Bektâşîlik, adını 13. yüzyıl Anadolu'sunun İslâmlaştırılması sürecinde etkin faaliyet gösteren ve Hoca Ahmed Yesevî'nin öğretilerinin Anadolu'daki uygulayıcısı konumunda olan Hacı Bektaş-ı Veli'den alan, daha sonra ise 14. ilâ 15. yüzyıllarda Azerbaycan ve Anadolu'da yaygınlaşan Hurûfilik akımının etkisiyle ibahilik, teslis (üçleme), tenasüh ve hulul anlayışlarının da bünyesine katılmasıyla 16. yüzyılın başlarında Balım Sultan tarafından kurumsallaştırılan, On İki İmam esasına yönelik sufi/tasavvufî tarikat.

Bektâşî Tarikatı

Türkiye'de Alevilik denildiğinde ilk akla gelen isim Bektâşîliktir. Bektâşîlik, aslında Hacı Bektaş-ı Veli tarafından kurulduğuna inanılan bir İslâmî tarikattır. Bu tarikat mensupları (el alarak ya da diğer bir deyişle nasip alarak bu örgütlenmeye katılan kişiler) ise Bektâşî olarak adlandırılırlar. Ancak Ali ve Ehl-i Beyt sevgisi, tevella (Ehl-i Beyt'i sevenleri sevme) ve teberra (Ehl-i Beyt'i sevmeyenleri sevmeme) gibi Alevîliğin temel esaslarına bağlı oluşları dolayısıyla Bektâşîliğe Alevilik de denilebilir. Anadolu, Azerbaycan, Balkanlar ve İran'daki tüm Alevî tarikat mensupları On İki İmam inancına bağlıdır. Başlangıcından günümüze kadar kökenleri Horasan Melametîliğine dayanan bu tarikatlar, tarihî gelişim süreci içerisinde Vefâ'îyye/Bâbâ'îyye (Baba İlyas/Baba İshak), Yesevîlik/Âhilik, Kalenderîlik/Haydarilik, Rufâîlik/Gâlibîlik, Saltuk'îyye/Barak'îyyûn, Hurûfîlik/Bektâşîlik, Nîmetullahîlik/Nûrbakşîlik, Şahkulu Baba/Zünnun'îyye, Çelebî'yye/Celâl'îyye, Gül Baba/Dedebabalık (Bektâşî Babagan), ve Alicilik/Harabatîlik olarak sıralanabilir.

Müntesipleri
Türkiye'de her Bektâşî Alevî olduğu hâlde her Alevî, Hacı Bektaş-ı Velî'yi "Horasan Ereni" sayıp hürmet etmesine rağmen Bektâşî değildir. Bu yüzden Köy Bektâşîsi, Kent Bektâşîsi ayrımı yapılmaktadır. Köy Bektâşîlerine Alevî denildiği hâlde Şehir Bektâşîlerine Bektâşî denilir. Bektâşîlikle ilgili çalışması bulunan Abdülkadir Sezgin'e göre Alevî kelimesi ile Bektâşî kelimesi arasında herhangi bir fark bulunmamaktadır. Her iki grup da Hacı Bektaş-ı Velî'yi sevip saymalarına rağmen Aleviler Hacı Bektaş Dergâhı'na değil, Peygamber Muhammed'in soyundan geldiğine inanılan Alevî ocaklarına bağlıdırlar. Aslında Bektâşîlik bir tarikat olduğundan bu tarikatın yollarına uyan herkes Bektâşî olabilir.

Günümüzdeki temel öğretisi
Bektâşîlik, Hümanist esaslı bir öğretidir. Öğretinin odağında "insan" vardır. Amacı, İnsan-ı kâmil olarak tanımlanan olgun, yetkin insana ulaşmaktır. Bu ise belirli bir eğitim sürecini gerekli kılar. Hacı Bektaş-ı Velî'nin Türk dünyasının felsefesine çok büyük katkıları olmuş olup hâlen yaygın olarak kullanılan birçok özlü sözü bulunmaktadır. Öncelik yol kurallarındadır. Onlar "Hatır kalsın, yol kalmasın" diyerek bunu açıklarlar.

Oluşum süreci ve geçirdiği evreler

Şîʿa-i Batıni'nin Bektâşî Tarikatı'nın oluşumuna olan etkileri
Batı İran ile Anadolu'da yedinci hicrî asırdan itibaren dört yüzyıl süresince aralıksız süregelen dinî karışıklıklardan dolayı ortaya birçok Tarikat ve zümreler çıkmıştı. Horasan Melâmetîliği'nin kurulduğu yer olan, ve üçüncü hicrî asırdan itibaren birçok mutasavvıfın vatanı olarak bilinen Nişâbur'da Hamdun'el-Kassar'dan sonra daha birçok hulûl inancı ihtivâ eden ve dinîn ibadetlerine muhalefet eden "İbahiyye" mensûbu "Şîʿa-i Batıni" toplulukları çoğunlukla Melâmîyye'nin içerisine dâhil oldular. Şeyh Cemâl'ed-Dîn Sâdî'den itibaren Suriye, Mısır, Irak, Hindistan, Orta Asya sınırlarına kadar genişleyen ve "İbaha" i'tikadı gereği birçok tavır, tutum ve ibâdetin zâhirî hükümlerinin yerine getirilmesi mevzuunda göstermiş oldukları kayıtsızlıklarıyla dâima şiddetli kınanma ve eleştirilere mâruz kalan Kalenderîler ile eski yazarlar tarafından "Tâife-i Abdalan ve Cevâlika" olarak isimlendirilen çeşitli Tarikat mensuplarının, Osmanlı yazarlarınca abdal, âşık, torlak, şeyyâd, Haydari, Edhemî, Câmî, Şemsî gibi aynı mânaları taşıyan ifadelerle anıldıkları görülmektedir. Bunların hepsi de ortak kanallardan süzülenen benzer i'tikatların çeşitli parçalarını barındırmaktaydılar.

Kalenderîler'in Anadolu'da Bâtınîlik hareketlerine yaptıkları katkılar
Kalenderîler en koyu Aleviler olmaları nedeniyle Suriye, Halep Bâtınî merkezinden aldıkları kuvvetlerle, Anadolu'da bulunan ve diğer Bâtınî merkezlerinden ayrı ve bağımsız yaşamakta olan Batınileri takviye ettiler. "Kalenderî – Haydari" unvanı taşıyan ve Türkmen boyları arasına yerleşen babalar Anadolu'daki Bâtınîlik hareketlerine olanca güçleriyle destek oldular.

Haydariler'in Şîʿa-i Batıni mezhebini takviyesi
Haydariler, Kutb'ûd-Dîn Haydar'a mensup oldukları gibi "Haydârnâme" adıyla şeyhinin nâmına bir de eserî bulunan meşhur Pendnâme yazarı "Ferîdüddîn-i Attâr" da onun başlıca hâlifelerindendi. Altıncı hicrî asrın sonlarında büyük şöhreti sayesinde pek çok Türk'ü kendi intisabına almaya muvaffak olan Kutb'ûd-Dîn Haydar'ın bizatihi kendisi de aslen Türk ırkındandı. Konya'da Mevlânâ Celâl'ed-Dîn'in şöhretinin afâkı tuttuğu bir devirde bile Kutb'ûd-Dîn Haydar'ın hâlifeleri bağımsız zâviyelere sahiptiler. Mevlânâ Celâl'ed-Dîn'in yanında "Hacı Mûbârek Haydârî" adında bir Haydârî hâlifesinin de pek büyük bir hâysiyet ve itibâr sahibi olduğunu Eflâkî kaydetmektedir.

Anadolu Selçukluları devrinde "Şîʿa-i Batıni" hareketleri

Bu devirde Anadolu'da Bâtınîliğin en önemli propaganda merkezini Sultan Mes'ud evvel tarafından yaptırılmış olan Mes'udiye tekkesi temsil ediyordu. Anadolu Selçukluları'nın nüfuz ve hâkimiyet sahaları tamamen Moğollar'ın denetim ve müsaadesine tâbi bulunuyordu. Birçok şehirlerde İlhanlılar'ın himâyesi altında Şiîliği neşreden "Bâtın'ûl-Mezhep Babalar" tarafından açılan zâviyelerin sayıları da gün geçtikçe artmaktaydı. Moğollar'ın nüfuzuyla Mes'udiye Medresesi müderrisi Sünnî alimlerden "Şeyh Mecd'ed-Dîn İsâ" azledilerek yerine Şîʿa-i Batıni'nin en değerli dâîlerinden "Şems'ed-Dîn Ahmed Baba" atandı.

Bâtınîliğin Türkler arasında yayılması
"Horasan Erenleri" nâmıyla Oğuz boyları arasında kendilerine yer edinen "Şia-i Bâtıniyye dâîleri" ve millî lisân ile konuşarak halkın ruhiyatına pek uygun telkinlerde bulunan "Bâtınî-Babalar," iptidaî bir şer'ait içerisinde yaşamlarını idâme ettirme mücadelesi sürdüren, ve şehirliğin ince yaşam tarzını bilmeyen "Türk Özleri" yanında kendilerini birer "Veli" olarak tanıtmayı başarıyla becermişlerdi. Batıniler, süslü nâzım lisanından bir şey anlamayan bu aşîretler arasında düzenledikleri sazlı ve şaraplı meclislerde geçmişin tüm hurafe ve efsanelerini halka nakletmek suretiyle insanların gönüllerinde ilâhi duygular uyandırmaktaydılar.

Batıniler'in Moğollar arasına karışması ve Alevi-Bâtınîliğin Harezm Türkleri arasında yayılması
Selçuklu Hanedanı iktidara geldiklerinde Bağdat hilâfetine düşmüş olan Mısır Fâtımîleri'yle, aslında Şîʿa'nın Nizar'îyye kolu mensuplarından olan "Hükümet-i Melâhide-i Batıni Reisi" ve bütün "Batıniler'in Sahib-î Â'zam-ı" Hasan Sabbah'ı karşılarında buldular. Bilâhare Moğol istilâlarının başlamasıyla sahip oldukları karışık i'tikadların etkisinde kalarak vicdanî oluşumlarını kaybetmiş olan önemli kütleler, Moğol ordularının arasına karıştılar. Anadolu Selçuklu sultanlarından Birinci Âlâ'ed-Dîn Key-Kûbâd zamanında Halaç ve Kapçak gibi Türkmen kabilelerinden pek yoğun kütleler de Anadolu'ya yerleşmekteydi. Celâl'ed-Dîn Harezmşah'ın baskıcı tutumundan rahatsızlık duyan kabileler ve Harezm Türkmenleri Selçuklu Hanedanı'nın kendilerine duyduğu güvenle Anadolu Selçuklu Devleti'nin savunma kuvvetlerini teşkil etmekteydiler. İkinci Gıyas'ed-Dîn devrinde Amasya Bâtınî merkezinin etkisiyle bu Harezm Türkleri Selçuk ülkelerinden çıkartılarak Halep, Suriye ve El-Cezire muhitlerine dağıtıldılar. Konya Selçuk Sarayının hasmane siyâsetînden kuşkulanan Şîʿa-i Batıni dâîlerinden oluşan büyük bir topluluk ta bu Türkmen kabileleriyle birlikte göç ettiler. Harezm ülkesinin pek çok mezhep çatışmalarına sahne olduğunu fırsat bilen Bâtınî dâîleri, Harezmliler'in Anadolu Selçukluları tarafından kovulmaları fırsatını çok iyi değerlendirerek bütün kuvvetleriyle kendi âkide ve dâvalarını tasavvuf kanallarından geçirerek neşretmeye başladılar.

Harezm Türkleri arasında Bektâşîler
Celâl'ed-Dîn Harezmşah'ın harekâtından memnun olmayan aşîretler ondan ayrılarak Birinci Âlâ'ed-Dîn Key-Kûbâd'a iltica etmişler ve Selçuklular ülkelerine gelen bu aşîretlere de Sivas, Çorum, Engürü'ye kadar olan yörelerde yaylâk ve kışlaklar tahsis edilmişti. Bunların Celâl'ed-Dîn Harezmşah'ın maiyetinden ayrılmalarına rastlayan zamanlar zarfında Hacı Bektaş hâlifelerinden bazıları da onların içlerine nüfuz etmeyi başarmışlardı. Şîʿa-i Bâtın'îyye dâîleri sıfatıyla bu topluluklar üzerinde önemli bir nüfuz kazanmışlardı. Harezm ve Azerbaycan'dan gelen bu aşîretleri Anadolu ahalisi Tatar ve Moğol artıkları nazarıyla görüyordu. Bektâşî babalarından Ahlat, Diyâr-ı Bekir vilâyetlerinden önemli bir grupla beraber Harzemliler arasında da Burak Baba müridlerinden yine ayrı bir parti propagandalarda bulunuyorlardı. Bu devirde Burak Baba'nın Anadolu'da yaygın bir şöhreti vardı.

Batıniler ve Ahiler'in Bektâşî Tarikatı'nın kuruluş sürecine katkıları
Bektâşîlik Tarikatının kuruluşunda geçirdiği süreç, kurucusunun kim veya kimler olduğu, bu süreçte Hacı Bektaş-ı Veli'nin konumunun ne olduğu, Tarikatın Pîri mi, yoksa kurucusu mu olduğu, Balım Sultan'ın Tarikata nasıl bir yapı kazandırdığı yüzyıllar geçmesine karşın hala tartışılmaktadır. Öteden beri bu konuda yazanların çoğunluğu, Hacı Bektaş-ı Veli'nin Tarikatın kurulma işlemini gerçekleştirmediği ancak kurulmasına yol açan süreci başlattığı dolayısıyla da onun ardıllarınca kurulan tarikatın da "Pîri" olduğu kanısındadırlar. Bektâşîliğin kurumsallaşma sürecinin tamamlanmasının XVI. yüzyılda Balım Sultan tarafından gerçekleştirildiğini ileri sürerler. Jacop, Tschudi, Şemseddin Sami Bey gibi eski yazarlardan tutun Ahmet Yaşar Ocak, Belkıs Temren gibi günümüz yazarlarına kadar birçok araştırmacı bu görüştedir.

Anadolu Selçuklu Devleti'nin yıkılması ve Alevi-Bâtınî Babaların Anadolu'ya yayılması
Anadolu Selçuklu Devleti'nin çöküşünün başlangıcı olan Gıyas'ed-Dîn-i Key-Hüsrev-i Sâni'nin Kösedağ yenilgisi (H. 640 / M. 1243) üzerine Anadolu'nun tamamı Moğollar'ın denetim alanı içerisine girdi. Anadolu'nun tamamı Aksaray'da ikâmet eden ve barışı tesis etmek ile görevlendirilmiş bir Moğol valisi tarafından yönetilmekteydi. İşte bu fetret devrinde, Celâl'ed-Dîn Harzem Şâh Menküberti'nin ordularıyla Orta Asya'dan Anadolu'ya gelen Bâtınîye dervişleri de devletin takibatından kurtulmuş olarak fa'aliyetlerini serbestçe sürdürmekteydiler. Anadolu'nun her tarafında Şiî ve Bâtınî-Alevi babalar tarafından art arda zâviyeler açılmaktaydı. Sultan Mes'ud Evvel'in Amasya'daki tekkesine Baba İlyas Horasanî gibi Şîʿa-i Batıni Mezhebi'nin en meşhur bir dâîsi postnişin olmuştu. Vaktiyle, İlhanlı saraylarında mâkam ve mevki sahibi olan Şiî alimler Anadolu Selçukluları'nın Moğollar'ın himayesi altına girmeleri fırsatından istifadeyle Anadolu'ya yayıldılar.

Ahilik ve Bektâşîlik
Anadolu Selçukluları dönemi ile Osmanlı Devleti'nin kuruluşu sürecinde "Ahilik" Anadolu'daki sosyal yaşantının gelişmesine çok önemli katkılarda bulunmuştur. Kendi kural ve kurullarına sahip, günümüz esnaf odalarına benzer bir işlevi olan "Ahilik Teşkilatı" iyi ahlâkın, doğruluğun, kardeşliğin, yardım severliğin kısacası bütün güzel meziyetlerin birleştiği bir sosyo-ekonomik düzendir. Ahiler'in reisi olan ve Kırşehir'de yaşayan Ahi Evran'nın Hacı Bektaş Veli ile de dostlukları vardı. Sivas'taki Ahiler çok geniş bir teşkilâta sahip oldukları gibi Babâîler ile de sıkı münasebetlerde bulunuyorlardı. Bayburt'taki Ahiler'in başkanlığına ise "Ahi Emir Ahmed Bayburdi" getirilmişti. Bektâşîler, Ahilik teşkilâtının kurucusu ve 1826'ya kadar Osmanlı Devleti'nin en gözde ordusu Yeniçeri Ocakları'nın manevî liderleriydi. Ahilik teşkilâtı münasebetiyle esnafla iç içe olması ve Padişahın aldığı bazı ekonomik kararlara esnaflarla birlikte tepki göstermesi Yeniçeriler'in sonunu hazırlardı. Sık sık padişah değişikliklerine ve iç isyanlara neden olan Yeniçeri Ocakları, daha sonra "Vaka-i Hayriye" olarak adlandırılacak olan olay neticesinde, 16 Haziran 1826 tarihinde Pâdişah II. Mahmud tarafından ortadan kaldırıldı.

Hacı Bektaş-ı Veli Dönemi

Bu Alevilik Tarikatı'nın  kurulmasında etkin görev üstlenmiş olan kişi Hacı Bektaş-ı Veli'dir. Hacı Bektaş-ı Veli, Horasan Melametîliği'nden aldığı "Dört Kapı" anlayışının her kapısına "onar makam" eklemek suretiyle, "Dört Kapı Kırk Makam"'dan oluşan Tarikat altyapısını kurar. Buna, "Bektâşî Seyr-î Sülûğü" de denir. Kaygusuz Abdal, Bektâşî erkannâmesi üzerinde bazı düzenlemeler yaparak Bektâşîliğin ilk "erkannâmesini" yazar. Böylece Bektâşî Tarikatı'nın ilk "tüzük yapıcısı" Kaygusuz Abdal olmuş olur. Balım Sultan'sa bu erkannâmeyi sonradan geliştirmiş ve kurumlaştırmıştır. Hacı Bektaş-ı Veli'den sonra Tarikatın başına Abdal Musa geçmiştir. Bektâşîlik; Horasan Melametîliği, Nakşibendilik, Yesevilik, Ahilik, Kalenderîlik, Haydarilik, Vefâilik, Babâîlik, Bâtınîlik ve Hurufîlik gibi akımlardan etkilenmiş, hatta bazılarını kendi içinde harmanlayarak şekillenmiştir.

Hacı Bektaş Veli'nin hüviyeti

Meşhur Velâyet-Nâme onu Şiîliğin unvan mezhebini taşıyan Câ'fer-i Sâdık'tan Beyazid Bistâmî'nin getirdiği hırkayı giymiş olan "Lokman Perende" vasıtasıyla Hoca Ahmed Yesevi'ye bağlar. Velâyet-Nâme üzerinde uzmanlaşmış yazarların nakletiklerine göre Hacı Bektaş'ın Tarikat silsilesi önce Kutb'ûd-Dîn Haydar'a, ondan da Lokman Serhasî'ye, ve oradan da Şücâ'ed-Dîn Ebû'l Bekâ Baba İlyas el-Horasanî vasıtasıyla Hoca Ahmed Yesevi'ye bağlanmaktadır. Âşık Paşa tarihinde ise "Hacı Bektaş" Horasan'dan "Menteş" adındaki kardeşiyle beraber Sivas'a gelerek Baba İlyas Horasanî'ye mürid oldular. Bu intisaptan sonra Hacı Bektaş önce Kayseri'ye oradan da Kırşehri'ne geldi, sonra da Karacahöyüğe yerleşti. Buna göre Hoca Ahmed Yesevi müridlerinden olduğuna dâir rivayetin doğru olmadığı anlaşılıyor.

Hacı Bektaş'ın Tarikatın oluşumundaki rolü
Hacı Bektaş-ı Veli dağınık Alevi ve Alevilik türevi akımları ve toplulukları içine almış, yeniden kalıba dökmüş, Aleviliği yeniden derneştirmiş ve Alevi-Bektâşîliğin yolunu çizmiştir. Bunu da doğallıkla kurduğu tarikatıyla yapmıştır. Çevresine bir takım görevliler almış, bunların bir bölümünü kimi yerlere görevlendirerek göndermiş, oralarda "aydınlatma/irşat" çalışmaları yaptırmış, Anadolu'daki diğer Alevi ocakları ile ilişki kurarak kendine bağlamış ve onları yönlendirmiştir. Bu nedenlerle Hacı Bektaş-ı Veli, Alevi-Bektâşî toplumunun gözünde yolun-yolağın "Piri" ve Tarikat kurucusudur. Anadolu'ya gelmeden önce hacca gittiği söylenir. Hoca Ahmed Yesevi'nin müritlerinden olan Hacı Bektaş-ı Veli Anadolu'nun Türkleşmesinde ve müslümanlaşmasında büyük bir rol oynamıştır. Kendileri denildiği gibi farklı bir din getirmemiş, aksine İslam'ın daha iyi tanınmasına vesile olmuştur. Öyle ki, Rumeli'nin tamamı mezhepte Sünnîliği Tarikatta ise Bektâşîliği benimsemiştir. Her ne kadar bugün Bektâşîlik bir takım grup tarafından kötü gösterilmeye çalışılsa da, Bektâşîlik İslam'ın esaslarına uyan tasavvufta insanı odak noktası alan bir Tarikattır.

Anadolu'da Bektâşî nüfuzu
Çeşitli Türk kabileleri Anadolu'ya göç etmeğe başladıklarında özellikle de Anadolu Selçukluları'nın en debdebeli devri olan Büyük Âlâ'ed-Dîn Key-Kûbâd'ın iktidarına rast gelen zaman dilimi içerisinde Anadolu'da Şiîlik bir hâyli ilerlemiş, ve İkinci Gıyas'ed-Dîn Key-Hüsrev'in saltanatının başlangıcında Babâîler İhtilâli patlak vermiş ve Hacı Bektaş da bu arada çok kuvvetli nüfuz sahibi bir şahsiyet olarak ortaya çıkmıştı. Vilâyetnâme'ye göre Sultan Âlâ'ed-Dîn bile, Şamanî Türkler'in İslamiyet'e girmelerine bir vesile olan Hacı Bektaş'ın hâlifesi "Kara Donlu Can Baba" dolayısıyla hünkâra karşı derin bir hürmet beslemekteydi. Hacı Bektaş'ın yurt edindiği Kırşehir yolu Dulgadır Türkmenleri'nin arasından geçmekteydi. Bu nedenle Halep, Adana ve havalisinde yaşayan Türkmenler arasında hünkârın adı saygıyla anılmaktaydı. Akşehir'deki "Mahmud Hayranî" ile Sivrihisar'da yaşayan "Yunus Emre" de hünkâra âhid verenler arasındaydı. Ahlat'ta da Hoylu Burak Baba'nın müridlerinden "Baba Emîrci" bulunuyordu. O devirlerde Anadolu'daki Bektâşî nüfuzunun en hâkim bulunduğu yerler arasında Ankara, Sivas, Konya, Kayseri, Kırşehir ve güneye doğru yayılmış olan Türkmen Aşîretleri'nin yerleşmiş oldukları vilâyetlerdi.

Karamanlılar devrinde Anadolu'da Bektâşî fa'aliyetleri
Anadolu Selçukluları'nın yıkılmasından sonra ise Karaman Oğlu Mehmet Bey'in Konya'ya hâkim olması üzerine, o devre kadar devletin resmî dili olan Farsça'yı yasaklayarak Türkçe'nin konuşulmasını emretti. Bu karar en fazla Bâtınî-Şiî babaların amaçlarına yardımcı oldu. Oba ve yaylâlarda yaşayan ve kentleşememiş olan Türk aşîretleri ve bütün Türkmenler kendilerine öz dilleriyle hitap eden bu Şîʿa-i Batıni Babalarına candan gönül vererek kuvvetle bağlandılar.

Germiyanlılar devrinde Batı Anadolu'da Bektâşî faaliyetleri
Bu bölgede Bektâşîliğin yayılması maksadiyle Hacı Bektaş'ın halifelerinin üçüncüsü olan Hâcim Sultan memur tâyin edilmişti. Kermeyan Beyi Uşak civarında "Susuz Köyü" yurt olarak Hâcim Sultan'a vermişti. Daha Hacı Bektaş hayâttayken Bektâşîlik Batı Anadolu'ya yayılmıştı. Hattâ onun mânevî himmetiyle Batı Anadolu fethedilmişti. Germeyan Bey'in yönetimi altındaki ordu Kütahya, Tavşanlı, Altuntaş, "Kermeyan Kalesi" diye meşhur olan kaleyi, Denizli, Uşak, Sandıklı ve Işıklı'yı aldı. Kermeyan Vilâyetinde kışlak ve yaylâk tutan "Akkoyunlu Aşîreti" baştanbaşa Hacı Bektaş'ın halifesi olan Hâcim Sultan'a intisap etmişlerdi. Germeyan Bey fethettiği memleketlere "Bey" oldu. Akdeniz sahillerine de önemli bir askeri kıt'a sevk etti. Ayrıca, Balıkesir, Edremit ve çevresini feth etti.

Bektâşîliğin Osmanlı Ordusu'na girişi
Vilâyetnâme'ye göre bunun başlangıcı Osman Gazi'ye elif tâcının bizzât Hünkâr tarafından giydirilmesiyle başlamaktadır. H. 687 / M.1288 yılında Anadolu Selçuklu Sultanı Üçüncü Âlâ'ed-Dîn-i Key-Kubâd Osman Gazi'ye Altunbaşlı Sancak ve tabel gönderdi. Osman Gazi'nin beline kendi belindeki kılıcı bizzat Hacı Bektaş Veli taktı. "Ve önünden sonun görmeğe: Ugınden Sugm Gurgele!" diye dua etti. Hâlbuki Hacı Bektaş'ın M. 1271 tarihinde vefat ettiği göz önüne alınacak olursa bu rivayetin doğruluğu pek zayıftır. Bir başka rivayete göre ise, Orhan Gazi Yeniçeri'yi kurduktan sonra Hünkâr'ın Amasya taraflarındaki "Suluca Karahöyüğü" adındaki ikametgâhına giderek bütün asker hakkında onun hayır duasını almıştı. O da elinin birini bu askerlerden birinin başına koyarak: "Bunların ismi yeniçeri olsun. Cenâb-ı Hak yüzlerini ak, bazularını kuvvetli, kılınçlarını keskin, oklarını mühlik, kendilerini daima galip etsin," diyerek dua buyurmuşlardı. Vilâyetnâme'ye güvenildiği takdirde Hünkâr'ın çok daha evvel göçtüğü ve bu rivayetin de gerçek olmadığı anlaşılıyor. O devirlerin fikrî ürünler açısından en geniş alanını Babâî ve Kalenderî zaviyeleriyle birlikte daha birtakım Tarikat pîrlerinin yuvaları teşkil etmekteydi. "Rûm abdalları", "Horasan pîrleri" ve "Gaziyân-ı Rûm" gibi tabirlerin pek sıklıkla kullanılmakta olduğu eserlerden anlaşıldığına göre "Şîʿa-i Bâtıniye" hareketlerinin yoğunlaştığı merkezin başında muhakkak cenkçi ve silâhşör kuvvetlerin hazır bulundurulmasıyla ikinci bir Babâî katliamına mâni olma gayesinin güdüldüğü anlaşılmaktadır. İslamî çevrelerde Bâtınî harekâtını düşmanca karşılayan bir devlet siyâsetinin ihtilâlleri en çok ordu kuvvetiyle ezdirdiğini art arda tecrübelerle öğrenen "Şîʿa-i Batıni Dâ'îleri," Selçuklu Hanedanı'nın çöküşünden sonra, hükûmetlerin oluşturacağı bütün ordu kuvvetlerinde yer almayı kararlaştırmıştı. Osmanlı Devleti'nin kuruluş aşamasında da Bâtınîler, öncelikle askeri kuvvetlerin içerisinde yer almayı ihmâl etmediler.

Osmanlı Devleti'nin kuruluş devrinde Osman Gazi'nin kayınpederi "Şeyh Edebali" ile Yıldırım Bayezid'in eniştesi "Emîr Şems'ed-Dîn-i Buharî" tarafından, Kirmastı'da meşhur "Geyikli Baba", Antalya Elmalı'da "Abdal Mûsâ" ve Eskişehir Karacahisar'da "Kumral Baba" gibi daha birçok "Şia-i Batıni" dâ'îleri adına zâviyeler yaptırılarak bunlara büyük vakıflar bağlanmıştı. Kazdağı yamaçlarında yaşayan Yürükler'in haraç rüsumları "Emîr-i Buharî" zâviyesine tahsis edilmişti.

Bektâşî Tarikatı ve Erenler
Alevi-Bektâşî tarihinde yer edinmiş, üstün vasıflara sâhip efsanevî özelliklere hâiz bilgelerin, evliyâ ve uluların tamamını tanımlamak maksadıyla kullanılan isimdir. Osmanlı Türkleri'nin başlattığı fetihlerin en ön saflarında giden, geyiklere binerek düşmanı ürküten, bazen yeşil elbiselere bürünerek beyaz atlara binen, doğaüstü güçlere sahip olduklarına inanılan bu efsanevî erenlerin aniden düşmanın gözlerine görünmeleri ve birdenbire hâsımlarının karşılarına dikilmeleri şeklinde hikâye edilen masallar o devrin ilkel zihinlerine birer kerâmet olarak sunulmaktaydı. Bu tipte pek çok efsane Bektâşî Tarikatı'nda da önemli bir ehemmiyete hâizdi.

Bektâşîliği Rumeli'de neşredenler
Rumeli'de Bektâşîliğin neşrî, "Şîʿa-i Batıni" hareketlerinin merkezinde yer alan Baba İlyas Horasanî'nin "Çehariyâr" adı verilen dört halifesinden biri olan Sarı Saltık Baba öncülüğünde gerçekleşmiştir.

Bektâşî Babası Sarı Saltık
Evliya Çelebi'ye göre Ahmed Yesevi müridlerinden olan Sarı Saltık, H. 662 / M. 1264 yılında birçok müridleriyle birlikte Rumeli'ye geçti. Dobrıca, Kırım, Moskova, Lehistan kıtalarını dolaştıktan ve oralarda İslamiyet'in uzun süre yayılmasına hizmet ettikten sonra Karesi Oğullarından İsâ Bey zamanında Gelibolu'dan Çardak'a döndüler. Kazdağı üzerinde Edremit Körfezi'nin doğu ve kuzeydoğusuna doğru uzanan silsilesini izleyerek orada oturmakta oal Türkmenler'in arasında uzun yıllar ikâmet ettiler. "Vilâyetnâme" bu dönüşün Hacı Bektaş'ı ziyâret amacıyla gerçekleştirilmiş olduğunu nakletmektedir. Oysa o tarihte Hacı Bektaş çoktan vefât etmiş bulunmaktaydı. Rumeli kıt'asında Sarı Saltık'a ait pek çok ziyaretgâh bulunmaktadır. Bektâşî an'anesinde mühim bir yeri olan bu Şiî babanın, Babaeski'de de yaşamış olduğu ve türbesinin Aya Nikola Kilisesi'nin yerinde bulunduğu Hristiyanlarca da kabul edilmektedir. Hacı Bektaş'ın hakkındaki küfr ve ilhada ait çıkarılan söylentiler ile, onun adını taşıyan Bektâşîlik Tarikatı'ın i'tikadları arasında hiçbir alâkanın bulunmadığını, fakat kendisine intisap etmiş olan bazı melâhidenin yapmış olduğu neşriyâtın Hacı Bektaş'ın kendisini bizzat töhmet altında bıraktığını "Şekayık" müellifi İbn-i Hallikân Kenârî nakletmektedir.

Kazdağı'nın Tahtacı âlemindeki kudsiyeti
Kazdağı'nın bütün Alevi-Tahtacı âleminde yaşatılan kudsiyeti ile onun "Sarı Kızı" ile Sarı Saltık Baba'nın sarılığı arasındaki benzetmeler göz önüne alındığında, ve özellikle de bütün Tahtacı âleminde aynen bir "Kâbe" gibi takdis edilmesi hatırlanacak olunduğunda, Batı Anadolu'nun en mu'tenâ köşesinde yer alan Edremit havzasının bütün "Şîʿa-i Batıni" mensuplarınca ne kadar yüksek bir öneme hâiz olduğu da anlaşılmış olur.

Bektâşîliğin Anadolu'da yayılması
Hacı Bektaş halifelerinden Tavvas, Uşak, Söğüd, Balıkesir, Edremit'e kadar uzanan ve Akdeniz ile bağlantı kuran yörelerde, güneyde ise Burak Baba gibi daha birçok dâîlerle birlikte Osman Gazi'nin yurdunda Söğüt ile Sakarya Nehri kıyılarında, ve yükseklerdeki Türkmen ve Yörük yaylâlarında dolaşan "Kumral Baba" benzeri birçok "Şîʿa-i Batıni" dâîleri Kocaeli bölgesine yerleşen Türkler arasında Bâtınîliği yaymaktaydılar.

Bektâşîler'in Türk diliyle neşriyâtı
Orhan Gazi devrinde Rumeli feth edilince devletin resmi dilinin Türkçe olduğu fermanlarla her tarafa ilân edilmişti. Türkçenin açık ve selis ifade şekliyle rubaî, nefes, destan gibi şiirlerin çeşitli ölçülerine tevdi edilerek; özellikle koşma, deyiş, semaî usulünde söylenen şiirlerin, bağlama, saz, bozuk ve kopuzlarla terennüm edilen şekilleri Türk ruhunun millî benliğine o kadar uyum sağladı ki, şehir ulemasının ağdalı dilinden hiçbir şey anlamayan Türkmenler bunlara karşı hiç ilgi duymamaktaydılar. Bu fırsatı iyi değerlendiren, Key'alû Baba, Abdal Mûsâ, Tuğlu Baba, Baba İlyas Horasanî, Baba İshâk Kefersûdî ve Ebû'l Vefâ-i Harezmî gibi tekkelere mensup olan karışık âkide sahibi "Bâtın'ûl-Mezhep Babalar" ve "Şîʿa-i Batıni Dâîleri" Anadolu'nun dört bir tarafına "Batıni Mezhebi" ilkeleri doğrultusunda fa'aliyet gösteren zâviyeler açmağa başlamışlardı.

Osmanlılar üzerindeki Bektâşî etkisi

Orhan Gazi'nin cülûsuna kadar geçen süre zarfında kendilerini mutasavvıf olarak tanıtmış olan bazı babaların nüfuzları, bunların Osmanlı Devleti tarafından rehberlikleri kabul edilecek derecede artmıştı. Osman Gazi'ye elifli taç giydirdiği rivayet edilen Hacı Bektaş ile Orhan Gazi'nin kardeşi Âlâ'ed-Dîn Paşa'nın Şeyh Edebali hankahına mensup birer derviş olmaları bu etkinin ne kadar kuvvetli olduğunun bir delilidir.
Vilâyetnâme-i Hacı Bektaş-ı Veli'yyûl Horasanî'ye göre Batı Anadolu'nun fütuhatı Hacı Bektaş'ın hâlifeleri sayesinde gerçekleştirimiş olup, Osman Gazi'de Hünkâr'dan nâsip alanlar arasındandır. Bu şiddetli tesirler neticesinde Osmanlı ülkelerinde Bektâşîlik, Melâmîlik, Hurûfîlik gibi Şîʿa-i Batıni şubeleri kolayca yayılmaktaydı. Orhan Gazi tarafından bir velî olarak benimsenen "Key'alû Baba" Bursa'nın fethinde bulundu. Hâlbuki, Osmanlı Devleti kurulduğu ilk günden itibaren Sünnî bir devlet yapısına sahipti. Buna rağmen Hoylu / Tokatlı Burak Baba'nın Osmanlılar'daki benzeri olan bu Şiî dervişin "Keremyan Emîri" ile Turgut Alp'ın şeyhi olduğu bilinmektedir. Orhan Gazi'nin İnegöl ilçesini Key'alû Baba'ya "dirlik" olarak tahsis ettiği ve vefâtından sonra da mezarının üzerine büyük bir türbe inşa ettirdiğini "Şekayık" kaydetmektedir.

Orhan Gazi'nin, dervişlerin konaklamaları, namaz, semah gibi ibadetlerini yerine getirmeleri için inşa ettirdiği imaret ve tabhaneli zaviyeler'in yanı sıra onun Babai dervişi Geyikli Baba ile ilişkileri bu izlenimi desteklemektedir. Hacı Bektaş-ı Veli, Osman Bey veya onun neslinden herhangi biriyle karşılaşacak kadar uzun yaşamamış olsa da Orhan Gazi'nin anne tarafından dedesi Osman Gazi'nin kayın pederi olan Şeyh Edebali'nin Hacı Bektaş ile birlikte Amasya'da yaşamış bir Vefai dervişi olan Baba İlyas'ın müridi olduğunu ve Edebali'nin de diğer müritler gibi Baba İlyas'ın yokluğunda Hacı Bektaş'a uyduğu bilinmektedir. Şeyh Edebali'nin kızını bilindiği üzere Osman Gazi ile evlendirmesi, Osman ocağı ile Hacı Bektaş arasındaki ilişki daha anlaşılır bir hale gelmektedir. Buna Edebali'nin yolculuk yapanlara hizmet veren bir misafirhaneye sahip Ahi şeyhi olduğu da eklenince, Osman Gazi'nin damadı olarak desteğini sağladığı Şeyh Edebali'nin Hacı Bektaş ile ilişkisi daha da önem kazanmaktadır. Bektâşîlik, Hacı Bektaş ile çağdaş olup Kırşehir'de yaşayan Anadolu Ahiliğinin kurucusu sayılan Ahi Evren'in yakın ilişkileri sayesinde Anadolu Ahileri için çekim merkezi haline gelmişti. Ahilik icazeti verme yetkisine sahip derecede bir Ahi olan I. Murat, Hacı Bektaş tekke külliyesinin ilk anıtsal binası olan Meydan Evi'ni yaptırdıktan sonra yerleştirilen kitabede Melik kimliğinin yanı sıra Ahi kimliğini de kullanmıştır. Abdal Musa, Yunus Emre, Kaygusuz Abdal gibi, öğretilerini benimsemiş ozan ve düşünürler sayesinde Hacı Bektaş, uç beyleri ve onlara bağlı reaya arasında giderek artan bir saygınlığa sahipti.

Şiîliğin Hurûfîlik mezhebinin Bektâşîlik Tarikatı üzerindeki etkileri

14. Asrın sonlarında ortaya çıkan Şiîliğin Hurûfîlik mezhebinin Bektâşîlik Tarikatı üzerinde 15. yüzyılda hissedilir tesirleri meydana gelmişti. Hurûfîlik akımı İranlı bir Şiî mutasavvıf olan "Fadl'Allah Ester-Âbâdî" tarafından kuruldu. Helep sınırlarından Batı Anadolu'ya doğru hareket eden "Hurûfîler" Seyyid Nesîmî'nin H. 820 / M. 1417 yılında Halep'te i'damından sonra Irak'tan Azerbaycan'a, ve oradan da Doğu Anadolu'ya kadar olan bölgelerde Hurûfîliği yaydılar. Nesîmî'nin Divânı ve menâkıbnâmesi birçok mutasavvıf için iyi bir kaynak ve sermaye teşkil etti. Nesîmî, daha Fadl'Allah Yezdânî'nin "Hurûfîlik" mezhebinin ortaya çıkmasından beş asır önce yaşayan Hulûl ve ilhada yönelik söylemleri nedeniyle de aynı âkıbeti paylaşmış olan Hallâc-ı Mansûr'un muıkibi olarak telâkki edildi. Aslen İbâh'îyyûn olan "Hurûfîler", aynı zamanda Mücessime'den olduklarından ötürü Allah'ı cisim olarak, Bâtınîliğin esas umdesi olan hulûle olan inançları nedeniyle de "Fadl'Allah Hurûfî" şeklinde tecelli ettiğine i'tikat ederler.

Hallâc-ı MansûrMassignon, Louis, Hallâc-ı Mansûr'un "Kitâb'ût-Tavâsîn" adlı eserinin Farsça'dan tercüme şerhini yapan Zuzbâhan Baklî'nin eseriyle birlikte hazırlattığı tetebbunâmesi.
Bektâşî an'anesine göre Hulûl ve ilhad ihtivâ eden söylemleri nedeniyle H. 309 / M. 922 yılında zındiklikten i'dam edilen Hallâc-ı Mansûr da "Seyyid Nesîmî" ile ortak bir âkidenin kurbanı olması sebebiyle "Hurûfîler" tarafından yüceltilmektedir. Bu hâdise bütün mutasavvıflar tarafından gerek şiir ve edebiyât âleminde bir ıztırap ve acı konusu olarak ve gerekse onun "En-el Hak" sözünün işaret ettiği "Vahdet-i Vücud" dâvasıyla alâkalı olan örnekler arasında sıklıkla bahsedilmektedir. Diğer taraftan, Rıfâ'îyye Tarikatı Pîri Ahmed er-Rıfai ise Hallâc'ı yermiş, ve Hallâc'ın sözlerini küfriyât olarak nitelendirerek onun evliyâlığını dahi şüpheyle karşılamıştı. Ayrıca, H. 904 / M. 1499'da Sultan Hüseyin Baykara tarafından vezirliğe getirilen Emîr Kemal'ed-Dîn Hüseynî, hazırladığı Mecâlis'ûl-Uşşâk adlı eserin bir faslını Hallâc'a ayırmıştı. Kabri Bağdad'ın batısında Ma'ruf Kerhi'nin meşhedi yanındadır.

Hurûfîliğin Bektâşî Tarikatı tarafından da ortaklaşa paylaşılan ana âkaidi
"Hurûfîler", Kur'an-ı Kerîm üzerinde çok zaman harcamışlardır. İslam'ın resmî sınırlarının dışına çıkmamış görünmek maksadıyla, mûhkemâtı müteşâbihâtın yerine müteşâbihâtı da mûhkemâtın yerine koymak suretiyle pek çok hurûf ve hesaplamalar yaparak çeşitli te'vil şekilleri icâd etmişlerdir. Hurûf hakkındaki tefsirât-ı Batıni'ye göre:
 İnsan yüzündeki hatlar ile hurûfâtın eşkâli arasında bazı alâkaların bulunduğu inancı vardır. İnsan vücudundaki her uzuv bir harfe karşılık gelmektedir. Ayrıca, her uzuv kâinattaki bir tecellînin misalidir. Örneğin, Cesetsiz rûh olmadığı gibi harfsiz de mâna yoktur. Hurûfât ise mânaların cesedidir.
 Arş, zekâ ve ruhun yansıdığı cephedir. Cennet, Cehennem, Sırat, Arafat, yer gök, cin, melek ve benzeri her şey de karşılığı olan tek bir harf ile temsil edilir.
 Hurûfîliğin nazariyesine göre insan gözünün biri Cebrâil diğeri de Azrâil'dir. Cebrâil Ali'yi, Azrâil'de Muhammed'i temsil etmektedir. Âdem'in yüzü Vech'ûl-Lâh'tır. "Kâb-ı Kavseyn" ise insanın iki kaşıdır.
 Bu ilişkilerden anlam çıkarmak için bazı hesap ve te'viller yapılmaktadır. Örneğin, Kur'an-ı Kerîm'de ne kadar "Fadl'Allah" ve "Fazıl" kelimesi varsa hepsi de beklenen Mehdi olan Fadl'Allah Yezdânî'ye delâlettir.
 Nübüvvet yirmi sekiz Hurûf-u Câmi'dir. Bu nedenle de ümmîdir. "Hurûfîler" bu yirmi sekiz Arab harfine "Kelime-i Muhammedî" adını verirler. Kur'an-ı Kerîm Velâyet'in Dûnun'undan olan Nübüvvet'e özgü olarak yirmi sekiz hurûf ile indirilmiştir. Fadl'ûl-Lâh Yezdânî'nin bu harflere eklediği dört harf "g", "j", "ç", "p" ile birlikte oluşan otuz iki harfe ise "Kelime-i Âdemîyye" adını verirler. Böylece "Veli" de tam otuz iki hurûfa mazhar olmuş olur.
 Esrâr-ı Hurûf'a vakıf olanlar "Zümre-i Nâciye" olarak adlandırılan seçkinleri oluştururlar. Bu sınıfa dâhil olamayanlar ise hüsrânda kalmış olanlardır.
 Kur'an-ı Kerîm iki kısımdan müteşekkildir. Birinci kısım esrar ve mânayı içeren mûhkemâttır. İkincisinde ise dört hurûftan ibaret olan vilâyet te onun içine dâhildir. Kur'an-ı Kerîm, mûhkemât, ve sûrelerin başında anlamları bilinmeyen "Elîf-Lâm-Mîm", "Elîf-Lâm-Mîm-Sâd", "Elîf-Lâm-Râ", "Elîf-Lâm-Mîm-Râ", "Kâf-Hâ-Yâ-Ayn-Sâd", "Tâ-Hâ", "Tâ-Sîn-Mîm", "Tâ-Sîn – Bunlar sana Kur'an'ın ve apaçık bir kitâbın âyetleridir.", "Yâ-Sîn", "Sâd – Bu öğütle dolu Kur'an'a bak!", "Hâ-Mîm", "Ayn-Sîn-Kâf", "Kâf – Şanlı Kur'an'a andolsun!", "Nûn – Kaleme, ve kalem ehlinin satıra dizdiklerine ve dizecekleri Hakk'îy-Çün!" gibi ya sadece harflerden oluşan ya da başlarında tek harf ihtivâ eden müteşâbih diye nitelendirilen âyetlerden oluşmaktadır. (Hurûfîler bu noktada anlaşılması güç birtakım hesaplar yapmak suretiyle her şeyin mânasını değiştirerek başka bir hâle koyarlar).
 Bu yukarıda sıralanan ve Kur'an'daki yirmi dokuz sûrenin başında yer alan on dört mücerret kelime "Kelâm-ı Mahfûz" niteliğinde olup Hurûfîliğe göre Bâtınî mânalara hâizdir. Örneğin, "Ayn-Ali/İlîm", "Mîm-Muhammed", "Nûn-Nokta", "Kâf-Hakk/Allah", "Hı-Hızır", "Sîn-Arş/28", "Sâd-Salât", "Lâm-Levh" demektir.
 Ebced hesabından başka birde "Hesâb-ı Cümeli" vardır. Bu hesapta her harf yalnız bir adede karşılık gelir. Daha ayrıntılı Hurûfî hesap sistemleriyse "Hesâb-ı Tafsili" ve "Cümel-i Kebîr" olarak adlandırılır.
İslam'ın zâhir hükümleri Hurûfîler'in gözünde hiçbir değer ifâde etmez. Irak Nebtî ve Kermâtîleri ile Suriye Nusayrîleri ve İran Şîʿa-i Batıni'si ve bilumum Dürzîler bu konuda ortak bir cephe arz etmektedirler.

Hurûfîler'in Kırşehir'de Hacı Bektaş Dergah'ına sığınmaları

H. 796 / M. 1394 yılında Hurûfîlik akımının kurucusu "Fadl'Allah Yezdânî" i'dam edilince, başta damadı "Ali'ûl-A'lâ" olmak üzere Hurûfîler'in çoğu Kırşehir'deki Hacı Bektaş Dergahı'na sığındılar. Böylece Hurûfîliği Kırşehir'de Hacı Bektaş Tekkesi'nin yoldaşları arasında Hünkâr'ın talimatı diyerek yaymaya başladılar. H. 822 / M. 1419 yılında vefat eden ve kendisini Hacı Bektaş'ın hâlifesi olarak tanıtan "Ali'ûl-A'lâ" adındaki bu Hurûfî-Babasının bütün talimatı günümüzdeki Bektâşî inanışlarıyle tam bir ittihad göstermektedir. Aynı zamanda bu Tarikata, "Âşık" adı verilen ellerinde saz ve koltuklarında şarap tulumbaları taşıyan şahsiyetleri getirenler de Hurûfîler'dir.

Hurûfî – Bektâşîliğin i'tikadî kimliği
Bütün "Şîʿa-i Batıni" kollarında olduğu gibi Bektâşîler de kendi içlerinde mürid, baba, dede baba gibi ayrı ayrı rütbelere hâiz bazı basamak ve makâmlara bölünmüşlerdir. Çeşitli din ve âkidelerin serpilmiş tohumlarından pek çok örnekler ihtiva ettiği gibi bir ucu Hint felsefesine dayanan tenasüh ve hulûle inanmak ve tüm canlı mahlûkâta karşı aşırı saygı duyguları beslemek Bektâşîliğin ana ilkeleri arasında yer alır. Bektâşî İlâhiyâtı Vahdet-i Vücudun neff-i vücuda kadar vardığı gibi Hristiyanlık ile de ortak tarafları mevcuttur. İslamiyet'in ruhbaniyet ve keşişliğe şiddetle muhalefet etmesine karşın Bektâşîler de tam aksine evlenmenin aleyhine tavır alır, ve alâmeti tecrit olarak da Balım Sultan türbesinin eşiğinde kulakları doldurarak Menkûş takmak en yüksek Tevellâ ve Teberra'yı ifade eder.

Balkan ve Arnavut Bektâşîliği
Osmanlı İmparatorluğu devrinde Yanya'ya biâhare Manastır Vilâyeti'ne bağlı olan Avlonya kasabası Anadolu'daki Hacı Bektaş Ocağı'nın Dedebabalarının çoğunu yetiştirmekteydi. Bütün din ve mezheplere kendi kapısını açmış olan Bektâşîlik, İslamîyet'in resmî i'tikadını tanımayan çeşitli din ve i'tikad mensuplarını da kendi hudutları içerisine almakta hiçbir sakınca görmemiştir. Geçmişte "Türkiye Bektâşîleri" arasında Katolik ve Ortadoksluk gibi Hristiyan dininin mezheplerinden olan Rum ve Ermenilere mensup Canlar, Babalar, Dedebabalar ve hattâ zâviye yöneten Hristiyan Bektâşîler'e sıkça rastlanmaktaydı. Anadolu'nun vaktiyle İslam dinine girmemiş olan "Türk Hristiyanları" arasında da pek çok Bektâşîleri vardı. Avrupa'daki Bektâşîliğin en çok geliştiği bu çevrelerde İslamiyet duyguları pek zayıf ve gevşek olduğu gibi yaşamış oldukları Hristiyan memleketlerinde mevcut gâyr-i İslamî bâtıl i'tikadların çoğunu da paylaşmaktadırlar. Toska Arnavutları'ın önemli bir kesimi mezheben Câferiyye Şiîliği'nden olup Tarikaten ise Bektâşî'dirler.

Hurûfî – Bektâşîliğin "Batıniler" ile ortak yanları
Bektâşîliğin bütün an'anesi Bedr'îyye, Kalender'îyye, ve diğer "Şîʿa-i Batıni" mezhepleriyle ortak bir cephe arz etmektedir. Fadl'Allah Hurûfî'nin Bektâşî öğretisi içine yerleştirmeyi başardığı âkaidin hâkim olduğu yörelerde vaktiyle Şeyh Halife ve Hasan Cevrî'nin müridleriyle diğer Şiî-Babalar tarafından serpiştirilmiş birçok i'tikatlar mevcuttu. "Bektâşîlik Tarikatı" Hurûfî tesirlerine maruz kaldıktan sonra, Hurûfîliğin inanış ve kuramları hakkındaki esasları içeren Fadl'Allah Yezdânî'nin Câvidannâme'si, Şeyh Sâfî'nin Hakikâtnâme'si, Ali'ûl-A'lâ'nın Mâhşernâme'si, Emîr Gıyâs'ed-Dîn'in Üstüvânâme'si, Frişte Oğlu'nun Ahiretnâme'si ve yine bu konuda yazılmış olan Aşıknâme, Hidâyetnâme, Mukaddeme't-ûl-Hâkayık, Muharremnâme-i Seyyid İshâk, Nihâyetnâme, Tûrabnâme, Miftâh'ûl-Gayb, Tuhfet'ûl-Uşşak, Risâle-i Nokta, Risâle-i Hurûf, Risâle-i Fazl'ûl-Lah, ve Viran Abdal risalesi gibi eserler Bektâşî canlarının üstâdları tarafından hürmetle eller üstünde tutulmaktadır.

Hasan Alâ Zikrihi's-Selâm ve Elemût Batınileri tarafından İslamî ibâdetlerin ilgâsı
Hicrî 559 yılının Ramazan Ayı'nın On Yedinci günü 8 Ağustos 1164 tarihinde "Kıyâm-ı Kıyâmet" adıyla anılan günde "Hasan-ı Sâni Alâ Zikrihi's-Selâm" Elemût Kalesi'de yapılan büyük merâsimde bütün dinî tekliflerin tamamiyle ilga edildiğini ilân etti. Verdiği beyânatta: "Ben İmâm-ı Zamân'ım, emir ve neyh'e ait ne kadar tekâlif mevcutsa hepsini lağvettim. Halk Bâtınen hüdâya merbut kalmalı, Zâhirde ise tamamen hürdür." Kur'an-ı Kerîm'de anlaşılan mâna zâhirî değil bâtınîdir. Böylece, "Batıniler" bütün dinî kayitleri ve hattâ içtimaî yükümlülükleri dahi istinasız kaldırıp atmışlardır. Bu husustaki "Melâhide-i Batıni" i'tikatı bütün "Hurûfi–Bektâşîler" tarafından da aynen paylaşılmaktadır. Hurûfîlik'te ise sadece haftada iki rek'at Cuma Namazı farzı kabul edildikten sonra geri kalan diğer ibâdet hükümlerinin tamamı ve bütün İslamî mevzuatlar lağvedilmiştir.

Balım Sultan Dönemi

Balım Sultan, Alevi-Bektâşîlere göre Pîr-î Sanî (İkinci Pîr)'dir. Alevilik-Bektâşîlik araştırmacısı İngiliz J. K. Birge bu süreci Alevi toplumunun yorumuna göre yapar. Ona göre; "XIII. yüzyıldan başlayarak Küçük Asya'dan ismen ait oldukları çeşitli dinlerden karışmış öğeler içeren bir tür halk dini gelişti. Hacı Bektaş-ı Veli'nin harekete yardımcı olan gezginci ruhanî önderlerden biri olarak giderek artan bir biçimde üstünlüğü tanındı. Sadece Kırşehir yakınındaki köy adını ondan almakla kalmadı, fakat tüm Küçük Asya'da sayısız köyde onun adı Pîr olarak ünlendi. Balım Sultan'la kent içi ve yakınlarındaki tekkelerde daha yetkinleştirilmiş bir ritüel ve örgütlenme başladı. Bu örgütlenme, belirli ölçülerde çok benzer inanç ve uygulamaları sürdüren, fakat Bektâşîliğin düzenlenmiş sisteminin dışında kalan köy gruplarından farklılaşarak daha biçimsel olarak örgütlenmiş "Bektâşî Tarikatı" haline geldi".

Balım Sultan'ın pâdişâh tarafından Tarikata post-nişîn olarak atanması
Balım Sultan, 1501'lerde dönemin padişahı Sultân Bayezid-i Veli tarafından Kırşehir'deki Hacı Bektaş Dergahı'nın başına atanmıştır. Balım Sultan'a kadar Bektâşîlik, genellikle kırsal kesimlerde ve köylük yörelerde tutunmuş, Alevi-Türkmen içerisinde benimsenme olanağı bulmuştur. Özellikle Aleviliğin bir türevi ve Aleviliği yeniden biçimleyen, derneştiren, onları eğiterek disipline eden bir eğilim olarak kendini ortaya korken, Balım Sultan'la kentsel kesimlere ve Osmanlı aydınları arasına da girmiştir. Böylece Bektâşîlik tarihinde yeni bir dönem başlar ve Bektâşîler; "Köy Bektâşîsi", "Kent Bektâşîsi" olarak farklılaşırlar. Kent Bektâşîliğine "Nazenin Tarikatı" veya "Babagan Kolu (Babalar Kolu)" da denir. Balım Sultan, "Bektâşî Erkannamesi"'ni düzenlemiş ve bu örgütlenmeye katılmanın koşullarını oluşturmuştur. Aynı zamanda, On iki imam anlayışını yola kazandırmıştır. Bu, onun yaptığı yeniliklerin başındadır. "On iki imam törenleri", "on iki çerağ", "on iki post", palhenk, "evlenmemiş (mücerred) babalık kuralı", şerbet yerine şarap, "Hurufîlik" etkisi, "İbahiyecilik", "üçleme (teslis)", "tenasüh" ve "hülul" kavramları Tarikatın bünyesine onun sayesinde girer.

On İki İmâm inancının Tarikata girişi

On iki imam inancı Alevi-Şiilik'te başından beri olmasına karşın, Bektâşîlik Tarikatı'nın temel töreleri arasına Balım Sultan'la girer. Tarikatın "temel direği" olur. Her bağlının, müridin temel inanışları içerisinde yer alan bir ilke olur. Bu temel ilke Alevi-Bektâşî edebiyatının temel çeşnisi ve zenginliği olacaktır. Hemen hemen tüm Alevi-Bektâşî ozanları On iki imam çeşnisini şiirlerinde malzeme olarak kullanacaklardır. Alevi-Bektâşî edebiyatı bu zenginlik üzerine kurulmuştur. On iki imam anlayışına paralel olarak yaşam "on iki" rakamı üzerine sistemleştirilmiştir. On iki sayısı eski Türk törelerinde de mevcuttur. Özellikle Şamanist dönemde Şamanların tacı da on iki ayrı hayvanın postundan yapılan parçalarla yapılmaktaydı. Bu da Zodyak çemberini simgelemekteydi. Yani, Kainatı başına Tac etmekteydi.. Bu inanış ile On iki imam inanışı harmanlanarak Bektâşî kültüründe on iki terkli tac kullanımı ve On iki imam inancının yansımaları görülmektedir. Cemlerde simgesel olarak on iki çerağ yakılır. Kemer üzerine On iki imamı simgeleyen on iki köşeli "palheng taşı" denilen taş takılır. Bu dervişlerin gönüllerini Tanrı'ya bağlayan bir simge olarak algılanır. "Eline, diline, beline sahip olmayı" gerektirir. Bektâşî tacı on iki dilimlidir. Tekkelerin meydan yerleri, tekke üstündeki baca ve kubbeler hep on iki dilimli olur. Bektâşî tekkelerinde Pîre hizmet görevlerinin her biri bir post ile simgeleştirilir ve temsil edilir. Bu anlayışı Balım Sultan "on iki post" biçiminde biçimleyerek tarikatın töreleri arasına kazandırmıştır. Postlardan her biri, Bektâşîliğin en büyük adlarından birine bağlanarak anılmış ve böylece o kişiler ölümsüzleştirilmiştir. On iki imam "sırrı" olan "On iki Post" şunlardır:

 Baba Postu: Horasan postu (Hacı Bektaş-ı Veli)
 Aşçı Postu: Seyyid Ali Sultan postu
 Ekmekçi Postu: Balım Sultan postu
 Nakib Postu: Kaygusuz Sultan Abdal postu
 Atacı Postu: Kanber Ali postu
 Meydancı Postu: Sarı İsmail postu
 Türbedar postu: Kara Donlu Can Baba postu
 Kilerci Postu: Hacım Sultan postu
 Kahveci Postu: Şah Şazeli postu
 Kurbancı Postu: İbrahim postu
 Ayakçı Postu: Abdal Musa postu
 Mihmanevi Postu: Hızır peygamber postu

Bektâşî i'tikadının teşekkülü sürecinde geçirdiği safhaların şemâsı

Bektâşî Tarikatı'nın Anadolu Aleviliği içerisindeki konumu ve alâkalı diğer etkileşim grupları ile arasındaki yakınlıkları şeması:

Yeniçeri Ocağı ve Bektâşîlik

Yeniçeri Ocağına vurucu asker yetiştirecek ilk Acemi Ocağı Gelibolu'da kuruldu. Bu ilk teşkilatlanma ile orduya bin kadar nefer alındı. Bunlardan her yüz kişisinin başına ise, "Yayabaşı" adıyla bir kumandan tâyin edildi. Bilâhare, Yeniçeri Ocağı'na gönüllülük esasına dayalı olarak Hristiyan tebaanın çocukları da dahil edildi. Yeniçeriler (yeni askerler), küçük yaşlardan itibaren İslam örf ve âdetlerine göre yetiştiriliyor, ardından da acemi oğlan kışlalarında askeri eğitime tabi tutuluyordu. Onlar, emekli oluncaya kadar evlenmeleri ve şehir gibi mahallerde oturmaları yasaktı. Kışlalarda yaşarlardı. Kabiliyetlerine göre de subay veya general (paşa) olurlardı. Ocağın üst düzey kumandanlarına ise "Yeniçeri Ağası" ismi verilirdi. Teşkilât merkezi İstanbul'da olurdu. Ocak, Ağadan nefere kadar giden bir hiyerarşik düzen içinde çalışırdı. Dinî terbiye ve hatta tarikat bağlılığı, Yeniçeriler arasında bilhassa teşvik ve terğib edilirdi. Bilhassa Bektâşî tarikatına girmeleri çok yaygın bir gelenek halindeydi. Bununla beraber, Melâmetî, Mevlevî, Nakşi, Halvetiyye ya da Halvetî Tarikatlarına mensup olan Yeniçeriler de vardı.

Bektâşîlik Tarikatı, Yeniçeri ve Ahi Ocaklarının kapatılması

Osmanlı Devleti, özellikle Sultan I. Murad  (Hüdavendigâr) Han döneminden itibaren, Rumeli ve Balkanlar'da hızlı bir yayılma süreci içine girdi. Balkan topluluklarıyla yapılan savaşlar, mücadeleler bitmek bilmiyordu. Bu durumda yeni, düzenli ve dâimî bir savaşçı orduya ihtiyaç duyuldu. Bir yandan da, savaşlarda kazanılan zaferler neticesi esir alınan Hristiyan ailelerin çocukları, İslamî terbiye ile yetiştirilerek orduya dahil ediliyordu. Sonunda ise, sırf bu devşirilerek terbiye edilmiş kimselerden müteşekkil bir askeri birlik kurulmasına karar verildi. Bu arada Sultan I. Murad (Hüdavendigâr) Han, Çandarlı Kara Halil Hayreddin Paşa'yı yeniçeri ve Acemi Ocakları'nı kurmakla vazifelendirdi. (1324)

Yeniçeri Ocağı'nın kapatılması
Yeniçeri Ocağı'nın genel durumu da, devletin genel durumuyla paralellik arz ediyordu. Tıpkı, ilerleme, duraklama ve gerileme halleri gibi... Bununla beraber, bu asker ocağı zamanla dejenere edildi. İlmiye sınıfı ile sadaret çevreleri, Yeniçerileri zaman zaman kendi emellerine alet etmeye ve onları siyasete bulaştırmaya çalıştı. Çoğu zaman, saltanat kavgalarında ve hatta iç isyanlarda kullanıldılar. Bu duruma düşürülen ocağın ıslâh edilmesi gerekirken, daha çok zecrî tedbirlerle ortadan kaldırılması veya kökünün kazınması cihetine gidildi. Bazen de teşkilâtın by–pas edilmesi denemesi yapıldı. Ancak, hiçbirinde de başarılı olunamadı. Sultan II. Mahmud, reformcu bir padişahtı. Kılık kıyafetten bürokrasinin işleyiş tarzına kadar, pek çok konuda radikal değişiklilerde bulundu. Bu cümleden olarak, sarığı halkın başından kaldırtıp fesi getirti. Şalvar yerine pantolon giyme mecburiyetini getirti. Askerî sistem değişikliği için ise, uygun fırsatı kolladı. Nihayet, Yeniçeri Ocağı'nın bir bahane ile isyan edişini fırsat bilerek, onları önce oyaladı ve hemen ardında da imhâ ederek ortadan kaldırma cihetine gitti.

Vaka-i Hayriye

15 Haziran 1826 günü, devlet memurları İstanbul sokaklarında dolaşarak halkı Muhammed'in sancağı altında toplamaya başladı. Bunun üzerine Yeniçeri elebaşları da, ocak mensuplarını ayaklanmaya çağırdı. Hazırlıklarını tamamlayan hükûmet yönetimi ise, Sultanahmet Camii'ni karargâh yaptı ve halka silah dağıttı. Beyazıt Meydanı ile Divanyolu tarafını tutan Yeniçeriler, çarpışmanın başlamasıyla birlikte geri çekilerek (Meydan-ı Lahm) Etmeydanındaki karargâhlarına kapandılar. Sadrazam Benderli Mehmed Selim Sırrı Paşa, tam bu esnada kışlanın etrafını çevirerek top ateşini başlattı. Top ateşi sonrasında koca kışla birkaç saat zarfında içindeki binlerce Yeniçeriyle birlikte yakılıp yıkıldı. Bu kanlı hadiseden sonra, Yeniçeri Ocağı'nın tarihe karışması üzerine, Keçecizâde İzzet Molla da şu tarihî mısraları döktürdü:

Tecemmü eyledi Meydan-ı Lahm'e,
İdüp küfrân-ı ni'met nice bağı,
Koyup kaldırmada ikide, birde (kazanı),
Kazan devrildi, söndürdü ocağı.

Balkanlarda etkin faaliyet gösteren tek Tarikat olması
Osmanlı Devleti döneminde Özellikle Balkan topraklarında Bektâşî Tarikatı'ndan başka Tarikat tutunamamıştır. Fakat II. Mahmud dönemiyle birlikte Bektâşîlerin dışında Nakşi-Bektâşîleri ortaya çıkmıştır. Bunlar Bektâşîliğin ritüellerini kaldırmamakla birlikte, Tarikat içerisine bazı Sünni ritüelleri eklemişlerdir. Örneğin; cem ayinine geçilmeden önce secde namazı kılma, Muharrem orucuyla birlikte Ramazan orucunu da tutman ve benzerleri gibi. Nakşi-Bektâşîliği özellikle Bulgaristan'da Şiî-İran misyonerlerinin kendilerine çok uygun bir ortam bulmalarına sebep olmuştur.

Ayrıca bakınız
 Ebu'l Vefâ el-Bağdâdî
 Hoca Ahmed Yesevi
 Hacı Bektaş-ı Veli
 Ahi Evren
 Baba İlyas
 Baba İshak
 Barak Baba
 Sarı Saltuk
 Kaygusuz Abdal
 Balım Sultan
 Hacım Sultan
 Karaca Ahmet
 Gül Baba
 Yeniçeri Ocağı
 Kızıl Dedem Muhammed Nebioğlu (Ah Minel Aşk)

Kaynakça

Dış bağlantılar
 Aleviliğin Tarihsel-Sosyal Temelleri

Alevilik
VikiProje Tarih kaynak bekleyen maddeler

Bektaşîlik


Sant'Antioco (sardinski: Santu Antiògu) je grad i općina (comune) u pokrajini Južnoj Sardiniji u regiji Sardiniji, Italija. Nalazi se na nadmorskoj visini od 7 metara i ima 11 272 stanovnika. Prostire se na 87,90 km². Gustoća naseljenosti je 128 st/km².Susjedne općine su: Calasetta i San Giovanni Suergiu.

Izvori

Gradovi na Sardiniji

Sant'Antioco


An Carex soczavaeana in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Boris Nikolaevich Gorodkov. An Carex soczavaeana in nahilalakip ha genus nga Carex, ngan familia nga Cyperaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Carex

Carex soczavaeana


Das Gut Sülz ist eine Gastwirtschaft und ehemaliges Weingut in Oberdollendorf, einem Ortsteil der Stadt Königswinter im nordrhein-westfälischen Rhein-Sieg-Kreis. Es steht als Baudenkmal unter Denkmalschutz.

Lage
Das Gut Sülz liegt am Rande von Oberdollendorf auf etwa  am Fuße des sogenannten Sülzenbergs, einer Weinlage am Westhang der Dollendorfer Hardt und ist von einer umfangreichen Wiesenfläche umgeben.

Geschichte
Das Weingut wurde erstmals 966 gemeinsam mit dem Ort Dullendorf urkundlich erwähnt und war zu dieser Zeit ein adliger Freihof. Seit dem 14. Jahrhundert war es im Besitz der nahegelegenen Zisterzienser-Abtei Heisterbach. 1656 entstand das heutige Gebäude, welches am Ausgang des 19. Jahrhunderts erweitert wurde. Bis zur Säkularisation der Abtei 1803 infolge des Reichsdeputationshauptschlusses war das Gut Sülz Mittelpunkt der Heisterbacher Weinwirtschaft. In der Mitte des 19. Jahrhunderts gehörte das Gut der "Rheingräfin" Sibylle Mertens-Schaaffhausen, die es am 2. Mai 1857 an den jüdischen Kaufmann David Cahn (1818–1891) verkaufte. 1967 endete die Weinproduktion im Gut Sülz, seitdem beheimatet es eine Weinwirtschaft mit Innen- und Außengastronomie. Die Eintragung des Anwesens in die Denkmalliste der Stadt Königswinter erfolgte am 18. Dezember 1990.

Von Frühjahr bis Herbst 2014 wurde aus Mitteln der Regionale 2010 der Vorplatz des Gutes Sülz neugestaltet. Der Platz wurde dabei mit Basaltpflaster ausgestattet, eine bisherige Stützmauer aus Beton durch eine aus Naturstein ersetzt und Bordsteine zurückgebaut, sodass die Bachstraße verbreitert wurde. 2020 wurde das Gut Sülz im Zuge einer Neuverpachtung der Gastronomie umfassend renoviert.

Architektur
Der zweigeschossige Ursprungsbau von 1656 ist eine in Rähmbauweise errichtete Winkelhofanlage. Das Erdgeschoss ist verputzt (ursprünglich in Fachwerk), das Obergeschoss mit Zierfachwerk ausgestattet. Das Gebäude ist teilweise unterkellert und verfügt außerdem über einen unter der Wiesenfläche befindlichen, mittelalterlichen Gewölbekeller. Eine südliche, dreigeschossige Erweiterung des an der Traufseite liegenden Hauses stammt aus dem Ende des 19. Jahrhunderts und ist ein verputztes Fachwerkhaus. Zur Giebelseite trägt es im reich verzierten Dachgeschoss einen hölzernen Balkon. Auf die gleiche Zeit gehen eine sich an das Haupthaus anschließende Terrasse sowie dessen innere Umgestaltung zur Gaststätte zurück.

Aus älterer Zeit erhalten sind eine Bruchsteinmauer im Süden des Gutes sowie eine zum Mühlental hin gelegene, ebenfalls aus Bruchsteinen bestehende Stützmauer der Weinberge.

Literatur
 Klaus Freckmann: Aspekte des historischen, ländlichen und kleinstädtischen Hausbaues am Siebengebirge. In: Burghart Schmidt, Klaus Freckmann (Hrsg.): Auf den Spuren alter Häuser – Jahrringdatierung und Bauweise. Lohmar im Bergischen Land, Siebengebirge (= Schriftenreihe zur Dendrochronologie und Bauforschung, Band 2). Jonas Verlag, Marburg 2001, ISBN 3-89445-298-6, S. 289–357 (hier: S. 305–309, Abb. S. 311/312).
 Helmtrud Köhren-Jansen: Fachwerkhäuser in Oberdollendorf und Römlinghoven: Ergebnisse einer dendrochronologischen Untersuchung im Jahre 1992. In: Heimatverein Oberdollendorf und Römlinghoven e.V. (Hrsg.): Fachwerkhäuser in Oberdollendorf und Römlinghoven. Eine Dokumentation von Helmtrud Köhren-Jansen mit Zeichnungen aus der "Rheinischen Heimat" aus dem Jahr 1937. Rheinlandia Verlag, Siegburg 1999, ISBN 3-931509-89-3, S. 9–25 (hier: S. 10/11). [noch nicht für diesen Artikel ausgewertet]
 Manfred van Rey: Weingut Sülz in Oberdollendorf. In: Manfred van Rey, Ansgar Sebastian Klein (Hrsg.): Königswinter in Zeit und Bild, Band 1, 5. Teillieferung, Königswinter 1995.
 Angelika Schyma: Stadt Königswinter (= Denkmaltopographie Bundesrepublik Deutschland, Denkmäler im Rheinland, Band 23.5.). Rheinland-Verlag, Köln 1992, ISBN 3-7927-1200-8, S. 48/49, 50, 219.
 Karl-Ernst Stangen: Grundherrliche Höfe und Freihöfe in Oberdollendorf und Römlinghoven. In: Heimatverein Oberdollendorf und Römlinghoven e.V. (Hrsg.): Oberdollendorf und Römlinghoven. Ein Festbuch zum 25jährigen Jubiläum des Heimatvereins Oberdollendorf und Römlinghoven 1962–1987. Königswinter 1986, S. 103–122 (hier: S. 108–110). [noch nicht für diesen Artikel ausgewertet]

Weblinks

 Weinhaus Gut Sülz
 Umfangreiche Dokumentation zum Gut Sülz – Bild + Text, Virtuelles Brückenhofmuseum

Einzelnachweise

Baudenkmal in Königswinter
Bauwerk in Königswinter
Oberdollendorf
Sulz
Erbaut im 17. Jahrhundert
Gastronomiebetrieb (Nordrhein-Westfalen)
Sülz
Ehemaliges Weingut in Deutschland
Unternehmen (Königswinter)
Produzierendes Unternehmen (Rhein-Sieg-Kreis)

Gut Sülz


Senegal papağanı (Poicephalus senegalus), papağangiller (Psittacidae) familyasından kafa, boyun ve gırtlağı ve yanakları gri renkli bir papağan türü.

Özellikleri
Gri renk, sivri bir üçgen şeklinde göğsünün üst kısmına kadar uzanır. Göğüs, göğsünün yanları ve karnı portakal sarısıdır. Sırtının üst bölümü ve kanatlar yeşildir. Kanat altı örtüsü sarıdır. Gaga siyahtır. Gözlerinin iris'i yetişkin kuşlarda saman sarısı, yavru kuşlarda gridir. Boyu 24 cm'dir. Dişi ve erkek aynı renktedir.

Yaşam alanı

Senegal, Gambiya, Fildişi Sahili, Gana, kuzey ve kuzeydoğu Nijerya, Kuzey Kamerun, Güneybatı Çad'da yaşar. Bulunduğu bölgeye sadık olup ancak yiyecek aramak için kısa mesafeli yer değişikliği yapar. Senegal papağanına 1000 m yükseklikte bile rastlanmıştır.

Ses

Senegal papağanı orta seviyeli papağan grubuna girer. Islık çalar ve bazı tiz tonda sesler çıkarır. Diğer tür papağanlara oranla oldukça sessizdir. Gün içinde daha çok ses çıkardığı periyotlar olur. Çok çabuk yorulur ve gagası çok güçlüdür, bazen yaptığınız hareketleri taklit ederek sizi şaşırtabilir.

Kaynakça

Dış bağlantılar
 Mohrenkopflexikon

Poicephalus
Batı Afrika kuşları
1766'da tanımlanan kuşlar
Carl Linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar

Senegal papağanı


مغراوة بلدية تابعة لدائرة العزيزية بولاية المدية الجزائرية.

المراجع

أماكن مأهولة في ولاية المدية
مغراوة

مغراوة (ولاية المدية)


La British Federation of Women Graduates (en français, Fédération britannique des femmes diplômées) (BFWG) est fondée à Manchester en 1907 sous le nom de British Federation of University Women. Elle prend son nom actuel en 1992.

Histoire
La réunion préalable à la fondation de la  se tient en , à la Manchester High School for Girls, sur une initiative de Ida Smedley Maclean, alors lectrice de chimie à l'université Victoria. Il s'agit alors d'aider les femmes à obtenir des postes d'enseignement et des fonds pour leurs recherches. Dix-sept femmes sont présentes. Deux mois plus tard, lors d'une nouvelle réunion, en , d'autres objectifs apparaissent. Il s'agit de créer une organisation qui permette une expression et des actions concertées des universitaires, dans le domaine de la recherche, de faciliter les échanges et la coopération entre universitaires et d'encourager les femmes à s'investir dans la vie publique locale et nationale. Après Manchester, des sections locales se développent dans d'autres villes universitaires. Glasgow a déjà son association de femmes universitaires depuis 1901 et reste indépendante. Le siège est installé à Londres, où Ida Maclean a pris un poste au Lister Institute en 1910. La première présidente est Eleanor Mildred Sidgwick, alors principale de Newnham College, de 1909 à 1913. La direction exécutive est assurée conjointement par Ida Smedley Maclean, Phoebe Sheavyn et Winifred Cullis.

Des associations sont créées à travers la Grande-Bretagne pour poursuivre ces objectifs en faisant pression sur le gouvernement et en respectant la devise de la BFUW : « Perfectionnons l'art de l'amitié ». Pendant la Première Guerre mondiale, la BFUW crée un registre des femmes universitaires se proposant pour le service public qui est utilisé par le Board of Trade. Les revendications pour l'ouverture des professions aux femmes reprennent après-guerre, même si quelques-unes des membres de l'association ont obtenu des postes institutionnels, dans les gouvernements locaux, notamment la magistrate Sybil Campbell et l'avocate Monica Mary Geikie Cobb. L'avocate écossaise Margaret Kidd est nommée conseillère du roi, et Rose Heilbron est nommée juge à la Haute Cour. Les revendications concernent notamment l'égalité des traitements et l'abolition de l'interdiction du mariage pour les femmes qui travaillent. Le premier prix de l'association est fondé en 1910, et des bourses de recherche () sont créées.

En 1919, Caroline Spurgeon et Rose Sidgwick, membres de l'association britannique, et Virginia Gildersleeve, doyenne du Barnard College et représentante de l'American Association of Collegiate Alumnae, jouent un rôle déterminant dans la création de la Fédération internationale des femmes diplômées des universités (FIFDU).

En 1930, l'association britannique compte environ  et . Elle publie depuis 1919 un bulletin, The University Women's Review. En 1939, elle a  et  et en 1957,  et . Cependant, cela représente une faible augmentation, sans commune mesure avec la hausse du nombre de femmes universitaires. L'association semble moins attractive pour les jeunes universitaires.

En 1992, l'association prend son nom actuel de . Elle a son siège à Londres. L'organisation  et fournit aux . La BFWG est affiliée à la Fédération internationale des femmes diplômées des universités (FIFDU), devenue Graduate Women International en 2015, dont elle est membre fondateur, et à la  (UWE).

Actions de l'organisation

Bourses d'études et de recherche
Depuis 1912, l'association accorde des bourses pour permettre aux femmes diplômées de poursuivre leurs recherches à l'étranger. Les premières bénéficiaires sont Caroline Spurgeon, Ursula Dronke, Philippa Foot, Christine Hamill ou encore Eila Campbell. Le BFWG Scholarship Fund accorde chaque année des bourses à des femmes en dernière année de doctorat inscrites dans une université britannique.

Crosby Hall, une résidence pour femmes universitaires à Londres
L'association acquiert à Londres, en 1927, Crosby Hall, une résidence universitaire destinée à accueillir les chercheuses durant leur séjour d'étude.

En 1992, l'association vend Crosby Hall et crée la BFWG Charitable Foundation, connue sous le nom de Funds for Women Graduates (FfWG), qui accorde des bourses d'études aux universitaires.

Personnalités liées à l'association

Présidentes connues
La liste complète des présidentes est publiée dans l'ouvrage The Story of the Second 50 years, .

Autres personnalités de l'association
 Sybil Campbell, secrétaire et vice-présidente (1947-1977).
 Phoebe Sheavyn, universitaire, enseignante à Somerville College puis à l'université Victoria de Manchester
 Rose Sidgwick, cofondatrice
 Fanny Street, membre
 Hilda Oakeley, vice-présidente (1909-1950)
 Helen Dunsmore, présidente de l'IFUW

Références

Voir aussi

Bibliographie
 .
 .
 .
 Nancy Catchpole & Cynthia Short (dir.), The Story of the Second 50 years, BFWG, 2007.
 Susan Miles, « A Century of Giving » (BFWG, 2012).
 .
 .

Liens externes

 5BFW à la Women's Library de la Bibliothèque de la London School of Economics.
 Collection Sybil Campbell BFWG

Association ou organisme lié à l'éducation
Association ou organisme lié aux femmes
Organisme fondé en 1907

British Federation of Women Graduates


NGC 5776 est une vaste galaxie elliptique située dans la constellation de la Vierge. Sa vitesse par rapport au fond diffus cosmologique est de , ce qui correspond à une distance de Hubble de . NGC 5776 a été découverte par l'astronome prussien Heinrich Louis d'Arrest en 1862.

À ce jour, une mesure non basée sur le décalage vers le rouge (redshift) donne une distance d'. Cette valeur est tout juste à l'extérieur des valeurs de la distance de Hubble. Notons cependant que c'est avec la valeur moyenne des mesures indépendantes, lorsqu'elles existent, que la base de données NASA/IPAC calcule le diamètre d'une galaxie et qu'en conséquence le diamètre de NGC 5776 pourrait être d' si on utilisait la distance de Hubble pour le calculer.

Notes et références

Notes

Références

Voir aussi

Articles connexes
 Liste des objets du New General Catalogue

Liens externes

 NGC 5776 sur le site du professeur C. Seligman

5776
Constellation de la Vierge
Galaxie elliptique
Objet céleste découvert en 1862
Objet céleste découvert par Heinrich Louis d'Arrest

NGC 5776


Miecislao II el Gordo (en polaco: Mieszko II Otyły) (aprox. 1220 - 22 de octubre de 1246) fue el duque de Opole-Racibórz desde 1230 hasta su muerte, y duque de Kalisz-Wieluń durante 1234-1239 (con su hermano como co-gobernante).

Fue el hijo mayor del duque Casimiro I de Opole con su esposa Viola, probablemente una dama búlgara.

Enlaces externos

Complete Genealogy of the House of Piast

MIESZKO II OTYŁY
SILESIA

Duques de Silesia
Duques de Polonia del siglo XIII
Duques de Polonia de la dinastía de los Piastas

Miecislao II el Gordo


Kalabrijski grčki (griko, greko i dr.) jest inačica grčkoga jezika kojom se govori u Bovesiji blizu Reggija di Calabria. Govornici žive u selima Bova Superiore, Bova Marina, Roccaforte del Greco, Condofuri, Bagaldi, Polizzi, Gallicianò i Mélito di Porto Salvo. Ima oko 2000 govornika prema UNESCO-ovu popisu ugroženih jezika.

Potomak je srednjovjekovnoga grčkog pod utjecajem dorskog po jednoj teoriji, a po drugoj, starijoj, potječe od starogrčkih govora Magne Graecije.

Povijest
Postoje dokazi kontinuirane prisutnosti grčkoga od vremena Magne Graecije, grčki se rabio u vrijeme Rimskoga Carstva. Nakon podjele Rimskog Carstva na Istočno i Zapadno Kalabrijom je Bizant vladao od petoga stoljeća i sve do jedanaestog. Tako se povećala povezanost područja s grčkim jezikom i identitetom te s pravoslavnom Crkvom. U Kalabriji je bilo preko 1500 samostana.

Nakon 11. st. grčki je polako nestajao širenjem latinskoga i katoličanstva. Bova je postala centar grčke kulturne regije, jezik liturgije bio je grčki sve do 1572. kada je Bova postala zadnjom regijom koja se prebacila na latinski.

Ne zna se puno o događajima između 16. stoljeća i Risorgimenta u 19. stoljeću. Zna se da se većina obalna stanovništva Kalabrije preselila u planine zbog piratstva i mnogih invazija. Izolacija i geografska obilježja Kalabrije definitivno su pomogli Grcima i njihovu jeziku. Moguće je da su se u 16. i 17. stoljeću događale migracije Grka u Kalabriju zbog osmanske invazije.

Talijanski parlament utemeljio je emigracijsku komisiju 1901. godine, ona je pomogla ljudima migrirati, a to je dovelo do masovnih emigracija sa siromašna juga. Fašistička vlas od 1922. odgovarala je ljude od emigracije i progonila govornike grčkoga. Ipak, grčki su seljaci bili samodostatni sve do agrarne reforme 1950. – 1951. zahvaljujući svojim velikim posjedima (masserie). Samodostatnosti su naškodili obvezatna vojna služba i napuštanje sela po završetku Drugog svjetskog rata.

U 1950-ima pojavile su se inicijative s ciljem promoviranja jezika, a širili su ih intelektualci iz Reggija di Calabria i Bove Marine te strani istraživači poput Rohlfsa iz Njemačke. Studenti iz Bovesije izdali su pamflet pod imenom La Ionica. Godine 1970. osnovan je Kulturni krug La Ionica, a pamflet je postao list s poezijom i prozom na talijanskome i grčkome. Uspostavljen je i UGIM (Unione dei Greci dell'Italia Meridionale) koja je neuspješno provela peticiju da se postave dvojezični znakovi na cestama te da se na Radiju Cosenza emitira petominutni program na grčkome. Ipak, privatne radiopostaje Radio Bova, Radio Mélito i Radio San Paolo odlučile su puštati neke programe na grčkome.

Regionalni zakon iz 1980. dopušta učiteljima u školama i sveučilištima koji govore grčkim da ponude kursove u područjima gdje se rabi grčki. Zbog nedostatka učitelja sa znanjem jezika dostatna za naučavanje grupa Jalò tu Vúa osnovala je odbor s ciljem izrade metodoloških standarda poučavanja grčkoga u svakoj zajednici i skicirali gramatiku. Gramatiku kalabrijskoga grčkog dijalekta izdala je općinska administracija u Bovi 1979. Godine 1993. utemeljen je Istituto Regionale Superiore di Studi Ellenofoni u Bovi Marini.

Problemi
Grčki se ne rabi u javnoj administraciji ni u pravu. Postoje samo neki dvojezični znakovi na grčkome. Kalabrijski grčki rabi se u vrtićima, obično na inicijativu roditelja, a u osnovnoj školi jezik se uči tri sata dnevno. Na sekundarnoj razini obrazovanja ponekad se uči kao predmet, a postoje i kursovi za odrasle za one koji ne poznaju jezika. Općinske vlasti Bove Marine financiraju napore kulturne grupe Jalò tu Vúa koja organizira kursove za učenje grčkoga za odrasle i učitelje.

Grčki se može ponekad čuti na privatnim radijima, ali nikada na televiziji. Postoje neke publikacije na grčkome (knjige, novine i trojezični kalendar). Glazbena tradicija Grka jako je važna. Postoji i lokalna tradicionalna glazbena grupa koja nastupa na lokalnim festivalima

Postoje mnoge kulturne grupe koje organiziraju aktivnosti s ciljem promicanja jezika: konferencije na kalabrijskome grčkom, kulturne izložbe i dr.

Pomoć iz Grčke
Posljednjih dvadeset do trideset godina pokušava se dovesti obrazovanje i revitalizaciju greku i kulturi u Kalabriji, a u tome pomaže grčka vlada. Aktivnost je svakako podigla kulturnu svijest lokalaca, ali nije imala nikakva pozitivna učinka na jezik.

Obilježja
Za razliku od modernoga grčkog jezika, greko se piše latinicom, a ne grčkim alfabetom.

Sam jezik ima puno toga zajedničkog sa standardnim grčkim. Dijalekt je očuvao neke riječi prisutne u dorskome koje se ne nalaze u grčkome (uz iznimku tsakonskoga). Posebno je obilježje gubitak završnog -s (primjerice, gadaro 'magarac' u usporedbi sa standardnim Γάιδαρος, gáidaros). Nadalje, futur ne postoji: zamijenjen je prezentom.

Izvori

Grčki jezik
Jezici Italije

Kalabrijski grčki dijalekt


The Nakajima G10N Fugaku (Japanese: 富岳 or 富嶽, "Mount Fuji") was a planned Japanese ultra-long-range heavy bomber designed during World War II. It was conceived as a method for mounting aerial attacks from Japan against industrial targets along the west coast (e.g., San Francisco) and in the Midwest (e.g., Detroit, Milwaukee, Chicago, and Wichita) and the northeast (e.g., New York City and Norfolk) of the United States. Japan's worsening war situation resulted in the project's cancellation in 1944 and no prototype was ever built.

Design and development

The Fugaku had its origins in "Project Z (bomber project)", a 1942 Imperial Japanese Army specification for an intercontinental bomber which could take off from the Kuril Islands, bomb the continental United States, then continue onward to land in German-occupied France. Once there, it would be refueled and rearmed and make another return sortie.

Project Z called for three variations on the airframe: heavy bomber, transport (capable of carrying 300 troops), and a gunship armed with forty downward-firing machine guns in the fuselage for intense ground attacks at the rate of 640 rounds per second (i.e. 38,400 rounds per minute).

The project was conceived by Nakajima Aircraft Company head Chikuhei Nakajima.  The design had straight wings and contra-rotating four-blade propellers.  To save weight, some of the landing gear was to be jettisoned after takeoff (being unnecessary on landing with emptied bomb load), as had been planned on some of the more developed German Amerika Bomber competing designs.  It used six engines, as with the later Amerikabomber design competitors, to compensate for nearly all German aircraft engines being limited to 1,500 kW (2,000 hp) maximum output levels apiece.

Development was initiated in January 1943 and a design and manufacturing facility built in Mitaka, Tokyo.  Nakajima's 4-row 36-cylinder 5,000 hp Ha-54 (Ha-505) engine was abandoned as too complex.

Project Z was cancelled in July 1944, and the Fugaku was never built.

Operators (planned)

Imperial Japanese Navy Air Service – (G10N / Fugaku)
Imperial Japanese Army Air Force – (Project Z)

Specifications (Project Z / Fugaku projected)

See also

References

Notes

Bibliography

 Idei, Tadaaki. Hikōki Mechanism Zukan. Tokyo: Guranpuri Shuppan, 1985.
 Ogawa, Toshihiko. Nihon Kōkūki Daizukan, 1910–1945. Tokyo: Kokushokankōkai, 1993.

External links

 The Nakajima G10N1 Fugaku
 Nakajima G10N "Fugaku" (in Polish)

G10N, Nakajima
G10N, Nakajima
Abandoned military aircraft projects of Japan
G10N

Nakajima G10N


María Luisa Montoto de Rogel (nascida a 26 de dezembro de 1958) é uma oftalmologista e política argentina que serve como Deputada Nacional eleita em Santiago del Estero desde 2019. Ela é membro da Frente Cívica de Santiago (FCpS) e faz parte do grupo parlamentar Frente de Todos.

Nascida na cidade de Santiago del Estero, Montoto serviu anteriormente como vereadora na câmara de La Banda de 2018 a 2019. Foi a terceira candidata suplente na lista do FCpS à Câmara Nacional dos Deputados nas eleições legislativas de 2017. Em 2019, Claudia Ledesma Abdala, que havia sido eleita deputada na lista do FCpS, foi eleita para o Senado Nacional, e Montoto tomou posse para preencher a vaga deixada por ela. Montoto foi eleita por direito próprio nas eleições legislativas de 2021 como a terceira candidata da lista do FCpS, que recebeu 64,8% dos votos.

Montoto integra as comissões parlamentares de Ciência, Tecnologia e Inovação Produtiva, Deficiências, Idosos, Famílias e Infância e Acção Social e Saúde Pública. Em 2020, ela votou contra a legalização do aborto na Argentina.

Mulheres da Argentina na política
Oftalmologistas
Nascidos em 1952
Pessoas vivas
!Mais Teoria da História na Wiki (Mulheres)
Membros da Câmara de Deputados da Nação Argentina

María Luisa Montoto


Brațul Echerul (denumit și Brațul Lebăda, Brațul exterior, sau și Brațul Echerul-Lebăda) este unul dintre cele patru brațe spirale majore ale Căii Lactee. Ca Brațul Săgetătorul-Carena, Brațul Echerul are particularitatea că își are izvorul pe extremitatea barei centrale (și nu în regiunea învecinată).

Acest braț este denumit așa din cauza proximității acestuia cu constelația Echerul pe Sfera cerească

Brațul Echerul propriu-zis este de fapt partea brațului din apropierea Centrului Galactic, în timp ce zonele cele mai exterioare ale brațului sunt numite Brațul Lebăda.  Deși cei doi termeni sunt utilizați, în general, separat, pentru a desemna brațul întreg, este corect să se folosească termenul Brațul Echerul-Lebăda.

Brațul Echerul are raza de 15,5 ± 2,8 kpc și este situat în afara Brațului Perseu.

La fel ca multe alte galaxii de tip similar, Calea Lactee constă dintr-o mare masă de stele având, prin gravitație forma unui disc relativ plat. Discul rotindu-se, corpul central dens de stele al Galaxiei se deplasează la viteze mai mari decât cele aflate către marginea discului. Ca urmare, modelul de stele din cadrul Galaxiei, văzută direct de deasupra sau de dedesubtul discului, are formă de spirale.

Din cauza variațiilor gravitaționale localizate, modelul său de spirală are mai multe brațe spirale distincte, în care se află un număr foarte mare de stele.

Referințe și note

Legături externe

Vezi și
 Calea Lactee
 Brațul Perseu
 Brațul Orion

Calea Lactee

sv:Vintergatan#Gas, stoftmoln och stjärnor

Brațul Echerul


Parker Road station is a DART Light Rail station in Plano, Texas. It is located at the intersection of Park Boulevard and Archerwood Street near US 75 (Central Expressway). It opened December 9, 2002, and is the northern terminus of the .  It was originally called East Plano Transit Center before the light rail station opened up. The  terminates some trains at Parker Road during peak hours for direct service to DFW Airport station.

History
In July 2011, it was announced that Parker Road station along with the North Carrollton / Frankford station on the Green Line and the Northwest Plano Park & Ride would be part of a pilot program that charged passengers from non-DART cities for parking. However, on April 3, 2014 DART eliminated the program (due to costs), but at Parker Road, cars with permits (passengers in a DART city) would have a few reserved lots, and the other lots were free for anyone to park.

References

External links
 DART - Parker Road Station

Dallas Area Rapid Transit light rail stations
Railway stations in the United States opened in 2002
2002 establishments in Texas
Railway stations in Collin County, Texas
Transportation in Plano, Texas

Parker Road station


An Peristylus trimenii in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni Joseph Dalton Hooker, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Abeyw.. An Peristylus trimenii in nahilalakip ha genus nga Peristylus, ngan familia nga Orchidaceae.

Mabibilngan ini ha Sri Lanka. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Peristylus

Peristylus trimenii


Stratospheric Observatory for Infrared Astronomy (SOFIA) er et samarbejde mellem den amerikanske rumfartsorganisation NASA og Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt (DLR). Projektet udgøres af et fly af typen Boeing 747SP, der er blevet ombygget til at medbringe et spejlteleskop med diameter på 2,5 m. Med teleskopet foretages astronomiske observationer i det infrarøde spektrum 12 km oppe i stratosfæren. Fordelen ved at observere i en sådan højde er, at observationerne derved foretages i en højde, der er over ca. 95% af den forstyrrende vanddamp, der der i jordens atmosfære.

Flyet
Boeing 747SP-flyet som huser teleskopet, var oprindeligt et passagerfly med serienummer 21441. Flyet blev leveret til Pan American World Airways i maj 1977. Pan Am gav flyet navnet "Clipper Lindbergh". Flyet blev døbt af Anne Morrow Lindbergh, enken efter Charles Lindbergh, på 50-årsdagen for Lindbergs berømte flyning fra New York til Paris.

American Airlines købte flyet i 1986 og anvendte det som passagerfly indtil 1995. To år senere købte NASA flyet.

Eksterne links

 USRA SOFIA website
 SOFIA Mission Profile  hos NASA's Solar System Exploration
 SOFIA Website des DLR
 SOFIA Astronomy Picture of the Day

NASA
Teleskoper
Boeing-fly
4-motors jetfly


Rat Island est une île privée de New York dans le Bronx aux États-Unis, une des îles Pelham.

Géographie
Rat Island mesure environ  et est située dans le City Island Harbor du Long Island Sound. Elle est à mi-chemin entre City Island et Hart Island, au sud de High Island.

Histoire
Rat Island est incluse dans l'achat des îles Pelham en 1654 par . L'origine de son nom est incertaine. Pour Red Brennan, il viendrait des évadés de la prison de Hart Island, à proximité, surnommés « rats », qui utilisaient la petite île pour se reposer avant de nager vers City Island et la liberté. Une autre théorie dit que, lorsque l'île abritait des victimes de la typhoïde au  siècle, elle attirait vraisemblablement la vermine. Selon Schibli, un propriétaire de l'île, son nom original était , car des bruiteurs bruyants étaient utilisés pour éloigner les navires.

Durant les craintes liées à la fièvre typhoïde du début du  siècle, l'île est utilisée par la ville de Pelham comme hôpital des mises en quarantaine d' environ 40 personnes infectées. Le lieu porte alors le nom de . Les restes des murs pavés et des fondations de l'hôpital peuvent encore être vus. Il a été abandonné en raison des inondations dues aux tempêtes.

La ville de New York acheté l'île en 1888. Elle devient une mini-colonie d'écrivains et d'artistes au début du  siècle psui est acquise par le  H.A. Parmentier en 1908, qui la loue au Mount Vernon Club en 1931.

Jusqu'en 1972, elle est la propriété d'un avocat de Brooklyn, puis est vendue à Edmund Brennen qui l'utilise pour stocker du matériel. En mars 2009, Brennen la remet en vente pour . Le 26 septembre 2011, le New York Times publie un article sur l'île, déclarant que la propriété serait mise aux enchères le 2 octobre 2011. Elle est achetée par Alex Schibli, un résident suisse de City Island. Schibli déclare qu'il n'a pas de plans immédiats pour des changements physiques sur l'île, mais envisage de la renommer Malina Island en hommage à sa petite-fille.

En août 2016, une copie en polyester de la statue du combattant de la liberté suisse Guillaume Tell d'Altdorf est érigée sur l'île pour la  fête nationale suisse.

Notes et références

Voir aussi

Bibliographie
 Rat Island in New York City Guide, Federal Writers' Project, 1939,
 Bill Twomey, The Bronx: In Bits and Pieces - Rat Island, Rooftop Publishing, 2007,

Liens externes

Île de New York

Rat Island


බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ මුල්ම ව්‍යවස්ථාදායක සභා මැතිවරණය  1911 වසරෙහිදී පැවැත්විණි. ආසන සතරක් සඳහා තෝරා පත් තරගනු ලැබූ අතර, සෙස්ස  ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් පත් කෙරිණි. ග්‍රාමීය සහ නගරබද වැසියන් සඳහා නව ආසන දෙක වෙනුවෙන් (පෙරදී මෙම ප්‍රදේශ නියෝජනය වන පරිදී ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් මන්ත්‍රීවරුන් තිදෙනෙකු පත් කරන ලදි) එක් එක් ආසනයක් සඳහා ඉදිරිපත්වී තිබුණේ එක් අපේක්ෂකයෙක් බැගින් වූ අතර, "උගත්" ලාංකිකයන් සඳහා වූ ආසන දෙක සඳහා පැවති තරගයෙහිදී, ජයග්‍රහණය කල අපේක්ෂකයන් දෙදෙනම විශාල පරතර සහිතව ජයග්‍රහණය කලහ.

ආශ්‍රිත

ආසියාවෙහි 1911 දි පැවැති මැතිවරණ
ක්‍රි.ව. 1911
මහා මැතිවරණ - ශ්‍රී ලංකා
බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව

බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ ව්‍යවස්ථාදායක සභා මැතිවරණය, 1911


Newenden es una parroquia civil y un pueblo del distrito de Ashford, en el condado de Kent (Inglaterra).

Geografía
Según la Oficina Nacional de Estadística británica, Newenden tiene una superficie de 4,23 km².

Demografía
Según el censo de 2001, Newenden tenía 193 habitantes (48,7% varones, 51,3% mujeres) y una densidad de población de 45,63 hab/km². El 22,8% eran menores de 16 años, el 70,47% tenían entre 16 y 74 y el 6,74% eran mayores de 74. La media de edad era de 41,03 años. Del total de habitantes con 16 o más años, el 18,12% estaban solteros, el 68,46% casados y el 13,42% divorciados o viudos.

El 91,67% de los habitantes eran originarios del Reino Unido. El resto de países europeos englobaban al 3,13% de la población, mientras que el 5,21% había nacido en cualquier otro lugar. Según su grupo étnico, todos eran blancos. El cristianismo era profesado por el 72,11%, mientras que el 21,05% no eran religiosos y el 6,84% no marcaron ninguna opción en el censo.

85 habitantes eran económicamente activos, todos ellos empleados. Había 79 hogares con residentes, 7 vacíos y 3 eran alojamientos vacacionales o segundas residencias.

Referencias

Enlaces externos

Localidades de Kent
Parroquias civiles de Kent

Newenden


Nevzat Doğansoy veya bilinen adıyla Nev (24 Aralık 1968, İstanbul), Türk şarkıcı, besteci ve söz yazarı.

Hayatı
Müziğe mandolinle başladı. Sonraki yıllar üretim boyutuna zemin hazırlayan; dinleyerek, yeni müzikler keşfederek, koleksiyon yaparak geçirdiği ve müzikal kimliğinin temelinin atıldığı yıllar oldu.

Üniversite 2. sınıfta bir elektro gitar aldı ve gitar eğitimine başladı. 5. ayın sonunda sahnelerdeydi. Üniversite eğitimi boyunca yaz aylarında güneyde müzik yaptı. Onu bugünkü duruşuna hazırlayan bu süreç, müzikal gelişiminde ciddi bir yer tuttu.

Üniversite bittikten sonra kendisinden beklendiği üzere iş hayatına atıldı ama bu süreç müzikle bir arada devam etti. 1995 yılında Hakan Özer, Kıvanch K. ve Tolga İnci'den oluşan Chantage'la Cool Bar'da müzik yaptı. Bu tarihlerde Adidas ve Slazenger gibi markaların ürün müdürlüğünü yaptı. Zamanla bestecilik kimliği ağır basmaya başlayınca, artık bir yol ayrımında olduğunu fark etti ve tamamen müziğe konsantre oldu, çünkü artık birikimi üretime dönüşme noktasına gelmişti. 2000 yılında, Teoman'ın daveti üzerine katıldığı Türkiye turnesinde, Ege ve Akdeniz şeridinde 100.000'e yakın kişinin reaksiyonunu deneyimleme fırsatı buldu.

Üç yıla yayılan özenli bir stüdyo çalışmasının ardından, tüm beste ve sözleri kendisine, Kıvanch K.'nın bir parçadaki remix'i dışında düzenlemeleri Hakan Özer'e ait olan; Özkan Uğur, Göksel, Tuba Önal gibi isimlerin yer aldığı ilk albümü Her Şeye Rağmen müzik marketlerde yerini aldı. Özellikle "Zor" parçasıyla büyük bir çıkış yakalayan Nev, engelliler için yazdığı "Her Şeye Rağmen" şarkısını da albümün ismine verdi.

2004 Temmuz ayında müzik marketlere sunduğu Sen Gibi albümüyle müzikteki başarısını kanıtladı. Kendi müziğini rock, pop gibi belli tarz kalıpların içerisine sokmayan Nev bu albümle birçok müzikseverin yüreğinde yer etti. Yaptığı albümün ardından 2004 yılında Coca-Cola sponsorluğunda Türkiye'nin çeşitli illerinde birçok konser verdi. Yine 2004 yılının Mayıs ayında başlayan ve Haziran ayı boyunca devam eden, Türkiye genelinde 24 şehirde gerçekleştirilen Fanta gençlik festivalinde sahne aldı.

Nev 3 yıllık aradan sonra 2007 yılının ağustos ayında çıkardığı Işığım Ve Gölgem albümüyle müzikseverlere merhaba dedi. Işığım ve Gölgem, Nev ve Naim Korudağ prodüktörlüğünde 1,5 yılda hazırlandı. 12 şarkının yer aldığı albümde, Kör Kuyular ve Kelebek şarkılarının 2 farklı versiyonu yer almakta. Albümdeki tüm şarkıların söz ve besteleri Nev'e ait. Ayrıca albümde soloları da Nev hazırladı.

80'lerin naif ve lirik anlayışını 2000'lerin sounduyla birleştiren Nev, her zamanki samimi tavrıyla kendi hikâyelerini ve aynası olduğu hikâyeleri anlatmaya devam ediyor. Alaturka tınıları Pop-Rock merkezinde uyarlayan sanatçı, Işığım ve Gölgem'i kendisi ile yüzleşmek, gölgesine sahip çıkmak, bazen bir kelebeği özgürce dokunmadan sevebilmek, ayrılık, acı, mizah gibi temalara değinen bir albüm olarak nitelendiriyor.

Nev kendi albümünün yanı sıra prodüktör ve şarkıcı Ercan Saatçi'nin kendisine ait müzik şirketi Rec by Saatchi'den çıkan Mucize Nağmeler adlı alaturka albümünden ' Kimseye Etmem Şikayet ' adlı eseri seslendirdi. Ayrıca Nev, Türk Rock Müziği'nde 20 yıldır gitarist ve prodüktör olarak yer alan "Tanju Eren"in, 40 yaşına özel hazırladığı albümünde İkisi Bir 'i seslendirdi. Nev çıkardığı 'Işığım ve Gölgem' albümünün ardından 2007'de 13 üniversite tarafından 'En İyi Erkek Şarkıcı' seçildi. Nev; Boğaziçi Üniversitesi, ODTÜ, Yıldız Teknik Üniversitesi gibi Türkiye'nin en büyük üniversitelerinin yaptığı anketle En İyi Erkek Vokal kategorisinde diğer adayların önüne geçti.

3 albümün arkasından yoğun geçen konser ve bar çalışmalarıyla 2001 senesinden bu yana Türkiye çapında 400'e varan konser verdi. Özellikle 2009 Mayıs'ında verdiği 8 üniversite konseri büyük bir ilgi gördü ve 180.000'i aşkın izleyici kitlesi yakaladı. Nev'in en büyük ilgi gördüğü konser ise yaklaşık 60.000 izleyicisiyle Trabzon'da Karadeniz Teknik Üniversitesi'nde gerçekleşti.

Nev, 16 Haziran'da çıkan yeni albümü Bir Nev-i Alaturka ile sevenlerinin karşısına yeniden çıktı. Yeni albümün ilk klip çalışması 'Mazideki Aşk' parçasına oldu. Bir Nev-i Alaturka albümü cd ve plak olarak raflarda yerini aldı.Hazırlıkları iki yıl süren projede; eşsiz Türk Sanat Müziği eserlerini Rock, tango, latin ve rembetika tınılarıyla yorumlandı. On şarkının yer aldığı, prodüktörlüğünü Nev'in, sanat danışmanlığını Hasan Esen'in üstlendiği albümün masteringi New York'ta Sterling Sound stüdyosunda Tom Coyne tarafından yapıldı.

Klasik alaturkaya ilgiyi arttıracak farklı bir tarza sahip olan albüm sayesinde; Kemani Serkis Efendi'nin, "Kimseye Etmem Şikayet"i, Kaptanzade Ali Rıza Efendi'nin, "Akşam Misafiri"i, "Denizde Akşam"ı, Yıldırım Gürses'in "Mazideki Aşk"ı, Dede Efendi'nin "Ey Büt-i Nev Eda"sı dinlenebilmektedir. Bu albümde geçmişe doğru kimi zaman hüzünlü kimi zaman coşkulu ve muhabbet dolu duygular benimsenmektedir."Ben Küskünüm Feleğe", "Sevmekten Kim Usanır", "Şimdi Uzaklardasın", "Sensiz Olamam" gibi duymaktan keyif alınan eserleri seslendiren albüm nitelikli olmasıyla öne çıkmaktadır. Bir Nev-i Alaturka albümünde klasik alaturka ve Anadolu'nun farklı renklerini ile yorumlamaktadır.

Diskografisi

Albümleri
 2001: Her Şeye Rağmen
 2004: Sen Gibi
 2007: Işığım ve Gölgem
 2010: Bir Nev-i Alaturka
 2014: Kıyısız Deniz
 2016: Bir Nev-i Alaturka 2

Single'ları
 2010: "Aşk" (Sevgililer Günü Özel)
 2011: "Yokum"
 2016: "Vardar Ovası"

Klipleri
 Zor
 Efkarlı
 Sen Gibi
 Mühürlü Kaderim
 Benmişim
 Sukût-u Hayal
 Susma
 Kelebek
 Mazideki Aşk
 Sevmekten Kim Usanır
 Yokum
 Toy
 Gölgeler Mabedi
 Vardar Ovası

Ödülleri

 (2011) 38. Altın Kelebek Ödül Töreni - En İyi Türk Sanat Müziği Erkek Solist

Kaynakça

Dış bağlantılar

 Resmi Nev Sitesi
 Nev Albümleri

1968 doğumlular
İstanbul doğumlu erkek şarkıcılar
Yaşayan insanlar
Altın Kelebek Ödülü sahipleri
Türk rock şarkıcıları
Türk erkek şarkıcı-şarkı yazarları
Pasaj Müzik sanatçıları
Türk söz yazarları
Türk bas gitaristler
20. yüzyıl Türk bestecileri
21. yüzyıl Türk bestecileri
Türk gitaristler
Türk klavyeciler
2000'lerin şarkıcıları
2010'ların şarkıcıları
2020'lerin şarkıcıları
20. yüzyılda Türk erkek şarkıcılar
21. yüzyılda Türk erkek şarkıcılar

Nev


Chez Brigitte est un bar et un squat queer créé le  au 12, rue Prévost Martin à Genève en Suisse romande.

Chez Brigitte était un lieu emblématique de la vie nocturne genevoise, d'où sont parties des initiatives importantes pour la communauté LGBTIQ de Suisse romande, comme l'organisation de la première marche des fiertés (pride romande) en 1997 et la création du magazine 360° en 1998.

Il disparait en 2002.

Historique

L'idée de créer le bar vient de deux jeunes hommes gays, encore étudiants, prénommés Benjamin et Henri, qui ont fréquenté la culture alternative berlinoise. Quatre personnes décident d'investir un local de graphisme abandonné au 12 rue Prévost-Martin à Genève le soir du 11 novembre 1994.

Le lieu est d'abord un salon de thé et un squat alternatif puis se transforme en un bar, sa particularité étant de mettre en œuvre une mixité de genre, de classe et d'orientation sexuelle. La réalisatrice et photographe Laure Schwarz y habite quatre années durant.

Le squat et le bar attenant sont meublés sommairement avec de vieux fauteuils, un frigo et une platine. Chez Brigitte est le premier squat de Suisse romande à s'affirmer comme un lieu queer et devient un lieu incontournable de la vie nocturne genevoise.

Genèse de la pride romande et du journal 360°
C'est dans ce lieu qu'émerge l'idée de la première Pride romande, qui  est organisée le 5 juillet 1997 à Artamis et du journal 360°. Tout de suite après, le même groupe, dont Laure Schwartz fait partie, décide de lancer le journal 360°. Selon son rédacteur en chef de l'époque Guillaume Reveney, le lancement du journal est réalisé grâce à des fonds récoltés Chez Brigitte pour financer une grande fête qui a lieu à l'ancien Palais des expositions de Plainpalais.

Succès et fréquentation
Le comédien Julien Guignet est une des personnalités emblématiques de Chez Brigitte. Pierandré Boo, alias Greta Gratos, a également participé aux soirées et la meneuse de revue Loulou du Cabaret d'Avant-guerre du squat Rhino y a aussi habité.

Le bar devient si populaire qu'une sonnette est installée ainsi qu'un mode de filtrage. Des personnalités y font leur apparition, comme Claude Nobs ou encore Jimmy Sommerville.

Le lieu est un havre pour les personnes bies, qui ne se sentent pas à l'aise dans les milieux cloisonnés gays ou lesbiens. Chez Brigitte organise des soirées lors desquelles les hommes portent des robes de soirée, et les femmes des smokings, brouillant les genres, avec le mot d'ordre « soyez qui vous voulez ».

En 1998, des bandes sèment le trouble et agressent le personnel du lieu ; ces violences entraînent la fermeture du bar. Les personnes blessées estiment insuffisante la protection de la police.

En avril 1998 sur la devanture du bar sont affichés les mots « Brigitte, c'est fini! Marre de se faire tabasser par des homophobes ». Le bar rouvre cependant jusqu'en 2002.

La mort de Julien Guignet en 2006 marque aussi profondément le milieu.

Postérité et hommage
L'artiste Laure Schwarz, qui a fréquenté le lieu dans les années 1990, réalise une exposition documentaire présentée au Gender Bending festival de Zurich en 2015. Une exposition est organisée dans le village de la pride pendant la Marche des fiertés 2019, rue Lissignol à Genève, comprenant des vidéos, des photos, des articles de journaux et des flyers. Le vase destiné à récolter l'argent des entrées à prix libre, dénommé alors « La bite à Brigitte » est aussi exposé, ainsi que les robes éponges que revêtaient les hommes durant les soirées de déguisement.

L'esprit de Chez Brigitte s'est perpétué à travers l'association 360, qui organise des fêtes appelées « 360 fever », et dans des lieux comme le Phare, bar LGBTIQ de la rue Lissignol à Genève.

Références

Liens externes

 vidéo tournée Chez Brigitte

Bar ou discothèque LGBT
Histoire des LGBT en Suisse
Genève

Chez Brigitte


Los hermanos Nikolay (1903-1980), Vladimir (1910-1986) y Anatoly (1912-1957) Dmítrievich Doronin nacieron en Siberia, actualmente Rusia debido a que su padre trabajaba como guarda de la estación de ferrocarril de Kimiltéi (Кимильтей), situada en las cercanías del río que da nombre a la localidad y encuadrada en el Óblast de Irkutsk, 295 km en dirección nornoroeste desde la ciudad de Irkustk.

Primera etapa
La pasión y el espíritu de invención fue el rasgo general de los hermanos, según crecían iban ayudando a su padre en las tareas propias de la estación. El mayor, Nikolay, aprendió el oficio de conductor de locomotoras, Vladimir trabajaba de cerrajero y Anatoly era electricista.

Su padre los envió a Moscú a estudiar, Nikolay y Anatoly fueron enviados al Instituto de Ingeniería de Transporte y Vladimir fue a la Facultad de Construcción Aeronáutica de Moscú, donde compartiría habitación con Mijaíl Yángel, un futuro científico de renombre mundial. El destino uniría a los hermanos con la Aviación a partir de entonces.

Una tragedia marca su futuro
En la primavera de 1936, durante su estancia en la residencia, la radio comunicaba la triste noticia de la muerte de 2 famosas paracaidistas, Tamara Ivanova y Lyuba Berlin. Las saltadoras habían abierto sus paracaídas demasiado tarde en un salto de caída libre (deporte). El gobierno de la URSS declaró una competición en 1936 para otorgar un premio a quien inventase un sistema que abriese el paracaídas automáticamente. Sabedores de que durante su infancia habían realizado numerosos proyectos, se decidieron a inscribirse en el evento.

El Museo Politécnico permitió a los Hermanos estudiar los métodos de construcción de los paracaídas; el Instituto de Ingeniería del Transporte dio permiso para utilizar los talleres de enseñanza, las máquinas, los instrumentos y los materiales, y ellos realizaron las pruebas del aparato en condiciones de temperaturas extremas, bajo condiciones científicas de investigación en el instituto.

Tras dos años de trabajo, en 1938, el dispositivo de los Hermanos fue aceptado por la Comisión Estatal Especial, creada para realizar la prueba de los aparatos, en la que participaban científicos conocidos, especialistas en el campo de la aerodinámica, construcción de aviones, representantes de las fábricas de paracaídas, etc., hasta totalizar más de 300 propuestas. El Ingeniero Yangel les había alentado a que probaran el aparato bajo las condiciones más extremas, por lo que presentaron ante el Jurado un pequeño, pero robusto y fiable aparato.

La Comisión los presentó como ingenieros, pero el hermano mayor, Nikolay, respondió que sus hermanos eran estudiantes. Colocaron encima de la mesa un pequeño artilugio metálico y dijeron:

Los paracaidistas de pruebas Romanyuk, Amintaev, y Gulnik fueron los encargados de realizar las pruebas de salto del aparato, que recibió la denominación oficial de PPD-1 (Parashyut Pribor Doroninikh-1, Equipo de Paracaidista Doronin Número 1). Los saltadores lo probaron innumerables veces en tierra, pero debían comprobar su funcionamiento durante un salto.

A partir de entonces, el destino unió a los Hermanos con las Fuerzas Aéreas Soviéticas. Tras acabar el instituto, Vladimir y Nikolay fueron puestos a cargo de la dirección de las fábricas donde se producían los PPD-1 y Anatoly fue puesto a cargo del programa de entrenamiento de las Fuerzas Paracaidistas (VDV). Al comienzo de la Gran Guerra Patria (Invasión alemana de la URSS en la Segunda Guerra Mundial), los PPD-1 estaban incluidos dentro del inventario de las VDV.

Contribución al esfuerzo bélico en la Gran Guerra Patria
Los Hermanos solicitaron ir al frente a defender su Patria, pero la Comisaría General declinó la petición por su gran valía, siendo enviados al grupo de pruebas de las VDV, donde desarrollarían durante la Contienda 7 nuevos aparatos, así como el método de suspensión universal para el lanzamiento de cargas de grandes dimensiones, empleando los dispositivos para abrir los paracaídas de carga para suministrar armas, municiones, pertrechos y alimentos a las unidades de la guerrilla en la retaguardia alemana.

Postguerra

El 24 de junio de 1945 Anatoli, Nikolái y Vladímir tomaron parte en el Desfile de la Victoria de Moscú de 1945. 6 meses más tarde, Nikolay era ascendido a Ingeniero Mayor de la Guardia, Vladimir fue ascendido al mismo rango y Anatoly fue ascendido a Teniente Mayor de la Guardia por orden de Stalin, en recompensa por la creación de los nuevos modelos de aparatos para apertura de paracaídas y el desarrollo de la doctrina paracaidista del Ejército Rojo.

Anatoly, Vladimir y Nikolay fueron galardonados por segunda vez con el Premio Estatal de la URSS en los años 50 por sus invenciones, al diseñar más de 30 aparatos distintos relacionados con la apertura de paracaídas, lanzamiento de cargas y equipos de emergencia.

El General-Mayor Vladimir Dmitrievich Doronin encabezó durante mucho tiempo el Primer Grupo de Paracaidistas Rescatadores para la primera generación de cosmonautas soviéticos. Estaba a cargo de la preparación y entrenamiento de los paracaidistas, el empleo de tácticas y medios adecuados para las VDV y el empleo en combate del nuevo material, por lo que le fue concedida la Orden de Lenin.

El aparato diseñado por los Doronin se considera el patrón a seguir para cualquier aparato de activación automática de paracaídas, sufriendo numerosas mejoras y cambios con el paso del tiempo.

No obstante, el PPD-1 tuvo muchos problemas con la extracción del pin de seguridad y armado del dispositivo. Bajo determinadas circunstancias el pin se quedaba dentro del aparato al romperse el cordón de armado; en otras se doblaba, impidiendo un correcto funcionamiento. La solución llegó de la mano del aparato PPD-2, mejorado con un resorte de activación instalado dentro de un cilindro con lubricante, que seguía funcionando en caso de perder el aceite, con un botón de retención de emergencia del mecanismo de disparo y que sustituía el pin de acero recto del modelo anterior por otro de metal flexible, diseñado por Vladimir Doronin.

En 1957 Anatoly Doronin murió durante un salto de pruebas de un nuevo modelo de paracaídas. Era su salto número 1442.

Bibliografía
V.G. Romanyuk, "заметки парашютисис-испытателя", "Notas de un paracaidista de pruebas", 1973. (descatalogado).
 DOSAAF, "В КИЛОМЕТРЕ ОТ ПЛАНЕТЫ ЗЕМЛЯ", "A Kilómetros del Planeta Tierra", URSS, 1980. (descatalogado)
 Lushnikov, F.A.; "Братыя Доронины", "Hermanos Doronin" 1977 (en ruso, traducido al español), DOSAAF, URSS. 11204-079-89-77 6T5.4 (descatalogado)
 "Dispositivos de Activación Automática para sistemas de Paracaídas" - ISBN 978-84-92580-67-5, Año 2008, Juan Fraile y otros (descatalogado)
 "Equipos de Activación de Paracaídas 1936-2010" - ISBN 978-84-9981-103-1, Año 2010, Juan Fraile (descatalogado)
 "Equipos de Activación de Paracaídas 75º Aniversario, 1936-2011" - ISBN 978-84-9009-749-6, Año 2011, Juan Fraile (disponible para descarga gratuita en formato .pdf, o edición en papel)

Véase también

 Paracaidismo
 Dispositivo de apertura automática
 Empleos y divisas de las Fuerzas Armadas de la Federación Rusa

Siberianos
Óblast de Irkutsk
Nacidos en el siglo XX
Fallecidos en el siglo XX
Paracaidistas de prueba de la Unión Soviética
Pioneros del paracaidismo en la Unión Soviética
Historia militar de la Unión Soviética
Inventores de Rusia del siglo XX
Paracaidistas
Ganadores del Premio Estatal de la URSS
Fallecidos en Moscú

Hermanos Doronin


Edmundo Morán González (Gijón, Asturias, España, 30 de marzo de 1889-ib., 21 de febrero de 1962) fue un futbolista y entrenador español. Jugaba de centrocampista y el principal equipo a lo largo de su carrera deportiva fue la Sportiva Gijonesa, un club gijonés de inicios del .

Trayectoria
No se conoce con exactitud la fecha en la que comenzó su carrera deportiva a principios del , pero lo que sí se sabe es que lo hizo en la Sportiva Gijonesa. Se mantuvo en dicho club hasta 1914, cuando fichó por el Real Sporting de Gijón, que por aquel entonces se estaba convirtiendo ya en el principal equipo de la ciudad de Gijón.

Con el Sporting disputó un total de tres encuentros oficiales, los primeros que disputó el equipo en 1916, y multitud de partidos amistosos en los que era el encargado de tirar los penaltis. Abandonó la práctica del fútbol en el en el año 1918, tras haber estado vinculado a la entidad durante cuatro temporadas. Posteriormente, se le dio un banquete como homenaje a su participación en el equipo aprovechando que también se retiraban los hermanos Senén y Saturnino Villaverde.

Tras su retirada siguió vinculado al equipo gijonés llegando a actuar como entrenador en 1926 y siendo directivo de la entidad en 1946. También fue directivo del Club Natación de Gijón en 1929.

Clubes

Referencias

Futbolistas de Gijón
Futbolistas del Real Sporting de Gijón en los años 1910
Entrenadores de fútbol de Asturias
Entrenadores del Real Sporting de Gijón
Nacidos en Gijón

Edmundo Morán


.cz Çekya için internet ülke kodu üst seviye alan adıdır. (CcTLD)

1993 tanıtımları
Çekya'da iletişim
cz
cz

.cz


ඉදිරිපත් කරන්නන් යුගලක් වෙනුවෙන් සකස් කළ සංගීතය යුගල සංගීතය නම් වේ. සම්භාව්‍ය සංගීතයේ දී බොහෝ විට මෙම යෙදුම ගායකයන් හෝ පියානෝ වාදකයන් යුගලක් සඳහා රචනා කළ සංගීතය හැඳින්වීමට භාවිතා වේ. මේ හැරුණු විට වෙනත් සංගීත භාණ්ඩ යුගලක් භාවිතයෙන් ඉදිරිපත් කරනු ලබන සංගීතය හැඳින්වීම සඳහා ඉංග්‍රීසි බසින් Duo නම් පදය බහුලව භාවිතා වේ. එකම පියානෝවක් භාවිතයෙන් එක්ව ඉදිරිපත් කිරීම් කරනු ලබන පියානෝ වාදකයින් දෙදෙනෙකුගේ ඉදිරිපත් කිරීමක් ඉංග්‍රීසි බසින් Piano Duet (පියානෝ යුගල සංගීතය) හෝ Piano four hands ලෙස හැඳින්වේ. පියානෝ යුගලක් භාවිතයෙන් එකවිට පියානෝ වාදකයන් යුගලක් එක්ව කරන ඉදිරිපත් කිරීම Piano Duo ලෙස හැඳින්වේ.

Duet නම් ඉංග්‍රීසි පදය ඇතැම් විට යුගලක් වශයෙන් ඉදිරිපත් කිරීම යන අර්ථය ඇතිව ද ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ දී යෙදේ. එවිට එය ක්‍රියාපදයක ස්වභාවය ගනී. තවද වාචික භාවිතයේ දී Duet යන පදය යුගල ඉදිරිපත් කිරීමක් සිදු කරන ශිල්පීන් හැඳින්වීමට ද භාවිතා වේ. මේ හැරුණු විට මෙම පදය ඇතැම් විට පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකු විසින් සිදු කරන සංගීතමය නොවන ක්‍රියාවන් හැඳින්වීමට ද භාවිතා වේ.

පුනරුද යුගයේ සංගීතයේ දී ඉගැන්වීම් ක්‍රමයක් ලෙස විශේෂයෙන් භාවිත වූ ගුරුවරයා සහ ගෝලයා එක්ව ඉදිරිපත් කරන යුගල සංගීත නිර්මාණය Bicinium ලෙස හැඳින් වුණි.

References

http://en.wikipedia.org/wiki/Duet

යුගල සංගීතය (Duet)