Fransa ( () ) ya da resmî adıyla Fransa Cumhuriyeti veya Fransız Cumhuriyeti ( , ), ana kara toprakları Batı Avrupa'da bulunan ve dünyanın pek çok bölgesinde denizaşırı toprakları olan bir ülkedir.

Kıta Fransa'sı, güneyde Akdeniz'den kuzeyde Manş Denizi ve Kuzey Denizi'ne, doğuda Ren Nehri'nden batıda Atlas Okyanusu'na kadar yayılan topraklarda yer alır. Fransızlar, ülkelerini topraklarının biçiminden ötürü Altıgen (Fransızca: L'Héxagone, okunuşu: "l'e-gza-gon") olarak adlandırırlar.

Fransa, yönetimde yarı başkanlık sisteminin uygulandığı üniter bir devlettir. Ülkenin başlıca ilke ve ülküleri İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi'nde açıklanmıştır.

Fransa'nın Avrupa kıtasındaki komşuları Belçika, Lüksemburg, Almanya, İsviçre, İtalya, İspanya, Monako ve Andorra'dır. Akdeniz'de İtalya'ya ait Sardinya Adası'ndan sadece 12 km uzaktaki Korsika adası da Fransa'ya aittir. Sahip olduğu denizaşırı illerde de, Fransız Guyanası aracılığıyla Brezilya ve Surinam'a, Saint Martin Adası aracılığıyla da Hollanda Antilleri'ne sınırı vardır. Fransa, Manş Denizi'nde deniz yüzeyinin altından geçen Manş Tüneli'yle Birleşik Krallık'a bağlanmaktadır.

Fransa, 17. yüzyılın ikinci yarısından bu yana dünya genelinde uluslararası ilişkiler alanında önde gelen ülkelerden olmuştur. 18 ve 19. yüzyıllar arasında, Fransa dönemin en büyük sömürge imparatorluklarından birini kurmuştur. Bu dönemlerde Fransa'nın sınırları Batı Afrika'dan, Güneydoğu Asya'ya kadar uzanmış, etki ettiği bölgelerdeki toplumların kültür ve siyasetlerinde belirgin izler bırakmıştır.

Dünya sıralamasında 6. sırada bulunan nominal gayrisafi yurt içi hasılası ve 7. sırada yer alan satın alma gücü paritesi ile ileri bir ekonomiye sahiptir ve gelişmiş ülkeler sınıfında yer almaktadır.

İş gezileri için gelenler dâhil, ülkede yirmi dört saatten az kalanlar hariç tutulmak üzere, yıllık olarak ağırladığı yaklaşık 82 milyon turistle Fransa, dünyada en çok ziyaret edilen ülkedir.

Fransa, Avrupa Birliği adlı siyasi ve ekonomik örgütlenmenin kurucu üyelerinden biridir ve birlik üyesi ülkeler içinde yüzölçümü en büyük olanıdır. Ülke, bunun yanında Birleşmiş Milletler'in de kurucu üyelerinden; Frankofon, G8 Zirveleri, Latin Birliği ve NATO'nun da katılımcılarındandır. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin beş daimî üyesinden biridir. 360 etkin savaş başlığı ve 59 nükleer santraliyle önemli bir nükleer güçtür.

Etimoloji
"Fransa" adı, Frankların yurdu anlamına gelen Francia sözcüğüne dayanır. Ancak frank sözcüğünün kökeniyle ilgili pek çok farklı iddia vardır. Bunlardan biri, bu sözcüğün kökeninin ön Cermen dillerinde cirit, kargı, mızrak gibi anlamlara gelen frankona dayandığı yönündedir.

Bir başka köken varsayımı da frank teriminin eski Cermen dillerinde özgür anlamına gelen frei sözcüğünden geldiğidir. Frank sözcüğü çağdaş Fransızcada franc biçiminde hâlâ yaşamaktadır ve 2000 yılında euro, Fransa'nın resmî para birimi olana dek Fransa'da kullanılan parayı adlandırmak için de kullanılmıştır. Çağdaş Almancada Fransa bugün bile Frankreich (Türkçe: Frank İmparatorluğu) olarak adlandırılır. Ancak bunu Charlemagne yani Şarlman'ın Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'ndan ayırt edebilmek için eski olan krallığa Frankenreich (Türkçe: Frankların İmparatorluğu) denir.

Frank sözcüğü, Roma İmparatorluğu'nun çöküşünden Orta Çağ'a kadar daha az yaygın biçimde kullanılagelmiş ancak Hugh Capet'in Fransa Kralı olarak taç giymesinin ardından yaygın biçimde, gelecekte Fransa olarak anılacak Fransa Krallığı'nı anlatmak için kullanılmaya başlanmıştır.

Tarihi

Antik ve Orta Çağ
Günümüz Fransa'sının sınırları hemen hemen eskiden Kelt Galyalıları (Fransızca: Celte Gaulois, okunuşu: selt golwa) tarafından yurt edinilen Antik Galya'nın (Fransızca: Gaule, okunuşu: gol) sınırlarıyla aynıdır. Galya, MÖ 1. yüzyılda Roma İmparatoru Julius Caesar tarafından ele geçirilince Galya halkları yavaş yavaş Roma kültürünü ve Roma dilini benimsediler. Daha sonra zamanla bu dil kendi içinde değişerek çağdaş Fransızcanın temellerini oluşurdu. Fransa topraklarında Hristiyanlık ilk olarak MS 2 ve 3. yüzyıllarda görüldü ve sonraki iki yüzyıl içinde öylesine hızlı yayılma olanağı buldu ki, Aziz Jerome yazılarında Galya'nın "sapkınlıktan kurtulmuş" olan tek bölge olduğunu yazdı.

MS 4. yüzyılda, Galya'nın Ren Nehri kıyısındaki doğu sınırları Cermen boyları tarafından yönetiliyordu. Bu topluluklar içinde en etkili olanı, Fransa'ya antik Francie adını da veren Franklardı. Günümüzde kullanılan Fransa adıysa Paris dolaylarında bulunan Capet krallarının yönettiği derebeyliğin bulunduğu bölgenin adından gelir. Roma İmparatorluğu'nun düşüşünden sonra, Avrupa topraklarında yayılan Cermen boyları içinde Franklar, Aryanizm'e değil de, Katolikliğe giren ilk topluluklardı. Bu nedenle Fransa'ya "Kilisenin en büyük kızı" (La fille ainée de l'Église) sıfatı verilmiş, Franklar da buna dayanarak kendilerini "Fransa'nın en iyi Hristiyanları" olarak adlandırmışlardır.

Ayrı bir ülke olarak Fransa tarihinin başlamasıysa 843 tarihli Verdun Antlaşması uyarınca Karolenj İmparatorluğu'nun Doğu Frank Krallığı, Batı Frank Krallığı ve Orta Frank Krallığı olarak üçe ayrılmasıyla başladı. Batı Frank Krallığı hemen hemen bugünkü Fransa topraklarını kaplıyordu ve nitekim çağdaş Fransa'nın temelleri bu krallık üzerine kuruldu.

Karolenj Hanedanı Fransa'yı 987 yılında Fransa Dükü ve Paris Kontu Hugh Capet'nin, Fransa kralı olarak taç giymesine kadar yönetti. Onun soyundan gelenler ile Valois ve Bourbon hanedanları da aşamalı bir dizi savaşla ülkede birliği sağladılar.

Erken modern dönem
Krallık yönetimi 17. yüzyılda ve kral XIV. Louis'nin döneminde zirvelerini yaşıyordu. Bu süreçte Fransa, Avrupa kıtasının en kalabalık ülkesi hâline geldi ve Avrupa kültürü, politikaları ve ekonomisi üzerinde en etkili güçlerden biri oldu. Fransızca dönemin diplomasi dili oldu ve uzun süre bu niteliği koruyarak kaldı. Aydınlanma çağı da büyük ölçüde Fransız entelektüel çevrelerinde gerçekleşti. Fransız bilim insanları 18. yüzyılda büyük bilimsel buluşların altına imzalarını attılar. Ayrıca Fransa bu dönemlerde Afrika, Amerika ve Asya kıtaların da birçok denizaşırı toprak edindi.

Fransız Devrimi, Cumhuriyet ve Fransız İmparatorlukları (1789-1914)

Fransa'da krallık sistemi 1789 yılında gerçekleşen Fransız Devrimi'ne dek hüküm sürdü. Fransız Devrimi sırasında dönemin Fransa Kralı XVI. Louis ve eşi Marie Antoinette ile onlara yakınlığı olduğu düşünülen yüzlerce Fransız vatandaşı öldürüldü. Kısa süreli bir dizi yönetim denemesinden sonra Napolyon Bonapart 1799'da cumhuriyetin kontrolünü ele aldı ve kendini önce Birinci Konsül, daha sonra, günümüzde Birinci İmparatorluk (1804-1814) adıyla anılan devletin imparatoru ilan etti. Napolyon Savaşları olarak bilinen bir dizi savaşın ardından, Bonaparte ailesinin yardımıyla Napolyon kıta Avrupası'nın büyük bölümünü ele geçirdi. Yeni elde edilen bu topraklara daha sonra Bonaparte ailesinin üyeleri Fransa'ya bağlı kral olarak atandı.

1815 yılında yapılan Waterloo Savaşı'nda Napolyon'un son yenilgisinden sonra Fransa'da krallık yönetimine geri dönüldü. Ancak bu kez kralın yetkilerine anayasal kısıtlamalar getirildi. 1830 yılında çıkan bir sivil ayaklanma olan Temmuz Devrimi'yle Bourbon Hanedanı tümüyle kaldırılarak anayasal krallığa dayanan Temmuz Monarşisi getirildi. Bu yönetim biçimi 1848 yılına dek sürdü. Bu arada kurulan İkinci Cumhuriyet oldukça kısa süreli oldu ve 1852 yılında III. Napolyon İkinci İmparatorluğu kurunca yıkıldı. 1870 yılında başlayan Fransa-Prusya Savaşı'nda yenilen III. Napolyon bunun üzerine tahttan indirildi ve bu yönetim rejimi de Üçüncü Cumhuriyet'in kurulmasıyla feshedildi.

Modern dönem (1914-günümüz)
Fransa 17. yüzyıldan başlayarak 1960'lara dek bir sömürge devleti kimliğiyle var oldu. 19. ve 20. yüzyıllarda dünyanın dört bir yanında edindiği sömürge toprakları Fransa'yı İngiltere'den sonra ikinci büyük sömürge imparatorluğu haline getirdi. 1919 ve 1939 yılları arasında gücünün doruklarındayken Fransız Sömürge İmparatorluğu'nun yüzölçümü 12.347.000 kilometrekareye erişti. Fransa'nın Avrupa'daki toprakları da işin içine katılınca 12.898.000 kilometrekareye ulaşan Fransız egemenlik sahası dünya topraklarının %8.6'sını kaplar durumdaydı.

I. Dünya Savaşı'ndan da, II. Dünya Savaşı'ndan da galip taraf olarak çıkmasına karşın Fransa büyük bir insan kaybına ve maddi zarara uğramış, Avrupa'daki toprakları her iki savaşta da yer yer ya da tümüyle Alman güçlerince işgal edilmiştir. 1930'lu yıllara Halk Cephesi Hükûmeti'nin yaptığı toplumsal yenilikler Fransa'ya damgasını vurmuştur. II. Dünya Savaşının sonrasında Dördüncü Cumhuriyet kurulmuş ve Fransa'nın dünya siyasi ve ekonomik politikalarında etkili bir güç olarak kalabilmesi için ülkenin mevcut durumunun korunmasına çalışılmıştır. Fransa o zamana dek elinde bulundurduğu sömürge topraklarını korumaya çalışmışsa da daha sonra bu konuda sorunlar yaşamıştır. 1946'da Çinhindi'nin yönetimini yeniden ele geçirmek için yapılan harekât Birinci Çinhindi Savaşı'nın çıkmasına neden olmuş ve 1954 yılında Dien Bien Phu Çarpışması'nda Fransız güçleri bölgesel güçlere karşı yenilerek bölgeden çekilmişlerdir. Bundan yalnızca birkaç ay sonra, Fransa Cezayir halkının başlattığı bağımsızlık savaşında yine, hatta daha sert bir direnişle karşı karşıya kalmıştır.

O dönemde Pied-noir adı verilen milyonlarca Avrupa kökenli sakini olan Cezayir'in kontrolünü bırakıp bırakmamak konusunda Fransa'da büyük tartışmalar yaşanmış ve ülke bir iç savaşın eşiğine gelmiştir. 1958 yılında istikrarsız ve zayıf durumda bulunan cumhuriyetin yerine, yeni bir anayasa oluşturulması öngörülerek cumhurbaşkanının yetkilerini artıran ve günümüzde de hâlâ süren Beşinci Cumhuriyet'in kurulması kararına varılmıştır. Kurulan bu son cumhuriyetin başkanlığına Charles de Gaulle gelmiş ve Gaulle Cezayir'deki savaşı bitirecek önlemleri alırken ülkeyi de birlik içinde tutmayı başarmıştır. Cezayir Bağımsızlık Savaşı, Cezayir'in başkenti Cezayir'de yapılan barış görüşmeleriyle 1962'de çözümlenmiş ve bu olay Cezayir'in bağımsız bir ülke olmasıyla son bulmuştur.

Son yarım yüzyıl içinde Fransa'nın Almanya'ya karşı yürüttüğü barışçıl tutum ve iş birliği ilişkileri Avrupa Birliği'nin ekonomik bütünleşmesinde esas teşkil etmiştir. Bu olumlu havanın en önemli sonucu ocak 1999'da avronun birlik üyesi ülkeler arasında ortak para birimi olarak kabul edilmesi olmuştur. Avrupa Birliği'nin önde gelen güçlerinden olan Fransa'da seçmenler Avrupa Birliği Anayasası oluşturmak için hazırlanan antlaşmayı halkoylamasında reddetmişse de, bu anayasa taslağının kapsadığı hükümleri bir antlaşma içinde uygulamaya sokmayı öngören Lizbon Antlaşması, Şubat 2008'de Fransız Parlamentosu'nda kabul edilmiştir.

Coğrafya

Metropolitan Fransa olarak adlandırılan, ülkenin Avrupa sınırları içinde bulunan bölümü, kıtanın batı bölümünde yer almaktadır. Ancak Fransa; Kuzey Amerika, Karayipler, Güney Amerika, Hint Okyanusu, Büyük Okyanus ve Antarktika'ya yayılan geniş bir coğrafyada çok sayıda il ve özel bölgeye de sahiptir. Bunlardan doğrudan Fransa'ya ait olanlar denizaşırı iller; kendi içlerinde bağımsız, savunma konusunda Fransa ile anlaşmalı olan ortak ülkeler ise collectivités d'outre-mer kısaca COM (Türkçe: Denizaşırı Topluluklar) olarak adlandırılır.

Fransa'nın Avrupa kıtasındaki toprakları 547.030 kilometrekarelik bir alan kaplar. Bu alanla Fransa, Avrupa Birliği içinde İspanya'dan biraz farkla toprak bakımından en büyük ülke sıfatını taşır. Fransa toprakları, batıda ve kuzeyde kıyı ovalarından, güneydoğuda Alp dağ zincirine, iç Fransa'da Massif Central olarak anılan yüksek bölgelere ve güneybatıda Pirenelere kadar uzanan değişik bölgelerde, farklı yer şekillerine sahiptir. Alplerde yer alan ve Batı Avrupa'yla Avrupa Birliği'nin en yüksek noktası olan 4807 metre yüksekliğindeki Mont Blanc, Fransa ile İtalya sınırında yer almaktadır. Kıta Fransası ayrıca Loire Nehri, Garonne Nehri, Seine Nehri ve Rhône Nehri gibi büyük ve karmaşık bir akarsu ağıyla örülmüştür. En alçak noktası deniz yüzeyinin iki metre altında bulunan Camargue deltası içinde yer almaktadır. Yüzölçümü 8.680 kilometrekare olan Korsika adası ise Akdeniz kıyısındaki Nice kentine 128 deniz mili uzaklıktadır.

Denizaşırı iller ve ortak topraklar da işin içine katıldığında Fransa'nın toplam yüzölçümü 674.843 kilometrekaredir. (Antarktika, Adélie Toprağı hariç) Bu hâliyle Fransa yeryüzünün %0.45'ini kaplar. 11 milyon kilometrekareyle Fransa, Amerika Birleşik Devletleri'nin ardından dünyanın en büyük ikinci münhasır ekonomik bölgesine de sahiptir.

Kıta Fransası, Avrupa ana karasının batısında, 41 ile 51 kuzey paralelleri arasında yer alır. Kuzey ve kuzeybatı kesimlerinde ılıman iklim egemendir ve denizselliğin etkisi iç bölgelerin de iklimlerini biçimlendirmektedir. Güneydoğuda ise Akdeniz iklimi egemendir. Batı kesimler okyanusal iklim etkisi altındadır ve yüksek miktarda yağış alır. Bu bölgelerde kışlar ılık ve yazlar serin geçer. İç kesimlerde sıcak, fırtınalı yazlar ve soğuk ama kurak kışlar görülür. Alplerde ve ülkenin diğer yüksek kesimlerinde Alp iklimi yaşanır. Bu soğuk bölgelerde yılın belirli dönemlerinde sıcaklıklar sıfırın altında seyreder ve yağan kar altı ay yerde kalır.

Çevre
Fransa, 1971'de bir çevre bakanlığı kuran ilk ülkelerden biriydi. Dünyanın en sanayileşmiş ülkelerinden biri olmasına rağmen, Fransa, karbondioksit emisyonları açısından Kanada veya Avustralya gibi ülkelerin gerisindedir. Bunun nedeni, şu anda elektrik üretiminin yüzde 75'ini oluşturan ve daha az kirlilikle sonuçlanan 1973 petrol krizinden sonra ülkenin nükleer enerjiye yaptığı ağır yatırımdır. Yale ve Columbia tarafından yürütülen 2020 Çevresel Performans Endeksi'ne göre Fransa, dünyanın çevreye en duyarlı beşinci ülkesiydi.

Tüm Avrupa Birliği devlet üyeleri gibi, Fransa da karbon emisyonlarını 2020 yılına kadar 1990 seviyelerinin en az %20'si oranında azaltmayı kabul etti,  ABD'nin emisyonları 1990 seviyelerinin %4'ü oranında azaltma planına kıyasla. 2009 itibarıyla, Fransa'nın kişi başına düşen karbondioksit emisyonları Çin'inkinden daha düşüktü. Ülke, 2009'da salınan ton karbon başına 17 avroluk bir karbon vergisi uygulamaya kararlıydı, bu da yılda 4 milyar avro gelir elde edecekti. Ancak, Fransız işletmelerine yük olacağı korkusuyla plandan vazgeçildi.

Ormanlar, Fransa'nın yüzölçümünün yüzde 31'ini oluşturuyor - Avrupa'daki dördüncü en yüksek oran - 1990'dan bu yana yüzde 7'lik bir artışı temsil ediyor. Fransız ormanları, Avrupa'daki en çeşitli ormanlardan bazılarıdır; Fransa topraklarında 140 tan fazla ağaç türü yaşar. Fransa'nın 2018 Orman Peyzaj Bütünlüğü Endeksi ortalama puanı 4.52/10 olup, 172 ülke arasında küresel olarak 123. sırada yer almaktadır. Fransa'da dokuz milli park  ve 46 doğal park var, hükûmet, Münhasır ekonomik bölgesinin %20'sini 2020 yılına kadar Deniz koruma alanına dönüştürmeyi planlıyor. Bölgesel bir doğa parkı  (Fransızca: parc naturel régional veya PNR), Fransa'da yerel yönetimler ile ulusal hükûmet arasında manzarayı ve mirası korumak için olağanüstü güzelliğe sahip yerleşik bir kırsal alanı kapsayan bir bölgede sürdürülebilir ekonomik kalkınmayı sağlar. Bir PNR, her parkın benzersiz peyzajı ve mirasına dayalı olarak yönetilen insan yerleşimi, sürdürülebilir ekonomik kalkınma ve doğal çevrenin korunması için hedefler ve yönergeler belirler. Parklar, doğa bilimlerinde ekolojik araştırma programlarını ve halk eğitimini teşvik eder. 2019 itibarıyla Fransa'da 54 PNR var.

Yönetim birimleri

Fransa, toplamda 26 yönetimsel bölgeye ayrılmıştır. Bunlardan 22'si metropolitan Fransa olarak anılan, Fransa'nın Avrupa'da kalan toprakları içinde yer alır. 22 bölgeden ana kara dışında kalan tek bölge Korsika Adası'dır. Geri kalan 4 bölge ise denizaşırı ildir. Fransa'da yer alan tüm bu bölgeler ayrıca illere ayrılmıştır. Bu iller genelde alfabetik sıraya göre numaralandırılmıştır. Bu numaralar posta kodlarında ve araç plakalarında kullanılır. Fransa'da département adı verilen 100 il vardır ve bu illerde toplam sayıları 342'yi bulan ilçelere (arrondissement), bunlar da sayıları 4.032 olan kantonlara ayrılmıştır. Fransa'nın en küçük ölçekteki yönetimsel birimi seçilmiş birer başkanca yönetilen ve köy olarak adlandırılabilecek olan komünlerdir. Komünler hiyerarşide kantonların ardından gelirler. Fransa'da yer alan komünlerin sayısı 36.680'dir.

Bu bölgeler, iller ve komünler birer yerel meclise sahiplerdir ve bir yönetici tarafından yönetilirler. Arrondissement adı verilen ilçeler ve kantonlar ise yalnızca belediye çapında yönetilmektedir. Ancak durum geçmişte böyle değildi. 1940'a dek ilçelerin de bir meclisi oluyordu ancak bu uygulama Vichy rejiminde askıya alındı ve Dördüncü Cumhuriyet'in kurulmasıyla 1946 yılında tümüyle ortadan kaldırıldı.

Bölgeler ve iller

Denizaşırı topraklar

Fransa'nın 100 ili arasından 4'ü; Fransız Guyanası, Guadeloupe, Martinik ve Réunion denizaşırı topraklardır ve hepsi birlikte Fransa Cumhuriyeti'nin ve aynı zamanda Avrupa Birliği'nin birer parçasıdır. Kıta Fransasında yer alan iller ile eşit durumdadırlar.

26 bölge ve 100 ilin yanı sıra, Fransa Cumhuriyeti'nin 6 adet daha denizaşırı aidiyeti vardır. Bunlar, Fransız Polinezyası, Mayotte, Saint Barthélemy, Saint Martin, Saint Pierre ve Miquelon ile Wallis ve Futuna'dır. Bağımsız bir ülke ile Fransız toprağı arası bir konumda yer alan ve dünyada başka örneği bulunmayan (sui generis) Yeni Kaledonya, Fransa Güney ve Antarktika Toprakları ve Büyük Okyanus'taki Clipperton Adası da büyük Fransa'yı oluşturan topraklardır. Bu yerler Fransız toprağı olmasına karşın, Fransa'nın üyesi olduğu Avrupa Birliği'nin dışında yer alırlar. Fransa'nın Büyük Okyanus'taki topraklarında para birimi olarak frank kullanımı sürmektedir ve değeri euronunkine göre ayarlanmaktadır. Ancak Avrupa Birliği içine dâhil olan 4 denizaşırı il, frank yerine avro kullanmaya geçmiştir.

Siyaset

Fransa Cumhuriyeti, yarı başkanlık sistemiyle yönetilen, köklü bir demokrasi geçmişine sahip üniter bir devlettir. Beşinci Fransa Cumhuriyeti olan günümüz Fransa'sının Anayasası 28 Eylül 1958 tarihinde yürütülen bir halk oylaması sonucu onaylanmıştır. Bu anayasa parlamentoya oranla devlet başkanının yetkilerini arttıran yasalar içerir. Fransa'da devlet yönetiminin iki kanadı vardır: Fransa Cumhurbaşkanı ve Hükûmet. Ülkenin cumhurbaşkanı ülke çapında 18 yaşını doldurmuş ve oy kullanma hakkı olan tüm seçmenler tarafından beş yıllık dönem için (eskiden yedi yıl) seçilir. Hükûmet ise cumhurbaşkanı tarafından atanan bir başbakan tarafından yönetilir.

Fransız Parlamentosu iki meclisli bir yasama organıdır: Fransa Ulusal Meclisi (Assemblée Nationale) ve Senato (Sénat). Ulusal meclisteki milletvekilleri geldikleri yerel seçim bölgesini temsil ederler ulusal seçimlerde 5 yıllık süre için seçilirler. Seçilen 577 milletvekili Bourbon Sarayı'nda toplanır. Ulusal meclisin Bakanlar Kurulu'nu düşürme yetkisi vardır. Bu nedenle partiler arası koltuk dağılımı hükûmetin kararına doğrudan etki eder. 343 senatör ise tüm Fransa çapında halk tarafından seçilmiş olan belediye meclisi üyelerinden, il (département) yerel meclis üyelerinden, Bölge (Région) yerel meclis üyelerinden oluşan seçmenler tarafından 6 yıllık bir süre için seçilir ve her üç yılda bir yapılan seçimlerde yarısı yenilenir. Senato Lüksemburg Sarayı'nda (Palais du Luxembourg) toplanır. Senatonun yasama gücü sınırlıdır: Senato ile ulusal meclis arasında anlaşmazlık olması durumunda son söz Ulusal Meclis'e aittir. Meclisin gündemini belirlemede hükûmetin büyük etkisi vardır. Ulusal Meclis ve Senato birlikte, Versay Şatosu'nda toplanıp Fransa Parlamentosunu oluştururlar. Yalnızca anayasa değişikliğiyle ilgili olarak ve uluslararası bazı anlaşmaları onaylamak amacıyla toplanırlar.

Fransa politikaları iki ana politik görüş çevresinde şekillenir: sol görüşlü politikacılar Sosyalist Parti etrafında, sağ görüşlü politikacılar Cumhuriyetçiler etrafında örgütlenmişlerdir. Meclisin yürütme kanadında Sosyalist Partiye mensup vekiller çoğunluktadır.

Hukuk

Fransa, çoğunluğu yazılı hükümlerden oluşan bir yazılı hukuk sistemi kullanır. Hukukun üstünlüğü olgusunun temel ilkeleri, I. Napoléon tarafından oluşturulan 1804 tarihli Fransız Medenî Kanunu'nda bulunur. İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi hükümlerince yasalar yalnızca topluma dokuncası bulunan eylemleri yasaklayabilir. Fransız hukukuna göre yasaklara yalnızca gereksinim duyulması hâlinde başvurulur.

Fransız hukuku; özel hukuk ve kamu hukuku olmak üzere iki temel doktrinsel ayrımda incelenir. Özel hukuk, özellikle medenî hukuk ve ticaret hukukunu kapsar. Kamu hukuku ise idare hukuku,ceza hukuku ve anayasa hukuku konularıyla ilgilenir.

Fransa, dinî hukuk kurallarının devlet yönetiminde referans alınmamasını gerektiren laik bir devlet yapılanmasına sahiptir. Bu bağlamda Fransız yasaları hazırlanırken herhangi bir dinî inanç ya da değere göre hareket edilmez. Fransa'da tanrıya ya da dinlere sövmenin ve 1791'de de cinsel eylemleri kısıtlayan yasaların kaldırılmasıyla Fransa hukukunda dinle ilintili herhangi bir yasa kalmamıştır. Ancak genel ahlâk kurallarına aykırı eylemler (contraires aux bonnes mœurs) ve kamu düzenini bozacak eylemler zaman zaman yaptırımlara tâbi tutulmaktadır.

Fransa'da makabline şamil yasalar yasaktır ve hazırlanan yasaların yürürlüğe girmesi için Fransa Resmî Gazetesi'nde (Fransızca: Journal Officiel de la République Française) yayınlanmış olması gerekmektedir.

Dış ilişkiler

Fransa, Birleşmiş Milletler'in kurucu üyelerindendir ve elinde bulundurduğu koşulsuz veto hakkıyla Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin de daimi üyelerinden biri konumundadır. Dünya Ticaret Örgütü, Pasifik Topluluğu ve Hint Okyanusu Komisyonu'nun da üyesidir. Karayip Ülkeleri Birliği'nin işbirlikçi üyesi ve tümüyle ya da kısmen Fransızca konuşan ülkelerin oluşturduğu Uluslararası Frankofoni Örgütü'nün başta gelen katılımcılarındandır.

Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü'nün (OECD), UNESCO'nun, Interpol'ün, Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler Bürosu'nun genel merkezlerine ev sahipliği yapar. Fransa 1953 yılında Birleşmiş Milletler'den ülkeyi uluslararası düzeyde simgeleyecek bir arma seçmesi için bir talep almış bunun üzerine günümüzde de Fransız pasaportlarının üstünde kullanılmakta olan simge kabul edilmiştir.

Fransa'nın dış ilişkileri büyük ölçüde kurucu üyesi olduğu Avrupa Birliği politikalarınca şekillenmektedir. Avrupa'da her zaman etkili bir güç olan Fransa, 1960'larda Birleşik Krallık'ın Avrupa Birliği'ne girmemesi için politika gütmüş, 1990'larda ise yeniden birleşen Almanya'yla yakın ilişkiler geliştirme yoluna gitmiştir. NATO üyesi de olan Fransa, cumhurbaşkanı Charles de Gaulle döneminde alınan kararla NATO'nun askerî kanadından çıkmıştır. NATO'nun askeri kanadına Nicolas Sarkozy döneminde yeniden katılmıştır. Yine 1990'larda Fransız Polinezyası'nda yaptığı yeraltı nükleer denemelerden ötürü uluslararası alanda büyük eleştirilere maruz kalmıştır. Ülke, 2003 yılında Irak'ın Amerika Birleşik Devletleri'nce işgal edilmesine şiddetle karşı çıkmıştır. Geçmiş dönemde Afrika'da bulunan sömürgeleri üzerinde günümüzde de çok büyük etkisi bulunmaktadır ve Fildişi Sahili ile Çad'a barış gücü askerleri de göndermiştir.

Askeri Gücü
Fransa, askeri alanda hâlen dünyanın ve Avrupa'nın en güçlü ülkelerindendir. Yüzyıllara uzanan bir dönem boyunca yerkürenin dört bir yayındaki askeri mevcudiyetiyle dünyanın en güçlü ülkelerinden biri gözüyle bakılan Fransa'nın II. Dünya Savaşı'nda Alman ordusu karşısında yalnızca altı haftalık bir direnişten sonra teslim olması, sadece bu gücün sürekliliğini sekteye uğratmakla kalmamış aynı zamanda Fransa'nın müttefiklerini de korkutmuş ve Fransa'yı işgalden kurtarma seferberliği başlatmalarına önayak olmuştur. Günümüzde Fransa; ABD, Rusya ve Çin'den sonra dünyanın en büyük dördüncü nükleer gücünü elinde bulundurmaktadır. Fransa, 350 bin kişilik askeri personele sahiptir.

31 Temmuz 2007'de Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy, Danıştay üyelerinden Jean-Claude Mallet'e Fransa'nın savunmasına yönelik geniş kapsamlı bir gözden geçirme planı üzerinde çalışacak 35 üyeli bir komisyon kurulması direktifini vermiştir. Komisyon ilk çalışma taslağını 2008 başlarında yayınlamıştır. Komisyonun tavsiyeleri doğrultusunda Cumhurbaşkanı Sarkozy, 2008'in yaz aylarından itibaren Fransız savunma siyaseti ve yapılanmasında kökten değişiklikleri başlatmıştır. Avrupa siyasetinde ve güç dengelerinde Soğuk Savaş sonrası meydana gelen değişimlere ayak uydurmak amacıyla, Fransız ordusunun geleneksel odağındaki bölgesel toprakların savunulması doktrini küresel tehdit ortamındaki sorunların üstesinden gelme gayretlerine yöneltilmiştir. Yeniden yapılanma kapsamında, gerek Fransa'nın kent merkezlerinde gerekse Afrika'nın Fransızca konuşulan bölgelerinde tedhiş ağlarının tanımlanması ve imhası Fransız ordusunun birincil görevi haline getirilmiştir. Aynı kapsamda, Fransız güçlerinin yeniden yapılanması ve küresel müdahale kabiliyetine sahip olması için gerekli mali kaynakların sağlanması amacıyla ihtiyaç fazlası üslerin kapatılması ve yeni silah sistemlerine ilişkin projelerin askıya alınması da gündeme gelmiştir. Ayrıca, Fransa'nın eski Cumhurbaşkanı General Charles de Gaulle'ün Mart 1966 tarihinde ülkeyi NATO'nun komuta yapısından çıkarması ve ABD askerlerinin Fransa topraklarından çekilmesini istemesinden 43 yıl sonra, yürürlüğe konan bu tarihi değişim planı çerçevesinde, Sarkozy Mart 2009'da Fransa'nın ittifakın askeri kanadına tam üye sıfatıyla dönme niyetini de açıklamıştır.

Ekonomi

Fransa, Avrupa'nın iktisadi açıdan güçlü ülkelerinden olmakla birlikte, yakın dönemde uygulanmaya başlanan iktisadi dünya pazarına uygulama siyasetinde güçlüklerle karşılaştığını 1971-1976 dönemi arasında ticaret bilançosunun 1986 yılı dışında sürekli açık vermiş olması da kanıtlamaktadır. Bu olumsuz nokta bir yana bırakılırsa Fransa, tarım ürünleri bolluğu ve çeşitliliği ile Avrupa Ekonomik Topluluğu içinde birinci sırada, süt ürünleri açısından da dünyada dördüncü sırada (nitekim Fransa tarım- besin sanayi ürünleri dışsatımında dünya ikincisidir) yer almasının yanı sıra, sanayisi de çok güçlü bir ülkedir.

Endüstri, ülke gelirinin çeyreğini ve ticaret kazancının %80'inden fazlasını karşılar. Devlet 1990'ların başından beri Fransa Telecom, Fransız Havayolları ve bankalar gibi diğer endüstrilerdeki hisselerini elden çıkarmaya başlamıştır. Yüksek orandaki işsizlik hâlâ Fransa için sorun işgal etmektedir. Fransa, geniş refah imkânlarını ve muazzam devlet bürokrasisini kesmekten kaçınmış ve bütçe açığını kapatmak için savunma harcamalarını kesmeyi ve vergileri yükseltmeyi tercih etmiştir. Fransa, 1 Ocak 1999'daki Euro sistemi referandumuna diğer on Avrupa ülkesi ile birlikte katılmıştır.

Ülkedeki satın alma gücü paritesi 1.871- trilyon $ olup, reel büyüme oranı %3.1'dir. Ülkenin %3.3'ü tarım, %26.1'i sanayi, %70.6'sı hizmet sektöründe çalışmaktadır. Enflasyon oranının tüketici fiyatlarında %2.3 olduğu ülkede iş gücü 27.88 milyon civarındadır. Ülkedeki işsizlik oranı %9.1'dir. Bununla beraber sanayi, makine, kimyasal ürünler, otomobil, metalürji, uçak, elektronik, tekstil, gıda ürünleri, turizm üzerine dayalıdır. Sanayinin büyüme oranı yaklaşık %1.5'tir. Ülkedeki tarım ürünleri buğday, tahıl, şeker pancarı, patates, üzüm, sığır, süt ürünleri, balık gibi alt bölümlere ayrılmaktadır.

Ülkede ihracat miktarı 490 milyar $ olup, ülke; makine ve taşımacılık araçları, uçak, plastik ürünler, kimyasallar, eczacılık ürünleri, demir-çelik ve meşrubat gibi ürünler satmaktadır. Ülkenin en çok ihracat yaptığı ortakları, Almanya %14.7, İspanya %9.7, İtalya %8.7, Birleşik Krallık %8.3, Belçika %7.1, ABD %7.1 şeklindedir. Aynı şekilde ülkedeki ithalat miktarı 529.1 milyar $ olup, ülke; makine ve parçaları, araçlar, ham petrol, uçak, plastik ürünler, kimyasal ürünler almaktadır. Ülkenin ithalat ortakları Almanya %18.9, Belçika %10.7, İtalya %8.3, İspanya %7, Hollanda %6.6, Birleşik Krallık %5.9, ABD %5.1 şeklindedir. Ülkenin dış borç tutarı 3.461 trilyon $ kadardır. Para birimi Euro olan ülkenin mali yılı takvim yılına göre hesaplanmaktadır.

Tarım

Fransa tarihsel olarak büyük bir tarım ürünleri üreticisiydi.
Geniş ve verimli toprakları, modern teknolojinin uygulanması ve AB sübvansiyonları birleşerek Fransa'yı Avrupa'nın tarımda üçüncü sırada (özellikle tahıllar ve tarım-gıda sektöründe) tarım ürünleri üreticisi ve ihracatçısı  (AB'nin tarımsal üretiminin % 20'sini temsil eder)  ve dünya'nın en büyük üçüncü tarım ürünleri ihracatçısı yaptı.

Buğday, kümes hayvanları, süt ürünleri, sığır eti ve domuz etinin yanı sıra uluslararası kabul görmüş işlenmiş gıdalar Fransa'nın başlıca tarımsal ihracatlarıdır. Roze şarapları öncelikle ülke içinde tüketilir ancak şampanya ve Bordeaux şarabı dünya çapında tanınan başlıca ihracat ürünleridir. Fransa'ya AB'nin tarım sübvansiyonları son yıllarda azaldı ancak yine de 2007'de 8 milyar $'a ulaştı. Aynı yıl, Fransa 33.4 milyar euro dönüştürülmüş tarım ürünü sattı. Hemen hemen tamamı Martinik, Guadeloupe ve Réunion gibi denizaşırı bölgelerde bulunan şeker kamışı bazlı içki fabrikaları aracılığıyla Fransa rom üretir. Fransız romlarının listesi.

Tarım, Fransa ekonomisinin önemli bir sektörüdür: Aktif nüfusun% 3,8'i tarımda istihdam edilirken, toplam tarım-gıda endüstrisi 2005 yılında Fransız GSYİH'sinin % 4,2'sini oluşturdu.

Turizm

2018'de 89 milyon uluslararası turistle Fransa, dünyanın en çok turist çeken destinasyonudur ve İspanya (83 milyon) ve Amerika Birleşik Devletleri'nin (80 milyon) önündedir. Ancak daha kısa ziyaret süresi nedeniyle turizmden elde edilen gelirde üçüncüdür. Yıllık ziyaretçi sayısına en popüler turistik yerler şunlardır: Eyfel Kulesi (6,2 milyon), Château de Versailles (2,8 milyon), Museum national d'Histoire naturelle (2 milyon), Pont du Gard (1,5 milyon), Zafer Takı (1,2 milyon), Saint-Michel Dağı (1 milyon), Sainte-Chapelle (683.000), Château du Haut-Kœnigsbourg (549.000), Puy de Dôme (500.000), Musée Picasso (441.000) ve Carcassonne (362.000).

Fransa özellikle de Paris, 5,7 milyon ziyaretçisiyle dünyanın en çok ziyaret edilen sanat müzesi Louvre, Musée d'Orsay (2,1 milyon), çoğunlukla İzlenimciliğe adanmış Musée de l'Orangerie (1,02 milyon), Claude Monet tarafından yapılmış sekiz büyük Nilüfer duvar resimlerine ve çağdaş sanat'a adanmış Centre Georges Pompidou (1,2 milyon) da dahil olmak üzere dünyanın en büyük ve en ünlü müzelerinden bazılarına sahiptir. Disneyland Paris, 2009'da tatil beldesindeki Disneyland Park ve Walt Disney Studios Park'a 15 milyon toplam ziyaretçi ile Avrupa'nın en popüler tema parkıdır.

Yılda 10 milyondan fazla turistle, Güneydoğu Fransa'daki Fransız Rivierası (Fransızca: Côte d'Azur),
Paris bölgesinden sonra ülkenin ikinci önde gelen turizm merkezidir. Fransız Rivierası, yılda 300 gün güneş ışığıyla,  sahil şeridi ve plajları, 18 golf sahası, 14 kayak merkezi ve 3.000 restoranıyla çekici turistik bir bölgedir. Her yıl Côte d'Azur dünyanın süper yat filosunun %50'sini barındırır.

Yılda 6 milyon turistle, Loire Vadisi şatoları ve Loire Vadisi Fransa'nın önde gelen üçüncü turizm merkezidir bu Dünya Mirası Alanı, tarihi kentlerindeki mimari mirasıyla ama özellikle Châteaux d'Amboise, de Chambord, d'Ussé, de Villandry, Chenonceau ve Montsoreau şatolarıyla dikkat çeker. Üçü de Paris yakınlarında bulunan Château de Chantilly, Versailles ve Vaux-le-Vicomte da ziyaretçilerin uğrak yerleridir.

Fransa'da UNESCO'nun Dünya Mirası Listesine kayıtlı 37 sit alanı ve yüksek kültürel önemli şehirleri, plajları ve deniz kenarı tatil köyleri ve kayak merkezlerinin yanı sıra çoğu kişinin güzelliği ve huzuruyla (yeşil turizm) keyif aldığı kırsal bölgeleri vardır. Küçük ve pitoresk Fransız köyleri Les Plus Beaux Villages de France (kelimenin tam anlamıyla "Fransa'nın En Güzel Köyleri") derneği aracılığıyla tanıtılır. "Remarkable Gardens" etiketi, Kültür Bakanlığı tarafından sınıflandırılan 200'den fazla bahçe listesidir. Bu etiket, dikkat çekici bahçeleri ve parkları korumayı ve tanıtmayı amaçlar.

Fransa ayrıca inanç turizmi ile de ön plana çıkar. Aziz James Yolu veya Hautes-Pyrénées'deki Lourdes kasabasını her yıl birkaç milyon hacı ziyaret eder.

Enerji

Fransa, dünyanın en büyük onuncu elektrik üreticisidir. Çoğunluğu Fransız hükûmetine ait olan Électricité de France (EDF), ülkenin ana elektrik üreticisi ve dağıtıcısıdır ve dünyanın en büyük elektrik şirketi şirketlerinden biridir ve dünya çapında gelir bakımından üçüncü sıradadır. 2018'de EDF, Avrupa Birliği'nin elektriğinin yaklaşık beşte birini, esas olarak nükleer enerji'den üretti. 2021 itibarıyla Fransa, çoğunlukla İngiltere ve İtalya'ya olmak üzere Avrupa'nın en büyük enerji ihracatçısıydı ve dünyanın en büyük net elektrik ihracatçısıydı.

Ulaşım

31.840 kilometrelik uzunluğuyla Fransa demiryolu ağı, Batı Avrupa'nın en gelişmişidir. Fransa'da demiryolları Fransa Ulusal Demiryolları Kurumu (Fransızca: Société Nationale des Chemins de fer français, SNCF) tarafından işletilir. Fransız yüksek hızlı trenleri Thalys, Eurostar ve 320 kilometre hıza çıkabilen TGV'dir. Eurotunnel Shuttle ile birlikte Eurostar, Manş Tüneli'nde işleyerek Fransa ile Birleşik Krallık'ı birbirine bağlar. Bunun yanı sıra Fransa, Andorra dışındaki tüm komşularına demiryolu ağıyla bağlıdır. Şehir içi ve şehirlerarası ulaşımda da yeraltı demiryolu sistemleri ve otobüs hatlarını tamamlayan tramvay hatları oldukça gelişmiştir. Demiryollarının bu denli gelişmiş olmasının başlıca nedeni şehirlerarası yolcu taşımacılığının SNCF'in tekelinde olması, yani özel otobüs firmalarının olmamasıdır.

Fransa'da ayrıca uzunluğu toplamda 893.300 kilometreyi bulan bir karayolu ağı da bulunmaktadır. Başkent Paris ve çevresi en yoğun yol ve otoyol ağıyla örülmüş durumdadır ve ülkenin hemen her köşesiyle doğrudan bağlantısı bulunmaktadır. Fransa'daki yollarda ayrıca komşu ülkeler Belçika, İspanya, Andorra, Monako, İsviçre, Almanya ve İtalya'daki kentlerden gelen yoğun bir de uluslararası trafik vardır. Araçlar için yıllık ruhsat kayıt ücreti ya da yol vergisi alınmamaktadır ancak otoyollara girişlerde gişeler aracılığıyla ücret toplanmaktadır. Yeni araba pazarı büyük ölçüde yerli markaların egemenliğindedir: Renault %23 (Fransa'da 2003 yılında satılan arabalara oranı), Peugeot (%20.1) ve Citroën (%13.5). Fransa dünyanın en uzun köprüsü olan Millau Viyadüğü'ne ev sahipliği yapmaktadır ve ülkede Normandiya Köprüsü gibi pek çok önemli köprü daha bulunur.

Fransa'da yaklaşık olarak 478 adet havaalanı bulunmaktadır. Paris dolaylarındaki Charles de Gaulle Uluslararası Havalimanı ülkedeki en işlek ve en önemli hava ulaşım merkezidir. Bu havalimanı ülkenin emtia ve yolcu ulaşımında en yoğun trafiği üstlenen merkezidir ve Paris'i dünyanın hemen hemen tüm büyük kentlerine bağlar. Air France, ülkenin ulusal ve resmî havayolu kurumu olmasına karşın ülkede pek çok sayıda yerli ve yabancı ulaşım firması da faaliyet gösterir. 10 adet büyük ölçekli limana sahip olan Fransa'nın en büyük limanı Marsilya'da bulunur ve bu liman aynı zamanda Akdeniz'deki en büyük liman olma özelliğini taşır. 14.932 kilometre uzunluğundaki su yolu ağı Fransa'da ulaşımın bir başka türüdür. Midi Kanalı aracılığıyla Akdeniz ve Atlas Okyanusu, Garonne Nehri'nden birbirine bağlanır.

Nüfus yapısı

Tahminî 65,1 milyonluk nüfusuyla Fransa, dünyada en yüksek nüfusa sahip on dokuzuncu ülke ve Avrupa Birliği içinde Almanya'dan sonra ikinci kalabalık ülkedir. Ülkenin en büyük kentleri, Paris, Marsilya, Lyon, Lille, Toulouse, Nice ve Nantes'tır.

2004 yılında Fransa'nın yıllık nüfus artış hızı %0,68 olarak belirlenmiş ve doğum ve kadın başına düşen çocuk sayısı oranları 2005 yılında da artmayı sürdürmüştür. 2006 yılında, toplam ölümlere karşın 300 bin yeni doğum olmuştur. 2002 yılında kadın başına düşen çocuk sayısı 1,88 iken, 2008 yılında bu sayı 2,02'ye yükselmiştir.

2004 yılında, toplamda 140.033 kişi dış ülkelerden Fransa'ya göç etmiştir. Bunlardan 90.250'si Afrika ülkelerinden, 13.710'u ise Avrupa ülkelerinden gelmiştir. Daha sonraki yıl, 2005'te, dışarıdan alınan göç 135.890'a gerileyerek ufak bir azalma göstermiştir.

Fransa'da uzun yıllardan beri tartışılagelen bir konu da ülke içinde kırsal bölgelerden büyük kentlere yönelik göçtür. 1960-1999 yılları arasındaki süreçte kırsal kesim illerinden on beşi nüfus kaybı yaşamıştır. Bunun en çarpıcı örneği nüfusunun %24'ünü iç göçle yitiren Creuse ili olmuştur.

Etnik gruplar
Fransa, etnik açıdan geniş çeşitlilik gösteren bir ülkedir. Ülkede yaklaşık 6 milyon Mağripli ve tahminî 2,5 milyon kadar da siyahî yaşamaktadır. Günümüzde, Fransa nüfusunun yaklaşık olarak %40'ının tarihin çeşitli dönemlerinde yaşanan göç dalgalarıyla ülkeye gelenlerden oluştuğu düşünülmektedir. Fransa Ulusal Ekonomik Çalışmalar ve İstatistik Enstitüsü (kısaca) INSEE'nin yaptığı anketlere göre Fransa'da 4,9 milyon yabancı ülkelerde doğmuş göçmen vardır ve bunların 2 milyonu Fransız vatandaşlığı hakkı almışlardır. Fransa ayrıca Batı Avrupa'da en çok sığınma hakkı veren ülkedir. 2005 yılında Fransa'ya yaklaşık 50 bin sığınma isteminde bulunulmuştur. Fransa'nın üyesi olduğu Avrupa Birliği'nin serbest dolaşım özgürlüğü, diğer üye ülkeler arasında olduğu gibi Fransa'yı da kapsamaktadır ancak Fransa birlik üyesi Doğu Avrupa ülkelerden gelecek göçü frenlemek için bir takım girişimlerde bulunmuştur.

Türkiye Cumhuriyeti Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Yurtdışı İşçi Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün resmî verilere göre 31 Aralık 2006 tarihi itibarıyla çifte uyruklu vatandaş sayısı dahil olmak üzere 423.471[, Fransa'nın 2006 sayımlarına göre ülkede 400.000 civarında Türk vatandaşı yaşamaktadır.

İnançlar

Fransa, inanç özgürlüğünün anayasal olarak güvence altına alındığı laik bir ülkedir. Ocak 2007'de yürütülen bir anket çalışmasının sonuçlarına göre Fransızların %51'i kendilerini Hristiyanlığın Katolik mezhebi ile ilişkilendirmiş, %31'i Agnostik ya da Ateist olduğunu belirtmiş, %10 başka dinlere inandığını dile getirmiş, %4'ü İslam inancına mensup olduğunu, %3'ü Protestan mezhebinden geldiğini, %1'i Yahudi, %1'i de Budist olduğunu söylemiştir.

Avrupa ülkelerinde istatistiksel araştırmalar Avrobarometre adlı kuruluşun yürüttüğü daha güncel bir çalışmaya göre, Fransız halkının %34'ü bir tanrının varlığına inandığını,%27'si bir tür yaşam gücü ya da kutsal varlığa inandığını, %33'ü ise herhangi bir tanrının varlığına inanmadığını ortaya koymuştur.Fransa'da yaşayan Müslümanların sayısı konusundaki varsayımlar oldukça değişkendir. 1999 yılında yapılan nüfus sayımı verilerine göre Fransa'da yaşayan ve Müslüman olması olası kişilerin sayısı 3,7 milyon olarak hesaplanmıştır. (O dönemki nüfusun %6,3'ü) Ancak 2003 yılında Fransa İçişleri Bakanlığı'nın yayınladığı ülkedeki tahminî Müslüman sayısı 5-6 milyon olarak açıklanmıştır. Müslüman nüfusu çoğunlukla Arap, Mağrip, Siyahî kökenliler ve Türkler oluşturmaktadır. (Nüfusun %8 ilâ 10'u) Fransa'da yaşayan Yahudilerin toplam sayısı ise 600 bindir ve Avrupa'daki en büyük Yahudi diasporasıdır.

Fransa'daki laiklik olgusu 1905 yılından bu yana Fransız hükûmetinin herhangi bir dini tanımasına engel olmaktadır. Bunun yerine Fransız hükûmeti yalnızca dinî kurum, dernek ve örgütlenmeleri tanır ve mevcut yasalar uyarınca bu oluşumların politikaya müdahale etmesine engel olur.

Scientology, Tanrı'nın Çocuğu, Moon Tarikatı ve Güneş Tapınağı gibi dinî akımlar Fransa'da tarikat olarak görülür ve diğer dinler ile aynı eşit statüye sahip değillerdir. Tarikatlar ise Fransa'da hoş karşılanmayan oluşumlardır.

Dil

1992 yılında alınan kararla, Fransa Cumhuriyeti anayasasının 2. maddesi uyarınca, Fransızca Fransa'nın tek resmî dilidir. Bu durumda Fransa Batı Avrupa'da yalnızca bir resmî dili olan tek ülkedir (Mikrodevletler hariç). Fransızca Hint-Avrupa dil ailesinin Latin dilleri koluna bağlıdır. Latin harfleriyle yazılır ancak özel işaret almış pek çok ekleme harf barındırır. Zengin bir sözcük dağarcığına sahiptir. Académie française adıyla anılan Fransız Akademisi tarafından düzenlenir. Fransızca Avrupa Birliği'nin, Afrika Birliği'nin ve Birleşmiş Milletler'in de resmî dillerinden biridir.

Toplam sayıları 77'yi bulan pek çok yöresel dil, lehçe ve azınlık dili Kıta Fransası'nda ve denizaşırı illerde konuşulmaktadır. Bu dilleri konuşanlar çoğunlukla Fransızcayı da akıcı biçimde konuşan iki-dilli kimselerdir. Bunlardan pek çoğu Fransızca ile yakın akrabadır. Ancak Baskça ve bazı azınlık dilleri tümüyle Fransızcadan farklı olup geniş ölçüde ülkede konuşulmaktadır Portekizce, İtalyanca, Mağrip Arapçası ve Berber dilleri en çok konuşulan azınlık dillerindendir.

Yakın zamana dek Fransız hükûmeti ve ulusal eğitim sistemi bu dillerin öğrenimine olanak vermemekteydi ancak günümüzde bu diller kimi okullarda çeşitli düzeylerde öğretilmektedir.

Sağlık
Fransa verilen sağlık hizmetleri, 1997 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından birinci sırada gösterilmiştir. Sağlık hizmetleri, AIDS, kanser ve kistik fibrozis gibi kronik hastalıkları olan yurttaşlar için genelde ücretsizdir. Fransa'da ortalama beklenen yaşam süresi 79,73'tür.

2007 yılı itibarıyla Fransa'da yaşayan kişilerin 140 bininde HIV/AİDS virüsü bulunmaktadır. Bu da toplum nüfusun %0,4'üne denk gelmektedir.

Tüm diğer Avrupa Birliği üyesi ülkeler gibi Fransa da Avrupa Birliği'nin çevre konusunda hazırladığı yönergeler uyarınca hassas bölgelere yapılan kanalizasyon salınımı belli bir düzeye kadar azaltmak durumundadır. Ancak 2006 yılında Fransa ulaşması gereken noktanın yalnızca %40'ını gerçekleştirebilmiş ve Avrupa Birliği içinde bu kriterlere en az uyan ülkelerden biri olmuştur.

Fransa'da ötanazi yasaktır, ancak kanser hastası Chantal Sébire'in 21 Mart 2008 tarihinde ölümünün ardından otopsi bulgularındaki kuşkular, ülkede ötanazi tartışmalarını yeniden alevlendirmiştir.

Kültür

Fransa kültürü, ülkenin bulunduğu coğrafi konum, komşu uluslarla geliştirilen yoğun ilişkiler ve tarihin çeşitli dönemlerinde yaşanan göç dalgalarıyla şekillenmiştir. Özellikle başkent Paris, ülkenin kültür ve sanat merkezi olma görevini üstlenmiş ve gerek Avrupa'nın gerekse dünyanın en önde gelen kültür merkezlerinden biri olmuştur. Fransız sanatçılar, edebiyatçılar, modacılar günümüzde pek çok alanda önemli yapıtlar vermektedirler. Fransa'nın dışarıdan aldığı yoğun göç ve göçmenlerin ülkelerinden taşıdığı kültür ile Fransa'da günlük yaşamda önemli değişiklikler göze çarpmaktadır. Mutfak ve edebiyat alanlarında öne çıkan bu değişikliklerle Fransa her geçen gün daha çeşitli gelenekler doğmaktadır.

Sanat

Fransız sanatının kökenleri, Rönesans döneminde Flaman sanatı ve İtalyan sanatı tarafından çok etkilenmiştir. Orta Çağ'ın en ünlü Fransız ressamı Jean Fouquet, İtalya'ya ilk seyahat eden ve Erken Rönesans'ı ilk elden deneyimleyen kişi olduğu söylenir. Rönesans resim sanatı Fontainebleau Okulu, her ikisi de Fransa'da çalışan Primaticcio ve Rosso Fiorentino gibi İtalyan ressamlardan doğrudan esinlenmiştir. Barok dönem zamanının en ünlü Fransız sanatçılarından ikisi Nicolas Poussin ve Claude Lorrain İtalya'da yaşıyordu.

17. yüzyıl, Fransız resminin klasisizm yoluyla öne çıktığı ve kendini bireyselleştirdiği dönemdi. Başbakan Jean-Baptiste Colbert, bu sanatçıları korumak için 1648'de Louis XIV himayeleriyle Kraliyet Resim ve Heykel Akademisi'ni kurdu; 1666'da İtalyan sanatçılarla doğrudan ilişki kurabilmek için hâlâ aktif olan Roma'daki Fransız Akademisi'ni de oluşturdu.
Fransız sanatçılar 18. yüzyılda rococo stilini eski barok tarzın daha samimi bir taklidi olarak geliştirdiler, saray onaylı sanatçılar Antoine Watteau, François Boucher ve Jean -Honoré Fragonard ülkenin en tanınmış temsilcileridir. Fransız Devrimi büyük değişiklikler getirdi çünkü Napolyon Jacques-Louis David gibi neoklasik tarz sanatçıları tercih etti ve son derece etkili Académie des Beaux-Arts Akademizm olarak bilinen tarzı tanımladı. Bu dönemde Fransa bir sanatsal yaratım merkezi haline gelmişti ve 19. yüzyılın ilk yarısında birbirini izleyen iki hareketin egemenliği altındaydı; ilk başta Théodore Géricault ve Eugène Delacroix ile  Romantizm ve ardından Camille Corot, Gustave Courbet ve Jean-François Millet ile Realizm ve sonunda Naturalizm haline gelen bir stil.
19. yüzyılın ikinci yarısında, Empresyonizm ve Sembolizm gibi yeni resim stillerinin gelişmesiyle Fransa'nın resim üzerindeki etkisi daha da önemli hale geldi. Dönemin en ünlü empresyonist ressamları Camille Pissarro, Édouard Manet, Edgar Degas, Claude Monet ve Auguste Renoir idi.
İkinci nesil izlenimci tarzda ressamlar Paul Cézanne, Paul Gauguin, Toulouse-Lautrec ve Georges Seurat 'ın yanı sıra fauvist sanatçılar Henri Matisse, André Derain ve Maurice de Vlaminck 'da sanatsal evrimlerin avangardındaydı.

20. yüzyılın başında Kübizm, Paris'te yaşayan Georges Braque ve İspanyol ressam Pablo Picasso tarafından geliştirildi. Vincent van Gogh, Marc Chagall, Amedeo Modigliani ve Wassily Kandinsky gibi diğer yabancı sanatçılar da Paris'e yerleşti ve çalıştı.

Fransa'daki birçok müze tamamen veya kısmen heykellere ve resim çalışmalarına ayrılmıştır. 18. yüzyıldan önce veya 18. yüzyıl boyunca yaratılan büyük bir eski başyapıt koleksiyonu, "La Joconde" olarak da bilinen "Mona Lisa" gibi devlete ait Louvre müzesi 'nde sergilenir.

Louvre Sarayı uzun süredir müze iken, d'Orsay müzesi 1986 yılında, 19. yüzyılın ikinci yarısından Fransız resimlerini bir araya getirmek için (özellikle Empresyonizm ve Fovizm hareketleri) eski tren istasyonunda d'Orsay Garı 'nda ulusal sanat koleksiyonlarının büyük bir yeniden düzenlenmesiyle açıldı. D'Orsay müzesi, 2018'de dünyanın en iyi müzesi seçildi.
Modern eserler, 1976'da Centre Georges Pompidou 'ya taşınan Musée National d'Art Moderne' de sunulmaktadır. Devlete ait bu üç müze, yılda yaklaşık 17 milyon insanı ağırlar. Resimlere ev sahipliği yapan diğer ulusal müzeler arasında Grand Palais (2008'de 1.3 milyon ziyaretçisi oldu ancak aynı zamanda şehirlerin sahip olduğu birçok müze de vardır ve en çok ziyaret edilenler Musée d'Art Moderne de la Ville de Paris (2008'de 0.8 milyon giriş), çağdaş eserlere ev sahipliği yapar. Paris'in dışında, tüm büyük şehirlerde Avrupa ve Fransız resmine ayrılmış bir bölümü olan bir Güzel Sanatlar Müzesi vardır. En iyi koleksiyonlardan bazıları Liyon Güzel Sanatlar Müzesi, Lille Güzel Sanatlar Sarayı, Rouen Güzel Sanatlar Müzesi, Diyon Güzel Sanatlar Müzesi, Rennes Güzel Sanatlar Müzesi ve Grenoble Müzesi 'dir.

Mimari
Teknik olarak Fransız mimarisi olarak adlandırılabilecek özgün bir mimari türü bulunmasa da tam olarak doğru değildir. Gotik mimari ilk ortaya çıktığında bu şekilde adlandırılmış ancak Gotik teriminin ortaya atılmasıyla bu kullanım daha yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır.

Genel olarak Fransa'da mimari eserler Roma döneminden başlar ve Romanesk (10. yüzyıl), Gotik (Orta Çağ), Barok (18. yüzyıl), Neoklasik (19. yüzyıl) ve çağdaş mimari olarak farklı kategorilerde incelenir.

Eyfel Kulesi, Louvre Müzesi, Notre Dame Katedrali, Chartres Katedrali, Sacré-Cœur Bazilikası, Zafer Takı, Panthéon gibi binalar Fransa'nın en tanınmış mimari yapıtlarıdır.

Edebiyat
Fransız edebiyatı, dünyanın en zengin ve en etkileyici edebiyatlarından biridir. Fransız yazarlar başta epik şiir, lirik şiir, drama ve kurgu olmak üzere yazın türlerinin tümüne katkıda bulunmuşlardır.

Fransız edebiyatı birçok ülkedeki yazarların çalışmalarını derinden etkilemiştir. 1600´larda, Klasisizm denilen Fransız kültürel hareketi tüm Avrupa edebiyatından önemli etki bırakmıştır. 1700´lerin Fransız yazarları Avrupa edebiyatını kontrol altına almışlardı. 1800´ler boyunca, Gerçekçilik (Realizm) ve Sembolizm, birçok dilde yazan yazarların çalışmalarını şekillendirmesine yardımcı olmuştur. 1900´lerde ise, Gerçeküstücülük (Sürrealizm) ve Egzistansiyalizm (Varoluşçuluk) Fransa sınırlarının dışına çıkarak diğer yazarlar, sanatçılar ve düşünürlerin çalışmalarını geniş ölçüde etkilemiştir.

Fransız yazarların birçoğu, biçim, dil, tarz ve geleneğe önem vermiştir ve diğer dillerin yazarlarından daha fazla kurallar ve modellere bağlı kalmıştır. Genelde, Akılcılık (rasyonalizm) Fransız yazınını elinde tutmuştur. Akılcılık, insan eylemlerinde nedenselliği temel alır. Akılcılık; temiz, kendi kendini kontrol edebilen ve sanatsal ustalığa ulaşmış bir yazın yaratmıştır.

Her ne kadar akılcılık Fransız edebiyatında hayatî bir rol oynadıysa da güçlü bir deneysel nitelik zamanla Fransız yazınında öne çıkmıştır. Örneğin 1800´lerin başındaki Romantizm hareketi gibi dönemlerde, bu deneysellik duygu dolu ve bazen de tutkulu bir sanat yaratabilmiştir.

Felsefe

Orta Çağ felsefesi, Rönesans'ta Hümanizm ortaya çıkana kadar Skolastisizm tarafından yönetildi. Modern felsefe 17. yüzyılda Fransa'da René Descartes, Blaise Pascal ve Nicolas Malebranche felsefesiyle başladı. Descartes, antik çağlardan beri seleflerinin çalışmalarını temel almak yerine sıfırdan bir felsefi sistem kurmaya çalışan ilk Batı filozofu idi. Onun "İlk Felsefe Üzerine Meditasyonlar" 'ı felsefi düşüncenin birincil nesnesini değiştirdi ve Spinoza, Leibniz, Hume, Berkeley ve Kant gibi yabancılar için en temel sorunlardan bazılarını gündeme getirdi.

Fransız filozoflar Aydınlanma Çağı'nın en önemli siyasi eserlerinden bazılarını ürettiler. "Yasaların Ruhunda" Baron de Montesquieu, ilk olarak Amerika Birleşik Devletleri'nde uygulandığından beri tüm liberal demokrasilerde uygulanan kuvvetler ayrılığı ilkesini teorize etti. Voltaire, özgür yargılanma hakkı ve din özgürlüğü gibi sivil özgürlükleri savunarak Aydınlanma'yı somutlaştırmaya başladı.

19. yüzyıl Fransız düşüncesi, Fransız Devrimi'ni izleyen toplumsal rahatsızlığa yanıt vermeyi hedef alındı. Yeni bir sosyal doktrin çağrısı yapan Victor Cousin ve Auguste Comte gibi rasyonalist filozoflara, geleneksel düzenin rasyonalist reddini suçlayan Joseph de Maistre, Louis de Bonald ve Félicité Robert de Lamennais gibi gerici düşünürler karşı çıktı. De Maistre, İngiliz Edmund Burke ile birlikte Avrupa muhafazakarlığının kurucularından biriydi. Comte, Émile Durkheim'ın sosyal araştırmanın temeli olarak yeniden formüle ettiği pozitivizm'in kurucusuydu.

20. yüzyılda, kısmen pozitivizmin algılanan aşırılıklarına tepki olarak Fransız ruhçuluğu Henri Bergson gibi düşünürlerle gelişti ve Amerikan pragmatizmi ve Whitehead'in proses felsefesi versiyonunu etkiledi.

Bu arada Jules Henri Poincaré, Gaston Bachelard, Jean Cavaillès ve Jules Vuillemin ile Fransız epistemolojisi önde gelen düşünce okulu haline geldi. Alman fenomenoloji ve varoluşçuluk'tan etkilenen Jean-Paul Sartre felsefesi, II. Dünya Savaşı'ndan sonra güçlü etki kazandı ve 20. yüzyılın sonlarında Fransa, Jean-François Lyotard, Jean Baudrillard, Jacques Derrida ve Michel Foucault ile postmodern felsefe'nin beşiği oldu.

Eğitim

Fransız eğitim sistemi üç ana okul çağına ayrılmıştır: ilköğretim (enseignement primaire), ortaöğretim (enseignement secondaire) ve yükseköğrenim (enseignement supérieur). İlk ve orta derecede öğrenim büyük ölçüde parasızdır ancak ülkede özel okullar da bulunmaktadır. Özellikle ülkenin dört bir yanına yayılmış durumda olan Katolik okulları bu özel okulların başını çekmektedir.

Cumhuriyetçi geleneğin etkisi sonucu eğitim sistemi Fransız Devrimi ile ilan edilen dört temel ilke üzerine kuruludur:
 Özgürlük, bazı koşullarda (sözleşmeler) özel kuruluşlara faaliyet olanağı tanır.
 Kamu kuruluşlarında eğitim ücretsizdir.
 Laik eğitim sistemi kamu eğitiminin yansızlığını güvence altına alır.
 6-18 yaş arası kız ve erkek çocuklarının eğitimi zorunludur.

Eğitim örgütü, hiyerarşik ve merkezi bir yapıdadır. Eğitim kurumlarının örgütlenişi, ders saatleri, sistem ve programları Fransa Millî Eğitim Bakanlığı tarafından düzenlenir. Fransa'da okuryazarlık oranı %99'dur. Kıta Fransası'nda bu oran %100'e yakın seyretmektedir. 6.7 milyonu ilköğretimde ve 4.8 milyonu ortaöğretimde olmak üzere Fransa'da toplam 15 milyon öğrenci bulunmaktadır. Fransa'da her yıl eğitime genel bütçeden 64.6 milyon avro ayrılmaktadır.

Spor

Fransa'da spor ilgi odağındadır. Özellikle futbol, ülkede en çok tercih edilen spor dalıdır. FIFA yüzyılın oyuncuları listesinde, Fransa, ülke olarak Brezilya'nın hemen ardında, ikinci sırada yer almaktadır.

Ülke bu sporun dışında hemen hemen her türlü sporda gelişmiştir. Örneğin ragbi, özellikle Paris ve Fransa'nın güneyinde futbolunkine yakın bir popülerliğe sahiptir. Millî ragbi takımı her Ragbi Dünya Kupası'na katılmış ve Altı Ulus Şampiyonası'na katılmaktadır. Fransa millî takımı on altı kez Altı Ulus Şampiyonası'nı kazanmış ve Ragbi Dünya Kupası'nda bir kez finale ulaşmıştır. Ekim 2007'de  Ragbi Dünya Kupası]] Paris'te sunulmuştur.

Fransa'da düzenlenen ve dünyanın en önemli bisiklet yarışlarından biri olan Tour de France (Fransa Bisiklet Turu) da ülkenin en çok izlenen spor olaylarından biridir.

Mutfak

Fransız mutfağının kökeni Orta Çağlara uzanır. Fransa mutfağı Fransız Devrimi sonrasında Kolonileşme döneminde dünya sahnesindeki kazandığı gücüyle orantılı olarak gelişmiştir. Napolyon Bonapart döneminde ün kazanmış Marie-Antoine Carême (1784-1833) gibi aşçılar haute cuisine (yüksek aşçılık sanatı) denilen özenli bir yemek tarzını geliştirerek Fransız mutfağına büyük katkılarda bulunmuşlardır. Fransız mutfağı Fransa'nın bölgelerine göre büyük farklılıklar gösterir. Kırmızı etten, deniz ürünlerine ve süt ürünlerine kadar çok değişik türlerde besin Fransız mutfağını biçimlendirir. Fransız mutfağının öne çıkan ögeleri şarap ve peynirdir. Fransa her yıl dünyaca ünlü şaraplarını ihraç ederek ekonomisine katkıda bulunduğu gibi tescillenmiş 1000'i aşkın peynir türüyle de dünyanın en önde gelen peynir üreticilerindendir. Fransa'da bağcılık ve şaraplarıyla ön plana çıkan bölgeler Alsace, Bordeaux, Burgonya, Champagne, Korsika, Jura, Languedoc-Roussillon, Loire, Provence, Rhône ve Savoy'dur. Fransa'nın en ünlü peynirleriyse Brie, Camembert ve Rokfor'dur. Fransız mutfağının dünyaya mâl olmuş ya da dünyaca tanınan diğer yemekleri arasında kruvasan, salyangoz yemeği, baget ekmeği, kaz ciğeri ve crème brûlée (krem brule) sayılabilir.

Ayrıca bakınız
 Fransız milliyetçiliği
 Fransa'daki şehirler listesi
 Fransa'da COVID-19 pandemisi

Kaynakça

Dış bağlantılar

 Fransa haritası
 Fransa Ülke Profili DTM Dış Ticaret ve Ekonomisi
 Hava tahmini

Batı Avrupa
Avrupa ülkeleri
Avrupa Birliği ülkeleri
Birleşmiş Milletler üyesi ülkeler
Cumhuriyetler
NATO ülkeleri
Fransızca konuşan ülkeler
G8 ülkeleri
G7 ülkeleri
G20 ülkeleri
Liberal demokrasiler
Avrupa Konseyi ülkeleri
Akdeniz İçin Birlik ülkeleri
Uluslararası Frankofoni Örgütü üyesi ülkeler

Fransa


Une communauté patrimoniale se compose de personnes qui attachent de la valeur à des aspects spécifiques du patrimoine culturel qu'elles souhaitent, dans le cadre de l'action publique, maintenir et transmettre aux générations futures. Cette définition est celle adoptée par la convention cadre du Conseil de l'Europe sur la valeur du patrimoine pour la société, dite Convention de Faro, adoptée en 2005 et entrée en vigueur en 2011.

Définition
Une communauté patrimoniale se définit elle-même par son attachement à un patrimoine qu'elle souhaite transmettre en interaction avec d'autres dans le cadre de l'action publique. Elle est à géométrie variable, n'est pas figée et résulte d'un intérêt commun comme par exemple pour la pratique d'une langue ou d'une religion, le partage de valeurs humanistes, l'attachement à un passé assumé ensemble ou une prédilection pour l'archéologie.

Elle est un cadre d'exercise du droit au patrimoine culturel tel que reconnu par l'article premier de la Convention de Faro comme inhérent au droit de participer à la vie culturelle tel que défini dans la Déclaration universelle des droits de l'homme.

Réseau européen de la Convention de Faro
À la suite de l'entrée en vigueur de la Convention de Faro en juin 2011, le Conseil de l'Europe anime des Plans d'action d'action de la Convention de Faro biannuels concernant la promotion, l''interprétation et l'application de la Convention de Faro en coopération avec le Réseau européen de la Convention de Faro qui réunit des communautés patrimoniales de différents États membres.

Les communautés patrimoniales intéressées à rejoindre ce réseau européen sont invitées à se livrer à un exercice d'auto-évaluation fondé sur les principes et critères de la Convention de Faro. Les membres du réseau en France sont la coopérative d'habitants Hôtel du Nord à Marseille et la plateforme coopérative Les oiseaux de passage à Poitiers.

Notes et références

Annexes

 Convention de Faro

Notes et références

Conseil de l'Europe

Communauté patrimoniale


هيلاند هال  هو سياسي أمريكي ينتمي إلى الحزب الجمهوري وحاكم ولاية فيرمونت الأمريكية ولد هيلاند هال في 20 يوليو - تموز من سنة 1795 في ولاية فيرمونت درس هال القانون وكان هيلاند هال قاضيا في المحكمة العليا في ولاية فيرمونت ما بين الأعوام 1846 إلى عام 1850 شغل هال منصب مفوض اراضي الولايات المتحدة لكاليفورنيا ما بين الأعوام 1851 إلى عام 1854 ثم عاد إلى ولاية فيرمونت كان هال حاكما على ولاية فيرمونت ما بين الأعوام 1858 إلى عام 1860 توفي هيلاند هال في 18 ديسمبر - كانون الأول من سنة 1885 في سبرينغفيلد بولاية ماساشوستس حيث دفن هال في مقبرة مركز بينينجتون في ولاية فيرمونت.

روابط خارجية

مراجع

أشخاص من بينينغتون (فيرمونت)
أعضاء الحزب الجمهوري الوطني في فيرمونت
أعضاء الحزب الجمهوري الوطني في مجلس النواب الأمريكي
أعضاء الحزب الجمهوري في فيرمونت
أعضاء حزب اليمين في فيرمونت
أعضاء حزب اليمين في مجلس النواب الأمريكي
أعضاء حزب اليمين في مجلس النواب الأمريكي من فيرمونت
أعضاء مجلس النواب الأمريكي من فيرمونت
أعضاء مجلس نواب ولاية فيرمونت
حكام ولايات أمريكية من الحزب الجمهوري
حكام ولاية فيرمونت
سياسيون أمريكيون في القرن 19
قضاة أمريكيون في القرن 19
قضاة محكمة فيرمونت العليا
محامون أمريكيون في القرن 19
محامون من ولاية فيرمونت
مدفونون في فيرمونت
مواليد 1795
مواليد في بينينغتون (فيرمونت)
وفيات 1885
وفيات في سبرينغفيلد (ماساتشوستس)

هيلاند هال


බ්‍රිහාත් පරාෂර හෝරා ශාස්ත්‍රය ( IAST :  ) (BPHS ලෙස කෙටියෙන්) ඉන්දියානු ජ්‍යොතිෂයේ හෝ හෝරා හි පදනම් සම්පාදනයකි.

මූලාරම්භය
බ්‍රිහාත් පරාෂර හෝරා ශාස්ත්‍රය යනු ඕනෑම රිෂි හෝ අග්ගිස්වරයෙකුට පා text යට අනුව ආරෝපණය කර ඇති හින්දු ජ්‍යොතිෂයේ නටල් ජ්‍යොතිෂය පිළිබඳ වඩාත් පුළුල් කෘතියකි. එහි පැරණිතම මුද්‍රිත අනුවාදය පරිච්ඡේද 71 ක සංයුක්ත කෘතියක් වන අතර එහි පළමු කොටස (1–51 පරිච්ඡේද) 7 වන සහ 8 වන සියවස්වල මුල් භාගය දක්වා දිවෙන අතර දෙවන කොටස (52–71 පරිච්ඡේද) 8 වන අග භාගයේ දක්වා දිව යයි. සියවස [උපුටා දැක්වීම]. පළමු කොටස අනුමාන කරන දෙවන කොටස පිළිබඳ ගෝවින්දස්වාමින් (ගණිතයෙකු ) විසින් කරන ලද විවරණය ක්‍රි.පූ. ක්‍රි.ව. 850 වන අතර එම දිනයේ කාර්යයේ විෂය පථය සහතික කරයි. පෙළ මෙම කාර්යය පරාෂර විසින් නිර්මාණය කරන බව පවසයි පරාෂර, පියා වදව්යස මෙම නව වැඩසටහන සම්පාදකවරයා සිටි මහා භාරතය කලියුග යහපත සඳහා. ඉංග්‍රීසි පරිවර්තනයක් එන්.එන්. ක්‍රිෂ්ණා රාවු සහ වී.බී. චෞද්රි විසින් 1963 දී වෙළුම් දෙකකින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

අනුවාද
පරිච්ඡේද 71 කින් යුත් මුම්බායි හි කෙම්රාජ් මුද්‍රණාලයේ පැරණිතම සංස්කරණයේ පරිච්ඡේද 100 ක් ඇති බව සඳහන් වන පදයක් අඩංගු වේ. එම පද ගණන. නමුත් එම සංස්කරණයේ පරිච්ඡේද 29 ක් නොතිබුණි. පසු සංස්කරණ 97, 98, 99 සහ පරිච්ඡේද 100 ක් අඩංගු වේ. නමුත් අතිරේක ද්රව්යවල ප්රභවය හා ආලය නොදනී. පසුකාලීනව එක් වැදගත් සංස්කරණයක් වන පීටී සීතාරම් විසින් අන්තර්ජාලයට පිවිස ඇති අතර සියලු ඉංග්‍රීසි පරිවර්තනවල පදනම වන කෙම්රාජ් මුද්‍රණ සංස්කරණයේ ව්‍යාජ පරිච්ඡේද රාශියක් අඩංගු බව කියා සිටියේය. මේ අනුව, මතභේදාත්මක නොවන පරිච්ඡේද ගණන 71 ට වඩා අඩු වනු ඇත. මෙම කතුවරුන් කිසිවෙකු කිසිදු පුරාණ විවරණයකින් කිසිදු ද්‍රව්‍යයක් භාවිතා කළේ නැත.

වර්තමානයේ, මෙම නිබන්ධනයේ අනුවාද හතරක් ඇත (අනෙක් සියලුම සංස්කරණ පීටී සීතාරම් ගේ අනුවාදයේ පා text ය භාවිතා කරයි): කෙම්රාජ් මුද්‍රණාලය, පීටී සීතාරම් , පී.ටී. දේවාචන්ද්‍ර  සහ ගනේෂදත්ත පතක් විසිනි. මේ සියල්ල හින්දි සංස්කරණ වේ. පීවී ජීවනාත්  විසින් සපයන ලදී අත් පිටපත මත පදනම්ව පීටී සීතාරම්  විසින් සකස් කරන ලද පසුව සියලුම ඉංග්‍රීසි පරිවර්තකයන් විසින් භාවිතා කරන ලද අතර මෙම අනුවාදය පමණක් මාර්ගගතව ඇත. පීටී සීතාරම් සිය හැඳින්වීමේදී කියා සිටියේ තමා බොහෝ නව දේවල් හඳුන්වා දුන් බවත් අත් පිටපතේ බොහෝ පැරණි තොරතුරු සංශෝධනය කළ බවත් ය. එබැවින් පීටී සීතාරම් ගේ අනුවාදය සින්ටැක්ස් හි අනෙකුත් සියලුම අනුවාදයන්ට වඩා සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් ය. ප්‍රොසොඩි පිළිබඳ නවීන විශේෂ expert යෙක් මෙම සම්පූර්ණ පිටපත නැවත ලියා ඇති බවක් පෙනේ. පී. දේවාචන්ද්‍රගේ  පදනම් වූයේ සම්පූර්ණ හා අසම්පූර්ණ අත් පිටපත් විශාල සංඛ්‍යාවක් මත ය. ගනේෂ්දත්ත පතක් ද බොහෝ අත් පිටපත් භාවිතා කර ඇති අතර ඔහුගේ පාප  ස්ථාන කිහිපයක පී.ටී. දේවචන්ද්‍රගේ පෙළට වඩා වෙනස් ය. කෙම්රාජ් මුද්‍රණ සංස්කරණයේ අද්විතීය ද්‍රව්‍ය විශාල ප්‍රමාණයක් අඩංගු වන අතර, එහි අවම පරිච්ඡේද සංඛ්‍යාවක් තිබුණද, එහි විශාලතම පද ගණන අඩංගු වේ: පීත සීතාරම් සංස්කරණයේ පද 4001 ට සාපේක්ෂව පද 5781 ක්. කෙම්රාජ් මුද්‍රණ සංස්කරණයේ දෙවන කොටසේ පළමු පදය පවසන්නේ පළමු කොටසේ පරිච්ඡේද 80 කින් පද 11000 ක් තිබූ බවයි. එම පරිච්ඡේදයේම මුලින් පරිච්ඡේද 100 ක් තිබූ බව පවසයි. එබැවින්, දෙවන කොටසේ ඇත්තේ පරිච්ඡේද 20 ක් පමණි, නමුත් සියලු නවීන සංස්කරණවල දෙවන කොටසේ වැඩි පරිච්ඡේද ප්‍රමාණයක් ඇති අතර, ඉහත සඳහන් කළ සංස්කෘත පදයෙහි සඳහන් කර ඇති ප්‍රමාණයට වඩා පළමු කොටසේ බොහෝ පරිච්ඡේද ඇත. මෙම නිබන්ධනයේ සත්‍ය කොටස්වල ගැටළුව විසඳීම සඳහා විවේචනාත්මක හා සංසන්දනාත්මක සංස්කරණයක් ගෙන නොමැත.

මෙයද බලන්න

 හෝරා (ජ්‍යොතිෂය)
 සර්වාලි
 උත්තර කලාමරිට

සටහන් සහ යොමු කිරීම්

යොමුව

 ඩේවිඩ් ,  ජේ. ගොන්ඩා (සංස්.) ඉන්දියානු සාහිත්‍යයේ ඉතිහාසය, හයවන ෆැස්ක් 4 (1981)

බාහිර සබැඳි

 මුල් පිටපත (in Sanskrit)  बृहत्पाराशरहोराशास्त्र
 පරිවර්තන මාර්ගගතව (in English) [ http://www.reliableastrology.com/mphs.htm මහාර්ෂි පරසර විසින් බ්‍රිහාත් පරසර හෝරා ශාස්ත්‍ර
 පරිවර්තනය සහ විස්තාරණය ඔන්ලයින් බ්‍රිහාත් පරාෂාරා හෝරා ශාස්ත්‍රය මහාර්ෂි පරාෂාරා විසිනි
 පරිවර්තනය සහ විවරණය බ්‍රිහාත් පරාෂාරා හෝරා ශාස්ත්‍ර
 (නූතන) බ්‍රාහ්ඩ් පරසර හෝරා ශාස්ත්‍රයේ සත්‍යතාව පිළිබඳ පා text යේ මුල් මෘත දේහය කුමක්ද සහ පසුකාලීන කතුවරුන් විසින් අන්තර්ග්‍රහණය කර ඇති දේ තීරණය කිරීමේ ගැටළුව සාකච්ඡා කරයි.

බ්‍රිහාත් පරාෂර හෝරා ශාස්ත්‍රය


Kevin Stewart (* 3. Juni 1968 in Aberdeen) ist ein schottischer Politiker und Mitglied der Scottish National Party (SNP).

Politischer Werdegang
Stewart war für mehr als elf Jahre Mitglied des Stadtrates von Aberdeen und zeitweise dessen stellvertretender Vorsitzender. Er engagierte sich in den Themenbereichen Finanzen und Verkehr. Außerdem war er Vorsitzender des 3Rs-Komitees, welches für den Neubau von zehn Schulen in Aberdeen verantwortlich war. Stewart interessiert sich für die Stadtgeschichte Aberdeens und war treibende Kraft hinter der Errichtung einer Statue zu Ehren des schottischen Freiheitskämpfers und Königs Robert the Bruce.

Erstmals trat Stewart bei den Schottischen Parlamentswahlen 2011 auf Landesebene zu Wahlen an. In seinem Wahlkreis Aberdeen Central erhielt er mit knappem Vorsprung vor dem Labour-Kandidaten Lewis Macdonald die höchste Stimmenanzahl und errang damit das Direktmandat des Wahlkreises. Dabei konnte er diesen Wahlkreis erstmals für die SNP entscheiden.

Im Kabinett Yousaf wurde Stewart im April 2023 Junior-Minister für Verkehr. Er trat am 7. Juni 2023 aus gesundheitlichen Gründen von diesem Amt wieder zurück.

Weblinks
 Informationen auf den Seiten des Schottischen Parlaments
 Informationen der SNP

Einzelnachweise

Abgeordneter im Schottischen Parlament
Mitglied der Scottish National Party
Politiker (20. Jahrhundert)
Politiker (21. Jahrhundert)
Politiker (Aberdeen)
Geboren 1968
Schotte
Brite
Mann

Kevin Stewart (Politiker, 1968)


أفايفو  وهو نظام يستخدم المعدات الصلبة في بطاقات العرض المرئي في تخفف عبئ التشفير وفك التشفير وعملية ما بعد معالجة الفيديو (Video post-processing) عن وحدة المعالجة المركزية. وتم إطلاقها لأول مرة في سلسلة ريدون آر 520. وكان هدفها توسيع قدرة بطاقات العرض المرئي لدى شركة إي تي آي في عرض الفيديوهات. وهو ويقوم هذا النظام بالتشفير وفك التشفير وأدوات أخرى تساهم في تحسين الصورة. ويخفف هذا النظام حجم استخدام وحدة المعالجة المركزية عندما تستخدم برامج عرض أو التشفير الفيديو التي تدعم هذا النظام. وتم إطلاق أفايفو مع مشغل بطاقات العرض إيه تي أي كاتاليست 8.12 (ATI Catalyst 8.12).

مراجع

إي تي آي تيكنولوجيز
برمجيات الرسوميات ثلاثية الأبعاد

أفايفو


NGC 7482 (NGC 7472) je eliptična galaktika u zviježđu Ribama. Naknadno je utvrđeno da je NGC 7472 ista galaktika.

Izvori

Vanjske poveznice

  Hartmut Frommert: Revidirani Novi opći katalog
  Izvangalaktička baza podataka NASA-e i IPAC-a
  Astronomska baza podataka SIMBAD
   VizieR
 DSS-ova slika NGC 7482
  Auke Slotegraaf: NGC 7482 Deep Sky Observer's Companion
  NGC 7482 DSO-tražilica
  Courtney Seligman: Objekti Novog općeg kataloga: NGC 7450 - 7499

7482

NGC 7482


Depuis les années 1980, l'idée d'un métro desservant Bordeaux et son agglomération anime régulièrement le débat public local.

Entre 1986 et 1995, la communauté urbaine de Bordeaux a envisagé la construction d'un réseau de métro utilisant la technologie du véhicule automatique léger (VAL). Lancé à l'initiative du maire de Bordeaux Jacques Chaban-Delmas, le projet prévoyait deux lignes se croisant à la place des Quinconces. Un premier projet est proposé en 1986, puis un second, moins ambitieux, est approuvé en 1992. L'ouverture de la première phase était alors prévue en 2000. Le projet est cependant loin de faire l'unanimité : des voix s'élèvent parmi les élus et le citoyens pour critiquer le coût élevé du projet qui ne doit desservir que l'hypercentre de la métropole. Le rejet du contrat de concession en 1994 et l'élection d'Alain Juppé à la mairie de Bordeaux en 1995 portent finalement un coup fatal au métro qui est abandonné au profit du tramway.

Cependant, la saturation progressive du tramway à partir des années 2010 a relancé l'idée d'un réseau de métro, avec de nouvelles études d'opportunité et de faisabilité commandées par Bordeaux Métropole.

Historique

Premières études
Durant les années 1970, les déplacements dans l'agglomération de Bordeaux se font de plus en plus difficiles avec l'augmentation du trafic automobile. Depuis la suppression des tramways en 1958, le réseau de transport en commun repose sur les lignes d'autobus qui peinent à répondre à la demande.

Ainsi, dès 1971, une première étude est menée en vue d'établir un transport en commun en site-propre à Bordeaux. Plusieurs options sont soulevées dont le tramway et le métro. En 1975, la ville est contactée par le secrétaire d'État aux transports Marcel Cavaillé dans le cadre d'un concours qui lui demande d'étudier l'établissement d'un tramway moderne. Mais le maire de l'époque, Jacques Chaban-Delmas, ne veut pas entendre parler du tramway qu'il avait fait supprimer deux décennies plus tôt.

En revanche, le maire est séduit par le métro automatique VAL de la société Matra, dont la première ligne est inaugurée à Lille en 1983. De premières études sont engagées et l'avant-projet soumis à la Communauté urbaine de Bordeaux (CUB) est approuvé à l'unanimité le 27 juin 1986. La ligne prévue suit un axe nord-sud entre les Aubiers et la gare Saint-Jean. Une branche ou une seconde ligne s'en détache à la place des Quinconces pour se diriger vers le CHR.

Évolution du projet de métro
Il apparaît toutefois rapidement que la réalisation de cet ambitieux projet n'est pas financièrement réaliste pour la CUB. Le sous-sol gorgé d'eau de Bordeaux rend en effet complexe  les travaux souterrain, comme démontré par l'expérience réussie entre 1986 et 1989 de creusement au tunnelier de collecteurs d'eaux pluviales. Chaban-Delmas se heurte aussi à la contestation des élus socialistes qui souhaitent que le VAL desserve les quartiers populaires de la rive droite de la Garonne.

En 1989 une étude menée par la SOFRETU, filiale d'ingénierie de la Régie autonome des transports parisiens (RATP), conforte le choix du VAL mais juge que le tracé ne correspond pas aux besoins de l'agglomération. Le projet a notamment le défaut d'ignorer le domaine universitaire de Talence-Pessac, pourtant prioritaire en termes de déplacements. L'étude préconise donc de revoir entièrement le tracé ou bien d'étendre les lignes rapidement après leur ouverture.

Pour tenir compte de ces critiques et tenter de maintenir un consensus politique autour du métro, un second projet est présenté en 1990. La ligne A nord-sud abandonne la desserte des Aubiers pour se limiter dans une première phase au trajet entre les Quinconces et la gare Saint-Jean. En revanche, pour satisfaire l'opposition municipale, la ligne B est-ouest traverse désormais la Garonne et relie le CHR à la rive droite. L'ensemble de la première phase doit être mis en service en 1996. La desserte du domaine universitaire est intégrée dans une phase ultérieure via une ligne C partant de la place de la Victoire.

Le 6 novembre 1992, la CUB vote enfin la réalisation du projet. À cette occasion, le tracé est encore modifié : c'est finalement la ligne A qui desservira le domaine universitaire et le court tronçon entre Victoire et Saint-Jean, auparavant intégré à la ligne A, qui formera une ligne C indépendante. L'inauguration du VAL est alors envisagée en 2000. La première phase doit avoir une longueur de 11 km pour un réseau de 45 km à terme.

Montée de la contestation
Cependant, alors que le projet semblait faire consensus en 1986, le doute s'installe progressivement dans le débat public bordelais.

Le coût total du VAL explose, passant de 3,8 MM de francs en 1990 à 6,4 MM en 1994. Les élus d'opposition ainsi que l'association Trans'CUB militent donc plutôt en faveur d'un tramway, moins coûteux et permettant de desservir un bassin de population plus large. Le principal défaut du VAL est en effet qu'il ne doit desservir que le cœur de la l'agglomération, les communes périphériques restant à l'écart. L'argument phare des opposants est que pour le prix d'un seul kilomètre de métro, dix kilomètres de tramway pourraient être construits. La densité moyenne de l'agglomération joue également en faveur du tramway. Enfin, les détracteurs du VAL souhaitent réduire la place de la voiture en centre-ville et accusent le métro de préserver le status quo en ne gênant pas la circulation en surface.

En janvier 1994, à la suite de la validation par le Conseil d'État du recours des opposants au VAL, la déclaration d'utilité publique est annulée. Par un vote très serré la CUB confirme tout de même le projet qui est encore revu à la baisse : une courte ligne A n'effectuant plus que le trajet entre Quinconces et la place de la Victoire et une ligne B reliant le CHR à la rive droite. La date de mise en service de la première phase est repoussée à 2001, l'extension de la ligne A vers le domaine universitaire et la création de la ligne A bis vers la gare Saint-Jean ne devant aboutir qu'en 2004. Le 10 janvier 1994, le Premier ministre Édouard Balladur annonce que l'État contribuera au projet à hauteur de 400 M de francs.

Abandon du projet
Alors que l'avenir du projet de métro bordelais est de plus en plus incertain, le traité de concession du VAL est finalement repoussé le 22 juillet 1994 par les élus de la CUB de 64 voix contre 54 pour et 2 abstentions. Le projet de métro semble au point mort. Jacques Chaban-Delmas, ardent promoteur du métro depuis les débuts, renonce à se présenter aux élections municipales de 1995 après 47 ans passés au Palais Rohan. Il fait néanmoins promettre au candidat qu'il adoube, le Premier ministre Alain Juppé, de mener le projet à son terme.

Mais, une fois élu, Alain Juppé confirme l'abandon du projet de VAL après une décennie de débat et 250 millions de francs dépensés en études. Le maire de Bordeaux oriente alors son choix vers un réseau de tramway, plus économique et jugé plus adapté aux besoins de la métropole de l'époque. Grâce au budget constitué pour le métro, la première phase d'un réseau de trois lignes est mise en chantier et inaugurée en 2003.

Postérité et renaissance de l'idée du métro (depuis 2017)
L'échec du projet de métro a pour beaucoup symbolisé la fin du « système Chaban ». Alors que le maire avait longtemps été une figure incontestée dans la vie politique bordelaise, le VAL a semé la discorde jusque dans les rangs des élus RPR et a mis à mal son autorité. L'obstination de Chaban-Delmas a fini par lui coûter des soutiens politiques de premier plan dont son adjoint historique, Jacques Valade, lequel se verra finalement retirer son soutien au profit d'Alain Juppé en vue des élections municipales de 1995.

Après l'abandon du VAL, la CUB s'oriente vers la construction d'un réseau de tramway moderne. La première phase, comprenant trois lignes, ouvre entre 2003 et 2007.

Le tracé des lignes de tramway correspond en partie à celui du métro. Ainsi la ligne A desserte le CHR, Mériadeck et la Bastide mais traverse la Garonne plus au sud en passant sur le pont de pierre. La ligne B relie la place de la Victoire au domaine universitaire. Quant à la ligne C, son tracé entre la gare Saint-Jean et Les Aubiers est presque identique à celui de la ligne nord-sud, si ce n'est que le tramway passe par les quais et non par le centre-ville.

Après avoir été mise de côté pendant deux décennies, la question du métro revient sur le devant de la scène en mars 2018 quand un enseignant-chercheur propose la création de deux lignes de métro. Dans son Dictionnaire amoureux de Bordeaux, Alain Juppé écrit :"Problème : il [le tramway] est victime de son succès. Aux heures de pointe et sur plusieurs trajets, il est saturé. Les étudiants qui se rendent sur le campus de Talence-Gradignan doivent souvent laisser passer deux rames avant d'y accéder. Et puis la métropole continue à grandir. D'où le "coup" de ce jeune enseignant-chercheur, Mickaël Baubonne, qui jette un pavé dans la mare en relançant l'idée d'un métro."Plus tard, le 2 juillet 2018, Alain Juppé voyant "réapparaître les partisans d'un métro" lance un "pourquoi pas !" dans le cadre de la démarche prospective Bordeaux Métropole 2050. En octobre 2018, plusieurs citoyens ont formé l'association Métro de Bordeaux afin de soutenir le projet de métro à Bordeaux.

En 2019, une étude d'opportunité commandée par la Métropole de Bordeaux (ex-CUB) conclut à la pertinence d'une ligne de métro. La ligne proposée relierait Bouliac sur la rive droite au parc des expositions, en passant par la gare Saint-Jean, Mériadeck et les boulevards. Son évaluation socio-économique démontre que les avantages monétarisés d'une telle ligne dépasse l'ensemble de ses coûts puisque la valeur actualisée nette socio-économique est évaluée à 906 255 956 €. L'étude envisage également une seconde ligne entre Pessac et Cenon passant par le centre-ville. Le président de Bordeaux Métropole, Patrick Bobet, en concluait que le métro à Bordeaux serait "réalisable et efficace".

Pourtant, aucune suite ne sera donnée à cette étude du fait notamment de l'opposition du maire de Bordeaux, Nicolas Florian, et de son premier adjoint, Fabien Robert. Seuls l'élue communiste Claude Mellier, le maire du Bouscat et président de Bordeaux, Patrick Bobet, le maire de Talence, Emmanuel Sallaberry, le maire de Pessac, Franck Raynal, et le maire de Saint-Aubin-de-Médoc, Christophe Duprat prennent alors ouvertement position en faveur du métro. Lors des municipales, le métro n'est pas un sujet et toutes les têtes de liste bordelaises rejettent le projet. Quand Pierre Hurmic déclare qu'un métro révèlerait une "une vision passéiste des transports", Thomas Cazenave ne souhaite pas "lancer d'études à ce sujet".

L'association Métro de Bordeaux a néanmoins continué à porter l'idée d'un métro à Bordeaux en présentant en septembre 2021 un projet global de mobilité articulé autour d'une ligne de métro de 19,3 kilomètres et 18 stations.

En septembre 2022, la métropole annonce le lancement à venir d'une étude d'opportunité et de faisabilité sur une ligne de métro post 2030. L'appel d'offres pour cette étude d'opportunité et de faisabilité de 24 mois maximum est publié par Bordeaux Métropole en mars 2023, de sorte que l'étude démarre effectivement en septembre 2023. Ses conclusions sont attendues en 2024 et permettront d'identifier la ligne de métro la plus pertinente pour l'agglomération.

Réseau projeté

Projet de 1986
Le projet de réseau de métro soumis à la CUB en 1986 prend la forme d'un « Y ». Il se compose d'une ligne partant de la gare Saint-Jean puis se séparant en deux branches aux Quinconces. L'une se dirige vers Mériadeck et le CHR, l'autre vers Grand Parc et le Lac. À l'exception de la station Les Aubiers, établie en viaduc, l'ensemble du réseau doit être souterrain. L'ouverture de la première phase est espérée pour 1994.

Des extensions ultérieures sont prévues : à l'ouest vers Mérignac et l'aéroport, au nord vers le Parc des Expositions, à l'est jusqu'à Lormont sur la rive droite. Une ligne se détachant à la place de la Victoire vers le domaine universitaire est aussi prévue à long terme. La longueur totale de cet ambitieux projet atteint .

Projet de 1991 à 1994

La ligne A

La ligne B

La ligne C

Extensions possibles

Détails techniques

Construction
Le métro devait être souterrain dans le centre-ville. Les stations auraient été en moyenne à 15m sous la surface. Des sections en viaduc étaient ensuite prévues en périphérie, notamment aux Aubiers, vers le domaine universitaire et à Lormont sur la rive droite. Quelques tronçons devaient être établis en tranchée couverte comme au niveau de Grand Parc.

Le creusement du tunnel devait s'effectuer grâce à des tunneliers. La ligne A devait avoir recours à un tunnel bitube afin de limiter les risques de tassement du sol dans le centre ancien. La ligne B devait en revanche avoir recours à un tunnel unique à deux voies.

Matériel roulant
Il était prévu que les deux lignes aient recours à la technologie du véhicule automatique léger (VAL). Celle-ci implique un métro entièrement automatique à roulement sur pneumatiques et à gabarit réduit. Le matériel roulant employé devait être le VAL 206, déjà en circulation à Lille, à Toulouse et sur la ligne Orlyval. Les rames devaient être composées de deux voitures pour une longueur totale de . Néanmoins, les stations devaient disposer de réserves pour permettre de doubler la longueur des rames à terme.

Ateliers
L'atelier de maintenance de la ligne A devait se situer à proximité de la station Place Ravezies, tandis que celui de la ligne B aurait été construit dans le quartier de la Bastide, sur la rive droite. Dans un premier temps c'est celui-ci qui aurait assuré l'entretien des rames des deux lignes. Un raccordement à voie unique à la station Quinconces aurait permis aux trains de passer de l'une à l'autre. La ligne C aurait aussi disposé d'un raccordement avec la ligne A à la station Victoire.

Notes et références

Voir aussi

Bibliographie

Articles connexes
 Tramway de Bordeaux
 Véhicule automatique léger
 Liste des métros en France

Liens externes
 Reportage de France 3 du 16 novembre 1989 au sujet du projet de métro à Bordeaux
 Blog consacré à l'histoire du projet de VAL bordelais
 Site de l'association Métro Bordeaux qui milite pour un nouveau projet de métro dans l'agglomération

Bordeaux
Transport à Bordeaux

Projet de métro à Bordeaux


El parque de Can Dragó es un parque urbano público, que incluye un complejo polideportivo, ubicado en el barrio de Porta, distrito de Nou Barris, de Barcelona, España.

Toponimia
El nombre del parque se debe a la proximidad de los terrenos con una masía del , llamada Can Dragó, que fue derribada en 1973. Etimológicamente, Can es un término catalán, contracción de la expresión casa en (en español: casa de), usado habitualmente en Cataluña para referirse a masías y casas rurales. El término Dragó es también catalán y significa dragón. En esta caso, en referencia a una compañía de dragones del ejército borbónico, que ocuparon los terrenos de esta masía durante la Guerra de Sucesión, a principios del .

Historia
Antes de la creación del parque, estos terrenos estaban ocupados por talleres ferroviarios propiedad de RENFE, que daban servicio a la línea de tren de Barcelona a Zaragoza, que discurría por la actual avenida Meridiana. Los talleres dejaron de funcionar cuando las vías fueron soterradas, en 1965.

A partir de entonces las asociaciones de vecinos de la zona empezaron a solicitar que los terrenos fuesen destinados a la construcción de equipamientos y zonas verdes. Finalmente, en 1977, el Ayuntamiento de Barcelona, con el alcalde Socías al frente, adquirió los terrenos, con el objetivo de construir equipamientos y vivienda pública.

A finales de los años 1980 el Ayuntamiento, en colaboración con la Diputación de Barcelona, el Consejo Superior de Deportes y el Comité Olímpico Organizador de Barcelona 1992 (COOB 92) inició la construcción de un parque y complejo polideportivo, ocupando 12 hectáreas de los antiguos terrenos de RENFE-Meridiana. El proyecto fue diseñado por Enric Pericas.

El 1 de abril de 1990 se inauguró la primera fase del recinto, de 42 145 m², que incluía un parque urbano, una pista de atletismo y un recinto polideportivo que sirvió como sala de entrenamiento para los equipos de voleibol y gimnasia rítmica que participaron en los Juegos Olímpicos de 1992. El acto inaugural estuvo presidido por el alcalde de Barcelona, Pasqual Maragall, y el atleta José Manuel Abascal.

El 25 de septiembre de 1992 el complejo se amplió con la inauguración de otros 15 000 m² ocupados por piscinas, obra de los arquitectos Miquel Espinet y Antoni Ubach, responsables también del polideportivo y las instalaciones atléticas. Este recinto se completó el 29 de mayo de 2003, con la entrada en servicio de un lago artificial, de 2967 m², que funciona como playa urbana.

En 2010 las instalaciones de atletismo de Can Dragó se usaron como pista de entrenamiento de los participantes en el XX Campeonato Europeo de Atletismo.

Descripción
El parque de Can Dragó es un trapecio delimitado por las avenidas Meridiana y Río de Janeiro, y los paseos de Valldaura y Andreu Nin. Tiene una superficie total de 11,86 hectáreas, que se reparten en tres manzanas. En el extremo sur (delimitado por la calle Pintor Alsamora, la avenida Meridiana, la avenida Río de Janeiro y el paseo Andreu Nin) se ubica el campo de fútbol municipal de Porta, una zona para perros, un área de juegos infantiles y gran parte de los jardines del parque urbano. En la manzana central (delimitada por las calles Pintor Alsamora y Roselló i Porcel, la avenida Meridiana y el paseo Andreu Nin) se ubican las piscinas de Can Dragó, un campo de golf y varios equipamientos deportivos de acceso gratuito, como canastas de baloncesto, mesas de ping-pong y pistas de petanca. En la manzana norte (delimitada por la calle Roselló i Porcel, la avenida Meridiana y los paseos de Valldaura y Andreu Nin) se ubican las instalaciones atléticas y el polideportivo Palestra.

El perímetro del parque está especialmente diseñado para peatones y ciclistas. En este sentido destacada el lateral que discurre, a lo largo de un kilómetro, junto a la avenida Meridiana, diseñado como un bulevar de acera ancha, flanqueado por árboles y bancos, que separa las instalaciones deportivas del tráfico rodado.

Monumentos

Monumento a las víctimas del terrorismo

En la esquina entre las avenidas Meridiana y Río de Janeiro se ubica el monumento Tall Irregular Progression (en español: Alta progresión irregular), que recuerda a las 21 víctimas mortales del atentando terrorista perpetrado por ETA en los cercanos almacenes Hipercor, el 19 de junio de 1987. Obra del norteamericano Sol LeWitt, se trata de una pirámide de bloques de granito negro, de 12 metros de altura. En el suelo, frente al monumento, se encuentra la inscripción: "La ciudad de Barcelona en recuerdo y homenaje a las víctimas del terrorismo". Fue inaugurado el 26 de junio de 2003, en un acto presidido por el alcalde de Barcelona, Joan Clos y el presidente de la Asociación Catalana de Víctimas del Terrorismo, Roberto Manrique.

Aurigas olímpicos
Sobre un pequeño promontorio de césped se encuentra una réplica de la escultura Aurigas Olímpicos, de Pablo Gargallo. Se trata de una representación de dos atletas, un hombre y una mujer, arreando los caballos de sus bigas. La obra original fue esculpida en piedra por Gargallo, y ubicada en el estadio de Montjuïc con motivo de la Exposición Internacional de 1929. Debido a su grave deterioro, durante la remodelación del estadio de cara a los Juegos Olímpicos de 1992 la escultura original fue reemplazada por una réplica de fibra de vidrio, que todavía hoy preside el recinto de Montjuïc. Al mismo tiempo, se encargó a la escultora Marta Polo otra réplica, en bronce, destinada al nuevo parque de Can Dragó. La obra fue instalada aquí el 13 de mayo de 1991.

Flora
El arbolado del parque incluye tilos  (Tilia × euchlora), álamos negros, robinas negras, almeces, plátanos de sombra y eucaliptos blancos.

Instalaciones deportivas de Can Dragó
El grueso de instalaciones deportivas del parque forma parte del denominado Centro Deportivo Municipal de Can Dragó. Aunque son de titularidad pública, están gestionadas por empresas privadas, por lo que su uso es de pago y, a menudo, restringido a los abonados. Es el caso de las siguientes instalaciones:

 Pista de atletismo, con ocho calles de 400 metros. En el espacio central se ubica un campo de césped natural de 102x62 metros, destinado a los deportes de lanzamiento. Cuenta también con instalaciones para otras pruebas atléticas como el salto de altura, salto con pértiga y el triple salto.

 Polideportivo "Palestra", que incluye varios espacios cubiertos, como pistas polideportivas (fútbol sala, voleibol, etc.), gimnasio, salas de musculación, etc.

 Pista de baloncesto al aire libre.

 Pista de fútbol sala al aire libre.

 Rocódromo al aire libre.

 Campo de golf y pitch & putt.

 Piscinas, dos cubiertas y una de 3000 m² de superficie al aire libre -la más grande de la ciudad- conocida como el lago.

Al margen de estos espacios, el parque urbano cuenta con varias instalaciones al aire libre, de uso gratuito, mantenidas por el Ayuntamiento, como pistas de petanca, mesas de ping-pong, canastas de baloncesto o un circuito deportivo, de 900 metros, por el perímetro del parque, usado por los practicantes de footing y los ciclistas.

A todo ello se suma el campo de fútbol Municipal de Porta, usado por los clubes del barrio. Tiene una dimensiones de 105x69m,  originalmente de tierra, pero desde 2008 cuenta con césped artificial.

Referencias

Enlaces externos

Can Dragó en la web "Espacios Verdes" del Ayuntamiento de Barcelona
Web de UBAE, empresa que gestiona las instalaciones deportivas de Can Dragó
Pitch&Putt y Golf de Can Dragó

Parques y jardines de Barcelona de los años 1990
Instalaciones deportivas de Barcelona
Nou Barris
Arquitectura de España de 1990
Avenida Meridiana

Parque de Can Dragó


ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ රයිස් (rice) යන පදය සිංහල භාෂාවේ විවිධ පද සඳහා භාවිතා වන පදයකි.

ගොයම්

ගොයම් යනු වී ගස හැඳින්වෙන නාමයයි.

වී

ගොයම් ගසේ ඵලය වී නම් වේ.

සහල්

වී ධාන්‍යයේ පොත්ත ඉවත්කලවිට හාල් හෙවත් සහල් නමින් හැඳින්වෙයි.

බත්

බත් යන සිංහල යෙදුමෙන්  තැම්බූ සහල් සහ ව්‍යංජන (Rice & Curry) අදහස් කෙරේ. මෙය  ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන ආභාරය වේ.

රයිස්

ඉංග්‍රීසියෙන් ෆ්‍රයිඩ් රයිස් () යන්න සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයේ දී රයිස් යන නමින් හැඳින්වෙයි.

වී, සහල් සහ බත්

Rice


An Thelasis gautierensis in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Johannes Jacobus Smith. An Thelasis gautierensis in nahilalakip ha genus nga Thelasis, ngan familia nga Orchidaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Thelasis

Thelasis gautierensis


إريك مندلسون (بالإنجليزية: Erich Mendelsohn) معماري ألماني يهودي (1887 - 1953) مشهور بالعمارة التعبيرية وخاصة في عشرينيات القرن الفائت. وتطوير العمارة الوظيفية الديناميكية في مشاريعه التجارية وصالات السينما.

حياته المهنية
درس في برلين وميونخ حيث أصبح شغوفًا بالتعبيرية.

أسلوبه المعماري
لم يلجأ للأخذ أو الاستعارة من التاريخ كما كان يفعل معصروه.

أعماله

تصميماته تشتق من رسومات التعبيرين والرمزية التعبيرية التي تدرك أن إمكانات المواد الجديدة أو توجد عمارة جديدة. في تصميماته الأخيرة ابتعد عن التعبيرية في أعماله، ولجأ إلى موضة المباني الخطية.

من أشهر أعماله برج أينشتاين، وهو عبارة مرصد فلكي أقيم تكريمًا للفيزيائي ألبرت أينشتاين في بوتسدام بألمانيا. المبنى يوضح أفكار مندلسون في التصميم البلاستيكي: بدون زوايا – خطوط منحنية. كانت الخرسانة هي المادة المطواعة لتنفيذ هذا المبنى ولكن بسبب الحرب تم تنفيذ بعض الأجزاء بواسطة الطوب وتم عمل طلاء نهائي للبرج. ويعد هذا المبنى من المباني المتألقة المعبرة عن عمارة القرن العشرين. تغطي البرج قبة صغيرة تسمح للراصد الفلكي بالنظر من خلالها بواسطة مرقابه إلى قبة السماء. وتسمح بانتقال الضوء إلى مستوى تحت الأرض داخل المبنى. يمكن فيه رصد حركة الأفلاك. يتميز المبنى من الخارج بخطوطه الانسيابية. والديناميكية الفائقة للشكل الخارجي للبرج وقاعدته التي تحتوي المدخل الذي يرتفع بضع درجات عن الأرض.

اشترى عام 1926 فيلا قديمة، وقام عام 1928 بتصميم مستعمرة روبنهورن الضخمة، في برلين والتي سكنتها عائلته بعد سنتين من ذلك. وكان هذا المسكن تعبيراً عن أفكاره المعمارية وزينه بثلاث لوحات جدارية للفنان أميديه أوزنفان من بين آخرين، ونشر منشوراً عنه بعنوان منزل جديد، عالم جديد.

وصلات خارجية

مراجع

أشخاص من أولشتين
أشخاص من شرق بروسيا
ألمان مهاجرون إلى إسرائيل
ألمان مهاجرون إلى إنجلترا
بريطانيون متجنسون
بريطانيون مهاجرون إلى الانتداب البريطاني على فلسطين
بريطانيون مهاجرون إلى الولايات المتحدة
حائزون على زمالة غوغنهايم
خريجو جامعة ميونخ التقنية
عمارة تعبيرية
كتاب بريطانيون
كتاب عمارة ألمان
كتاب غير روائيين ذكور ألمان
مخترعون يهود
معماريون ألمان
معماريون ألمان في القرن 20
معماريون بريطانيون
معماريون حداثيون
معماريون في الانتداب البريطاني على فلسطين
معماريون من طراز آرت ديكو
معماريون من طراز آرت نيفو
معماريون يهود
مهاجرون ألمان إلى الولايات المتحدة
مواليد 1887
مواليد في أولشتين
وفيات 1953
وفيات في سان فرانسيسكو
يهود ألمان
يهود مهاجرون من ألمانيا النازية إلى المملكة المتحدة

إريك مندلسون


Shirin Sharmin Chaudhury (née le ) est la première femme présidente du Jatiya Sangsad, prenant ses fonctions en avril 2013. À , elle est également la plus jeune personne à assumer la fonction. Elle préside le comité exécutif de l' de 2014 à 2017. Elle a auparavant été ministre d'État du ministère des Affaires féminines et infantiles du Bangladesh.

Biographie

Enfance et éducation
Chaudhury naît le  à Chatkhil. Son père, Rafiqullah Chaudhury, est un officier de la fonction publique du Pakistan et secrétaire du Premier ministre Sheikh Mujibur Rahman en 1972. Sa mère, Naiyar Sultana, est membre de la Commission de la fonction publique du Bangladesh et directrice de l'université de Dacca.

Chaudhury fréquente l'école pour filles Holy Cross. Elle étudie le droit à l'université de Dacca, dont elle est diplômée en 1990. Elle reçoit ensuite une bourse du Commonwealth pour étudier à l'université de l'Essex au Royaume-Uni. En 2000, elle obtient son doctorat en droit constitutionnel et droits humains.

Le , Chaudhury reçoit un doctorat honorifique de l'université de l'Essex.

Carrière
Elle exerce son rôle d'avocate à la Cour suprême du Bangladesh et est membre du panel d'avocats chargé de mener les affaires déposées contre Sheikh Hasina pendant le gouvernement intérimaire soutenu par l'armée en 2007-08. Ses principaux domaines de travail comprennent les droits humains, le droit constitutionnel et les questions de genre.

Elle reçoit le prix du service humanitaire de l'Asia Society le  en reconnaissance de son rôle de leader contre la violence à l'égard des femmes et pour l'autonomisation et l'emploi des femmes au Bangladesh. Chaudhury reçoit ce prix des mains de l'ambassadrice Melanne Verveer lors d'une cérémonie de gala à l'hôtel Ritz Carlton à Washington DC.

Chaudhury, secrétaire aux affaires internationales de la Ligue Awami, est élue députée avec l'un des sièges parlementaires réservés aux femmes le  et est ministre d'État du ministère des Affaires féminines et de l'enfance jusqu'à sa nomination à la présidence de Jatiya Sangsad en avril 2013.

Le , Chaudhury est élue députée de la circonscription de Rangpur-6 qui est libérée par le Premier ministre, Sheikh Hasina après les élections du 5 janvier. Le même jour, la Ligue Awami la nomme présidente du Parlement. Elle prête serment en tant que présidente de la  législature le , devenant ainsi la première personne à rester présidente pendant deux mandats consécutifs.

Chaudhury est élue présidente de l' pour un mandat de trois ans lors des élections tenues à Yaoundé, la capitale camerounaise, le . Elle est la première Bangladaise à occuper ce poste, ou n'importe quel poste dans un groupe international de cette envergure.

Dans son rôle de présidente de l' entre 2014 et 2017, Chaudhury préside et assiste à un certain nombre d'événements marquants. Le , elle s'adresse à la reine Elizabeth II, des membres de la famille royale et des dignitaires britanniques et du Commonwealth lors d'une célébration de la Journée du Commonwealth à l'abbaye de Westminster à Londres, au Royaume-Uni. Elle ouvre la  Conférence de la Région Afrique de l'Association parlementaire du Commonwealth qui se tient à Nairobi du 10 au 13 août 2015. Chaudhury participe à la table ronde « Lutter contre les inégalités, autonomiser les femmes et les filles et ne laisser personne de côté » du Sommet sur les objectifs de développement durable qui s'est tenu à New York le .

Notes et références

Liens externes

Ministre bangladaise
Naissance en octobre 1966

Shirin Sharmin Chaudhury


David Julian Winnick (born 26 June 1933) is a British Labour Party politician who served 42 years as a Member of Parliament (MP), for Walsall North between 1979 and 2017, he was also the MP for Croydon South from 1966 to 1970.

Early life
Born into a British Jewish family, Winnick was an advertising manager and a branch chairman of the Clerical and Administrative Workers Union.
He was a councillor from 1959 on Willesden Borough Council, then on the London Borough of Brent.

Parliamentary career
After unsuccessfully fighting Harwich in 1964, Winnick was elected in 1966 as the MP for Croydon South (now the area covered roughly by Croydon Central constituency), defeating incumbent Richard Thompson. He lost the seat to Thompson in 1970. After completing a diploma in social administration at the London School of Economics, he stood again unsuccessfully in Croydon Central in October 1974 and was returned for Walsall North in 1979.

Winnick is generally regarded as being on the left of the Labour Party and has a strong commitment to human rights. That commitment made him a strong voice in the House of Commons against both the Taliban and Saddam Hussein and he supported the 2003 invasion of Iraq.

He was a member of the British-Irish Parliamentary body from its formation in 1990, and British co-chair, 1997–2005.

On 9 November 2005, Winnick's amendment to a government bill on detention of terrorist suspects without trial, proposing that the maximum period of detention should be 28 days rather than 90, passed in the House of Commons by 323 votes to 290, shortly after the government's 90-day proposal was defeated by 322 to 291. This was Tony Blair's first defeat in the House of Commons on a whipped vote, after serving nearly nine years as Prime Minister, and may come to be seen as a critical moment of his term in office.

In January 2009, he urged the Communities Minister to deplore the fact that Richard Williamson, a British-born bishop and Holocaust denier, had been brought back into the fold by the Vatican.

Winnick played a prominent role in the campaign to force the resignation of the Speaker of the House of Commons, Michael Martin. This followed controversy from May 2009 concerning MPs' disclosure of expenses.

At the 2010 general election, Walsall North was one of the most closely contested seats at the election, with Winnick being re-elected with a significantly reduced majority of 990 votes, compared to 6,640 votes at the previous election five years earlier. In 2015, however, Winnick gained a comfortable majority of 1,937, despite the Labour Party incurring a net loss of seats. In his victory speech, he criticised the way in which his Conservative opponent had conducted their election campaign.

In 2017 (again against the national trend) he was defeated by Conservative Party candidate Eddie Hughes by 2,601 votes.

Personal life
He married Bengisu Rona (having met when a student in London, later working at SOAS University of London from the 1980s) on 23 September 1968, when she was aged 26, in Istanbul, and he was 34 years old.

References

External links
David Winnick official site
Guardian Unlimited Politics – Ask Aristotle: David Winnick MP
TheyWorkForYou.com – David Winnick MP

The Public Whip – David Winnick MP voting record
Public Whip – Commons vote on Winnick's amendment to Terrorism Bill Clause 23, 9 November 2005

1933 births
Living people
Alumni of the London School of Economics
English Jews
Jewish British politicians
Labour Party (UK) MPs for English constituencies
Politics of the London Borough of Croydon
Councillors in Greater London
Councillors in the London Borough of Brent
UK MPs 1966–1970
UK MPs 1979–1983
UK MPs 1983–1987
UK MPs 1987–1992
UK MPs 1992–1997
UK MPs 1997–2001
UK MPs 2001–2005
UK MPs 2005–2010
UK MPs 2010–2015
UK MPs 2015–2017

David Winnick


මාතර අප ස්වාමිදුවගේ දේවස්ථානය () ශ්‍රී ලංකාවේ මාතර පිහිටි රෝමානු කතෝලික දේවස්ථානයකි.

මූලාශ්‍ර

Marian shrines
Roman Catholic shrines in Sri Lanka

මාතර අප ස්වාමිදුවගේ දේවස්ථානය


ماجستير في إدارة الفنادق ، شهادة تعطى من جامعة ومدة الدراسة تكون عامين وعلى الأغلب تكون ماجستير إدارة الأعمال في إدارة الفنادق.

وصلات خارجية
 موقع جامعة إدارة الأعمال والفنادق في سويسرا Business & Hotel Management School - Switzerland.
 موقع الجامعة الدولية لإدارة الفنادق والسياحة في مدينة لوسيرن، سويسرا بالعربي.

مواضيع مشابهة
 بكالوريوس في إدارة الفنادق.
 دبلوم عالي في إدارة الفنادق.
 ماجستير إدارة الأعمال.

وصلات خارجية
 موقع جامعة إدارة الأعمال والفنادق في سويسرا Business & Hotel Management School - Switzerland.
 الدراسة في سويسرا.

شهادات جامعية

ماجستير في إدارة الفنادق


Villasimius (sardisk: Crabonàxa) er en by og en kommune (comune) i provinsen Sud Sardegna i regionen Sardinien i Italien. Byen ligger i 49 meters højde og har 3.711 indbyggere (2016). Kommunen har et areal på 57,97 km² og grænser til kommunerne Castiadas, Maracalagonis og Sinnai.

Referencer

Henvisninger

Kommuner i provinsen Sud Sardegna

Villasimius


Rumen Radev (în  ) este un militar și om de stat bulgar. Este președinte al Bulgariei din 22 ianuarie 2017.

Biografie
Rumen Radev a fost membru al  forțelor aeriene bulgare din 1987 până în 2016. Pilot de vânătoare, a obținut gradul de general-maior și a ocupat postul de comandant al acestor forțe aeriene între 2004 și 2016.

Susținut de Partidul Socialist Bulgar, a fost candidat la alegerile prezidențiale din 2016. La primul tur de scrutin s-a clasat pe primul loc cu 25,4 % din sufragii, în fața principalei sale oponente, Țețka Țaceva, președintă a Adunării Naționale și candidată din partea GERB, aflat la putere. A câștigat al doilea tur de scrutin primind 59,4 % din sufragii, contra 36,2 %  obținute de Țețka Țaceva și 4,5 % de voturi albe.

A depus jurământul  la 19 ianuarie 2017 și și-a luat în primire funcțiile trei zile mai târziu.

Alegerea lui Rumen Radev l-a făcut pe prim-ministrul Boiko Borisov (GERB), să-și prezinte demisia, după cum promisese înaintea alegerilor. Rumen Radev l-a numit pe Ognean Gherdjikov să-l succeadă, în așteptarea alegerilor legislative anticipate din 2017. Acestea au condus la victoria partidului de centru-dreapta GERB, ceea ce i-a permis lui Boiko Borisov să revină în fruntea guvernului.

Note

Legături externe

Nașteri în 1963
Nașteri pe 18 iunie
Președinți ai Bulgariei
Lideri naționali actuali
Politicieni bulgari
Generali bulgari
Piloți de vânătoare

Rumen Radev