Hasan Akay (d. 1 Aralık 1957, Bahçecik), Türk edebiyatçı ve akademisyen.

İlk ve orta öğrenimimi bu şehirde tamamladı. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde iki yıl okuduktan sonra (1975-1976) tekrar sınava girerek aynı fakültenin Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'ne geçti (1977) ve buradan mezun oldu (1981). Özel Yıldız Lisesi'nde Türkçe ve edebiyat öğretmenliği (1981-1983), İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi'nde Türkçe Dili okutmanlığı yaptı (1983). 1989'da mezun olduğu bölümden doktora derecesi aldı.

Kariyer
Askerlik dönüşü Mimar Sinan Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Türk Edebiyatı Anabilim dalında öğretim görevlisi ve öğretim üyesi olarak çalıştı. 1998'de doçent, 2004'te profesör unvanlarını aldı. Mimar Sinan Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi'nde öğretim üyesi olarak çalıştı (1992-2002). 2002-2010 yılları arasında Sakarya Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde öğretim üyesi olarak görev yaptı. 2010 yılından itibaren Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde bölüm başkanlığı ve öğretim üyeliği görevlerini sürdürmektedir.

Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Yeni Türk Edebiyatı Kürsüsü'nde Prof. Dr. Mehmet Kaplan'ın yönetiminde doktora çalışmasına başladı. Önce, "Cerîde-i Havâdis ve William Churchill" üzerinde bir araştırma yaptı. Seminer derslerinde takdim ettiği bu çalışmadan sonra asıl doktora konusu belirlendi. Prof. Dr. Mehmet Kaplan yönetiminde başladığı "Cenab Şahabeddin'in Şiirleri Üzerinde Bir Araştırma" adlı doktora çalışmasını hocasının vefatı üzerine Prof. Dr. Zeynep Kerman yönetiminde tamamladı (1989). Üniversiteye intisap ettikten sonra yaptığı bilimsel araştırma ve incelemelerden büyük bir kısmı çeşitli dergilerde (Türk Dili, Türkiyat Mecmuası, Türkiyat Araştırmaları Dergisi, M.S.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Dergisi, İlmî Araştırmalar, Bir-Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Türk Edebiyatı, İstanbul Araştırmaları Dergah, Türk Edebiyatı, Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi) çıktı. Makaleler yanında eleştiri, tahlil, yorum, deneme, günlük, şiir ve -T. S. Eliot, J. Joyce, I. C. Hungerland, G. N. Leech gibi şair, yazar ve bilim adamlarından çeviri gibi başka birtakım çalışmaları da çeşitli sanat edebiyat dergilerinde yayımlandı. Yaptığı araştırmalardan bir kısmı kitap olarak da yayınlanmıştır.

Akay, orta öğrenim yıllarında arkadaşlarıyla birlikte çıkardığı Dönüş dergisiyle yazı hayatına atıldı. Sedir dergisinin yazı işleri görevini üstlendi (1980). 1983 yılında Suffe Şiir Ödülü'nü M. Özçelik ile paylaştı. Bazı gazetelerde sanat-edebiyat sayfaları düzenledi. Sedir, Millî Gençlik, Türk Edebiyatı, Hisar, Cemre, İlim ve Sanat, Diriliş, Dergâh, Yedi İklim, Kültür Dünyası, İnsancıl, Türk Edebiyatı, E Dergisi, Poetikhars, Şiiratı, Merdivenşiir, Karagöz ve Hürriyet-Gösteri gibi dergilerde şiir, inceleme, çeviri, deneme, eleştiri ve çözümleme çalışmaları yayımladı. Metinlerarası ilişkiler, alımlama estetiği ve okurmerkezli kuramlarla ilgilendi. 2000'li yıllardan sonra "yapıçözüm"ü bir 'okuma yöntemi' olarak uyguladı. Bu yöntemi uyguladığı bir çözümlemeyle Homeros Bir Şiir İnceleme Birincilik Ödülü'nü kazandı (2005). 2007'den itibaren, 'holografik bir bakış'la şiir çözümlemeleri yapmaya yöneldi ("Necatigil'in 'Merdiven' Şiirlerine Holografik Bir Bakış" çözümlemesinde olduğu gibi). Arada bir felsefî kavramlar üzerinden edebî metin incelemeleri ve kavramsal okuma çalışmaları yapıyor.

Yayınları

Kitaplar

 Fatih'ten Günümüze Şairlerin Gözüyle İstanbul, 2 cilt, İstanbul 1997, 1006 s.
 Servet-i Fünûn Şiir Estetiği, İstanbul 1998, 344 s.
 Yeni Türk Şiirinin Kurucularından Cenab Şahabeddin, İstanbul 1998, 176 s.
 Yeni Türk Şiirinin Kurucularından Tevfik Fikret, İstanbul 1998, 176 s.
 Evrâk-ı Eyyâm (Cenab Şahabeddin/Metin neşri), İstanbul, Mayıs 1998, 301 s.
 Tanzîmât Sonrası Türk Edebiyatında Yeni Fikirler, İstanbul 1998, 410 s.
 Cenab Şahabeddin'in Şiirleri Üzerinde Stilistik Bir Araştırma, İstanbul 1998, 587 s.
 ("Edebî Tenkit" dalında Türkiye Yazarlar Birliği Ödülü, 1998).
 İslâmî Terimler Sözlüğü, İstanbul 2005, 526s.
 Cumhuriyet Döneminde Bilinen Bilinmeyen Şaheserler Antolojisi (Sedat Umran – Hasan Akay), İstanbul, 220s.
 Şaheser Çocuk Şiirleri Antolojisi (Sedat Umran- Hasan Akay) İstanbul, 128 s.
 Şiiri Yeniden Okumak (Bir Yapıçözümleme Girişimi), İstanbul 2003, 292 s.
 Rübâb-ı Şikeste/Tevfik Fikret (A. Uçman'la), İstanbul 2005.
 Kare-Deniz (Behçet Necatigil Şiiri Üzerine), İstanbul 2006, 184 s.
 Şiir Alâmetleri, İstanbul, 2006, 220 s.
 Tevfik Fikret, 3F, İstanbul, Nisan 2007, 251 s.
 Cenab Şahabeddin, 3F, İstanbul, Ağustos 2007, 225 s.
 Mevlânâ'nın Dayanılmaz Davetine Katılmak/Hammer, Rückert, Schimmel Alımlamasıyla Mevlânâ (İ. Öztürk'le), 3F Yay., İst.2007.
 Doğrandıkça Artan Ekmek, Akademik Kitaplar Yay., İstanbul, Mart 2009, 320 s.
 Şiiri Yeniden Okumak (Bir Yapıçözümleme Girişimi),Akademik Kitaplar Yay., İstanbul, Ekim 2009, 328 s.
 Şiire Yeniden Bakmak (Bir Yapıçözümleme Girişimi),Akademik Kitaplar Yay., İstanbul, Ekim 2009, 334 s.

Şiir Kitapları

 Gökkusağı Alnım, İstanbul, 1983.
 Ay Dervişleri, İstanbul, 1992, 148 s.
 Savaş Görmüş Çocukların Şiiri (l993);
 Ebrû Şiirleri, İstanbul 200l, 138 s.

Makaleler

 "Dilin Dili Ve Şiirin Dili", İlmî Araştırmalar, Sayı: 2, İstanbul 1996, s. 13-28.
 "Şiir Dili Ve Türk Şiir Dilinde Leke", İlmî Araştırmalar, Sayı: 3, İstanbul 1996, s. 7-18.
 "Şiirde Eski Ve Yeni Meselesi", İlmî Araştırmalar, Sayı: 4, İstanbul 1996, s. 7-28.
 "Üç Süleymaniye", Bir-Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Sayı:4, İst. 1995, s. 7-28.
 "Doğrandıkça Artan Ekmek: Metinler Ve Ölümsüz Gül Metni", Dergâh, Sayı: 77, Temmuz 1996, s. 14-15.
 "Oryantalist Bakış Açısı, Postmodernizm ve Türk Aydınları", Bir-Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Sayı:5, İstanbul 1996, s. 7-25 (ayrı basım).
 "Yeni Hayat'ın Ötesi var mı? ", Hürriyet- Gösteri, Sayı: 189, Ağustos 1996, s. 58-68.
 "Antolojiler: Şiirin Güldesteleri", Bir-Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Sayı:6, İstanbul 1996, s. 7-32 (ayrı basım).
 Şiirin Anlattığı Şeye Dönüşmesi: Aşkı Ve Ölümü, İlmî Araştırmalar, Sayı: 5, İstanbul 1997, s. 7-39.
 "Ömer Seyfeddin'in İdeal Ülkesi: Kızılelma Neresi?", Türk Dili, Sayı: 546, Haziran 1997, s. 581- 591.
 "Cenab Şahabeddin'in Güzellik Felsefesi", Türkiyat Mecmuası, C.XX, İstanbul 1997, s. 13-35 (ayrı basım).
 "Tarih-i Kadime Dair Aykırı Ve Neşeli Bir Şerh", Bir-Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Sayı:8, İstanbul 1997, s. 13-31 (ayrı basım).
 "Cenab Şahabeddin'in Aşk Felsefesi", M. Ü. Fen Edebiyat Fakültesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi (Mehmet Akalın Armağanı), Sayı:8, İstanbul 1997, s. 15-30.
 "Haşim'in Yollar'ına Kem Gözle Bakan Şair", Dergâh, Sayı: 92, Ekim 1997, s.11,21-22.
 "Anlatılar Ve Ölüm", Hürriyet- Gösteri, Sayı: 201, Ekim-Kasım 1997, s. 64-65.
 "Haşim'in Yollar'ını Yeniden Okumak", Dergâh, Sayı: 94, Aralık1997, s. 7-9.
 "Mürşidi Hayatı Arayan Postmodern Derviş Tipi: Osman", Dergâh, Sayı: 96, Şubat 1998, s. 7-9.
 "Modern Türk Şiirinde Üç Ölüm Daveti", Dergâh, Sayı: 97, Mart 1998, s. 7-9.
 "Bir Şairin Son Arzusu", Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, C.XXVII, 1997, s. 1-21 (ayrı basım).
 "Adı İstanbul Olan…", İstanbul Araştırmaları, sayı: 7, Güz 1998 (İstanbul -Ekim 1998), s. 111-123.
 "Servet-i Fünûn Döneminde İntihar Arzusu: Mavi Uçurum", Bir-Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, sayı: 9-10, Mart 1999. s. 41-48 (ayrı basım).
 "Modern Türk Şiirinde Zen-Budizm Düşüncesinin Etkisi", İnsancıl, sayı: 112, Şubat 2000, s. 43-47.
 "Haluk'un Amentüsündeki İnsanlık İdealine Dair", İlmî Araştırmalar, sayı: 9, İstanbul 2000, s.23-32 (ayrı basım).
 "Mai Deniz'in Siyah Yüzü", Dergâh, Sayı: 125, Temmuz 2000, s. 7-8, 21-22.
 "Cumhuriyet Dönemi Türk Şiirinde Bir Çığlık: Arkasından", M. S. Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Dergisi, sayı: 3, Kasım 2000, s. 37-41 (ayrı basım).
 "Bir Okuma Yöntemi Olarak Yapıbozuculuk ve 'Aks-i Sadâ' Şiirini Yeniden Okumak, Hürriyet-Gösteri, sayı: 226, Mart 2001, s. 66-71.
 "Modern Şiir Uzayında Bir "Düş Yorgunu", E Dergisi, sayı: 28, Temmuz 2001, s. 70-72.
 "Modern Türk Şiirinde Çarpıcı Bir İlişki: Elektriğe İlân-ı Aşk", İlmi Araştırmalar, sayı: 12, İstanbul 2001, s. 7-16 (ayrı basım).
 "Orhan Veli'nin Dayanılmaz Çığlığı: Deli Eder İnsanı Bu Dünya", Hürriyet-Gösteri, sayı: 233, Aralık 2001, s. 22-29.
 "'Çankırı Hapisanesinden Mektuplar -2-" Şiirinin Işığında Nâzım Hikmet ve Gazâlî", Hürriyet-Gösteri, sayı: 235, Şubat- Mart 2002, s. 34-49.
 "Safahat'ın 'Önsöz'ü: Demokrat Bir Estetiğin 'Mukaddime'si", Hürriyet-Gösteri (Dosya: Doğumunun 120 Yılında 'İnanmış Şair' Mehmet Âkif Ersoy), sayı: 247, Nisan 2003, s. 72-79.
 "Cahit Zarifoğlu'nun Gizli Ülkesi: İstanbul", Cahit Zarifoğlu- Yürek Safında Bir Şair, haz. Alim Kahraman, Kaknüs Yay., İstanbul, Haziran 2003, s. 301-305.
 "Sanatta Hüsn-i Talil Meselesi, Türk Dili, sayı: 541, Ocak 1997, s. 90-97.
 "Şairler Ve Şehr-i Azam: İstanbul, Kitap Dergisi, sayı: 86, Şubat-Mart 1997, s. 56-62.
 "Yeni Türk Edebiyatında Âmentüler/1/ Halukun Âmentüsü, Dergâh, sayı: 86, Nisan 1997, s. 9-10, 20-21.
 "Yeni Türk Edebiyatında Âmentüler/2/ Diriliş Neslinin Âmentüsü, Dergâh, sayı: 87, Mayıs 1997, s. 7-8.
 "Relativist Düşünceden Postmodernizmin Âmentüsüne, Yedi İklim, sayı: 86, Mayıs 1997, s. 41-51.
 "Yeni Türk Edebiyatında Âmentüler/3/ İsmet Özel'in Âmentüsü, Dergâh, sayı: 88, Haziran 1997, s. 9-10, 22.
 "Bir Ebrudur Yaşamak, Kültür Dünyası, sayı: 2, Haziran 1997, s. 69.
 "Yeni Türk Edebiyatında Âmentüler/4/ Postmodern Ya Da Sanal Âmentü, Dergah, sayı: 89, Temmuz 1997, s. 9-10, 21.
 "Bir Alemdir Ebrular, Kültür Dünyası, sayı: 3, Temmuz 1997, s. 73-76.
 "Sanatkarlık Gelenek Ve Gaddarlık, Kitap Dergisi, Temmuz-Ağustos 1997, sayı: 88, s. 13-15.
 "Tanzimat'tan Sonraki Değişim ve Comte'un Mektubu, Kültür Dünyası, sayı: 11, Mart 1998, s. 18-22.
 "Marbling is Another World, Colors Dancing on Water (prepared by: Hikmet Barutçugil, preface: Annemarie Schimmel), İSKİ Publications: 32, İstanbul 2000, p. 65-75; s. 83-93.
 "Bir Okuma Yöntemi Olarak Yapıbozuculuk ve 'Aks-i Sadâ' Şiirini Yeniden Okumak, Hürriyet-Gösteri, sayı: 226, Mart 2001, s. 66-71.
 "Sözsüz İletişim İçin Yeni Bir Alfabe/ Somut Şiir Ya Da Görsel şiir –1", Hürriyet-Gösteri, sayı: 253, Kasım 2003, s. 76-84.
 "Sözsüz İletişim İçin Yeni Bir Alfabe/ Somut Şiir Ya Da Görsel şiir –2 / Bir Örnek: Tarık Günersel'in 'Bir Bakışmanın Hikâyesi' Şiiri", Hürriyet-Gösteri, sayı: 254, Aralık 2003, s.72-78.
 "Necatigil''in 'Evlilik' Şiirini Yeniden Okumak/ Yalnızlıklar Fraktali: Evlilik"", Hürriyet-Gösteri, sayı: 255, Ocak 2004, s. 42-50.
 "Behçet Necatigil'in Yeni Türk Şiirinde Yaptığı 'Çıkartma", Şiiratı- Yaz Kitabı, (Ağustos) 2004, s.14-27.
 "Piyano Eşliğinde Romantik, Estetik Ve Erotik Bir Gösteri/ Cemal Süreya'nın "Striptiz" Adlı Şiirini, Cenab Şahabeddin'in "Yakazât-ı Leyliyye" ve Yahya Kemal'in "Endülüs'te Raks" Bağlamında Yeniden Okumak", Hürriyet-Gösteri, sayı: 262, Eylül 2004, s.78-89.
 "Adı Kötüye Çıkmış Bazı Sözcükler ve İkinci Yeni Şiiri", Hürriyet-Gösteri, sayı: 266, Ocak 2005, s.38-42.
 "Sait Faik'in Metinlerindeki Gerçek ve Gerçeklik Durumları Üzerine", Hürriyet-Gösteri, sayı: 267, Şubat 2005, s.28-34.
 "Nâzım Hikmet'in 'Bu Bahçe' Rubaisini Yeniden Okumak", Şiirin Kıyı Dili / Homeros İnceleme Ödülü 2005, hazırlayan: Veysel Çolak, İzmir Mart 2005, s.5-34.
 "Cins Bir Hikayeci ve (C)insanlık Durumu", Ölümünün 50. Yılında Sait Faik Abasıyanık'ı Anma Günleri 18-19 Ekim 2004/ Bildiriler, Sakarya Üniversitesi Rektörlüğü Yayınları, Sakarya 2005, s.24-33.
 "Yollar'da Kalan İzler / Ahmed Hâşim'in "Yollar" Adlı Şiirini Yeniden Okumak", Şiiratı, Bahar Kitabı, Temmuz 2005, s. 16-40.
 "Hakikat Peşinde Koşan Şiirin Trajik Kahramanı Tevfik Fikret" (Fikret'in 90. Ölüm Yıl Dönümü Dolayısıyla), Hürriyet-Gösteri, sayı: 273, Eylül 2005, s.46-56.
 "Mensur Şiirler'de 'Düzyazılmış-Şiir'den İzler (Modern Türk Edebiyatında Mensur Şiirin Yüz Göstermesi: Aloysius Bertrand'ın Gaspard De La Nuit'si İle Hâlid Ziya'nın Mensur Şiirler'i Arasında Bir Karşılaştırma)", Journal Of Turkısh Studıes/ Türklük Bilgisi Araştırmaları, Orhan Okay Armağanı -I-, Harvard Üniversitesi Yakındoğu Dilleri ve Medeniyeteri Bölümü Yay., Volume 30/ I, 2005. s.75-95.
 "Siyah Senfoni/ Servet-i Fünûn Şiirinde Batı Müziğinin Etkisi Üzerine", Türk Edebiyatı, sayı: 390, Nisan 2006, s.56-60.
 "Aynı Şiirin Farklı Çevirilerine Eleştirel Bir Bakış (Hammer Ve Rückert'in Mevlânâ'nın Dîvân-ı Kebîr'inden Almanca'ya Yaptıkları Çeviriler Üzerinde Çeviribilim Açısından Eleştirel Bir Karşılaştırma" (İlyas ÖZTÜRK ile) Dilbilim, Dil Öğretimi ve Çeviribilim Yazıları, hazırlayanlar: Cemal Yıldız- Latif Beyreli, Pegem A Yayıncılık, C.I, Ankara, Mayıs 2006, s. 595-612.
 "Modern Türk Şiirinin Ustaları-1- "Şair, Don Juan, Derviş/ Cenab Şahabeddin'in Kimliği, Eseri Ve Değeri", Merdivenşiir, sayı: 9, Temmuz-Ağustos 2006, s. 72-92.
 "Postmodernizmin Kötü Huylu Bir Virüs Olarak Portresi", Türk Edebiyatı, sayı: 394, Ağustos 2006, s. 46-49.
 "Görsel Şiir Üzerine Fantastik Yorumsamalar: Yüz'de Yüz Okuma Girişimi", Hürriyet-Gösteri, sayı: 282, Temmuz-Ağustos 2006, s.24-25.
 "O Yangın Sizi Boyuna Yeniden Kavrar (Behçet Necatigil'in Lâle Şiirine Yeniden Bakmak"), Merdivenşiir, sayı: 10, Eylül-Ekim 2006, s. 44-53.
 "Modern Türk Şiirinde Yokluğun Felsefesi", Türk Edebiyatı, Sayı: 396, Ekim 2006, s. 37-41.
 "Servet-i Fünûn Edebiyatı", Türk Dünyası Ortak Edebiyatı- Türk Dünyası Edebiyat Kavramları ve Terimleri Ansiklopedik Sözlüğü, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, Yayın No: 287, Cilt: 7, Ankara 2006, s.270-279.
 "Servet-i Fünûn Topluluğu (1896-1901) ve Şiiri", Türk Dünyası Ortak Edebiyatı- Türk Dünyası Edebiyat Tarihi, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, Yayın No: 287, Cilt: 7, Ankara 2006, s.441-556.
 "Ebrû Teknesinin Söylediğidir", Türk Edebiyatı, Kasım 2006, sayı:397, yıl: 34, s. 57.
 "Akif"in "Gece"sini Gündüz Eden Sır: Sözde Şiir Gözde Leyla.", Yediiklim, sayı: 201, Aralık 2006, s.57-58.
 "Safahat'ın Öbür Yüzüne Bak, Korkma!", Merdivenşiir, sayı: 11, Ocak 2007, s. 60-66.
 "Merdiven Şiirleri/ Merdivenin Arka Merdiveni, Horozkop", Türk Edebiyatı, sayı: 399, Ocak 2007, s. 42-44.
 "Dci djece koja su dozivjela rat", çev. Nadira Jahic, BAURAK (Bayrak), sayı: 42, Bosna, Ocak 2007, s.7 (H.Akay'ın "Savaş Görmüş Çocukların Şiiri" metninin Boşnakçası).
 "Söz Geldi Göze Dayandı", Zinhar, sayı: 6, Ocak 2007, s.1-2.
 "Behçet Necatigil'in 'Merdiven' Şiirlerine Holografik Bir Bakış -1-", Hürriyet-Gösteri, sayı: 286, Ocak 2007, s. 82-88.
 "Behçet Necatigil'in 'Merdiven' Şiirlerine Holografik Bir Bakış -2-", Hürriyet-Gösteri, sayı: 287, Şubat 2007, s. 75-80.
 "Behçet Necatigil'in 'Merdiven' Şiirlerine Holografik Bir Bakış -3-", Hürriyet-Gösteri, sayı: 288, Mart 2007, s. 82-88.
 "Açık Deniz"in Açıkları/Yahya Kemâl'in "Açık Deniz" Adlı Şiirini Yeniden Okumak, Merdivenşiir, sayı: 12, Şubat-Mart 2007, s.72-89.
 "Şiirin Sayfada Görselleşmesi, Göz(s)el Şiir ve Ötesi", Poetik Hars, Nisan 2007; http://www.poetikhars.com/hasanakay1.
 "Şiir Dili Ve Türk Şiir Dilinde Leke", İkindi Yağmuru, sayı: 9-10,Temmuz-Ekim 2007, s.4-12.
 "Açık Deniz"in Açıkları/Yahya Kemâl'in "Açık Deniz" Adlı Şiirini Yeniden Okumak, Merdivenşiir, sayı: 13, Nisan-Mayıs 2007, s.174-183.
 "Şiirin Dayanılmaz Davetine Katılmak: Friedrich Rückert'in Mevlâna Celâleddin'i Anlama Tarzı Üzerine Bir Yorumlama" (İlyas Öztürk ile birlikte), The Journal of Rumi Studies/ Mevlâna Araştırmaları Dergisi, yıl:1, sayı:1, Mayıs 2007, 1-20.
 "Şiir İle Ebrû ve Ebrûlanma", Türk Edebiyatı, sayı: 404, Haziran 2007, s.33.
 "Okumayı Görmek ve Göstermek/'Okuma Alışkanlığı' Üzerine Düşüncelet", Türk Edebiyatı, sayı: 404, Temmuz 2007, s. 24-28.
 "Fark Ve Derk /Bazı Kavramlar Üstüne Rastgele Sorular ", Türk Edebiyatı, sayı: 406, Ağustos 2007, 66-68.
 "Celâleddin Gazelleri/Friedrich Rückert'in Mevlânâ'dan İlhamla Yazdığı Şiirler" (İlyas Öztürk ile birlikte), Türk Edebiyatı, sayı: 408, Ekim 2007, s.61-66.
 "Ebrû Çarpması", Karagöz Edebiyat, sayı : 1, Şubat-Mart 2008, s.51-52.
 "O Taraf'a Kulak Asmadan Ölmek Mümkün Müdür'/Yahya Kemal'in "O Taraf" Şiirini Derrida'nın 'Hayat-Ölüm' Kavramı Bağlamında Yeniden Okumak", Türk Edebiyatı, sayı: 414, Nisan 2008, s.31-35.
 "Adı Kötüye Çıkmış Sözcükler ve İkinci Yeni Şiiri", Cemal Süreya ve Sonrası, haz. Zühal Tekkanat, Cemal Süreya Kültür ve Sanat Derneği ve Artshop Yayınları, Ocak 2008, s. 335-342.
 "Modern Türk Şiirinde Derddaşlık Sorunsalı: 'Bülbül'le Poetik 'Hasbihâl'ler", Merdivenşiir/ Bahar 2008 (Nisan 2008), sayı: 15, s.98-113.
 "Şiirin Yasakları ve Tapunaklar", Karagöz Edebiyat, sayı : 2, Nisan-Mayıs 2008, s.22-23.
 'Suskunluk Dönemi- Yalancı Şafak', Türk Edebiyatı, II.Meşrutiyet 100 Yaşında, Özel Sayı, sayı: 417, Temmuz 2008, s. 54-60.
 "Metnin Bir Yerinde Yediveren Sır /Mustafa Kutlu'nun "Eşik" Adlı Hikâyesini Yeniden Okumak", Hikâyenin Bugünü / Bugünün Hikâyesi-80 Sonrası Türk Hikâyesi Sempozyumu, Ümraniye Belediyesi Yay., Haziran 2008, İstanbul, s.62-70.
 "Şiirde Anlamın Karadeliği: Orhan Velinin "Değil" Adlı Şiirini Alımlama Estetiği ve 'Nâ-mevcutluk' Kavramı Bağlamında Yeniden Okumak", Hürriyet-Gösteri, Yaz (Haziran-Temmuz-Ağustos) 2008, sayı: 294, s. 138-151.
 "Yahya Kemal'in 'Nazar'ında Neler Oluyor", Hürriyet-Gösteri, Sonbahar (Eylül-Ekim-Kasım) 2008, sayı: 295, s. 18-24.
 "Yapıçözüm Zurnacının Karşısında Limon Yemektir", Konuşan: Merve Korkmaz, Hürriyet-Gösteri, Kış (Aralık-Ocak-Şubat) 2008-2009, sayı: 296, s.126-138.
 'Okuma'nın Yeniden Okunması: Bile Bile Okumak -'ile Bile Okumak' A New Aspect To 'Readıng': Reading By Taking Notice Of What Is Meant –Reading Through Different Aspects, Turkish Studies/Türkoloji Araştırmaları Dergisi/ Prof. Dr. Hamza Zülfikar Armağanı, Volume 4/3 Spring 2009, Temmuz 2009, s. 20-41.
 ' Nâzım Hikmet'in "Bu Bahçe" Rubaisini Yeniden Okumak", Hürriyet-Gösteri, Yaz (Haziran-Temmuz-Ağustos) 2009, sayı: 298, s.112-131.

Bildiriler

 "Cenab Şahabeddin Anılmaya Değer mi?", Ölümünün 60. Yıldönümü Münasebetiyle Cenab Şahabeddin'i Anma Toplantısı, Bayazıt Devlet Kütüphanesi Konferans Salonu, 11 Şubat 1994.
 "Adı İstanbul Olan...", Edebiyatımızda İstanbul Sempozyumu, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür İşleri Daire Başkanlığı, Tarık Zafer Tunaya Kültür Merkezi 28 Şubat - 1 Mart 1998.
 "Modern Türk Şiirinde Zen Budizm Düşüncesi Ve Şiir 'Toz'u", Sedat Umran Günleri İstanbul Kültür Merkezi., 14 Mayıs 1998.
 "Marbling is Another World", Colors Dancing on Water (prepared by: Hikmet Barutçugil, preface: Annemarie Schimmel), İSKİ Publications: 32, İstanbul 2000, p. 65-75; s. 83-93.
 "Bilinmeyen Bir Dili Konuşmak: Ebrû ve Şiir", İstanbul Üniversitesi Öğrenci Kültür Merkezi'nce Düzenlenen "Ebru Şöleni"nde sunulan bildiri. 14 Mayıs 2001.
 "Yeni Türk Edebiyatında Poetikalar" (Seminer, SAÜ Fen-Ed. Fak. TED Seminer Salonu, 7 Haziran 2003).
 "Sait Faik'in Türk Edebiyatındaki Yeri", Ölümünün 50. Yıl Dönümünde Sait Faik'i Anma Programı, SAÜ Fen-Edebiyat Fakültesi, Süleyman Demirel Kütüphanesi Toplantı Salonu, 12 Mayıs 2004.
 "Sait Faik'in Metinlerindeki Gerçek ve Gerçeklik Durumları Üzerine Bazı Yorumlar", Sait Faik'i Anma Günleri Bildirileri 18-19 Ekim 2004, Sakarya Üniversitesi Yayınları, 2005.
 "Tevfik Fikret ve Türk Şiiri", Ölümünün 90. Yılında Tevfik Fikret'i Anma Toplantısı, İstanbul Kültür Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi, Konferans Salonu, 7 Aralık 2005.
 "Orhan Velinin "Değil" Adlı Şiirini Yeniden Okumak", II. Uluslararası Karşılaştırmalı Edebiyat Kongresi, SAÜ Fen-Ed.Fak., 07 Eylül 2006.
 "Safahat'ın Açık (G)izi: Leylâ!"/ Ölümünün 70.Yılında Mehmet Akif Ersoy'u Anma Toplantısı, İ.Ü.Ed.Fak.Kurul Odası, 27 Aralık 2006.
 "Bile Bile Okumak- İle Bile Okumak", Okuma Alışkanlığı ve Edebiyat Öğretimi Oturumu, SAÜ Fen-Ed.Fak.,28 Nisan 2007.
 "Okumayı Görmek ve Göstermek", Sakarya Valilği Özel İdare Etkinlikleri, Sakarya İl Özel İdaresi Ktp 24 Mayıs 2007.
 "Mustafa Kutlu'nun "Eşik" Adlı Hikâyesini Yeniden Okumak", Bugünün Hikâyesi- Hikâyenin Bugünü/80 Sonrası Türk Hikâyesi Semp., Ümraniye Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü, 19-20 Ekim 2007, Ümraniye Belediyesi Kültür Merkezi, İstanbul.
 "Şiirin İcraları ve Mecraları", Sakarya Büyükşehir Belediyesi/Edebiyat Atölyesi, 20 Mart 2008, Perşembe, saat: 17.oo-19.oo.
 "Yahya Kemal Hâlâ Yaşıyor Mu?"/"2008 Yahya Kemal Yılı" Dolayısıyla Anma Toplantısı, 100. Yıl Üni.Konferans Salonu (Van), 30 Mayıs 2008.
 "Metnin Hız(r)ı/ Erdem Bayazıt'ın Şiirinde Anla(tı)m Gücü", Erdem Bayazıt Sempozyumu, Necip Fazıl Kısakürek Kültür Merkezi/Kahraman Maraş, 11 Nisan 2009 Cumartesi, Saat: 13.00 (Erdem Bayazıt Anadolu Lisesi ve Kahramanmaraş Belediyesi iş birliği ile hazırlanan sempozyum).
 "Bir Hayat ve Sanat Modeli Olarak Mehmed Âkif ve Türk İstiklâl Marşı'nın Mantığı, Anlatım Gücü, Muhatapları", Sakarya Valiliği İl Kültür Müdürlüğü'nce gerçekleştirilen Panel Konuşması, 12 Mart 2009, 15.00-17.00, AFA Kültür Merkezi, Sakarya.
 "Çağdaş Türk Şiirinde Sedat Umran", İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültürel ve Sosyal İşler Başkanlığı Kültür Müdürlüğü (Oturum Başkanı: M. Nuri Yardım), Ali Emiri Efendi Kültür Merkezi, 7 Kasım Cumartesi 2009, saat 14.00.
 "Yahya Kemâl'in Türk Şiirindeki Yeri ve Değeri", "Bir Bestenin Engin Sesi: Yahya Kemal" Oturumu, TRT 2, (çekim: 04 Şubat 2009, Yayın: 3 Mayıs 2009 Pazar, 21.10), İstanbul. (Beş hafta boyunca her hafta Pazar günleri).
 "Necip Fazıl'ın Türk Şiirindeki Yeri ve Değeri", Yusuf Kasarcı'nın yapımcılığında Ramazan Ümit Şimşek'in hazırlayıp sunduğu "Çınaraltı" Programı, MEHTAP TV, 26 Mayıs 2009, Salı 17.oo-18.00, İstanbul.

Çeviriler

 "İçi Boş Adamlar" (Thomas Stearns Eliot'tan çeviri, şiir), Türk Edebiyatı, sayı: 154, Ağustos 1986, s. 56-57.
 Sokaktakiler (1988 Nobel Edebiyat Ödülünü alan Necip Mahfuz'dan çeviri, roman), İnsan Yayınları, İstanbul 1989, 315 S.
 "Her Gün Duyduğum" (James Joyce'tan çeviri, şiir), Diriliş, Dönem:7, 6 Nisan 1990, sayı: 90, s. 10.
 "Şiir Yorumu" (I.C.Hungerland'dan çeviri), Türk Dili, sayı: 507, Mart 1994, s. 205-211.
 "Dilin Yaratıcı Kullanılışı" (Geoffrey N. Leech'ten çeviri), M.S.Ü. Fen/Edebiyat Fakültesi Dergisi, Sayı: 2, Ocak 1995, S. 7-21.

Aldığı Ödüller

 Edebi tenkit dalında, Cenab Şahabeddin'in Şiirleri Üzerinde Stilistik Bir Araştırma (Kitabevi Yayınları, İstanbul 1998, 587 s.) adlı eseriyle 1998 TÜRKİYE YAZARLAR BİRLİĞİ ÖDÜLÜ ödülünü almıştır (Şubat 1999).
 2005 yılında Homeros Bir Şiir İnceleme birincilik ödülünü Necmi Selamet'le paylaştı.

Kaynakça

Dış bağlantılar
 Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi sayfası

1957 doğumlular
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde öğrenim görenler
20. yüzyıl Türk yazarları
21. yüzyıl Türk yazarları
Resim aranan yazarlar
Yaşayan insanlar
Türk edebiyat akademisyenleri
İstanbul Üniversitesi öğretim üyeleri
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi öğretim üyeleri
Sakarya Üniversitesi öğretim üyeleri

Hasan Akay


Weberberg heißen folgende geographische Objekte:

Orte, Gemeindeteile:
 Weberberg (Biberach an der Riß), historische Zunftsiedlung in Biberach
 Weberberg in Höchstädt an der Donau, Bayern
 Weberberg in Minden
 Weberberg in Paderborn

 Weberberg (Gemeinde Neustift), Ort bei Neustift bei Güssing, Burgenland
 Weberberg (Gemeinde Altmünster), Ort bei Altmünster, Bezirk Gmunden, Oberösterreich
 Weberberg (Gemeinde Bad Zell), Ort bei Bad Zell, Bezirk Freistadt, Oberösterreich
 Weberberg (Gemeinde Sankt Marienkirchen), Ort bei Sankt Marienkirchen an der Polsenz, Oberösterreich
 Weberberg (Gemeinde Markt Hartmannsdorf), Ort bei Markt Hartmannsdorf, Steiermark

 Weberberg in Schänis, Sankt Gallen

Berge und Erhebungen:
 Weberberg (Rottenmanner Tauern) (1679 m), auf der östlichen Seite von Hohentauern
 Weberberg (Lausitzer Gebirge) (711 m) im  Zittauer Gebirge
 Weberberg bei Bischofsreut im Bayerischen Wald
 Weberberg bei Lengenfeld (Vogtland)

Weberberg


Jean-Baptiste Leblond est un botaniste et médecin naturaliste du roi Louis XVI. Entre 1767 et 1802, Leblond voyage à la Martinique, à Trinité, au Venezuela, en Colombie, en Équateur, au Pérou et en Guyane française, où il réalise des études cartographiques et ethnologiques ainsi que des prélèvements de minéraux, végétaux et animaux encore inconnus. Sur la base de ses voyages, Leblond écrit un ouvrage appelé Voyage aux Antilles et à l'Amérique méridionale.

Leblond en Guyane
Après ses premiers voyages, desquels il revient en France avec 250 livres de platine offertes au roi et à la science, il propose de partir en mission en Guyane afin de chercher du quinquina, arme naturelle contre le paludisme, alors uniquement produit par les espagnols au Pérou.

Plusieurs expéditions en pirogue sont réalisées afin de remonter les fleuves guyanais: En 1787, il remonte la Mana et l'Oyak; en 1788, la Sinnamary;  enfin en 1789, l'Oyapock jusqu'à sa source.

En 1790, Leblond s'installe à Cayenne où il devient député à l'assemblée de la colonie en juillet. Favorable aux idées révolutionnaires, il quitte rapidement sa fonction et revient en métropole jusqu'en 1793. De retour à Cayenne, il est nommé président du tribunal et accusateur public. Il préside également l'assemblée coloniale.

En sa qualité de botaniste, il développe la plantation nationale de la Gabrielle à Roura, de même que sa propriété où il exploite 85 esclaves en 1801.

En 1802, il fut intégré à la mission d'exploration du territoire du Pará contesté par le Brésil portugais. Après l'échec de cette mission, il repart en métropole où il tente, en vain, de faire publier ses voyages, de promouvoir la Guyane et d'intégrer l'Institut de France.

Notes et références

Liens externes

Botaniste français du XVIIIe siècle
Botaniste français du XIXe siècle
Naturaliste français
Naissance en décembre 1747
Décès en août 1815
Décès à Luzy

Jean-Baptiste Leblond (1747-1815)


نادي الرائد السعودي لكرة القدم، هو نادٍ رياضي سعودي يقع مقره في مدينة بريدة بمنطقة القصيم في السعودية يضم العديد من الألعاب أهمها لعبة كرة القدم. يعد نادي الرائد أول نادٍ في منطقة القصيم ومن أهم المؤسسين له غانم عبد الله الغانم وعبد العزيز العبودي.

تاريخ
تأسس نادي الرائد كفريق لكرة القدم في عام 1954 (1374 هـ) تحت اسم «الأهلي» بجهود ذاتية من شباب مدينة بريدة. وفي عام 1962 (1382 هـ) تم تسجيل النادي رسميًا لدى الجهات المختصة في رعاية الشباب بوزارة المعارف التي بدأت منذ ذلك التاريخ توثيق أندية المملكة العربية السعودية، القصيم تسجيلًا وتأسيسًا. وفي عام 1968 تحول إلى اسمه الجديد «نادي الرائد» بدلًا من «الأهلي» وذلك عندما صدر الترخيص للأندية الرياضية، وذلك نظرًا إلى تكرار اسم الأهلي في أكثر من نادٍ بالمملكة العربية السعودية اختار القائمون على النادي اسم «الرائد». وكان أبرز من ساهم في تأسيس النادي عبد العزيز العبودي وعلي المضيان وعبد العزيز العمار ومحمد الفوزان ويوسف العمار وغانم الغانم.

كرة القدم
برز نادي الرائد واشتهر في لعبة كرة القدم، حيث استطاع الصعود لمصاف فرق دوري الدرجة الأولى السعودي، وذلك موسم 1980-1981 مع نادي الروضة في التصفيات التي أقيمت في الرياض، ويهبط بعد موسم ويعود في موسم 1983-1984 للصعود مع نادي الأنصار. وفي موسم 1986 حقق الإنجاز الأغلى والأثمن بصعود الفريق الأول لمصاف أندية الدوري السعودي الممتاز كأول أندية منطقة القصيم يحقق هذا الإنجاز، ثم تكرر صعوده إلى الدوري الممتاز في نهاية أعوام 1989، 1992، 1998، 2002، 2007.

يتمتع الرائد بشعبية جماهيرية تعتبر الأولى على مستوى القصيم و (السادس على مستوى الدوري).

تشكيلة الفريق الأول

المعارون

البطولات

البطولات رسمية
 دوري الدرجة الأولى السعودي:
 البطل (2): 1992، 2008

 دوري الدرجة الثانية السعودي:
 البطل (1): 2007

 كأس الأمير فيصل بن فهد لأندية الدرجة الأولى والثانية:
 البطل (1): 2007

البطولات غير الرسمية
 بطولة منطقة القصيم:
 البطل (3): 1385هـ/1966م، 1386هـ/1967م، 1387هـ/1968م

 بطولة النخبة الدولية بأبها:
 البطل (1): 2008

 بطولة الوحدة الدولية:
 البطل (1): 2014

أبرز اللاعبين على مر تاريخ النادي

المحليين

 عبد العزيز صالح الغنيم
  صالح المبارك
  عبد العزيز الشيب
  إبراهيم صالح الغنيم
  مغنم النجدي
  سالم العنزي
  علي العلوان
  سعد البذرة
  محمد النودلي
  إبراهيم سليمان الثنيان
  سليمان السعدون
  فهد العلي الناصر
  فهد ناصر الناصر
  فهد العواد

  محمد القريحة
  وليد الركبي
  بجاد الرشيدي
  محمد الحسين
  مزيد الشقير
  ناصر الفهيد
  فهد الفهيد
  سعود المطيري
  خالد المشيطي
  عبد الله العمر

 محمد السويلم

  عبدالله الرميح
  محمد السلال
 نواف الدعجاني
  فارس العمري
  فهد الجضعان

الأجانب
  كريم البركاوي
  محمد فوزير
  لونج
  جوليو تافاريس
  ألكسندرو ميتريتا
   بابلو سانتوس
  داميان دوكوفيتش
  رينيه سانتوس
  شيكابالا

رؤساء النادي

 عبد العزيز العبودي
 غانم الغانم
 يوسف العمار
 علي الخليفة
 محمد الفوزان
 فارس العودة
 عبد الله الغيث
 مرزوق المرزوق
 سليمان العضاض
 فهد الربدي
 عبد الله السدرة

 عبد العزيز المسلم
 إبراهيم الربدي
 عبد الله المبارك
 أحمد العبودي
 عبد المحسن السعيدان
 عبد العزيز التويجري
 خالد السيف
 فهد المطوع
 عبد العزيز المسلم (عاد لرئاسة النادي بعد سبعة روؤساء خلفوه)
 عبد اللطيف الخضير
 عبد العزيز التويجري
 منصور الرسيني
 فهد المطوع (عاد لرئاسه كتكليف ثم انتخب لأربع سنوات قادمه)

وصلات خارجية
 الموقع الرسمي لنادي الرائد
 شبكة الجماهير الرائدية

مراجع

أندية كرة قدم أسست في 1954
رائد
أندية كرة قدم في بريدة
الرياضة في بريدة
بريدة
تأسيسات سنة 1954 في السعودية

نادي الرائد


El formicario capirrojo (Formicarius colma), también denominado gallito cuellirrojo (en Colombia), pollito hormiguero (en Bolivia y Venezuela), gallito-hormiguero de gorro rufo (en Perú) o chululú pollito, es una especie de ave paseriforme perteneciente al género Formicarius que integra la familia Formicariidae. Es nativo de América del Sur.

Distribución y hábitat
Se encuentra en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana Francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.

Es poco común en el suelo o cerca, en selvas  de terra firme de la Amazonia y de las Guayanas y bosques húmedos de la Mata Atlántica, principalmente por debajo de los 500 m de altitud. Prefiere vivir en tierra firme, pero se le encuentra también en áreas estacionalmente inundables.

Descripción
Mide 18 cm de longitud y pesa 43,7 g. La corona y la nuca son de color rojizo rufo; el resto de la cabeza, la garganta y el pecho son negros, con el resto de las partes inferiores color gris oscuro. Las partes superiores son de color marrón.

Alimentación
Se alimenta de artrópodos, que encuentra en el suelo, escarbando entre las hojas secas. Acostumbra seguir a las hormigas guerreras.

Reproducción
Construye un nido en forma de tazón abierto, con ramas y hojas secas, que coloca sobre una base firme de hojas en el suelo o en un hueco de algún árbol. la hembra pone dos huevos y ambos padres los incuban y cuidan de los polluelos.

Sistemática

Descripción original
La especie F. colma fue descrita por primera vez por el naturalista neerlandés Pieter Boddaert en 1783 bajo el mismo nombre científico; localidad tipo «Cayena».

Subespecies
Según la clasificación del Congreso Ornitológico Internacional (IOC) (Versión 7.1, 2017) y Clements Checklist v.2016, se reconocen 4 subespecies, con su correspondiente distribución geográfica:

 Formicarius colma colma , 1783 – este de Colombia (al sur del río Vaupés), sur y este de Venezuela, las Guayanas, y Brasil al norte del río Amazonas.
 Formicarius colma nigrifrons , 1855 – este de Ecuador, este de Perú, norte de Bolivia (al sur hasta La Paz), y Brasil al sur del Amazonas (al este hasta el río Madeira); se reporta su presencia en el sur de Venezuela (Cerro Yapacana), pero sin confirmación.
 Formicarius colma amazonicus , 1902 – Brasil al sur del Amazonas, desde el Madeira hacia el este hasta el norte de Maranhão y hacia el sur hasta el río Ji-Paraná y sur de Mato Grosso.
 Formicarius colma ruficeps (, 1824) – aislada en el litoral este y sureste de Brasil desde Pernambuco hasta Río Grande do Sul.

Referencias

Enlaces externos

 Videos, fotos y sonidos de Formicarius colma en The Internet Bird Collection.
 Fotos y sonidos de Formicarius colma en Wikiaves.
 Sonidos y mapa de distribución de Formicarius colma en xeno-canto.

colma
Aves de América del Sur
Animales descritos en 1783
Taxones descritos por Pieter Boddaert

Formicarius colma


Amalie Sebald (* 24. August 1787 in Berlin; † 4. Januar 1846 in Berlin) war eine deutsche Sängerin und galt zu Beginn des 20. Jahrhunderts als Beethovens "unsterbliche Geliebte".

Leben
Amalie Sebald war eine Tochter der Altistin von Sebald, geborene Schwadke, und des Justizrats Karl Christian August Sebald. Wie ihre Schwester Auguste, die später den evangelischen Geistlichen Carl Ritschl heiratete, war sie Sopranistin. In den Akten der Singakademie ist die Mutter für das Jahr 1791 vermerkt, die Töchter 1801 bzw. 1802; als Solistinnen traten die drei Damen erstmals 1794 und 1803 bzw. 1804 auf.

Beethoven lernte Amalie Sebald im Sommer 1811 im Badeort Teplitz kennen; sie war zusammen mit der Gräfin Elisabeth von der Recke angereist. Damals gewann das Herz des Komponisten, der sie 1812 wieder in Teplitz traf. Amalie Sebald heiratete später, am 17. Oktober 1815, den Berliner Justizrat Ludwig Krause (um 1781–1825), den sie überlebte, während Beethoven unverehelicht blieb und noch fünf Jahre später gegenüber Gianastasio de Rio äußerte, er habe kaum Hoffnung, die Frau, in die er sich verliebt habe, für sich zu gewinnen.

Amalie Sebald wirkte nach ihrer Eheschließung offenbar noch als Gesangslehrerin. Zu ihren Schülerinnen gehörte Lili Parthey, der sie 1817 ein Medaillon mit Haaren der Königin Luise zum Geburtstag schenkte.

Beethovens Liebesbrief

Der Beethoven-Forscher Wolfgang Alexander Thomas-San-Galli glaubte 1910 in Amalie Sebald die Adressatin des berühmten Briefs an die "Unsterbliche Geliebte" gefunden zu haben, eines Briefes, den Beethoven am 6./7. Juli 1812 im böhmischen Kurort Teplitz an eine Unbekannte geschrieben hatte. Thomas-San-Gallis These wird heute nicht mehr diskutiert.

Literatur
 Ludwig Nohl, Beethovens letzte Liebe. In: Der Salon für Literatur, Kunst und Gesellschaft, Band 1 (1880), S. 537–545 (Digitalisat)
 Wolfgang Alexander Thomas-San-Galli, Beethoven und die Unsterbliche Geliebte: Amalie Sebald, Goethe, Therese Brunswik und anderes, München 1910
 Arnold Schering, Zum Bildnis der Amalie Sebald. In: Neues Beethoven-Jahrbuch, hrsg. von Adolf Sandberger, Jg. 5 (1933), S. 5f.
 Klaus Martin Kopitz, Rainer Cadenbach (Hrsg.) u. a.: Beethoven aus der Sicht seiner Zeitgenossen in Tagebüchern, Briefen, Gedichten und Erinnerungen. Band 2: Lachner – Zmeskall. Hrsg. von der Beethoven-Forschungsstelle an der Universität der Künste Berlin. Henle, München 2009, ISBN 978-3-87328-120-2, S. 877–879.

Einzelnachweise

Weblinks

Person um Ludwig van Beethoven
Sänger
Deutscher
Geboren 1787
Gestorben 1846
Frau

Amalie Sebald


Tasdorf er en by og kommune i det nordlige Tyskland, beliggende i Amt Bokhorst-Wankendorf i den sydvestlige del af Kreis Plön. Kreis Plön ligger i den østlige/centrale del af delstaten Slesvig-Holsten.

Geografi
Tasdorf er beliggende ved den nordøstlige udkant af Neumünster. Syd for Tasdorf går den nedlagte jernbane Neumünster–Ascheberg. Gennem kommunen løber Dosenbek, der løber ud i Schwale i Neumünster.

Eksterne kilder/henvisninger

 Kommunens side  på amtets websted.
 Statistikamt Nord – Bevölkerung der Gemeinden in Schleswig-Holstein 4. Quartal 2013 (XLSX-Data) (Fortschreibung auf Basis des Zensus 2011)

Kommuner i Slesvig-Holsten
Byer i Slesvig-Holsten
Byer i Kreis Plön

Tasdorf


This is a list of members of Parliament (MPs) elected in the 1987 general election, held on 11 June. The Parliament lasted until 1992, although the Prime Minister, Margaret Thatcher, was replaced on 28 November 1990 by Chancellor of the Exchequer, John Major.

Diane Abbott was one of the first three Black British MPs in the House of Commons; Bernie Grant and Paul Boateng were elected alongside her at the same election.

During the 1987–92 Parliament, Bernard Weatherill was the Speaker, Margaret Thatcher and John Major served as Prime Minister, and Neil Kinnock served as Leader of the Opposition. This Parliament was dissolved on 16 March 1992.

Composition
These representative diagrams show the composition of the parties in the 1987 general election.

Note: The Scottish National Party and Plaid Cymru sit together as a party group, while Sinn Féin has not taken its seats. This is not the official seating plan of the House of Commons, which has five rows of benches on each side, with the government party to the right of the speaker and opposition parties to the left, but with room for only around two-thirds of MPs to sit at any one time.

By-elections
See the List of United Kingdom by-elections (1979–2010).

1987
1987 United Kingdom general election
Lists of UK MPs 1987–1992
 Main
UK MPs

List of MPs elected in the 1987 United Kingdom general election


Le straight-acting est un terme anglophone (signifiant littéralement « performance hétero ») désignant une personne homosexuelle qui cache tous les indices extérieurs pouvant supposer son orientation sexuelle. Ce terme se réfère surtout à des stéréotypes sur les homosexuels (habillement, apparence, maniérisme, etc), ce qui fait que son usage est souvent controversé et considéré comme offensant.

Bien que l'étiquette soit utilisée presque exclusivement aux hommes homosexuels et bisexuels, elle peut également être utilisée pour décrire une femme lesbienne ou bisexuelle présentant une apparence et des manières féminines.

Propositions d'explications et de critiques
La spécialiste en communication culturelle Shinsuke Eguchi (2009) propose d'expliquer l'émergence du phénomène de straight-acting « parce que certains hommes gays veulent atteindre une masculinité hégémonique pour surmonter les images efféminées gays ». Eguchi et Tim Berling l'associent au contexte général de la sissyphobie . Dans « Negotiating Sisyphobia: A critical/ interpretive analysis of one 'femme' gay Asian body in the heteronormative world »(2011), Shinsuke Eguchi écrit : « j'ai commencé à voir que la manifestation discursive de la sissyphobie n'est pas que les hommes gais féminins sont peu attirants et indésirables. Au contraire, ces homosexuels qui straight-act aimeraient présenter une face masculine 'hétéronormative' dans leurs interactions sociales avec les autres » ().

Le chroniqueur de conseils sexuels Dan Savage a commenté la popularité du terme « straight-acting » dans les publicités personnelles gays, critiquant à la fois la pratique et l'idée qu'un homme cherchant une relation gay par le biais d'une publicité personnelle gay agit de manière hétéro. Les défenseurs du terme soutiennent qu'il se réfère simplement à ses manières et que l'isolement par les critiques du mot « acting » dans la phrase déforme le sens voulu de celle-ci. L'utilisation du terme lui-même a été qualifiée de préjudiciable à la communauté LGBT, car elle associe certains attributs à l'homosexualité.

Les hommes qui utilisent l'expression « straight-acting » peuvent avoir du ressentiment à l'idée que certains critiques affirment que le terme implique qu'ils jouent un rôle et ne sont pas eux-mêmes.

QUASH
Queers United Against Straight Acting Homosexuals (QUASH) était l'organisation de Chicago qui a publié, dans son bulletin d'information en 1993, un article souvent cité à ce sujet, titré « L'assimilation nous tue, combattons pour un front queer uni ». L'article appelle à un nouvel ordre dans nos systèmes sociaux sexués pour être inclusif et n'exclure personne de la libération, défiant le pouvoir et les privilèges des membres dominants de la société. Un article similaire à « L'assimilation nous tue », publié un an plus tard, intitulé « QUASH, toujours debout pour Queers United Against Straight-Acting », a utilisé le même concept de rejet des protocoles genrés établis en affirmant, en particulier, qu'il peut y avoir des institutions meilleures et plus variées que le couple et le mariage.

Articles connexes
 Gaydar
 Homophobie
 Masculinité
 Métrosexuel

Références

Stéréotype
Terme LGBT
Rayonnement culturel

Straight-acting


El  valle de Cedrón o valle de Kidron (hebreo : , Naḥal Qidron; en árabe : wādī al-juz, , Wadi al-Joz) es un valle situado en Israel, concretamente entre Jerusalén y el monte de los Olivos y es un sitio mencionado frecuentemente en la Biblia. En la parte inferior del valle hay un río que da el nombre al valle, aunque este no transcurre todo el año (alrededor de 9 meses al año), si bien se dan en ocasiones lluvias torrenciales en el período invernal. El río ha formado el estrecho canal del monte Scopus (818 m) y del monte de los Olivos (808 m).

Descripción

El valle de Cedrón se extiende desde la parte oriental del muro de Jerusalén entre el monte del Templo y el de los Olivos. Transcurre en dirección este hasta el desierto de Judea y el mar Muerto. La colonia israelí Kedar se sitúa en una colina sobre el valle. A veces, el agua del manantial de Gihon desemboca en el valle, si bien este último se redirigió al túnel de Ezequías para abastecer a Jerusalén.

En tiempos de Jesucristo el valle de Cedrón era mucho más profundo que en el , aprox. 20 metros, posiblemente obra de los romanos.

Con los siglos el valle de Cedrón se convirtió en un sitio de entierro. Durante el período helnístico en el , se erigieron magníficos monumentos funerarios que aún se pueden apreciar. Desde la Edad Media, la tradición religiosa sitúa tres de las tumbas de relevantes personajes de la historia en el valle: Absalón, hijo maldito del rey David ; Santiago, pariente de Jesús y primer obispo de Jerusalén, y Zacarías, padre de Juan Bautista.

El Evangelio menciona el sitio "donde Jesús se retiraba frecuentemente con sus discípulos".

En el valle se encuentra la iglesia ortodoxa del Sepulcro de María.

Véase también
 Valle de Josafat

Enlaces externos
 El Valle de Cedrón Consultado el 8 de mayo del 2016.

Valle de Cedrón


The Grumman X-29 was an American experimental aircraft that tested a forward-swept wing, canard control surfaces, and other novel aircraft technologies.  The X-29 was developed by Grumman, and the two built were flown by NASA and the United States Air Force. The aerodynamic instability of the X-29's airframe required the use of computerized fly-by-wire control. Composite materials were used to control the aeroelastic divergent twisting experienced by forward-swept wings, and to reduce weight. The aircraft first flew in 1984, and two X-29s were flight tested through 1991.

Design and development
Two X-29As were built by Grumman after the proposal had been chosen over a competing one involving a General Dynamics F-16 Fighting Falcon. The X-29 design made use of the forward fuselage and nose landing gear from two existing F-5A Freedom Fighter airframes (63-8372 became 82-0003 and 65-10573 became 82-0049). The control surface actuators and main landing gear were from the F-16. The technological advancement that made the X-29 a plausible design was the use of carbon-fiber composites. The wings of the X-29, made partially of graphite epoxy, were swept forward at more than 33 degrees; forward-swept wings were first trialed 40 years earlier on the experimental Junkers Ju 287 and OKB-1 EF 131. The Grumman internal designation for the X-29 was "Grumman Model 712" or "G-712".

Three-surface design and inherent instability
The X-29 is described as a three surface aircraft, with canards, forward-swept wings, and aft strake control surfaces, using three-surface longitudinal control. The canards and wings result in reduced trim drag and reduced wave drag, while using the strakes for trim in situations where the center of gravity is off provides less trim drag than relying on the canard to compensate.

The configuration, combined with a center of gravity well aft of the aerodynamic center, made the craft inherently unstable. Stability was provided by the computerized flight control system making 40 corrections per second. The flight control system was made up of three redundant digital computers backed up by three redundant analog computers; any of the three could fly it on its own, but the redundancy allowed them to check for errors. Each of the three would "vote" on their measurements, so that if any one was malfunctioning it could be detected. It was estimated that a total failure of the system was as unlikely as a mechanical failure in an airplane with a conventional arrangement.

The high pitch instability of the airframe led to wide predictions of extreme maneuverability.  This perception has held up in the years following the end of flight tests.  Air Force tests did not support this expectation. For the flight control system to keep the whole system stable, the ability to initiate a maneuver easily needed to be moderated.  This was programmed into the flight control system to preserve the ability to stop the pitching rotation and keep the aircraft from departing out of control.  As a result, the whole system as flown (with the flight control system in the loop as well) could not be characterized as having any special increased agility.  It was concluded that the X-29 could have had increased agility if it had faster control surface actuators and/or larger control surfaces.

Aeroelastic considerations

In a forward swept wing configuration, the aerodynamic lift produces a twisting force which rotates the wing leading edge upward. This results in a higher angle of attack, which increases lift, twisting the wing further. This aeroelastic divergence can quickly lead to structural failure. With conventional metallic construction, a torsionally very stiff wing would be required to resist twisting; stiffening the wing adds weight, which may make the design unfeasible.

The X-29 design made use of the anisotropic elastic coupling between bending and twisting of the carbon fiber composite material to address this aeroelastic effect. Rather than using a very stiff wing, which would carry a weight penalty even with the relatively light-weight composite, the X-29 used a laminate which produced coupling between bending and torsion. As lift increases, bending loads force the wing tips to bend upward. Torsion loads attempt to twist the wing to higher angles of attack, but the coupling resists the loads, twisting the leading edge downward reducing wing angle of attack and lift. With lift reduced, the loads are reduced and divergence is avoided.

Operational history
The first X-29 took its maiden flight on 14 December 1984 from Edwards AFB piloted by Grumman's Chief Test Pilot Chuck Sewell. The X-29 was the third forward-swept wing jet-powered aircraft design to fly; the other two were the German Junkers Ju 287 (1944) and the HFB-320 Hansa Jet (1964).  On 13 December 1985, an X-29 became the first forward-swept wing aircraft to fly at supersonic speed in level flight.

The X-29 began a NASA test program four months after its first flight. The X-29 proved reliable, and by August 1986 was flying research missions of over three hours involving multiple flights. The first X-29 was not equipped with a spin recovery parachute, as flight tests were planned to avoid maneuvers that could result in departure from controlled flight, such as a spin. The second X-29 was given such a parachute and was involved in high angle-of-attack testing.  X-29 number two was maneuverable up to an angle of attack of about 25 degrees with a maximum angle of 67° reached in a momentary pitch-up maneuver.

The two X-29 aircraft flew a total of 242 times from 1984 to 1991.  The NASA Dryden Flight Research Center reported that the X-29 demonstrated a number of new technologies and techniques, and new uses of existing technologies, including the use of "aeroelastic tailoring to control structural divergence", aircraft control and handling during extreme instability, three-surface longitudinal control, a "double-hinged trailing-edge flaperon at supersonic speeds", effective high angle of attack control, vortex control, and demonstration of military utility.

Aircraft on display
The first X-29, 82-003, is now on display in the Research and Development Gallery at the National Museum of the United States Air Force on Wright-Patterson Air Force Base near Dayton, Ohio. The other craft is on display at the Armstrong Flight Research Center on Edwards Air Force Base. A full-scale model was on display from 1989 to 2011 at the National Air and Space Museum's National Mall building in Washington, DC. The full-scale replica was moved to the Cradle of Aviation Museum in Garden City, New York in 2011.

Specifications (X-29)

Notable appearances in media
The 1989 flight simulator game F29 Retaliator was based around the X-29 and imagined a future where it had been developed into a production fighter jet and fitted with various advanced weaponry.

See also

References

Notes

Bibliography

External links

 X-29 fact sheet at NASA.gov
 X-29 fact sheet by the National Museum of the United States Air Force
 X-29 photos, and X-29 videos at NASA.gov
 "X-29: Aircraft with Forward Swept Wings", part 1, part 2 at Military.com

X-029
X-29, Grumman
Single-engined jet aircraft
Forward-swept-wing aircraft
Canard aircraft
NASA aircraft
DARPA
Edwards Air Force Base
Relaxed-stability aircraft
Aircraft first flown in 1984

Grumman X-29


Çınar, çınargiller Platanaceae familyasından Platanus cinsini oluşturan uzun boylu kalın çaplı ağaç türlerinin adıdır. Platanaceae ailesinin yaşayan tek üyeleridir. Türkiye'de doğal olarak yayılış gösteren tek tür, doğu çınarıdır (kavlağan, bilimsel adı Platanus orientalis).

Platanus'un tüm olgun üyeleri uzun boyludur ve 50 metre boya kadar ulaşırlar. P. kerrii hariç tümü yaprak döker ve çoğu vahşi doğada sulak alan veya diğer sulak alan habitatlarda bulunur ancak ekimde kuraklık - toleranslıdır. Melez Londra çınarının (Platanus × acerifolia) özellikle kentsel koşullara toleranslı olduğu kanıtlanmıştır ve Londra'da ve Birleşik Krallık'ın başka yerlerinde yaygın olarak dikilmiştir.

Genellikle İngilizcede planes veya  çınar ağaçları olarak bilinirler. Bazı Kuzey Amerika türlerine çınar (İngilizce: Sycamore) adı verilir (özellikle Platanus occidentalis), ancak çınar (sycamore) terimi fig  Ficus sycomorus , orijinal olarak adlandırılan bitki ve çınar akçaağacına Acer pseudoplatanus da denir.  Cins adı Platanus gelir Antik Yunancada (), Platanus orientalis  olarak anılır.

Anavatanı Kuzey Amerika, Avrupa'nın doğusu ve Asya'dır. Çınarlar ormanlardan daha ziyade dere, ırmak ve nehir yataklarında bulunsa da esasen süs bitkisi olarak yetiştirilir. Bunlar allelerde, su başlarında, büyük çayırlık ve mesire yerlerinde gölge ağacı olarak dikilmektedir. Yaprakları tozdan ve gazlardan fazla etkilenmediklerinden büyük endüstri şehirlerinin caddelerinde, park ve bahçelerde fazla görünmektedir.

Genç yaşlarından itibaren genel olarak hızlı bir büyüme yaparlar. Uzun ömürlüdürler. Yaşlı çınarlar zamanla içleri çürüyüp boşaldığı halde yaşamlarını sürdürürler. Kütük sürgünü verme özellikleri vardır. Yetiştirilmeleri tohum ve yarı odunsu çeliklerle olmaktadır.

Çınar odunundan, alet sapları, fıçı, çıt kazığı yapımında ve mobilyacılıkta, ayrıca yakacak olarak yararlanılır. Ayrıca tanen içeren kabukları kabız yapıcı ve ateş düşürücü olarak içten, antiseptik olarak da dışarıdan kullanılır.

Botanik

Çiçekler küçülür ve toplar halinde taşınır (küresel başlıklar); 3–7 tüylü sepal tabanda kaynaşmış olabilir ve yaprakları 3–7'dir ve spatula şeklindedir. Erkek ve dişi çiçekler ayrıdır ancak aynı bitki üzerinde taşınır (monoecious). Bir kümedeki kafa sayısı (çiçeklenme) türlerin göstergesidir (aşağıdaki tabloya bakın). Erkek çiçeğin 3-8 ercik vardır; dişi 3-7 karpelleriyle üstün bir yumurtalığa sahiptir. Çınar ağaçları rüzgarla tozlaşır. Erkek çiçek başları polenlerini döktükten sonra düşer.

Tozlaştıktan sonra dişi çiçekler, toplu bir top oluşturan akenlere dönüşür. Meyveler birçok akenden meydana gelmiştir. Tipik olarak, topun çekirdeği 1 cm çapındadır ve soyulabilen 1 mm gözenekli bir ağ ile kaplıdır. Top 2.5–4 cm çapındadır ve her biri tek bir çekirdeğe sahip olan ve ucu topun yüzeyinde ağa aşağıya doğru tutturulmuş olan birkaç yüz tane aken içerir. Ayrıca, her akenin tabanına tutturulmuş birçok ince, sert, sarı-yeşil kıl liflerinden oluşan bir tutam da vardır. Bu kıllar, karahindibada olduğu gibi meyvelerin rüzgarla dağılmasına yardımcı olur.

Yapraklar basit ve değişkendir. Alt cins Platanus içinde avuç içi anahatları vardır. Yaprak sapının (yaprak sapı) tabanı genişlemiştir ve aksındaki genç gövde tomurcuğunu tamamen sarar. Aksiller tomurcuk ancak yaprak düştükten sonra açığa çıkar.

Olgun kabuk, benekli, pullu bir görünüm oluşturarak, düzensiz şekilli yamalar halinde kolayca soyulur veya pul pul dökülür. Eski gövdelerde kabuk pul pul dökülmeyebilir, bunun yerine kalınlaşır ve çatlar.

Filogeni
Anormal P. kerrii ve alt cinsi Platanus, tüm diğerleriyle; Meksika'da yapılan son araştırmalar bu alt cins içinde kabul edilen türlerin sayısını artırmıştır. Alt cins Platanus içinde, genetik kanıtlar şunu gösterir: P. racemosa, P. orientalis, diğer Kuzey Amerika türlerine göre. 115 milyon yıl kadar erken (Aşağı Kretase) çınar ağaçlarının fosil kayıtları vardır. Kuzey Amerika ve Eski Dünya arasındaki coğrafi ayrılığa rağmen bu kıtalardan türler kolaylıkla geçerek Londra düzlemi gibi verimli melezlerle sonuçlanır.

Türleri
 Gentry çınarı (Platanus gentryi)
 Kerr çınarı (Platanus kerrii)
 Meksika çınarı (Platanus mexicana)
 Batı çınarı (Platanus occidentalis)
 Doğu çınarı (Platanus orientalis)
 California çınarı (Platanus racemosa)
 Rzedowski çınarı (Platanus rzedowskii)
 Arizona çınarı (Platanus wrightii)
 Londra çınarı (Platanus x hispanica) (P. occidentalis x P. orientalis melezi)

Kaynakça

Platanus
Ağaçlar
Orman Ağaçları

Çınar


Type 45 may refer to:
 Type 45 destroyer of the British Royal Navy
 Type 45 240 mm howitzer, a weapon of the Imperial Japanese Army
 Type 45 Siamese Mauser, misnomer for Type 46 Siamese Mauser, a service rifle adopted by the government of Siam

Type 45


විශ්වය යන වදන අසන බොහෝ දෙනෙකු සිතන්නේ එය ඈත අභ්‍යවකාශයේ ඇති දෙයක් ලෙසිනි. එය එසේ නොවේ. විශ්වය යයි කී විට ඔබට පෙනෙන, නොපෙනෙන, ඇසෙන, නොඇසෙන ආදී වූ සියල්ල අයත්ය. ඔබේ ගෙය, ගම, නගරය හා රට විශ්වයට අයත්ය.

විද්‍යාඥයෝ මේ විශ්වයේ ස්වභාවය හා එය ආරම්භ වූ ආකාරය ගැන ගවේෂණ රැසක් සිදු කොට ඇත. ඔවුන් ඒ ගැන යම් යම් කරුණු දැනගෙන අැතත් බොහෝ දේ දැනගෙන නැත. ඔවුන්ට විශ්වය ගැන සියලු දේ දැනගන්නට හැකි වේද?, එය කළ හැකිද? කියා කිසිවකුට කීමට නුපුළුවන.

විශ්වය නිර්මාණය වී අති ප්‍රධාන කොටස් ලෙස විද්‍යාඥයින් සලකන්නේ චක්‍රාවාටයි. අප වෙසෙන පෘථිවිය අයත් වන්නේද එවන් චක්‍රාවාටයකටය. චක්‍රාවාටයකට තාරකා බිලියන ගණනක් ඇතුලත්ය. අප වෙසෙන පෘථිවිය අයත් චක්‍රාවාටයේ තරු බිලියන සියයක් පමණ ඇතයි පැවසේ. ඊට ක්ෂීරපථය යන නම භාවිතා කරයි.

විද්‍යාඥයන් පවසන පරිදී චක්‍රාවාට කිහිපයක් එක්ව තැනුණු චක්‍රාවාට පොකුරු ඇත. ගෝලාකාර, විවෘත, ඉලිප්සාකාර, සර්පිලාකාර, ලිහිල්, සලාවැටුම් ආකාර වැනි විවිධ කාණ්ඩ වලට අයත් චක්‍රාවාට පොකුරු අතැයි විද්‍යාඥයින් පවසයි.

අප අයත් චක්‍රාවාටය ඇති ප්‍රදේශයේ මැගලයින් ක්ලවුඩ්, මහා වලසා, ස්කල්ප්ටර් ඩ්‍රැකෝ, ඇන්ඩ්‍රොමීඩා හා ලියෝ ආදී චක්‍රාවාට සමූහයක් ඇතැයි පැවසේ. ඒ හැම "ස්ථානීය" කණ්ඩායම යන නමින් "පොකුරක්" සේ හැඳින්වේ. එවන් පොකුරු රැසක් එක්වීමෙන් සුපිරි පොකුරක් සෑදේ.

1917 දී ඇල්බට් අයින්ස්ටයින් ඉදිරිපත් කළ සාපේක්ෂතා වාදය ඔස්සේ සිත මෙහෙය වූ රුසියානු යුදෙව් ජාතික ඇලෙක්සැන්ඩර් ෆ්‍රීඩ්මාන් විශ්වයේ ඇති චක්‍රාවාට එකිනෙකින් ඈත් වෙමින් පවතින බව ප්‍රකාශ කළේය. එඩ්වින් පි. හබල් හා මිල්ටන් හියුමේසන් යන තාරකා විද්‍යාඥයින් දෙදෙනා 1929 දී ඒ අදහස වඩාත් පැහැදිලි කොට තහවුරු කොට තිබේ.

විශ්වය යනු කුමක්ද?

විශ්වය යනු ඉමක් කොනක්, කෙලවරක් දැකගත නොහැකි මන්දාකිනි හෙවත් චක්‍රාවාට සමූහයකි. විශ්වයට නිහාරිකා, චක්‍රාවාට, තාරකා, ග්‍රහලෝක, ධූමකේතු, ග්‍රාහක, වායු, දූවිලි ආදී අද පවත්නා සියලු දේ අයත්ය. මෙතෙක් පැවති සහ අනාගතයේ පවත්නා දෙවල්ද ඊට අයත්ය.

මීට සියවසකට පෙර විද්‍යාඥයන් විශ්වාස කළේ සම්පූර්ණ විශ්වය යනු ක්ෂීර පථ මන්දාකිනිය පමණක් බවයි. කෙසේවෙතත් 20වන සියවසේදී තාරකා විද්‍යාවේ භෞතික විද්‍යාවේ හා තාක්ෂණයේ දියුණුවත් සමඟම විශ්වය කොතරම් විශාලද කියා තේරුම්ගන්න පටන්ගත්තා. නමුත් විශ්වය පිළිබඳ සියලුම කාරණා අවබෝධ කරගැනීමට ඔවුන්ට හැකි වී නැති බව ඔවුන් පිළිගන්නවා. උදාහරණයකට මෑත දශක කිහිපය ඇතුළත ඔවුන් වටහාගෙන තිබෙන දෙයක් නම් විශ්වය පිළිබඳ නොදන්නා කාරණා සියයට 90කට වඩා තිබෙන බවයි. මේ නිසා මෙතෙක් පිළිගෙන තිබූ භෞතික න්‍යායන්වල නිරවද්‍යතාව පිළිබඳවද ඔවුන් තුළ සැක මතු වී තිබෙනවා.

භෞතික විද්‍යාඥයන් විසින් 19වන සියවස අග භාගයේදී ආලෝකයේ වේගය පිළිබඳ නව සොයාගැනීම් අනාවරණය කළා. මේ පිළිබඳව මනුෂ්‍යයන්ට නොයෙකුත් දේ පැහැදිලි කළේ ප්‍රසිද්ධ විද්‍යාඥයෙක් වන ඇල්බට් අයින්ස්ටයින් විසිනුයි. ඔහු සොයාගත්තේ සියලුම චලිත සාපේක්ෂ බවයි. මෙය හැඳින්වූයේ සාපේක්ෂතා වාදය ලෙසයි. මෙම සාපේක්ෂතා වාදය ගොඩනැඟීම සඳහා අයිසැක් නිව්ටන් විසින් භෞතික විද්‍යාව පිළිබඳව ප්‍රකාශයට පත් කළ නීති රීති අයින්ස්ටයින් නැවත සංශෝදනය කර යොදාගත්තා.

චක්‍රාවාට

අවුරුදු බිලියන ගණනකට පෙර ඇති විශාල පිපිරීමකින් චක්‍රාවාට නිර්මාණය වූ බව විශ්වාස කෙරේ. මේවා අතිවිශාල ගුරුත්වය මගින් එකිනෙක බැඳී ඇති මිලියන බිලියන ගණනක් වූ තාරකා, වායූන් සහ දූවිලි අංශුන් ගෙන් සැදුම්ලත් අන්තර්තාරකා මාද්‍ය(interstellar medium) සහ අඳුරු පදාර්ථයෙන් සමන්විත පද්ධති විශේෂයකි. සාමාන්‍යයෙන් ගත් කල චක්‍රාවාට පොදු  ගුරුත්වකේන්ද්‍රයක් වටා භ්‍රමණයවන තාරකා මිලියන දහයකින් (107) පමණ සැදුම්ලත් වාමණයින්ගේ සිට ට්‍රිලියනයක් (1012) පමණ තාරකා ගහනයකින් යුතු යෝධ චක්‍රාවාට දක්වා පරාසයක පැතිර පවතී.

පැහැදිලි අහස ඇති රාත්‍රියක අහස දෙස බැලූ විට අපට අනන්ත අප්‍රමණ තාරකා පෙනේ. ඒවා බොහොමයක් සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයට සහ එය අයත් ක්ෂීරපථයට අයත්ය.

තාරකා

තාරකාවක් යනු ඉතා විශාල, දීප්තිමත්,ගුරුත්වාකර්ශණ බලයෙන් ප්ලස්මා එකට එකතු වී සෑදුනු ගෝලයකි.තරුවක ආයු කාලය අවසානයේ එය තුල පිරිහුණු පදාර්ථ ප්‍රමාණයක්ද අඩංගු වේ. පෘථිවියට ළඟම තාරකාව සූර්යයා වන අතර පෘථිවිය මත ඇති ශක්තියෙන් බොහෝ ප්‍රමාණයක මූලාශ්‍රය වනුයේ සූර්යයාය. අනෙකුත් තාරකා රාත්‍රි කාලයේදී පෘථිවියට දර්ශනය වන අතර සූර්යයා වඩා දීප්තියෙන් නොබබළන අවස්ථාවන්හිදී හෝ වායුගෝලීය සංසිද්ධි වලින් අවහිර නොවූ අවස්ථාවන්හිදී අචල දීප්තිමත් ලක්ෂ්‍ය සමූහයක් ලෙස බොහෝ විට දැක ගත හැක. ඉතිහාසයෙහි අහසේ වඩා හොඳින් මතු වී පෙනුනු තාරකා එකට එකතු කොට තාරකා රාශි සහ තාරකා මණ්ඩල වශයෙන් හඳුනාගත් අතර වඩාත්ම දීප්තිමත් තාරකා සුදුසු ලෙස නම් කරනු ලැබීය. තාරකා විද්‍යාඥයින් විසින් සකස් කරන ලද සවිස්තර තාරකාවන්ගේ නාමාවලිය සම්මත වූ තාරකාවන්ගේ තත්වයන් පිළිබඳ විස්තර අඩංගු වේ.

සුපර්නෝවා

සියලූම ආකාරයේ තාරකා කිසියම් දිනක මිය යායුතුයි. එයින් ඇතැම් තාරකාවක් ඉතාසන්සුන්ව මිලින වී මිය යන අතර ඇතැම් තාරකා මියයන්නේ සුපර්නෝවා නමින් හැඳින්වෙන ඉතාමත් ප‍්‍රචණ්ඩවූ අතිශයින් දැවැන්ත පිපිරීමක් සමගයි. සුපර්නෝවා අවස්ථාවකට පත්වී මිය යාමට නම් තාරකාවක ස්කන්ධය අපේ සූර්යාගේ ස්කන්ධය මෙන් අට ගුණයක්වත් විය යුතුයි. සුපර්නෝවා පිපිරීමක් ඇතිවන්නේ තාරකාව සතු හයිඩ‍්‍රජන් ඉන්ධන ප‍්‍රමාණය දැවී යාමෙන් පසු තාරකාව රතු දැවැන්තයෙකු (Red giant) බවට ප‍්‍රසාරණය වීම නිසයි. මෙසේ ප‍්‍රසාරාණයවන තාරාකාවේ මදය වඩවඩා ගිනියම් වීම නිසා හයිඩ‍්‍රජන් සහ හීලියම් සංඝටනය වීමෙන් වඩා සංකීර්ණ වු ඔක්සිජන්, කාබන් සහ කැල්සියම් ද අනෙකුත් මූල ද්‍රව්‍ය 86 ද බිහිවෙනවා. ඊළඟට සිදුවන්නේ තාරකාවේ මදය කඩාවැටී සුපර්නෝවා පිපිරීම සිදුවීමයි . එසේ තාරාකාව පුපුරායාමේදී තාරකාව තුළ බිහිවූ සියළු මූලද්‍රව්‍ය අවකාශයේ විසිරි ගොස් නව තාරකා බිහිකිරීමට දායක වෙනවා. එය හරියට මිය ගිය සත්ව ශාකාදී ජීවීන් පසට ජීර්ණය වී යලි අළුත් ජීවීන් බිහිකිරීමට දායක වෙනවා වගෙයි.

විශ්වයේ උපත පිළිබඳ මත

මහා පිපිරුම් වාදය
මුලින්ම අනන්තයට ලංවී තිබුණු විශ්වයේ උෂ්ණත්වය මේ වෙනකොට අංශක 1.028 දක්වා අඩුවෙලා (ඉතා කුඩා සංඛ්‍යා දහයේ ඍණ බලය යොදා දක්වනවා වගේම ඉතා විශාල සංඛ්‍යා ලියන්නේ ඍණ ලකුණ නොදා අවශ්‍ය කරන බලයේ අගය පමණක් දහයට මඳක් ඉහළින් ලිවීමෙන්. මෙහිදී 1.028 කියන්නේ දශමස්තානයට වමෙන් 1 හා සමග බිංදුවේ ඒවා 28ක් තිබීමයි. වෙනත් විදියකින් කිව්වොත් මේ කියන්නේ අංශක ටි‍්‍රලියන 10,000 ඒවා ටි‍්‍රලියනයක්), එය හිතාගැනීමටත් නොහැකි අධික උෂ්ණත්වයක්. මේ වෙන කොට විශ්වයේ ඝණත්වය ජලයේ ඝණත්වය වගේ 1.078 ගුණයක්. ඊළඟට තත්පරයකින් අංශූමාත‍්‍රයකදී විශ්වයේ ප‍්‍රමාණය 1050 ගුණයකින් පමණ, එනම් විශ්වය ගැලැක්සියක් තරමට ප‍්‍රමාණයෙන් වැඩිවුණා. සාමාන්‍යයෙන් මේ ප‍්‍රසාරණය තමයි බිග් බෑන්ග් නොහොත් මහා පිපිරීම යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ.

මහා පිපිරුම් වාදය මුලින්ම ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ ජෝර්ජ් ගැමොව් නම් රුසියනු ජාතික විද්‍යාඥයාය. පසුව ඇබේ ලමේත්‍ර නම් ප්‍රංශ විද්‍යඥයෙක් එම මතය විස්ථාරණය කළේය. මොවුන් විශ්වය පිළිබඳ ප්‍රකාශ කළේ මෙවන් අදහසකි.

ඈත අතීතයේ විශ්වයේ සියලු කොටස් එක්තැන්ව තිබිණි. එම කුඩා එකතුව තුල සිදූවූ මහා පිපිරුමකින් විශ්වයේ සියලු කොටස් විසිරී ගියේය. ඒ විසිරී ගිය කොටස් වලින් චක්‍රාවාට නිර්මාණය වූ මූලද්‍රවය පහළ විය.

CERN ආයතනයේ ALICE උපකරණය භාවිතා කරන පර්යේෂක කණ්ඩායමක් පෙන්වා දෙන්නේ විශ්වයේ මුල් අවධියේදී එය ඝනත්වයෙන් සහ උෂ්ණත්වයෙන් ඉතා වැඩි ද්‍රවයක් ලෙස පැවතුන බවයි.

හැකි උපරිම ශක්තියෙන් ඊයම් න්‍යෂ්ටි ත්වරණයට ලක්කර එකිනෙක ගැටීමට සැලැස්වීමෙන් ALICE උපකරණය තුල දැඩි උෂ්නත්වයෙන් සහ ඝනත්වයෙන් යුත් උප-පරමාණුක අංශු සෑදීමට හැකි විය. මෙම අවස්ථාව විශ්වය බිහිවීමෙන් පසුව ප්‍රථම මයික්‍රෝ තප්පර කිහිපයට සමාන ය. මෙම පුංචි "මහා පිපිරුම" සිදුවීමේදී අංශක ට්‍රිලියන 10කට අධික උෂ්නත්වයක් ජනනය වූ බවද විද්‍යාඥයින් පවස යි.

මෙවන් උෂ්නත්වයකදී සමාන්‍ය පදාර්ථ නම් උණු වී "සූපයක්" (soup) නිර්මාණය වේ. මෙය ක්වාක්-ග්ලූවෝන් ප්ලාස්මා (en:quark-gluon plasma) නම් වේ. මීට පෙර ඇමරිකාවේදී මීට අඩු ශක්ති යටතේ කල පර්යේෂණ වලදී පෙන්වා දුන්නේ මෙවන් අවස්ථාවලදී නිර්මාණය වන අංශු ද්‍රව ලෙස ක්‍රියා කරන බවයි. නමුත්  බොහෝ දෙනා අපේක්ෂා කලේ ක්වාක් ග්ලූවෝන් ප්ලාස්මාව වායුවක් ලෙස ක්‍රියා කරනු ඇතැයි කියා ය.

මේ අනුව බලන කල මහා පිපිරුමෙන් පසුව විශ්වය ද්‍රවයක් ලෙස පැවතුන බව පැහැදිලි ය. මේ අතර විද්‍යාඥයින් නිරීක්ෂණය කල අනෙක් දේ නම් මීට පෙර භෞතික විද්‍යා ආකෘති වල පෙන්වා දුන්නාට වඩා වැඩි උපපමාණුක අංශු ප්‍රමාණයක් නිෂ්පාදනය වීම යි.

පෘථිවිය, මෙසේ පහල වූ අපේ චක්‍රාවාටයට අයත් සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ එක් සාමාජිකයෙක් වේ.

අමතර අංශුව
මහාපිපිරීම සිදුවී ගතවූ පළමු තත්පරය තුළදී ශක්තිය මගින් අංශු (particles) මෙන්ම ප‍්‍රතිඅංශු (anti-particles) ද බිහිවුණා. එහෙත් එසේ බිහිවූ අංශු ප‍්‍රතිඅංශු සමග එකිනෙක හා ගැටුනු සැනින් ඒ දෙවර්ගයම එකිනෙකා විනාශ කළා. එහෙත් මෙහිදී අංශුවලට තරමක වාසියක් සැළසුණේ සෑම අංශු හා ප‍්‍රති අංශු කුට්ටම් බිලියනයකටම එක් අමතර අංශුවක් බිහිවූ නිසයි. මෙසේ බිහිවූ අමතර අංශු නොනැසී බේරුණා.ඒ අන්දමින් අමතර අංශුවක් බිහිවුනේ ඇයිදැයි විද්‍යාඥයන් හරියටම දන්නේ නැහැ. මෙසේ නොනැසී බේරුණු අංශු නොවන්නට බිහිවී තත්පරයක්වත් ගතවෙන්නටත් පෙරාතුව පදාර්ථ විශ්වය (material universe) නිමාවට පත්ව යාමට ඉඩ තිබුණා. අප අද දක්නා සමස්ත පදාර්ථ විශ්වයම ඇති වුණේ එසේ නොනැසී බේරුණු අංශු වලිනුයි. මේ අංශූ විශ්වය පවතිනතුරු පවතීවි. ඒ අනුව විශ්වයේ ඇති පදාර්ථ ප‍්‍රමාණය සදාකාලිකවම එක සමානයි.

මහා පිපිරුම් වාදයෙන් ප්‍රකට වන කරුණු

විශ්වයේ අද පවත්නා මූලද්‍රව්‍යයන්ගේ උපත සිදුවූ අයුරු.
විශ්වය පුරා පැතිර ඇති ක්ෂුද්‍ර තරංග වල පසුබිම් විකිරණය සිදුවන ආකාරය.

ස්ථාවර තත්ත්ව වාදය

මෙම මතය මුලින්ම ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ ඔස්ට්‍රියානු ජාතිකයන් වූ හර්මන් බොන්ඩ් හා තෝමස් ගෝල්ග් යන විද්‍යාඥයින් දෙදෙනාය. පසුව බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික ෆ්‍රෙඩ් හොයිල් එය තවත් පැහැදිලි කළේය.

මේ මතයෙන් ප්‍රකාශ වන්නේ ඈත අතීතයේ සිට මේ දක්වා විශ්වය එකම ස්වරූපයෙන් පැවති බවත්, අනාගතයේ ද එම ස්වරෑපයෙන් ම පවත්නා බවත්ය.

මෙම මතයෙන් ප්‍රකට වන මූලික අදහස

විශ්වයේ අැති චක්‍රාවාට නිරන්තරයෙන්ම ප්‍රසාරනය වෙයි.
චක්‍රාවාට කලින් කලට අතුරුදහන් වෙයි.
ඒ වෙනුවට නව චක්‍රාවාට පහල වෙයි.

නව ස්ථාවර තත්ත්ව වාදය

නව ස්ථාවර තත්ත්ව වාදය ඉදිරිපත් කිරීමට මුල් වූයේ බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික ෆ්‍රෙඩ් හොයිල්, ශ්‍රී ලාංකික විද්‍යාඥ චන්ද්‍රා වික්‍රමසිංහ, හා ඉන්දියානු ජයන්ත් නාලිකර් යන විද්වතුන්ය.

මේ මතයෙන් ප්‍රකාශ වූයේ විශ්වය ආරම්භයක් නැති අසීමිත වයසක් ඇති දෙයක් බවයි. එහි අගක් මුලක් නැත. කාලය අතින් අසීමිතය. අපරිමිතය. එහි තැන් තැන්හි සිදුවන කුඩා පිපුරුම් නිසා එසේ සිදුවන ප්‍රදේශ ප්‍රසාරණය වේ.

බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික ස්ටීවන් හෝකින්ස් නම් විද්‍යාඥයා විශ්වය පිළිබඳව විස්තර කිරීමට ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාව උපයෝගී කරගෙන ඇත.

ස්පන්දමාන විශ්ව වාදය

මෙම නවතම මතය ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ විලියම් බොනර් නම් බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික තාරකා විද්‍යාඥයා විසිනි.

මේ මතයෙන් ප්‍රකශ වන්නේ විශ්වයේ මුල මැද හෝ අග නැති බව නොවේ. එය අනන්ත කාලයක් පවත්නා බවයි. එය අවස්ථාවක ඝන වස්තුවක් සේ එකට පැවතුණි. දැන් එය විසිරෙමින් පවතී. එසේ විසිර ගිය එය යළි එක් රැස් වේ. යළිත් විසිරේ. යළි එක් රැස් වේ. මෙම ක්‍රියාවලිය නොකඩවාම සිදුවේ.

මේ මතය භෞතික විද්‍යවේ නියමයන්ටත්, අයින්ස්ටයින් හෙළි කළ සාපේක්ෂතා වාදයටත් බෙහෙවින් එකඟ බැව් පැවසේ. එහෙත් මෙය විශ්වයේ සම්භවය ගැන විස්තර නොකරයි.

විශ්වය බිහිවූ ආකාරය

හීලියම් හා හයිඩ්‍ර‍ජන් න්‍යෂ්ටි ඇතිවීම
ආරම්භයේදී ළදරු විශ්වයේ උෂ්ණත්වය ඉතාමත් ඉහළ මට්ටමකයි පැවතුණේ. ඒ උෂ්ණත්වය අංශක ටි‍්‍රලියනයේ ඒවා ටි‍්‍රලියන 10,000 ට වැඩියි. පදාර්ථ ඇතිකරගැනීමට නොහැකිව 'ක්වාර්ක්' (quarks)යනුවෙන් හැඳින්වෙන මූලික අංශු ඒ වෙන විට ඉතා උකු අංශු සූපයක තදින් කැළතෙමින් තිබුණා. ඉන්පසු විශ්වයේ වයස තත්පරයකින් අංශුමාත‍්‍රයක් වූ විට විශ්වයේ උණුසුම අංශක ටි‍්‍රලියන 10 දක්වා අඩුවුණා. එසේ උෂ්ණත්වය අඩුවූ විට ක්වාර්ක් නමැති මූලික අංශු එකතුවීමෙන් ප්‍රෝටෝන් සහ නියුට්‍රෝන බිහිවුණා. ඉන්පසු විශ්වය බිහිවී විනාඩි තුනක් ගතවෙන විට විශ්වයේ උෂ්ණත්වය අංශක බිලියන 10ක් දක්වා අඩුවුණා. මේ උෂ්ණත්වයේදී ප්‍රෝටෝන් සහ නියුට්‍රෝන එකතුවීමෙන් හීලියම් න්‍යෂ්ටිත්, ඉතුරුවුණ ප්‍රෝටෝන් වලින් හයිඩ‍්‍රජන් න්‍යෂ්ටිත් හැදුනා.

ප්‍රථම පරමාණු ඇතිවීම
විශ්වයේ වයස අවුරුදු 300,000ක් වූ විට විශ්වයේ උෂ්ණත්වය අංශක 3,000 කට පමණ අඩු වුණා. එවිට ප්‍රෝටෝන් තවත් අංශු වර්ගයක් වන ඉලෙක්ට්‍රොන සමග එක්වී ප‍්‍රථම පරමාණු, එනම් හීලියම් සහ හයිඩ‍්‍රජන් පරමාණු සැදුවා. එක ප්‍රෝටෝනයක් සහ එක නියුට්‍රොනයක් සහිත වූ හයිඩ‍්‍රජන් තමයි ඉතාමත් සරලම පරමාණුව. හීලියම් පරමාණුවට ප්‍රෝටෝන දෙකකුත්, නියුට්‍රෝන දෙකකුත්, ඉලෙක්ට්‍රෝන දෙකකුත් තියෙනවා. (විශ්වයේ ඇති සමස්ත පරමාණු සංඛ්‍යාවෙන් 60% ක්ම හයිඩ‍්‍රජන් පරමාණු වන අතර 8%ක් පමණ හීලියම් පරමාණුයි. ජීවය සඳහා අතිශයින් වැදගත්වන මූලද්‍රව්‍යද ඇතුළුව අනෙකුත් සියළු මූලද්‍රව්‍ය 89 ම ඇතිවූයේ ඉනික්බිතිව බිහිවූ තාරකා තුළයි. ඒ මූලද්‍රව්‍ය 89 ම සතු මුළු පරමාණු ප‍්‍රමාණය විශ්වයේ ඇති මුළු පරමාණු ප‍්‍රාමාණයෙන් 1% කට වඩා වැඩි නැහැ.)

තාරකා බිහිවීම
විශවයේ ඇතිවුණු හයිඩ‍්‍රජන් මුලින්ම මීදුමක් වගේ වෙලා ඊට පස්සේ කැළැති කැළති දරණු ගැහෙන්නට පටන් ගත්තා. එසේ දරණු ගැහුණු හයිඩ‍්‍රජන් ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය නිසා ගෝල බවට පත් වෙන්න පටන් ගත්තා. ලොකු වෙන්න ලොකු වෙන්න මේ ගෝලවල ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය තව තවත් වැඩි වුණා. ගුරුත්වාකර්ෂණය වැඩිවෙන පමණට තවතවත් හයිඩ‍්‍රජන් ඒ ගෝල කරා ආකර්ෂණය වුණා. එතකොට ඒ ගෝල තව තවත් ලොකු වුණා. එහෙම ලොකුවෙන්න ලොකු වෙන්න ගෝලවල සම්පීඩනයත් ඒ අනුව රත්වීමත් තව තව වැඩි වුණා. රත්වීම අතිශයින් ඉහළ මට්ට්මට පැමිණි විට ඒ දැවැන්ත හයිඩ‍්‍රජන් ගෝල ගිනිගෙන මව් තාරකා බවට පත්වුණා. අවකාශය පුරා හැම තැනකම ඒ විදියට දැවැන්ත මව් තාරකා ඇති වුණා.

ගැලැක්සි හෙවත් මන්දාකිණි බිහිවීම
විශ්වයේ වයස අවුරුදු බිලියනයයි: ගැලැක්සි නොහොත් බිලියන ගණන් තරු සමූහගත වූ මන්දාකිණි බිහිවීමට පටන් ගත්තා. එතැන් සිට දිගින් දිගටම විවිධ ස්වරූපයේ සහ ප‍්‍රමාණයේ ගැලැක්සි බිහිවුණා. මේ විදියට අප වෙසෙන ක්ෂීරපථ (Milky way) ගැලැක්සියද ඇතුළුව ගැලැක්සි බිලියන ගණනාවක් ඇති වුණා. කලුවර රැයක දිලි දිලී මැණික් වගේ දිදුලන තාරකා බිලියන ගණනාවක් ඒ හැම ගැලැක්සියකම එක්ව තිබුණා. අපේ ක්ෂීරපත ගැලැක්සිය වැනි ඇතැම් ගැලැක්සි මැද ගුරුත්වාකර්ෂණය කොයිතරම් වැඩි වුණාද කිව්වොත් ඒ නිසා බ්ලැක් හෝල් එකක් ඒ කියන්නේ ඉමක් කොණක් නැති කලුකුහරයක් ඇතිවුණා. ළඟපාත තිබුණු තාරාකා, ධූලි වලාකුළු පමණක් නොවෙයි ආලෝකය පවා මේ කුහරය ඇතුළට ඇදලා ගත්තා. හරියට දිය සුළියකට අසුවුණ සුන්බුන් වගේ ඒ හැම දෙයක්ම කුහරයේ අන්ධකාර අගාධය තුළ නොපෙනී ගියා. කලුකුහරයේ ගුරුත්වාකර්ෂණයට අසුවෙන මානයේ තිබුනු සියලූම තාරකා, ධුලි වළාකුලූ ඇද ගෙන ඉවර වු විට සියල්ල සන්සුන් වුණා. දැන් ක්ෂීරපථ ගැලැක්සියත් බිලියන ගණනාවක් වූ අනෙක් ගැලැක්සි සියල්ලත් හොඳට ලොකු මහත් වෙළා.

සූර්යයා සහ ග්‍ර‍හයෝ බිහිවීම
විශ්වයේ වයස අවුරුදු බිලියන හතයි: විද්‍යාඥයන්ට නිශ්චිතවම දින වකවානු කීමට නොහැකි වුවද අපේ මව්තාරකාව සුපර්නෝවා පිපිරීමට ලක්වන්නට ඇත්තේ මේ අවධියේදී විය යුතුයි. ඇතැම් විට එවැනි මව්තාරකා එකකට වැඩිගණනක් පිපිරීම නිසා ඇති වූ ධූලි වලාවෝ පසු කලෙක අපේ සෞරග‍්‍රහ මණ්ඩලය ඇති කිරීමට දායක වෙන්නට ඇතිඒ ගැන තවම අප හරියට දන්නේ නැහැ.

විශ්වයේ වයස අවුරුදු බිලියන අටයි: මුලින්ම ධුලි සහ වායු මහා වලාවක් ලෙස ඇරඹී කෙමෙන් කෙමෙන් සෞර ග‍්‍රහ මණ්ඩලය බිහිවීමට සැරසෙයි. අති දැවැන්ත ධූලි වලාව සෙමින් සෙමින් දිගටි කවපෙත්තක ස්වරූපය ගනී. ගුරුත්වාකර්ෂණයෙන් එකිනෙකා වෙත ඇදී යන ධූලි පිණ්ඩ ග‍්‍රහවස්තුවල මුල් හැඩය ගනී. අධික ගුරුත්වාකර්ෂණයෙන් ගිනියම් ව ඇතිවන න්‍යෂ්ථික විලයනය (nuclear fusion) සමග කවපෙත්ත මැද සූර්යා බිහිවෙයි. හයිඩ‍්‍රජන් හීලියම් බවට හරවමින් සිදුවන න්‍යෂ්ථික විලයනය නිසා සූර්යයා දීප්තියෙන් දිදුලයි.

පෘථිවිය බිහිවීම
විශ්වයේ වයස අවුරුදු බිලියන අටහමාරයි: සූර්යයාගේ න්‍යෂ්ටික විලයනය ඇතිවීමෙන් අවුරුදු මිලියන 500ක් ගතවූ පසු දිගටි කවපෙත්තක හැඩයගෙන තිබූ ග්‍ර‍හ පිණ්ඩ එකතුවේ පිට පැත්තේ සිට ග‍්‍රහ ලෝක හැඩගැසීම ඇරඹෙයි. මෙසේ සැදුනු ග‍්‍රහ වස්තුන් අතරින් තුන් වැනි ග‍්‍රහ වස්තුව වන පෘථිවිය ජීවය ඇතිවීම සඳහා සුදුසු තරම් දුරකින් සූර්යයා වටා කක්ෂ ගතවී පරිභ‍්‍රමණය වෙයි.

විශ්වයේ වයස
විශ්වයේ ඇති ගැලැක්සි අතර ඇති පරතරය කෙමෙන් කෙමෙන් වැඩිවෙමින් යනවා යන්නෙන් තේරුම් ගත හැක්කේ මුල සිටම විශ්වය ප‍්‍රසාරණය වෙමින් පවතින බවයි- කාලය ඔස්සේ ආපස්සට ගමන් කිරීමට හැකි නම් මේ ගැලැක්සි සියල්ලම කෙමෙන් කෙමෙන් එකිනෙකට ලංවී හෙවත් සංකෝචනය වී අවසානයේ වැලි කැටයකටත් වඩා කුඩාවට හැකිළී එක්වෙන හැටි දැන ගන්නට ලැබේවි. ගැලැක්සි එකිනෙකින් ඈත්වන වේගය අනුව ඒවා එකට එක්ව පැවතුණේ කෙතරම් කලකට ඉහතදී දැයි ගණනය කළ හැකියි. ඒ අනුවයි විශ්වයේ වයස අවුරුදු බිලියන 13.7ක් පමණ වන බව දැනගත්තේ.

ආශ්‍රිත

 Cosmic Calendar (scaled down timeline)
 Cosmic latte
 Detailed logarithmic timeline
 Earth's location in the universe
 False vacuum
 Future of an expanding universe
 Galaxy And Mass Assembly survey
 Heat death of the universe
 History of the center of the Universe
 Illustris project
 Non-standard cosmology
 Nucleocosmochronology
 Parallel universe (fiction)
 Rare Earth hypothesis
 Space and survival
 Terasecond and longer
 Timeline of the early universe
 Timeline of the far future
 Timeline of the near future
 Zero-energy universe

මූලාශ්‍ර
පාද සටහන්

උපහරණ

භාහිර සබැඳි

 NASA/IPAC Extragalactic Database (NED) / (NED-Distances).
 There are about 1082 atoms in the observable universe – LiveScience, July 2021.
 This is why we will never know everything about our universe – Forbes, May 2019.

වීඩියෝ පට
 Cosmography of the Local Universe at irfu.cea.fr (17:35) (arXiv)
 The Known Universe
 Understand The Size Of The Universe
 3-D Video (01:46) – Over a Million Galaxies of Billions of Stars each – BerkeleyLab/animated

Astronomical dynamical systems
තාරකා විද්‍යාව තුළ සංකල්ප
Environments
ප්‍රධාන මාතෘකා ලිපි
Physical cosmology
තාරකා විද්‍යාව
භෞතික විද්‍යාව
විද්‍යාව

විශ්වය


An Habenaria pumila in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Eduard Friedrich Poeppig. An Habenaria pumila in nahilalakip ha genus nga Habenaria, ngan familia nga Orchidaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Mga sumpay ha gawas

Image gallery

Habenaria

Habenaria pumila


الإزميل  سميّت الكوكبة بهذا الاسم نسبةً إلى آبي نيكولاس آسيل والذي طاف في رحلته حول رأس الرجاء الصالح، وذلك في الفترة ما بين عامي 1751م و1752. وتظهر هذه المجموعة النجمية في الجزء الشمالي من الكرة الأرضية ويمتد مدى رؤيته حتى خط العرض 63 درجة شمال الكرة الأرضية؛ وفي الجزء الجنوبي من الكرة الأرضية وينتهي مدى رؤيته عند خط العرض 43 درجة جنوب الكرة الأرضية. ويمكن رؤية هذه المجموعة النجمية في الفترة ما بين شهري تشرين الثاني وكانون الأول. ومن بين بعض نجوم كوكبة آلة النقاش، توجد: ألفا آلة النقاش، بيتا آلة النقاش، إبسلون آلة النقاش، زيتا آلة النقاش، إيتا آلة النقاش.

المصادر الخارجية
 موقع الكون

مراجع

الإزميل (كوكبة)
اكتشافات نيكولاس لويس دو لكيل
الأبراج الشرقية
الكوكبات الجنوبية

الإزميل (كوكبة)


A doença do vírus de Marburg (MVD do inglês: Marburg virus disease; anteriormente conhecida como febre hemorrágica de Marburg) é uma febre hemorrágica viral em primatas humanos e não humanos, causada por um dos dois vírus de Marburg: vírus de Marburg (MARV) e vírus de Ravn (RAVV). Seus sintomas clínicos são muito semelhantes aos da doença por vírus Ébola (DVE).

Acredita-se que os morcegos frugívoros egípcios sejam os portadores normais na natureza e o RNA do vírus de Marburg foi isolado deles.

Sinais e sintomas
O estudo mais detalhado sobre a frequência, início e duração dos sinais e sintomas clínicos da MVD foi realizado durante o surto misto da doença MARV/RAVV de 1998–2000. Uma erupção maculopapular, petéquias, púrpura, equimoses e hematomas (especialmente ao redor dos locais de injeção da agulha) são manifestações hemorrágicas típicas. No entanto, ao contrário da crença popular, a hemorragia não leva à hipovolemia e não é a causa da morte (a perda total de sangue é mínima, exceto durante o parto). Em vez disso, a morte ocorre devido à síndrome da disfunção de múltiplos órgãos devido à redistribuição de fluidos, hipotensão, coagulação intravascular disseminada e necroses teciduais focais.

As fases clínicas da apresentação da febre hemorrágica de Marburg (MHF) são descritas a seguir. Observe que as fases se sobrepõem devido à variabilidade entre os casos:
 Fase de Incubação: 2 a 21 dias, com média de 5 a 9 dias.
 Fase de Generalização: Dia 1 até o Dia 5 desde o início dos sintomas clínicos. A MHF se apresenta com febre alta de cerca de 40ºC e uma dor de cabeça súbita e intensa, acompanhada de calafrios, fadiga, náusea, vômito, diarreia, faringite, erupção cutânea maculopapular, dor abdominal, conjuntivite e mal-estar.
 Fase Inicial do Órgão: Dia 5 até o Dia 13. Os sintomas incluem prostração, dispneia, edema, hiperemia conjuntival, exantema viral e sintomas do sistema nervoso central, incluindo encefalite, confusão, delírio, apatia e agressividade. Os sintomas hemorrágicos geralmente ocorrem tardiamente e anunciam o fim da fase inicial do órgão, levando a uma eventual recuperação ou piora e morte. Os sintomas incluem fezes com sangue, equimoses, vazamento de sangue de locais de punção venosa, hemorragia visceral e mucosa e, possivelmente, hematemese.
 Fase Terminal do Órgão: dia 13 até dia 21+. Os sintomas se bifurcam em duas constelações: ou para sobreviventes ou para casos fatais. Os sobreviventes entrarão em uma fase de convalescença, experimentando mialgia, fibromialgia, hepatite, astenia, sintomas oculares e psicose. Os casos fatais continuam a piorar, apresentando febre contínua, obnubilação, coma, convulsões, coagulopatia difusa, distúrbios metabólicos, choque e morte, com a morte ocorrendo tipicamente entre os dias 8 e 16.

Causas

A MVD é causada por dois vírus: vírus de Marburg (MARV) e vírus de Ravn (RAVV), ambos da família Filoviridae.

Os marburgvirus são endêmicos em florestas áridas da África Equatorial. A maioria das infecções por marburgvirus foi repetidamente associada a pessoas que visitavam cavernas naturais ou trabalhavam em minas. Em 2009, o isolamento bem-sucedido do MARV e RAVV infecciosos foi relatado em morcegos frugívoros egípcios saudáveis capturados em cavernas. Esse isolamento sugere fortemente que os morcegos frugívoros do Velho Mundo estão envolvidos na manutenção natural dos marburgvirus, e que visitar cavernas infestadas por morcegos é um fator de risco para adquirir infecções por marburgvirus. Porém, mais estudos são necessários para estabelecer se os morcegos egípcios são os verdadeiros hospedeiros do MARV e RAVV ou se eles são infectados por contato com outro animal e, portanto, servem apenas como hospedeiros intermediários. Outro fator de risco é o contato com primatas não humanos, embora apenas um surto de MVD (em 1967) tenha ocorrido devido ao contato com macacos infectados.

Ao contrário da doença por vírus Ébola (DVE), que tem sido associada a fortes chuvas após longos períodos de tempo seco, os fatores desencadeantes para o transbordamento do vírus de Marburg na população humana ainda não foram descritos.

Diagnóstico

A MVD é clinicamente indistinguível da doença por vírus Ébola (DVE) e também pode ser facilmente confundida com muitas outras doenças prevalentes na África Equatorial, como outras febres hemorrágicas virais, malária falciparum, febre tifoide, shigelose, doenças rickettsiais como tifo, cólera, sepse gram-negativa, borreliose, como febre recorrente ou enterite por EHEC. Outras doenças infecciosas que devem ser incluídas no diagnóstico diferencial incluem leptospirose, tifo esfolioso, peste, febre Q, candidíase, histoplasmose, tripanossomíase, leishmaniose visceral, varíola hemorrágica, sarampo e hepatite viral fulminante. Doenças não infecciosas que podem ser confundidas com a MVD são leucemia promielocítica aguda, síndrome hemolítico-urêmica, envenenamento por cobra, deficiências de fator de coagulação/distúrbios plaquetários, púrpura trombocitopênica trombótica, telangiectasia hemorrágica hereditária, síndrome de Kawasaki e até intoxicação por varfarina. O indicador mais importante que pode levar à suspeita da MVD no exame clínico é a história médica do paciente, em particular a história de viagens e a história ocupacional (que países e cavernas foram visitadas?) e a exposição do paciente à vida selvagem (exposição a morcegos ou excrementos de morcegos?). A MVD pode ser confirmada pelo isolamento do vírus de Marburg ou pela detecção do antígeno do vírus de Marburg ou RNAs genômicos ou subgenômicos em amostras de sangue ou soro do paciente durante a fase aguda da MVD. O isolamento do Marburgvirus geralmente é realizado pela inoculação de culturas de células epiteliais Vero E6 ou MA-104 do rim de Chlorocebus aethiops ou pela inoculação de células SW-13 do carcinoma adrenal humano, todas as quais reagem à infecção com efeitos citopáticos característicos. Os filovirions podem ser facilmente visualizados e identificados na cultura celular por eletromicrografia devido às suas formas filamentosas únicas, porém, a eletromicrografia não pode diferenciar os vários filovírus sozinhos, apesar de algumas diferenças gerais de comprimento. Ensaios de imunofluorescência são usados para confirmar a presença do Marburgvirus em culturas celulares. Durante um surto, o isolamento do vírus e a eletromicrografia geralmente não são opções viáveis. Os métodos de diagnóstico mais comuns são, portanto, RT-PCR em conjunto com ELISA de captura de antígeno, que pode ser realizado em hospitais e laboratórios  de campo ou móvel. Ensaios de imunofluorescência indireta não são mais usados para diagnóstico da MVD no campo.

Classificação
A doença do vírus de Marburg (MVD) é o nome oficial listado na Classificação Estatística Internacional de Doenças e Problemas Relacionados com a Saúde 10 (CID-10) da Organização Mundial da Saúde para a doença humana causada por qualquer um dos dois Marburgvirus: vírus de Marburg (MARV) e vírus de Ravn (RAVV). Na literatura científica, a febre hemorrágica de Marburg (MHF) é frequentemente usada como um nome alternativo não oficial para a mesma doença. Ambos os nomes das doenças são derivados da cidade alemã de Marburg, onde o MARV foi descoberto pela primeira vez.

Transmissão
Os detalhes da transmissão inicial da MVD para humanos permanecem incompletos. A transmissão provavelmente ocorre de morcegos frugívoros egípcios ou outro hospedeiro natural, como primatas não humanos ou através do consumo de carne de animal silvestre, mas as vias específicas e os fluidos corporais envolvidos são desconhecidos. A transmissão da MVD entre humanos ocorre por meio do contato direto com fluidos corporais infectados, como o sangue.

Prevenção
Atualmente, não há vacinas aprovadas pela Food and Drug Administration para a prevenção da MVD. Muitas vacinas candidatas foram desenvolvidas e testadas em vários modelos animais. Dessas, as mais promissoras são as vacinas de DNA ou baseadas em replicons do vírus da encefalite equina venezuelana, do vírus da estomatite vesicular ou de partículas semelhantes ao filovírus, sendo que todos esses candidatos poderiam proteger primatas não humanos da doença induzida pelo vírus de Marburg. Vacinas de DNA entraram em ensaios clínicos. Marburgviruses são altamente infecciosos, mas não muito contagiosos. Eles não são transmitidos por aerossol durante surtos naturais da MVD. Devido à ausência de uma vacina aprovada, a prevenção da MVD depende predominantemente da quarentena de casos confirmados ou de alta probabilidade, equipamento de proteção individual adequado, esterilização e desinfecção.

Zonas endêmicas
Os hospedeiros naturais de manutenção dos vírus de Marburg ainda precisam ser identificados de forma inequívoca. No entanto, o isolamento da MARV e RAVV de morcegos, e a associação de vários surtos da MVD com minas ou cavernas infestadas por morcegos, sugere fortemente que os morcegos estão envolvidos na transmissão do vírus de Marburg para humanos. Evitar o contato com morcegos e abster-se de visitas a cavernas é altamente recomendado, mas pode não ser possível para aqueles que trabalham em minas ou pessoas que dependem de morcegos como fonte de alimento.

Durante surtos
Como os vírus de Marburg não são transmitidos por aerossol, o método de prevenção mais direto durante os surtos da MVD é evitar o contato direto (pele a pele) com os pacientes, suas excreções e fluidos corporais e quaisquer materiais e utensílios possivelmente contaminados. Os pacientes devem ser isolados, mas ainda estão seguros para serem visitados por familiares. A equipe médica deve ser treinada e aplicar técnicas rígidas de enfermagem de bloqueio do vírus (máscara facial descartável, luvas, óculos de proteção e avental o tempo todo). Rituais funerários tradicionais, especialmente aqueles que requerem o embalsamamento de corpos, devem ser desencorajados ou modificados.

No laboratório
Os vírus de Marburg são patógenos do grupo de risco 4 da Organização Mundial da Saúde, exigindo contenção equivalente ao nível 4 de biossegurança (BSL-4), sendo que os pesquisadores de laboratório devem ser treinados adequadamente nas práticas BSL-4 e usar equipamentos de proteção individual adequados.

Tratamento
Atualmente, não há terapia específica eficaz contra o vírus de Marburg para o tratamento da MVD. O tratamento é principalmente de natureza de suporte e inclui a minimização de procedimentos invasivos, balanceamento de fluidos e eletrólitos para combater a desidratação, administração de anticoagulantes no início da infecção para prevenir ou controlar a coagulação intravascular disseminada, administração de pró-coagulantes no final da infecção para controlar a hemorragia, manutenção dos níveis de oxigênio, controle da dor, e administração de antibióticos ou antifúngicos para tratar infecções secundárias.

Prognóstico
O prognóstico geralmente é ruim. Se o paciente sobreviver, a recuperação pode ser rápida e completa ou prolongada com sequelas, como orquite, hepatite, uveíte, parotidite, descamação ou alopecia. É importante ressaltar que a MARV é conhecida por ser capaz de persistir em alguns sobreviventes e reativar e causar um surto secundário da MVD ou ser transmitida via esperma, causando casos secundários de infecção e doença.

Das 252 pessoas que contraíram Marburg durante o surto de 2004–2005 de um serotipo particularmente virulento em Angola, 227 morreram, para uma taxa de letalidade de 90%. Embora todas as faixas etárias sejam suscetíveis à infecção, as crianças raramente são infectadas. Na epidemia do Congo de 1998–2000, apenas 8% dos casos eram crianças com menos de 5 anos de idade.

Epidemiologia
Abaixo está uma tabela de surtos relativos à doença do vírus de Marburg (MVD) de 1967 a 2023:

Surto de 1967
A MVD foi documentada pela primeira vez em 1967, quando 31 pessoas adoeceram nas cidades alemãs de Marburg e Frankfurt am Main, e em Belgrado, Iugoslávia. O surto envolveu 25 infecções primárias por MARV e sete mortes, e seis casos secundários não letais. O surto foi atribuído a macacos Chlorocebus aethiops infectados importados de um local não revelado em Uganda e usados no desenvolvimento de vacinas contra a poliomielite. Os macacos foram recebidos pela Behringwerke, empresa de Marburg fundada pelo primeiro ganhador do Prêmio Nobel de Medicina, Emil Adolf von Behring. A empresa, que na época era propriedade da Hoechst AG, foi originalmente criada para desenvolver soros contra tétano e difteria. Infecções primárias ocorreram na equipe do laboratório da Behringwerke enquanto trabalhavam com tecidos de Chlorocebus aethiops ou culturas de tecidos sem equipamento de proteção individual adequado. Casos secundários envolveram dois médicos, uma enfermeira, um atendente post-mortem e a esposa de um veterinário. Todos os casos secundários tiveram contato direto, geralmente envolvendo sangue, com um caso primário. Ambos os médicos foram infectados por picadas acidentais na pele ao coletar sangue de pacientes. Um relato científico popular desse surto pode ser encontrado no livro The Coming Plague, de Laurie Garrett.

Casos de 1975
Em 1975, um turista australiano foi infectado com MARV na Rodésia (hoje Zimbábue). Ele morreu em um hospital em Joanesburgo, África do Sul. Sua namorada e uma enfermeira assistente foram posteriormente infectadas com MVD, mas sobreviveram.

Casos de 1980
Um caso de infecção por MARV ocorreu em 1980 no Quênia. Um francês, que trabalhava como engenheiro elétrico em uma fábrica de açúcar em Nzoia (perto de Bungoma), na base do Monte Elgon (que contém a caverna Kitum), foi infectado por meios desconhecidos e morreu em 15 de janeiro, logo após ser internado no Hospital de Nairóbi. O médico assistente contraiu MVD, mas sobreviveu. Um relato científico popular desses casos pode ser encontrado no livro The Hot Zone, de Richard Preston (o francês é referido sob o pseudônimo de "Charles Monet", enquanto o médico é identificado sob seu nome verdadeiro, Shem Musoke).

Caso de 1987
Em 1987, um único caso letal de infecção por RAVV ocorreu em um menino dinamarquês de 15 anos, que passava férias em Kisumu, no Quênia. Ele havia visitado a caverna Kitum no Monte Elgon antes de viajar para Mombasa, onde desenvolveu sinais clínicos de infecção. O menino morreu após ser transferido para o Hospital de Nairóbi. Um relato científico popular deste caso pode ser encontrado no livro The Hot Zone, de Richard Preston (o menino é referido sob o pseudônimo de "Peter Cardinal").

Infecção laboratorial de 1988
Em 1988, o pesquisador Nikolai Ustinov infectou-se letalmente com MARV após se picar acidentalmente com uma seringa usada para inoculação de porquinhos-da-índia. O acidente ocorreu na Associação de Produção Científica "Vektor" (hoje Centro Estadual de Pesquisa de Virologia e Biotecnologia "Vektor") em Koltsovo, União Soviética (hoje Rússia). Muito pouca informação está disponível publicamente sobre este caso de MVD, porque os experimentos de Ustinov foram confidenciais. Um relato científico popular desse caso pode ser encontrado no livro Biohazard, de Ken Alibek.

Infecção laboratorial de 1990
Outro acidente de laboratório ocorreu na Associação de Produção Científica "Vektor" (hoje Centro Estadual de Pesquisa em Virologia e Biotecnologia "Vektor") em Koltsovo, União Soviética (hoje Rússia), quando um cientista contraiu MARV por meios desconhecidos.

Surto de 1998–2000
Um grande surto de MVD ocorreu entre garimpeiros ilegais ao redor da mina de Goroumbwa em Durba e Watsa, República Democrática do Congo, de 1998 a 2000, quando a co-circulação de MARV e RAVV causou 154 casos de MVD e 128 mortes. O surto terminou com a inundação da mina.

Surto de 2004–2005
No início de 2005, a Organização Mundial da Saúde (OMS) começou a investigar um surto de febre hemorrágica viral em Angola, centrado na província de Uíge, no nordeste, mas que também afetou muitas outras províncias. O governo angolano teve que pedir ajuda internacional, lembrando que havia apenas cerca de  médicos em todo o país, com algumas províncias tendo apenas dois. Os profissionais de saúde também reclamaram da falta de equipamentos de proteção individual, como luvas, aventais e máscaras. A Médicos sem Fronteiras (MSF) relatou que, quando sua equipe chegou ao hospital provincial no centro do surto, eles o encontraram funcionando sem água e eletricidade. O rastreamento de contatos foi complicado pelo fato de que as estradas do país e outras infraestruturas foram devastadas após quase três décadas de guerra civil e o campo permaneceu repleto de minas terrestres. O Hospital Américo Boa Vida, na capital angolana de Luanda, montou uma ala especial de isolamento para tratar os infectados do interior. Infelizmente, como a MVD geralmente resulta em morte, algumas pessoas passaram a ver hospitais e profissionais de saúde com desconfiança e trataram os ajudantes com hostilidade. Por exemplo, uma enfermaria de isolamento especialmente equipada no hospital da província de Uíge ficou vazia durante grande parte da epidemia, embora a instalação estivesse no centro do surto. A OMS foi forçada a implementar o que descreveu como uma "estratégia de redução de danos", que consistia na distribuição de desinfetantes para as famílias afetadas que recusaram atendimento hospitalar. Das 252 pessoas que contraíram MVD durante o surto, 227 morreram. Foi o maior surto registrado da doença do vírus de Marburg.

Casos de 2007
Em 2007, quatro mineradores foram infectados com o vírus de Marburg no distrito de Kamwenge, Uganda. O primeiro caso, um homem de 29 anos, tornou-se sintomático em 4 de julho de 2007, e foi internado em um hospital três dias depois, mas acabou por morrer em 13 de julho. O rastreamento de contatos revelou que o homem teve contato próximo prolongado com dois colegas (um homem de 22 anos e um homem de 23 anos), que apresentaram sinais clínicos de infecção antes do início da doença. Ambos os homens foram internados em hospitais em junho e sobreviveram às infecções, comprovadamente devidas ao MARV. Um quarto homem, de 25 anos, desenvolveu sinais clínicos de MVD em setembro e demonstrou estar infectado com RAVV. Ele também sobreviveu à infecção.

Casos de 2008
Em 10 de julho de 2008, o Instituto Nacional de Saúde Pública e Meio Ambiente dos Países Baixos informou que uma neerlandesa de 41 anos, que visitou a caverna Python na floresta de Maramagambo durante suas férias em Uganda, teve MVD devido à infecção por MARV e foi internada em um hospital nos Países Baixos. A mulher morreu em tratamento no Centro Médico da Universidade de Leiden em 11 de julho. O Ministério da Saúde de Uganda fechou a caverna após este caso. Em 9 de janeiro daquele ano, um médico infectologista notificou o Departamento de Saúde Pública e Meio Ambiente do Colorado que uma estadunidense de 44 anos que havia retornado de Uganda havia sido hospitalizada com febre de origem desconhecida. Na época, o teste sorológico foi negativo para febre hemorrágica viral. Ela recebeu alta em 19 de janeiro de 2008. Após a morte da paciente neerlandesa e a descoberta de que a estadunidense havia visitado a Caverna Python, testes adicionais confirmaram que a paciente apresentava anticorpos MARV e RNA.

Surto em Uganda em 2017
Em outubro de 2017, um surto da doença do vírus de Marburg foi detectado no distrito de Kween, leste de Uganda. Todos os três casos iniciais (pertencentes a uma família – dois irmãos e uma irmã) morreram em 3 de novembro. O quarto caso – um profissional de saúde – desenvolveu sintomas em 4 de novembro e foi internado em um hospital. O primeiro caso confirmado viajou para o Quênia antes da morte. Um contato próximo do segundo caso confirmado viajou para Kampala. Foi relatado que várias centenas de pessoas podem ter sido expostas à infecção.

Casos na Guiné em 2021
Em agosto de 2021, dois meses após o fim da epidemia de ébola reemergente na província de Guéckédou, um caso da doença do vírus de Marburg foi confirmado pelas autoridades de saúde por meio de análises laboratoriais. Outro caso potencial da doença em um contato estava aguardando resultados oficiais. Este tinha sido o primeiro caso confirmado de febre hemorrágica de Marburg na África Ocidental. O caso de Marburg também foi identificado em Guéckédou. Durante o surto, um total de um caso confirmado que morreu (CFR = 100%) e 173 contatos foram identificados, incluindo 14 contatos de alto risco com base na exposição. Entre eles, 172 foram acompanhados por um período de 21 dias, dos quais nenhum desenvolveu sintomas. Um contato de alto risco foi perdido durante o acompanhamento. O sequenciamento isolado do paciente guineense mostrou que esse surto foi causado pelo vírus de Marburg, semelhante aos casos em Angola. Uma colônia de morcegos frugívoros egípcios (reservatório hospedeiro do vírus de Marburg) foi encontrada nas proximidades (4,5 km) da vila, onde o surto da doença do vírus de Marburg surgiu em 2021. Dois dos morcegos frugívoros amostrados desta colônia foram PCR positivos para o vírus de Marburg.

Casos na Gana em 2022
Em julho de 2022, a análise preliminar de amostras coletadas de dois pacientes – ambos falecidos – em Gana indicou que os casos eram positivos para o vírus de Marburg. No entanto, por procedimento padrão, as amostras foram enviadas ao Instituto Pasteur de Dakar para confirmação. Em 17 de julho de 2022, os dois casos foram confirmados por Gana, o que levou o país a declarar um surto da doença do vírus de Marburg. Um caso adicional foi identificado, elevando o total para três.

Surtos em 2023

Guiné Equatorial

Em fevereiro de 2023, a Guiné Equatorial relatou um surto da doença do vírus de Marburg. Em 8 de junho de 2023, a OMS declarou o fim do surto. No total, foram registrados 17 casos confirmados por laboratório e 12 mortes, sendo que todos os 23 casos prováveis morreram.

Tanzânia
Em 21 de março de 2023, o Ministério da Saúde da Tanzânia relatou um surto da doença do vírus de Marburg, sendo a primeira vez que o país relata um surto da doença. Em 2 de junho de 2023, a Tanzânia declarou o fim do surto, com nove casos (oito confirmados e um suspeito) e seis mortes devido à doença.

Investigação
Experimentalmente, o vírus recombinante da estomatite vesicular expressando a glicoproteína de MARV foi usado com sucesso em modelos de primatas não humanos como profilaxia pós-exposição. Uma vacina candidata foi eficaz em primatas não humanos. Regimes terapêuticos experimentais baseados na tecnologia antisense mostraram-se promissores, com oligômeros de morfolino fosforodiamidato visando o genoma MARV. Novas terapias de Sarepta e Tekmira também foram usadas com sucesso em humanos e primatas.

Leituras adicionais

Ligações externas

 ViralZone: Vírus de Marburg (em inglês). Consultado em 16 de fevereiro de 2023
 Centros de Controle e Prevenção de Doenças, Controle de Infecção para Febres Hemorrágicas Virais no Ambiente Africano de Cuidados de Saúde (em inglês). Consultado em 16 de fevereiro de 2023
 Centro de Controle e Prevenção de Doenças, Febre Hemorrágica de Marburg (em inglês). Consultado em 16 de fevereiro de 2023
 Centro de Controle e Prevenção de Doenças, Casos conhecidos e surtos de febre hemorrágica de Marburg (em inglês). Consultado em 16 de fevereiro de 2023
 Ebola e febre hemorrágica de Marburg – Ficha informativa do Centro Europeu de Prevenção e Controlo das Doenças (em inglês). Consultado em 16 de fevereiro de 2023
 Organização Mundial da Saúde, Febre Hemorrágica de Marburg (em inglês). Consultado em 16 de fevereiro de 2023
 Cruz Vermelha PDF (em inglês). Consultado em 16 de fevereiro de 2023
 Virus Banco de dados de patógenos e recurso de análise: Filoviridae (em inglês). Consultado em 16 de fevereiro de 2023

Febres hemorrágicas
Doenças tropicais
Armas biológicas
Zoonoses

Doença do vírus de Marburg


Joann Lõssov, (nacido el 10 de septiembre de 1921 en Tallin, Estonia y muerto en Tallin, Estonia el 3 de agosto de 2000) fue un jugador soviético de baloncesto. Consiguió tres medallas en competiciones internacionales con la selección de la Unión Soviética.

Murió a los 78 años de edad por causas desconocidas.

Enlaces externos
 Ficha en sportsreference (en inglés)

Nacidos en Tallin
Fallecidos en Tallin
Baloncestistas de la selección de la Unión Soviética
Baloncestistas de Estonia
Baloncestistas de la Unión Soviética
Baloncestistas del BC Kalev/Cramo
Baloncestistas del Tartu Üllikool Rock
Medallistas olímpicos de plata de la Unión Soviética
Medallistas olímpicos de Helsinki 1952
Baloncestistas en los Juegos Olímpicos de Helsinki 1952
Entrenadores de baloncesto de Estonia

Joann Lõssov


200750 Rix este un asteroid din centura principală de asteroizi.

Descriere
200750 Rix este un asteroid din centura principală de asteroizi. A fost descoperit pe  la Apache Point Observatory în cadrul programului Sloan Digital Sky Survey. Asteroidul prezintă o orbită caracterizată de o semiaxă mare de 2,27 ua, o excentricitate de 0,13 și o înclinație de 8,1° în raport cu ecliptica.

Vezi și
 Lista planetelor minore: 200001-201000
 Centura de asteroizi

Referințe

Obiecte astronomice descoperite în 2001
Centura de asteroizi

200750 Rix


Die Romanian International 2007 fanden in Timișoara vom 22. bis zum 25. März 2007 statt. Der Referee war Lajos Csanda aus Ungarn. Das Preisgeld betrug 5.000 US-Dollar. Es war die 9. Austragung dieser internationalen Meisterschaften von Rumänien im Badminton.

Austragungsort
 Banu Sport Sporthall, FC Ripensia 29

Finalergebnisse

Weblinks
 badminton.de

2007
Badminton 2007
Badmintonwettbewerb in Timișoara
EBU Circuit 2006/07

Romanian International 2007


Ofjorden, også kaldt Åfjorden, (nordsamisk: Uffirvuodna) er en fjord på nordsiden af Sørøya i Hasvik kommune i Troms og Finnmark   fylke i Norge. Fjorden går ni kilometer mod sydøst til Ofjordbugten i enden af fjorden.

Fjorden har indløb mellem Ofjordnæringen i sydvest og Steinnæringen i nordøst. Øst for Stennæringen ligger Bølefjorden, mens Sandfjorden ligger vest for Ofjordnæringen. Fjorden er 74 meter på det dybeste, næsten helt inderst i fjorden.

Der er ingen bebyggelse ved fjorden.

Kilder og henvisninger

 Sørøya – den grønne utposten mot nord  Birger Løvland, august 2016 på utposten.no hentet 10. februar 2019

Fjorde i Troms og Finnmark
Hasvik

Ofjorden


Tamil Traditional Network-France ou TTNF est une organisation représentant la communauté tamoule sri-lankaise en France.

Reconnaissant les droits du peuple tamoul dans le nord-est de l'île de Sri Lanka et la vision du Tamil Traditional network-France pour une paix et une sécurité durables à travers une solution politique négociée à la question nationale tamoule et l'espoir que Franco suscitera sa voix entre la communauté tamoule et les Tamouls, habitants de l'île de Sri Lanka.

Histoire
Sur les questions ethniques des Tamouls sri-lankais. En 2018, le Tamil Traditional Network-France est devenu une organisation sociale de base non partisane représentant la voix collective de la communauté tamoule en France, réunissant des individus et des organisations tamoules dans une structure de base et gouvernant conformément aux principes de la démocratie participative.

Activités

La caravane tamoule-2021

La caravane tamoule pour la justice pour le génocide du peuple tamoul du Sri Lanka

La caravane Tamoul , qui a débuté devant l'Assemblée nationale le 1er septembre 2021

En voyage pendant 13 jours consécutifs, La caravane Tamoul a rencontré plus de 100 mairies.

Manifestation et exposition photo sur le génocide tamoul devant le Parlement européen à Strasbourg le 10 septembre 2021 de 10h à 17h par caravane tamoule.

La caravane tamoule s'est achevée le  devant le Conseil des droits de l'homme de l'ONU à Genève.

L'exposition de photos sur le génocide tamoul s'est tenue le 13 septembre 2021 à Genève devant le Bureau du Commissaire général du Conseil des droits de l'homme de l'ONU.

Une exposition photo sur le génocide des Tamouls s'est tenue devant l'ONU à Genève les 14,15septembre 2021

Notes et références

Tamouls
Association ou organisme ayant son siège en France

Tamil Traditional Network-France