ye aittir. "Bosna Şarkısı", "Suzan Suzi" ve "Katre Katre" adlı parçaların müzikleri anonimdir. Sıcak Saatler dizisi için yapılan "Salih" adlı parçanın müziği ise Kadir Şen Tarhan'a aittir. Albümdeki parçaların çoğunluğunun sözleri Bora Ebeoğlu ve Cenzgiz Onural'a aitti. "Alev Alev" adlı parçada o dönem İncesaz grubunda yer alan Dilek Türkan ile düet yaptılar.

7 Mayıs 2020 tarihinde 1987 Eurovision Şarkı Yarışması, Türkiye elemelerinde seslendirdikleri "Paydos" adlı parçayı single olarak yayınladılar. 11 Mart 1989 tarihinde düzenlenen 1989 Eurovision Şarkı Yarışması, Türkiye elemelerinde seslendirdikleri "Aşk-ı Memnu" adlı parçayı 9 Temmuz 2020'de single olarak yayınladılar. 2010'lu yılların başında Şimdi 90'lar (2010) ve eelence 90's (2011) gibi derleme albümlerde albümlerde şarkılarına yer verildi. 6 Haziran 2015 tarihinde yayınlanan ve çeşitli sanatçıların yer aldığı Geceye Eşlik Eden Şarkılar albümünde "Cennetin Çocukları" adlı yeni bir parçayla yer aldılar. 1 Ocak 2019 tarihinde klasik parçalarından birisi olan "Sevme Zamanı" adlı parçanın live versiyonunu yayınladılar. Aynı parçanın orijinal versiyonu Şimdi 90'lar 2 (2021) adlı derleme albümde yer aldı. 5 Temmuz 1993 tarihinde Rumeli Hisarı'nda gerçekleştirdikleri konserin kayıtlarını 16 Eylül 2023 tarihinde dijital platformlarda Rumeli Hisarı 93 adıyla yayınladılar.

Grup üyeleri

Oya Küçümen

24 Ağustos 1966 tarihinde İstanbul'da dünyaya geldi. Tam adı Ayşe Oya Küçümen'dir. Annesi Şükran Küçümen, babası ise oyuncu, yönetmen ve yazar olan Zihni Küçümen'dir. Mimar Sinan Üniversitesi, Fransızca-İngilizce bölümünden mezun olan Oya, okul dönemlerinde çocuk tiyatrolarında çalıştı ve müzikallerde oynadı. Ayrıca çocuk yaşta başladığı seslendirme çalışmalarına başlamıştır. TRT'de radyo oyunculuğuna başlayan Oya, ayrıca film ve dizilerde birçok karakteri seslendirdi. Bu dönemde tiyatro oyunculuğu da yapıyordu. AÇT Çocuk Tiyatrosu, Şan Tiyatrosu ve İstanbul Sanat Tiyatrosunda farklı rollerde görev aldı. Çocuk yaşlarda başladığı tiyatro ve seslendirme işine 1986 yılında müziğe yönelmesinden dolayı ara verdi. Aynı yıl Melih Kibar vasıtasıyla Bora Ebeoğlu ile birlikte Grup Denk adlı bir grup kurdu. 1987 yılından itibaren grup birçok yarışmaya katılmaya başladı ve aynı yılın sonunda Akvaryum adını verdikleri ilk albümlerini yayınladı. 1987-1990 yılları arasında sürekli yarışmalara katılan grup, 1992 yılından itibaren yayınladıkları albümlerle büyük hit parçalara imza attı. 1991-1992 tarihleri arasında müzik programlarında sunuculukta yapan Oya Küçümen, 90'lı ortasından itibaren seslendirme çalışmalarına tekrar başlamış ve aynı yıl dizi ve film müzikleri seslendirerek olumlu tepkiler almıştır. 1988 yılında aşk yaşamaya başladığı Bora Ebeoğlu ile 2003 yılında evlenmiştir.

Bora Ebeoğlu

1 Ocak 1962 tarihinde Ankara'da dünyaya gelmiştir. Çocuk yaşlarda müziğe ilgili olan Bora, Boğaziçi Üniversitesi, Elektrik-Elektronik bölümünden mezun olsa da okulda okuduğu dönemlerde müzik kulübüne girerek kendisine çevre edinir. Bu dönemlerde Yahama, Türkiye pazarına girmeden enstrüman satışlarından önce bir müzik okulu açarak orkestranın başına ünlü besteci Melih Kibar'ı getirdi. O günlerde yapılacak olan fuarda orkestranın tanıtımı yapılacaktı. Bora Ebeoğlu bu orkestraya solist olarak girer ve müzik hayatına bu dönemde reklam jingılları seslendirerek başlar. Aynı zamanda reklam filmlerinde oyuncu olarak da yer alır. 1986 yılı sonlarında Melih Kibar'ın Eurovision Şarkı Yarışması'na katılması isteği üzerine Oya Küçümen ile tanışır. Bu dönemlerde Grup Denk adıyla birçok yarışmaya katılan ikili 1987 yılından itibaren albümde çıkarmaya başlar. 1997 yılından itibaren okul arkadaşı Cengiz Onural ile birlikte kurduğu Aria müzik grubuyla birçok dizi, film ve reklam müziğini yapmaya başlar. Oya-Bora olarak bu dönemde albüm çalışmalarına uzun bir ara verirler. 2005 yılında İncesaz grubuna solist ve besteci olarak katılır. 2007 yılında Oya-Bora ikilisi konserler vermeye tekrar başlar ve 2013 yılından itibaren ise Oya-Bora olarak albüm çıkarmaya tekrar başlarlar. 1988 yılında aşk yaşamaya başladığı Oya Küçümen ile 2003 yılında evlenmiştir.

Albümleri

 Akvaryum (1987)
 Tiryaki (1990)
 Seni Bana Yazmışlar (1992)
 Saraylı (1994)
 Aşk, İhanet, Vs... (1997)
 Bana Bir Masal Anlat Baba (2013) - EP
 Aşk Güzel Şeydir / Adı Aşk Olsun (2014)

Ödülleri

Ayrıca bakınız
 Oya-Bora şarkıları listesi

Kaynakça

Dış bağlantılar

 Spotify'da Oya & Bora
 YouTube Music'de Oya & Bora
 Apple Music'de Oya-Bora
 Deezer'da Oya-Bora

1980'lerin müzik grupları
1990'ların müzik grupları
2000'lerin müzik grupları
2010'ların müzik grupları
2020'lerin müzik grupları
Türk pop müzik grupları
Müzikal ikililer
Oya Küçümen
Bora Ebeoğlu
Erdal Müzik sanatçıları
Şahin Özer Müzik sanatçıları
Ossi Müzik sanatçıları

Oya-Bora


El Upright Citizens Brigade o UCB es un teatro de improvisación y asociados con UCB Training Center con oficinas en Chelsea, Nueva York, EEast Village, Nueva York y Hollywood, California.

El teatro fue fundado por Matt Besser, Amy Poehler, Ian Roberts y Matt Walsh, un grupo de cómicos que actúan actualmente en el teatro. La compañía tenía un programa en el canal Comedy Central desde 1998 a 2000 y fueron entrenados originalmente por Del Close en el ImprovOlympic de Chicago.

Referencias

Performance
Teatros de Nueva York
Teatros de Los Ángeles
Teatros del Off-Broadway

Upright Citizens Brigade Theatre


Mount Mazama (Tum-sum-ne in the Native American language Klamath) is a complex volcano in the western U.S. state of Oregon, in a segment of the Cascade Volcanic Arc and Cascade Range. Most of the mountain collapsed following a major eruption approximately 7,700 years ago. The volcano is in Klamath County, in the southern Cascades,  north of the Oregon–California border. Its collapse, due to the eruption of magma emptying the underlying magma chamber, formed a caldera that holds Crater Lake (Giiwas in the Native American language Klamath). The mountain is in Crater Lake National Park. Mount Mazama originally had an elevation of , but following its climactic eruption this was reduced to . Crater Lake is  deep, the deepest freshwater body in the U.S. and the second deepest in North America after Great Slave Lake in Canada.

Mount Mazama formed as a group of overlapping volcanic edifices such as shield volcanoes and small composite cones, becoming active intermittently until its climactic eruption 7,700 years ago. This eruption, the largest known within the Cascade Volcanic Arc in a million years, destroyed Mazama's summit, reducing its approximate  height by about . Much of the edifice fell into the volcano's partially emptied neck and magma chamber, creating a caldera. The region's volcanic activity results from the subduction of the offshore oceanic plate, and is influenced by local extensional faulting. Mazama is dormant, but the U.S. Geological Survey says eruptions on a smaller scale are likely, which would pose a threat to its surroundings.

Native Americans have inhabited the area around Mazama and Crater Lake for at least 10,000 years and the volcano plays an important role in local folklore. European-American settlers first reached the region in the mid-19th century. Since the late 19th century, the area has been extensively studied by scientists for its geological phenomena and more recently for its potential sources of geothermal energy. Crater Lake and Mazama's remnants sustain diverse ecosystems, which are closely monitored by the National Park Service because of their remoteness and ecological importance. Recreational activities including hiking, biking, snowshoeing, fishing, as well as cross-country skiing are available; during the summer, campgrounds and lodges at Crater Lake are open to visitors.

Geography
Mount Mazama is in Klamath County, within the U.S. state of Oregon,  north of the border with California. It lies in the southern portion of the Cascade Range. Crater Lake sits partly inside the volcano's caldera, with a depth of ; it is the deepest body of freshwater in the United States and the second deepest in North America after Great Slave Lake in Canada. Before its caldera-forming eruption, Mazama stood at an elevation between , placing it about  above the lake; this would have made it Oregon's highest peak. The Global Volcanism Program currently lists its elevation at .

Crater Lake National Park

Crater Lake National Park covers an area of , including forest areas, alpine terrain, the Crater Lake, and the vast majority of Mount Mazama. A wilderness area, it was dedicated in 1902 and is overseen by the National Park Service. It receives about 500,000 visitors each year, and these tourists can go hiking, take bike, ranger-guided, and trolley tours, swim, fish, camp, and participate in other recreational activities. While the park area remains open throughout the year, certain roads and facilities close in the winter season.

Physical geography

There was frequent glacier formation on the mountain as Mazama developed. They carved trenches in the flanks of the volcano in addition to U-shaped valleys under the base of the volcanic cone. These can be seen at three large glacial canyons on its southern slopes: Kerr Notch, Munson Valley, and Sun Notch. Whenever eruptions took place in the presence of ice, lava was chilled by glaciers, creating glassy talus deposits. Sometimes, the lava coursed into areas previously carved by glaciers like at Sentinel Rock, filling canyons with volcanic rock. Moraines occur up to  from the rim of Mazama's caldera, and there are glacial striations visible at several sites in the area. When the climactic eruption occurred, the climate was warm and dry, and the most recent period of glacial advance ceased about 27,000 years ago, so by the time Mazama collapsed, ice was likely only present at higher elevations. Using argon geochronology and paleoclimatic records, scientists have identified that the Sand Creek, Sun Creek, and Annie Creek canyons were carved by the advance of ice over lava flows, pushing debris towards Klamath Marsh and Klamath Graben or nearby rivers. A glacial cirque can be seen on Mount Scott's northwestern flank, and glacial till occurs on Mazama's slopes, especially on the western slopes and at lower elevations. Till and fluvial sediments occur in the caldera walls, forming particularly thick deposits under Roundtop and Wineglass. Many lava flows that were glaciated have since been covered by more recent lava flows.

Crater Lake formed from a network of lakes and ponds, eventually reaching a depth of . Lake levels rose while the Wizard Island landform inside the crater was forming. Water interacted with lava flows to form pillow lava. Because of climate change patterns over time, Crater Lake's surface level has changed, dropping as much as  for example at the beginning of the 20th century. The water from precipitation nearly equals water lost to evaporation and drainage, most leakage taking place at the Wineglass deposit at the northern side of the crater, without which the lake would likely have overflowed at the northern side.

Average snowfall in the Crater Lake area has been decreasing since the 1930s. Crater Lake's mean surface water temperatures have increased about  since the 1960s. Though this may eventually cause algae to grow and obscure the water, Crater Lake remains one of the cleanest bodies of water in the world.

Geology

Produced by the subduction of the Juan de Fuca tectonic plate, which moves slowly in a northeastward direction with the Gorda tectonic plate under the North American tectonic plate, Mazama is part of the Cascade Volcanic Arc that stretches from northern California to southern British Columbia. It sits within a region of crustal extension marked by fault zones, including north–south-trending normal faults such as the Annie Spring fault within the West Klamath Lake fault zone, which might produce damaging earthquakes. Likewise, the Red Cone Spring fault cuts through basaltic andesite deposits at Red Cone from 35,000 years ago; together, the two faults move at an average rate of  each year. There do not appear to be faults present in the Crater Lake caldera wall, but the volcano induced a stress field in the upper crust nearby.

Mazama is underlain by the Quaternary High Cascade basalt and mafic (rich in magnesium and iron) andesite to the west and southwest, with high-volume rhyodacite lava flows from 600,000 to 700,000 years old underlying Mazama deposits to the south, southeast, east, and northeast. It is a major Cascade volcano, and is at the intersection of the Cascade Range and Klamath graben, the north–northwest trending basin also surrounded by fault zones. The Basin and Range Province lies to the east. Mazama lies within the broad segment of the Cascades arc, where smaller volcanoes are common because of melting patterns of the Earth's mantle within the region. Erupting magma that ranged from high-alumina olivine tholeiite to magnesian basaltic andesite, these volcanoes show increased contents of subduction-produced or melted fluids that mixed with another magma chamber in the mantle. These magmas vary from 47.6 percent to 73.2 percent silicon dioxide.

Mazama and Crater Lake form part of the Mazama reach (section) of the Oregon Cascades, which stretches for  from Timber Crater to the Big Bunchgrass shield volcano. This includes 175 Quaternary volcanic vents within a belt that ranges from  in width, which has a high vent density with many shields and monogenetic volcanic centers. After Newberry Volcano, Mazama is the second largest Quaternary volcanic edifice in Oregon, and the most voluminous, with an overall volume of . Mazama is the newest of the Quaternary calderas in the Cascade Volcanic Arc, which also include the Newberry calderas and the caldera at the Medicine Lake Volcano. Quaternary monogenetic volcanism throughout Oregon's High Cascades includes cinder cones, lava fields, and small shield volcanoes, which have produced lava ranging from low-potassium, high-alumina olivine tholeiite to medium-potassium calc-alkaline basalt, basaltic andesite to shoshonitic basaltic andesite.

The Mazama volcanic complex originally formed as a cluster of overlapping edifices. Made up of shield volcanoes and small stratocones, it had an irregular shape. Mount Scott, at a height of , marks the oldest visible remnant of this original cluster. Scott was the first of the composite volcanoes that created the Mazama complex, formed by a quick and active cone-building phase and becoming inactive long before the most recent eruption at Mazama. With time, eruptive activity moved to the west, creating the Applegate Peak and Garfield Peak cones on the southern flanks of the volcanic center. Hawaiian eruptions from neighboring shield volcanoes also built up Mazama, producing basaltic andesite lava flows that ranged from  on average in thickness. These flows, present on the southern, western, and eastern walls of Mazama's caldera, also contained lava bombs. Viscous eruptions of andesitic lava that reached thicknesses of several hundred feet further built up Mazama's cones, creating a solid, dense interior rich with angular lava blocks.

Research by Howel Williams superimposed the Crater Lake caldera on other Cascade stratovolcanoes including Mount Shasta in California and Mount Rainier in Washington state, and concluded that Mazama stood at  pre-collapse, which has been accepted as the standard estimate by geologists. By the Holocene, the Mazama volcano was made up of several, clustered peaks with Mount Scott on the eastern end and Hillman Peak on the far west side. The volcanoes likely rose in elevation from east to west, and they also featured volcanic cones and lava domes on their southern flanks. Glacial horns like the Watchman lava flow were also present, and the mountain may or may not have sustained glaciers close to the summit. At the time of its collapse, Mount Mazama encompassed an area of  and represented one of the major volcanoes in the High Cascades branch of the greater Cascade Range. It was the largest volcanic edifice between Mount Shasta in California and the Three Sisters complex in Oregon. Before the eruption, it had been significantly altered by glacial erosion, which carved U-shaped valleys on its southern and southeastern slopes. The northern and western sides of the caldera do not show prominent evidence of glacial erosion, since they feature lava flows that only underwent alteration by late Pleistocene epoch glacial motion. Outside of the caldera, most hills show evidence of glacial alteration except those from the Holocene epoch and low elevation landforms including Pleistocene lava domes and cinder cones. Mount Scott has also been heavily eroded by ice, and the Union Peak volcano now consists only of a pyramidal horn.

Though it now has dimensions of  and a width of , scientists think the original collapse diameter was . It now includes several small lava domes and cinder cones, including Wizard Island and the underwater volcano Merriam Cone. The highest elevation in the Mazama Complex is now Mount Scott, at an elevation of , with a relief of  above Crater Lake's surface waters. Except for the tallest slopes of the complex, all cones have been covered with deposits from the climactic eruption at Mazama 7,700 years ago. Scientists now use the exposed contents of the caldera rim wall to investigate eruptions and mapping the eruptive history of the region. Throughout its known eruptions, Mazama has produced 43 percent rhyodacite, 42 percent andesite, 15 percent dacite, and less than 1 percent basaltic andesite. All of the rhyodacite has been produced within the past 30,000 years of activity, suggesting that regional and local distribution of compositions were not uniform over time. Andesite and dacite lava flows from the volcano usually have plagioclase as their major phenocryst, though augite and hypersthene are also present, the latter more abundant. Olivine form minor phenocrysts, which are found throughout lava flows from Mazama, and hornblende can be found in some andesite lava flows. Basalt and mafic andesite lava flows from Mazama and nearby eruptive vents have relatively higher amounts of olivine and lack hypersthene, and the mafic andesite deposits display textures that indicate they underwent greater mixing than andesite and dacite deposits.

Mazama Ash

In the western United States and Canada, volcanic ash often forms distinct layers among recent geological deposits, which can be used for stratigraphy among geologists and archaeologists. Given the large distribution of the historic eruption of Mount Mazama, Mazama Ash serves as a common geological marker. Mazama Ash had a minimum fallout area of , while ash from northwestern Washington's Glacier Peak volcano, known as Glacier Peak Ash, encompassed an area of more than . Mazama Ash is found at a higher layer than the Glacier Peak ash, estimated to have deposited over 13,000 years ago.  Mazama Ash is the most widely distributed tephra layer from the late Quaternary in the United States and southwestern Canada, extending to eight states to the west and three Canadian provinces. It forms orange colored deposits.

Like the Glacier Peak Ash deposits, Mazama Ash is well preserved in the Pacific Northwest. It is distinguishable from the lump pumice deposits ejected from the Glacier Peak volcano, which contain more phenocrysts. Mazama Ash also has more soda, yttrium, ytterbium, and zirconium, and less silica and lime than eruptive products from Glacier Peak, and it forms finer deposits than Glacier Peak Ash.

With an age between 6,000 and 7,000 years, Mazama Ash corresponds to the estimated time for Mazama's climactic eruption 6,600 years ago, identified by radiocarbon dating of wood charred by ashflows. Some of the Glacier Peak ash has been found in strata beneath Mazama Ash in Washington state and in eastern Idaho,  to the southeast of Glacier Peak. Studies of Glacier Peak Ash deposits suggest that they are older than Mazama Ash, at about 12,000 years old. Glacier Peak Ash has not been found in deposits less than 10,000 years old, and nearly all human artifacts have been found above its deposits, except for a site at Birch Creek where non-diagnostic artifacts were discovered beneath Glacier Peak Ash.

Subfeatures

Formed of a complex of stratovolcanoes and shield volcanoes, there are about 35 known satellite vents in the Mazama complex. Mazama is surrounded by monogenetic cinder cones, lava fields, and shield volcanoes made up of calc-alkaline basalt and andesite, tholeiite, and shoshonitic andesite. Varying in age from 600,000 to 40,000 years old, these edifices closely resemble other monogenetic volcanoes in the High Cascades. Extending from the eastern half of Mazama and to the southeast lies a volcanic field consisting of rhyodacitic lava domes and lava flows between 700,000 and 600,000 years old, which encompasses an area of more than . This large field is underlain by rhyodacite in its southeastern segment, and is cut by north–south trending normal faults.

Moving from west to northwest, Mazama stratovolcanoes and shield volcanoes grow progressively younger. The oldest, at 400,000 years old, occur at Phantom Ship and Mount Scott, while the youngest can be found at the Hillman Peak stratovolcano, dated to 70,000 years old. There are also andesite flows at the northern rim of Mazama dated to between 50,000 and 40,000 years old. Shield volcanoes near Mazama feature lava flows made of agglutinated mafic andesite, which form sheets about  thick, as well as more deposits from more viscous andesite and dacite magma that reach thicknesses up to . Many of these deposits (both dacitic and andesitic) contain undercooled, crystal-poor segments of andesite, including at Mount Scott and Phantom Cone. Lava and ice interactions are suggested by exposures of glassy breccia in Mazama's caldera, as well as lava flows covering glaciated lava deposits.

About 70,000 years ago, several silicic (rich in silicon dioxide), explosive eruptions occurred, including a significant event at Pumice Castle on the eastern wall of Mazama. This formed welded deposits near the vent, also forming non-welded deposits to the south and on the northern part of Mazama. Between 40,000 years ago and Mazama's major eruption, no andesitic or dacitic volcanism took place. However, rhyodacitic magma was erupted at Grouse Hill, Steel Bay, and Redcloud Cliff in the form of pumice and lava flows made of hornblende-phyric, or chemically evolved, rhyodacite. During this period of the late Pleistocene or early Holocene, lava domes such as those at Sharp Peak, Grouse Hill, and Merriam Point formed, sharing chemical compositions, with silica contents at about 70%.

Pyroclastic cones at Mazama include Wizard Island, Bald Crater, Maklaks Crater (also known as Diller Cone) and Forgotten Cone. In addition to its crater, referred to as Williams Crater or the Forgotten Crater, Mazama's various volcanic vents occur at Cleetwood, Llao Rock, and Redcloud, which are at elevations of , , and , respectively. Nearby cinder cones include Bear Butte, Crater Peak, Desert Cone, Lookout Butte, Pothole Butte, Red Cone, Scout Hill, and Union Peak. There are at least 13 cinder cones within Crater Lake National Park, and at least eleven more in the nearby area. They were fed by a different magma chamber than Mazama, though they likely received magma from basaltic andesite reservoirs in the vicinity. The exception is Williams crater, which erupted basalt and dacite and got silicic lava from the western part of Mazama's magma chamber. Stratovolcanoes in Mazama's vicinity consist of Sentinel Rock, Mount Scott, Phantom Cone, Dutton Cliff, and Danger Bay.

Mazama has a few composite cones in the vicinity of the caldera. At about 420,000 years old, Mount Scott has a conical shape, but has been extensively altered by Pleistocene glacial erosion, which carved a large cirque on its western flank and smaller ones on its eastern and northeastern sides. Scott lacks a summit crater. Hillman Peak was the youngest composite cone in the Mazama eruptive center, forming about 70,000 years ago. It lies on the southwestern side of the caldera, and it represents the highest point on the Mazama rim, rising  above Crater Lake. The cone was cut down the middle during Mazama's collapse post-eruption, creating a cross-section of its interior composition.

Shield volcanoes that contributed to Mazama's growth only erupted for several hundred to several thousand years. They erupted rapidly, spraying fluid lava that included lava bombs and incandescent fragments. Llao shield on the northwestern side of the Mazama complex shows a representative structure for the shields that helped form Mazama.

Eruptive history

Early activity

The Mazama vicinity formed gradually, its earliest deposits consisting of dacite from up to 1.28 million years ago. Between 725,000 and 500,000 years ago, rhyodacite was erupted, eventually forming a lava dome field with a volume of  and dimensions of . This featured up to 40 rhyodacitic domes and lava flows, produced between 470,000 and 410,000 years ago before stratocone formation began.

Mazama formed as a group of overlapping volcanic edifices, which included shield volcanoes and small composite cones.
Cone-building eruptions took place within short periods of time. Shield volcanoes fed Mazama's expansion with basaltic andesite lava flows that covered large expanses on the slopes of the mountain. Forming lava fountains similar to those observed in Hawaiian eruptions, the shield volcanoes erupted incandescent lava bombs and were deposited on the southern, western, and eastern flanks of the complex. They have average thicknesses of . Roughly 215,000 years ago, another flank vent erupted dacitic lava that coursed to the west for at least , with volcanic dikes that trend toward the vent still present in the Mazama caldera wall. The complex remained inactive for about 40,000 years before it resumed activity, erupting andesitic lava from another flank vent, building a large shield volcano from 170,000 to 120,000 years ago. Other andesitic lava deposits can be observed in the caldera wall's northern side. The Mazama complex was inactive between 100,000 and 75,000 years ago. About 75,000 years ago, the volcano erupted effusive lava flows of andesite that formed  thick deposits below Hillman Peak that extended at least  from the caldera rim.

Many of the major cone-creating eruptions at Mazama were effusive rather than violently explosive, but explosive eruptions about 70,000 years ago yielded silicic lava that created thick pyroclastic deposits. These deposits include Pumice Castle, an orange edifice at the eastern wall of the caldera, which formed by the fusion of glassy pumice fragments. Similar activity on the northern side of Cloudcap and the eastern segment of Llao Rock that ejected dacitic tephra and pyroclastic rock also formed fused edifices. About 50,000 years ago, a vent at Mazama erupted the Watchman flow, which filled a canyon at the southwestern wall of the complex. From 50,000 to 40,000 years ago, Mazama vents continued to erupt andesite lava flows onto the northern and southwestern slopes and create dacite lava domes on the southern flanks. These domes often collapsed and produced pyroclastic flows that coursed down the southern slope of the volcano, forming deposits up to Devil's Backbone, a craggy volcanic dike that was exhumed when the volcano collapsed.

Throughout its eruptive history, Mazama has produced basaltic andesite, andesite, and dacite lava. About 40,000 years ago, it underwent a dramatic shift to solely rhyodacite lava, which was highly viscous and had a silica content at about 70 percent. Between 30,000 and 25,000 years ago, rhyodacitic eruptions occurred at the complex, yielding pumiceous tephra and lava flows from Grouse Hill, Steel Bay, and Redcloud Cliff. At Redcloud Cliff, a lava flow formed with glassy columns that touched glaciers, creating a large, inverted stone triangle on the eastern rim of Mazama. These same eruptions formed a nearly vertical-walled crater, producing pumice and creating a dome over the Redcloud vent. Grouse Hill's lava flow deposit and lava dome formed at about the same time, about 27,000 years ago. At the end of this eruptive sequence, rhyodacite lava domes formed on the northeastern slopes of the volcano.

Between 100 and 200 years before the climactic eruption, Llao Rock, a  thick block of dark lava with a volume of , was produced from a rhyodacite flow erupted from Mazama. It has a round center and extensions on the sides, resembling a bird of prey. The formation of Llao Rock was preceded by explosive eruptions of rhyodacite, creating pumice and ash that were ejected high into the atmosphere and carried for several hundred miles into northern and eastern Washington state, eastern Oregon, and western Nevada. A large crater formed but was filled by subsequent lava flows. Shortly before the major, caldera-forming eruption at Mazama, the Cleetwood flow was produced. Also composed of rhyodacite lava, it originated from a vent on the northern side of the complex eastward of Llao Rock. It likely only occurred weeks or months before the major eruption, as Mazama's collapse formed a backward flow of lava when it cut through the Cleetwood lava, suggesting that the Cleetwood lava was still hot enough to flow and move. Tephra from the last major eruption that was emplaced atop Cleetwood deposits has been altered by heat and gas from the Cleetwood lava. Both these eruptive periods took place on the northern flank of the Mazama complex, not far from the magma chamber that produced the climactic eruption shortly after.

Climactic eruption

Mazama's climactic eruption has been dated to about 6,845 ± 50 years ago via radiocarbon dating, or about 7,700 years ago via dendrochronology. Other scientists have determined ages of 6,730 ± 40 years ago or roughly 7,470–7,620 calendar years ago, as well as 7,627 ± 150 calendar years ago. Fallout from the eruption continued for roughly three years, though the major eruption only occurred for a few days. The eruption is thought to have occurred during autumn, as inferred from pollen data.

The eruptive activity that led to Mazama's collapse proceeded in two phases. During the first phase, shortly after the eruption of the Cleetwood flow, a vent at a higher elevation on the northern side of the Mazama complex (but still below the summit) produced a  high ash column into the stratosphere. Ash extended to eight states in the west and three Canadian provinces. As a result, Mazama Ash has become a commonly used benchmark for measuring the relative age of objects, compared to its orange colored deposits. Pumice deposits reached depths of  adjacent to Mazama's base, still reaching thicknesses more than  as far as  to the northeast. The ejecta featured blocks of medium-grain granodiorite, as well as inclusions of diabase, quartz diorite, granite, aplite, and granophyre. Ashfall layers have been eroded by pyroclastic flows and with time, but they are still visible at Hillman Peak and along the Cleetwood Trail. The Plinian column from the eruption devastated the area hundreds of miles north and northeast of Mazama, but to the southwest and west, little pumice or ash were deposited.

The eruption's character changed dramatically as the column of pumice and ash collapsed. The exact cause is not well understood; it may have been the result of the enormous weight of the tephra or the expansion of the eruptive vent. The sudden deposition of so much pumice generated pyroclastic flows that moved down the northern side of the volcano, coursing west–east from Llao Rock to Redcloud Cliff. The first of these pyroclastic flows were deposited at superheated temperatures, welding fragments and creating the Wineglass welded tuff, which consists of big blocks of orange-brown and gray rock. These emplacements can only be observed on the northern slopes; they are absent from the southern slopes of the volcano.

Mazama was covered with incandescent pumice. The extreme weight of eruptive material began to push down on the volcano's summit, similar to a piston. Eventually, the top of Mazama's magma chamber subsided, and concentric openings formed by the summit, producing smaller vents surrounding the main eruptive cone. Pumice ejected from these new fractures created rapid pyroclastic flows that coursed down all the sides of Mazama, traveling over tall ridges and summits of subfeatures and extending tens of miles from their vents. These flows altered the surfaces surrounding Mazama, removing ashfall and then depositing their contents in nearby valleys. Some of the flows traveled more than  from their source, destroying timber in their paths, while others deposited their rock into river valleys to the north and west of Mazama, leaving layers of pumice between  in thickness. Ash clouds also rose up from the pyroclastic flows. Pyroclastic flows also moved to the east, reaching more than  from the base of Mazama. These deposits have diameters between , though they are punctuated by pumice blocks with diameters of  that extend as far as  from Mazama's summit. Flows containing pumice coursed into the Annie Creek and Sun Creek canyons southward of Mazama, depositing  of material, which have still not been fully eroded after almost 8,000 years. To the southeast, pyroclastic flows coursed into Sand Creek and extended more than  in that direction, some reaching Klamath Marsh, the Williamson River, and the Klamath Lakes.

Mazama's eruptive activity drew from deeper layers of the magma chamber that fed its climactic eruption, with denser layers of andesite and basaltic andesite lying beneath lighter layers of rhyodacite. The last of the pyroclastic flows erupted contained andesitic, gray scoria that was deposited above the pale orange and yellow rhyodacite pumice from earlier phases of the eruption. The final eruptions formed the Pumice Desert, a treeless plain on the northern and northeastern side of Mazama, as well as filling the Pumice Creek valley and parts of the Klamath Marsh. Reaching thicknesses between , the emplacements from these flows yielded fumarolic activity, still detectable in the Annie Creek and Sand Creek canyons. Erosion from rain and stream flow has left pipes from the andesitic lava flows as columns and spires.

Before collapse due to eruption of magma emptying the underlying magma chamber, the Mazama edifice had an estimated volume of , though it may have exceeded  taking glacial erosion into account. After the climactic eruption, Mazama's peak was completely destroyed, replaced by a depression with a depth of  surrounded by cliffs. The volume of magma erupted from Mazama during this eruption was 14 cubic miles (61 km3). The lava produced was zoned vertically according to arrangement within the source magma chamber, and was calc-alkaline in composition. It consisted of roughly 90 percent uniform rhyodacitic pumice, which contained about 10 percent phenocrysts, the rest made up of crystalline andesite scoria and mafic crystals. The total eruptive volume adds up to 42 cubic miles (176 km3) of pumice, ignimbrite, and tephra. The eruption released aerosols that lowered temperatures globally in the Northern Hemisphere, with estimates of  for one to three years after the eruption. The temperature changes were possibly greater than the effects of the 1815 eruption of Mount Tambora. Mazama's climactic eruption produced stratospheric mass loadings of  of sulfuric acid, with an estimated minimum sulfate degassing of  during its eruption. Aerosol from the eruption traveled as far as Greenland, falling for as long as six years.

The United States Geological Survey has referred to the 7,700 years ago Mazama eruption as the largest explosive eruption within the Cascades in the past million years, however recent studies say that the volume of the Rockland ash, which erupted from the Lassen Volcanic Center about 600,000 years ago could be up to 326.7 km3, which would make it over twice the size of the Mazama ash. Mazama's climactic eruption was one of the largest eruptions during the Holocene epoch. Considering Mazama's eruptive output within the past 420,000 years, it may have produced more than  of eruptive volume, making it either the third or fourth most productive Quaternary volcanic center in the Cascade Range. The eruption had a Volcanic Explosivity Index of 7, as determined from eruption cloud height, eruptive volume, and qualitative observations.

Recent activity and potential hazards

Since the climactic eruption 7,700 years ago, all eruptive activity at Mazama has occurred within the caldera. After the caldera formed, the original crater was widened by avalanches from the walls. These gave a scalloped profile to the caldera, such as the coves at Llao Bay, Steel Bay, and Grotto Cove. The Chaski slide, for example, the most prominent landslide detectable on the caldera wall, occurred long after the formation of the crater. Located on the southern side, it contains lava blocks between  in length, many of which now reside underwater on the floor of Crater Lake. As the crater filled with landslides, lava, and water, the caldera's appearance changed over time. New cones and lava fields have formed inside the caldera, all of which have been submerged except for Wizard Island. Mapping the caldera floor with high-resolution multibeam echo sounders, vehicle-motion sounders and navigators, and a dual-differential global positioning system (DGPS), scientists from the US government and universities detected volcanoes and landslide deposits under the water. Between 7,700 and 7,200 years ago, the central lava platform, the Merriam Cone, and Wizard Island were produced, as well as lava flows. These eruptions produced  of andesitic lava, half of that in the Wizard Island cone. Wizard Island lava interacted with water to form breccia piles, and as the water levels rose, only the top of the Wizard Island edifice stayed above the water. The edifice has a lavaberg shape, as it sits above a larger, ovular pedestal rising  above the floor of Crater Lake; just two percent of Wizard Island sits above the water surface. At the summit of the above-water cone, a small lava flow from a lava fountain appears, on the southwestern flank. There is also a volcanic plug poking out of the crater floor as a body of dark lava. Lava blocks with diameters of  can be seen along the rim of the crater, possibly produced from later stages of cone-building eruptions that created Wizard Island. The central platform was created by a similar vent eastward of Wizard Island, made up of effusive lava that created lava fields northward and eastward of its vent. Merriam Cone does not have a summit crater, but rises to  above the northern lake floor. Merriam Cone was produced underwater, and was probably formed at the same or similar time as Wizard Island and the central platform.

Mazama was last active about 4,800 years ago, when an eruption took place near Wizard Island's eastern base. This eruption took place underwater, and it produced viscous lava that created a rhyodacite lava dome, about 2,400 years after the first period of postcaldera activity. Given that Mazama has had periods of sporadic eruptions for 420,000 years, the United States Geological Survey thinks that it is "virtually certain" that Mazama will erupt again in the future. Mazama is considered dormant, but it remains monitored by the United States Geological Survey Cascades Volcano Observatory. Future eruptions would likely take place near the western side of the complex and within the caldera rim; they could occur underwater. The ejection of lava rich in gas from shallow water could produce huge ash columns, but submarine eruptions at deeper depths may decrease the explosiveness of the event. Nonetheless, the rapid mixing of water and lava could produce dangerous pyroclastic surges, which are more gaseous and less solid than pyroclastic flows. Such flows could pass over topographic barriers, move rock fragments at , and travel several miles from their vent. Mazama is unlikely to produce mudflows far from the caldera, though a nearby vent outside the caldera could erupt and mix with snow. Eruptions are unlikely to produce waves that extend beyond Crater Lake, but powerful explosions could produce tall waves in the caldera. An eruption as explosive as the one 7,700 years ago is unlikely given that it would require larger volumes of magma than are known to be available within the Mazama vicinity. Landslides could flood adjacent shoreline regions, but they are not likely to induce failure of the caldera's walls, as they rise more than  above the lake's surface. Earthquakes from the nearby West Klamath Lake fault zone could reach magnitudes up to 7.0 on the Richter scale, but these only occur every 3,000 to 10,000 years; they could generate tall waves by creating landslides. Though local earthquakes from volcanic activity would create motion in the lake, they would likely only reach maximum magnitudes of 5.0 on the Richter scale.  Crater Lake is poorly monitored, and not highly active seismically among the Cascade volcanoes. The largest earthquake threat originates from the Cascadia subduction zone, which could produce earthquakes with a magnitude of 8 or 9 that could lead to huge waves in Crater Lake.

Though the population within  of Mount Mazama is only about 50 people, more than 270,000 live within  of the volcano. Even so, highly consequential eruptions at Mazama seem unlikely in the near future. Large, pyroclastic eruptions like the climactic eruption are unlikely for thousands of years. Similarly, the release of lethal gases like carbon dioxide from Crater Lake, similar to the eruption from Lake Nyos in Cameroon in 1986, is unlikely as a result of the natural mixing of deep and surface water within the lake. There is no known mechanism by which Crater Lake's water could be catastrophically drained or by which the caldera walls would fail suddenly. Minor hydrothermal explosions could still potentially be dangerous, as the ejection of ballistic blocks or tall waves could threaten people standing near the lake, traveling at speeds from . Landslides could threaten visitors to the national park or researchers by creating tsunami-sized waves, also potentially damaging infrastructure surrounding the lake.

Geothermal energy
Studies of heat flow and the water chemistry in Crater Lake and the alteration of rocks older than 120,000 years ago suggest that hydrothermal areas exist in the Mazama vicinity. Most springs show similar chemistry, from the weathering of volcanic glass and clinopyroxene. These features probably formed due to processes related to residual heat from the magma chamber that produced the climactic Mazama eruption 7,700 years ago. The lake shows convective mixing that cycles every three years as thermal fluid moves into the lake through its floor, creating thermal springs that formed silica spires with heights up to . As a result, the California Energy Company drilled two geothermal exploration wells: the MZI-11A with a depth of  to the east of the national park barrier at the Scott Creek Drainage, and the MZII-1 with a depth of  to the south of the same boundary and to the east of Annie Creek. The maximum temperature they have observed at the southern well is , while the maximum temperature was  at the eastern well. The convective heat discharge in Crater Lake marks the third largest in the Cascades, after the Austin Hot Springs and at Lassen Volcanic National Park. Scientists from the United States Geological Survey think that sources for geothermal energy use exist at Mazama and Crater Lake.

Ecology

Crater Lake National Park and the area surrounding Mount Mazama range in elevation from , providing diverse habitats. In the Cascades, the topography and elevation have influenced local climate patterns, also shaping global climate when volcanic gas and dust have been released into the atmosphere. The southern region of the park supports ponderosa pine forests, and for elevations from , mixed coniferous, fir, and hemlock forests are common. Subalpine zones occur above , often featuring whitebark pine.

Ecological disturbances tend to cause decreasing damage with increasing distance from the source, but volcanic eruptions can lead to more uniform patterns of disruption for their surrounding landscapes. The immediate surroundings of Mazama continue to recover from the eruption.

There are more than 50 mammal species in Crater Lake National Park. Opossum species such as the Virginia opossum can be found infrequently, while shrew and mole species in the park area include marsh shrews, Pacific shrews, American water shrews, fog shrews, Trowbridge's shrews, vagrant shrews, American shrew moles, and broad-footed moles. Bats frequently sighted within the park area include the little brown bat, hoary bat, and big brown bat, while the California myotis, silver-haired bat, Yuma myotis, long-eared myotis, long-legged myotis, and pallid bat are more rare. There are populations of American pikas, snowshoe hares, and white-tailed jackrabbits in the region, as well as many rodent species. Chipmunks like yellow-pine chipmunks, least chipmunks, Siskiyou chipmunks, and Townsend's chipmunks can be seen, along with various beaver species including mountain beavers and North American beavers. The mammals of the National Park area also include various species of squirrel, mice, vole, and gophers, as well as yellow-bellied marmots and North American porcupines. Carnivorous mammals consist of coyotes, red foxes, gray foxes, American black bears, raccoons, martens, fishers, ermines, long-tailed weasels, minks, wolverines, American badgers, western spotted skunks, striped skunks, North American river otters, cougars, and lynxes such as bobcats. Elk, mule deer, and pronghorns can also be found, though more frequently during the summer season.

Bird species in the Crater Lake National Park area include various biological families. Common bird species include hairy woodpeckers, great horned owls, blue grouse, common ravens, dark-eyed juncos, mountain chickadees, red-breasted nuthatches, brown creepers, Clark's nutcrackers, and Canada jays, which are visible throughout the year; American kestrels, northern flickers, golden-crowned kinglets, Cordilleran flycatchers, Steller's jays, western tanagers, Swainson's thrushes, hermit thrushes, American robins, and rufous hummingbirds that frequent the area in the summer season; and mountain and western bluebirds in the fall and summer. Olive-sided flycatchers and chipping sparrows are common during the spring and summer seasons, while yellow-rumped warblers, pine siskins, and Cassin's finches can frequently be seen during spring, summer, and fall.

In the early 20th century, Bull trout were present in many streams and rivers throughout the National Park area, particularly the Sun Creek and lower Annie Creek areas. Locals began stocking streams with non-native trout populations, forcing Brook trout to compete for resources and leading to their local extinction in Annie Creek, along with a significant decline in Sun Creek by the end of the 1980s. By 1992, Crater Lake National Park initiated a bull trout conservation project, removing invasive fish populations with electrofishing, snorkeling, and introduction of the toxin and inhibitor of cellular respiration antimycin A. They also created small barriers to keep new trout from reaching Sun Creek. In 1999, Bull trout were considered a "threatened" species by the Endangered Species Act, though locally, there are now about 2,000 Bull trout in the stream, almost ten times as many as the low point for Bull trout abundance at just 200 fish. The project now works with the state government to expand Bull trout distributions from Sun Creek into neighboring forests with fish barriers and removal of invasive fish species.

Climate change threatens the American pika populations in the Crater Lake area, as they cannot tolerate warm weather because their fur does not release heat efficiently. Climate change might be diminishing their food supply via disturbances of vegetation growth patterns. At least three pika populations in Oregon have disappeared within the past few decades. Likewise, as a result of climate change, mountain pine beetle infestations have become more frequent among Whitebark pines on the rim of Crater Lake and present on nearby peaks. The National Park Service estimates that roughly half of the whitebark pines in Crater Lake National Park have died or are dying. Because the ecosystem in Crater Lake is isolated from the regional area, it holds particular interest from ecologists, so the United States National Park Service closely monitors human and natural changes to the lake environment.

Human history

The Klamath Native Americans of the area believed that Mount Mazama was inhabited by Llao, their "Chief of the Below World." After the mountain destroyed itself the Klamaths recounted the events as a great battle between Llao and his rival Skell, their sky god, or "Chief of the Above World." The narrative has several slightly different iterations. A common variant of the legend recounts that Llao saw a beautiful Klamath woman, the daughter of a chief, and became angry when she refused his offer of immortality if she would be his consort. Furious, Llao emerged from Mazama and threw fire upon the people beneath the mountain, and Skell stood on Mount Shasta, trying to defend the people against Llao's fury. As the earth shook and volcanic rock fell from the sky, two holy men sacrificed themselves to Mount Mazama's crater, and Skell was able to force Llao back into the volcano, which then collapsed on top of him; other accounts tell that Skell smashed the peak on top of Llao. Torrential rain followed, filling in the hole left by Mazama's collapse to form Crater Lake.

Native American people have lived in the area near Mazama for at least 10,000 years. At least part of the surrounding vicinity was occupied by indigenous populations when Mazama resumed activity about 8,000 years ago, following about 20,000 years of dormancy. Most evidence suggests that Mazama served as a camp site, but not a permanent place of habitation. Sagebrush sandals have been discovered to the east of the mountain. These populations faced an increasingly dry climate and the hazards associated with volcanic activity. In civilizations south of Mazama, stories about the volcano's eruption have been transmitted for many generations. Native populations did not tell settlers about the area because it held sacred importance among tribes throughout Oregon and northern California. Shamans did not allow local Native Americans to look towards Crater Lake, and the Klamath people believed that just looking at Mazama would cause death. Some Native Americans still refuse to look at the water.

During the 19th century, one Klamath leader named Lalek predicted scientific discoveries that described Mount Mazama's destruction, claiming that it had collapsed as a result of a particularly violent eruption. Geologists had not discovered this mechanism for caldera formation yet, but the hypothesis was recorded by the soldier William M. Colvig in 1865, and then reprinted in Ella Clark's Indian Legends of the Pacific Northwest.

The last major volcanic landform in the Cascade Range identified by white settlers, Mazama was first visited by non-indigenous people in the spring of 1853. Eleven miners from Yreka, California, stopped at a mercantile store in Jacksonville, Oregon, owned by Isaac Skeeters, boasting that they knew where to find a gold mine called "Lost Cabin." Financed by a successful gold miner named John Wesley Hillman, Skeeters led a team with ten other Oregonians to find the mine. On June 12, they reached Crater Lake, which Skeeters noted had the bluest water he had ever seen, suggesting they name it "Deep Blue Lake." The trip failed to procure gold before running low on provisions. With the absence of gold in that region, their discovery was quickly forgotten.

By 1862, a separate group of Oregon prospectors led by Chauncey Nye reached the Crater Lake area. Nye authored an article for the Jacksonville Oregon Sentinel in which he wrote that he had named the depression Blue Lake for its color, the first published description of the lake. Fort Klamath was established in 1863,  to the southeast of the current boundaries of the National Park area. A wagon road was built to the Fort from the Rogue River Valley as a result. On August 1, 1865, the lake was encountered by hunters on the road, and a party of soldiers and civilians went to see the lake after hearing of their observations. Sergeant Orsen Stearns climbed down into the caldera, followed shortly after by Captain F. B. Sprague, who thought they should name the lake "Lake Majesty". Newspaper editor Jim Sutton and a group of people visited Crater Lake in August 1869, using a boat to reach Wizard Island and publishing an article about their experience in the Jacksonville newspaper. Sutton suggested the new name of "Crater Lake".

Mount Mazama received its English name in 1896 from William G. Steel, the founder of the climbing club The Mazamas, which formed at Mount Hood in 1894. The word comes from a Native American word meaning "mountain goat", derived from an Aztec term to refer to "small deer". Steel gave United States Geological Survey geologist Joseph S. Diller the idea for Mazama's name to help promote national park status for the vicinity by using his organization as the inspiration for the mountain's name. Crater Lake is called Giiwas in the Klamath language. Steel had helped map Crater Lake in 1886 with Clarence Dutton of the United States Geological Survey. The conservation movement in the United States was gaining traction, so Steel's efforts to preserve the Mazama area were achieved on two scales, first with the creation of the local Cascade Range Forest Reserve in 1893, and then on May 22, 1902, with the recognition of Crater Lake National Park.

A few decades after its discovery, Mazama began attracting geological interest. After conducting research at Mazama during the 1880s, in 1902, Joseph S. Diller published a major report with the United States Geological Survey concerning Crater Lake National Park. In the study, he and co-author Horace B. Patton made the claim that Mazama had collapsed instead of being blown apart, the first American geologists to do so. Their work was followed by research led by Howel Williams of the University of California, Berkeley, which was published in 1942. In the paper, Williams mapped the volcano's dacite and andesite lava flow deposits. During the 1980s, Charles Bacon and other United States Geological Survey geologists expanded on Williams's work, determining more specific details about its caldera formation.

Recreation

Located  north of the city of Klamath Falls and  northeast of Medford, Crater Lake can be reached from U.S. Route 97 on the east, on the southwest by Highway 62, and on the northwest by Highway 138. Crater Lake and the remnants of Mount Mazama can be seen from Rim Drive, a  road that surrounds the caldera, which is the only part within the Crater Lake National Park where vehicles are permitted. The Garfield Peak Trail, which runs  east from the Crater Lake Lodge, offers views from  above the lake's surface, with Mount Shasta visible  southward. Another trail runs for  from Rim Drive's eastern edge to Mount Scott, which offers views of central and southern Oregon such as the Three Sisters  north of Mazama and Mount Thielsen, also to the north. The Cleetwood trail leads for  down the northern flank of the caldera rim, eventually reaching Cleetwood Cove where boat trips run from late June or early July throughout the summer season to Wizard Island. Wizard Island can be climbed, offering views of Crater Lake.

Because Mount Mazama lies within a national park area, collecting rocks within the vicinity is prohibited unless a permit is obtained. The park's facilities lie at Rim Village, at the southern edge of the caldera. Lodging and camping facilities open during the summer season between May and October. No lodges, gas stations, or camping areas remain open from October through late May. Popular activities within Crater Lake National Park include biking, fishing, cross-country skiing, and snowshoeing.

List of vents

Mount Mazama
Mount Scott (Klamath County, Oregon)
Hillman Peak
Applegate Peak
Garfield Peak (Oregon)
Wizard Island
Merriam Cone
Union Peak
Williams Crater (Forgotten Crater)
Grouse Hill
Red Cone
Desert Cone
Bald Crater
Maklaks Crater (Diller Cone)
Cleetwood Cove
Sentinel Rock (Oregon)
Dutton Cliff
Timber Crater
Merriam Point
Sharp Peak (Oregon)
Bear Butte (Oregon)
Scout Hill
Pothole Butte
Lookout Butte
Crater Peak (Oregon)
Goose Nest (Oregon)
Goose Egg (Oregon)
Scoria Cone (Oregon)
Munson Point
Arant Point

See also
 Volcanic Legacy Scenic Byway

Notes

References

Citations

Sources

Cascade Range
Cascade Volcanoes
Mountains of Oregon
Subduction volcanoes
Calderas of Oregon
VEI-7 volcanoes
Crater Lake National Park
Mountains of Klamath County, Oregon
6th millennium BC
Mountains of Douglas County, Oregon
Volcanoes of Klamath County, Oregon
Holocene calderas
Shield volcanoes of the United States
Active volcanoes
Lava domes
Stratovolcanoes of Oregon

Mount Mazama


- උපත-1906 ඔක්තෝබර් 10 ඉන්දියාවේ චෙන්නායිහි දී

- රැකියාව-නවකතා රචකයෙකු, කෙටිකතා රචකයකු සහ නිබන්ධන රචකයකු වේ.

- ඔහුගේ නිර්මාණ අයත් වන කාණ්ඩයන්-ප්‍රබන්ධ, පුරාණ කතා, ප්‍රබන්ධමය නොවන ග්‍රන්ථ

- වැදගත් නිර්මාණ-Swami and the Friends (1935)

R.K. නාරායන් (1906 ඔක්තෝබර් 10 – 2001 මැයි 13) හෙවත් රාසිපුරම් ක්‍රිෂ්ණස්වාමි අයියර් නාරායන්ස්වාමි ඉංග්‍රීසි බසින් ග්‍රන්ථ රචනයෙහි යෙදුණු ඉන්දියානු කතුවරුන් අතර ඉතා සුප්‍රසිද්ධ කතුවරයෙකු වේ.

නාරායන් විසින් රචනා කරන ලද බොහෝ ග්‍රන්ථයන් තුළ ඉන්දියානු ජීවිතයෙහි ගුණාංග පැහැදිලිව නිරූපණය වන අතර ඒවා තුළ ඔහුටම ආවේණික රචනා ශෛලියක් දැක ගත හැක. මෙම ගුණය ඔහුගේ ප්‍රථම නවකතාව වූ Swami and the Friends (1935) නම් ග්‍රන්ථයේ පටන්ම දැක ගත හැක. ඇතැම් විට නාරායන් ඇමරිකානු කතුවරයෙකු වූ විලියම් ෆෝක්නර් සමඟ සංසන්දනය කරනු ලැබේ. ඔවුන්‍දෙදෙනාගේම ග්‍රන්ථ මානවවාදී පදනමක් මත සාමාන්‍ය ජීවිතයේ සතුට සහ ශක්තිය වර්ණනා කෙරෙන ආකාරයේ ඒවා වේ.

නාරායන් වයස අවුරුදු 94ක් වන තෙක්ම ජීවත් වූ අතර වසර 50කට බොහෝ වැඩි කාලයක් ග්‍රන්ථ රචනා කිරීමෙහි නිරත වීමට ඔහු සමත් විය. ඔහුගේ වයස අවුරුදු 87 වන තෙක්ම ඔහු තම ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශයට පත් කිරීම සිදු කරන ලදී. ඔහුගේ ග්‍රන්ථ අතරට නවකතා 14ක් සහ කෙ‍ටි කතා සංග්‍රහයන් 5ක් අයත් වේ. ඒ හැරුණු විට චිත්‍රාධාරයෙන් ගමන් විස්තර දැක්වෙන ග්‍රන්ථ කිහිපයක් ද ඉන්දියානු වීර කාව්‍ය ඇසුරෙන් නිර්මාණය කරන ලද සංක්ෂිප්ත ප්‍රබන්ධ නොවන කතා සංග්‍රහ කිහිපයක් ද My Days නමින් නිබන්ධනයක් ද ඔහු විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

චරිත කතා
1906 උපත්
2001 මරණ

ආර්.කේ. නාරායන්


Jedina zakonom dozvoljena religija u Somaliji jest islam, koji ispovijeda 99,9% stanovništva. Sve ostale vjeroispovijesti zabranjene su islamskim šerijatskim pravom koje se, osim u vjerske, koristi i u zakonodavne svrhe. Malobrojna zajednica katolika, većinom taijanskih potomaka, druga je po brojnosti u Somaliji te se nalazi pod progonima somalijskih vlasti. Zbog uporabe šerijatskog prava Somalija se smatra vrstom teokracije.

Somalija je država s najvišim udjelom muslimana u ukupnom stanovništvu zemlje.

Povezani članci
 Katolička Crkva u Somaliji
 Stanovništvo Somalije

Izvori

Religija po državama

Religija u Somaliji


علي بن عبد الله الدفاع هو عالم رياضيات سعودي، وباحث ومؤرخ علمي في التراث العلمي العربي والإسلامي، حصل على شهادة الدكتوراه من جامعة فاندربيلت في الولايات المتحدة الأمريكية في «الرياضيات» عام 1393هـ/1973، وبعد عودته للمملكة العربية السعودية التحق بجامعة الملك فهد للبترول والمعادن وتبوأ بها مناصب عديدة حتى صار عميدًا لكلية العلوم في الفترة الواقعة بين عامي 1397هـ/1977م - 1403هـ/1983م، واستمر في عمله كأستاذ جامعي حتى تقاعده في سنة 1429هـ/2008م.

سيرته
هو علي بن عبد الله الدفاع آل عويد الوهيبي التميمي ولد في سنة 1362هـ/1943م في مدينة عنيزة بالقصيم، وتلقى تعليمه الابتدائي والمتوسط والثانوي فيها. بعد حصوله على شهادة الثانوية وكان في عداد المتفوقين، ابتعثته وزارة المعارف السعودية إلى الولايات المتحدة الأمريكية لدراسة اقتصاديات البترول، إلا أنه طلب تحويل تخصصه إلى الرياضيات فجاءت الموافقة فنال درجة البكالوريوس في «الرياضيات البحتة» من جامعة أوهايو عام 1386هـ/1966م. وواصل تحصيله العلمي فحصل على درجة الماجستير في «العلاقات الدولية» من جامعة تكساس الشرقية عام 1388هـ/1968م. وحصل على شهادة الماجستير في «الرياضيات البحتة» من «جامعة فاندربيلت» عام 1389هـ/1969م، ثم نال شهادة الدكتوراه في «الرياضيات البحتة» من الجامعة ذاتها عام 1392هـ/1972م. عمل كمعيد بجامعة فاندربيلت، كما عمل كمدرس في كلية بيبودي بذات الجامعة.

الحياة العملية
في سنة 1393هـ/1973م التحق بجامعة الملك فهد للبترول والمعادن في مدينة الظهران السعودية بوظيفة أستاذ مساعد ثم أستاذ مشارك، ثم رئيس قسم العلوم الرياضية من سنة 1394هـ/1974م حتى سنة 1397هـ/1977م، ثم عميد كلية العلوم من سنة 1397هـ/1977م إلى سنة 1403هـ/1983م. عمل أستاذًا زائرًا بجامعة الملك سعود من سنة 1399هـ/1979م إلى سنة 1402هـ/1982م. وشغل منصب رئيس اتحاد الرياضييان والفيزيائيين العرب من سنة 1398هـ/1978م حتى سنة 1400هـ/1980م، ثم انتخب رئيسًا للمرة الثانية سنة 1406هـ/1986م حتى سنة 1408هـ/1988م. عمل أستاذًا زائرًا في جامعة هارفرد في الولايات المتحدة الأمريكية في صيف عام 1401هـ/1981م. وقد أنهى مسيرته وتقاعد في سنة 2008م بعد 36 عامًا في التدريس والبحث العلمي.

العضويات
له عضويات في عدد كبير من المنظمات العلمية، منها:
 عضو في لجنة موسوعة الحضارة الإسلامية -المجمع الملكي لبحوث الحضارة الإسلامية- الأردن.
 عضو شرف في مجمع اللغة العربية الأردني، عمان - الأردن.
 عضو في المجلس العلمي للمؤسسة الإسلامية للعلوم والتكنولوجيا والتنمية (منظمة المؤتمر الإسلامي - جدة - السعودية).
 عضو لمجلس إدارة الملك فيصل للبحوث والدراسات الإسلامية - الرياض.
 عضو اللجنة المشتركة لدراسة مشروع إنشاء الجامعة الإسلامية في أوغندا.
 عضو شرف في المجمع العلمي العراقي - بغداد.
 عضو مؤسس للأكاديمية الإسلامية للعلوم.
 عضو الجمعية العالمية لأحياء التراث الإسلامي -مصر.
 عضو أسرة الرياضيات المعاصرة -وزارة المعارف- الرياض.
 عضو تحرير المجلة الرياضية - اتحاد الرياضيين والفيزيائيين العرب، بغداد.
 عضو تحرير مجلة الأكاديمية الإسلامية للعلوم.
 عضو تحرير المجلة الرياضية الأمريكية .
 عضو مجلس أمناء مكتبة الملك فهد الوطنية بالرياض.
 عضو الجمعية البريطانية لتاريخ العلوم.
 الرابطة الإسلامية للعلماء والمهندسين.

التأليف

بلغت عدد مؤلفاته 49 كتابا باللغتين العربية والإنجليزية، وله أكثر من 250 بحثا ومقالة منشورة في مجلات سعودية وعالمية.

الجوائز
 جائزة الخوارزمي الدولية الدورة الرابعة عشرة - 2001م.
 وسام الملك عبد العزيز من الدرجة الأولى (1440هـ/2018م).

انظر أيضًا
 قائمة مؤلفات علي الدفاع.

مراجع

باللغة العربية

باللغة الإنجليزية

الرياضيات عند المسلمين
أشخاص على قيد الحياة
أشخاص من عنيزة
أعضاء هيئة تدريس جامعة الملك سعود
أعضاء هيئة تدريس جامعة الملك فهد للبترول والمعادن
أكاديميون سعوديون
باحثون سعوديون
خريجو جامعة فاندربيلت
رياضياتيون سعوديون
رياضياتيون عرب
سعوديون في القرن 20
علماء سعوديون في القرن 20
كتاب سعوديون في القرن 20
مواليد 1938
مواليد 1943
مواليد في عنيزة
موظفو جامعة هارفارد
مؤرخو العلم
مؤرخو رياضيات سعوديون
مؤرخون سعوديون في القرن 20
مؤرخون سعوديون في القرن 21
مؤرخون مسلمون
مؤرخون من محافظة عنيزة

علي الدفاع


An Cryptocentrum pseudobulbosum in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Charles Schweinfurth. An Cryptocentrum pseudobulbosum in nahilalakip ha genus nga Cryptocentrum, ngan familia nga Orchidaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Cryptocentrum

Cryptocentrum pseudobulbosum


The Walking Dead: Dead City é uma série de televisão norte-americana de drama e terror pós-apocalíptico criada por Eli Jorné para AMC, baseada nos personagens de The Walking Dead, Maggie e Negan. É o quarto spin-off e a quinta série da franquia The Walking Dead, compartilhando a continuidade com as outras séries de televisão e a primeira sequência de The Walking Dead. Jorné atua como showrunner.

Lauren Cohan e Jeffrey Dean Morgan reprisam seus papéis como Maggie e Negan da série de televisão original, junto com Gaius Charles, Željko Ivanek e Mahina Napoleon também estrelando. O desenvolvimento da série começou em março de 2022. O título da série foi revelado ao mesmo tempo antes de ser renomeado no final daquele mês de agosto. O elenco adicional foi revelado em outubro e novembro de 2022. A filmagem principal começou em julho de 2022 em Nova Jersey e foi concluída em outubro de 2022.

A primeira temporada da série estreou em 18 de junho de 2023 e consistiu em seis episódios. Em julho de 2023, a série foi renovada para uma segunda temporada. Até o momento, não há previsão para a estreia em Portugal e no Brasil.

Premissa
A série segue Maggie e Negan viajando para uma Manhattan pós-apocalíptica há muito tempo isolada do continente. A cidade em ruínas está cheia de mortos e habitantes que fizeram de Nova York seu próprio mundo cheio de anarquia, perigo, beleza e terror.

Elenco e personagens

Elenco principal
 Lauren Cohan como Maggie Greene: A viúva de Glenn, ex-integrante do grupo de Rick Grimes em The Walking Dead. Ela também é a líder da Colônia Hilltop, uma comunidade de sobreviventes que se mudou da Virgínia para Nova York.
 Jeffrey Dean Morgan como Negan: O ex-líder reformado dos Salvadores que deixou a Commonwealth com sua esposa grávida para construir uma vida juntos no final de The Walking Dead.
 Gaius Charles como Perlie Armstrong: Um marechal da Federação da Nova Babilônia, uma rede de comunidades de sobreviventes em Nova York, encarregado de caçar Negan.
 Željko Ivanek como "The Croat" (O Croata): Originalmente da Croácia, daí seu nome, o Croata é um ex-membro sádico dos Salvadores que sequestrou o filho de Maggie, Hershel. Ele também é o líder dos Burazi, um grupo de sobreviventes hostis que assumiram o controle de Manhattan.
 Mahina Napoleon como Ginny: Uma jovem muda que Negan está cuidando depois que seu pai morreu. Mais tarde, é revelado que o pai dela é um dos homens pelos quais Negan é procurado por ter matado.

Elenco recorrente
 Logan Kim como Hershel Rhee: O filho adolescente de Maggie e Glenn. Kim substitui o ator Kien Michael Spiller, que anteriormente interpretou Hershel em The Walking Dead.
 Jonathan Higginbotham como Tommaso: O co-líder da Tribo, um grupo nômade de sobreviventes baseado em Manhattan que está sendo caçado pelos Burazi.
 Karina Ortiz como Amaia: A co-líder da Tribo e namorada de Tommaso
 Lisa Emery como "The Dama" (A Dama): Uma sombria senhora idosa e aliada próxima do Croata.

Elenco convidado
 Michelle Hurd como Jones: A dona do Easy Stay Motor Inn, onde ela escondeu Negan dos marechais da Nova Babilônia.
 Trey Santiago-Hudson como Jano: O vice-marechal da Nova Babilônia que ajudou Armstrong na caçada de Negan.
 Michael Anthony como Luther: Um membro fisicamente imponente do povo da tribo que desconfia de Maggie e Negan.
 Steven Ogg como Simon: O ex-vice-líder dos Salvadores que aparece em uma cena de flashback. Ogg reprisa seu papel de The Walking Dead.

Episódios

Produção

Desenvolvimento
Em março de 2022, a AMC informou que estava desenvolvendo um quarto spin-off de The Walking Dead intitulado Isle of the Dead girando em torno de Maggie e Negan com Lauren Cohan e Jeffrey Dean Morgan reprisando seus respectivos papéis da série original e Eli Jorné, escritor e co-produtor executivo de The Walking Dead, contratado como showrunner ao lado de Cohan e Morgan como produtores executivos. No final de agosto, o título da série foi renomeado para The Walking Dead: Dead City. Em julho de 2023, a série foi renovada para uma segunda temporada.

Escolha de elenco
Em abril de 2022, Gaius Charles foi escalado como Perlie Armstrong. Em julho, Željko Ivanek, Jonathan Higginbotham e Mahina Napoleon foram escalados como "The Croat", Tommaso e Ginny, respectivamente.

Filmagens
A filmagem principal começou em 19 de julho em Nova Jersey e terminou em 24 de outubro de 2022. Os locais incluem o Meadowlands Arena, Franklin Lakes Nature Preserve, Port Newark, National Newark Building, Newark Symphony Hall, Hoboken Terminal, Liberty State Park e Shades of Death Road.

Marketing
Em novembro de 2022, uma prévia dos bastidores da série foi lançada pela AMC.

Lançamento
The Walking Dead: Dead City estreou na AMC nos Estados Unidos em 18 de junho de 2023. Até o momento, não há previsão para a estreia em Portugal e no Brasil.

Recepção
O site agregador de resenhas Rotten Tomatoes relatou um índice de aprovação de 81%, com uma classificação média de 7,2/10, com base em 53 resenhas críticas. O consenso dos críticos do site diz: "Embora Dead City ainda sofra com as restrições de ser mais um spin-off, no final das contas consegue superar a rigidez da franquia graças a uma mudança de cenário e ao foco em dois personagens queridos pelos fãs." O Metacritic, que utiliza uma média ponderada, atribuiu uma pontuação de 57 em 100, com base em 9 críticas, indicando "críticas mistas ou medianas".

Ligações externas

Séries de televisão de drama da década de 2020
Séries de televisão de terror da década de 2020
Programas de televisão dos Estados Unidos que estrearam em 2023
Programas do AMC
Séries de televisão de terror dos Estados Unidos
Programas de televisão em língua inglesa
Séries de televisão de terror dramático
Séries de televisão pós-apocalípticas
Séries de televisão de drama em série
Séries de televisão sobre surtos virais
Séries de televisão baseadas na Image Comics
Séries de televisão baseadas em bandas desenhadas
Séries de televisão filmadas em Nova Jérsei
Séries de televisão filmadas em Nova Iorque (estado)
Séries de televisão ambientadas em Manhattan
Séries de televisão da franquia The Walking Dead
The Walking Dead (série de televisão)
Zumbis na televisão

The Walking Dead: Dead City


Die Indische Badmintonmeisterschaft der Saison 1978/1979 fand Anfang 1979 in Udaipur statt. Es war die 43. Austragung der nationalen Titelkämpfe im Badminton in Indien.

Finalergebnisse

Weblinks
https://badmintonindia.org/application/index.php?url=beta/players/national-winners/

1979
Badminton 1979
Sport (Rajasthan)
Udaipur

Indische Badmintonmeisterschaft 1978/79