Uranüs Harekâtı II. Dünya Savaşı'nın Doğu Cephesi'nde Rumen 3. Ordusu, 4. Ordusu, Alman 6. Ordu ile 4. Panzer Ordusu'ndan bazı birliklerin Stalingrad ve batısında kuşatılmasıyla sonuçlanan bir Sovyet stratejik taarruzunun kapalı adıdır. Harekât, Stalingrad Muharebesi'nin son evrelerinde, Stalingrad ve civarındaki Mihver kuvvetleri imha etmeyi amaçlamıştır. Harekâta ilişkin planlar 1942 yılının Eylül ayı ortaları gibi erken bir tarihte oluşturulmaya başlanmıştı. Esas olarak Kafkasya'daki Mihver kuvvetlerini ve Stalingrad'a taarruz durumundaki B Ordular Grubu'nu kuşatmayı ve imha etmeyi, eş zamanlı olarak planlıyordu. Kızıl Ordu, Alman kuvvetlerinin Stalingrad içindeki yırtıcı çatışmalara çekmiş, zaman kazanmak için toprak vermiş, inatçı bir savunma sürdürerek bu kuvvetlerin gücünü zayıflatmış ve  moral olarak yıpratmıştır. Öte yandan Mihver kanatlarının savunması, zayıf donanımlı ve fazlasıyla yayılmış Macar, Rumen ve İtalyan birlikleri tarafından tutulmaktaydı. Kızıl Ordu taarruzu da Rumen kuvvetlerin cephesi üzerinden yapılmıştır. Ayrıca bu birliklerin, Kızıl Ordu taarruzlarını göğüslemeyi sağlayacak ağır silahları yoktu ya da yetersizdi.

Kafkasya petrol sahalarının ve Stalingrad'ın alınmasının amaçlayan Mihver 1942 yaz taarruzuyla (Mavi Durum) oluşturulan cephenin uzunluğu göz önüne alındığında,  Mihver kuvvetler, işgal ettikleri geri bölgelerin güvenliğini sağlamakta zorlamıştır. Ortaya çıkan bu sorun, Batı Avrupa'dan getirilecek birkaç mekanize tümenin bu kesimde görevlendirilmesi yoluyla çözümlenebilirdi. Ayrıca bölgede aylardır savaşmakta olan birlikler, özellikle de Stalingrad'dakiler ciddi biçimde tükenmişti. Rumen kuvvetleri cephesi için ihtiyat olarak sadece 48. Panzer Kolordusu ayrılmıştı. Bu kolordu da tek bir panzer tümeninden ve 29. Mekanize Tümen'den oluşan bir kolordudur. Buna karşın Kızıl Ordu, Stalingrad civarındaki harekâtı başlatmak üzere bir milyondan fazla askeri toplamıştır. Sovyet birliklerinin bölgeye getirilmesi mutlaka gizlenmeliydi. Bu ise, çok ince bir planlamayı ve yine de birçok güçlüğü beraberinde getirmekteydi. Öte yandan kıtaların bölgelerinde ulaşmalarında lojistik sorunlar yüzünden gecikmeler oldu. Uranüs Harekâtı'nın 8 Kasım'dan 17 Kasım'a ertelendi. Daha sonra ikinci bir ertelemeye daha gidilerek harekât tarihi 19 Kasım olarak belirlendi.

Kuzeydeki kuvvetler 19 Kasım sabahı Moskova saatiyle 07:20'de taarruza başladılar. Güney kanattaki kuvvetler ise bir gün sonra 20 Kasım'da taarruza geçtiler. Rumen 3. ve 4. Ordu birlikleri ilk taarruzları püskürtmeyi başardılarsa da 20 Kasım gün sonunda dağınık bir şekilde geri çekilme başlamıştır. Bu arada Kızıl Ordu birlikleri, direnmeye çalışan birkaç Alman tümeninin çevresinden dolaşıp ileri hareketlerine devam ettiler. Alman çevik ihtiyat kuvvetleri Sovyet mekanize öncülerini durduracak güce sahip değillerdi. Stalingrad'daki 6. Ordu ise zırhlı kuvvetlerini yeterince hızlı bölgeye sevk edemedi. Zaten Sovyet taarruzu buna olanak vermeyecek şekilde Stalingrad'a uzak iki bölgede planlanmıştı. Sovyet birlikleri 22 Kasım'da Kalaç'ta temas kurarak Don Nehri'nin doğusunda kalan 290 bin kişilik Mihver kuvvetini kuşattılar. Hitler, bir yarma (huruç) hareketi yerine Mihver kuvvetlerin Stalingrad'da savunmada kalmasına ve bu birliklerin hava yoluyla ikmal edilmesine karar verdi. Bu gelişmelerin ardından her iki tarafın Üst Komutanlıkları, bir sonraki harekât şekillerini planlamaya giriştiler.

Hitler'in Stalingrad'daki birlikleri dışarıdan yapılacak bir yarma hareketiyle kuşatma altındaki birlikleri kurtarma planı gereği, General Erich von Manstein komutasında, Don Ordular Grubu adı altında yeni bir ordular grubu oluşturuldu. von Manstein kuvvetlerinin Kış Fırtınası Harekâtı kapalı adı verilen ve 11 Aralık 1942 tarihinde başlattıkları taarruz, başlarda ilerleme sağlamasına karşın Sovyet direnci ve Küçük Satürn Harekâtı'yla geliştirilen karşı taarruzlarla başarısız oldu. Stalingrad bölgesine yönelen Kızıl Ordu taarruzları karşısında Mihver direnci çözüldü ve bu kuvvetler 2 Şubat 1943 tarihinde teslim oldu.

Harekât öncesi

Wehrmacht'ın Güney Ordular Grubu, 1942 Mayıs ayı ortalarında Mavi Durum kapalı adıyla yaz genel taarruzunu başlatmıştır. Kızıl Ordu savunmasını yarıp ilerleyen Alman kuvvetleri 13 Temmuz'da Rostov'u kuşatıp ele geçirdiler. Hitler Rostov'un alınması ardından yaz taarruzunu iki ayrı hedefe böldü. Kuvvetlerin bir kısmı Stalingrad'a yönelirken diğer kısmı ise Sovyetler Birliği'nin ana petrol sahası Kafkasya'yı ele geçirecekti. Stalingrad'ı alma görevi Alman 6. Ordusu'na verilmişti. 6. Ordu derhal Volga'ya yöneldi ve Luftwaffe'nin hava kolordusu Luftflotte 4'ün desteğinde ilerlemeye başladı. İki panzer kolordusu 7 Ağustos'ta Sovyet kuvvetlerini kanatlardan hareketle kuşattı ve 50 bin tutsak, yaklaşık bin tank ele geçirdi. 22 Ağustos'ta Alman kuvvetleri Don Nehri'nin geçmeye başladılar. Stalingrad Muharebesi, 6. Ordu'nun keşif kollarının kentin dış mahallelerine girmesiyle bir sonraki gün başladı.

Kasım ayı itibarıyla Kızıl Ordu savunmasını Volga kıyılarına süren 6. Ordu, kentin büyük bir bölümünü ele geçirmişti. Bu aşamada, Stalingrad civarındaki Mihver kuvvetlerini hedef alacak yakın bir Sovyet taarruzuyla ilgili belirtiler görülmekteydi. Bunlar, 6. Ordu kanatlarına karşı artan Sovyet taarruzları ve ele geçen tutsakların sorgusundan elde edilen bilgilerdi. Ancak Alman komutanlığı daha çok Stalingrad'ı almakla ilgiliydi. Bu arada Alman Genelkurmay Başkanı General Franz Halder, 6. Ordu'nun ve 4. Panzer Ordusu'nun fazlasıyla uzamış olan kanatlarında gelişen tehlike konusuna dikkat çekme çabaları neticesinde 23 Eylül'de görevden alınmıştır. Eylül ayı ortalarında Sovyet Yüksek Komutanlığı (Stavka), güneyde Stalingrad ve Kafkasya'da savaş halindeki ve merkez kesimdeki Mihver kuvvetlerini kuşatıp imha etmeyi amaçlayan bir dizi plan üzerinde çalışmaya başlamıştı. Bu hazırlıkların sonucunda Stalingrad'ı Mihver kuvvetlerden temizleme girişimlerinin komutası General Aleksandır Vasilevski'ye verildi.

Stavka Stalingrad ve Kafkasya için iki geniş çaplı harekât geliştirdi, Uranüs Harekâtı ve Satürn Harekâtı. Bu arada Alman Merkez Ordular Grubu cephesine karşı da, güney kesime takviye kuvvet kaydırılmasını önlemek ve olabildiğince ağır hasar vermek için Mars Harekâtı planlandı. Uranüs Harekâtı, Stalingrad yakınlarındaki Alman ve müttefik kuvvetlerinin kuşatmak için çok büyük çapta Sovyet mekanize ve piyade kuvvetinin kullanılmasını gerektirmekteydi. Taarruz cepheleri, Stalingrad'dan Alman 6. Ordusu tarafından hızla takviye edilemeyecek kadar uzakta belirlenmişti. Ayrıca taarruzların bu kesimlerde planlanmasının bir başka avantajı, Mihver kuvvetlerce oldukça ince tutulmaktaydı. Taarruz, biri içte diğeri dışta iki katman halinde kuşatmayı öngörmektedir. Dış kuşatma kuşağı Alman geri hatlarına daha derinlemesine girerken iç kuşatma kuşağı, kuşatılan Mihver kuvvetlerini asıl imha kuvvetini oluşturacaktır. Kızıl Ordu hazırlıklarını sürdürürken Alman Yüksek Komutanlığı, Merkez Ordular Grubu cephesine kuvvet yığmakta olan Kızıl Ordu'nun aynı anda güneyde de bir taarruza girişemeyeceği düşüncesindeydi. Böylece esasen hazırlanmakta olan Sovyet taarruzu olasılığı üzerinde yeterince durulmadı.

Kuvvetler

Mihver

Mavi Durum Alman ve müttefik kuvvetlerini 480 km'den uzun bir cephe hattına yaymıştı. Derinlik ise birkaç yüz kilometre idi. Stalingrad'ı ele geçirme kararı ise cephe hattını daha da uzattı. Örneğin 6. Ordu Temmuz ayı başlarında 160 km'lik bir cephe hattındayken taarruzla cephe hattı 400 km'ye ulaştı. Güney Ordular Grubu'ndan ayrılan B Ordular Grubu (Kafkasya üzerine operasyon yapacak olan diğer parça A Ordular Grubu olarak teşkil edilmişti) kâğıt üzerinde güçlü görünüyordu. Ordular Grubu emrinde Alman 2. Ordu, 6. Ordu, 4. Panzer Ordusu, Rumen 3. Ordusu ve Rumen 4. Ordusu, İtalyan 8. Ordusu ile 2. Macar Ordusu bulunmaktaydı. B Ordular Grubu'na 48. Panzer Kolordusu bağlandı. Kolordu tek bir panzer tümeni ve ihtiyat olarak bir piyade tümeninden oluşmaktadır. Harekâtta kanatlar Alman olmayan, müttefik ordularınca tutuldu, Alman birlikler hem Stalingrad'da hem de Kafkasya'da asıl taarruz kuvveti olarak kullanıldı.

Adolf Hitler, müttefik kuvvetlerin kanatları tutabileceği görüşündeydi. Gerçekte bu birlikler zayıf ve yetersiz donanımlı birliklerdi, örneğin toplar atlarla çekilmekteydi. Öte yandan subaylar tarafından verilen askeri eğitimin yetersiz olması nedeniyle moral olarak düşük birliklerdir. Zırhlı birlikler açısından bakıldığında 1. Rumen Zırhlı Tümeni bünyesinde yaklaşık 100 adet Çek yapısı Panzer 38(t) bulunmaktadır. Bu tankların ana silahı olan 37 mm'lik topları, Sovyet T-34 tankları karşısında etkili olmuyordu. Yine 37 mm'lik tanksavar silahları da eski modeldi ve mühimmat yeterli değildi. Israrlı talepler üzerine Almanya'dan tümen başına altı tane olmak üzere 75 mm'lik tanksavarlar gönderilmiştir. Kanatlardaki savunmanın bir diğer zaafı da bu birliklerin çok uzun cephe hatlarını tutmakta olmalarıydı. Örneğin Rumen 3. Ordusu 140 km'lik bir cephe hattını, Rumen 4. Ordusu ise 270 km'lik bir cephe hattını tutuyordu. İtalyan ve Macar orduları, iki Rumen ordusu arasında yerleşti. Alman komutanlar bu birliklerin muharebe kapasitesini düşük buluyorlardı. İtalyan askerler müttefikleri tarafından değersiz bulunuyor, sıklıkla korkaklıkla itham ediliyordu. Gerçekte muharebelerdeki başarısızlıkları silah ve teçhizatlarındaki yetersizlik yüzündendi. İtalyan silahları son derece kalitesizdi. Sınırlı sayıda tanksavar silahları vardı. El bombaları nadiren patlıyordu. Yüksek kalitedeki makineli tüfekler bu birliklere çok az sayıda verilmişti. Havan ve sahra topları düşük çaplı ve zayıftı. Tüfek ve makineli tüfeklerin aşırı soğuk havada düzgün çalışabilmesi için uzun süre ısıtılması gerekiyordu. Bu durumda da muharebe sırasında sıklıkla tutukluk yapıyorlardı. Alman birlikleri genel olarak, Kızıl Ordu'yla aylar süren çatışmalarda yıprandılarsa da daha iyi durumdaydılar. Stavka, yeni ordular kurarken Alman komutanlığı mevcut mekanize birliklerini korumaya çalışıyordu. Ayrıca Mayıs ve Kasım ayları arasında Mihver kuvvetleri taarruzu durumundayken Wehrmacht'ın ihtiyatında bulunan en seçkin iki tümeni Leibstandarte ve Großdeutschland Tümeni, Fransa'daki Anglo-Sakson çıkarması (Dieppe Çıkarması) karşısında Batı Avrupa'ya gönderilmişti. Öte yandan Alman 6. Ordusu Stalingrad içindeki çatışmalarda büyük ölçüde zayiat vermişti. Aynı şekilde 22. Panzer Tümeni'nin, ağır silahlar yönünden durumu Rumen 1. Zırhlı Tümeni'nden daha iyi durumda değildi. Alman birlikleri de savunma cephesinde çok uzun bir cephe hattına yayılmış durumdadır. Örneğin 11. Kolordu, 100 km'ye varan bir cephe hattını savunmakla sorumluydu.

Kızıl Ordu

Alman taarruzunun Ağustos ayı sonlarında Volga kıyılarına ulaşan bir koridor açması, Stalingrad'ı savunan 62. Ordu ile kuzeydeki Sovyet birliklerinin temasını kesmişti ve aynı zamanda Stalingrad'ı kuşatmıştı. Ardından, Eylül ayı başlarında gerçekleşen Sovyet karşı taarruzları bu koridoru kesmeyi başaramadı. Eylül ayı ortalarında hızlanan Mihver saldırıları da 62. Ordu'nun durumunu iyiden iyiye kötüye götürdü. Stalingrad'daki Mihver güçlerin kuşatılarak imha edilmesine ilişkin planlama, bu günlerde, 14 Eylül'de gündeme gelmiştir.

Kızıl Ordu'nun genel taarruz için bölgeye 1,1 milyon asker, 804 tank, 13.400 top ve havan ile bin kadar uçak getirdiği kabul edilmektedir. Rumen 3. Ordusu karşısında yer alan Sovyet kuvvetleri 5. Tank Ordusu, 21. Ordu ve 65. Ordu'dan oluşan bir kuvvettir. Mihver güney kanadı ise Sovyet Stalingrad Cephesi'nin 51. Ordusu, 57. Ordusu'na ilaveten 4. Mekanize Kolordu ve 13. Mekanize Kolordu'dur. Bu kuvvetler Rumen 4. Ordusu cephesine taarruz edecek ve 5. Tank Ordusu ile Kalaç yakınlarında temas kuracaktır. Sonuçta toplam olarak 11 ordu ve çeşitli bağımsız tank tugayları ve kolorduları bölgeye toplanmıştır. Taarruz hazırlıkları planlandığı gibi yürütülemedi, bazı birliklerin bölgelerine intikalinde gecikmeler oldu. Bunun üzerine Stavka 8 Kasım'da çıkardığı bir emirle harekât tarihini ertelemiştir. Bu arada Cephe birlikleri, bir karşı taarruzu göğüslemek için birkaç tatbikata katılmışlardır. Bu tatbikatlar ayrıca bir yarma hareketi ardından mekanize kuvvetlerle birlikte girişilecek düşman gerisine sızma çalışmalarını da içermektedir. Bu manevralar yanıltma-gizleme önlemleriyle maskelenmiştir. Bu önlemler, telsiz iletişiminin asgari düzeyde tutulması, bunun yerine kuryeler kullanılması, gizleme, gizlilik operasyonları, Moskova bölgesindeki askeri hareketliliğin arttırılması gibi yanıltıcı operasyonlar gibi önlemlerdir. Yanıltıcı operasyonlara örnek olarak, dikkati yanlış yöne çekmek için inşa edilen tahkimatlar, asıl köprüleri dikkatten kaçıran Don üzerinde kurulan sahte köprüler verilebilir. Öte yandan Kızıl Ordu asıl taarruzunun Doğu Cephesi'nin merkez kesiminde olacağı izlenimini güçlendirmek için Merkez Ordular Grubu cephesindeki saldırılar sıklaştırıldı ve bölgede göstermelik ama içi boş birlikler oluşturuldu.

Cepheye ayrılan 38 istihkam taburu, Volga üzerinden asker, mühimmat ve tankları taşıma işini üstlendi. Bir yandan da küçük çaplı keşiflerle yaklaşan taarruzun cephe hattı boyunca yapılacak yarma noktaları belirlendi. Volga üzerinden üç hafta içinde yaklaşık 111 bin asker, 420 tank ve 556 parça top Volga'dan karşıya geçirilmiştir.

General Vasilevski 17 Kasım gibi taarruz başlangıç tarihine çok yakın bir sırada Moskova'ya çağrılmıştır. Çağrılma nedeni, 4. Mekanize Kolordu Komutanı General Vasili Volski'nin doğrudan Stalin'e yazmış olduğu bir mektubudur. Mektupta taarruzu hazırlıklarının yetersiz olduğu belirtilmektedir. General Volski, harekât için tahsis edilen kuvvetlerin durumu nedeniyle taarruzun başarısız olmaya mahkûm olduğuna inanıyor ve harekâtın ertelenmesini ve yeniden düzenlenmesini ısrarla öneriyordu. Birçok birliğe kışlık giysi dağıtılmamış olduğunu, pek çok Sovyet askerinin "komutanların sorumsuz tutumları nedeniyle" donarak öldüğünü belirtiyordu. Her ne kadar Sovyet istihbaratı Mihver kuvvetlerin cephede mevzileniş düzeni hakkında olabildiğince bilgi toplamaya çalıştıysa da Alman 6. Ordusu'nun durumu hakkında yeterli bilgi elde edilememişti. Sovyet komutanlar harekâtın ertelenmemesi konusunda General Vasilevski'yi desteklediler. Stalin General Volski'yle doğrudan telefonla görüştü ve emir aldığında görevini tam olarak yapacağı sözünü aldı.

Sovyet planlaması

Planın oluşması

Stalingrad'a yönelik Alman taarruzu 22 Ağustos 1942 günü Don Nehri gerisindeki Sovyet savunmasını yarmış, 14. Panzer Kolordusu 23 Ağustos'ta Stalingrad kuzeyinde İdil Nehri kıyılarına ulaşmıştı. Sovyet hatlarında açılan bu koridorla Stalingrad'ı savunan 62. Ordu, bağlı olduğu Stalingrad Cephesi'nin diğer kuvvetlerinden tecrit edilmiş oldu. Bu durum Stalingrad savunması için ağır bir tehdit oluşturuyordu. Stavka ve özellikle Stalin, Stalingrad'ın düşebileceği konusunda çok ciddi endişelere kapılmıştır. Bu konuda alınacak önlemler dizisine bir başlangıç olarak Stalin, o tarihlerde Sovyet Batı Cephesi Komutanı olan General Jukov'u  26 Ağustos tarihinde Baş Komutan Yardımcılığı'na atadı ve bir sonraki gün Stalingrad'a gönderdi. General Jukov'un esas görevi, Volga'ya ulaşan Alman koridorunu ortadan kaldırmak için yapılacak taarruzun eşgüdümü olacaktı. Taarruza 6 Eylül tarihinde başlandı  Ancak 11 Eylül'e kadar sürdürülen bu taarruzlardan bir sonuç elde edilemedi. Bunun üzerine Moskova'da Stalin, Jukov ve Vasilevski'nin katıldığı bir toplantıda tüm Stalingrad'ı kurtarma amacıyla yeni bir plan üzerinde çalışma kararı alındı.

Stratejik plan

Stalingrad'ta direnmeye devam edilecek ve Alman 6. Ordusu buraya bağlanacaktır. Ancak Uranüs Harekâtı, düşmana, hâlen çatışmaların sürmekte olduğu cepheden direkt bir taarruz yerine, kanat açıklarından taarruza başlayarak geniş bir çevirme yapılması şeklinde bir stratejiye dayanmaktadır. Ayrıca Stalingrad'daki Mihver kuvvetlere indirilecek bu darbenin, "güneydeki stratejik durumu" kesin olarak Kızıl Ordu lehine çevirecek çapta olmalıydı. Bu bağlamda Uranüs Harekâtı, bir dolaylı tutum stratejisidir.

Plana göre, Stalingrad'da direnmeye devam edilirken kabaca hesaplamalara göre 45 günlük süre içinde Stalingrad'ın kuzey ve güneyinde yeni ordular oluşturulacak, Cephe'ler yeniden düzenlenecektır. Bu cepheleri oluşturacak kuvvetler, güçlü topçu, tank, mekanize unsurlarla desteklenecek, ayrıca hava hakimiyeti kurabilecek güçte hava orduları oluşturulacaktır.

Her iki çeneyi oluşturan birlikler de iki koldan harekâtı sürdürecekler, iç içe iki çember oluşturacaklardır. Gerçek anlamda çevirme harekâtını gerçekleştiren iç tarafta kalan kol olacaktır, dış taraftaki kol, dışarıdan girişilecek bir yarma hareketini önlemek için pozisyon alacaktır. Operasyonun ilk evresinde 6. Ordu'ya yönelik direkt bir taarruz planlanmamıştır. Kuzey ve güney çeneler kapandıktan, dış çember sağlamlaştırıldıktan sonra Stalingrad'daki Alman birlikleri üzerine gidilecektir.

Operatif plan

Uranüs Harekâtı için de üç Cephe oluşturulmuştur. Bunlar, yeni tertiplenen ordulardan oluşan Güneybatı Cephesi ile halihazırda var olan fakat yeniden yapılandırılan Stalingrad ve Don Cepheleridir.

Asıl taarruz, çevirme hareketinin kuzey çenesi tarafından, Korgeneral Vatutin komutasındaki Güneybatı Cephesi tarafından yapılacaktır. Güneybatı Cephesi, 25. Ordu, 5. Tank Ordusu ve 1. Muhafız Ordusu'ndan oluşmaktadır. Güneybatı Cephesinin bu çevirme hareketinde 1. Muhafız Ordusu, dış çemberi oluşturacak biçimde ilerleyecektir ve harekâtın sağ kanadını örtecektir. Operasyon tamamlandığında yani Stalingrad Cephesi'yle Kalaç'da temas sağlandığında, 5. Tank Ordusu da 1. Muhafız Ordusu'nun oluşturduğu dış çembere yayılacaktır. Harekât bölgesi Don Nehri ile batıdaki kolu olan Çir Nehri arasındaki bölge olacak, kuvvetler tüm bu bölgeye yayılacaktır.

Tüm harekât boyunca Güneybatı Cephesi, iki hava ordusu tarafından desteklenecektir.

Çevirme hareketinin kuzey çenesini oluşturacak olan kuvvetler, Don Nehrinin batı kıyıları boyunca mevzilenmiş 3. Rumen Ordusu mevzilerine taarruz edeceklerdir. STAVKA, bu ordunun, zayıf techizatlandırılmış olduğunu, yeterli tank ve top mevcudunun bulunmadığını, eğitim düzeylerinin de düşük olduğunu bilmektedir. Ayrıca, Doğu Cephesinin genelinde, Alman müttefikleri İtalyan, Rumen askerlerin, ciddi bir direnç göstermeyeceklerini hesaplamaktadır.

Stalingrad Cephesi ise harekâtın güney çenesini oluşturacaktır. 51. Ordu, 57. Ordu ve 64. Ordu'dan oluşmaktadır. Kuzey batı yönünde taarruz ederek, bir yandan 4. Panzer Ordusu ile 6. Ordu'nun arasına bir kama gibi girecek, iki ordu grubunun temasını kesecek, esas olarak da çevirme harekâtının güney çenesini oluşturacaktır. -4. Panzer Ordusu, kentin güneyinde, hem 6. Ordu'nun hem de Kafkasya'daki Alman birliklerinin kanat güvenliğini sağlayan önemli bir konumdadır- Hızla ilerleyerek Güneybatı Cephesi'yle Kalaç-na-Donu'da temas kuracaktır. 51. Ordu, dış çemberi oluşturacaktır. Stalingrad Cephesi, 8. Hava Ordusu tarafından desteklenecektir.

Don Cephesi, 65. Ordu, 24. Ordu ve 66. Ordu'dan oluşmaktadır, 6. Hava Ordusu tarafından desteklenecektir. Don Cephesi, harekâtın esas unsurlarından değildir, yardımcı operasyonları icra görevini üstlenmiştir. Esas görevi, kuşatılması amaçlanan Alman kuvvetlerinin kuzey cepheleri boyunca taarruz ederek onları toparlamak, sabitlemekdir. Böylece, aynı zamanda Güneybatı Cephesinin sol kanadını örtmüş olacaktır.

Operasyon Hazırlıkları

Yıldırım savaşı tekniklerinin, en etkin biçimde uygulandığı operasyonlardan biridir Uranüs Harekâtı. Süresi uzun tutulmayan fakat elden geldiğince yoğun olmasına çalışılan hazırlık ateşi, hava unsurlarının hedef tahsis ve atış kontrol yönünden topçu bataryalarıyla koordinasyonu ve bu yöndeki operasyonları, kara unsurlarının ileri hareketiyle uyumlaştırılan baraj ateşi, kara birliklerinin ileri hareketleri sırasında her direnç noktasına hava unsurlarınca müdahale edilebilmesi için gereken düzenlemeler, inceden inceye planlanmıştır.

Gerekli malzemenin ve personelin taşınması için 27 bin kamyon kullanılmıştır. Demiryolları günde ortalama 1.300 vagon yük taşımışlardır.

Tüm operasyon hazırlıkları tam bir gizlilik içinde sürdürülmüştür. Birliklerin taarruz hatlarına yanaştırılmaları, sadece geceleri yapılan ilerleyişlerdir ve birlikler farklı köylere yerleştirilmişlerdir. Operasyon hakkında ordu komutanlarının bile son ana kadar bilgisi olmamıştır. Hiçbir yazılı emir düzenlenmemiş, tüm emirler kurmay subayları aracılığıyla sözlü olarak ya da özel telefon hatlarından iletilmiştir.

Başlangıçta harekâtta Jukov, Stalingrad'ın kuzeyindeki Güneybatı ve Don Cephelerinin, Vasilevski ise Stalingrad ve güneyinde konuşlanmış olan Stalingrad Cephesinin organizasyonu ile görevlendirilmişlerdi. Operasyon hazırlıklarının son aşamalarında ise bu karar değiştirilmiştir. Jukov, Moskova – Viyazma hattında düzenlenmesi planlanan operasyonlardan sorumlu olmuş, Uranüs Harekâtı'nın tüm sorumluluğunu ise Vasilevski üstlenmiştir.

Sovyet taarruzu

Bir kez 17 Kasım'a ertelenen harekât, bir kez daha bu kez 19 Kasım'a ertelendi. Bu erteleme kararı, General Jukov'un, harekâta tahsis edilen hava unsurlarının henüz hazır olmadığı gerekçesine dayanmaktadır. Sovyet taarruzunun sonunda 19 Kasım'da başlatılmasına karar verildi. Teğmen Gerhard Stöck, 19 Kasım sabahı erken saatlerde bir istihbarat raporu almıştır. İstihbarat raporu o sabah saat 05:00'den sonra bir saldırı beklenmesi gerektiğini bildirmektedir. Ancak rapor belirtilen saatten sonra eline ulaştığı için General Paulus'un Kurmay Başkanı General Arthur Schmidt'i bu yanlış alarmla uyandırmak istemedi. Böylece bu istihbarat raporuyla Rumen orduları uyarılmamış oldu. Sovyet komutanları, yoğun sis dolayısıyla görüş mesafesinin kötü olması, bu durumun hazırlık bombardımanın etkisini zayıflatacağı nedeniyle taarruzun ertelenmesini önermiş olsa da Cephe komutanlıkları başlama kararı aldılar. Yerel saatle 07:20'de (Moskova saati ile 05:20) Sovyet topçu komutanları "siren" şifreli emri aldılar. Emir, Alman kuzey kanadını koruyan mevzilerin boydan boya 80 dk.lık topçu ateşi altına alınması emridir. Yaklaşık 3.500 top, Alman 6. Ordusu sol gerisine, Rumen 3. Ordusu cephesine ateş açtı. Yoğun sis, Sovyet topçusu için bir handikap olmakla birlikte haftalardır doğru hedeflerin saptanmasında yapılan hazırlık çalışmaları sayesinde Rumen mevzileri üzerine ateşi oturtmalarını sağlanmıştı. Hazırlık topçu ateşinin etkisi yıkıcı oldu. İletişim hatları koptu, mühimmat depoları infilak etti ve ileri posta mevzileri yerle bir edildi. Bombardımandan sağ kalan pek çok Rumen askeri geri hatlara çekilmeye başladı. Rumen topçu mevzilerini, ikinci kademe birliklerini ve tahkimatını hedef alan Sovyet ağır topçusu, kaçan Rumen askerlerini de ateş altına aldı.

3. Rumen Ordusu cephesi: 19 Kasım

Rumen 3. Ordusu'na karşı taarruz 21. Ordu, 65. Ordu ve 5. Tank Ordusu tarafından saat 08:50'da başlatıldı. İlk iki taarruz dalgası Rumen savunması tarafından püskürtüldü. Sovyet ağır topçusunun bombardımanın etkisi aslında arazide ortaya çıkan çukurlar, Sovyet zırhlılarının ilerlemesinde ciddi olarak zorluklar yaratmıştır. Ancak ağır tanksavar silahlarının olmaması Rumen savunmasının çökmesine yol açtı. Sovyet 4. Tank Kolordusu ve 3. Muhafız Süvari Kolordusu öğlen itibarıyla iki bölgede yarma gerçekleştirmişti. Kısa süre sonra 5. Tank Ordusu Rumen 2. Kolordusu cephesinde bir gedik oluşturdu ve 8. Süvari Kolordusu peşinde olmak üzere ilerledi. Sovyet zırhlıları yoğun sis içinde pusula yardımıyla, Alman ve Rumen topçu mevzilerini ezip ilerlediler. Üç Rumen piyade tümeni kargaşa içinde geri çekilirken 3. Rumen Ordusu, doğudan ve batıdan kanatlarından çevrildi. Sovyet taarruzu haber alındıktan sonra 6. Ordu Karargâhı, baştan beri Stalingrad'da çarpışan 16. Panzer Tümeni ve 24. Panzer Tümeni'ni Rumen savunmasını desteklemek için sevk etmedi. Bunun yerine 48. Panzer Kolordusu görevlendirildi.

Kötü donanımlı Kolordu'nun Sovyet zırhlılarına karşı mücadele edebileceği çalışır durumda 100 gelişkin tankı vardır. Bu durumuyla karşılaşacağı kuvvetlere göre zayıf kalacak bir güçtür. Dahası yakıt sıkıntısı ve tank eksikliği, komutanları tank personelini piyade alayları içinde düzenlemekte zorladı. Kolordu'nun tümenlerinden biri olan 22. Panzer Tümeni, çatışmaların sonunda büyük ölçüde imha olmuştur. 22. Panzer Tümeni, otuzdan az tankla çatışmaya katılmıştı ve geriye bir tank bölüğü kaldı. Kolordu'nun diğer tümeni olan Rumen 1. Zırhlı Tümeni, diğer Alman Kolordusu komutanlarıyla teması kaybetmesi ardından Sovyet 26. Tank Kolordusu ile muharebeye girdi ve 20 Kasım'da yenilgiye uğradı. Sovyet tankları güney yönünde ilerlerken, kötüleşen kar fırtınası nedeniyle silahların görüşünün neredeyse kapanması sonucu birçok tank personeli ciddi zorluklar yaşamaya başladı. Bu koşullarda birçok tank çekiş gücünün kaybetti. Bazı tank personeli, tank içerisinde savrulmak sonucu kolunu kırdı. Öte yandan yoğun tipide Alman Kolordusu da sevk ve idareyi yitirmiştir.

Rumen 3. Ordusu 19 Kasım gün sonunda dağılmaya başlamıştı. Sovyet 21. Ordusu ve 5. Tank Ordusu 27 bin Rumen tutsak alarak -neredeyse üç tümen- güney yönünde ileri hareketlerine devam ettiler. Sovyet süvari birlikleri, yarmayla elde edilen başarıyı genişletmekte, Rumen ordusu ile 8. İtalyan Ordusu arasındaki teması ve iletişimi kesmekte ve Sovyet birliklerinin kanatlarına toplu bir karşı taarruzu önlemekte kullanıldı. Kızıl Hava Kuvvetleri ricat eden Rumen askerlerine taarruzu ederken Luftwaffe'den kayda değer bir karşılama görmedi. Aslen Alman 376. Piyade Tümeni kanadında mevzi almış olan Rumen 1. Süvari Tümeni'nin geri çekilmesi üzerine Sovyet 65. Ordusu, Alman mevzilerinin etrafından dolaşarak ileri harekete devam etmiştir. Alman birliklerinin 19 Kasım'da geç tepki vermesiyle 6. Ordu'nun güney kanadına diğer Sovyet genel taarruzu geliştirildi.

Güney kesim: 20 Kasım

Stavka 20 Kasım sabahı erken saatlerde telefonla Stalingrad Cephesi Komutanı General Andrey Yeryomenko'yu aramış, kendi genel taarruzunu planlandığı gibi saat 08:00'de başlatıp başlatmayacağını sormuştur. General, sis kalktığında taarruza başlayacağı karşılığı vermiştir. 51. Ordu zamanında hazırlık topçu ateşi açmasına karşın Cephe Karargâhı tümenle bağlantı kuramadığından diğer kuvvetlerin saat 10:00'da taarruza başlamaları emri aldılar. Rumen 6. Kolordusu ile muharebeye giren 51. Ordu çok sayıda tutsak almıştır. 57. Ordu da taarruza saat 10:00'da katıldı. Taarruzun planlanan şekilde gelişmesi üzerine Stalingrad Cephesi kendi zırhlı kolordularını da savaşa sürdü. Alman 297. Piyade Tümeni de, Kızıl Ordu'ya karşı direnmede başarısız olan Rumen destekçilerini izledi. Ancak, sevk ve idarede ortaya çıkan zaaflar ve kargaşalık sonucu Sovyet 4. Mekanize Kolordusu ile 13. Mekanize Kolordusu, taarruzun ilk evresinde sağlanan yarmadaki başarıyı genişletme konusunda sendelemeye başlamıştır.

Alman komutanlığı bu durumdan hızla yararlanarak bölgedeki tek ihtiyat birliği olan 29. Mekanize Tümeni harekete geçirmiştir. Tümenin, Sovyet zırhlı kolordularına karşı başlarda başarılı bir harekât yürütmesine karşın Rumen birliklerinin dağılmış olması Tümen'in güneydeki savunma hatlarını desteklemek için yeniden hareket etmesini gerektirmiştir. Alman 29. Mekanize Tümeni'nin karşı taarruzu Kızıl Ordu'nun 50 tankının imha edilmesiyle sonuçlandı. Bu durum, Sovyet Komutanlığı'nın sol kanatla ilgili endişe duyar olmasına yol açmıştır. Ancak Alman mekanize tümeninin bu yeniden durum değiştirmesi, gün sonunda Kızıl Ordu birlikleriyle Don arasında sadece Rumen 6. Süvari Alayı'nın kalmış olmasına neden olmuştur.

Harekâtın devamı: 20–23 Kasım

Stalingrad Cephesi kuvvetleri 20 Kasım'da güneyden taarruzlarını başlattıklarında Sovyet 65. Ordusu da 6. Ordu'nun kuzey kanat ucunda mevzilenmiş olan Alman 11. Kolordu'su cephesine yüklenmeye deva etmiştir. Kızıl Ordu'nun 4. Tank Kolordusu Alman 11. Kolordu'su geri hatlarına ilerlerken 3. Muhafız Süvari Kolordusu da bu Alman birliklerinin geri hattına taarruz etti. Bunun üzerine Kolordu kanat kırdı. İki tümen, 376. Piyade Tümeni ile Avusturya 44. Piyade Tümeni, Kızıl Ordu saldırısına karşı Kolordu'yu korumak için yeniden mevzi aldılar. Ancak akaryakıt sıkıntısı bu manevrada ciddi güçlükler yarattı. 14. Panzer Tümeni'nin kullanılabilir durumdaki panzerleri, Sovyet 3. Muhafız Süvari Kolordusu'nun kanatta saldıran bir alayını imha ettiler. Fakat Tümen'in tanksavar toplusu mevzilerine girildi ve ağır zayiata uğradılar. Gün sonunda Sovyet 1. Tank Kolordusu geri çekilen 48. Panzer Kolordusu'nu izlerken 26. Tank Kolordusu, Stalingrad'ın yaklaşık 130 km kuzeybatısındaki Perelazovski'ye girdi.

Kızıl Ordu'nun taarruzu 21 Kasım'da devam etti. Stalingrad Cephesi kuvvetleri 50 kilometrenin üzerinde bir girme yapmışlardı. Kuzeyde dağınık Rumen birlikleri kuşatılarak imha ediliyordu. Bu arada Kızıl Ordu birlikleri 6. Ordu'nun ve 4. Panzer Ordusu'nun kanatlarına taarruz etmeye başladılar. Ani bir karşı taarruza girişen 22. Panzer Tümeni, küçük bir tank bölüğü haline dönüşecek ölçüde kayıplara uğradı ve güneybatı yönünde çekilmek zorunda kaldı. Rumen 1. Zırhlı Tümeni'nin büyük kısmını imha eden Sovyet 26. Tank Kolordusu güneydoğu yönündeki ilerlemesini sürdürmüştür. Rumen 5. Kolordusu kalıntılarının yeniden toparlanıp, 48. Panzer Kolordusu'nca da destekleneceği beklentisiyle bir savunma kurabilecek olmalarına karşın ileri hareketine devam etmiştir. Aynı gün 6. Ordu komutanı General Paulus, Sovyet kuvvetlerinin karargahına 40 kilometreden az bir mesafede olduğunu bildiren bir rapor aldı. Daha kötüsü, elinde Sovyet ilerlemesine karşı koyacak birlik bulunmamaktadır. Güneyde kısa bir duraklamadan sonra 4. Mekanize Kolordu kuzey yönündeki ilerlemesine devam etti. Birkaç kasaba ve köydeki Alman savunmasını attı ve Stalingrad üzerine yürüdü. Stalingrad içindeki ve civarındaki Mihver kuvvetlerin durumunun tehlikeli bir hal alması üzerine Hitler, "çepeçevre savunma mevzisi" oluşturulması ve dışarıdan girişilecek bir kurtarma operasyonuna kadar Don - Volga arasında "Stalingrad Müstahkem Mevki" olarak savunma yapılmasını emretmiştir. Sovyet kuşatması Alman 6. Ordu'sunu, diğer Mihver kuvvetlerinin ve 4. Panzer Ordusu'nun bir kısım kuvvetlerini içine almıştır. Sadece Alman 16. Mekanize Tümeni bir çıkış elde etmek için mücadeleye girişmiştir. Kızıl Ordu tank kolordularının yarmadan elde edilen başarıyı genişletme yönündeki çabaları, Sovyet tankları ve piyadesi arasındaki eşgüdüm eksikliği nedeniyle aksamış, bu durum 4. Rumen Ordusu'nun büyük bölümünün imha olmaktan kurtulmasına olanak sağlamıştır.

Sovyet kuvvetleri 22 Kasım'da Don Nehrini geçerek ileri hareketlerini Kalaç yönünde sürdürdüler. Çoğunluğu destek ve ikmal birliklerinden oluşan Kalaç savunmasındaki Alman kuvvetleri 21 Kasım'a kadar Kızıl Ordu genel taarruzunun farkında değillerdi. Bu tarihte bile yaklaşan Sovyet kuvvetlerinin gücü hakkında net bir bilgileri yoktu. Kalaç köprüsünü alma görevi 26. Tank Kolordusu'na verilmişti. Ele geçen iki Alman tankı ve bir keşif aracı ile köprüye yaklaşıldı ve köprüyü savunmakla görevli garnizona ateş açıldı. Hemen geriden gelen 4. Tank Kolordusu kuvvetleri sabah saatlerinde Kalaç'a dalıp savunmayı geri atarak kasabayı ele geçirdiler ve güneyden ilerleyen 4. Mekanize Kolordu ile birleştiler. Stalingrad'daki Alman kuvvetlerinin kuşatılması böylece 22 Kasım'da tamamlanmış oldu. Aynı gün Sovyet birlikleri, Rumen 5. Kolordusu'nun kuşatılan birlikleriyle muharebeye devam etmekteydiler.

Alman kuvvetleri 23 Kasım'da kuşatmayı yarmak için sonuçsuz yerel karşı taarruzlar düzenlerken kent dışında çatışmalar devam etmiştir. Bu arada bazı Mihver birlikler kuşatmadan kurtulmak için batı yönünde hareket ettiler. Bunların bir kısmı kuşatma kıskaçlarının dışına çıkmayı başarmıştır. Bir kısım Mihver birlikler de Sovyet tanklarının önünden doğuya doğru çekilmekteydiler.

Sonuç

Uranüs Harekâtı 200 - 250 bin Mihver kuvvetini, kuzeyden güneye 40 km, doğudan batıya 50 km'lik bir alan içinde kuşatmıştır. Kuşatılan birlikler 6. Ordu'dan ve 4. Panzer Ordusu'ndan dört piyade kolordusu ile bir panzer kolordusudur. Alman birliklerinin yanı sıra iki Rumen tümeninden sağ kalanlar ile bir Hırvat piyade alayı ve diğer özel birlikler kuşatılmıştı. Bu kuvvetlerle birlikte 100 tank, 2 bin top ve havan ile 10 bin kamyon Kızıl Ordu eline geçmiştir. Stalingrad'a geri çekilme bölgeleri, miğferler, silahlar ve diğer malzemeyle doluydu. Tahrip olan ağır silahlar yol boyunca terk edilmişti. Don Nehri üzerindeki köprülerde yoğun bir yığılma oldu. Kendilerini Stalingrad'dan tecrit edecek olan Sovyet zırhlı ve piyadesinden kaçınmaya çalışan sağ kalabilmiş Mihver askerleri doğuya doğru çekilirken bu köprüler önünde yığıldı. Mihver kuvvetlerden birçok yaralı yollarda çiğnendi, yine birçok yaralı, Don Nehrini buz üzerinden yürüyerek geçmeye çalışırken kırılan buzlarla sulara gömülerek boğuldu. Aç askerler erzak için Rus köylerine doluştu. İkmal katarları birçok yerde yağmalandı. Birliklerinden ayrı düşmüş son askerler de Don Nehrini 24 Kasım'da geçtiler. Daha sonra köprüler, Stalingrad'daki 6. Ordu ve 4. Panzer Ordusu'nun çıkışını engellemek için Sovyet kuvvetlerince havaya uçuruldu.

Akaryakıt, mühimmat ve erzakın kısıtlı olduğu 6. Ordu savunma hatları oluşturmaya başladı. İlerleyen Rus kışı da ayrıca güçlükler getirmektedir. Dağılan Rumen kuvvetlerinin neden olduğu hatlardaki boşluklar da doldurulmaya çalışıldı. Bir yarma hareketi için ihtiyaç duyulmayan her şeyi imha eden ya da yakan bazı Alman birlikleri 23 Kasım'da Stalingrad'ın kuzeyine çekilmeye başladı. Ancak savunma mevzilerinden çıkan Sovyet 62. Ordusu, Alman 94. Piyade Tümeni'nin büyük kısmını imha etmeyi başardı. Bu tümenden sağ kalanlar 16. ve 24. Panzer Tümenleri'ne katılmıştır. Alman komutanların, bir huruç hareketiyle kuşatmanın yarılıp Don gerisindeki mevzilere çekilinmesi gerektiği görüşünde olmalarına karşın Hitler böyle bir hareketi yasakladı. Hitler, 23 ve 24 Kasım'da, bulunulan mevzilerin tutulacağı ve 6. Ordu'nun hava yoluyla ikmal edileceği emrini vermiştir. Stalingrad'da kuşatılan Mihver kuvvetlerinin gün başına ortalama en az 750 ton ikmal malzemesine ihtiyaçları vardır. Hiçbir durumda gerçekleştiremeyeceği bu görev Luftwaffe'yi tüketmiştir. Ayrıca güçlenen Kızıl Hava Kuvvetleri, kuşatma bölgesi yaklaşımlarında uçuş için ciddi bir tehdit oluşturuyordu. Aralık ayında 500 uçak, 6. Ordu'nun ikmali görevi için seferber edilmişti. Yine de bu filo gerekli ikmal malzemesinin taşınması için yeterli olmaktan uzaktır. Aralık ayının ilk yarısında gerekli günlük ikmal malzemesinin anca yüzde yirmisi 6. Ordu'ya ulaştırılabilmiştir. Bu arada Kızıl Ordu, kuşatılmış Mihver kuvvetlerini imha etmek amacıyla kuşatma kuvvetlerini güçlendirmiştir. Sovyet orduları, doğudan ve güneyden, Mihver kuvvetleri daha küçük bölümler halinde bölmek için taarruzlar geliştirdiler. Bu yöndeki emirler 24 Kasım'da verilmişti ve bu iş için geniş çaplı bir yeniden gruplanmaya ya da takviye alınmasına gerek görülmemiştir. Dış kuşatma kuşağı yaklaşık 320 kilometreyi bulmaktadır. Bu mesafenin gerçekte sadece dörtte üçü Sovyet birliklerince tutulmaktadır. İç ve dış kuşatma kuşakları arasındaki mesafe ise ortalama 16 kilometredir. Stavka, İtalyan 8. Ordusu'nu imha ederek Kafkasya'daki Alman ordularını tecrit etmeyi amaçlayan Satürn Harekâtı'nın planlamasına başlamıştır. Söz konusu harekâtın 10 Aralık gibi bir tarihte başlatılması planlanıyordu. Bölgedeki Mihver kuvvetleri teşkilat yapısı, mareşal Erich von Manstein komutası altında oluşturulan Don Ordular Grubu, 6. Ordu, 4. Panzer Ordusu, 3. ve 4. Rumen orduları olarak bölündü. Her ne kadar genel durum Mihver kuvvetleri için parlak bir görünüm vermiyorsa da, Uranüs Harekâtı sonrasında görece sakin bir dönem geçirildi, her iki taraf da kendi harekât planlarının hazırlığı içindeydi.

Notlar

Kaynakça

Kaynakça
 Antony Beevor (1998). Stalingrad: The Fateful Siege: 1942 - 1943. Harmondsworth, United Kingdom: Penguin Putnam Inc. ISBN 0-670-87095-1.
 Kelly Bell, (Fall 2006). "Struggle for Stalin's Skies". WWII History: Russian Front (Herndon, Virginia: Sovereign Media) Special Issue. 1539-5456.
 Christer Bergström,  (2007). Stalingrad - The Air Battle: 1942 through January 1943. Harmondsworth, United Kingdom: Chevron Publishing Limited. ISBN 978-1-85780-276-4.
 Alan Clark (1965). Barbarossa: The Russian-German Conflict, 1941-1945. New York City, New York: William Morrow. ISBN 0-688-04268-6.
 Matthew Cooper, (1978). The German Army 1933-1945. Lanham, Maryland: Scarborough House. ISBN 0-8128-8519-8.
 John Erickson, (1983). The Road to Berlin: Stalin's War with Germany. Yale University Press. ISBN 0-300-07813-7.
 John Erickson, (1975). The Road to Stalingrad: Stalin's War With Germany. Yale University Press. ISBN 0-300-07812-9.
 David M. Glant, (January 1996). "Soviet Military Strategy During the Second Period of War (November 1942–December 1943): A Reappraisal". The Journal of Military History (Society for Military History) 60 (1): 35.
 David M. Glant,; Jonathan House (1995). When Titans Clashed: How the Red Army Stopped Hitler. Lawrence, Kansas: Kansas University Press. ISBN 0-7006-0717-X.
 David M. Glant, (1999). Zhukov's Greatest Defeat: The Red Army's Epic Disaster in Operation Mars, 1942. Lawrence, Kansas: Kansas University Press. ISBN 0-7006-0944-X.
 Peter McCarthy; Mike Syron (2002). Panzerkrieg: The Rise and Fall of Hitler's Tank Divisions. New York City, New York: Carroll & Graf. ISBN 0-7867-1009-8.
 Pat McTaggart, (Fall 2006). "Soviet Circle of Iron". WWII History: Russian Front (Herndon, Virginia: Sovereign Media) Special Issue. 1539-5456.
 Bryan Perrett (1998). German Light Panzers 1932-42. Oxford, United Kingdom: Osprey. ISBN 1-85532-844-5.
 Erich von Manstein (1982). Lost Victories. St. Paul, MN: Zenith Press. ISBN 0-603-2054-3.
 Harryson E. Salisbury, Kitle Savaşının Üstadı Mareşal Jukov - G.K. Jukov - Kastaş Yayınları, 2002

Ayrıca bakınız
 Uranüs Harekâtı muharebe düzeni
 Kış Fırtınası Harekâtı
 Küçük Satürn Harekâtı

Dış bağlantılar
 ufaqs.com

Kitap önizleme
 Geoffry Robert  Stalin's War
 John Andreas Olsen, Martin van Creveld, The Evolution of Operational Art
 Peter B. Lane, Ronald E. Marcello, Warriors and Scholars
 Robin Higham, Frederick W. Kagan, The Military History of the Soviet Union
 Andrew Nagorski, The Greatest Battle

1942'de çatışmalar
II. Dünya Savaşı Doğu Cephesi'nde muharebeler ve harekâtlar
Stalingrad Muharebesi
Romanya'nın muharebeleri
II. Dünya Savaşı'nda Romanya
1942'de Sovyetler Birliği

Uranüs Harekâtı


An Cenchrus caliculatus in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Antonio José Cavanilles. An Cenchrus caliculatus in nahilalakip ha genus nga Cenchrus, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Mga sumpay ha gawas

Cenchrus

Cenchrus caliculatus


ශ්‍රී ලාංකීය අධ්‍යාපනය අවුරුදු දෙදහසක් තරම් පැරණි ප්‍රෞඩ  ඉතිහාසයකට උරුමකම් කියන අතරම ශ්‍රී ලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගින් මූලික අයිතිවාසිකමක් ලෙස ව්‍යවස්ථාගත කොට නැත. ශ්‍රී ලංකා ජනගහන සාක්ෂරතාවය 92%  වන අතර එම අගය තුන්වන ලෝකයේ රටකින් අපේක්ෂිත අගයට වඩා වැඩි අගයක් ගනී. ශ්‍රී ලංකාව, දකුණු ආසියාව තුළ වැඩිම සාක්ෂරතාවය හිමි රට වන අතර එම අගය ආසියාව තුළ ඉහලම සාක්ෂරතා අගයන් කිහිපය අතර පවතී. අධ්‍යාපනය ක්‍රි.පූ.543 දක්වා අතීතයකට හිමිකම් කියන අතර එය ජීවිතය හා සංස්කෘතිය සමග මහඟු සබැදියාවක් දක්වයි. දහ නව වන ශත වර්ෂයේ බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයින් විසින් ඇරඹි ලාංකීය නවීන අධ්‍යාපනය, මධ්‍යම ආණ්ඩුව, පළාත් සභා සහ බලයලත් අධිකාරීන් විසින් පාලනය වේ.

පරිපාලනය

මූලික වශයෙන්, ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනයේ සිට උසස් අධ්‍යාපනය දක්වා අරමුදල් සම්පාදනය කරනු ලබන්නේ රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශ තුනක් මඟිනි.
අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය: පාසල්, පිරිවෙන (බෞද්ධ ශ්‍රාවකයන් සඳහා වෙන් වූ පාසල්), ගුරු විද්‍යාල හා අධ්‍යාපන ශ්‍රාස්ත්‍රාල සඳහා
විභාග දෙපාර්තමේන්තුව: ජාතික විභාග සේවා සැපයීම
උසස් අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය: විශ්ව විද්‍යාල සඳහා
අධ්‍යාපන සේවා අමාත්‍යාංශය: සාමාන්‍ය අධ්‍යාපනය සඳහා භෞතික සම්පත් සැපයීම
 වෘත්තීය හා කාර්මික පුහුණු අමාත්‍යාංශය: වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථාන හා කාර්මික විද්‍යාල සඳහා

ක්‍රියාත්මක පද්ධතියට අමතරව තෘතීක අධ්‍යාපනයට සම්බන්ධ විශ්ව විද්‍යාල හා ආයතන කිහිපයක්  ඉහත සඳහන් නොකළ අමාත්‍යංශ කිහිපයකින් පාලනය වන අතර එම අංශ වල පරිපාලන දෝෂ හේතුවෙන් මෙම ආයතන වල අකාර්යක්ෂමතාවය පසු ගිය වර්ෂ කිහිපය තුළ වර්ධනය වී ඇත.පාසල් අධයාපනය 13 වසර වන ෙතක් අනිවාර්ය කිරීම ඉතාමත් සැළසුම් සහගතව සිදුවිය  යුතුය.

ඉතිහාසය

ලාංකීය අධ්‍යාපනය වනාහී වසර 2300 කට එපිට ඉතිහාසයකට හිමිකම් කියන්නකි. එසමයෙහි ඉන්දියාවේ රජ කළ අශෝක අධිරාජයා ගේ මූලිකත්වයෙන් භික්ෂූන් පිරිසක් මෙරටට වැඩම කිරීමත් සමගම මෙරට බුදු දහම ස්ථාපනය විය. දේවානම්පිය තිස්ස රජ සමයේ බුදු දහම ලංකාවේ ස්ථාපනය වීමත් සමඟම සංස්කෘත භාෂාව, උතුරු ඉන්දියාවේ සිට මෙරටට රැගෙන එන ලදී. මෙය හේතු කොට ගෙන බෞද්ධ විහාර හා පිරිවෙන ආශ්‍රිතව භික්ෂු අධ්‍යාපනය ස්ථාපිත විය. විජය රජුගේ ලාංකික ආගමනයෙන් පසු නිර්මාණය වූ හෙළයේ වංශ කතාව වන මහාවංසය හා දීපවංශය මෙම අධ්‍යාපන පද්ධතිය පිළිබඳ සාක්ෂි උසුලයි.

යටත් විජිත සමය තුළ සිදු වූ ජනාවාස ව්‍යාප්තිය නිසා ක්‍රිස්තියානි මිෂනාරී සමිතීන් අධ්‍යාපනය තුළ ක්‍රියාකාරී වන්නට විය. ක්‍රිස්තියානි පල්ලිය මූලික කොට ගත් අධ්‍යාපන ක්‍රමයක් බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේ කෝල්බෘක් කොමිසම මගින් පිහිටුවන ලදී.

ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපන ඉතිහාසයේ ස්වර්ණමය යුගයක් ලෙස බොහෝ දෙනා 1931-1934 කාලය හඳුන්වන්නේ අධ්‍යාපන අමාත්‍ය ධුරය සී ඩබි ඩබිලිවි කන්නංගර විසින් හෙබවු නිසාය. එවකට මාලිගාවත්ත ශ්‍රී සුධර්මාරාම විහාරයේ වැඩවිසු අග්ගමහා පණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය තුඩාවේ අරියවංශාලංකාර මාහිමියන් හා සේමගේ ව්‍යාපාරාධිපති ආනන්ද සේමගේ මැතිතුමා ඇතුළු පිරිස විසින් අත්සන් දසලක්ෂයක් එකතු කොට සංදේශයක් ආකරයෙන් ඇමතිතුමාට පිළිගැන්වීය.   එල් මැක් සී රොබින්සන් දක්වන්නේ ලංකාවේ අධ්‍යාපන කටයුතු පිළිබඳ පුළුල් අත්දැකීමක් ඇති අමාත්‍යවරයෙක් අධ්‍යාපන අමාත්‍යධුරයට පත් වීම ඊට හේතුව බවයි. ඔහු ලංකාවට හඳුන්වා දුන් නිදහස් අධ්‍යාපනය ලංකාවේ සමාජයීයමය හා ආර්ථික අතින් නව පිම්මක් ලෙස දැකිය හැකිය.  ඊට අමතරව එය එතෙක් පැවති බ්‍රිතාන්‍ය අධ්‍යාපනයට එරෙහි වීමක් ලෙස ද සැලකිය හැකිය. ග්‍රාමීය අධ්‍යාපන ක්‍රමය නඟා සිටුවීම පාසල් දන්ත වෛද්‍ය සේවය ඇති කිරීම, දිවා ආහාරය දීමෙි වැඩපිළිවවෙල (1935), සංවිධානාත්මක කාල සටහන් ක්‍රමය, මධ්‍ය මහා පාසල් ප්‍රාදේශීය මට්ටමින් ආරම්භ කිරීම(1939), අධ්‍යාපනයේ සම අවස්ථා සැලසීමේ සංකල්පය, පාසලට ඇතුල් වී විශ්ව විද්‍යාලය දක්වා නොමි‍ලයේ අධ්‍යාපනය ලබා දීම(1946), මවිබසින් ඉගැන්වීමේ යොජනාව (1946) වැනි පියවර ගණනාවකින් ආරම්භ වු නිදහස් අධ්‍යාපනය පියවර ගණනාවක මුහුවක් ලෙස වර්ථමානය අක්වා විකාශනය වෙමින් පැවතෙන ආකාරයක් දක්නට ලැබේ.

නොමිලේ පොත් ලබාදීමේ ප්‍රතිපත්තිය
නොමිලේ පොත් ලබාදීම 1980 දී ජේ. ආර්. ජයවර්ධන මහතාගේ මුලිකත්වයෙන් ආරම්භ විය

නොමිලේ නිල ඇදුම් ලබා දීමේ ප්‍රතිපත්තිය

1988 එක්සත් ජාතික පක්ෂ ප්‍රතිපත්ත ප්‍රකාශනය
1994 පොදු ජන එක්සත් පෙරමුණ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනය

මෙවැනි පියවරවල් ගණනාවක් ආරම්භ වු යුගයක් ලෙස 1987- 1994 දක්වාත් 1994-1999 දක්වාත් හඳුනාගත හැකිය. මෙහිදී පාසල් නිල ඇඳුම් බෙදා දීමේ ප්‍රතිපත්තිය පමණක් නොව මෙලෙස පාසල් නිල ඇඳුම්, පෙළ පොත් නෙමිලයේ බෙදා දීම මඟින් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රය තුළ ලබා ගෙන ඇති ප්‍රගතිය, ජාතික සංවර්ධනය සඳහා ඉන් සිදු වී ඇති බලපෑම, මේ යුගයන් දෙක පරික්ෂා කිරිමෙන් පෙනේ.අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ පිළිබඳ තොරතුරැ ලබා ගත හැකි හොඳම ක්‍රමය වන්නේ රජයේ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනයයි.

1987 දී දහතුන් වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය හා අංක 42 දරන පළාත් සභා පනත මඟින් ප්‍රදේශ පාලනය සඳහා පාලන ඒකකයන් පිහිටු වීම හරහා ර‍ටේ අධ්‍යාපනය පිළිබඳව නව දැක්මක් ඇති විය. මෙම පාලන ඒකකයක් පිහිටු වීම හරහා රටේ අධ්‍යාපනය පිළිබඳව නව දැක්මක් ඇති විය. මෙම පාලන ඒකක හරහා ඇති කල ප්‍රධාන කර්තව්‍ය වන්නේ අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ බලතල වලින් සෑහෙන්න කොටසක් මෙම ප්‍රදේශ පාලන ඒකක වලට ලබා දීමයි. මේ අනුව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ දක්වා ඇති අන්දමට හා ප්‍රමාණයට පලාත් සභා අධ්‍යාපනය පිළිබඳව බලතල පවරා ඇත. "නව වන උපලේඛනයේ 03 හි අධ්‍යාපනය සහ අධ්‍යාපන සේවා 3 වන පරිශ්ටයේ දක්වා ඇති ප්‍රමාණයට අධ්‍යාපනය"(1978 ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ ආණ්ඩක්‍රම ව්‍යවස්ථාව. නව වන උපලේඛනය 3 වගන්තිය). ඒ අනුව පළාත් සභා ක්‍රියාත්මක වීමෙන් පසු පළාත් බද අධ්‍යාපන පරිපාලන ව්‍යුහය ද නව ආකෘතියකට අනුව ක්‍රියාත්මක විය.

විශ්ව විද්‍යාල
1978 අංක 16 දරණ විශ්වවිද්‍යාල පනත යටතේ පිහිටුවා ඇති විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාව ශ්‍රී ලංකාවේ විශ්වවිද්‍යාල පද්ධතියේ ප්‍රධාන නියාමන ආයතනයයි. එය නො: 20, වෝඩ් පෙදෙස, කොළඹ 07 යන ස්ථානයේ පිහිටා ඇත.

ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික විශ්වවිද්‍යාල 16 ක් හා මණ්ඩප තුනක් (3) ඇත.

මේවාද බලන්න
 ශ්‍රී ලංකාවේ නිදහස් අධ්‍යාපනය

මූලාශ්‍ර

පාසල් අධ්‍යාපනය - ශ්‍රී ලංකාව

ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපනය


Personnalités

  (1823-1909), historienne et écrivaine bretonne ;
 Edgard Le Bastard (1836-1892), homme politique français, maire de Rennes, sénateur ;
 Jean-Marie Pierre Le Bastard de Kerguiffinec (1771-1850), homme politique français, député du Finistère ;
 Louis Le Bastard (1906-1945), officier des Forces françaises libres, Compagnon de la Libération.

Odonymes
 Rue Le Bastard, principale rue commerçante du centre ville de Rennes, Ille-et-Vilaine.

Voir aussi

Le Bastard


Landakotskirkja (isl.  Basilíka Krists konungs, Dómkirkja Krists Konungs) er katedralen i det katolske stift i Reykjavík, Island. Den kaldes  også Kristskirkja og ligger på en bakke vest for Reykjavík. Paven gav 1999 kirken æresbetegnelsen Basilika minor − latin for "mindre basilika".

De første katolske præster der kom til Island efter Reformationen var franskmændene Bernard Bernard (†1895) og Jean-Baptiste Bates  (†1875) i det 19. århundrede.  De købte ejendommen Landakot og opførte dér et lille kapel i 1864. Kort efter blev der bygget en lille trækirke på Túngata i nærheden.

Efter  1. verdenskrig og grundlæggelsen af det apostoliske vikariat ("bispedømme på prøve") i Reykjavik voksede ønsket hos islandske katolikker om at bygge en større kirke. Arkitekt var Guðjón Samúelsson der tegnede en kirke i nygotisk stil. Kirken var på det tidspunkt den største i landet og blev indviet 23. juli 1929.

Tårnet er uden spir efter engelske og irske forbilleder. Byggematerialet var beton, og som ved Hallgrímskirkja benyttede Guðjón Samúelsson også her basaltformationer som inspiration til udformning af pilastrenes profiler.

Den eneste katolske skole i Island findes i tilknytning til kirken.

Galleri

Eksterne henvisninger

 "Brief History of the Catholic Church in Iceland"  fra Catholica.is (en.)

Kirker på Island
Katolske kirker
Etableret i 1929

Landakotskirkja


أملو (بالأمازيغية: ⴰⵎⵍⵓ) عبارة عن وصفة من المطبخ المغربي الأمازيغي، أصله من منطقة سوس بالمغرب، وهو خليط سائل من زيت الأركان إضافة إلى اللوز والعسل أو العسل والكاوكاو (فول سوداني).
يتم تناول أملو أساسا في وجبة الفطور واللمجة مع الخبز مصحوبا بالشاي المغربي، وهو معروف بخواصه المقوية، ومعروف بأنه يقي الجسم من الأمراض ويقوي مناعته ويُزوده بالطاقة التي يحتاج إليها، إضافة إلى نكهته المميزة. ويبلغ سعر 1 كلغ من أملو باللوز حوالي 130 درهم مغربي، فيما يبلغ سعر 1 كلغ من أملو بالفول السوداني 40 درهم. كما أن بعض التعاونيات الفلاحية في منطقة إيمولاس بإقليم تارودانت بدأت في إنتاج أملو بالخروب.

أنواعه
تتنوع أنواع أملو حسب المكونات المستخدمة فيه، لكن في الطريقة الأصلية التقليدية، يصنع الأملو باللوز وزيت الأركان والعسل فقط. ومن الأنواع الأخرى، نذكر:
 أملو بالكاوكاو (فول سوداني) وزيت الزيتون والعسل.
 أملو بالكاوكاو (فول سوداني) والأركان والعسل.
 أملو باللوز والأركان (مسوس).
 أملو بالخروب.

مكونات

المكونات الرئيسية
 اللوز
 زيت الأركان
 العسل

المكونات الثانوية
 كاكاو
 السمسم (زنجلان)
 كما يمكن إضافة القليل من بذور الكتان المطحون كمصدر مهم للأوميغا.

طريقة التحضير التقليدية
في الطريقة الأصلية أي التقليدية يصنع آملو بواسطة رحىً، حجرية، ولإعداده يمر عبر عدة مراحل وهي:
 تسخين اللوز فوق النار بواسطة مقلاة كبيرة حتى يتحمر.
 طحن اللوز في الرحى مع زيت الأركان.
 بعد طحنه يضاف له العسل وبذلك يتم تجهيز آملو.

طريقة التحضير العصرية
 نحمر اللوز بقشره في فرن أو مقلاة حتى يأخذ اللون الذهبي مع الانتباه إلى عدم حرقه، ثم نحمر الكاوكاو (الفول السوداني) والسمسم.
 وبعد أن يبرد تماماً، يطحن الكل جيدا في الطحانة الخاصة بالتوابل، حتى يفرز الزيت من المكونات.
 ثم نعيد مزج الكل في الخلاط الكهربائي ونضيف عليه السكر أو العسل حسب الذوق.
 بعد ذلك، نضيف بالتدريج الكمية المناسبة من زيت الأركان حتى الحصول على خليط متجانس خفيف بعض الشيء.
 وفي الأخير، يقدم مع الخبز أو المسمن أو البغرير...
الفرق بين طريقة التحضير العصرية والتقليدية؛ أنه في هذه الأخيرة تستخدم الرحى، وفي العصرية يستخدم فيها الخلاط الكهربائي ومكونات أخرى عكس الموجودة في الطريقة الأصلية.

مراجع

طالع كذلك

 لوز
 كاكاو
 عسل
 أركان

ثقافة مغربية
مطبخ مغربي
ثقافة أمازيغية

أملو


Berlin Gothic ist eine siebenteilige Thriller-Reihe des Berliner Autors Jonas Winner.

Sie ist im eigenen Verlag des Autors Berlin Gothic Media erschienen und als E-Book im Mobipocket oder ePUB Format erhältlich. Daneben erschienen die sieben Teile zusammengefasst in einem Band am 3. Juni 2013 als Knaur-Taschenbuch. Der erste Band der Reihe belegte Platz drei der Jahresbestseller 2011 des Kindle-Shops von Amazon, der zweite Teil Platz vier. Berlin Gothic 1 hielt den ersten Platz der kindle Top100 für 66 Tage, länger als bisher jedes andere Buch.

Der Verlag des Autors beschreibt dessen Vorgehen wie folgt:

Bände

Kritik

Weblinks
 Berlin Gothic auf der Webseite von Jonas Winner

Einzelnachweise

Romanzyklus
Literatur (Deutsch)
Literatur (21. Jahrhundert)
Thriller (Literatur)

Berlin Gothic


Dvorac Mirkovec je višeslojni objekt u mjestu Mirkovec, općini Sveti Križ Začretje, zaštićeno kulturno dobro.

Opis dobra
Dvorac je smješten na padini brežuljka uz zagorsku cestu između Zaboka i Svetog Križa Začretje. Starijoj jednokrilnoj dvoetažnoj građevini iz 17. st. obrambene namjene, dograđena su dva krila koja su formirala tlocrtni U oblik u maniri renesansne prostorne organizacije. Dvorac okružuje djelomično očuvan perivoj star stotinjak godina, koji se dolaskom obitelji Vranyczany-Dobrinović uređuje u duhu engleske vrtne arhitekture. Usprkos manje uspješnim intervencijama mijenjanja prostornog koncepta kroz nekoliko stoljeća, dvorac s perivojem čini skladnu cjelinu i svjedok je vremena u kojem je nastao. Njegova stara jezgra iz 17. st. najstariji je primjer jednokrilnog dvorca u Hrvatskom zagorju.

Zaštita
Pod oznakom Z-1906 zavedena je kao nepokretno kulturno dobro – pojedinačno, pravna statusa zaštićena kulturnog dobra, klasificirano kao "profana graditeljska baština".

Izvori

Zaštićene stambene građevine u Krapinsko-zagorskoj županiji
Dvorci u Hrvatskoj

Dvorac Mirkovec


God Defend New Zealand (Guð Vernda Nýja-Sjáland) er þjóðsöngur Nýja-Sjálands. Frá því á tíunda áratugnum hefur verið hefð fyrir því að syngja fyrsta versið af bæði ensku og maórísku útgáfum lagsins.

Textar (enska og maórí)
E Ihowā Atua,
O ngā iwi mātou rā
Āta whakarangona;
Me aroha noa
Kia hua ko te pai;
Kia tau tō atawhai;
Manaakitia mai
Aotearoa

God of Nations at Thy feet,
In the bonds of love we meet,
Hear our voices, we entreat,
God defend our free land.
Guard Pacific's triple star
From the shafts of strife and war,
Make her praises heard afar,
God defend New Zealand.

Íslensk þýðing
Ó Drottinn Guð,
Yfir allt fólk
Hlusta á okkur,
Taka hönd um okkur,
Líða hitt góðir blómstraðu,
Líða þínir blessanir flæði;
Verndaðu
Nýja-Sjáland

Þjóð guð, við tímabil fet,
Í ástar böndin mætast við,
Heyrir okkar raddir, við biðja
Guð vernda okkar frjálst land.
Vörður Kyrrahafs þreföld stjarna,
Frá deilur og stríðs skaft,
Gerir hennar hrós heyrða sítt í burtu,
Guð vernda Nýja-Sjáland.

Nýja-Sjáland
Þjóðsöngvar

God Defend New Zealand


Hans-Achaz Freiherr von Lindenfels (* 14. Januar 1932 in Nürnberg; † 1. Januar 2017 in Landsberg am Lech) war ein deutscher Rechtsanwalt und Kommunalpolitiker.

Werdegang
Hans-Achaz Freiherr von Lindenfels studierte nach dem Abitur am Amberger Gymnasium Rechtswissenschaften in München. Danach trat er als Verwaltungsjurist in den bayerischen Staatsdienst ein.

1970 wurde er als parteiloser Kandidat zum Oberbürgermeister der kreisfreien Stadt Marktredwitz gewählt. Er blieb 20 Jahre im Amt. In seiner Amtszeit verlor die Stadt ihre Kreisfreiheit. Als 1989 die DDR ihre Grenze öffnete, holten etwa 60.000 DDR-Bürger in Marktredwitz ihr Begrüßungsgeld ab. Nach seiner Abwahl 1990 war er in Adorf/Vogtland als Berater tätig und danach im Auftrag des Bayerischen Städtetages in Dresden. Zuletzt war von Lindenfels Geschäftsführer der städtischen Wohnungsbaugesellschaft Dresden.

Auszeichnungen
 1984: Bundesverdienstkreuz am Bande
 1996: Bundesverdienstkreuz 1. Klasse
 1990: Ehrenbürgerschaft von Marktredwitz
 1990: Bayerische Staatsmedaille für soziale Verdienste
 2008: Egerländer Kulturpreis "Johannes-von-Tepl"

Weblinks
 Dieter Mitulla: Ereignisreiche 80 Jahre, In: Augsburger Allgemeine, 14. Januar 2012

Einzelnachweise

Bürgermeister (Marktredwitz)
Träger des Bundesverdienstkreuzes 1. Klasse
Träger der Bayerischen Staatsmedaille für soziale Verdienste
Ehrenbürger von Marktredwitz
Deutscher
Geboren 1932
Gestorben 2017
Mann

Hans-Achaz Freiherr von Lindenfels


Gradina, arheološko nalazište u istočnom dijelu sela Kosore kod Vrlike, zaštićeno kulturno dobro.

Opis
Prapovijesno utvrđeno naselje "Gradina" nalazi se u istočnom dijelu sela Kosore kod Vrlike na tzv. Kosorskoj glavici. Prostrani ovalni plato površine oko 80 – 90 m x 50 m je sa svih strana okružen suhozidnim bedemima od kojih su danas ostali visoki i široki nasipi. U jugoistočnom kutu bedema je veće četvrtasto proširenje-vjerojatno kula. Mjestimično se i na ostatku bedema vide tragovi zidanja što upućuje i na kasnije preinake na bedemima. S obzirom na tragove zidanja po bedemima "Gradina" je nakon svoje prapovijesne faze vjerojatno ponovo aktivirana tijekom kasne antike. S njenog platoa se vrlo dobro nadzire široki prostor oko gornjeg toka rijeke Cetine.

Zaštita
Pod oznakom Z-3014 zavedena je kao nepokretno kulturno dobro – pojedinačno, pravna statusa zaštićena kulturnog dobra, klasificirano kao "arheološka baština".

Izvori

Zaštićene kopnene arheološke zone i nalazišta u Splitsko-dalmatinskoj županiji
Vrlika

Gradina (Kosore)


Pentru alte râuri omonime, vedeți pagina de dezambiguizare Valea Rea.

Râul Valea Rea este un curs de apă, afluent al Vaserului.

Hărți
Valea Rea pe Google Maps

Râuri din județul Maramureș
Bazinul Tisa-Iza-Vișeu

Râul Valea Rea, Vaser


Hidrosadenitis suppurativa (HS) er en ofte overset kronisk hudsygdom, som er karakteriseret af ved gentagne udbrud af klynger af abscesser eller bylder. Udbruddet forekommer oftest i regioner med apokrine svedkirtler, såsom underarme, under brysterne, inderlår, lysken og ballerne.

HS er ikke smitbar og menes at være af autoimmun karakter. Indikationer tyder på at sygdommen er arvelig.

HS opstår typisk kort efter pubertetsperioden og synes at være hyppigst blandt kvinder. Omtrent 1-4 % af den voksne befolkning lider af HS på verdensplan (1:1600 til 1:24). Trods sygdommens hyppighed går mange med HS i stilhed og er intetanende om deres diagnose eller dens behandlingsmuligheder..

Referencer

Hudsygdomme

Hidrosadenitis suppurativa


Jakov Džoni (albanski: Jaki Xhoni, Gjoni), brat nogometaša Hajduka Vilsona, bivši je hrvatski vaterpolist. Igrao za VK Jadran iz Splita i Genève Natation 1885 iz Švicarske i bio je najbolji strijelac "Jadrana" u njegovoj povijesti s postignutih oko 600 golova. Bio je reprezentativac Jugoslavije, za koju je odigrao stotinjak utakmica i 1971. osvojio zlatnu medalju na Mediteranskim igrama u Izmiru.

Izvori

Hrvatski vaterpolisti
Životopisi, Split
Vaterpolo u Splitu

Jakov Džoni (vaterpolist)


أشرف عبد الغفور (22 يونيو 1942 -)، ممثل مصري من مواليد مدينة المحلة الكبرى وهو نقيب الممثلين السابق.

حياته الفنية
اشتهر بأداء أدوار في المسلسلات التاريخية. حصل على دبلوم المعهد العالي للمسرح قسم تمثيل عام 1963، وتولى منصب نقيب الممثلين من عام 2012 إلى عام 2015.

عمله في المسرح
شهد المسرح أولى خطواته الفنية، وكانت البداية عام 1962 من خلال مسرحية «جلفدان هانم». وآخر أعماله المسرحية دور «جلوستر» في مسرحية «الملك لير» عام 2008 بطولة يحيى الفخراني وإخراج أحمد عبد الحليم وترجمة الدكتورة فاطمة موسى عن رواية الأديب العالمي شكسبير.

 مسرحية «جلفدان هانم»: عام 1962.

 مسرحية «سليمان الحلبي».

 مسرحية «ثلاث ليال»: عام 1965.

 مسرحية «موتى بلا قبور»: 1966.

 مسرحية «مصرع جيفارا»: 1968.

 مسرحية «وطني عكا»: 1968.

 مسرحية «النار والزيتون»: 1969.

 مسرحية «الملك لير»: بدور «جلوستر» عام 2008 بطولة يحيى الفخراني وإخراج أحمد عبد الحليم وترجمة فاطمة موسى عن رواية الأديب العالمي شكسبير.

عمله في السينما
وفي السينما، شارك أشرف عبد الغفور في عدد من الأفلام السينمائية، منها:

 «الشيطان»: عام 1969 للمخرج محمد سلمان وقصة وسيناريو وحوار أحمد ثروت.

 «رجال في المصيدة»: عام 1971 إخراج محمود فريد وسيناريو وحوار محمد إسماعيل رضوان عن قصة ليسري الإبياري.

 «بلا رحمة»: سنة 1971 إخراج نيازي مصطفى تأليف رؤوف حلمي قصة وسيناريو وحوار أحمد عبد الوهاب.

 «دعوة للحياة»: سنة 1972 إخراج وتأليف مدحت بكير.
«صوت الحب»: عام 1973 من إخراج حلمي رفلة وقصة وسيناريو وحوار عدلي المولد المحامي.

 «الشوارع الخلفية»: عام 1974 للمخرج كمال عطية وسيناريو وحوار عبد المجيد أبو زيد عن قصة عبد الرحمن الشرقاوي.

 «لا شيء يهم»: عام 1975 إخراج حسين كمال والسيناريو والحوار لممدوح الليثي عن قصة الكاتب إحسان عبد القدوس.

عمله في التلفزيون
وللتليفزيون قدم أشرف عبد الغفور العديد من المسلسلات الدرامية الناجحة، منها:

 مسلسل «القاهرة والناس» عام 1967.

 مسلسل «دعاء الماضي».

 مسلسل «حسابي مع الأيام».

 مسلسل «نفوس معذبة».

 مسلسل «زهرة الجبل».

 مسلسل «فارس بلا جواد» عام 2002 بطولة وتأليف محمد صبحي وإخراج أحمد بدر الدين.

 مسلسل «حضرة المتهم أبي» للكاتب محمد جلال عبد القوي والمخرجة رباب حسين.

 مسلسل «يتربى في عزو» عام 2007 تأليف يوسف معاطي وإخراج مجدي أبو عميرة.

بالإضافة إلى تقديمه عددا من السهرات التليفزيونية ومن بينها «المواجهة» التي نال عنها جائزة أولى.

وفاز أشرف عبد الغفور بمنصب نقيب الممثلين بفارق أصوات كبير وصل إلى 500 صوت تقريبا لصالحه ((17-6-2011)).

أدواره التاريخية
كما اشتهر الفنان أشرف عبد الغفور بأدواره التاريخية والدينية من خلال الدراما التليفزيونية، ومنها أدواره في مسلسلي «محمد رسول الله»، و«الإمام مالك»، وتجسيده لشخصية «سعيد بن جبير» في «مسلسل عظماء في التاريخ»، وشخصية الخليفة العباسي «موسى الهادي» في مسلسل «مسلسل هارون الرشيد». ودور سلطان العلماء العز بن عبد السلام في «مسلسل أئمة الهدى»، بالإضافة إلى مشاركته في عروض أوبريت «الليالي المحمدية» وحلقات برنامج «أسماء الله الحسنى».

فضلا عن الأداء الصوتي الذي قدمه أشرف عبد الغفور لعدد من الكتب ضمن سلسلة «الكتاب المسموع».

حياته الشخصية
متزوج من ابنة عمه، والد الفنانة ريهام عبد الغفور وتامر عبد الغفور وريم عبد الغفور، وجد لخمسة أحفاد (أشرف، تامر، منة الله، محمد، عمرن أولاد ريم، ويوسف ابن ريهام).

أعماله
 مسلسل عمر بن عبد العزيز: بدور الوليد بن عبد الملك، (مع نور الشريف، عمر الحريري، سيد زيان، هالة فاخر، عبد الرحمن أبو زهرة، رشوان توفيق، سناء شافع، أمينة رزق، عبير الشرقاوي، محمد رياض، مديحة حمدي، مصطفى متولي، سوسن بدر، عبد الحفيظ التطاوي، نبيل الدسوقي، وجدي العربي، يسري مصطفى).

 مسلسل مفتش المباحث: (مع صلاح ذو الفقار، ليلي طاهر، شيرين، حسن حسني، رجاء حسين، محمود التوني، سعاد حسين).
مسلسل صعاليك ولكن شعراء، (مع محمود مسعود، أحمد ماهر، ليلى حمادة).

 مسلسل ابن تيمية، (مع عبد الله غيث، حمدي غيث، توفيق الدقن).
 مسلسل الوهم والحقيقة، (مع صلاح ذو الفقار، زيزي البدراوي، محمد وفيق، حسن حسني، زوزو نبيل، إحسان القلعاوي، طارق النهري).
مسلسل داليا المصرية: (مع صلاح ذو الفقار، مديحة سالم، حسن يوسف، ممدوح عبد العليم، صلاح نظمي، نبيل الدسوقي، سامي سرحان، أحمد خميس، أمل إبراهيم، نادية شمس الدين، جميل برسوم).

مسلسل هارون الرشيد، (مع نور الشريف، عبلة كامل، محمود الجندي، رشوان توفيق، منى عبد الغني، هدى سلطان، عبير الشرقاوي، محمد رياض، مديحة حمدي، مصطفى متولي، وجدي العربي، أسامة عباس، يسري مصطفى، وفاء سالم، مصطفى الدمرداش، عبد العزيز مخيون، خليل مرسي).

 مسلسل يتربى في عزو،(مع يحيى الفخراني - سامح الصريطي - نهال عنبر - كريمة مختار - رانيا فريد شوقي - انتصار - مها أبو عوف).

 مسلسل حبيب الروح، (مع سهير رمزي - مصطفى فهمي).

 مسلسل حضرة المتهم أبي، (مع نور الشريف -معالي زايد - سمير صبري - زيزي البدراوي).

 المسلسل الإذاعي الإمام مسلم، (المؤلف د: وليد برهام -المخرج: محمود محجوب).

روابط خارجية

مراجع

أشخاص على قيد الحياة
أشخاص من المحلة الكبرى
أعضاء الجمعية التأسيسية للدستور المصري
ممثلو فيلم الرسالة
ممثلون مصريون في القرن 20
مواليد 1361 هـ
مواليد 1942
نقابيون مصريون
ممثلون مصريون في القرن 21
أشرف عبد الغفور

أشرف عبد الغفور


Nitrariaceae (sinonim Tetradiclidaceae), biljna porodica iz reda Sapindales koja se sastoji od najmanje jednog do tri ili više rodova s najmanje 13 vrsta.

Porodica je dobila ime po rodu Nitraria, a u nju su uklopljeni i rodovi Peganum ili stepska rutvica i Tetradiclis koji s rodom Malacocarpus činili bivšu porodicu Tetradiclidaceae.

Rod Malacocarpus klasificira se u više porodica, u Nitrariaceae, Tetradiclidaceae i Zygophyllaceae

Izvori

Sapindolike

Nitrariaceae


Pentru un actor născut în 1904, vedeți Mircea Constantinescu (actor, 1904–1972).

Mircea Constantinescu (n. 24 ianuarie 1952, București) este un actor român de teatru și film, regizor precum și profesor de arta actorului la UNATC I.L.Caragiale București.

Biografie
S-a născut la 24 ianuarie 1952 la București. A absolvit IATC I.L.Caragiale București în 1975, la clasa profesoarei Sanda Manu. În același an este repartizat la Teatrul de Stat din Oradea, unde începe să fie distribuit în general în roluri de tânăr răzvrătit, nonconformist, rebel. Rolul care avea însă să îl lanseze a fost AA, din piesa Emigranții de Sławomir Mrożek, în care juca alături de fostul său coleg de facultate Radu Vaida. Pentru acest rol, Constantinescu a primit în 1977 premiul pentru interpretare la Festivalul de Teatru de la Piatra Neamț și a fost foarte lăudat în presa de specialitate a vremii.

În 1975 are loc premiera mondială a piesei Fontana di Trevi de Gian Lorenzo Bernini la Teatrul de Stat Oradea, piesă unde Mircea Constantinescu este și interpret, și asistent de regie. Ultimul spectacol în care actorul joacă la Teatrul din Oradea este un one-man show din 1980, Strângând a vremii trudă într-un ceas, conceput de actor pe baza unor texte scrise de mari autori ai lumii, precum Anton Cehov, William Shakespeare, Ion Luca Caragiale, Mihai Eminescu, Bertolt Brecht, Maxim Gorki, Eschil, Ben Jonson, Johann Wolfgang von Goethe, Jean-Paul Sartre, Edmond Rostand, Camil Petrescu și Lucian Blaga. Ideile transmise de acest spectacol au fost că arta nu imită, nu copiază, ci creează viață, iar teatrul este mai mult decât viață. Printre temele de meditație propuse s-au numărat cosmogonia, iubirea, istoria, libertatea sau fericirea.

În 1981 vine prin concurs la Teatrul Odeon din Capitală, unde joacă și în prezent cu aceeași dăruire. S-a impus prin stilul său unic de a vorbi pe scenă, cu foarte mult patos, ajungând și colaborator al Teatrului Național Radiofonic, unde a interpretat mai bine de 100 de roluri. În 2009 devine doctor în teatru cu lucrarea De spectaculis și a fost profesor asociat în cadrul UNATC I.L.Caragiale București începând din 1985 până în 2017.

A fost căsătorit cu Alexandrina Constantinescu și au avut împreună o fată, Cristina, și ea actriță.

Roluri în teatru

Teatrul de Stat Oradea
 Udrea – Steaua fără nume de Mihail Sebastian, regia Szombati Gille Otto, 1975
 Wilson – Bomba zilei de Ben Hecht, regia Szombati Gille Otto, 1976
 Adrian – Balconul de D.R.Popescu, regia Alexandru Colpacci, 1976
 Reporterul – Marea gară nouă de Victor Frunză, regia Szombati Gille Otto, 1976
 Oviello – Fontana di Trevi de Gian Lorenzo Bernini, regia Sergiu Savin, 1976
 Russel – Hotărârea de Mircea Bradu, regia Alexandru Colpacci, 1977
 Pepelea – Sânziana și Pepelea de Vasile Alecsandri, regia Sergiu Savin, 1977
 Soldatul – 1877 de Viorel Horj, regia Szombati Gille Otto, 1977
 Viorel Scurtuleț – Piatră la rinichi de Paul Everac, regia Szombati Gille Otto, 1977
 AA – Emigranții de Sławomir Mrożek, regia Alexandru Colpacci, 1977
 Ciriviș – Capul de rățoi de George Ciprian, regia Sergiu Savin, 1978
 Ralph Austin – Fluturii sunt liberi de Leonard Gershe, regia Szombati Gille Otto, 1978
 Bucur – Occisio Gregorii in Moldavia Vodae tragice expressa de Samuil Vulcan, regia Ion Olteanu, 1978
 Leandre – Vicleniile lui Scapin de Molière, regia Domnița Munteanu, 1978
 Ricco Verri – Astă-seară se improvizează de Luigi Pirandello, regia Alexandru Colpacci, 1978
 Corifeul – Rhesos de Euripide, regia Sergiu Savin, 1979
 Despreux – Madame sans gêne de  Victorien Sardou și Émile Moreau, regia Szombati Gille Otto, 1979
 Lorenzo – Inima de Mircea Bradu, regia Alexandru Colpacci, 1979
 Ștefan Tipătescu – O scrisoare pierdută de Ion Luca Caragiale, regia Alexandru Colpacci, 1979
 Zapo – Picnic pe câmpul de luptă de Fernando Arrabal, regia Magda Bordeianu, 1980
 Gabi – Noi, bărbații de Méhes György, regia Gábor József, 1980

Teatrul Odeon
Sursa:
 Joey – Povestea unei iubiri de Terence Rattigan, regia George Teodorescu, 1980
 Omul-cal – Woyzeck de Georg Büchner, regia Alexa Visarion, 1981
 Cocoșelul – Cocoșelul neascultător de Ion Lucian, regia Ion Lucian, 1981
 Mircea – Șapte martori de Peter Karvas, regia Constantin Gheorghiu, 1982
 Zidarul tânăr – Zidarul de Dan Tărăchilă, regia Tudor Mărăscu, 1982
 Macar – Serenadă târzie de Aleksei Arbuzov, regia Geta Vlad, 1984
 Ospătarul – Front atmosferic de György Csávossy, regia Mihai Lungeanu, 1984
 Nikita Lihacev – Jocuri crude de Aleksei Arbuzov, regia Dinu Cernescu, 1985
 Gică Hau-Hau – Să nu-ți faci prăvălie cu scară de Eugen Barbu, regia Sanda Manu, 1985
 Tânărul – Așteptăm pe altcineva de Paul Ioachim, regia Tudor Mărăscu, 1986
 Crainicul – Regele Lear de William Shakespeare, regia Mihai Marin, 1988
 Gardian – ...au pus cătușe florilor... de Fernando Arrabal, regia Alexander Hausvater, 1991
 Negustorul – Mincinosul de Carlo Goldoni, regia Vlad Mugur, 1991
 Primarul Londrei – Richard al-III-lea de William Shakespeare, regia Mihai Măniuțiu, 1994
 Trilețki – Don Juan a la Russe după Anton Cehov, regia Gelu Colceag, 1997
 Ofițer – Frații Karamazov de Feodor Dostoievski, regia Alexandru Vasilache, 1998
 Lopez – Saragosa - 66 de zile de Jan Potocki, regia Alexandru Dabija, 1999
 Haralampi Spiridonovici Dîmba – Nuntă cu răpiri de Anton Cehov, regia Beatrice Rancea, 2000
 Pandolfo – Cafeneaua de Carlo Goldoni, regia Dragoș Galgoțiu, 2000
 Kiepert – Îngerul albastru de Heinrich Mann, regia Răzvan Mazilu, 2001
 Ofițerul pilot – Cartofi prăjiți cu orice de Arnold Wesker, regia Alice Barb, 2001
 Conducătorul caravanei – Alchimistul de Paulo Coelho, regia Anca Maria Colțeanu, 2002
 Asistent – Morți și vii de Ștefan Caraman, regia Ana Mărgineanu, 2002
 Orășean – Conu Leonida față cu reacțiunea de Ion Luca Caragiale, regia Mihai Măniuțiu, 2002
 Shakebag – Arden din Feversham după un autor englez anonim din secolul al-XVI-lea, regia Dragoș Galgoțiu, 2003
 Paulo Coelho – Veronika se pregătește să moară de Paulo Coelho, regia Gelu Colceag, 2003
 Leonid Andreevici Gaev – Livada de vișini de Anton Cehov, regia Sorin Militaru, 2004
 Bufonul – Cymbeline de William Shakespeare, regia Laszlo Bocsardi, 2005
 Pilulă – Aventurile lui Habarnam de Nikolai Nosov, regia Alexandru Dabija, 2005
 Charlotte von Mahlsdorf – Sunt propria mea soție de Doug Wright, regia Beatrice Rancea, 2007
 Doctorul – Ionesco - cinci piese scurte de Eugen Ionescu, regia Alexandru Dabija, 2007
 Hangiul – Ultima femeie a seniorului Juan de Leonid Juhovițki, regia Vladimir Granov, 2007
 Lou – Camera de hotel - o trilogie de Barry Gifford, regia Alexandru Dabija, 2008
 Theseus – Pyramus & Thisbe 4 You după William Shakespeare, regia Alexandru Dabija, 2009
 Vanitosul – Micul prinț de Antoine de Saint-Exupéry, regia Carmen Lidia Vidu, 2011
 Luciano Zavani – Când Isadora dansa de Martin Sherman, regia Răzvan Mazilu, 2012
 Flake – Ascensiunea lui Arturo Ui poate fi oprită de Bertolt Brecht, regia Dragoș Galgoțiu, 2012
 Imy – Poveste despre tatăl meu de Radu F. Alexandru, regia Gelu Colceag, 2014
 Ludovic al-XV-lea – Casanova după Giacomo Casanova, regia Dragoș Galgoțiu, 2015
 Colonelul Kraus – Švejk după Jaroslav Hašek, regia Alexandru Dabija, 2016

Colaborări
 Chremes – Eunucul de Publius Terentius Afer, regia Mihai Mălaimare, 1985 (Teatrul Bulandra)
 Geronte – Vicleniile lui Scapin de Molière, regia Alexandru Dabija, 1985 (Teatrul Nottara)
 Orgon – Tartuffe de Molière, regia Laurian Oniga, 1987 (Studioul de teatru Cassandra)
 Domnul Clovn - Clovnii, regia Mihai Mălaimare, 1988 (Teatrul Național București)
 Persoana însemnată – Mantaua de Nikolai Gogol, regia Mihai Mălaimare, 1989 (Teatrul Național București)
 Luca – Azilul de noapte de Maxim Gorki, regia Mircea Rusu, 2014 (Palatul Național al Copiilor București)

Teatru radiofonic
 Nicholas Nickleby de Charles Dickens, regia artistică Titel Constantinescu, 1987
 Leonardo da Vinci de Alexandru Kirițescu, regia artistică Leonard Popovici, (1988)
 Ubu Rege de Alfred Jarry, regia artistică Titel Constantinescu, (1990)
 Cinci piese scurte de Eugen Ionescu, regia artistică Alexandru Dabija, 2010
 Din teatrul lumii. Cinci personaje în interpretarea actorului Mircea Constantinescu, regia artistică Vasile Manta, 2011

Activitate regizorală
 Fontana di Trevi de Gian Lorenzo Bernini, Teatrul de Stat Oradea, 1976 (asistent de regie)
 Eunucul de Publius Terentius Afer, Teatrul Bulandra, 1985 (asistent de regie)
 Baba Hârca de Matei Millo, Studioul de teatru Casandra, 1987
 Mincinosul de Carlo Goldoni, Teatrul Odeon, 1991 (asistent de regie)
 Hora domnițelor de Radu Stanca, Academia de arte Luceafărul București, 1996
 Cerere în căsătorie de Anton Cehov, Academia de arte Luceafărul București, 1999
 Flecărelile femeilor de Carlo Goldoni, Universitatea Hyperion București, 2006
 Stele în lumina dimineții de Aleksandr Galin, Universitatea Hyperion București, 2006
 Gâlcevile din Chioggia de Carlo Goldoni, Universitatea Spiru Haret București, 2007
 Gâlcevile din Chioggia de Carlo Goldoni, UNATC I.L.Caragiale București, 2010
 Domnișoarele din Avignon de Jaime Salom Vidal, Universitatea Spiru Haret București, 2011
 Prețioasele ridicole de Molière, Universitatea Spiru Haret București, 2011
 Gâlceava zeilor de Radu Stanca, Palatul Național al Copiilor București, 2014
 Anișoara și ispita de Alexandru Kirițescu, UNATC I.L.Caragiale București, 2016

Filmografie

 Mai presus de orice (1978)
 Bietul Ioanide (1980)
 Mai presus de orice (1980)
 Ștefan Luchian (1981)
 Așteptînd un tren (1982)
 Scopul și mijloacele (1984)
 Pas în doi (1985)
 Rochia albă de dantelă (1989)
 Ce-ai cu mine, Doamne? (1995) - ca Tudor Arghezi
 Hideous! (1997), regia Charles Band
 Femeia în roșu (1997)
 Omul zilei (1997)
 Trenul vieții (1998)
 Aliens in the Wild, Wild West (1999)
 Mimic 3: Sentinel (2003)
 Hellraiser: Deader (2005)
 Umilință (2011)
 Poveste din trecut (2017)
 Portrete în pădure (2017), regia Dinu Tănase
 Octav (2017)

Premii și distincții
 Premiul pentru interpretare în cadrul Festivalului de Teatru Piatra Neamț, pentru rolul AA din spectacolul Emigranții de Sławomir Mrożek, 1977
 Premiul pentru interpretare în cadrul Festivalului de Teatru Satu Mare, pentru rolul Adrian din spectacolul Balconul de D.R.Popescu, 1978
 Marele premiu pentru întreaga echipă în cadrul Ediției a-II-a a Săptămânii Teatrului Scurt, pentru spectacolul Occisio Gregorii in Moldavia vodae Tragedice Expressa de Samuil Vulcan, 1978
 Premiul de excelență pentru întreaga echipă în cadrul Galei UNITER, pentru spectacolul ...au pus cătușe florilor... de Fernando Arrabal, 1992
 Premiul de excelență pentru întreaga echipă în cadrul Galei UNITER, pentru spectacolul Richard al-III-lea de William Shakespeare, 1994
 Premiul Consiliului Britanic pentru întreaga echipă, pentru spectacolul Cartofi prăjiți cu orice de Arnold Wesker, 2002

Note

Legături externe

 - teatrul odeon

Nașteri în 1952
Actori români
Bucureșteni
Români în viață

Mircea Constantinescu (actor, n. 1952)


Hanuka (), veya Işıklar Bayramı (), Seleukos İmparatorluğu'nun elindeki Kudüs'ün (Yeruşalim) MÖ 200'lerde Yahudiler tarafından geri alınmasının şerefine 2200 yıldır kutlanan bir Yahudi bayramıdır. İbrani takvimine göre Kislev'in 25. gününden başlayarak sekiz gün sekiz gece boyunca sürer. Gregoryen takvimine göre en erken Kasım sonunda, en geç ise Aralık ortalarında meydana gelir.

Festival, menora (veya hanukkiah) adı verilen dokuz dallı bir şamdanın mumlarının yakılmasıyla başlar. Bir dal tipik olarak diğerlerinin üstüne veya altına yerleştirilir ve bir mum, diğer sekiz mumun yakılması için kullanılır. Bu özel muma şamaş () denir. Hanuka sözcüğü İbranice "adama, ithaf etmek" anlamlarına gelir. Bu bayram, Gregoryen takvimiyle aralık, kasım sonu ya da çok ender olarak ocak başına denk gelir.

 Festival, Hanukiya adı verilen, Menora'ya benzeyip fazladan iki kolu daha olan, 9 kollu şamdanın kollarının yakılmasıyla kutlanılır. Birinci gün bir tane, ikinci gün iki tane yakılır ve bayram boyunca her gün bir fazla kolun yanmasıyla devam eder. Hanukiya'nın ortasındaki, diğerlerine göre daha yukarıda bulunan kola Şamaş () ismi verilir ve bu kol her gün yanar.

Hanuka'nın hikâyesi

Arka plan
Seleukos İmparatoru III. Antiohos'un, Mısırlı Kral 5. Epifanes'i Panyum Savaşı'nda yenmesine kadar (M.Ö. 200), Yahudiye bölgesi, Ptolemi Hanedanı'nın bir parçasıdır. O andan itibaren, Yahudiye; Suriye'deki Seleukos İmparatorluğu'nun bir parçası oldu. Kral 3. Antiohos'un yeni Yahudi tebaasıyla anlaşmayı istemesi, onların 'atalarının adetlerine göre yaşama' haklarını ve dini vecibelerini Kudüs Tapınağı'nda sürdürebilmelerini garantiledi. Ancak, Milat'tan önce 175'te, 3. Antiohos oğlu 4. Antiokhos, görünüşte Tobias'ın oğullarının emriyle, Yahudiye'yi işgal etti. Milattan önce 170'lerde, Helenleşmiş Yahudi Grubu'nun başını çeken Tobiad'lar, ellerinden kontrolü gasp eden Baş rahip Onias ve Mısır yanlısı grup tarafından Suriye'ye atıldı. Sürülen Tobiad'lar, Kral 4. Antiokhos'la Kudüs'ü tekrar ele geçirmek için görüştü. Antik Yahudi tarihçi Flavius Josephus'un anlatımıyla; "Önceden buna niyeti olan Kral, onlara boyun eğdi ve büyük bir orduyla Yahudilere hücum etti, şehirlerini zorla aldı ve Ptolemi yanlısı çok sayıdaki insani katletti ve etrafı talan etmek için askerlerini gönderdi. Ayrıca tapınağı berbat etti ve üç yıl altı ay boyunca, daima gerçekleşen kefaret kurbanı sunumuna bir son verdi".

Geleneksel görüş
İkinci Tapınak yağmalanıp, ibadetler durduğunda, Yahudilik yasadışı hale getirildi. M.Ö. 167'te, Antiokhos, tapınakta Tanrı Zeus'a adanmış bir sunak hazırlanmasını emretti. Sünneti yasakladı ve sunakta domuzların kurban edilmesini emretti. Antiokhos'un bu davranışları, büyük ölçüdeki ayaklanmayı provoke etti. Haham Matatyahu ve beş oğlu; Yuhanna, Simon, Elazar, Yonatan ve Yehuda, Antiyokus'a karşı bir ayaklanmanın başını çekti. Yehuda, Yehuda Makkabi (Çekiç Yahuda) olarak bilinir oldu. M.Ö. 166'ya doğru, Matatyahu öldü ve Yehuda, lider olarak yerine geçti. M.Ö. 165'te Selevkos Hanedanına karşı olan Yahudi ayaklanması başarılı oldu. Tapınak serbest bırakıldı ve yeniden adandı. Hanuka festivali bu olayı kutlamak için gerçekleştirildi. Yehuda tapınağın temizlenmesini, yeni bir sunağın kirlenmiş olanın yerine kurulmasını ve yeni kutsal taşıyıcıların yapılmasını emretti. Talmud'a göre, tapınaktaki Menora için, her gece, gece boyunca yanması için zeytin yağı gerekti. Hikâyeye göre, sadece bir gece yetecek kadar yağ vardı, ama yeni tedarik için gerekli olan sekiz gün boyunca bitmeden yandı. Yahudi bilirkişiler tarafından, bu mucizevi olayı anmak için, sekiz günlük bir bayram ilan edildi.

Hikâyenin 1. Makabeler'deki versiyonu; (zeytin yağı mucizesinden hiç bahsetmeden) sekiz günlük olan bayramın, tapınağın sunağının yeniden adanması adına, şarkılarla kutlamanın ilan edildiğini anlatır. Birkaç tarihçi Hanuka'nın 8 günlük bir kutlama olması nedeninin, gecikmiş Sukot ve Şemini Atzeret kutlamaları olduğuna inanır. Savaş esnasında Yahudiler bu kutlamaları yapamadılar (Suk.v. 2-4)

Modern görüş

Bazi modern bilimciler, kralın gelenekçi Yahudiler ve Helenleşmiş Yahudiler arasındaki sivil savaşa karıştığını iddia ediyor. Kim baş rahip olur diye birbirleriyle vahşice yarıştılar. Yason'ın Helenistik reformları, Yahudilik mertebeleri arasında bir savaşın karar verici unsurları oldu. Diğer yazarlar, olası başka sosyo-ekonomik nedenleri göz önünde bulundurur, dini nedenlerin yanı sıra. Birçok yönüyle sivil savaş olarak başlayan savaş, Helenistik Suriye Krallığının, Helenleşmekte olan Yahudilerin yanında yer almasıyla daha şiddetlendi. Şiddetlendikçe, Antiokhos, Helenleştiricilerin yanını, gelenekçilerin önemsedikleri dini ritüelleri yasaklayarak aldı. Bu, Selevkos geleneklerini ve ibadetlerini her yerde takip eden bir insanın neden geleneksel olan Yahudi ibadetlerini yasakladığını anlatır.

Hanuka rituelleri
Hanuka, bazıları ailece ve bazıları topluca yapılan, 8 günlük tatil boyunca her gün süren bir seri ritüelle kutlanır. Günlük ibadete özel eklemeler yapılır ve yemekten sonraki şükrana özel bir kısım eklenir. Hanuka "Şabat benzeri" bir tatil değildir ve Şulhan Aruh'ta belirtilen, Şabat'ta yapılması yasak olan aktivitelerden sakınma zorunluluğu yoktur. Dindar insanlar, her zamanki gibi işe giderler ama akşamüstü mumları yakmak için eve erken dönerler. Okulların kapanması için hiçbir dini neden yoktur ama buna rağmen, İsrail'de Hanuka'nın ikinci gününden itibaren bir hafta boyunca, Hanuka kutlamaları için kapanır okullar. Birçok aile, kitap ya da oyun gibi birçok küçük hediye verirler birbirlerine. Yağın önemini anmak için Hanuka kutlamaları esnasında kızarmış yemekler yenilir.

Hanuka ışıklarını yakmak

Sekiz gece boyunca, her gece için bir ışık. Evrenselce alışılmış Mitsvayı "güzelleştirme" adına, yanan mum sayısı her gece için bir tane artırılır. Bir ekstra ışık olan Şamaş'ta her gece yakılır ve bu ışık diğerlerinden farklı bir noktadadır. Bu ekstra ışığın özelliği, ışıklarının, Hanuka hikâyesinin yansıtılması ve Hanuka hikâyesi üzerine düşünülmesinden başka nedenler için kullanılmamasının yasak olduğunu belirtmektir. Bu Şabat'ta aydınlatma amaçlı kullanılan mumlardan farklıdır. Bundan dolayı, eğer bir kimse ekstra aydınlanmaya ihtiyaç duyarsa Şamaşı kullanabilir ve yasaklanmış ışıkları kullanmaktan sakınır. Bazı insanlar Şamaş'ı önce yakıp sonra diğerlerini yakmak için kullanır. Hanuka boyunca, ilk gece Şamaş ve başka bir ışıkla iki, sonraki gece üç ve her gece bir fazla ışık artarak, sekizinci gecede 9 ışığa kadar artar. Sekizci gece toplam 44 defa ışık yakılmış olur. (Şamaş'sız 36.)

Bu ışıklar mum ya da gaz lambası olabilir. Elektrikli ışıklar, hastane odası gibi açık ateşin izin verilmediği yerlerde bazen kullanılır ve bu kabul edilir. Birçok Yahudi evinde özel şamdan ya da Hanuka için özel gaz lambası tutucusu bulunur.

Hanuka ışıklarının evin içinden ziyade dışını aydınlatmasının sebebi, oradan geçen kişilerin bu aydınlatmayı görmesi ve böylece bu tatilin mucizesini hatırlamasıdır. Buna göre lambalar caddeye bakan pencerelere ya da kapıya bakan yerlere kurulur. Aşkenazlar'ın arasında her bir aile üyesinin ayrı ayrı bir Menora sahibi olması bir gelenek iken, Sefarad'larda ise tüm ev için bir ışık yakılır. Bu ışıklar sadece anti-semitik tutumlar karşısında dışarıdaki insanlardan gizli tutulur, tıpkı zamanında Zerdüştler'in yönetiminde olan İran'da, Avrupa'nın bazı bölümlerinde ve II. Dünya Savaşı esnasında olduğu gibi. Buna karşın birçok Hasidik grup lambayı evin içinde hemen kapının yanına koyarlar mutlaka insanların dışarıdan görmesi gerekmez. Bu geleneğe göre, lambalar Mezuza'nın tam karşısına yerleştirilir, böylece birisi kapıdan geçtiğinde Mitsva'nın kutsallığıyla çevrelenir.

Genelde kadınlar belirli zamana bağlı emirlerden muaftırlar ama Talmud, kadınların Hanuka ışığı yakma Mitsva'sını yapmalarını, Hanuka mucizesine onlarında dahil olmalarından dolayı, gerekli kılar.

Mum yakma vakti

Hanuka ışıkları hava karardıktan sonra en az bir buçuk saat yanmalıdır. Birçok Kudüs'lünün gözlemlerine göre Vilna Gaon geleneği, aynı zamanda şehrin de geleneğidir, ışığı günbatımında yakmaktır buna karşın Kudüs'te bile birçok Hasidik daha sonra yakar. Birçok Hasidik din adamı çok daha sonra yakar, çünkü mumları yaktıklarında Hasidik oluşlarıyla mucizeyi yayma zorunluluğunu yerine getirmiş olurlar. Hanuka için satılan ve pahalı olmayan mumlar yarım saat boyunca yakılır, böylece bu gereklilik hava karardığında mumlar yakılarak karşılanır. Ama Cuma günleri bir problem ortaya çıkar. Mumlar Şabat'ta yakılamayabileceğinden, gün batmadan önce yakılır. Buna karşın mumlar her zaman kaldığı kadar yanmış bir şekilde kalmalıdır (gün batımından sonra yarım saat) ve pahalı olmayan Hanuka mumları gerekliliği karşılayacak kadar uzun yanmaz. Buna çözüm olarak daha uzun yanan mumlar ya da geleneksel gaz lambaları kullanılır. Yukarıda belirtilen yasak yerine getirilerek, ilk Hanuka menorası yakılır daha sonra onu Şabat mumları takip eder.

Mumlar üzerinden şükran
Genel olarak 8 günlük bayram süresince üç şükran dile getirilir. Hanuka'nın birinci gecesinde Yahudiler üç şükranın hepsini söylerler, ama geriye kalan gecelerde ise sadece ilk ikisini söylerler. Şükranlar geleneğe göre mumlar yakıldıktan sonra ya da önce söylenir. Hanuka'nın ilk gecesinde Menora'nın sağ tarafında bir ışık yakılır, 8 gece boyunca takip her gecede ise ilk gece yakılan ışığın yanına bir ışık daha eklenir, bu mum, gazlı lamba ya da elektrikli lamba olabilir. Her gece ilk olarak en soldaki mum yakılır, mum yakma işlemi soldan başlar sağa doğru devam eder.

Hanerot Halalu
Işıklar yakılırken ya da ışıklar yakıldıktan sonra "Hanerot Halalu" ilahisi okunur. Çeşitli versiyonları vardır. Burada verilen versiyonu birçok Aşkenaz cemiyeti tarafından bilinir.

Aşkenazi versiyonu
Bu ışıklar bu mevsimin o günlerindeki rahipler aracılığıyla gerçekleştiğine inanılan mucizeler için yakılır. Hanuka'nın sekiz günü boyunca bu ışıklar kutsal addedilir.

Maoz Tzur
Her gece mumların yakılmasından sonra, Ma'oz Tzur ilahisi söylenir, Şarkı altı kıt'a dan oluşur. Birinci ve sonuncu genel ilahi kurtuluştan bahseder ve ortadaki dörtlü, Yahudi tarihi boyunca zulme uğraşmış Yahudilerden bahseder ve tanrıya bu trajedilere rağmen hayatta kalmaktan dolayı şükreder: Mısır'dan Çıkış, Babil'deki tutsaklık, Purim bayramı mucizesi ve Haşmonayim zaferi.

Diğer Gelenekler
Işıklar yandıktan ve Ma'oz Tzur dan sonra, diğer Hanuka şarkıları söylemek, birçok Yahudi evde gelenektir. Bazı Hasidik ve Sefarad Yahudiler mezmur (Mezmur 30, 67 ve 91) okur. Kuzey Amerika'da ve İsrail'de, hediyeleşmek veya çocuklara hediye vermek olağandır. Buna ek olarak birçok aile çocuklarına sadaka vermeleri için teşvik eder.

Zot Hanuka
Hanuka'nın son günü, o gün sinagog'da okunan ayete (Zot Chanukat Hamizbe'ach, 7:84) göre, Zot Hanuka olarak bilinir. Kabala ve Hasidizm'in öğretilerine göre, Zot Hanuka; Yom Kipur kutsal sezonunun final mührüdür. Ayrıca, bu günün duaların özellikle kabul olduğu bir gün olduğunu belirtir Kabala ve Hasidik edebiyat.

Hanuka müziği
Hanuka teması üzerine, diğer Yahudi bayramlarından daha fazla sayıda birçok şarkı yazılmıştır. En çok bilinenleri; "Hanukkiah Li Yesh" (Bir Hanukkiya'm var), "Ocho Kandelikas" (Sekiz Küçük Mum), "Kad Katan" (Bir Küçük Sürahi), "S'vivon Sov Sov Sov" (Sevivon, Dön ve Dön), Haneirot Halolué (Yaktığımız Bu Mumlar), "Mi Yimalel" (Kim Tekrar Anlatır) ve "Ner Li, Ner Li" (Bir Mumum Var). İngilizce konuşulan ülkelerde en çok bilinenler içinde "Sevivon, Sevivon, Sevivon" ve "Hanuka O Hanuka" var.

Hanuka yiyecekleri

Tapınakta sekiz gün boyunca ateşi yanar halde tutan küçük kaptaki yağı anmak adına, yağda (tercihen zeytin yağı) kızarmış ve fırınlanmış yiyecekler yemek adeti vardır. Geleneksel (Aşkenaz) yiyecekler arasında patatesli krepler (Latkeler) vardır. Latkeler pişirilirken un, patates, yumurta ve soğan kullanılır. Sefarad, Leh ve İsrailli aileler, içi reçel dolu Ponçikler, Bimuelolar ve Sufganiyotlar gibi yağda kızartılmış yiyecekler yerler. Sufganiyalar tarçına batırılarak sunulur. Ayrıca, süt ürünleri (özellikle peynir) yemekte küçük yemek adetlerinden biridir, bu adetin kökleri Holofernes'in kafasının Judith tarafından kesilmesine gider.

Sevivon

İbranice Sevivon (dreidel) olarak adlandırılan dört yüze sahip olan topaç, çocukların Hanuka'da oynadıkları bir oyuncaktır. Topaç'ın her yüzüne bir İbranice harf yerleştirilmiştir. Bu harfler İbranice םש (Nes), ההי (Gadol), לגדו (Haya), oנ (Sham) kelimelerinin kısaltmalarıdır. Bu kelimeler birleştiklerinde, Bet-Amikdaş'ta gerçekleşen yağın mucizesini çağrıştıran "Burada büyük bir mucize gerçekleşti" cümlesini oluşturur.
נ (Nun)
ג (Gimel)
ה (Hey)
ש (Shin)
Bazı Yahudi yorumcular, sevison üzerindeki harflere sembolik önem verir. Bu yorumlardan biri, bu dört harfi Yahudi milletinin sürgünlerine (Babil, Pers İmparatorluğu, Yunanistan ve Roma) bağlar.
Menora'yı yaktıktan sonra, Sevivon oyununu oynamak, birçok Yahudi ailede gelenektir. Oyunda: Her oyuncu 10 ya da 15 adet madeni para (gerçek veya çikolata), fındık, kuru üzüm veya şekerle başlar. Oyuncu parayı, fındığı veya şekerleri kaba yerleştirir. İlk oyuncu sevivonu çevirir ve sevivonun üzerinde durduğu tarafa göre, ya kaptakini kazanır ya da kendi kabından bedeli öder. Oyunun Yidiş versiyonuna göre kuralları şöyledir:
Nun–nisht, "hiçbir şey"–hiçbir şey olmaz ve diğer oyuncuya geçer çevirme sırası
Gimel–gants, "Hepsi"–Oyuncu bütün kaptakileri alır.
Hey–halb, "yarısı"–Oyuncu kaptakilerin yarısını alır.
Shin–shtel ayn, "içine koy"–Oyuncu bir adet bedel öder.
Oyun bir oyuncunun her şeyi kazanmasıyla sona erer.
Oyunun aslında, Yunanlar tarafından yasaklanan Tevrat çalışmalarının, Yahudiler tarafından kamuflaj altında yapılmasını andığına inanılır.

Hanuka Parası (harçlık)

Hanuka Parası, bayrama heyecan katmak için sık sık dağıtılan harçlıklardır. Miktar genelde küçüktür ve madeni paralarla verilir, ama akrabalar ya da aile büyükleri daha büyük miktarlar verebilir. Birçok Hasidik Yahudi, bu harçlığı, bayramda evleri ziyaret edildiğinde verir.

Gregoryen takvimle Hanukalar

Kaynakça

Ayrıca bakınız
 Menora

Dış bağlantılar
 1. Makabeler
 2. Makabeler
 "Hanuka" - sevivon.com

Hanuka


هرمون مطلق لموجهة القشرة (اختصارًا ) هو هرمون عديد ببتيد وناقل عصبي يشارك في الاستجابة للكرب. مهمته الرئيسية هي تحفيز تصنيع الهرمون الموجه لقشر الكظر (ACTH) النخامية ويعتبر عنصراً رئيسياً في المحور الوطائي-النخامي-الكظري. كما يُعتقد أنه يعمل ناقلًا عصبيًا بين مختلف أجزاء الدماغ. يتكون هذا الهرمون من 41 حمضًا أمينيًا مشتقةً من ببتيد سابق هرموني (prohormone) يتكون من 196 حمضًا أمينيًا.

يفرز هذا الهرمون من النواة الوطائية المجاورة للبطين الموجود تحت المهاد، ويكون إفرازه استجابة للضغوط النفسية أو الجسدية. يعتقد أن الاضطرابات في إفراز هذا الهرمون له علاقةً بحالات الاكتئاب ومرض آلزهايمر وأمراضٍ أخرى مثل داء باركنسون. كما أن العوز الشديد لهذا الهرمون يؤدي إلى مضاعفات خطيرة مثل هبوط السكر والتهاب الكبد.

هناك على الأقل نوعان من المستقبلات لهذا الهرمون CRF1 , CRF2. بالإضافة إلى مهاد المخ، يفرز هذا الهرمون أيضاً من المشيمة ويعتبر أحد محفزات الوضع.

انظر أيضًا
 هرمون قشري سكري
 متلازمة كوشينغ
 مرض أديسون

المراجع

جينات على كروموسوم 8
هرمونات المحور الوطائي-النخامي-الكظري
هرمونات ببتيدية

هرمون مطلق لموجهة القشرة


Pierre Gassendi (22 Ocak 1592 –  24 Ekim 1655), Fransız düşünür, matematikçi ve Katolik rahip. Kendisinden sonraki felsefi ve bilimsel spekülasyonla tavır üzerinde oldukça etkili olmuş olan Gassendi, eski ilkçağ atomculuğunu canlandırmıştır. Felsefeyi, Hellenistik dönemde Epiküros'un yaptığı gibi, mantık, fizik ve ahlak felsefesi olarak üçe ayıran Gassendi, önce Descartesçı doğuştan düşünceler anlayışına karşı çıkmış ve bilginin esas kaynağının duyular ve tümevarım olduğunu öne sürerek, deneyci bir bakış açısı benimsemiştir. Matematikçiliğinin de etkisiyle, tümdengelimden hiç vazgeçmemiş olan Gassendi, felsefi atomculuğu geleneksel maddi yorumundan sıyırmış ve onu, matematikle mekaniğin kendisine uygulanabileceği bir şekle büründürmüştür

Kaynakça

 Alberti Antonina: Sensazione e realtà. Epicuro e Gassendi Leo T. Olschki, Firenze 1988. ISBN 88-222-3608-4
 Olivier Bloch: La philosophie de Gassendi. Nominalisme, matérialisme et métaphysique. Martinus Nijhoff, La Haye 1971, ISBN 90-247-5035-0
 Saul Fisher: Pierre Gassendi's Philosophy and Science. Brill, Leiden/Boston 2005, ISBN 978-90-04-11996-3
 Lynn Sumida Joy: Gassendi the Atomist: Advocate of History in an Age of Science. Cambridge University Press, Cambridge, UK/New York 1987, ISBN 0-521-52239-0
 Antonia Lolordo: Pierre Gassendi and the Birth of Early Modern Philosophy. Cambridge University Press, Cambridge, UK/New York 2006 ISBN 978-0-521-86613-2
 Marco Messeri: Causa e spiegazione. La fisica di Pierre Gassendi. Franco Angeli, Milano 1985 ISBN 88-204-4045-8
 Margaret J. Osler: Divine Will and the Mechanical Philosophy: Gassendi and Descartes on Contingency and Necessity in the Created World. Cambridge University Press, Cambridge, UK/New York 1994, ISBN 0-521-46104-9
 Rolf W. Puster: Britische Gassendi-Rezeption am Beispiel John Lockes. Frommann-Holzboog, Stuttgart 1991, ISBN 3-7728-1362-3
 Reiner Tack: Untersuchungen zum Philosophie- und Wissenschaftsbegriff bei Pierre Gassendi: (1592 - 1655). Hain, Meisenheim (am Glan) 1974, ISBN 3-445-01103-6

Dış bağlantılar
 Stanford Encyclopedia of Philosophy: Pierre Gassendi

1592 doğumlular
1655 yılında ölenler
17. yüzyıl Fransız matematikçileri
Fransız filozoflar
Fransız astrologlar
Paris'te ölenler
Roma Katolik bilim adamlar

Pierre Gassendi


مدغشقر:الهروب إلى أفريقيا هو فيلم كرتوني مرسوم بالكمبيوتر أنتجته دريم ووركس يعتبر الفيلم الجزء الثاني من كارتون مدغشقر. عرض الفيلم في دور العرض في 7 نوفمبر 2008،أما إصدار ال DVD فتم نشره في 6 فبراير 2009. كما في الجزء الأول أبطال الفيلم هم أربعة حيوانات: الأسد أليكس بين ستيلير، الحمار الوحشي مارتي كريس روك، الزرافة ميلمين ديفيد شويمير، وفرس النهر غلوريا جادا بينكيت سميث، وأضيفت بعض الشخصيات الجديدة منها الأسد زوبا والد أليكس بيرني ماك والأسد المتعطش للسلطة ماكونجا ألك بالدوين.

القصة
عندما يحاول اليكس الرجوع إلى نيويورك بعد أن تغلب على طبيعته المفترسة كما حصل في الجزء الأول انظر(مدغشقر (فيلم)) بوساطة الطائرة التي صنعتها جماعة البطريق والمفاجئة هي عندما ينتهي الوقود ويسقطون في محمية في أفريقيا ويلتقي بعائلته ثم تأتي مراسم حق العبور ثم يحاول ماكونجا خداع أليكس بالصراع مع أحد الأسود وهو تسي تسي لإثبات نسبه الملكي والفوز بلقب الأسد ألفا.. وعندما يفشل أليكس في الفوز بالمعركة نظرا لأنه كان راقصا في حديقة نيويورك.. يتم طرده وفي هذه الأحيان يتشاجر هو مع صديقه مارتي الحمار الوحشي لأنه لم يستطع التفريق بينه وحمار وحشي آخر ويكون ميلمان الزرافة انتخب ليكون الطبيب الساحر الجديد وتقول له زرافة أخرى عن مرض الطبيب الساحر وانه سيموت بعد يومان. وتحاول جماعة البطريق إصلاح الطائرة بوساطة سرقة السيارة السياحية التي كان على متنها العجوز المجنونة التي يمكنها قتل أسد ثم تبني هذه العجوز سد هي وزملائها في السيارة ويتسبب هذا السد بجفاف مياه المحمية وثم يعتد ان التضحية ستحل المشكلة.أما عن اليكس فذهب ليدمر السد ويتصالح مع مارتي وبعد أن امسكت به العجوز هرب مارتي وأوقف التضحية بميلمان وطلب الطائرة لإنقاذ صديقه ثم بعد تدمير السد اعطى اليكس ماكونجا حقيبة العجوز ثم حررو العجوز وهجمت على ماكونجا لإستعادة حقيبتها

انظر أيضًا
 مدغشقر

وصلات خارجية

أفلام باللغة الإنجليزية في عقد 2000
أفلام آيماكس
أفلام أخرجها توم ماكجراث
أفلام أمريكية
أفلام إنتاج 2008
أفلام باراماونت بيكتشرز
أفلام باللغة الإنجليزية
أفلام تضم شخصيات مؤنسة
أفلام تقع أحداثها في مدغشقر
أفلام تقع أحداثها في مدينة نيويورك
أفلام حركة حاسوبية في 2008
أفلام حركة حاسوبية أمريكية
أفلام دريم ووركس أنيمايشن
أفلام رسوم متحركة أطفال كوميدية أمريكية
أفلام رسوم متحركة أمريكية في عقد 2000
أفلام رسوم متحركة عن أسود
أفلام رسوم متحركة عن البطاريق
أفلام رسوم متحركة عن الحيوانات
أفلام رسوم متحركة عن الرفاق
أفلام رسوم متحركة عن القردة
أفلام رسوم متحركة عن ثدييات
أفلام رسوم متحركة كوميدية
أفلام رفاق كوميدية أمريكية
أفلام رفاق كوميدية في عقد 2000
أفلام صنعت باستخدام صور الحاسوب
أفلام كتب نصها السينمائي إيتان كوهين
أفلام كوميدية في 2008
أفلام متممة أمريكية
أفلام متممة إنتاج عقد 2000
أفلام مغامرات أمريكية
بادئة
موسيقى تصويرية لأفلام لحنها هانز زيمر

مدغشقر: الهروب إلى إفريقيا


An Schoenus imberbis in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Robert Brown. An Schoenus imberbis in nahilalakip ha genus nga Schoenus, ngan familia nga Cyperaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Schoenus

Schoenus imberbis


Nabagram Colony (en bengalí: নবগ্রাম কলোনী ) es una ciudad de la India ubicada en el distrito de Hugli, en el estado de Bengala Occidental. Según el censo de 2011, tiene una población de 18 358 habitantes.

Geografía
Está ubicada a una altitud de 15 , a 36 km de la capital estatal, Calcuta, en la zona horaria UTC +5:30.

Referencias

Localidades de Bengala Occidental

Nabagram Colony


The Botany of the Voyage of H.M.S. Sulphur, (abreviado Bot. Voy. Sulphur), es un libro ilustrado con descripciones botánicas que fue escrito por el botánico, pteridólogo y micólogo inglés, George Bentham y publicado en los años  1844 a 1846.

Referencias

Enlaces externos
en IPNI

Libros de botánica
Publicaciones científicas


Hrvatski obiteljski leksikon je leksikon Leksikografskog zavoda Miroslav Krleža izdan 2005. godine. Glavni priređivač je Tomislav Ladan. Sadrži 45.129 članaka.

Hrvatski obiteljski leksikon objašnjava pojmove iz raznovrsnih područja i struka: znanosti, kulture, tehnike, gospodarstva, politike, sporta, zabave, filozofije, prava, umjetnosti, itd. Također obrađuje zemlje i narode svijeta, stručne nazive, vlastita imena, povijesne, političke i kulturne događaji, vjerska, društvena i umjetnička gibanja te istaknute osobe različitih područja, a posebna je pozornost posvećena hrvatskim sadržajima. Vremenski raspon građe seže od prapovijesti, a prezentirana je kratkim i jednostavnim tumačenjima.

Izvori

Vanjske poveznice
 Službene mrežne stranice

Hrvatska enciklopedistika
Leksikoni

Hrvatski obiteljski leksikon