El formalismo es una teoría ética que sostiene que el valor moral está determinado por consideraciones formales, y no materiales. Los aspectos materiales de un acto moral incluyen lo que se hace y sus consecuencias, mientras que los aspectos formales son la ley y la actitud e intención del agente.
Por lo general, el formalismo ético se refiere a las opiniones de tipo kantiano, pues es una ética per se. Una ética formalista se llama así porque sostiene que la disposición de un agente es tomada sin referencia a ningún aspecto material, determina la moralidad de sus acciones, así como la forma determina la naturaleza de un sujeto material.

Immanuel Kant es el ejemplo clásico de un formalista. Para él, nada puede ser concebido como un bien absoluto, excepto una buena voluntad. Un testamento, sin embargo, es bueno solo en la medida en que cumpla con su deber por pura obediencia, y no por lo que logra o es capaz de lograr. La bondad moral es la sumisión a la ley que impone deberes. Esta ley es única, necesaria, universal e inherente a la razón misma.
Al enfatizar la racionalidad de la ley moral, Kant hizo mucho para frenar el empirismo excesivo y el sentimentalismo que era actual en la ética en su tiempo. También insistió en que los actos moralmente buenos solo pueden proceder de un libre albedrío con una intención correcta. Es incorrecto identificar el bien con la actuación solo por obediencia. En una ética sólida, las nociones centrales son las de la naturaleza, el fin y el bien; deber es un concepto subordinado. Muchos actos buenos no son deberes. El amor espontáneo y estimulante del bien logrado en un acto puede ser, en sí mismo, una mejor razón para hacerlo que cualquier deber. Finalmente, se debe señalar que sólo Dios, por su esencia y no simplemente por su voluntad, es absolutamente bueno y, además, también la fuente de toda bondad.

Surge con las ideas de Immanuel Kant, conteniendo tres características principales:
 Una norma es legítima si en ella está presente la formalidad; es decir, la legalidad.
 La norma tiene como base una experiencia moral.
 Las acciones buenas son las que no han sido hechas por el deber.

Georg Wilhelm Friedrich Hegel introduce la superación de la lógica formal y el establecimiento de la lógica dialéctica: las matemáticas no han logrado justificar estas operaciones que se basan en la transición, porque la transición no es de naturaleza matemática o formal, sino dialéctica.

Formalismo platónico
Aristóteles  atribuye a Platón, aunque los pitagóricos y los eleats ya lo habían precedido parcialmente, la primacía de la concepción formalista que habla de idea y especie , entendiéndola tanto como la esencia y causa de las cosas materiales como lo que hace las cosas inteligibles. en el sentido de que es la presencia de la idea en la cosa misma, que es una copia imperfecta de la esencia ideal, lo que hace posible que el intelecto del hombre comprenda lo que es: y de ahí el origen del problema de la relación no resuelta en la doctrina platónica entre el mundo ideal, de la forma y el de la realidad material.

La concepción platónica, expuesta en el diálogo de Timeo , de la formación del universo a partir de los dos elementos forma y materia, es retomada y profundizada por Aristóteles que la utiliza para definir la ousia de la sustancia, concebida como un sinolus , un indisoluble unión de forma y materia.

Formalismo en Aristóteles

Aristóteles, al abordarlo en sus obras Física, Metafísica, Sobre el alma, no está de acuerdo con los platónicos que entendían el mundo de las ideas como algo separado del de las cosas. De hecho, el individuo real no puede existir si la forma ideal no estuviera indisolublemente ligada a la materia en él. Dondequiera que esté presente una realidad material, hay la presencia necesaria de una forma.

La forma, sin embargo, tiene una prioridad cronológica y ontológica, primero en el tiempo y primero como un "ser" con respecto a la materia: de hecho es a la vez una causa eficiente , la que hace posible la existencia de la sustancia, y una final. causa , expresa el fin que da sentido a la existencia de la cosa misma. Pero, argumenta Aristóteles, la prioridad de la forma también es lógica porque " se puede hablar de todo en la medida en que tiene una forma y no por su aspecto material como tal ".

El formalismo teológico medieval

La teología de la época medieval que aplicó en el formalismo aristotélico de 'connotación alma inmortal'.

De hecho, Santo Tomás rechaza la teoría de los neoplatónicos agustinos que atribuían una especie de materia espiritual al alma humana y angélica y reafirma la pureza de la forma sustancial aristotélica, aunque, añade, la materia tiene su propia característica particular, como materia destinada a aceptar en sí misma la forma o alma, que luego se realiza plenamente como actual sólo en Dios, mientras que en el hombre todavía conserva un elemento de potencialidad y limitación.

El formalismo kantiano

Los conceptos aristotélicos de forma sustancial y forma final perdieron todo significado original con el advenimiento de la ciencia moderna y adquirieron un valor completamente diferente en la formulación kantiana .

La connotación explícita de formalismo se suele atribuir al pensamiento kantiano que, partiendo del concepto de trascendental, examina el proceso cognitivo:

 «Llamo trascendental a todo conocimiento que no se refiera a objetos, sino a nuestra forma de conocerlos, ya que esto debe ser posible a priori" "

En Kant, es decir, el término trascendental indica el mecanismo "formal" del conocimiento, independientemente de su contenido. De hecho, Kant no quiere explicar lo que se sabe, sino cómo se produce el conocimiento, es decir, definir los presupuestos teóricos que hacen posible el conocimiento.

Por un lado, es pasivo, ya que se basa en datos sensibles que adquirimos de forma pasiva; pero por otro lado es activo, ya que estamos dotados de " funciones trascendentales ", de modos de funcionamiento del intelecto que se activan automáticamente en el mismo momento en que recibimos datos sensibles . En el caso, por ejemplo, del primer grado de conocimiento, la intuición , instantáneamente ponemos en acción las funciones del espacio y el tiempo.; es decir, discriminamos, seleccionamos activamente datos sensibles en el espacio y el tiempo. Estos modos de funcionamiento del conocimiento sensible no son una actividad adicional que realizamos, sino peculiaridades específicas, elementos constitutivos de nuestro propio intelecto.

El formalismo kantiano se destaca en particular en el análisis de la moralidad representada por la ley moral que es « el principio válido para todo ser razonable, según el cual debe actuar, es decir, un imperativo. », un" imperativo categórico "cuyo valor no depende de su contenido, sino de su" forma "de derecho que es la" universalidad "de ese deber que formalmente pertenece a todo hombre y que le ordena actuar pero, para respetar su autonomía, no prescribe lo que debe implementar:

 "El único principio de moralidad consiste en la independencia de cualquier materia de la ley".

El formalismo en el pensamiento post-kantiano

Tomando en parte las concepciones hegelianas, Benedetto Croce retoma el formalismo cuando habla de formas que las remiten a la actividad, a la vida del Espíritu que se expresa en los cuatro grados de Estética, Lógica, Economía y Ética.

De manera diferente en su ensayo Las formas absolutas del espíritu (1909) Giovanni Gentile prefiere señalar como formas absolutas las del Arte, la Religión y la Filosofía como fases dialécticas del yo trascendental entendido como acto puro.

Sigue conectado a un ajuste de Kant es la filosofía de las formas simbólicas de Ernst Cassirer mientras que para Edmund Husserl, ahora lejos de kantismo, el concepto de la forma en la fenomenología es parte de una filosofía del carácter estrictamente científico. La psicología de la forma o Gestaltpsychologie también se refiere al enfoque fenomenológico.

Finalmente, los desarrollos recientes del formalismo se pueden encontrar finalmente en el concepto de estructura por estructuralismo.

Referencias
José Ferrater Mora, "Diccionario de filosofía"

Doctrinas filosóficas

Formalismo (filosofía)


SBV Excelsior je nizozemski profesionalni nogometni klub iz Rotterdama. Osnovan je 23. lipnja 1902. godine i prvotno se zvao "Rotterdamse Voetbal en Atletiek Vereniging Excelsior".

U sezoni 2019./20. se natječe u Eerste divisie, drugom rangu nizozemskog nogometa. Prethodnih 5 sezona je igrao u Eredivisie, gdje je sezonu završavao pri dnu tablice, da bi sezonu 2018./19. završio na 16. mjestu, te nakon doigravanja ispao iz lige.

Do 2015. godine Excelsior je bio Feyenoordov satelitski klub. Feyenoord je godinama pomagao Excelsioru, bilo novcem, bilo igračima (posudbom ili jeftinom prodajom). Prvi put su veze između ova dva kluba popucale 2005. godine, ali su ponovno obnovljene 2009. godine. Igraju na stadionu Woudestein koji je kapaciteta 4.500 gledatelja, a to je jedan od najmanjih stadiona na kojima igra neki profesionalni klub u Nizozemskoj.

Glavni rival im je Sparta Rotterdam.

Vanjske poveznice
Službene stranice

Excelsior

SBV Excelsior


La Villa Vieja de Algeciras (provincia de Cádiz), España, es uno de los barrios en los que se divide la ciudad y aquel en el que se han localizado restos arqueológicos de mayor antigüedad al situarse en ella una factoría de salazones datada en el . La denominación Villa Vieja aparece ya en los primeros momentos de la ocupación de la ciudad en el  para designar a un lugar despoblado con gran cantidad de vestigios arquitectónicos y como contrapunto a la Villa Nueva, lugar de asentamiento de la nueva población. Ambos topónimos coinciden con los utilizados durante la Edad Media pero para designar a los espacios contrarios.

El barrio se sitúa sobre una meseta al sur del río de la Miel englobado en su parte norte por este antes de que se produjera el soterramiento del cauce a finales de los años '70. La Villa Vieja está limitada por el Paseo de la Conferencia al este y sur, el Paseo del Río de la Miel al norte y la calle Aníbal al oeste.

Según parecen revelar las más recientes excavaciones arqueológicas, la meseta en la que se sitúa el barrio fue el núcleo principal de la ciudad romana de Iulia Traducta, o al menos del barrio industrial de ésta. La factoría de salazones descubierta en 2001 en la calle San Nicolás, al norte de la villa, es hoy día la más completa de las conocidas en la península ibérica. Su extensión y el hecho de que fuera ocupada desde los siglos I al IV d.C. permite deducir la importancia económica en el ámbito del estrecho de Gibraltar del asentamiento.

Aunque la historiografía tradicional supuso despoblada la zona con posterioridad al  diversos hallazgos arqueológicos atribuidos a la presencia bizantina permiten establecer una continuidad en las actividades humanas hasta, al menos finales del  y principios del VIII. De este modo se han documentado diversas construcciones bizantinas y posiblemente visigodas en la Villa Vieja, principalmente almacenes de ánforas, así como enterramientos abandonados a finales del .

Contrasta la importancia y abundancia de los restos correspondientes a los primeros cinco siglos del primer milenio con la práctica ausencia de restos correspondientes a los primeros siglos de presencia árabe. Las más recientes teorías indican que la ciudad de Al-Yazira al-Jadra, fundada en 711, ocupó la zona norte del río de la Miel quedando la actual Villa Vieja despoblada hasta la llegada de la dinastía benimerín en el siglo XIII.

Las construcciones islámicas de la Villa Vieja actualmente se limitan a la presencia de un tramo de muralla en la huerta del Carmen, al sur de recinto, una puerta de acceso al norte (el Patio del Coral) y los restos de un edificio, atribuido históricamente a la Mezquita aljama de Algeciras. Todas estas edificaciones parecen ser consecuencia de la construcción de la ciudad palatina benimerín llamada Al-Binya a partir de 1279 que contenía un amplio alcázar y una mezquita.

En 1379 las murallas y el alcázar de la Villa Vieja fueron destruidos junto al resto de la ciudad de Al-Yazírat quedando el solar despoblado hasta la llegada en 1704 de refugiados de la vecina ciudad de Gibraltar tras la conquista británica de ésta. La ocupación humana es sin embargo testimonial en la zona hasta que a finales del  inversores británicos se establecen allí tras la construcción de la línea de Ferrocarril Algeciras-Bobadilla. Aparecen en estos años diversos palacetes de recreo propiedad de ciudadanos gibraltareños así como el principal establecimiento hotelero de la ciudad, el Hotel Reina Cristina.

Actualmente la Villa Vieja se considera parte del casco antiguo de la ciudad junto a la Villa Nueva poseyendo, a diferencia de ésta, un grado de ocupación bajo debido a la presencia de amplias zonas ajardinadas, principalmente los jardines del Hotel Cristina, el parque de las Acacias y los alrededores del Museo municipal.

El Plan General de Ordenación Urbana de Algeciras prevé la regeneración de la Villa Vieja y la puesta en valor tanto de sus restos arqueológicos como de sus espacios ajardinados.

Dentro de este proceso cabe nombrar la reciente urbanización del límite norte de la Villa con la creación de un paseo, llamado paseo del Río de la Miel, la restauración del antiguo Hotel Anglo-Hispano y de un edificio emblemático, el Kursaal de Algeciras, sede de la oficina de relaciones con el Magreb y palacio de congresos de la ciudad obra de Alfredo Pérez Villalta.

Referencias

Urbanismo de Algeciras
Barrios de Andalucía

Villa Vieja de Algeciras


الدخيلة٬ ٬ هو مسلسل مكسيكي من بطولة النجمة الفنزويلية غابرييلا سبانيك والنجم المكسيكي أرتورو بينيتشي، أنتج عام 2001 وعرفه العالم العربي عام 2003 عبر قناة أبوظبي التابع للإمارات العربية المتحدة وعبر قناة التلفزيون الجزائري الارضية وقناة دوزيم الفضائية المغربية٬ وهو لم يلاق النجاح المرجو في العالم بسبب ٱعتباره نسخة مطابقة لمسلسل المخادعة. عام 2015 ستكون هناك طبعة جديدة في فنزويلا من إنتاج RCTV.

قصة المسلسل
فيرجينيا مارتينز٬ تعمل كخادمة في منزل عائلة خونكيرا٬ وهي دائما في حالة اضطراب بشأن أختها التوأم فانيسا مارتينز، التي تعيش في فيراكروز٬ وهي الأصغر سنا٬ لكنها امرأة شديدة التسلط٬ ودائما ما تأخذ الاهتمام بشأن كل شيء٬ تشفق وبحد بعيد بشأن مسؤوليتها٬ إلا أن العجوز رودريغو خونكيرا مفلس وهي تعرف أنه على وشك الموت قريبا٬ وهو قلق بشأن مستقبل أبنائه وبناته٬ لأن كل منهم مدلل٬ جشع وغير مسؤول٬ يطلب من فيرجينيا الزواج منه٬ لدرجة أنها سوف تصبح زوجة الأب لأبنائه وأن تدير أيضا جزءا من ثروته.

لكن هذا سيكون بمثابة تحديا لأن كل من أولاده يكره فيرجينيا وهم لن يقبلوا بأن تدير ثروة أبيهم٬ وخاصة راكيل التي ستكون خصما قويا بالنسبة لها لتحقيق إرادة الأخير.

ولكن بصرف النظر عن ذلك هناك الكثير من الأسرار بين عائلة خونكيرا وعائلة رولدان.

فريق العمل
 الموسيقى
 خورخي avendano
 أغنية "intrusa"
 المطرب: إيمانويل
 رئيس الإنتاج
 فيكتور فيليز
 ادواردو ricalo
 مدير إنتاج
 كارولينا gallastegui
 منسق الإنتاج
 اليخاندرو azcarraga
 أخراج
 بياتريس شريدان
 باتريشيا spíndola رييس
 غاستون tuset
 من إنتاج
 اغناسيو سادا Madero
 باتشيبا الينزا
 نورما فيغيروا
 مارتن روخاس
 ارماندو فيلافيسنسيو

الابطال
 غابريالا سبانيك دور فيرجينيا/فانيسا مارتينيز صوت ديانا إبراهيم/كلودين صفير.
 ارتورو بينيشي دور كارلوس البرتو كونكيرا صوت طوني صاصي.
 لورا ساباتا دور ماكسيميليانا رولدان صوت وفاء شرارة
 دومينيكا باليتا دور انابيلا رولدان صوت زينة ظاهر
 كارلا الفاريز دور فيوليتا كونكيرا صوت ماريا اسود
 باربارا جيل دور سغراريو صوت وفاء طربيه

روابط خارجية

مراجع

توائم في الأعمال الخيالية
تيلينوفيلا 2001
مسلسلات تلفزيونية بالإسبانية
مسلسلات تلفزيونية بدأ عرضها في 2002
مسلسلات تلفزيونية عن مينيسوتا توينس
مسلسلات تلفزيونية مكسيكية انتهت في 2001
مسلسلات تلفزيونية مكسيكية بدأ عرضها في 2001
مسلسلات تلفزيونية مكسيكية مبنية على مسلسلات تلفزيونية فنزويلية
مسلسلات تيلونوفيلا مكسيكية
مسلسلات مدبلجة

الدخيلة (مسلسل مكسيكي)


حميد مجول خلف سلطان النعيمي (8 يونيو 1947) عالم فيزياء وفلكي عراقي، وعمل أستاذا في علوم الفلك والفيزياء الفلكية، وشغل عدة مناصب منها مدير جامعة الشارقة، وعميد كلية العلوم بجامعة الشارقة، ورئيس الاتحاد العربي لعلوم الفلك والفضاء من سنة 1998 لحد الآن. ورئيس تحرير وعضو 8 مجلات علمية عربية مختلفة. ولهُ عدد كبير من الأبحاث والمؤلفات المنشورة.

حياته ودراسته
ولد حميد مجول خلف سلطان النعيمي في قضاء بعقوبة التابع إلى محافظة ديالى عام 1947، وهو متزوج ولهُ أربعة أولاد.

شهادات التخـــرج:
 بكالوريوس علوم في الفيزياء / جامعة بغداد، 1970/ 1971
 ماجستير علوم في فيزياء الفلك / جامعة مانجستر، انكلترا / 1975
 دكتوراه فلسفة في فيزياء الفلك / جامعة مانجستر، انكلترا / 1977
 بوست دكتوراه في علوم الفلك والفضاء / جامعة أريزونا / الولايات المتحدة الأمريكية 1977 - 1978

الألقاب العلمية الأكاديمية
 باحث علمي / مجلس البحث العلمي / 28/2/1978.
 باحث علمي أقدم / مجلس البحث العلمي / 28/11/ 1984.
 رئيس باحثين / مجلس البحث العلمي / 28/11/1989.
 أستاذ الفيزياء الفلكية المشارك / كلية العلوم / جامعة بغداد 1990.
 أستاذ الفيزياء الفلكية / كلية العلوم / جامعة بغداد / 1995.
 أستاذ الفيزياء الفلكية / معهد الفلك وعلوم الفضاء / جامعة آل البيت / 1995 - 2001.
 أستاذ الفيزياء الفلكية / قسم الفيزياء/كلية العلوم/جامعة الإمارات العربية/2001 – 2006
 عميد وأستاذ الفيزياء الفلكية / كلية الآداب والعلوم / جامعة الشارقة 9 / 2006 – 8 /2008
 عميد وأستاذ الفيزياء الفلكية / كلية العلوم / جامعة الشارقة، 9 / 2008 – 2010 .
 نائب مدير جامعة الشارقة للشؤون الأكاديمية / أغسطس 2010 - 2014 .
 مدير جامعة الشارقة / يناير 2014 إلى الآن.
 المدير العام لأكاديمية الشارقة لعلوم وتكنولوجيا الفضاء والفلك / مايو 2015 إلى الآن.

المناصب العلمية والأكاديمية الإدارية
 مدير عام لمركز بحوث الفضاء والفلك /مجلس البحث العلمي 1980 – 1989.
 أمين عام اتحاد الفيزيائيين والرياضيين العرب 10/3/1985 - 1/11/1986.
 رئيس الجمعية العراقية للفيزياء والرياضيات 1/3/1985 - 1/11/1990.
 نائب رئيس المجلس الأعلى للجمعيات العلمية العراقية 10/2/1988 – 9/2/1991.
 مدير المرصد الوطني الفلكي العراقي 1981 – 1990.
 عضو الهيئة العليا لثبوت الرؤية الشرعية وزارة الأوقاف العراقية 1984 - 1998.
 أمين سر جمعية الأكاديميين العراقية 2/1/1993 - 2/1/1995.
 رئيس وحدة بحوث الفلك / كلية العلوم / جامعة بغداد 1/2/1990 - 7/9/1992.
 عضو مجلس إدارة مركز إحياء التراث العلمي العربي العراقي 1985 -إلى الآن.
 أستاذ الفيزياء الفلكية المشارك، قسم الفيزياء /كلية العلوم/ جامعة بغداد/1990-1994.
 رئيس قسم الفيزياء ووحدة بحوث الفلك / جامعة بغداد 7/9/1992 - 3/9/1994.
 رئيس قسم الفضاء / معهد الفلك وعلوم الفضاء / جامعة آل البيت /الأردن 1994 .
 أستاذ الفيزياء الفلكية، ومدير معهد الفضاء والفلك / جامعة آل البيت الأردنية 1994-2001 .
 نائب رئيس الاتحاد العربي لعلوم الفلك والفضاء / الأردن/1998 – 2003.
 أستاذ الفيزياء الفلكية، قسم الفيزياء/كلية العلوم/جامعة الإمارات العربية/2001.
 رئيس قسم الفيزياء، كلية العلوم / جامعة الإمارات العربية المتحدة / 2002- 2006
 المستشار العلمي للجمعية الفلكية الأردنية / عمان / 1998 إلى الآن.
 المستشار العلمي لجمعية الإمارات الفلكية / أبو ظبي / 2002 إلى الآن.
 رئيس اتحاد الفيزيائيين والرياضياتين العرب / الأردن / 2004 إلى الآن.
 المستشار العلمي والفني لمشروع المدينة الفضائية والفلكية / مكتب رئيس دولة الإمارات العربية المتحدة / 2004 - 2005 .
 رئيس لجنة الأهلة والمواقيت التابعة للاتحاد العربي لعلوم الفلك والفضاء 1998 – لغاية الآن.
 رئيس المؤتمرات العربية لعلوم الفضاء والفلك 1998 – إلى الآن.
 رئيس لجنة الترقيات العلمية / كلية العلوم / جامعة الإمارات العربية المتحدة / 2003/2004، 2004/2005، 2005/2006.
 عضو لجنة الترقيات العلمية لجامعة الإمارات العربية المتحدة 2003/2004، 2004/2005، 2005/2006 .
 رئيس الاتحاد العربي لعلوم الفضاء والفلك / 2004 وإلى الآن.
 رئيس اللجنة الإقليمية لدول غرب آسيا للسنة الدولية لفيزياء الشمس (وكالة ناسا الفضائية الأمريكية ومكتب شؤون الفضاء التابع للأمم المتحدة) 2006 – 2014.
 عضو اللجنة العلمية العالمية لورش عمل الأمم المتحدة ووكالة الفضاء الأوربية ووكالة الفضاء الأمريكية في علوم الفضاء الأساسية / 2006 – 2014 .
 عميد كلية الآداب والعلوم بجامعة الشارقة / الإمارات العربية المتحدة 2006 – 2008 .
 رئيس اللجنة الثقافية بجامعة الشارقة 2006 / 2007، 2007 / 2008 .
 عميد كلية العلوم بجامعة الشارقة / 1/ 7 / 2008 - 2010 .
 القائم بأعمال عميد كلية الآداب والعلوم الإنسانية والاجتماعية بجامعة الشارقة / 1/ 7 / 2008 - 1 / 7 / 2010
 المشرف العلمي لمشروع مرصد الإمارات الوطني الفلكي 2009/2010.
 ممثل الإمارات في السنة الدولية للفلك (IAY 2009) تحت إشراف الاتحاد الفلكي الدولي واليونسكو 2009.
 ممثل الإمارات في اللجنة العالمية لطقس الفضاء (ISWI) تحت إشراف الأمم المتحدة ومنظمة الفضاء الأوروبية والأمريكية واليابانية 2010.
 نائب مدير جامعة الشارقة للشؤون الأكاديمية، أغسطس 2010 - 2014 .
 مدير جامعة الشارقة / يناير 2014 إلى الآن.
 مدير مركز الشارقة لعلوم الفضاء والفلك 2015.
 المدير العام لأكاديمية الشارقة لعلوم وتكنولوجيا الفضاء والفلك / مايو 2015 إلى الآن.
 عضو مجلس الأمناء لمجمع الشارقة للبحث العلمي والتكنولوجيا والإبتكار 2018 إلى الآن.
 رئيس الهيئة العلمية للمكتب الإقليمي للشؤون الفلكية التابع للإتحاد الفلكي الدولي، 2015 لغاية الآن.

رئاسة وعضوية تحرير مجلات علمية
 رئيس تحرير مجلة بحوث الفضاء والفلك 1983 –1988.
 رئيس تحرير مجلة الفيزياء والرياضيات العراقية 1985 – 1990.
 رئيس تحرير المجلة العراقية للعلوم / وزارة الثقافة والإعلام العراقية 1989 -1996.
 مدير تحرير مجلة العلوم العراقية / كلية العلوم / جامعة بغداد 1983 – 1988.
 عضو هيئة تحرير مجلة الفضاء والفلك / الجمعية الفلكية الأردنية/ 1997- 2001.
 رئيس تحرير المجلة العربية لعلوم الفضاء والفلك/ تصدر عن الاتحاد العربي لعلوم الفضاء والفلك/ عمان/ الأردن/ 1998 – 2004 .
 رئيس تحرير المجلة الدولية للأبحاث العلمية / كلية العلوم / جامعة الإمارات العربية المتحدة /2001—2006 .
 نائب رئيس تحرير مجلة الكون / الاتحاد العربي لعلوم الفضاء والفلك 2006 – إلى الآن.
 عضو هيئة تحرير المجلة الدولية لأبحاث الفيزياء التطبيقية / الهند / 2004- إلى الآن
 رئيس تحرير مجلة ابن الهيثم للعلوم والتكنولوجيا 2004 – 2006 .
 عضو الهيئة الاستشارية للمجلة الدولية الصادرة في كندا في العلوم الأساسية والتطبيقية 2009 حتى الآن.
رئيس تحرير مجلات جامعة الشارقة منذ 2015 إلى الآن.

تنفيذ أو استشارات في مشاريع علمية
 الإشراف على بناء مرصد البتاني العراقي، موقعاً وبناءً	1980/1981.
 الإشراف على بناء المرصد الوطني الفلكي العراقي (اختيار الموقع والمواصفات وبناء المرصد)، 1980-1990 .
 وضع المواصفات الفنية لمحطة استلام صور فضائية من الأقمار الصناعية مع تحليل العروض المقدمة من الشركات واختيار الموقع (1987,1988).
 تأسيس مركز أبحاث الفضاء والفلك العراقي (أربعة أقسام علمية)، 1980-1989.
 الإشراف على بناء القبة الفلكية العراقية 1979.
 الإشراف على بناء مرصد مراغة الفلكي في جامعة آل البيت/ الأردن، 1996.
 الإشراف على نصب مختبر الاستشعار عن بعد، جامعة آل البيت / الأردن،1996.
 تأسيس معهد الفلك وعلوم الفضاء / جامعة آل البيت /1994/ الأردن، 1999.
 المستشار العلمي لمشروع تقويم الموارد المائية باستخدام تكنولوجيا الاستشعار عن بعد ونظام المعلومات الجغرافية التابع للأسكوا، (1995-1996) م.
 المستشار العلمي لمشروع القبة الفلكية في موقع أهل الكهف/ وزارة الأوقاف والشؤون والمقدسات الإسلامية الأردنية / الأردن /1997.
 المستشار العلمي والفني لمدينة زايد الفضائية / الإمارات العربية المتحدة 2004/2005.
 عضو اللجنة العالمية في مشروع المبادرة الدولية لإشراك المجتمع العلمي والتكنولوجي العراقي في تنمية العلوم والتكنولوجيا في العراق.
 الإشراف العلمي على بناء المرصد الفلكي الوطني لدولة الإمارات العربية المتحدة 2009/2010.
 المنسق العام لمشروع تطوير تدريس العلوم في المدارس الثانوية لمنطقة الشارقة التعليمية 2009 - 2014.
 بناء وتأسيس مركز الشارقة لعلوم الفضاء والفلك والإشراف ومتابعة بناءه على جميع المراحل / جامعة الشارقة، 2014 / 2015.
 تأسيس أكاديمية الشارقة لعلوم وتكنولوجيا الفضاء والفلك 2019 .

مشورات واستشارات فنية
تقديم المشورات والاستشارات الفنية في مجال التخصص للوزارات الآتية:
 وزارة التربية / العراق.
 وزارة التعليم العالي والبحث العلمي / العراق.
 وزارة الثقافة والإعلام / العراق.
 وزارة الأوقاف والشؤون الدينية / العراق.
 وزارة الإسكان والتعمير / العراق.
 وزارة الأوقاف والشؤون والمقدسات الدينية / الأردن.
 وزارة التربية والتعليم / الإمارات.
 مكتب رئيس دولة الإمارات العربية المتحدة بشأن بناء المدينة الفضائية / الإمارات (2004 – 2005).
 عضو اللجنة المشرفة على برنامج تطوير العلوم في التعليم العام / منطقة الشارقة التعليمية / 15 / 5 / 2008 – لغاية الآن.
 المنسق العام لمشروع تطوير تدريس العلوم في المدارس الثانوية – مجلس الشارقة للتعليم 2009/2010.

مؤتمرات وندوات وحلقات دراسية
 المشاركة في أكثر من 150 مؤتمراً وورش عمل على مستوى دولي وإقليمي (من خلال حضور أو إلقاء بحوث أو تنظيم المؤتمر)
 رئاسة أكثر من 30 مؤتمراً عالمياً وإقليمياً.
 عضوية في أكثر من 30 لجنة علمية لمؤتمرات وورش عالمية، أهمها ورش عمل الأمم المتحدة ووكالة ناسا ومنظمة الفضاء الأوربية الموضحة في الروابط الآتية:- http://www.unoosa.org/oosa/SAP/bss/index.html

وفيما يأتي بعض من المؤتمرات والندوات والورش التي ترأستها أو شاركت فيها:
 القطرية والعربية: أكثر من 75 مؤتمراً وندوة وحلقات دراسية.
 عالمية: أكثر من 65 ندوة ومؤتمراً وحلقات دراسية بما في ذلك المؤتمرات الفلكية الدولية التي يعقدها الاتحاد الفلكي الدولي، وكذلك ورش عمل الأمم المتحدة ووكالة الفضاء الأوربية ووكالة الفضاء الأمريكية في الفضاء والفلك 1998 – إلى الآن.
 رئاسة 25 مؤتمراً عربياً وعالمياً في علوم الفضاء والفلك (1998 – لغاية الآن).
 رئيس اللجنة العلمية ورئيس المؤتمرات العربية الأول والثاني والثالث والرابع والخامس والسادس والسابع والثامن والتاسع والعاشر والحادي عشر والثاني عشر (1998 – 2018) في علوم الفلك والفضاء التي عقدها الاتحاد العربي لعلوم الفضاء والفلك كل سنتين في إحدى الدول العربية.
 رئيس المؤتمرات الإسلامية الفلكية الأول والثاني والثالث والرابع والخامس والسادس (1998 – 2018) التي عقدها الاتحاد العربي لعلوم الفضاء والفلك كل سنتين في إحدى الدول العربية بالتعاون مع إحدى الجامعات العربية.
 رئيس اللجنة التحضيرية لورشة الأمم المتحدة ومنظمة الفضاء الأوربية التاسعة لعلوم الفضاء الأساسية التي عقدت في الأردن 1999.
 رئيس اللجنة التحضيرية لورشة الأمم المتحدة ومنظمة الفضاء الأوربية ووكالة الفضاء الأمريكية الأولى للسنة العالمية لفيزياء الشمس وعلوم الفضاء الأساسية، دولة الإمارات العربية المتحدة 20 – 23 / نوفمبر / 2005.
 عضو اللجنة العالمية لورشة الأمم المتحدة ومنظمة الفضاء الأوربية ووكالة الفضاء الأمريكية الثانية للسنة العالمية لفيزياء الشمس وعلوم الفضاء الأساسية، دولة الهند 20 – 23 / نوفمبر / 2006.
 رئيس اللجنة التحضيرية للمؤتمر الدولي الأول في الفيزياء الطبية والحيوية / جامعة الإمارات العربية المتحدة / 27 – 30 / آذار / 2005.
 عضو اللجنة العالمية لورشة الأمم المتحدة ومنظمة الفضاء الأوربية ووكالة الفضاء الأمريكية الثالثة للسنة العالمية لفيزياء الشمس وعلوم الفضاء الأساسية، طوكيو / اليابان 2 - 6 /يونيو/2007 .
 رئيس اللجنة التحضيرية لمؤتمر مجلس التعاون الخليجي للأسرة، يناير 2008 / جامعة الشارقة ومجلس الأسرة.
 رئيس الملتقى الدولي الأول للشباب والهواة في علوم الفضاء والفلك، اللاذقية / سوريا 25 – 30 / أغسطس / 2007 .
 رئيس اللجنة التحضيرية للمؤتمر الدولي الأول في تاريخ العلوم عند المسلمين، 24 - 27 مارس 2008 / جامعة الشارقة والاتحاد العربي لعلوم الفضاء والفلك.
 عضو اللجنة العلمية العالمية لورشة الأمم المتحدة ومنظمة الفضاء الأوربية ووكالة الفضاء الأمريكية الرابعة للسنة العالمية لفيزياء الشمس وعلوم الفضاء الأساسية، بلغاريا 2 - 6 / يونيو / 2008.
 رئيس الملتقى الدولي الثاني للشباب والهواة في علوم الفضاء والفلك، طرابلس / ليبيا 3 – 6 / أغسطس / 2008.
 رئيس اللجان المنظمة لمؤتمر «الملاحة البحرية في الخليج العربي» عبر العصور، دارة الدكتور سلطان القاسمي للدراسات الخليجية 17 – 19 نوفمبر / 2008.
 رئيس اللجان المنظمة للمؤتمر الدولي لإحياء ذكرى مرور أربعمائة عام على تهجير المورسكيين من الأندلس / عقد في جامعة غرناطة / إسبانيا في 17 – 19 مايو، 2009.
 عضو اللجنة العلمية العالمية لورشة الأمم المتحدة ومنظمة الفضاء الأوربية ووكالة الفضاء الأمريكية الرابعة للسنة العالمية لفيزياء الشمس وعلوم الفضاء الأساسية، التي عقدت في كوريا للمدة 22 – 25 سبتمبر 2009.
 رئيس الورشة العالمية الثانية لطقس الفضاء / بالتعاون مع جامعة ستانفورد ودعم الأمم المتحدة ومنظمة ناسا الفضائية ومنظمة الفضاء الأمريكية 22-24/2/2010
 رئيس اللجان المنظمة لمهرجان ومؤتمر الشارقة الأول للعلوم /جامعة الشارقة ومجلس الشارقة للتعليم 7-8/4/2010.
 رئيس اللجان المنظمة لمهرجان ومؤتمر الشارقة الثاني للعلوم /جامعة الشارقة ومجلس الشارقة للتعليم 4-5/5/2011.
 رئيس اللجنتين العلمية والتحضيرية لمؤتمر الشارقة الدولي في الطاقة المتجددة والطاقة النووية (الطاقة للقرن الحادي والعشرين)، أبريل 3 – 5، 2011 .
 رئيس اللجان المنظمة لمهرجان ومؤتمر الشارقة الثالث للعلوم /جامعة الشارقة ومجلس الشارقة للتعليم 5-6/5/2014.
 رئيس مؤتمر الشارقة الدولي الثاني في تاريخ العلوم عند المسلمين،8 - 10 ديسمبر 2014 / جامعة الشارقة والاتحاد العربي لعلوم الفضاء والفلك.
 رئيس مؤتمر الشارقة الدولي الثالث في تاريخ العلوم عند المسلمين،6 - 8 ديسمبر 2018 / جامعة الشارقة والاتحاد العربي لعلوم الفضاء والفلك.
بعض الأمثلة لمؤتمرات وندوات وورش عالمية اسهمت فيها (رئاسة المؤتمر أو عضوية اللجنة العلمية الدولية للمؤتمر):-The 12th United Nations/European Space Agency Workshop on Basic Space Science. Hosted by the China National Space Administration, on behalf of the Government of P.R. China, Beijing, P.R. China,24-28 May 2004: http://www.unoosa.org/oosa/SAP/act2003/china/index.html

The 1st UAE International Conference on Biological and Medical Physics, United Arab Emirates, March 27-30, 2005: http://icbmp.uaeu.ac.ae/

The 1st UN/ESA/NASA Workshop on the International Heliophysical Year and Basic Space Sciences, United Arab Emirates, November 20-23, 2005: http://www.ihy.uaeu.ac.ae/workshopbg.htm

The 2nd UN/ESA/NASA Workshop on the International Heliophysical Year and Basic Space Sciences, Bangalore, India November 27 - December 1, 2006:http://www.iiap.res.in/ihy/

The 3th UN/ESA/NASA Workshop on the International Heliophysical Year and Basic Space Sciences, Tokyo, Japan June 18-22, 2007:http://solarwww.mtk.nao.ac.jp/UNBSS_Tokyo07/

The First International Conference on Arabs' and Muslims' History of Sciences, Sharjah University , UAE 24-27 March, 2008:https://www.sharjah.ac.ae/English/Conferences/arabsandmuslims/Pages/default.aspx

The 4th UN/ESA/NASA/JAXA Workshop on the International Heliophysical Year and Basic Space Sciences, Sozopol, Bulgaria June 2-6, 2008: http://www.stil.bas.bg/UNBSS-IHY/

Global Space Technology Forum / Space Technology Commercialization for the Future, ADNEC, Abu Dhabi, UAE, 16 - 18 November 2008: http://smg-conferences.com/index.php?module=conferencedetails&page=other&conference=3Teaching Courses:

International Astronomical Union – UNESCO Conference (IYA2009 OPPINING) & Symposium 260, "The Rôle of Astronomy in Society and Culture", Palais de 1'UNESCO, Paris (France) 15-23, 2009: http://www.astronomy2009.fr/opening

The 5th UN/ESA/NASA/Korea Workshop on the International Heliophysical Year and Basic Space Sciences, Korea September 22-25, 2009: http://ihy.kasi.re.kr/meeting.php

Sharjah International Conference on Nuclear and Renewable Energy (SHJ-NRE11) .Energies for the 21st Century, April 3 - 5, 2011,The University of Sharjah: http://www.energies2011.com/

The 2nd International Conference on Arabs' and Muslims' History of Sciences, Sharjah University, UAE 8-10 December 2014: http://www.sharjah.ac.ae/en/about/news-center/Pages/Event-Details.aspx?mcid=120

The IAU General Assembly / the International Conference, Honolulu, Hawaii - August 3 - 14, 2015: https://astronomy2015.org/

The 3rd International Conference on Arabs' and Muslims' History of Sciences, Sharjah University, UAE 5-7 December 2017: http://www.sharjah.ac.ae/en/Media/Conferences/ICHS17/Pages/default.aspx

The XXXth IAU General Assembly / the International Astronomical Conference, Vienna, August 20 - 31, 2018: https://astronomy2018.univie.ac.at/home/

أرصاد فلكية
 مرصد القطامية -جمهورية مصر العربية أيلول 1977 /حزيران 1979/تموز 1980.
 مرصد بورنوفا - أزمير - تركيا - تموز 1978.
 مرصد بوريكان - أرمينا -الاتحاد السوفياتي، نيسان /أيار 1981.
 مرصد كت بيك / أريزونا، الولايات المتحدة الأمريكية / أرصاد فلكية لعام 1979، 1985.
 مرصد البتاني / العراق أيار/ 1984، أيار 1985.
 المرصد الفلكي العراقي/ مديراً ومشرفاً على بناء وتشغيل المرصد 1980 - 1990
 مرصد مراغة الفلكي/ جامعة آل البيت/ الأردن/ 1996 - 2001.
 مركز الشارقة لعلوم الفضاء والفلك بجامعة الشارقة / مديراً ومشرفاً على التأسيس والبناء 2014 – 2016 .
 أكاديمية الشارقة لعلوم وتكنولوجيا الفضاء والفلك 2019 .

لجان واتحادات محلية وعالمية
 عضو الجمعية العراقية للفيزياء والرياضيات.
 عضو جمعية الباراسايكولوجي العراقية.
 عضو جمعية الأكاديميين العراقية.
 عضو اتحاد الكتاب والمؤلفين العراقي.
 عضو الاتحاد الفلكي الدولي IAU ، 1981 – إلى الآن.
 عضو المنظمة العالمية للبحث عن الحياة العاقلة SETI.
 عضو المنظمة الفلكية لدول شرقي آسيا والباسفيك.
 عضو جمعية الفيزياء الأمريكية.
 عضو اللجنة العالمية للنجوم المتغيرة.
 عضو منظمة الفضاء الدولية COSPAR.
 عضو اللجنة العلمية لورشة الأمم المتحدة ومنظمة الفضاء الأوروبية لعلوم الفضاء الأساسية.
 عضو جمعية تاريخ العلوم الأردنية / 1997 – إلى الآن.
 نائب رئيس الاتحاد العربي لعلوم الفلك والفضاء للشؤون العلمية 1998 لحد الآن.
 رئيس لجنة الترقيات العلمية في قسم الفيزياء في كلية العلوم بجامعة الإمارات العربية المتحدة 2003 / 2004 .
 رئيس لجنة الأهلة والمواقيت الإقليمية في الاتحاد العربي لعلوم الفضاء والفلك 1998 – لغاية الآن.
 رئيس لجنة الفيزياء الفلكية الإقليمية في الاتحاد العربي لعلوم الفضاء والفلك 1998 – لغاية الآن.
 رئيس اتحاد الفيزيائيين والرياضياتيين العرب / الأردن / 2004 إلى الآن.
 رئيس الاتحاد العربي لعلوم الفضاء والفلك / 2004 إلى الآن.
 رئيس اللجنة الإقليمية لدول غرب آسيا لفيزياء الشمس والسنة العالمية التي تشرف عليها الأمم المتحدة ووكالة الفضاء الأمريكية (ناسا NASA) وكالة الفضاء الأوربية (إيسا ESA)، 2006 – إلى الآن.
 ممثل الوطن العربي وشمال أفريقيا في الهيئة العالمية «الفلك بدون حدود» مقرها أمريكا، 2007.
 ممثل الإمارات في السنة الدولية للفلك (IAY 2009) تحت إشراف الاتحاد الفلكي الدولي واليونسكو 2009.
 ممثل الإمارات في السنة الدولية للضوء (2015) تحت إشراف الاتحاد الفلكي الدولي واليونسكو 2015.
 ممثل دولة الإمارات العربية المتحدة في الاتحاد الفلكي الدولي 2001 – لغاية الآن ومن خلالي أصبحت دولة الإمارات العربية المتحدة عضواً فعالاً في الاتحاد الفلكي الدولي.

المواقيت الموحدة في دولة الإمارات العربية المتحدة
المساهمة في إعداد مواقيت الصلاة وتوحيد التقويم الهجري في دولة الإمارات العربية المتحدة منذ عام 2016 ولغاية الآن بالتعاون مع مسجد زايد الكبير ودائرة الشؤون الإسلامية والعمل الخيري في دبي من خلال اللجان الآتية: -
 رئيس اللجنة الفلكية لمبادرة المواقيت الموحدة في دولة الإمارات العربية المتحدة، القرار الإداري 377 في 2016 الصادر من دائرة الشؤون الإسلامية والعمل الخيري في حكومة دبي .
 عضو لجنة تفعيل توصيات مبادرة المواقيت الموحدة في دولة الإمارات العربية المتحدة، بالقرار الإداري 21 لعام 2017، الصادر عن الصادر من دائرة الشؤون الإسلامية والعمل الخيري في حكومة دبي .
 عضو اللجان المنظمة لملتقى الإمارات لقواعد الأهلة وصناعة التقويم الهجري الموحد ورئيس اللجنة الفلكية، بالقرار 421 لسنة 2017 والصادر من الصادر من دائرة الشؤون الإسلامية والعمل الخيري في حكومة دبي .

الإعلام العلمـي
 نشر أكثر من 800 سبعمائة مقال علمي في صحف ومجلات عربية.
 إعداد أكثر من 500 ندوة تلفزيونية وراديوية.
 معد ومقدم البرنامج العلمي الأسبوعي «الطيف» / تلفزيون جمهورية العراق (1988 - 1994).
 معد ومقدم البرنامج الأسبوعي «إحياء التراث العلمي العربي» / تلفزيون جمهورية العراق (1986 - 1989).
 شاركت في عدد كبير من الندوات واللقاءات التلفزيونية في العراق والأردن والإمارات العربية المتحدة في قنوات (العربية، الجزيرة، سما دبي، الإمارات، الشارقة، المجد، MBC ....).
 تم تقديم 40 حلقة أسبوعية عن الإعجاز الكوني في القرآن الكريم في تلفزيون الشارقة خلال عام 2011، برنامج (الإعجاز)، مقدم البرنامج الإعلامي المعروف محمد خالد، وموجودة في الرابط:http://www.islamiyyat.com/video.html?task=videodirectlink&id=2382
 تم تقديم 30 حلقة أسبوعية عن علوم وتكنولوجيا الفضاء والفلك في تلفزيون الشارقة خلال عام 2012، في برنامج بعنوان إلا بسلطان، مقدم البرنامج الإعلامي المعروف محمد خالد .

الجوائز والمكافأة
 جائزة آسيا للتعليم لعام 2011 ضمن جائزة التعليم العالمي، باعتباره أفضل نائب أكاديمي في التعليم الجامعي .
 جائزة خليفة التربوية في مجال التعليم العالي 2009/2010، على مستوى دولة الإمارات العربية المتحدة .
 تكريم صاحب السمو الشيخ الدكتور سلطان القاسمي لجهوده منسقاً عاماً عام في مشروع تطوير تدريس العلوم للمدارس الثانوية 2009 -2011 .
 تكريم الاتحاد الفلكي الدولي واليونسكو في السنة العالمية للفلك 2009 .
 درع منظمة الفضاء الكورية لجهوده في ورش عمل علوم الفضاء في كوريا 2008.
 درع اللجنة العالمية لفيزياء الشمس (الأمم المتحدة ومنظمات الفضاء الأمريكية NASA والأوروبية ESA واليابانية JAXA) لجهوده في الإسهام في ورش عمل علوم الفضاء في المدة 2005-2009.
 جائزة شكر وتقدير من مكتب شؤون الفضاء التابع للأمم المتحدة: تم تكريم 7 علماء وأنا منهم لإعمالهم المتميزة في مجالات تطوير علوم الفضاء والفلك وإسهاماتهم في ورش الأمم المتحدة وناسا ووكالة الفضاء الأوربية التي تعقد سنوياً في إحدى دول الأعضاء.
 شخصية الأسبوع / بمناسبة السنة العالمية لفيزياء الشمس (مرور 50 عاماً على إطلاق أول قمر صناعي عالمي / سبوتنك)، تم اختيار عدد من العلماء شخصيات عالمية لها دور بارز في تطوير علوم الفضاء والفلك في أقاليمهم، منح اللقب من لدن اللجنة العالمية لفيزياء الشمس بالتعاون مع الأمم المتحدة ووكالة الفضاء الأمريكية (ناسا)، 12 يونيو/حزيران 2007 .التفاصيل في صفحة الإنترنيت العالمية الآتية:http://ihy2007.org/newsroom/weekly_070612.shtml
 جائزة أفضل رئيس قسم وتدريسي وباحث من جامعة الإمارات العربية المتحدة للعام الدراسي 2005/2006.
 اختير ضمن موسوعة ماركوس الدولية (Who's Who) الطبعة التاسعة عشرة، 2002 و2004 وهكذا / الولايات المتحدة الأمريكية .
 جائزة الإعلام العلمي للعام 1987 / مجلس البحث العلمي ووزارة الإعلام والثقافة / مارس 1988، بغداد / العراق.
 جائزة أفضل باحث علمي عام 1984 / مجلس البحث العلمي العراقي / مارس 1985.

أوراق عمل ودراسات

 أوراق عمــل ودراســـات: 50
 دراســـات علميــــــة: 40

المواد والمساقات التي قام بتدريسها
مرحلة البكالوريوس:الفيزياء العامة لمختلف المراحل التدريسية، الفيزياء الرياضية، الفيزياء النووية، النظرية الكهرومغناطيسية، البصريات، المدخل إلى الفلك، فيزياء الفلك، فيزياء الفضاء.
مرحلة الدراسات العليا:فيزياء الفلك، الفيزياء الرياضية، الاستشعار عن بعد، أساسيات الفلك وعلوم الفضاء، طرائق وأجهزة فلكية وفضائية، تطور النجوم، تركيب النجوم، علم الكون، فيزياء الجو، فيزياء الفضاء .

إشراف على رسائل طلبة ماجستير ودكتـوراه
رسائــل الماجستيــــر والدكتوراه بحدود 32 رسالة 	 موضوعات الرسائل أعلاه: في مجالات الفضاء والفلك: تطور حياة النجوم، المتغيرات الضوئية للنجوم المتغيرة، دراسة وحساب الخواص الفيزيائية والهندسية للنجوم الثنائية الكسوفية، ظواهر البقع النجمية، أرصاد كهروضوئية للنجوم المتغيرة، نوا بض النجوم، دراسة موارد الأرض الطبيعية باستخدام علوم وتكنولوجيا الاستشعار عن بعد ونظام المعلومات الجغرافية، التراث الفلكي العربي .

المؤلفات «الكتب»

 فيزياء الفضاء / الجزء الأول، الأنواء الجوية / لطلبة الجامعات / 1981.
 فيزياء الفضاء / الجزء الثاني، علم الفلك / لطلبة الجامعات / 1982.
 المستوطنات الفضائية / آذار 1986.
 التلسكوبات الراديوية في العالم / 1987.
 تقاويم أوائل المناسبات الدينية والأشهر القمرية للمدة 1987 - 2000م.
 الحياة الذكية في الكون / 1989.
 الكوازارات / مراجعة / 1990.
 استكشاف الكواكب العملاقة بواسطة مركبات فويجر الفضائية / 1991.
 إبداع الفكر العربي في الفيزياء والفلك /1993.
 الكون وأسراره في آيات القرآن الكريم / الدار العربية للعلوم / بيروت/2000.
 تحرير وقائع المؤتمر الدولي الأول في الفلك وعلوم الفضاء / بإشراف الأمم المتحدة / الأردن 4 - 6 / أيار / 1998. مطبوعات جامعة آل البيت، 2000 (باللغة الإنكليزية).
 تحرير وقائع الورشة الثامنة للأمم المتحدة ومنظمة الفضاء الأوروبية في علوم الفضاء الأساسية / 13-17/آذار/ 1999 / مجلة الفيزياء الفلكية وعلوم الفضاء العدد 4-1/273، 2000 (باللغة الإنكليزية).
 "التقويم الهجري بالتوقيتين الزوالي والغروبي وموضوعات فلكية متنوعة للعام الهجري 1424 / 2003-2004
 "التقويم الهجري بالتوقيتين الزوالي والغروبي وموضوعات فلكية متنوعة للعام الهجري 1425 / 2004-2005
 "التقويم الهجري بالتوقيتين الزوالي والغروبي وموضوعات فلكية متنوعة للعام الهجري 1426 / 2005-2006
 "التقويم الهجري بالتوقيتين الزوالي والغروبي وموضوعات فلكية متنوعة للعام الهجري 1427 / 2006-2007
 "التقويم الهجري بالتوقيتين الزوالي والغروبي وموضوعات فلكية متنوعة للعام الهجري 1428 / 2007-2008
 تحرير وقائع المؤتمر الدولي الأول في الفيزياء الطبية والحيوية / جامعة الإمارات العربية المتحدة / 27 – 30 / آذار / 2005 (باللغة الإنكليزية).
 علوم الفضاء والفلك والجو في الدول المتقدمة والعالم الثالث 2005، من إصدار مكتب شؤون الفضاء التابع للأمم المتحدة .تأليف مجموعة علماء من مختلف دول العالم (باللغة الإنكليزية).
 تحرير وقائع ندوة إشكالية الأهلة بين الشريعة والفلك / إصدار جامعة الشارقة / 2006
 "التقويم الهجري بالتوقيتين الزوالي والغروبي وموضوعات فلكية متنوعة للعام الهجري 1429 / 2008-2009 .
 "التقويم الهجري بالتوقيتين الزوالي والغروبي وموضوعات فلكية متنوعة للعام الهجري 1430 / 2009-2010 .
 "التقويم الهجري بالتوقيتين الزوالي والغروبي وموضوعات فلكية متنوعة للعام الهجري 1431 / 2010-2011 .
 المدخل إلى علم الفلك / إصدار مكتبة الجامعة في الإمارات ودار إثراء للنشر في الأردن 2010.
 الحسابات والتطبيقات الفلكية العلمية في خدمة الشريعة الإسلامية / إصدار 2010/ دار مجموعة الآفاق المشرقة / الإمارات العربية المتحدة 2011.
 "التقويم الهجري بالتوقيتين الزوالي والغروبي وموضوعات فلكية متنوعة للعام الهجري 1432 / 2011-2012 .
 "التقويم الهجري بالتوقيتين الزوالي والغروبي وموضوعات فلكية متنوعة للعام الهجري 1433 / 2012-2013 .
 "التقويم الهجري بالتوقيتين الزوالي والغروبي وموضوعات فلكية متنوعة للعام الهجري 1434 / 2013-2014 .
 "التقويم الهجري بالتوقيتين الزوالي والغروبي وموضوعات فلكية متنوعة للعام الهجري1435 / 2014-2015 .
 "التقويم الهجري بالتوقيتين الزوالي والغروبي وموضوعات فلكية متنوعة للعام الهجري 1436 / 2015/2016 .
 "التقويم الهجري بالتوقيتين الزوالي والغروبي وموضوعات فلكية متنوعة للعام الهجري 1436 / 2016/2017 .
 والسماء ذات الحبك (الإعجاز الكوني في القرآن الكريم)، جائزة دبي للقرآن والسنة، 2017/2018 .

البحوث العلمية المنشورة في محكمة عربية وعالمية
Al-Naimiy, H. M. K: Determination of the elements of Eclipsing Variables, RW Gem and AY Cam. By Fourier analysis of Their Light Changes, Astrophysics and Space Science Journal, Vol. 46, pp. 261 – 284, 1977.

Al-Naimiy, H. M. K: Theoretical Light Curve of Close Binary System. IAU Bulletins No. XVI, 1976

Al – Naimiy, H. M. K. and Budding, E. : Analysis of Red and IR Wide-Band Photometry of Algol, Astrophysics and Space Science Journal, Vol. 51,      pp. 265 – 282, 1977.

Al – Naimiy, H. M. K. Linearized Limb-Darkening Coefficients For Use in Analysis of Eclipsing Binary Light Curves, Astrophysics and Space Science Journal Vol. 53, pp. 181-192. 1978.

Al – Naimiy, H. M. K., Budding, E., Jassor, D., and Sadik, A., Observations of UV Psc and XY Cet, IBVS No. 1415, 1978.

Al – Naimiy, H. M. K. Synthetic Light Curves of Two Eclipsing Binary System U Sge and Aw UMa, Astrophysics and Space Science Journal, Vol. 56, pp.219-238, 1978.

Kopal, Z. and Al – Naimiy, H. M. K. Fourier Analysis of the Light Curves of Eclipsing Variables XIX, Astrophysics and Space Science Journal, Vol. 57, pp.479-489, 1978.

Al – Naimiy, H. M. K. Fourier Analysis of the Light Curves of Eclipsing Variables XIXa, Astrophysics and Space Sciences Journal, Vol. 59, pp. 3-11, 1978.

Al – Naimiy, H. M. K. Observation of the Peculiar Eclipsing Variable ER Vulpecule, IBVS., No. 1481, 1978.

Al – Naimiy, H. M. K. The star ER Vul. is an RS CVn Eclipsing type Binaries.  IAU publications, No. XVII, 1982.

Al – Naimiy, H. M. K. Photometric Observations and Light Curve Analysis of the Peculiar System ER Vul., Astronomy and Astrophysics Supplement Series, Vol. 43, pp. 85-90, 1981.

Al – Naimiy, H. M. K. Light Variation in the W UMa System Tz Boo., Astronomical Journal, Vol. 87, No 1518, pp. 1041-1043, 1982.

Al – Naimiy, H. M. K., the Iraqi National Astronomical Observatory, Proceeding of the IAU publications, no. XVII, 1982

Al – Naimiy, H. M. K, Sadik, A. and Oszczak, S: Astronomical Determination of Latitude and Longitude "Application to Al-Battani Observatory" Journal of Space and Astronomy Research (JSAR), Vol. 1., No. 1, pp.45-53, 1984.

Al – Naimiy, H. M. K, Flaih, H. A. and Al-Ukaidey, K.: Microcomputer Based Optical Telescope Control of Al- BATTANI Observatory, Journal of Space and Astronomy Research (JSAR), Vol. 1, No.1, pp. (17-31), 1984.

Al – Naimiy, H. M. K, Mutter, A. A. and Flaih, H.A: Photoelectric Observations of the Eclipsing Variable B Per., IBVS, No. 2520, 1984.

Al - Naimiy, H. M. K. and Sikab, A.: Fourier Analysis of the Light Changes of Four Algol-Type Eclipsing Variables, Astrophysics and Space Science Journal, Vol. 103, pp.115-124. 1984.

Al – Naimiy, H. M. K. Mutter, A. A. and Flaih, H.: UBV photometry and Light – Curve Analysis of Algol. Astrophysics and Space Science Journal, Vol. 108, pp. 227-236, 1985.

Al – Naimiy, H. M. K: The Iraqi National Astronomical Observatory, Astrophysics and Space Science Journal, Vol. 118, pp. 51-56, 1986.

Al – Naimiy, H. M. K, Al-Mahdi, H.A, Al-Sekab, A. O. In addition, Mutter A., Geometrical and Physical Elements of Four B Lyrae Type Eclipsing Variables, Astrophysics and Space Science Journal, Vol. 117, pp.351-361, 1985.

Al – Naimiy, H. M. K. and Salim, S.: The Scientific Methods of Findings the beginning of the lunar months. مجلة الرسالة الإسلامية The Islamic Resalla Journal. Iraqi Awqaf Ministry Publications, Vol. 202, 1987. (In Arabic).

Al – Naimiy, H. M. K. The Iraqi Vision on Remote Sensing Science and Technology, Proceeding of the Scanning Image & Remote Sensing Symposium, Arab Scientific Research Councils / Rabat, Morocco, 1987.

Al – Naimiy, H. M. K. Space Astrophysics and its applications, Science & Future Journal, no 4, 1987.

Al-Naimiy, H.M.K. Future View for colonization of the Solar System, Science & Future Journal, no 6, 1988.

Al – Naimiy, H. M. K. and Fleyeh, H. A: Photometric Observations and Light Curve Analysis of ST Aqu. Astrophysics and Space Science Journal, Vol. 151 pp.29-38, 1989.

Al- Naimiy, H. M. K. The Supernova (Birth & Star Evaluation), Afaq Arabia Journal, Cultural & Media Ministry publication, year 13th, 1988.

Al- Naimiy, H. M. K. Extraterrestrial Intelligent life in our Galaxy, Science and development Journal, Beirut / Lebanon, Special volume in Astronomy and Space Sciences Journal, September 1988.

Al–Naimiy,H. M. K., Fleyeh, H. and Al-Razzaz, J. N: New Photoelectric Observation of W Uma System 44i Boo. IBVS, Vol. 2956, 1989.

Al- Naimiy, H. M. K. Exploration and colonization of the Space. Afaq Arabia Journal, Cultural and Media Ministry publication, No 11, the year 13th, 1988.

Al- Naimiy, H. M. K. Turning points in Astronomy in the Arabic Sciences Heritage. Proceeding of the first Regional Symposium for Arab's History of Sciences / The Arab Science Heritage / Baghdad, 1989, pp 16.

Al – Naimiy, H. M. K. and Fleyeh, H.: Photoelectric Observations of ST Aqr., IBVS, Vol. 3277, 1989.

Al – Naimiy, H. M. K, Fleyeh, H., and Al-Razzaz, J.: New Photoelectric Observations and Light Curve Analysis of the Eclipsing Variable 44I Boo Astrophysics and Space Sciences Journal, Vol. 151, pp. 135-147, 1989.

Al- Naimiy, H. M. K. and Jarad Majid. The Crescent between the Astronomical Calculations and the actual visibility, The 5th Scientific Research Council Conference, Vol. 7, 1989, Baghdad.

Al- Naimiy, H. M. K. Turning points in Physics in the Arabic Sciences Heritage. Proceeding of the third Regional Symposium for Arab's History of Sciences / The Arab Science Heritage / Baghdad, 1990, pp 161.

Al – Naimiy, H. M. K, Jabbar, S. R., Fleyeh, H. A. and Al-Razzaz, J. M.: Fourier Analysis of the Light Changes of Eclipsing Variables in the Frequency-Domain, Astrophysics and Space Science Journal, Vol. 159, pp.279-293, 1989.

Al – Naimiy, H. M. K., the Role of the Arabic Astronomy Heritage on modern sciences. Proceeding of the Arab Heritage in Basic Sciences Conference, The Arab Region Scientific Research Committee, College of Science, Al-Fateh University, Libya, January 1990, pp 477.

Al – Naimiy, H. M. K. and Jarad, Majeed, Evaluation of the Islamic Occasions in the 15th Hejri century. Alresala Aleslamia Journal, the 6th year, 1990, No 255, pp193.

Al – Naimiy, H. M. K., the Crescents of the Islamic Hejri Months in Australia continent, the Iraqi Society for Physics and Mathematics Journal, No 12, pp 407,1991.

Al – Naimiy, H. M. K and Al-Hindawy, A. M. A: A New Set of Geometrical and Physical Elements of the Eclipsing Variable PP Lac, Astrophysics and Space Science Journal, Vol. 198, pp. 231-236, 1992.

Al – Naimiy, H. M. K., The relation between Astrology and Parapsychology, Proceeding of the Parapsychology & Heritage Symposium, Parapsychology Research Center, June 1992.

Al-Dargazelli, S., Hussein, J. N., Al- Naimiy, H. M. and Fatoohi, L.: The Astronomical Methods of Finding the Julian Dates of the Islamic Events Before Hijra, the Journal of the Institute of the Middle East Studies Vol. XI, 1992.

Al – Naimiy, H. M. K., Effects of the Celestial Objects on Organisms (Humans), Proceeding of the Symposium of the Parapsychology on Science view, June 1993.

Al – Naimiy, H. M. K., Astronomical calculations for Mawaqeet Al-Salat, the Iraqi Society for Physics and Mathematics Journal, No 13, pp 179,1994.

Al – Naimiy, H. M. K., The periodical events of the New Moon and New condition for Crescent visibility after sunset, The Iraqi Journal for Sciences. Baghdad University publications, Vol. 35, 1994.

Al – Naimiy, H. M. K., Astronomical Techniques for the Beginning of the Lunar Month Determinations, Mathematical and Physics Journal, Vol. 1, 1994.

Al – Naimiy, H. M. K., The relation between Prediction and Astrology in Old Iraq , Parapsychology Research Journal, The Iraqi Parapsychology Research Center No 1, 1994

Al – Naimiy, H. M. K and Al-Abudi, B: Two Short RS CVn Type Binaries UV PSC and BH Vir, Iraqi Journal of Science (University of Baghdad), Vol. 35, 1994.

Al – Naimiy, H. M. K, and Al-Abudi, B. : Star Spots Analysis For Short Period Group of RS CVn-Type Binaries, Iraqi Journal of Science (University of Baghdad), Vol. 36, 1995.

Al - Naimiy, H. M. K and Zaki, W. H. A.: Synthetic Light Curves of x-ray Binary Stars, Iraqi Journal of Science, Vol. 36, 1995.

Al - Naimiy, H. M. K., and Jarad, M.: Determination of the angle of Qebla direction /direct applications to Iraqi Mosques, The Arab Science Heritage Journal, Vol.3, 1995.

Al – Naimiy, H. M. K and Barghouthi, I, Babylonian Astronomical Calculations, (In Arabic), Journal of Al-Murekh Al-Arabi, 1997.

Al – Naimiy, H. M. K and Barghouthi, I, the Ratio of the Arab Scientists Contributions in Natural and Cosmological Sciences to the other Sciences, Journal of Al-Murekh Al-Arabi, 1997.

Al – Naimiy, H. M. K: Remote Sensing Techniques for Comparative Studies of Water-Sheds in Selected Basins in the ESCWA Region, Expert Group Meeting on the Implications of Agenda 21 for Integrated Water Management in the ESCWA Region, 1996.

Wardat, M. A., Al-Naimiy, H. M., Barghouthi, I. A., and Sabat, H. A.: New Elements for Three Eclipsing X-Ray Binary Systems (Hz Her, Cent X-3 and Vela X-1). Astrophysics and Space Science Journal, 260, 335, 1999.

Sabat, H. A, Al-Naimiy, H. M., Bargouthi, I. And Wardat, M. A.: Synthetic Light- Curves of Some Eclipsing X-Ray Binary Stars, Astrophysics and Space Science Journal, 260, 347, 1999.

Al – Naimiy, H. M. K. and T. Al-Masharfa, Determination of the Physical & Geometrical elements of the two Contact Binary System (Sw Lac and OOAql,) Astrophysics & Space Science Journal, Vol. 273, 83-93, 2000.

Al- Naimiy, H. M. K. and Konsul K.: Astronomy and Space Sciences in Jordan. Bulletin of Teaching of Astronomy in Asian – Pacific Region, No. 17 Japan, 2000, PP 27.

Al- Naimiy, H. M. K. Cynthia, P. C., Chamcham, K., Padmasiri De Alwis, H. S.Pineda De Carias, M. C., H. T. and Boggino, H. T. Research and Education in Basic Space Science, The Approach Pursued in the UN/ESA Workshops. COSPAR Information Bulletin, No. 148, 2000.

Al-Naimiy, H. M. K., Hajjar R., Querci, F., Querci, M and Konsul, The Network of Oriental Robotic Telescopes (NORT), An Arab Project, The 9th UN/ESA Workshop on Basic Space Science, Toulouse, France, 26-29 June, 2000. UN / Seminars of the UN Programs on Space Applications, No. 12, 2000.

Kandalyan, R. A, Al-Naimiy H. M. K. and Khassawneh, A. H.: Star Formation Properties of Spiral Galaxies. Astrophysics & Space Science Journal, Vol. 273, 103-115, 2000.

Kandalyan R. A., Kalloghlian A. T., Al-Naimiy H. M. K., Khassawneh A. M., Investigation of Barred Galaxies. VI. A Comparative Statistics of SB and SA galaxies. The Cold Gas Properties, Astrophysics Journal, V.43, 411, 2000.

Al-Naimiy, H. M. K., Star Spots Studies for Three Short Period RS CVn-Type Binaries. Astrophysics Journal, Vol. 44, No 2, pp 285-296, 2001.

Al- Naimiy, H. M. K. The Importance and Needs of Astronomy & Space Sciences in Arab Countries. Bulletin of Teaching of Astronomy in Asian-Pacific Region, No. 17. PP13 Japan 2001.

Al – Naimiy, H. M. K., and Al-Masharfeh, T.H.SH., New Set of Geometric & Physical Elements of the two Variable Stars (SW Lacertae and OO Aquilae).AL-MANARAH Journal, Al al-Bayt University Publications, Vol. VII, No. I, pp 199 - 211, May 2001.

Kalloghlian, A.T., Kandalyan, R.A. and Al-Naimiy H.M.K., Investigation of Barred Galaxies. VII. A comparative Statistics of SB and Sa Galaxies. Near IR Region, Vol.43, No 2, Astrophysics Journal, 2001.

Kandalyan, R. A. and Al-Naimiy H.M.K., Board – Band Radio to X-Ray Properties of Seyfert galaxy, Astrophysics Journal, Vol. 45, NO.3, 2002.

Al-Naimiy, H.M.K., Fixing the Beginning of Ramadan and Shawal, using the Islamic Sharea'a & Astrophysical Methods "Application to Some Arabic Cities", Italian Astronomical Journal "Giornale di Astronomia – anno V. 2002. n3.

AL-Naimiy, H.M.K., Arabs Space Research Agencies (ASRA), Proceeding of "The 2nd Symposium for Scientific Research Vision in Arab World", Al-Sharija, UAE, 24-27 March 2002.

AL-Naimiy, H.M.K., Emirate Sat "Emirate Micro Satellites", Proceeding of the 2nd Symposium for Scientific Research Vision in Arab World", Al-Sharjah, UAE, 24-27 March 2002.

Al-Naimiy, H.M.K., Light Curves Changes of Eclipsing X-ray Binary Stars of Neutron Star Component.  Proceedings of the "New Direction for Close Binary Studies".  "The Royal Road to the Stars", Canakkale Onsekies Mart University, Astrophysics Research Center, Turkey, Vol. 3, pp 335, 2003.

Al-Naimiy, H.M.K., "Problems facing Islam regarding fixing the beginning of    the Hijra Months & The methodologies of calculating the Islamic Prying time" The 3rd Islamic Astronomical Conference, Amman, Jordan 20-22 / 10 / 2003.

Al- Naimiy, H. M. K. Cynthia, P. C., Chamcham, K., Padmasiri De Alwis, H. S.Pineda De Carias, M. C., H. T. , Boggino, H. T and Haubold, H. Research and Education in Basic Space Science, Developing BSS World-Wide "A Decade of UN/ESA workshop, Ed: by W. Wamsteker, R. Albrech and H.Haubolb. Kluwer Academic Publishers, Boston, May 2004.

Al- Barghouthi, I., Abu-Samra,M.A., Issa, M.S., Al-Naimiy, H.M.K., The Astronomical Contributions of the Muslim Scholars (During the 8th – 14th century) , Giornale di Astronomia – anno VII. 2004. N4.

Al – Naimiy, H. M. K and Konsul, K., "Basic Space Sciences in Jordan "Developing BSS World-Wide "A Decade of UN/ESA workshop, Ed: by W. Wamsteker, R. Albrech and H.Haubold. Kluwer Academic Publishers, Boston, May 2004.

Al- Barghouthi, I., Abu-Samra, M.A., Afanah, H.M., Al-Naimiy, H.M.K., The Crescents between Astronomy and the Fiqh, the Islamic University Journal- Gaza, Vol.12, No. 2, 2004.

Al – Naimiy, H. M. K, "Astronomy & Space Sciences in Arab Countries. Proceeding of the 12th UA/ESA workshop for Basic Space Sciences. 24th – 28th, May, 2004. Beijing / China. To be published in Astrophysics & Space Science Journal, 2005.

Al – Naimiy, H. M. K., BSS in Arab Region (Past, Present & Future), SEMINARS of the United Nation Program on Space Applications. Selected papers from Activities held in 2004. No.14, pp 67, 2005.

Al - Naimiy, H.M.K with ASTF's Initiative Committee, Survey of Iraq's S&T community, The International Conference to Engage Iraq's Science & Technology Community in Developing its Country 18-20 September 2005.

Al – Naimiy, H. M. K., Light Variations of Eclipsing X-Ray Binaries with compact Components, IJST Journal, Vol. 1, No. 2, 2006.

Al – Naimiy, H. M. K., The new moon and the crescent in Astronomical and Feqeh View, Publication of the College of Graduate Studies and Research, Sharjah University, 2006.

H. Haubold, B.J. Thompson, H.M.K. Al-Naimiy, J.M. Davila, N.Gopalswamy, K.M. Groves, D. K. Scherer, the IHY/United Nations Distributed Observatory Development Program, COSPAR Publication (Unispace), 2006.

M.Kitamura(Japan),D.Wentzel(USA),A.A.Henden and J.Bennett(USA) , H.M.K.Al-Naimiy(UAE), A.M.Mathai(India), H.J.Haubold(UN), The United Nations Basic Space Sciences Initiative :The TRIPOD Concept , Astronomy for the developing world, IAU Special Session no. 5, 2007.

Al – Naimiy, H. M. K., the Babylonian Astronomy (their contributions into Solar Eclipses) "1400 BC – 1400 AC", SPSE, in press2008.

Al – Naimiy, H. M. K.: The Gulf Telescope project, 7th Colloquium for Astronomy in Gulf countries, Bahrain Astronomical Societies, 21-22 Feb 2007.

Al – Naimiy, H. M. K.,: The Crescent visibility problems between the Sharea' and Astronomical calculations, Proceeding of the 1st conference on Al-Sharea' Judgeship ( المؤتمر القضائي الشرعي الأول ), Amman, Jordan, 3 – 5 September, 2007 (http://www.csjd.gov.jo/Introduction.htm).

Al – Naimiy, H. M. K.: The International Heliophysical year and Basic Space Science in West Asia, Bull. Astro. Soc. India (2007), 727.

Al – Naimiy, H. M. K., Proposal for Arab Space Research Agency, Global     Space Technology Forum / Space Technology Commercialization for the Future ADNEC, Abu Dhabi, UAE, 16 - 18 November 2008, http://smg-conferences.com/index.php?module =conferencedetails&page=other&conference = 3

Teaching Courses:

Al – Naimiy, H. M. K., Astronomical Instrumentations invented by the Muslims Scholars and used in Gulf Maritime

الآلات والأجهزة الفلكية التي ابتكرها علماء المسلمون واستخدمت في الملاحة الخليجية

Gulf Maritime Through Ages Conference, Dr. Sultan Al Qassimi Centre of Gulf Studies in Cooperation with the Department of History and Islamic Civilization in the College of Arts, Humanities and Sciences at University of Sharjah, 17-19/11/2008. https://www.sharjah.ac.ae/ARABIC/CONFERENCES/GMTA/Pages/default.aspx .

H. M.K.Al-Naimiy, A. A.J.Al-Douri, A. A. Alnajjar, & U. Inan, Very Low Frequency Remote Sensing Measurement of the Lower Ionosphere at Site of the United Arab Emirate. Earth, Moon and Planets Journal, Vol.104, PP189-193, 2009.

Al – Naimiy, H. M. K., IHY and ASS in Arab States" Concentration on Iraq and UAE", Accepted for publication in The International Journal of Sun and Geo-sphere, in press 2009.

AL-Naimiy,H.M,K, The Role of Astronomy and Space Sciences in Arab Societies and Cultures, the International Astronomical Union Publications, 260,pp 429-441, 2010.

AL-Naimiy,H.M,K, Rebuilding the Iraqi National Astronomical Observatory, UN/ESA/NASA/JAXA Publications, in press, 2009.

  AL-Naimiy, H.M.K., Status of Research on History of Astronomy in the Arab World, Institute of Science, Technology and Civilization Publication, 2010, https://muslimheritage.com/status-research-history-astronomy-arab-world/

AL-Naimiy,H.M,K, Special criterions for the crescent visibilities for Muslim's scholars and the astronomical calculations. The Islamic Fiquh at Arabia Stadia, 2011, in press.

AL-Naimiy,H.M,K, Isra and Mi'raj:The Miracle of Miracles(Readings from History, Physics and Astronomy).The International Journal of Quranic Research. Malaya University press. Vol 3, No.4, 2013.

Suhail G. Masda, Mashhoor A. Al-Wardat, Ralph Neuhäuser, and Hamid M. Al-Naimiy; Physical and Geometrical Parameters of CVBS X: The Spectroscopic Binary Gliese 762.1, Research in Astronomy and Astrophysics (RAA), Vol. 16, issu 7, article id 12. Impact Factor (2015): 1.29 Doi: 10.1088/1674- 4527/16/7/112

Al Wardat, , Al Naimiy, H. Taani, A. Khasawneh, A. Al Banawi, O. Widyan, H. S.S., Modifie d Physical and Geometrical Elements of the Eclipsing X Ray Binary System Centaurus X 3 Astrophysical Bulletin , 2014, Vol. 69, No. 3 , pp. 325 329 Impact Factor (201 3 1.000

Fernini, I., Al-Naimiy, H. M., Al-Hameed, A. A., Noorani, A., Javed, A., AbuJami, I.

Sharjah Five-meter Radio Telescope, accepted, Journal of Instrumentation. 2019.
أكثر من 10 بحوث في طريقها للنشر، أغلبها في مجال الإعجاز العلمي في القرآن الكريم وفي مجال إحياء التراث العلمي العربي في الفضاء والفلك .

مراجع
السيرة الذاتية لمدير الجامعة

السيرة الذاتية للأستاذ الدكتور حميد مجول النعيمي
أساتذة جامعة الإمارات العربية المتحدة
أشخاص حصلوا على جوائز
أشخاص على قيد الحياة
أشخاص من بعقوبة
أعضاء هيئة تدريس جامعة آل البيت
أعضاء هيئة تدريس جامعة الشارقة
أعضاء هيئة تدريس جامعة بغداد
أكاديميون عراقيون
النعيمي
جامعة الشارقة
خريجو جامعة بغداد
خريجو جامعة مانشستر
خريجو كلية العلوم (جامعة بغداد)
رياضياتيون عراقيون
رؤساء تحرير عراقيون
علماء إماراتيون
فلكيون عراقيون
فيزيائيون عراقيون
كتاب وكاتبات عراقيون
مسلمون سنة عراقيون
مغتربون عراقيون في الإمارات العربية المتحدة
مواليد 1366 هـ
مواليد 1947

حميد مجول النعيمي


Hacıdede, Samsun ilinin Havza ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe
Hacıdede  1924 Türk Hükûmeti ile Yunan hükûmetleri arasında imzalanan Nüfus Mübadelersi kapsamında Anadolu' ya gelen Selanik muhacirlerinden oluşmaktadır. Yunanistan'ın Selanik şehrinin İnebosu ve Kayalar mahallesinden ayrılanlar Anadolu'da ilk olarak Rumlar'ın terk ettiği Elazığ' ın ova köylerinde olan bugünkü ismi Kuyulu olan köye yerleştirilmişlerdir. Bir süre burada kalındıktan sonra başka bir mahallede yaşamanın gerekliliği ile isteğinin Atatürk'e iletmişlerdir. Daha sonra Atatürk'ün talimatlarıyla Samsun'a göç edilmiş ve Samsun'da 6 ay kadar çadırlarda yaşamışlardır. Daha sonra ileri gelen büyükler Samsun civarında boşalan Rum köylerine keşifler yapmışlar ve  Hacıdede Şeyhkoyun,Mesudiye ve Çayırözü köylerinin bulunduğu yer konusunda karar almışlar, 1928 yılında bir grup Hacıdede mahallesinde oturmaya başlamıştır.

Coğrafya
Samsun iline 93 km, Havza ilçesine 9 km uzaklıktadır.

Nüfus

Dış bağlantılar
 Hacıdede mahallesi sitesi

Havza'nın mahalleleri

Hacıdede, Havza


Titan, Satürn'ün en büyük uydusu ve yoğun bir atmosferi olduğu bilinen tek doğal uydudur. Dünya dışında, yüzeyinde kararlı sıvı bulundurduğu kanıtlanan 2. gök cismi olan Titan'daki büyük su kütleleri gibi görünen okyanusların, metan gazının sıvı hali olduğu görülmüştür.

Satürn'ün uydusu olan Titan, Güneş Sistemi'ndeki ikinci en büyük uydudur. (Birincisi ise Jüpiter'in uydusu Ganymede) Titan da, Ganymede gibi Merkür'den biraz daha büyüktür. Büyük oranda azottan oluşan ve Güneş Sistemi'ndeki diğer uyduların hiçbirinde böylesine kalın olmayan atmosferinin, Dünya'nın ilk zamanlarındaki atmosferine benzediği düşünülmektedir. NASA'nın Dragonfly misyonu kapsamında gönderilmesi planlanan uzay aracı Titan'da canlıların olabileceği olasılığını araştıracaktır. Titan'daki su kütlelerinde ise (metan sıvısından okyanuslar, göller ve denizler) deniz canlıların bulunma ihtimali araştırılmaktadır. Daha önce yapılan araştırma verilerince Titan'ın okyanuslarında bakterilerin var olabileceği bir ortamın olduğu düşünülmektedir.

Tarihçe

Keşif

Titan, 25 Mart 1655'te Hollandalı gökbilimci Christiaan Huygens tarafından keşfedildi. Kendisinden önce 1610'da Galileo Galilei, Galilei uyduları olarak bilinen Jüpiter'in en büyük dört uydusunu keşfetmiş ve teleskoplar için geliştirmeler yapmıştı. Huygens, Galileo'den esinlenerek kardeşi Constantijn Huygens Jr. ile beraber kendi teleskoplarını geliştirdi ve bu teleskoplardan biriyle Titan'ı keşfettiler. Bu, Dünya'nın uydusu Ay ve Jüpiter'in Galilei uydularından sonra keşfedilen altıncı uyduydu.

Saturn'ün en büyük ve en parlak uydusu olan Titan, Dünya'dan standart bir optik teleskopla gözlemlemesi en kolay olan Satürn uydularındandır.

Adlandırma
Huygens keşfin ardından uyduya, Satürn'ün uydusu anlamına gelen latince Saturni Luna adını verdi ve bu keşfi 1655 tarihli De Saturni Luna Observatio Nova (Satürn'ün Uydusunun Yeni Bir Gözlemi) adlı kitapçıkta yayımladı. Giovanni Domenico Cassini'nin 1673 ile 1686 yılları arasında yaptığı dört tane daha Satürn uydusunun keşfini yayımlamasının ardından, gökbilimciler bu uyduları Titan'la birlikte Saturn I'den Saturn V'e kadar sırayla numaralandırma alışkanlığına başladılar (Titan, o zamanlar dördüncü sıradaydı). Titan'a verilen diğer eski isimler arasında "Satürn'ün sıradan uydusu" da bulunuyordu. Uluslararası Astronomi Birliği resmi olarak Titan'ı Satürn VI olarak numaralandırır.

Titan adı, o zamanlar bilinen yedi Satürn uydusunun adı da dahil olmak üzere, John Herschel'in (William Herschel'in oğlu, Mimas ve Enceladus'un kaşifi) 1847 tarihli Results of Astronomical Observations Made during the Years 1834, 5, 6, 7, 8, at the Cape of Good Hope adlı yayınından kaynaklanır. O zamandan beri Satürn çevresinde birçok küçük uydu keşfedildi. Satürn'ün uydularına mitolojik devlerin adları verilmiştir. Titan adı, Yunan mitolojisinde ölümsüz bir ırk olan Titanlardan gelmektedir.

Yörünge ve dönme

Titan, Satürn'ün etrafında her 15 gün ve 22 saatte bir döner. Dünya'nın ve dev gezegen uydularının birçoğu gibi kendi etrafındaki dönme süresi (bir günü) yörüngesini tamamlama süresine eşittir ve bu yüzden Satürn'e her zaman aynı yüzünü gösterir. Titan'ın Dış merkezliği 0,0288'dir.

Küçük ve düzensiz şekilli uydu Hyperion, Titan ile 3:4 yörüngesel rezonansta kilitlidir.

Atmosfer

Titan, dikkate değer bir atmosfere sahip bilinen tek doğal uydudur ve atmosferi, Dünya'nın dışında güneş sistemindeki azot bakımından zengin yoğun tek atmosferdir. 2004 yılında Cassini tarafından yapılan gözlemler Titan'ın tıpkı Venüs gibi, yüzeyinden çok daha hızlı dönen bir atmosfere sahip "süper rotatör" olduğunu göstermektedir. Voyager uzay sondalarıyla yapılan gözlemler, Titan'ın atmosferinin yaklaşık olarak 1,45 atm yüzey basıncıyla Dünya'dan daha yoğun olduğunu göstermiştir. Donuk puslu katmanlar, Güneş'ten ve diğer kaynaklardan gelen görünür ışığın çoğunu engeller ve Titan'ın yüzey özelliklerini gizler. Titan'ın daha düşük olan yerçekimi, atmosferinin Dünya'dan çok daha geniş olmasına imkan sağlar. Titan'ın atmosferi birçok dalga boyunda donuktur ve sonuç olarak, yörüngeden yüzeyin tam bir yansıma spektrumunun elde edilmesi imkansızdır. 2004 yılında Cassini-Huygens uzay aracının gelişine kadar Titan'ın yüzeyinin ilk doğrudan görüntüleri elde edilememişti.

Titan'ın atmosferi, azot (%97), metan (%2,7 ± 0,1), hidrojen (% 0,1-0,2) ve eser miktarda başka gazlar içerir. Etan, diyasetilen, metilasetilen, asetilen ve propan gibi diğer hidrokarbonların yanı sıra; siyanoasetilen, hidrojen siyanür, karbondioksit, karbonmonoksit, siyanojen, argon ve helyum gibi diğer gazlar da bulunur. Hidrokarbonların, Güneş'in ultraviyole ışığı tarafından metanın parçalanmasından kaynaklanan reaksiyonlarla Titan'ın üst atmosferinde oluştuğu ve kalın turuncu bir duman ürettiği düşünülmektedir. Titan, zamanının %95'ini Satürn'ün manyetosferinde geçirir, bu da onu güneş rüzgarından korumaya yardımcı olabilir.

İklim
Titan'ın yüzey sıcaklığı yaklaşık  civarındadır. Bu sıcaklıkta, su buzunun buhar basıncı aşırı düşüktür ve bu yüzden stratosferdeki su buharı sınırlıdır. Titan'a ulaşan güneş ışığı dünyaya düşen güneş ışığının %1'i kadardır. Bu güneş ışığının %90'ı Titan'ın yüzeyine ulaşmadan önce kalın atmosfer tarafından emilir ve sonuç olarak Dünya'nın aldığı güneş ışığının %0,1'i kalır.

Atmosferdeki metan gazı Titan'ın yüzeyinde sera etkisi yaratır. Bu olmasaydı Titan çok daha soğuk olurdu. Diğer taraftan, Titan'ın atmosferindeki Toz pusu güneş ışığını emerek sera etkisini önleyen bir etki yaratır ve yüzeyin üst atmosfere göre çok daha soğuk olmasına sebep olur.

Kaynakça

1650'lerde keşfedilen astronomik cisimler

Titan (uydu)


Leib Weissberg (Probuzina, Poljska, 9. siječnja 1893. – Jasenovac 1942.) bio je slavonskobrodski rabin ubijen tijekom Holokausta.

Weissberg je rođen u Galiciji 9. siječnja 1893. u židovskoj obitelji; roditelji su mu bili Seide i Ehaja (rođ. Ringel) Weissberg. Bio je oženjen Adelom (rođ. Taubes) Weissberg, i imali su dva sina: Samuela (rođ. 25. travnja 1933.) i Saadia (rođ. 28. prosinca 1936), oba rođena u Slavonskom Brodu. Weissberg se školovao na rabinskom seminaru
"Israelitisch-theologische Lehranstalt Vienna" u Beču. Uopće se nije služio hrvatskim jezikom kada je sa svojom suprugom preselio u Slavonski Brod, ali ga je brzo savladao. Weissberg je bio rabin Slavonskobrodske sinagoge sve do Drugog svjetskog rata. Njegova supruga ga je često mijenjala na satovima religije. Oboje su bili aktivni članovi "Židovske općine Slavonski Brod". Weissberg i njegova obitelj deportirani su u Sabirni logor Jasenovac gdje je on iste godine i ubijen. 3. studenoga 1994. otkrivena je spomen-ploča na mjestu gdje je stajala brodska sinagoga. Weissberg je bio zadnji rabin u Slavonskom Brodu do današnjeg dana.

Izvori

Židovi u Hrvatskoj

Leib Weissberg


ට්‍රයිටන් නෙප්චුන් ග්‍රහයාගේ විශාලතම උප ග්‍රහයා වන අතර එය ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1846 ක් වූ ඔක්තෝබර් මස 10 වෙනි දින සොයා ගන්න ලද්දේ ඉංග්‍රීසි ජාතික තාරකා විද්‍යාඥයෙකු වූ විලියම් ලැසල් විසිනි. එය සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය තුල පිහිටි මව් ග්‍රහයාගේ  භ්‍රරමණ දිශාවට ප්‍රතිගාමී චලිතයක් දක්වන විශාලතම උප ග්‍රහයා ය. විශ්කම්භයෙන් කිලෝමීටර් 2700 ක විශාලත්වයක් දක්වන ට්‍රයිටන් උප ග්‍රහයා විශාලත්වය අතින් සැලකීමේදී සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ සත් වැන්නට විශාලතම උප ග්‍රහයා වේ. ට්‍රයිටන් ග්‍රහයාගේ ප්‍රතිගාමී චලිත රටාව සහ ග්‍රහයාගේ මූලද්‍රව්‍ය සංයුතිය පිළිබද සැලකීමෙන් පසු තාරකාවිද්‍යාඥයින් අනුමානය වන්නේ ට්‍රයිටන් ග්‍රහලොව කූපර් පටිය තුල පැවතෙන්නට ඇති බවත් පසු කාලීනව ගුරුත්වාකර්ෂණ ක්‍රියාවලියක ප්‍රතිපලයක් ලෙස නෙප්චූන් ග්‍රහයාගේ උප ග්‍රහයෙක් බවට පත් වන්නට ඇති බවත් ය. ට්‍රයිටන්ගේ පෘෂ්ඨය මූලිකවම ඝණ නයිට්‍රජන් සහ අයිස් මිශ්‍රණයකින් වැසී පවතින අතර ඊට අමතරව ලෝහ සහ පාෂාණ වැස්මකින්ද සමන්විත වේ. එය ග්‍රහලොවේ මුළු ස්කන්ධයෙන් තුනෙන් දෙකක පමණ ප්‍රමාණයක් දක්වා අගයක් ගනී. ට්‍රයිටන් ග්‍රහයාගේ මධ්‍යනය ඝනත්වය 2.061 g/cm3 පමණ වන අතර ග්‍රහ ලොවේ ස්කන්ධයෙන් 15–35% දක්වා ප්‍රමාණයක් ජලය ද්‍රව අයිස් ලෙස පවතී.

ට්‍රයිටන් යනු සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය තුල භූ විද්‍යාත්මක ලෙස සැලකු විට සක්‍රීයව පවතින උපග්‍රහයන් කිහිපය අතුරින් එක් උපග්‍රහයෙක් වන අතර අනෙකුත් ග්‍රහලෝක වලට සාපේක්ෂව තරුණ ග්‍රහලොවක් වන මෙහි මතුපිට පෘෂ්ටය එම නිසා මෙතෙක් අවබෝධ කර නොගත් භූ විෂමතා කලාප, පැහැදිලි හේතුවක් පැවසිය නොහැකි නිතර පෘෂ්ටය මත සිදු වන භූචලන වලින්  පිරි පවතී. ග්‍රහලෝවෙන් කොටසක මතුපිට පෘෂ්ටය මත විසිරී පවතින උණුදිය උල්පත් නිතරම අධික උෂ්ණත්වයකට ලක්වෙමින් උතුරා යන ලක්ෂණ පෙන්වයි.ට්‍රයිටන් මතුපිට වායුගෝලය මත පවතින නයිට්‍රජන් වායුව පෘතුවියේ මෙන් 1/70,000 ක් පමණ තුනී ස්තරයක් ලෙස විසිරී පවතී.

සොයා ගැනීම හා නාමකරණය

ට්‍රයිටන් උප ග්‍රහයා වන අතර එය ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1846 ක් වූ ඔක්තෝබර් මස 10 වෙනි දින සොයා ගන්න ලද්දේ ඉංග්‍රීසි ජාතික තාරකා විද්‍යාඥයෙකු වූ විලියම් ලැසල් විසිනි. එවිට නෙප්චූන් ග්‍රහයා සොයාගෙන දින 17 ක් පමණක් ගතවී තිබුණි.

වෘත්තීයෙන් බීර පෙරන්නකු වූ ලැසල් සිය ආධුනික තාරකා විද්‍යා දුරේක්ෂයට අවශ්‍ය දර්පණ සකසමින් සිටින විට තාරකා විද්‍යාඥයෙකු විලියම් හර්ෂල්ගේ පුතනුවන් වූ ජෝන් හර්ෂල් විසින් විසින් නෙප්චූන් ග්‍රහලොවේ සොයාගැනීම පිලිබඳ දැනුම් දුන් අතර ලිපියෙන් තවදුරටත් සඳහන් කර සිටියේ උපග්‍රහයන් පිලිබඳ සොයා බැලීමක් සිදු කිරීම සුදුසු බවත්ය. ලැසල් ඒ අනුව එයට දින අටකට පසුව ට්‍රයිටන් උපග්‍රහයා සොයා ගන්නා ලදී. ලැසල් විසින් නෙප්චූන් වටා පවතින වළලුද සොයා ගත් බව එකල පවසා තිබෙන නමුත් පසුකාලීනව නිරීක්ෂණය කරන ලද ආකාරයට ඒවා ඉතා තුනී සහ අඳුරු බවින් යුක්ත වීම නිසා ඔහු සදහන් කර තිබු ප්‍රකාශය තරමක් විවාදාත්මකය.

ග්‍රීක සයුරු දෙවඟන වූ ප්‍රොසයිදන්ගේ පුත්‍රයා වූ ට්‍රයිටන්ට පසුව මෙම උපග්‍රහයාට නම් තැබීම යෝජනා කරන ලද්දේ 1880 දී කැමිල් ෆ්ලැමරියන් විසින් සිය කෘතියක් වූ Astronomie Populaire තුලිනි. එනමුත් ඊට දශක ගණනාවක් යන තෙක්ම මෙම නාමය භාවිතා නොවුණු අතර 1949 දී නෙප්චූන්ගේ දෙවැනි උපග්‍රහයා වූ නීරීඩ් ග්‍රහයා සොයා ගන්නා තෙක්ම ට්‍රයිටන් ග්‍රහලොව නෙප්චූන්ගේ එකම උපග්‍රහයා ලෙස සලකන ලදී. ලැසල් සිය සොයාගැනීම නාමකරණයට ලක් නොකළ නමුත් වසර කීපයකට පසුව නාමයන් යෝජනා කල අතර ඔහු 1851 දී සොයාගත් සෙනසුරු ග්‍රහයාගේ අට වන උපග්‍රහයා වන හයිපීරියන් සහ යුරේනස් ග්‍රහයාගේ තෙවැනි සහ සිව් වැනි උපග්‍රහයින් වන  ඒරියල් සහ උම්රියම් නාමකරණයට ලක් කලේ ඔහුගේ සමකාලින මිතුරෙකු වූ ජෝන් හර්ෂල් විසිනි.

කක්ෂය සහ පරිභ්‍රමණය

ට්‍රයිටන්ගේ කක්ෂය හා පරිභ්‍රමණය සැලකීමේදී ඊට අනන්‍ය වූ ලක්ෂණ රාශියකට මෙමෙ උපග්‍රහයා හිමිකම් කියයි. විශාලත්වයෙන් වැඩි උපග්‍රහයින් සැලකීමේදී ට්‍රයිටන් ග්‍රහලොව අනෙකුත් උපග්‍රහයන්ට වඩා සුවිශේෂී වන්නේ සිය මව් ග්‍රහයාගේ භ්‍ර්‍රමණ දිශාවට ප්‍රතිවිරුද්ධ දිශාවට සිය චලිතය පවත්වා තබා ගැනීමයි. බ්‍රහස්පති ග්‍රහයාගේ, යුරේනස් ග්‍රහයාගේ සහ සෙනසුරු ග්‍රහයාගේ ඈතින් කක්ෂ ගතව තිබෙන උපග්‍රහයින්ද මෙලෙස ප්‍රතිවිරුද්ධ දිශාවට සිය භ්‍ර්‍රමණය පවත්වා ගෙන යන නමුත් ට්‍රයිටන්ට අදාල සුවිශේෂී කරුණ වන්නේ එහි විශාලත්වයයි. මෙම චලිතය දක්වන අනෙකුත් උපග්‍රහයන් අතරින් විශාලතම උපග්‍රහයා වන ෆෝයිබ් ග්‍රහයා ට්‍රයිටන් ග්‍රහලොව මෙන් 8% ක විෂ්කම්භයක්ද ට්‍රයිටන්ගේ ස්කන්ධය මෙන් 0.03% ක අගයක්ද දැක්වීමෙන් ට්‍රයිටන්ගේ මෙම සුවිශේෂී භ්‍රමණ රටාව මනාව පිළිබිඹු වේ.

ට්‍රයිටන්ගේ කක්ෂය ප්‍රධාන ඇලවීම් දෙකකට බඳුන්වී පවතින අතර නෙප්චුන්ගේ කක්ෂයට සාපේක්ෂව 30° කින් සහ නෙප්චූන්ගේ කක්ෂයට සාපේක්ෂව 157° ක් ලෙස අගයන් දක්වන අතර, මෙම අගයන් අතුරින් 157° ආනතියක් දැක්වීම ප්‍රතිවිරුද්ධ චලිත දිශාවක් පැවතීමට අදාල හේතුව ලෙස දැක්විය හැක(ආනතිය අංශක 90 ට වැඩි සෑම අවස්ථාවකම මෙම ලක්ෂණය පෙන්නුම් කරයි). ට්‍රයිටන්ගේ නෙප්චූන් ග්‍රහයා වටා සාපේක්ෂ අක්ෂභ්‍රමණය පෘතුවි වසර 678ක ආවර්තිතා කාලයක් ගනී. මෙම හේතුව නිසා නෙප්චූන්ට සාපේක්ෂව ට්‍රයිටන්ගේ ආංශික ඇලවීම 127° ත් 173° අතර අගයක පවතී. මෙහි වර්තමාන අගය 130° ක් වන අතර එය දැනට වාර්තා වී ඇති නෙප්චූන් හා ලක් වී ඇති විශාලතම ඒකතලතාවයේ ඇති වෙනස් වීමයි.

ට්‍රයිටන්, නෙප්චූන් සමඟ සමමුහුර්ථක භ්‍රමණයක් සිදු කරන අතර ඒ හේතුව නිසා ග්‍රහලොවට දිශානත මුහුණත සැම විටම එකම වේ. තවද එහි සමකය කාක්ෂීය තලය සමඟ සම්පූර්ණයෙන්ම සම තලයක පිහිටයි.වර්තමානය වන විට  ට්‍රයිටන්ගේ භ්‍රමණය අක්ෂය නෙප්චූන් සමඟ 40° අගයක් දක්වන අතර තවද නෙප්චූන්ගේ වසරක් තුල ට්‍රයිටන්ගේ ධ්‍රැව ද්විත්වය සූර්යයාට ආසන්න වන්නේ යුරේනස්ගේ ධ්‍රැව ද්විත්වය දක්වන ලක්ෂණ එලෙසින්ම දක්වමිනි. මෙය මෑත කාලීනව සොයා ගැනීම බඳුන් වූ කරුණක් වන අතර මේ හේතුව නිසා ඍතු වෙනස්වීම එක් ධ්‍රැවයක් තුල සිදුවූ පසුව අනෙක් ධ්‍රැවය තුල ආවර්තිය ආකාරයට සිදුවේ.

ග්‍රහණය

මව් ග්‍රහලෝවෙන් ප්‍රතිගාමී දිශාවට සිය චලිත දිශාව දක්වන උපග්‍රහයන් සිය මව් ග්‍රහයා අසල ප්‍රදේශයක හටගත් බව නොසලකන අතර වෙනත් ප්‍රදේශයක තිබී ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය යටතේ වර්තමාන කක්ෂයට හසුකරගන්නට ඇති බව සලකයි. ඒ අනුව ට්‍රයිටන් ග්‍රහයාද හටගන්නට ඇත්තේ කූපර් පටිය තුල බව සලකයි. කූපර් පටිය යනු සූර්යාගේ සිට නක්ෂත්‍ර ඒකක 50ක දුරින් සහ නෙප්චූන්ගේ කක්ෂයට තරමක් ඇතුලතින් කක්ෂය පිහිටා තිබෙන කුඩා අයිස් වලින් සැදී වස්තු වලින් සමන්විත වළල්ලක හැඩයට පැතිර පවතින ප්‍රදේශයකි. පෘතුවියේ සිට නිරීක්ෂණය කරන බොහෝ උල්කා වල මූලොත්පත්තිය සිදුවන්නේ මෙම වළල්ල තුල වන අතර ග්‍රහලොවක් ලෙස සැලකූ ප්ලුටෝ සහ තවත් එවැනි විශාල ග්‍රහලෝකයක හැඩය ගත් බොහෝ වස්තු වලින් මෙය සමන්විත වී පවතී. තවද දැනට හඳුනා ගෙන ඇති ආකාරයට මෙහි ඇති බොහෝ වස්තුන් නෙප්චූන්ට සම කාක්ෂීය ගමන් මාර්ගයක් දක්වයි. ට්‍රයිටන් ප්ලුටෝට වඩා ස්වල්ප වශයෙන් විශාල වන අතර සෑදී ඇති මූලද්‍රව්‍ය සැලකීමේදී බොහෝ සමානතා දක්වයි. මෙම කරුණු නිසා බොහෝ විට උපකල්පනය කරන්නේ ප්ලුටෝගේ සහ ට්‍රයිටන් ග්‍රහයාගේ මුලොත්පත්තිය එකම ප්‍රදේශයක් තුල සිදුවන්නට ඇති බවයි.

ට්‍රයිටන් ග්‍රහයාගේ ප්‍රස්තුත හසුකර ගැනීම නෙප්චූනියානු පද්ධතියේ විශේෂ ගති ලක්ෂණ කීපයකට හේතු වන්නට ඇති බව සලකයි. ප්‍රධාන වශයෙන් නෙප්චූන්ගේ උපග්‍රහයෙකු වන නීරීඩ් ග්‍රහයාගේ අතිශයින් ඉහල අගයක් ගන්නා විකෙන්ද්‍රීයථාවත්, අනෙකුත් විශාල ග්‍රහලෝකයන්ට සාපේක්ෂව නෙප්චූන්ගේ උපග්‍රහයින් ගණන අවම වීමට කරුණුද මේ හේතුව නිසා සිදුවන්නට ඇති බව අනුමාන කරයි. ට්‍රයිටන් ග්‍රහලොවේ විකීන්ද්‍රීය නොවූ කක්ෂය සමඟ අනෙකුත් අක්‍රමවත් ලෙස පිහිටි උපග්‍රහයන්ගේ කක්ෂයන් සමඟ අන්තර්ජේදිත වීම නිසාත්, ගුරුත්වාකර්ෂණ අපකිරණයට ලක්වීමත් මෙසේ උපග්‍රහයන් ගණන අවම වීමට හේතු වන්නට ඇති බව සලකයි.

ට්‍රයිටන්ගේ විකේන්ද්‍රිකතාවය එහි අභ්‍යන්තරයේ පසුකාලීනව උදම් රළ නිසා ඇතිවූ තාපනනයට බලපාන්නට ඇති බවත්, එමගින් ට්‍රයිටන් ග්‍රහයා වසර බිලියන ගණනක් යන තුරු ද්‍රව තත්වයේ පැවතීමටත් හේතු වන්නට ඇති බව අනුමානය කරයි. මෙම කරුණ තහවුරු කිරීමට ට්‍රයිටන් ග්‍රහයාගේ අභ්‍යන්තරයේ පවතින වෙනස්වීම් සාධක ලෙස දැක්විය හැක.

ට්‍රයිටන් ග්‍රහණයට අදාලව දැනට යාන්ත්‍රණ ද්විත්වයක් ඉදිරිපත් වී ඇත. යම්කිසි වස්තුවක් ග්‍රහලොවක ගුරුත්වාකර්ෂණයට හසු කර ගැනීමට එම වස්තුව විසින් ග්‍රහලොවේ ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය ඉක්මවා යෑමට තරම් පවතින ශක්ති ප්‍රමාණය එයින් විධාරණය කල යුතු අතර චලන වේගයද ඊට සාපේක්ෂව පහළ අගයක් දක්වා අවම කරගත යුතුය. මුල් කාලීනව ට්‍රයිටන්ගේ ග්‍රහණය හා සම්බන්ධව ඉදිරිපත් වූ සිද්ධාන්ත කරුණක් වුයේ තවත් ආකාශ වස්තුවක් සමඟ හෝ නෙප්චූන්ගේ චන්ද්‍රයෙක් සමඟ නෙප්චූන් අසලදී ඇතිවන්නට ඇතැයි සලකන ඝට්ටනයයි. වර්තමානයේදී උපකල්පනය කරන්නේ ට්‍රයිටන් ග්‍රහයාට ප්ලුටෝගේ උපග්‍රහයා වන චාරෝන් ආකාරයට ට්‍රයිටන් ග්‍රහයා ආකාරයටම ද්වීයංගී ලෙස නිර්මිත සහචර ග්‍රහලොවක් පවතින්නට ඇති බවයි. මෙම ග්‍රහලෝක ද්විත්වය නෙප්චූන් ග්‍රහයා මුණ ගැසීමෙන් පසුව ට්‍රයිටන් ග්‍රහයා තුල අභ්‍යන්තර ශක්තිය එහි සහචර ග්‍රහලොව තුලට හුවමාරුවන්නට ඇතිබවත් ලබාගත් ශක්තිය වැයකරමින් නෙප්චූන්ගේ ගුරුත්වාකර්ෂණය ඉක්මවා යන්නට ඇති බව සලකයි. ඒ අනුව ට්‍රයිටන්, නෙප්චූන්ගේ උපග්‍රහයෙකු බවට පත් වන්නට ඇති අතර මෙම සිද්ධාන්තය තවත් කරුණු කීපයක් මඟින් තහවුරු කරයි. කූපර් පටිය තුල මෙම ද්වියාංගී තාරකා සුලබ ලෙස පවතින කරුණ මේ අතරින් මූලික වේ. මෙම සිදුවීම ලුහුඬු ලෙස සිදු වුවත් සාපේක්ෂව සුමට ඝට්ටනයක් සිදුවන්නට ඇතැයි සලකන අතර එමඟින් ප්‍රතිවිධාරණය අවම වන්නට ඇතැයි සලකයි.

භෞතීය ලක්ෂණ

ට්‍රයිටන් සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ සත්වැන්නට විශාලතම උපග්‍රහයා සහ දහසය වැන්නට වන්නට විශාලතම වස්තුව වන අතර ප්ලුටෝ සහ ඊරිස් ග්‍රහලෝක වලට වඩා තරමක් විශාලය. එය නෙප්චූනියානු කක්ෂයේ මුළු ස්කන්ධයෙන් 99.5% ක් වන අතර එයට නෙප්චූන්ගේ වළලු වල ස්කන්ධය සහ එය වට පවතින දැනට හඳුනාගෙන ඇති උපග්‍රහයින් දහතුනක ස්කන්ධයන් ඇතුලත්ය. තවද සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ ට්‍රයිටන්ට කුඩා සියලු උපග්‍රහයින්ගේ සංයුක්ත ස්කන්ධ අගයට වඩා වැඩිය. එහි අරය, ඝනත්වය (2.061|g/cm3), උෂ්ණත්වය සහ රසායනික සංයුතිය ප්ලුටෝගේ එම අගයන් වලට සමානකමක් දක්වයි.

ප්ලුටෝ මෙන්ම ට්‍රයිටන් මතුපිට 55% ක ප්‍රමාණයක් ආවරණය වන්නේ ඝනීභවිත නයිට්‍රජන් වයුවෙනි. තවද 15%-35% ත් අතර ප්‍රමාණයක් අයිස් වලින්ද  ඉතිරි 10%-15% ත් අතර ප්‍රමාණයක් ඝණීභවිත කාබන් ඩයොක්සයිඩ් වලින්ද සමන්විත වේ. තව දුරටත් සලකන ආකාරයට ශිලාගෝලය තුල ඇමෝනියාද පවතින බව විද්‍යාත්මකව සොයාගෙන ඇත. ට්‍රයිටන්ගේ ඝනත්වය සලකන විට අනුමාන වශයෙන් 30%-45% ත් අතර ප්‍රමාණයක් ජලය අඩංගු බවත් ඉතිරිය පාෂාණ කොටස් වලින් සමන්විත බවත් සලකයි. ට්‍රයිටන්ගේ පෘෂ්ටික වර්ගඵලය 23 මිලියන km2 වන අතර එය පෘතුවියට සාපේක්ෂව 4.5% ක් වන අතර පෘතුවියේ ගොඩබිම් ප්‍රමාණයෙන් 15.5% ක් පමණ වේ. ට්‍රයිටන්ගේ ඇල්බිඩෝ අගය සැලකිය යුතු මට්ටමින් ඉහල අගයක් වන අතර ග්‍රහලොව වෙතට පැමිණෙන සූර්ය කිරණ අතුරින් 60% ත් 95%ත් අතර ප්‍රමාණයක් පරාවර්තනයට ලක්වීමට බඳුන් වේ. සඳුගේ මෙම අගය 11%ක් වේ. ට්‍රයිටන්ගේ මඳක් රතු පැහැයට හේතුව ලෙස දැක්වෙන්නේ අධික විකිරණ ප්‍රමාණයකට භාජනය වීම නිසා මෙතෙන් අයිස් තොලීන් බවට පත්වීමයි. සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ බොහෝ ග්‍රහයන් මෙන් ට්‍රයිටන් මතුපිටද ඝණ පාෂාණ කොටස් අඩංගු වන අතර විකිරණශීලතා සංවහනයට ප්‍රමාණවත් වන තරම් අභ්‍යන්තර පාෂණ කොටස් පවතින අතර මෙම උෂ්ණත්වය මතුපිට පෘෂ්ටයට යටින් යුරෝපා උපග්‍රහයාගේ මෙන් අභ්‍යන්තර ලෙස පවතින සමුද්‍රයන්ට හේතුවක් බව සලකන අතර මෙම හේතුව නිසා ට්‍රයිටන් මත ජීවයක් පැවතිය හැකි බවට මෙම ද්‍රවමය පෘෂ්ටය සාධක සපයයි.

වායුගෝලීය තත්වය

ට්‍රයිටන් මත ප්ලුටෝගේ මෙන් සියුම් නයිට්‍රජන් වායුගෝලයක් පවතින අතර අංශුමාත්‍ර වූ කාබන්මොනොක්සයිඩ් ප්‍රමාණයක් සහ මෙතේන් ස්වල්ප ප්‍රමාණයක්ද මතුපිටට ආසන්නයෙන් පවතින බව සලකයි. මෙම වායුගෝලීය නයිට්‍රජන් සඳහා හේතුව ලෙස මතුපිට තිබී වාශ්පීභවිත නයිට්‍රජන් හේතු වන්නට ඇති බව සලකයි. තවද පෘෂ්ටය මතුපිට උෂ්ණත්වය අවම වශයෙන්  () අගයක් ගන්නා අතර මෙම සාපේක්ෂව අධික උෂ්ණත්වයට හේතුව ලෙස ට්‍රයිටන්ගේ පවතින ද්‍රව නයිට්‍රජන් උෂ්ණත්වයෙන් අධික, ස්ඵටිකීකරණයට ලක්ව පවතින අවස්ථාවක පවතින නිසාත්, ස්ඵටික තුල අභ්‍යන්තර ප්‍රතික්‍රියා පැවතීමත් කරුණු ලෙස දක්වයි. තවද ට්‍රයිටන්ගේ මතුපිට වායුගෝලීය පීඩනය  () වේ.

ට්‍රයිටන් මතුපිට පෘෂ්ටයේ පවතින කැළඹීම් ස්වභාවය නිසා වායුගෝලයේ පහලම ස්තරය ("කාලගුණික ස්තරයක්") උන්නතාංශය 8km පමණ වේ. ට්‍රයිටන් මතුපිට පෘෂ්ටයේ පවතින උණුදිය උල්පත් වලින් ඇතිවූ සලකුණු නිසා ඍතුමය වශයෙන් ඇතිවන සුළං ධාරා වලට මයික්‍රොමීටර් ප්‍රමාණයේ අංශු චලනය කිරීමේ හැකියාවක් පවතින බව සොයාගෙන ඇත. අනෙක් වයුගෝලයන් සැලකීමේදී ට්‍රයිටන්ගේ අපවර්තීය වායුගෝලය වායු වලින් හිඟ වන අතර එනමුත් තාප ගෝලය 8 සිට 950 km දක්වා උසට පවතී. තවද ට්‍රයිටන්ගේ මතුපිට සිට 1 සහ 3 km ප්‍රමාණයක් දක්වා ඝනීභුත නයිට්‍රජන් විසිරී පවතී.

වසර 1997 දී පෘතුවියේ සිට ට්‍රයිටන්ගේ පෘෂ්ටය පිලිබඳ කරුණු අධ්‍යනයකින් පසු අනාවරණය වුයේ වොයේජර් 2 යානය මඟින් සපයන ලද දත්ත තුලින් නිගමනය කරන ලද වායු ගෝලීය සංයුතියට වඩා සත්‍ය වායු ගෝලීය ඝනත්වය විශාල බවයි. තව දුරටත් අනාවරණය වූ කරුණු අතර දැක්වෙන්නේ 1989 සිට 1998 දක්වා කාල පරාසය තුල ග්‍රහලොව මත උෂ්ණත්වය 5% ක අගයකින් වැඩිවී ඇති බවයි. මේ කරුණු වලින් ලබා ගත් දත්ත අනුව එළඹ ඇති නිගමනය වන්නේ ට්‍රයිටන් මේ වන විට වසර සිය ගණනකට පසුව අධික ග්‍රීෂ්ම ඍතුවක් කරා එළඹ ඇති බවයි. මේ සඳහා හේතු වූ තවත් කරුණු ලෙස ට්‍රයිටන් මතුපිට පවතින තුෂාර ස්ථරයේ වෙනස්වීම් සහ අයිස් ස්තරය වැඩි තාප ප්‍රමාණයක් උරා ගැනීම දක්වා ඇත. තවත් මතුව ඇති විවාදාත්මක කරුණක් වන්නේ මෙම උෂ්ණත්ව වෙනස් වීමට හේතු වන්නට ඇත්තේ අඳුරු සහ රත් පැහැ අංශුන් භූ විද්‍යාත්මක තත්වයන් නිසා පෘෂ්ටය මතුපිට තැන්පත් වීම බවයි.

පෘෂ්ටීය ලක්ෂණ

දැනට ට්‍රයිටන් පිලිබඳ අනාවරණය කරගත් සියලු කරුණු 1989 දී වොයේජර් 2 යානය වරක් මෙම ග්‍රහලොව ආසන්නයෙන් ගමන් කිරීම තුලින් ලබාගෙන ඇති අතර යානය ලබා දුන් ඡායාරූප වලින් දැක්වෙන කරුණු අනුව ට්‍රයිටන්ගේ මතුපිට ප්‍රදීශයෙන් 40% ක් පමණ පාෂණ කොටස්, කඳු වැටි, නිම්න, රැළිති නිම්න, සානු, අයිස් තැනිතලා සහ ගිනි කඳු විවර වලින් වැසී පවතී. ට්‍රයිටන් සාපේක්ෂ වශයෙන් තැනිතලා ග්‍රහලොවක් වන අතර එහි ඇති භූ අස්තරයේ පවතින නෙරුම් කිලෝමීටරයක ප්‍රමාණයක් දක්වා පමණක් විවිධත්වයෙන් යුක්ත වේ. මතුපිට පවතින ගිනිකඳු විවර සංඛ්‍යාව අවම වීමෙන් දැක්වෙන්නේ මෙම ග්‍රහ ලොව තවමත් තරුණ අවදියේ පවතින ග්‍රහ ලෝකයක් බවත් වසර මිලියන 50 ක පමණ ආයු කාලයක් ගෙවා ඇති බවත් ය.

හිමායනිත ගිනිකඳු

ට්‍රයිටන් භූ විද්‍යාත්මක වශයෙන් සක්‍රීය වන අතර එහි පෘෂ්ටය මත පවතින ගිනිකඳු විවර ප්‍රමාණය අවම වීමත් පෘෂ්ටය සැලකියයුතු ලෙස තරුණ අවදියක පවතින බවත් දැක්විය හැක. ට්‍රයිටන් ඝණ ලෙස පවතින අයිස් වර්ග වලින් යුක්ත වන නමුත් එහි මතුපිට පෘතුවියේ මෙන්ම ගිනිකඳු තුල සහ විවිධ පැළුම් ස්ථාන තුලින් ද්‍රවිත වූ ජලය සහ ඇමෝනියා වායු විධාරණය වීමක් සිදු කරයි. එය ලාවා විධාරණ ක්‍රියාවලියට සපුරා වෙනස් වන අතර ට්‍රයිටන් මතුපිට අතිශය සංකීර්ණ වූ හැඩයන්ගෙන් යුතු නිම්න සහ කඳු ශිඛර ව්‍යාප්තව පවතී. මෙම ලක්ෂණ සඳහා බොහෝවිට හේතු වන්නට ඇත්තේ බාහිරින් සිදුවන උල්කා ගැටීම් වැනි කරුණු නොව අභ්‍යන්තර භූ ගර්භය තුල සිදුවන්නට ඇතැයි සැලකෙන භූ චලන සහ රසායනික ප්‍රතික්‍රියා වැනි කරුණුය.

දැනට හඳුනා ගෙන ඇති සියලුම උණු දිය උල්පත් 50° සහ 57° අතර ප්‍රදේශය තුල විසිරී පවතින අතර මෙමඟින් සූර්යාගේ සිට අධික දුරකින් පිහිටා තිබුණද, සූර්ය ශක්තිය ග්‍රහයාගේ පැවැත්ම සම්බන්ධව අතිශය තීරණාත්මක සාධකයක් වන බවට නිදසුන් සපයයි. සූර්ය කිරණ අයිස් පෘෂ්ටය තුලින් ගමන් කර පවතින ඝණ නයිට්‍රජන්, ද්‍රව බවටත් ඉන්පසුව වායු බවටත් පත් කිරීමෙන් අනතුරුව පෘෂ්ටය මතුපිටට පැමිණීමට වායු අංශු වලට අවශ්‍ය ශක්තිය ලබා දීම සිදු කරයි.

මෙම සෑම විධාරණයක්ම වසර ගණනාවක් පැවතිය හැකි අතර  එම කාලය තුල කියුබික් මීටර් මිලියන 100 ක ප්‍රමාණයක ඝණ අයිස් ඌර්ධවපාතන ක්‍රියාවලියට භාජනය කරයි. වොයෙජර් යානය සපයන ලද ට්‍රයිටන්ගේ දකුණු අර්ධගෝලයේ ඡායාරූප වලට අනුව එහි පවතින අඳුරු පැල්ලම් පැහැදිලිව දැක ගැනීමට හැකියාව පවතින අතර 1977 සහ යානය ඒ අසලින් ගමන් ගත් 1989 කාලය තුල ග්‍රහලොවේ පැහැය කෙමෙන් අඳුරු පැහැයක සිට රක්ත වර්ණයට පත්වූ අතර එය ප්ලුටෝ ග්‍රහලොවේ පැහැයට ආසන්න වර්ණයක් බවට පත් විය.

ධ්‍රැව වැස්ම, කඳුවැටි සහ තැනිතලා

ට්‍රයිටන්ගේ දක්ෂිණ අර්ධ ගෝල කොටස ඉතා දීප්තිමත් ඝණ අයිස් සහ ඊතෙන් මිශ්‍රණයකින් වැසී පවතින අතර ගිනිකඳු ශිකර තුලින් මේවා විධාරණයට ලක්වෙමින් පවතී. ට්‍රයිටන්ගේ උත්තරාර්ධගෝලය පිලිබඳ අතිශය ස්වල්ප ලෙස කරුණු දැක්වෙන්නේ වොයේජර් 2 යානය ග්‍රහ ලොව අසලින් ගමන් කරන විට එම අර්ධගෝලයට රාත්‍රී කාලය උදා වී තිබීම නිසා වන අතර දක්ෂිණාර්ධගෝලයේ මෙන්ම උත්තරාර්ධගෝලය තුලද මෙම ක්‍රියාවලීන් එලෙසම සිදුවන බව නිගමනය කරයි.

ට්‍රයිටන්ගේ බටහිර අර්ධගෝලයට වන්නට ඉතා උස් තැනිතලා ප්‍රදේශ බොහොමයක් පවතී. ඒ නියත වශයෙන්ම බොහෝ කාලයකට පෙර අයිස් ලාවා වලින් එකල පවතී භූ විෂමතාවයන් වැසි යාමේ ප්‍රතිඵලයක් බව නිගමනය කර ඇත. මෙම තැනිතලා මතුපිට පවතින ආවාට මෙම ලාවා පැනනැඟී ස්ථාන ලෙස සලකන අතර මෙම ලාවා වල සංයුතිය තවමත් අභිරහසක් වන අතර විද්‍යාඥයින් සලකන්නේ මේවා ඇමෝනියා සහ ජලයේ මිශ්‍රණයක් ලෙස සලකයි.

ට්‍රයිටන් මත ගෝලාකාර හැඩැතී ස්වභාවික ප්‍රකාර සතරක් හඳුනාගෙන ඇති අතර දැනට සලකන ආකාරයට ට්‍රයිටන් මත පිහිටා ඇති අතිශය සමතල ප්‍රදේශ අතරට මේවා සලකනු ලබයි. ඒවායේ උන්නතාංශ වෙනස් වීම 200 m අතර පවතින අතර ලාවා විධාරණයක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මේවා හට ගන්නට ඇතැයි සැලකේ. තවද ට්‍රයිටන්ගේ බටහිර ප්‍රදේශය මත අඳුරු පැහැ  ලප පවතින අතර මෙම සෑම අඳුරු ලපයක්ම වට වන අයුරින් ශ්වේත වර්ණ අංශුවලින් සැදුම් ලත් වලල්ලාකර ප්‍රදේශයක් පිහිටයි. මේ සියලු ප්‍රදේශයක්ම විශ්කම්භයෙන් 20 සහ 30 km අතර විශාලත්වයකින් යුතු අතර ග්‍රීෂ්ම ඍතුවේදී මෙම ප්‍රදේශ විශාලත්වයෙන් තරමක් අපගමනය වේ.

ට්‍රයිටන් මතුපිට පවතින ඉතා සංකීර්ණ වූ හැඩයන්ගෙන් යුතු ශීර්ෂ හා නිම්න පෘෂ්ටය මත හිම දියවීම් වල ප්‍රතිඵලයක් විය හැකි බව සලකන අතර භූ චලන ඇතිවීම මඟින් ගොඩ බිම් ප්‍රදේශය විස්තාරණය වන්නට ඇති බව සලකයි. මෙම ප්‍රදේශ බොහොමයක් නිරක්ෂයට ආසන්නයේ විසිර පවතින අතර ට්‍රයිටන්ගේ පෘෂ්ටය මතුපිට ආයු කාලය සලකන විට මෙම බොහෝ ක්‍රියාදාමයන් එකවර අවස්ථා ගණනකදී සිදුවන්නට ඇතැයි සලකයි.

Cantaloupe භූමි පෙදෙස

ට්‍රයිටන්ගේ බටහිර අර්ධගෝලය අභිරහස් ශීර්ෂ සහ තැනිතලා ප්‍රදේශයකින් යුක්ත වන අතර එය "Cantaloupe භූමි ප්‍රදේශය" ලෙස හඳුන්වන අතර එම ප්‍රදේශය කොමඩු ගෙඩියක අභ්‍යන්තර හරස්කඩක් ආකාරයෙන් විසිරී ඇති නිසා එලෙස හඳුන්වයි. මෙය දැනට හඳුනා ගෙන ඇති ට්‍රයිටන් මත ඇති පැරණිම භූමි ප්‍රදේශය වන අතර එය ට්‍රයිටන්ගේ බටහිර අර්ධගොලයෙන් වැඩි වපසරියක් පුරා පවතී.

Cantaloupe භූමි පෙදෙස අපවිත්‍ර ජලය සහ අයිස් වල සම්මිශ්‍රණයක් වන අතර එවැනි භූ ලක්ෂණයක් පවතින එකම ග්‍රහලොව ලෙස ට්‍රයිටන් සලකයි. එහි විෂ්කම්භය 30–40 km ප්‍රමාණයේ නිම්න ප්‍රදේශ පවතින අතර ඒවා ගිනිකඳු විවර ලෙස අනුමාන නොකරන්නේ ඒවා සියල්ලම සම ප්‍රමාණ වලින් යුක්ත වීමත්, මතුපිට සුමට වීමත් යන කරුණු සැලකීමෙන් අනතුරුවය. ඒවායේ නිර්මාණය පිලිබඳ පවතින උපකල්පන අතර ඉදිරියෙන්ම පවතින්නේ භූමි අභ්‍යන්තරයේ පවතින අධික උෂ්ණත්වයෙන් යුතු ලාවා මතුපිට පෘෂ්ටයට පැමිණීමෙන් අනතුරුව සිදුවූ ක්ෂණික උෂ්ණත්වපාතනයට ලක්වීම නිසා මෙසේ ඝනීභවනය වන්නට ඇති බවයි.

ගිනිකඳු විවර

අධික ලෙස සක්‍රීයතාවයක් දක්වන මතුපිටක් ට්‍රයිටන් මත පවතින නිසා එහි මතුපිට පවතින ගිනිකඳු විවර සංඛ්‍යාව ඉතා අල්පයකි. වොයේජර් 2 යානය ඡායාරූපයට නැඟූ ආකාරයට නිසැකවම ගිනිකඳු ශිඛර ලෙස ස්ථාන 179 ක් හඳුනාගත් අතර එය ට්‍රයිටන්ගේ පෘෂ්ටීය වර්ගඵලය මෙන් 3% ට පමණක් වන යුරේනස්ගේ උපග්‍රහයෙක් වන මිරැන්ඩා උපග්‍රහයා මතුපිට ඇති ගිනිශිඛර 835 ක ප්‍රමාණය සමඟ සැසඳීමේදී අතිශය ස්වල්ප ප්‍රමාණයකි. තවද ට්‍රයිටන් මතුපිට ඇති විශාලතම ගිනිකඳු ශිඛරය ලෙස හඳුනා ගෙන ඇති Mazomba හි ශිඛර විෂ්කම්භය 27 km වේ.

කෙසේ නමුත් 30° සහ 70° දේශාංශ අතර ප්‍රදේශයේ මෙමෙ ගිනිකඳු විසිරී පවතින අතර ට්‍රයිටන්ගේ එක් මුහුණතක් සැමවිටම නෙප්චූන් දෙසට යොමුවී පවතින නිසා තාරකා විද්‍යාඥයන් අනුමාන කරන්නේ අනෙක් මුහුණත මත පවතින ගිනිකඳු ශිඛර ගණන මීටත් වඩා අවම සංඛ්‍යාවක් විය හැකි බවයි. කෙසේ නමුත් වොයේජර් 2 යානය ඡායාරූපයට නඟා ඇත්තේ ට්‍රයිටන් මතුපිට ප්‍රදේශයෙන් 40% ක ප්‍රමාණයක් පමණක් නිසා ඉතිරි 60% ක මතුපිට ප්‍රදේශය කෙසේ වේද යන්න තවමත් විවාදාත්මකය.

නිරීක්ෂණය සහ ගවේෂණය

ට්‍රයිටන්ගේ කාක්ෂීය ලක්ෂණ ඉතා නිරවද්‍යතාවයෙන් යුතුව 19 වෙනි සියවස වන විට ගණනය කළ අතර එයට ප්‍රතිගාමී දිශාවට පවතින පරිභ්‍රමණ රටාවක් දක්වන අතර, ඉතා විශාල කෝණීය අගයකින් නෙප්චූන්ගේ කක්ෂයට වඩා වෙනස් භ්‍රමණ අක්ෂයක් තිබෙන මෙම උපග්‍රහයා පිලිබඳ මුල්ම නිරීක්ෂණයන් වසර 1930 දී පමණ සිදු කල නමුත් මේ පිළිබඳව වොයෙජර් 2 යානය ඒ අසලින් ගමන් කිරීමෙන් අනතුරුව පෘතුවිය වෙත දත්ත ලබාදෙන තෙක් දැනසිටි තොරතුරු ප්‍රමාණය ඉතා අල්ප විය.

වොයෙජර් 2 යානය දත්ත ලබාදෙන තෙක් තාරකාවිද්‍යාඥයින් අනුමාන කරන ලද්දේ ට්‍රයිටන් මතුපිට ද්‍රව නයිට්‍රජන් සාගර සහ නයිට්‍රජන්/මීතේන් වල මිශ්‍රණයක් වශයෙන් ඝනත්වයෙන් පෘතුවි වායුගෝලයෙන් 30% ක් පමණ වූ වායුගෝලයක් එය මත පවතින බවයි. අඟහරු මත වයුගෝලිය ඝනත්වයද අධිතක්සේරුවට ලක් කල ආකාරයටම ට්‍රයිටන් පිළිබඳවද කළ ගණනයන් අසත්‍ය වූ අතර උපකල්පිත අගයන් ට්‍රයිටන් මත ඊට බොහෝ කාලයකට පෙර පැවතෙන්නට ඇතිබව අනුමාන කරයි.

ට්‍රයිටන්ගේ විෂ්කම්භය පිළිබඳ ප්‍රථම වරට ගණනය කිරීමට තැත් කළේ 1954 දී ජෙරල්ඩ් කූපර් විසිනි. ඔහුට 3,800 km අගයක් ඒ සඳහා ලැබුණු අතර සමකාලින අගයන් ගණනයන් තුලින් 2,500 සිට 6,000 km දක්වා වූ අගයන් ලැබුණු අතර අපගේ සඳුට වඩා තරමක් කුඩා සහ පෘථිවියේ විශ්කම්භයෙන් හරි අඩක් පමණ වන අගයන් අතර දෝලනය වන අගයන් ඒ අතර වේ. වොයෙජර් 2 යානය 1989 අගෝස්තු මස 25 වන දින ඒ අසලින් ගමන් කරන අතරතුර ලබාදුන් දත්ත සලකා බලා අවසානයේ ට්‍රයිටන්ගේ විෂ්කම්භය සැබැවින්ම 2,706 km බව ගණනය කරන ලදී.

1990 දශකයේදී පෘතුවියේ සිට ට්‍රයිටන්ගේ විවිධ ග්‍රහයන්ට සිදුවන අන්තර්ධාන පිලිබඳ සැලකීමෙන් අනතුරුව සිදුකරන ලද නිගමන වලින් ට්‍රයිටන් මතුපිට වායුගෝලයක් පවතින බවත්, එහි ඝණත්වය වොයෙජර් 2 යානය සපයන ලද දත්ත වලින් සැලකූ ඝණත්වයට වඩා වැඩි බවත් නිරීක්ෂණය කරන ලදී.

2010 දී නෙප්චූන්ගේ කක්ෂය වෙත අජටාකාශ යානාවක් ගමන් කරවීමට NASA ආයතනය අවස්ථා ගණනකදී සැලසුම් සකස් කරන ලද අතර මූලික වශයෙන් ට්‍රයිටන් මතට යානාවක් ගොඩ බැස්වීමට පිඹුරුපත් සැකසූ නමුත් අද දක්වාම නෙප්චූන් සහ ට්‍රයිටන් දක්වා අභ්‍යවකාශ ගමනක් සඳහා සූදානමක් නොපවතී. කෙසේ නමුත් මේ වන විට NASA ආයතනය බ්‍රහස්පති සහ සෙනසුරු වෙත අභ්‍යවකාශ යානා යැවීම පිලිබඳ අවධානය යොමුකර සිටියි.

තව දුරටත්

 නෙප්චූන්
 මහ_පොළොව
 සූර්ය_පද්ධතියේ_ග්‍රහ_වස්තු

 සෞරග්‍රහ_මණ්ඩලය
 සෞරග්‍රහ_මණ්ඩලය_නිර්මාණය_වීම_හා_පරිණාමය

තාරකා විද්‍යාව
ග්‍රහලෝක
නෙප්චූන්

ට්‍රයිටන් (නෙප්චූන්ගේ චන්ද්‍රයා)


Safed (İbranice: צְפַת; Tsfat, Arapça: صفد; Safad), İsrail'de, Kuzey Bölgesinde bulunan bir şehirdir.

2003 nüfusu 26.600'dür. Museviliğin 4 kutsal şehrinden biridir ve Kabbala tarikatının merkezidir.

Ayrıca 900 metrenin üzerindeki rakımı sayesinde, ılıman yazları ve karlı kışları ile popüler bir tatil mekanıdır.

Haçlı kaleleri

Safed


Claire Margaret Ward (born 9 May 1972) is a Labour Party politician. She served as the Member of Parliament for Watford from 1997 to 2010, and was a Parliamentary Under Secretary of State at the Ministry of Justice from 2009 to 2010.

Early life and career
Ward was born in North Shields, Northumberland, the daughter of Frank and Cathy Ward. Both her parents were Labour Party councillors and her father stood unsuccessfully as the Labour candidate for Hertsmere at the 1987 general election. She was brought up in Borehamwood, Hertfordshire, where she attended the Loreto College, an all-girls Roman Catholic school in St Albans, and studied at the newly created University of Hertfordshire graduating with a LLB (Law degree) in 1993. She then completed an MA in Britain and the European Union at Brunel University, before qualifying as a solicitor at the College of Law in London. From 1995 to 1998, she was a trainee solicitor.

Ward joined the Labour Party, the Co-operative Party and the Transport and General Workers' Union at the age of fifteen, becoming an active member of Young Labour. In 1990, she won the South East TUC Mike Perkins Memorial Award for Young Trade Unionists before being elected as the Youth Representative on Labour's National Executive Committee (NEC) the following year.

She was elected as a councillor for Elstree and Borehamwood Town Council in 1994, where she served as Mayor from 1996 to 1997. She stepped down from the Labour Party NEC in 1995 upon her selection as the party's candidate for Watford.

Parliamentary career

Ward became the MP for Watford at the 1997 general election, succeeding the former Conservative Party Deputy Chief Whip Tristan Garel-Jones who had retired, and defeating Conservative candidate Robert Gordon by 5,792 votes. Elected at the age of 24, she was not quite the youngest MP, being a month older than Chris Leslie, the new MP for Shipley, although she was the youngest woman elected to the House of Commons. She was also the youngest female MP elected in the 2001 election.

After her election, Ward became a member of the Culture, Media and Sport Select Committee. From 2000 to 2002, she was the Chairman of the All-Party Parliamentary Chocolate and Confectionery Industry Group. In the 2001 general election she retained her seat by 5,555 votes and was appointed as Parliamentary Private Secretary to John Hutton.

The increasing dominance of local politics in Watford Borough council by the Liberal Democrats, including the election of a Liberal Democrat Mayor, led to speculation that Ward would find re-election extremely difficult; Ward even accused staff from the council of harassment during the 2005 general election campaign. However, she managed to hold off a strong Liberal Democrat challenge from Sal Brinton; despite a 12% swing against her, Ward held the seat with a majority of 1,148 votes (approximately 2.3%). The Conservative candidate was narrowly pushed into third place, with 793 fewer votes than Brinton, making Watford a three-way marginal seat.

Upon her re-election in May 2005, Ward was appointed an Assistant Government Whip before being promoted to full Whip, as a Lord Commissioner of HM Treasury, on 5 May 2006. She was promoted again in October 2008 to Vice-Chamberlain of the Household, the lowest of the senior Whips. At the June 2009 Cabinet reshuffle, she replaced Shahid Malik as the Parliamentary Under Secretary of State for Justice.

She claimed over £90,000 in second home allowance between 2004 and 2009, despite living less than 30 miles from Westminster. Upon publication of MP's expenses in 2009, Ward defended her choice to fund a second home in Westminster from her parliamentary allowance, citing her need to balance her public duties with her duties as a mother of small children. Ward was one of 98 MPs who voted in favour of legislation which would have kept MPs expense details secret.

Ward lost her seat at the 2010 general election, when she finished in third place with 14,750 votes, behind the successful Conservative Party candidate Richard Harrington (who received 19,291 votes) and the Liberal Democrat Sal Brinton (17,866 votes).

Voting record

The Labour Party was in Government throughout Ward's time in Parliament. As of the end of 2009, Ward has rebelled against the Government's stated or majority position 19 times out of 2,629 votes she has attended, a rebelling rate of 0.72%. She has on occasion voted against her party line on changes to the schedule of the House of Commons, and the Government's position on reform of the House of Lords. In 2004, she voted with the Conservatives in favour of introducing a ban on the "reasonable chastisement" of children. In 2008, on a free vote, Ward voted against her party's majority position on abortion, where she unsuccessfully voted in several separate bills for a reduction in the time when an abortion can be carried out from 24 weeks.

Post-parliamentary career
From June 2011 until its closure in March 2015, Ward was executive director of the Independent Pharmacy Federation. In April 2015, Ward became the Chair of Pharmacy Voice, an association of trade bodies representing community pharmacy contractors. She resigned this role in April 2017 as part of the Pharmacy Voice's closure. Claire Ward was Chief Executive of the Institute for Collaborative Working from January 2019 to January 2022. She also continues roles in the pharmacy sector with the Pharmacists Defence Association and as Chair of Sigma Pharmaceuticals Annual Conference. She is Governor of the University of Hertfordshire since September 2018. She has been a Non Executive Director of Sherwood Forest Hospitals NHS Foundation Trust since May 2013 and was appointed chair in October 2021.

In August 2023, she was selected Labour candidate for the 2024 East Midlands mayoral election.

References

External links
 Guardian Unlimited Politics – Ask Aristotle: Claire Ward MP
 TheyWorkForYou.com – Claire Ward MP
 Claire Ward's website

UK MPs 1997–2001
UK MPs 2001–2005
UK MPs 2005–2010
Labour Party (UK) MPs for English constituencies
Female members of the Parliament of the United Kingdom for English constituencies
Politics of Watford
Alumni of Brunel University London
Alumni of the University of Hertfordshire
Alumni of The University of Law
People from Borehamwood
People from North Shields
Politicians from Tyne and Wear
1972 births
Living people
Councillors in Hertfordshire
20th-century British women politicians
21st-century British women politicians
Women councillors in England

Claire Ward


Regres (eller regreskrav) er et betalingskrav som fremsættes af en skyldner eller kautionist over for en eller flere andre personer. Ordet kommer fra det latinske regressus, som betyder tilbagegang.
Hvis f.eks. flere personer skal betale en samlet erstatning, og det fulde beløb i første omgang betales af den ene person, kan denne person bagefter fremsætte regres mod de øvrige erstatningsansvarlige. Tilsvarende gælder for en kautionist, som har betalt en bankgæld for en hovedmand.

Regres er nævnt i erstatningsansvarsloven (EAL) § 17 og ment i samme lovs § 23, stk. 1 "kan kun kræves betalt af denne ..."

Et forsikringsselskabs regresret er nævnt i EAL § 22. Efter CMR-loven § 46 kan der anlægges regressøgsmål.

Regres kan forekomme ved forsikring. Regres kan gennemføres som enten overskudsregres eller brøkdelsregres.

Ved springende regres rettes kravet mod et tidligere led i en aftalekæde.

Regres ved flere skadevoldere
Regres er især relevant for solidarisk hæftelse (EAL § 25), hvor en skadevolder kan rejse regreskrav mod en anden skadevolder i deres indbyrdes mellemværende. En skadevolder kan ikke fremsætte regreskrav mod en anden skadevolder i en sag, hvor der gælder pro rata hæftelse.

Videre læsning
side 382 i Bo von Eyben: Juridisk Ordbog. 14. udgave. 2016. Karnov Group.

Litteratur
Bo von Eyben & Helle Isager: Lærebog i erstatningsret. 9. udgave. 2019. Djøf Forlag.

Referencer

Juridiske begreber
Jura
Retsvidenskab
Finansiel økonomi
Formueret
Obligationsret

Regres