පසුතල සැකසීම යනු (Virtual Objects) කැමරාව, ආලෝකකරණය වැනි විවිධ උපාංග යොදා ගෙන පසුතලයන් සැකසීමයි.  ඉන්පසුව ඡායාරූපගත කිරීමට හෝ සජීවිකරණයට එම පසුතලය භාවිතා කළ හැකිය.

ආලෝකකරණය යනු පසුතල සැකසීමේ ඉතා වැදගත් අංගයකි. සාමාන්‍ය ලෝකයේ මෙන්ම සජීවිකරණයේ ද ආලෝකකරණය දර්ශන මට්ටමේ තත්ත්වය සඳහා විශාල ලෙස බලපායි. එමෙන්ම එය ප්‍රවීණ මට්ටමට ගැනීමට අසීරූ කලාවකි. ආලෝකකරණය මඟින් දර්ශනයේ හැඟීම් පෙන්වීමට වඩාත් හොඳින් යොදාගත හැකිය. මෙය ඡායාරූප ශිල්පින් හා දර්ශනතල සකසන්නන් හොඳින් දන්නා දෙයකි.

සමාන්‍යයෙන් චරිතයේ මතුපිට වර්ණ ගැන්වීම ප්‍රථමයෙන් සිදුකරනු කෙරේ. බොහෝ ත්‍රිමාණ ආදර්ශ මෘදුකාංග හසුරවන්නාට සජීවිකරණ චරිතයේ (Vertices) වර්ණ ගැන්වීමට ඉඩ ලබා දේ. පසුව එම වර්ණ චරිතයේ මතුපිටි පුරාම අළුතෙන් එක් කිරීමක් සිදු කරයි. බොහෝ විට චරිතයේ වර්ණ ගැන්වීමට වඩාත්ම භාවිතා කරන ක්‍රමය වන්නේ 2D (texture) ඡයාරූපයක් චරිතයේ මතුපිටට (texture mapping) ක්‍රමය ඔස්සේ යොමු කිරීමයි. (Digital image ) බොහෝ විට සාමාන්‍ය ඡායාරූප වලට සමාන වේ. නමුත් (texture mapping) ක්‍රියාවලියේදී විශේෂ දත්ත හා තොරතුරු (texture coordinator or UV coordinates) ඇතුලත් කිරීම නිසා කවරයක (texture) ත්‍රිමාණචරිතයේ මතුපිට කිනම් ආකාරයේ යොමු කිරීමක් කරනවා දැයි දැක්වීමත් කළ හැකිය. (texture) මඟින් ත්‍රිමාණ චරිත වලට අතිරේක තොරතුරු අඩංගු කර වඩාත් ජීවමාන ලෙස දැක්වීමට අවස්ථාව ලබා දේ.

ආලෝකකරණයට අමතරව වෙනත් සැරසිලි එනම් (texturing) කිරීම තුළින් ත්‍රිමාණ චරිතය තවත් ජීවමනා කළ හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස මතුපිට සියුම් සකස් කිරීම තුළින් ඒවා ආලෝකමත් වී ඇති ආකරය බොහෝ විට ප්‍රායෝගිකව භාවිතා කළ හැකිය.

ත්‍රිමාණ ආදර්ශය බොහෝ විට සජීවිකරණය කරන්නේ භාවිතා කරන්නන් කිහිපදෙනෙකු සඳහාය. ඒවායින් සමහර විට ත්‍රිමාණ ආදර්ශ වැඩසටහන් නිපදවිය හැකි අතර නැතහොත් වෙනත් සටහනකින් අපනයන (exported) කිරීමටද හැකියාව ඇත. සජීවිකරණයේදී මේ සඳහා යොදා ගන්නේ (Key forming) නැමැති ක්‍රියාවලියයි. මෙය සංකීර්ණ චලන නිර්මාණයට සහය වේ.

මෙම වැඩසටහනේ සහය ඇතිව භාවිතා කරන්නෙකුට අවශ්‍ය අංශය නැවැත්වීමට තමන් කරන දිශාව වෙනස් කිරීම, භ්‍රමණය  කිරීම වැනි දෑ සෑම රාමුවක් අතර තුර දී (interpolated) කළ හැකිය . (Key frames)ලෙස හැදින්වේ. බොහෝ විට සජිවිකරණය පහසු කිරීමට අමතරව තොරතුරු ඇතුලත් කිරීම සිදු කරයි. උදාහරණයක් ලෙස බොහෝ ත්‍රිමාණ මිනිස් හා සත්ව ආදර්ශ වල ඇති සැකිලි පද්ධතිය නිසා එම ආදර්ශ සජීවිකරණයේදි ජීවමාන ස්වරූපයක් ගනී. මෙම ක්‍රියාවලිය  (Skeletal animation) ලෙස හැදින්වේ.

සටහන්

{|

|3D_modeling#Scene_setup
|-

ත්‍රිමාණ ඇඹිම - පසුතල සැකසීම


Leuconitocris rufomedioantennalis é uma espécie de escaravelho da família Cerambycidae.  Foi descrito por Stephan von Breuning em 1964.

Referências

Leuconitocris
Coleópteros descritos em 1964

Leuconitocris rufomedioantennalis


Monte Schiavo Jesi ist ein italienischer Frauen-Volleyballverein aus Jesi (Region Marken), der von 2001 bis 2010 in der italienischen Serie A1 spielte.

Geschichte
Monte Schiavo Jesi wurde 1969 gegründet und spielte von 2001 bis 2010 in der höchsten italienischen Spielklasse "Serie A1". Dabei spielten die Frauen ständig in der Spitzengruppe mit und erreichten 2006 und 2007 das Endspiel in der italienischen Meisterschaft. 2006 erreichte man das italienische Pokalendspiel. Auch in Europa war Monte Schiavo Jesi erfolgreich. So wurde man 2004 Zweiter und 2005 Dritter im CEV-Pokal. In der Champions League erreichte Monte Schiavo 2007/08 das Viertelfinale und 2009 gewann man den Challenge Cup. Die Mannschaft trat auch unter den Namen "Vini Monteschiavo Jesi", "Monte Schiavo Banca Marche Jesi" und "Giannino Pieralisi Volley" an. 2010 zog sich das Team in die "Serie B2" zurück.

Ehemalige Spielerinnen
  Elisa Togut
  Erna Brinkman
  Marrit Leenstra
  Manon Flier
  Logan Tom
  Heather Bown
  Hanka Pachale
  Sylvia Roll
  Susanne Lahme
  Ljubow Wladimirowna Sokolowa-Schaschkowa
  Jaqueline Carvalho

Weblinks
 Porträt auf legavolleyfemminile

Italienischer Volleyballverein
Sportverein in den Marken

Monte Schiavo Jesi


Kefren Piramidi ya da Kafre Piramidi, Mısır'ın başkenti Kahire'de, Giza bölgesinde yer alan bir piramit. Piramidin boyu 143,5 metre, eğimi 53,2 derecedir. Firavun Kefren'in oğlu Mikerinos'un yaptırdığı sanılmaktadır. En önemli özelliği piramidin en üst bölümündeki koruyucu kaplamalarının bozulmadan günümüze kadar gelmesidir. En üstündeki taş 36 tondur ve bu taşın oraya nasıl konduğu hala çözülememiştir.

Keops'a göre daha ufak olmasına rağmen yüksek bir zemine oturtulduğundan daha büyük durur. Yerin en altında kral odası vardır. En üstte ise kraliçe odası vardır.

Kaynakça

Mısır'daki piramitler
Gize Yaylası
Piramit
MÖ 26. yüzyılda tamamlanan yapılar

Kefren Piramidi


George Thompson puede hacer referencia a:
 George Thompson (1839 – 1878), ingeniero británico que ejerció su profesión en el Paraguay
George Thompson (1947- ), baloncestista estadounidense

George Thompson


Teoria (sau legea) constructală este o teorie în fizică ce privește evoluția designului aparent, adică configurații, modele și geometrie, în natură. Evoluția designului natural și teoria constructală unesc toate sistemele, însuflețite și neînsuflețite. Pentru a evolua, sistemul trebuie să aibă libertatea de a se transforma.

Teoria constructală a fost definită de Adrian Bejan în anul 1996 după cum urmează: "Pentru ca un sistem de dimensiuni finite să persiste în timp (să trăiască), el trebuie să evolueze astfel încât să ofere un acces mai ușor la curenții impuși care trec prin el.

Teoria constructală a fost concepută pentru a descrie tendința naturală a sistemelor de flux (de exemplu: râuri, arbori și ramuri, și formele construite) pentru a genera și a dezvolta structuri care cresc accesul la flux.

Introducere
« Constructal » este un cuvânt inventat de Adrian Bejan, de la verbul latin construere (a construi), pentru a desemna, din punctul de vedere al teoriei, forme optimizate în mod natural în timp, precum bazinele hidrografice și arborii, dar și formele ingenioase care rezultă dintr-un proces evolutiv de maximizare a accesului la flux în timp.

Teoria constructală a fost propusă ca un rezumat al tuturor fenomenelor de generare și evoluție a designului în natură, bio și non-bio. Teoria constructivă reprezintă trei pași spre a face "designul în natură" un concept și un domeniu bazat pe lege în știință:

Viața este flux: toate sistemele de flux cu libertatea de a transforma sunt sisteme vii, însuflețite și neînsuflețite.
Generarea și evoluția designului este un fenomen al fizicii.
Proiectele au tendința universală de a evolua, în timp, într-o anumită direcție.

Teoria constructală este propusă ca un prim principiu al explicării în fizică pentru tot ce înseamnă proiect și evoluție în natură. Aceasta susține că forma și structura apar liber pentru a facilita curgerea. Proiectele care apar și evoluează în natură reflectă această tendință: permit entităților să curgă mai ușor, astfel încât, în mod măsurabil, curgerea să fie mai la distanță și mai rapidă pe unitate de energie utilă consumată. Șuvoaiele, de exemplu, se adună și se mișcă împreună, generând pârâuri, râuri și bazine hidrografice puternice, deoarece acest design le permite să se miște mai ușor..

Manifestări
Teoria constructală acoperă fenomene naturale de organizare, cum ar fi fluxuri arborecente, tuburi și articulații, legi de scalare etc. Urmele de fulgerare străbat cerul generează o structură arborescentă deoarece acesta este o modalitate optimă pentru transferul de electricitate dintr-o zonă (norul) până la un punct (o clopotniță a bisericii sau alt nor). Sistemele circulatorii și nervoase biologice generează o structură asemănătoare copacilor, deoarece și ele transferă curenți dintr-un punct într-o zonă și dintr-o zonă într-un punct.

Deși structurile arborescente sunt un design des întâlnit în natură, acestea sunt doar o manifestare a legii constructale. Într-un exemplu simplu, buștenii ce plutesc pe un lac sau sloiurile de gheață pe mare se orientează perpendicular pe vânt, ceea ce mărește transferul mișcării de la masa de aer în mișcare către volumul de apă. Un exemplu ceva mai complex este reprezentat de dezvoltarea animalelor care au evoluat pentru a muta masele într-un mod mai eficient (pentru a acoperi mai multă distanță pe unitate de energie utilă).

Aceste manifestări includ "caracteristicile" aparente dimensional ale organelor, forma oaselor, ritmul respirației plămânilor și bătăile inimii, cozile, picioarele pentru alergat și aripile pentru zbor. Teoria constructală proclamă că toate aceste modele au apărut - și lucrează împreună - pentru a permite animalelor, precum picăturile de ploaie ce se unesc într-un bazin hidrografic, să se deplaseze mai ușor în mediu. Deoarece ființele umane nu sunt rupte de restul naturii, evoluția lor este guvernată, de asemenea, de teoria constructală.

Proiectarea evolutivă

Teoria constructală definește direcția temporală a tuturor fenomenelor evolutive. Aceasta presupune că proiectele ar trebui să evolueze în timp, pentru a obține o configurare mai bună, pentru a oferi un acces mai bun fluxurilor care curg prin ele. Se definesc în fizică termeni ce înseamnă să fie "mai bun", mai "potrivit", să "supraviețuiască" și să fii eficient. Nu toate modificările sunt îmbunătățiri, dar cele care se potrivesc sunt cele care îmbunătățesc măsurabil fluxul.

Proiectarea constructală are loc la fiecare scară. Fiecare componentă a unui sistem de flux evolutiv - fiecare pârâu, fiecare copac și fiecare drum - dobândesc un design care evoluează pentru a facilita accesul la flux. Pe măsură ce aceste elemente se reunesc în structuri mai mari și mai largi (în bazine hidrografice, păduri și rețele de transport în evoluție), ierarhia apare astfel încât componentele și canalele multidimensionale să lucreze împreună pentru ca totul să curgă mai ușor. Acest lucru se observă în forma și structura rețelelor neuronale din creier, a alveolelor din plămân, în mărimea și distribuția vegetației în pădure sau a așezărilor umane pe hartă.

La nivel de ansamblu, toate fluxurile care se unesc și se transformă pe cel mai mare sistem care ne înconjoară, Pământul însuși, evoluează pentru a spori fluxul global. De exemplu, copacii și alte forme de vegetație care mișcă umezeala de la sol în aer, sunt componente ale sistemului global mai larg, ce include pădurile, bazinele hidrografice și fenomenele meteorologice, care au tendința de a echilibra toată umiditatea de pe Pământ. Teoria constructală afirmă că fiecare sistem flux este destinat să rămână imperfect. Direcția de evoluție a proiectului este de a distribui imperfecțiunile sistemului, astfel încât fluxul să fie mai ușor în "întregimea" sa (de exemplu: bazinul hidrografic, corpul animal, vehiculul uman).

Evoluția nu se termină niciodată. Stările de optimitate (minim, maxim, optim, static, final, destin) au doar aplicabilitate locală, limitată. Teoria constructală le acoperă pentru că este vorba despre direcția în timp a tuturor fenomenelor de evoluție.

Legea constructală este o lege a fizicii - legea generării și a evoluției unui proiect în natură. Fenomenul natural nu constă în eliminarea, ci distribuția tot mai bună în timp a imperfecțiunii. Distribuția imperfecțiunii generează geometria (forma, structura) sistemului. Astăzi, optimizarea multor sisteme care apar în inginerie, cum ar fi canalele conductive (nervuri și inserții puternic conductive) sau canalele convective sunt inspirate de teoria constructală.

Spre exemplu, în fluxurile punct-arie sau punct-volum, teoria constructală prezice arhitecturile ramurilor, astfel încât fluxurile să prezinte cel puțin două regimuri: unul foarte rezistiv și unul cu rezistivitate redusă. Tendința constructală se manifestă la fiecare scară.

Teoria constructală stă la baza unei teorii unificatoare a evoluției. Acesta susține că fenomenele, atât cele neînsuflețite și cele însuflețite, generează configurații în evoluție pentru a se mișca mai ușor. De asemenea, teoria constructală oferă definiția fizică a vieții, a ceea ce înseamnă să fii viu. Ea afirmă că viața înseamnă flux și transformarea liberă a designului. Dacă fluxurile se opresc, sistemul moare (ajunge în echilibru termodinamic cu mediul său). Teoria constructală este legea fizică a vieții, a designului și a evoluției.

Bibliografie

 The Physics of Life: The Evolution of Everything – Adrian Bejan, Editura St. Martin's Press, 2016, ISBN 978-1250078827, ISBN 1250078822
 Design in Nature: How the Constructal Law Governs Evolution in Biology, Physics, Technology, and Social Organizations – Adrian Bejan, J. Peder Zane, Editura Anchor, 2013, ISBN 978-0307744340, ISBN 0307744345
  Design în natură. Cum guvernează legea constructală evoluția în biologie, fizică, tehnologie și organizare socială – Adrian Bejan, J. Peder Zane, Editura AGIR, București, 2013, ISBN 978-973-720-476-9
 Constructal Law and the Unifying Principle of Design – Luiz A.O. Rocha, Sylvie Lorente, Adrian Bejan, Editura Springer, 2013, ISBN 978-1461450481, ISBN 1461450489
  Teoria constructală – Adrian Bejan, Sylvie Lorente, Editura AGIR, București, 2011, ISBN 978-973-720-293-2
 Design with Constructal Theory – Adrian Bejan, Sylvie Lorente, Editura Wiley, 2008, ISBN 978-0471998167, ISBN 0471998168
  Design natural cu teoria constructală. Principiile fundamentale dau formele naturale; ele pot, de asemenea, ghida inginerul – Adrian Bejan, Sylvie Lorente, Termotehnica, nr.2, 2009, pp. 3-7
 Trois Études sur la loi constructale d'Adrian Bejan – Abdelkader Bachta, Jean Dhombres, Angele Kremer-Marietti, Editura L'Harmattan, 2008, ISBN 2296055451, ISBN 978-2296055452
 Constructal Theory of Social Dynamics – Adrian Bejan, Gilbert W. Merkx, Editura Springer, 2007, ISBN 978-0387476803, ISBN 0387476806
 La loi constructale – Adrian Bejan, Sylvie Lorente, Editions L'Harmattan, 2005, ISBN 2747584178, ISBN 978-2747584173
  Formă și structură. De la inginerie la natură – Adrian Bejan, Editura Academiei Române, Editura AGIR, București, 2004, ISBN 973-27-1094-2, ISBN 973-84-6684-9
 Shape and Structure, from Engineering to Nature – Adrian Bejan, Editura Cambridge University Press, 2000, ISBN 978-0521793889, ISBN 0521793882

Conferințe
 Constructal law: Thermodynamics and Emotions Symposium 2017 - Adrian Bejan, (The Physics of Life) - Youtube, 1:59:34
 The Physics of Life and Evolution. IAS Distinguished Lecture: Prof Adrian Bejan (16 Mar 2016) - Youtube, 1:28:27
 Design in Nature with Adrian Bejan, (doar audio) - Youtube, 1:26:51
 Life and Evolution, as Physics, 27 april 2017, Durham Castle Lecture Series 2015/16 - Youtube, 1:02:48
 Provost's Lecture: Adrian Bejan on Life and Evolution as Physics - Youtube, 54:39
 The Case for a 'Constructal' Law of Design in Nature - Youtube, 53:37
 Constructal Law & Design and Evolution in Nature - Youtube, 27:55
 Duke Engineering TALKS: Adrian Bejan, PhD - Youtube, 27:10
 TEDxBucharest 2010 - Adrian Bejan - Youtube, 20:40
 How a single principle of physics governs nature and society: Adrian Bejan at TEDxMidAtlantic 2012 - Youtube, 15:13

Referințe

Teorii științifice

Teoria constructală


Radio Havana Cuba (, RHC) is the official government-run international broadcasting station of Cuba. It can be heard in many parts of the world including the United States on shortwave frequencies. Radio Havana, along with Radio Rebelde, Cubavision Television and other Cuban radio and television broadcasts to North, Central and South America via free-to-air programming from the Hispasat 30W-6 satellite over the Atlantic Ocean and via Internet streaming.

Early history (1960s–1980s)
Although RHC was officially inaugurated in May 1961, the idea of an international Cuban radio station was born in the Sierra Maestra mountains during the final stage of the fight against Fulgencio Batista. After the creation of Radio Rebelde by Ernesto 'Che' Guevara in February 1958, the leadership of the guerrilla movement began to analyze the possibility of creating a radio station after achieving final victory. This station would be able to communicate news about the Cuban Revolution to countries around the world.

The station unofficially began broadcasting during the Bay of Pigs Invasion in order to spread news of the attack, and the Cuban defence against it, internationally. The existence of the as-of-yet unnamed station was announced by Fidel Castro in a speech the next day on 17 April 1961, celebrating the invasion's defeat, with Castro announcing that Cuba had already in operation a short wave radio station, able to carry the truth about Cuba beyond its borders. The station was officially launched a few days later on 1 May 1961, with its name proclaimed as Radio Havana Cuba, during a mass rally at Plaza de la Revolución in Havana held to celebrate Cuba's victory over the US-sponsored invasion attempt.

During the Cold War, RHC relayed propaganda broadcasts from North Vietnam and North Korea, and the USSR, as well as its original programming.  The North Vietnamese programming from the Voice of Vietnam was received by teleprinter and read by Radio Havana Cuba announcers. In the 1960s, Radio Havana Cuba broadcast Radio Free Dixie aimed at African-Americans struggling against segregation and Jim Crow in the southern United States.

At times in the 1980s, in order to protest the Reagan administration's Cuba policy and its instigation of the anti-Castro Radio Martí program from the Voice of America, Radio Havana Cuba broadcast briefly on mediumwave frequencies at a greatly boosted power allowing the station to be heard on American AM radios and overwhelming local American AM stations broadcasting on that frequency, including clear channel station WHO in Des Moines, Iowa on 1040 kHz. RHC no longer transmits on medium wave, even though Radio Martí still transmits from the United States to Cuba on 1180 kHz.

Current broadcasting
Located on Havana's Avenida Infanta, the offices of Radio Havana Cuba share a facility with two other renowned national stations that have contributed greatly to the history of Cuban radio broadcasting: Radio Progreso and CMBF, Radio Musical Nacional. Currently, RHC broadcasts in nine languages: Spanish, English, French, Portuguese, Arabic, Quechua, Guarani, Creole and Esperanto, 24 hours a day, with a varied programming that includes news, music and features. RHC's English-language broadcasts are heavily centered on the United States and feature news items that uniformly adversely reflect upon the U.S. government and the current administration, especially its foreign policies.

In 2004, RHC and related mediumwave transmitters, such as Radio Rebelde, broadcast speeches by Venezuelan President Hugo Chávez as well as Castro.

RHC was off the air temporarily in late August 2004 due to damage caused by Hurricane Charley.

The English-language service of the station broadcasts an hour-long program which is repeated throughout the day at different times and frequencies (AM and  international shortwave as well as FM in Havana). The program consists of a mix of news, commentary, history, music (both traditional and contemporary Cuban music) as well as a series of rotating special programs including the Mailbag Show (in which listener mail is read over the air), Music with a Message (normally featuring an internationally-known musician whose music touches on social justice themes), World of Stamps, the sports program with Eduardo Gonzalez, and DXers Unlimited, a program on the technical aspects of amateur radio and shortwave listening from announcer Arnie Coro (Ham radio call sign CO2KK). The current lead announcers are Ed Newman and Lena Valverde. Arts and Culture segments are normally by Gerwin Jones, a Canadian journalist. Most of the commentary viewpoint segments are by Juan Jacomino.

The shortwave numbers station nicknamed "Atencion", or HM01, by independent shortwave listeners has been linked to RHC radio transmissions equipment. In numbers station transmissions, a series of random numbers are read out over the air in multiple languages, or in digital modes or morse code. These audible transmission of numbers are believed to be one-time encrypted messages to espionage agents residing in the targeted country. Numbers station monitors have noted that on occasion RHC interval signals have been heard at the beginning or end of intelligence-related transmissions. The United States Government convicted the Cuban Five with evidence that was intercepted and decoded from HM01.

Interval signal
The station's interval signal is La Marcha del 26 de Julio (The 26th of July March), written by Agustín Díaz Cartaya.

Sometime during the interval, Thelma Rodriguez gives out the radio identifier details in the Spanish and English languages. "This is/You're listening to Radio Habana Cuba, broadcasting from Cuba, free territory in Americas" (Spanish: "Este es/Estás escuchando Radio Habana Cuba, transmitiendo desde Cuba, territorio libre en America").

References

External links
Radio Habana Cuba online
Radio Habana Cuba - English Service podcast of RHC's daily English-language programming
Audio of interval signal
Live Stream
Radyo Dinleme Sitesi

Cold War broadcasting
International broadcasters
Radio stations in Cuba
Radio stations established in 1961
State media

Radio Havana Cuba


Lioudmyla Mykhaïlivna Starytska-Tcherniakhivska (en ), née le  à Kiev et morte en 1941, est une écrivaine, traductrice et critique littéraire ukrainienne.

Biographie
Lioudmyla Starytska-Tcherniakhivska naît dans une famille de l'intelligentsia ukrainienne. Elle grandit dans une atmosphère baignée par les arts et les idéaux nationalistes. Son père, l'écrivain, poète et dramaturge Mykhaïlo Starytsky, est considéré comme l'un des fondateurs de la tradition théâtrale ukrainienne, tandis que son oncle, Mykola Lyssenko, est un célèbre compositeur. Sa sœur, Oksana Stéchenko (1875–1942), est quant à elle écrivaine, traductrice et enseignante.

Lioudmyla Starytska épouse le médecin et biologiste Alexandre Tcherniakhivski (-). De ce mariage naît une fille, Veronika Tcherniakhivska (-), qui deviendra elle aussi poétesse et traductrice. En 1919, Lioudmyla Starytska-Tcherniakhivska co-fonde le Conseil national des femmes ukrainiennes, dont elle occupe le poste de vice-présidente.

Durant la période stalinienne, les idées nationalistes de Starytska-Tcherniakivska et de sa famille leur attirent les foudres des autorités soviétiques. Veronika Tcherniakivska est arrêtée une première fois en 1929, puis, en 1930, ses parents sont jugés lors du procès de l'Union pour la libération de l'Ukraine. Aux côtés de  accusés, Starytska-Tcherniakivska est condamnée à l'emprisonnement et à l'exil. En 1938, c'est Veronika qui est arrêtée une seconde fois : elle est condamnée à mort et exécutée le . Finalement, en juin 1941, à l'âge de , Starytska-Tcherniakivska est arrêtée une dernière fois et accusée de mener des activités antisoviétiques. Soumise à la torture, elle meurt au cours de son voyage de déportation en RSS kazakhe, et son corps est jeté du train dans un lieu encore inconnu. Sa sœur Oksana Stéchenko la suivra en déportation et mourra dans un goulag en RSS kazakhe.

Œuvres
Lioudmyla Starytska-Tcherniakhivska a écrit des poèmes, de la prose, du théâtre, des mémoires et des critiques littéraires pour diverses publications.
Œuvres dramatiques
1913 - Ailes (Kryla)
1917 - La dernière gerbe (Ostanniy snip)
1918 – L'Hetman Petro Dorochenko (Hetman Petro Dorochenko)
1926 - Le Bandit Karméliouk (Rozbiynyk Karmeliouk)
1927 – Ivan Mazépa
Mémoires
Les mémoires de Lioudmyla Starytska-Tcherniakhivska comprennent :
Vingt-cinq ans de théâtre ukrainien : réflexions et pensées (Dvadtsiat piat rokiv oukraïnskoho teatrou. Spohady ta doumky)
Minutes de la vie de Lessia Oukraïnka (Khvylyny jyttia Lessi Oukraïnky)
Souvenirs sur M. Lyssenko (Spohady pro M. Lyssenka)
V. Samiïlenko : En mémoire d'un ami (V. Samiïlenko. Pamiati tovarycha)
Autres œuvres littéraires
1893 - Avant la tempête (Pered boureïou) : roman historique inachevé, publié par épisodes dans la Pravda (journal de Lviv) de 1893 à 1894.
1899 - La Tombe vivante (Jyva Mohyla) : première œuvre majeure de Lioudmyla Starytska-Cherniakhivska, publiée dans la revue de Kiev. Le roman mêle une histoire d'amour entre deux jeunes gens à des éléments du folklore et des légendes ukrainiennes. Il est comparable à Roméo et Juliette, de William Shakespeare, ou à Lénore, de Gottfried August Bürger. Typique du romantisme ukrainien, il peut être rapproché d'œuvres romantiques ukrainiennes antérieures telles que la Ballade de Maroussia, du poète , et le long conte de Nicolas Gogol Une Terrible Vengeance.

Liens externes

 Biographie familiale de Starytska-Tcherniakhivska
 Biographie de Lioudmyla Starytska-Tcherniakhivska dans l'Encyclopédie ukrainienne

Femme de lettres ukrainienne
Poétesse ukrainienne
Traductrice ukrainienne
Critique littéraire ukrainien
Victime des purges staliniennes
Naissance en août 1868
Naissance à Kiev
Naissance dans le gouvernement de Kiev
Décès en 1941
Mort en déportation
Traducteur ukrainien du XIXe siècle
Traducteur ukrainien du XXe siècle
Poète ukrainien du XIXe siècle
Poète ukrainien du XXe siècle
Mémorialiste ukrainien

Lioudmyla Starytska-Tcherniakhivska


Kai Manne Börje Siegbahn ili samo Kai Siegbahn (Lund, 20. travnja 1918. – Ängelholm, 20. srpnja 2007.), švedski fizičar. Sin K. M. G. Siegbahna. Studirao fiziku, matematiku i kemiju u Uppsali (od 1936. do 1942). te doktorirao u Stockholmu 1944. Od 1942. radio u Nobelovu institutu Kraljevske švedske akademije znanosti, profesor fizike na Kraljevskom institutu za fiziku u Stockholmu (od 1951. do 1954.), sveučilišni profesor u Uppsali (od 1954. do 1984.). Bavio se atomskom i molekularnom fizikom, nuklearnom fizikom, plazmom i elektronskom optikom. Razvio je elektronski spektrometar za istraživanje energijskih spektara fotoelektrona te utemeljio fotoelektronsku spektroskopiju visoke razlučivosti, za što je podijelio Nobelovu nagradu za fiziku 1981. s N. Bloembergenom i A. L. Schawlowom. Bio je član Američke akademije umjetnosti i znanosti (od 1978.) i Nacionalne akademije znanosti SAD-a (od 1983.). Po njem je nazvan planetoid (10446 Siegbahn).

Elektronska spektroskopija

Elektronska spektroskopija je mjerenje elektronskoga spektra, to jest mjerenje raspodjele kinetičkih energija elektrona proizvedenih u beta-zračenju (spektroskopija β-zračenja), raspršenih u neelastičnim sudarima s krutinama ili s molekulama plina, kao i stimuliranom emisijom molekula (primjerice fotoelektronska spektroskopija). Takva točna mjerenja elektronskih energija izvode se elektronskim spektrometrima i omogućavaju određivanje energijskih razina u jezgrama, atomima, molekulama ili krutinama.

Spektrometar

Spektrometar je uređaj koji izravno elektronskim detektorom snima spektar i mjeri njegovu jakost (intenzitet), dok je spektrofotometar naziv za spektrometar koji se koristi u području takozvane optičke spektrometrije (obuhvaća samo ultraljubičasto, vidljivo i infracrveno zračenje). Spektrometar se sastoji od izvora zračenja, monokromatora i detektora. U spektrometar valja staviti uzorak koji je predmet promatranja. Spektrometar će izmjeriti jakost određene valne duljine elektromagnetskog zračenja, koji je uzorak emitirao, apsorbirao, ili reflektirao. Kao detektori elektromagnetskog zračenja služe fotomultiplikatori, fotoosjetljive diode ili CCD čip, u vidljivom i ultraljubičastom području zračenja, te termoosjetljivi otpornici ili bolometri u infracrvenom području.

Kao što svjetlost Sunca, električne žarulje i električnog luka možemo rastaviti pomoću optičke prizme, tako možemo rastaviti svjetlost i različitih drugih izvora, na primjer usijanih kovina, soli, plinova i tako dalje. Proučavanjem spektra različitih tvari zove se spektroskopija. Za proučavanje i mjerenje spektara različitih izvora svjetlosti služi spektrometar. Spektrometar se sastoji od prizme, kolimatora, dalekozora i cijevi sa skalom za mjerenje položaja pojedinih dijelova spektra. Kolimator je cijev koja na prednjoj strani ima usku pukotinu na koju padaju zrake svjetlosti iz izvora, čiji spektar istražujemo. Na drugoj strani cijevi je optička leća. Duljina kolimatora jednaka je žarišnoj daljini leće, tako da zrake svjetlosti poslije izlaza iz kolimatora budu paralelne. Nakon loma kroz prizmu stvara se spektar u žarišnoj daljini dalekozora, pa taj spektar promatramo kroz okular. Cijev sa skalom ima na vanjskom kraju staklenu pločicu na kojoj je fotografirana skala, a postavljena je u žarišnoj daljini leće koja se nalazi na drugom kraju cijevi. Od osvijetljene skale padaju zrake svjetlosti na prizmu i nakon refleksije ulaze u dalekozor. Tako se pomoću reflektirane zrake može mjeriti položaj pojedinih spektralnih boja. Ako se mjesto dalekozora stavi fotografska kamera, može se dobiti fotografski snimak spektra. Takav se spektralni uređaj zove spektrograf.

Izvori

Švedski fizičari
Dobitnici Nobelove nagrade za fiziku

Kai Manne Börje Siegbahn


الرغبي رياضة جماعية، منتشرة جداً في العالم خاصة في فرنسا ودول الجزر البريطانية (مثل المستعمرات البريطانية السابقة: أستراليا ونيوزيلندا وجنوب أفريقيا. هذه الأخيرة فازت ببطولة كأس العالم لعام 2007. توجد مسابقتان رئيسيتان للرغبي هما دوري الرغبي 13 (rugby league) واتحاد الرغبي 15 (rugby union).

تاريخ الرغبي

نشأت لعبة الرغبي في إنجلترا في القرن التاسع عشر الميلادي، ثم انتشرت في باقي دول العالم بعد ذلك، ويعتقد أن أول مجموعة من القوانين المكتوبة التي تنظم اللعبة قد دونت عام 1845. وفي عام 1886 تأسس مجلس الرغبي الدولي، والذي كان بمثابة المؤسسة التي تنظم اللعبة وتضع قوانينها. أما أول بطولة كأس عالم للرغبي فقد أقيمت في فرنسا عام 1954.
 1854: نادي جامعة دبلن لكرة القدم (نادي طلبة أيرلندا)، هو أول نادي في العالم يمارس لعبة مدرسة الرغبي (Rugby School) أي بقواعد لعبة الرغبي لكرة القدم.
 1857: أستراليا تستورد مدرسة الرغبي من إنجلترا.
 1858: إعادة صياغة مفاهيم القواعد في أستراليا.
 1866: استكمال عدة قواعد للعبة الرغبي في أستراليا وإنشاء قواعد كرة القدم ذات القواعد الأسترالية.
 1857: أكاديمية أدنبره لكرة القدم (نادي طلبة، اسكتلندا) ثاني نادي في ممارسة لعبة مدرسة الرغبي
 1857-58: نادي ليفربول لكرة القدم (نادي مفتوح للطلاب وغير الطلاب، انكلترا)، هو ثالث نادي في العالم في ممارسة لعبة الرغبي مدرسة الرغبي.
 1862 i like lahma: أنشئت الكرة من قبل اسكافي.
 1862 : نادي Blackheath Rugby Football Club يؤسس قواعد الرغبي.
 يناير 1871: إنشاء الاتحاد الوطني الأول للعبة الرغبي في إنكلترا.

فروع الرغبي
 سباعيات الرغبي
 رغبي 15
 رغبي الشاطئ

الرغبي في العالم
يلعب دوري الرغبي كرياضة محترفة وهاوية في كل من جمهورية إيرلندا وفرنسا وبريطانيا العظمى وأستراليا ونيوزيلندا. ويعتبر دوري الرغبي الرياضة الوطنية الرئيسية في بابوا غينيا الجديدة. وتوجد مسابقات شبه محترفة أو هاوية في دول أخرى مثل روسيا وويلز وأسكتلندا وصربيا ولبنان وجنوب أفريقيا واليابان وكندا والولايات المتحدة الأمريكية وفيجي وتونغا. كما تلعب في باقي دول العالم العربي.

ينظم اتحاد الرغبي قوانين اللعبة سواء كانت احترافية أم هاوية، وهو أحد الاتحادات الرياضية «الثمانية» الكبرى في كل من فرنسا وأستراليا وإنجلترا وإيرلندا ونيوزلندا وجنوب أفريقيا وويلز وأسكتلندا.

توجد اتحادات صغيرة كثيرة تمارس اتحاد الرغبي من بينها: الأرجنتين، وكندا، وفيجي، وجورجيا، وإيطاليا، واليابان، ونامبيا، ورومانيا، وساموا، وإسبانيا، وتونغا، والولايات المتحدة، والأوروغواي. كما تلعب في ماليزيا، و المغرب و تونس، والجزائر
و موريتانيا، ودول الخليج العربية. يوجد اتحاد لكرة الرغبي موحد لدول الخليج العربي، وهو مسؤول عن فريق الخليج العربي للرغبي.

الرغبي العربي
رغم التواجد الضعيف لرياضة الرغبي في العالم العربي، إلا أن الرغبي العربية حققت الكثير من الإنجازات، منها الدوري المغربي والدوري التونسي والدوري اللبناني، وأخيراً الدوري الجزائري وتشارك الفرق الوطنية لهذه الدول في البطولات الدولية.

طبيعة اللعبة

توجد فروقات بين دوري الرغبي واتحاد الرغبي، ولكن الفرق الرئيسي هو عدد اللاعبين. فرق دوري الرغبي مكونة من 13 لاعباً، بينما فرق الاتحاد مكونة من 15.

يمكن للفريق تحقيق هدف بطريقتين. إما بالمحاولة، والمحاولة في رياضة الرغبي تعني تقدم اللاعب وتخطيه الفريق الخصم دون توقف (ولكن يمكنه تمرير الكرة للاعب آخر من فريقه) ووضعها على الأرض بعد خط هدف الخصم. لابد من أن تلمس الكرة الأرض ليحسب هدفاً. الطريقة الأخرى هي تحقيق الهدف بواسطة الركل، وفي هذه الطريقة يجب على اللاعب ركل الكرة بحيث تمر بين العمودين في منطقة الخصم.

ويمكن للفريق تسجيل هدف بثلاث طرق، إما بالمحاولة أو التحويلة أو الهدف، ويحصل الفريق على خمس نقاط للتسجيل للمحاولة، ونقطتين من التحويلة، وثلاث نقاط للهدف، والمحاولة هي تقدم اللاعب في أرض الفريق المنافس، وحمله الكرة أو تمريرها لزملائه، حتى الوصول بها خلف خط مرمى المنافس ووضعها على الأرض، ويجب أن تلمس الكرة الأرض لتحتسب هدفاً.

بعد تحقيق المحاولة يسعى أي لاعب من الفريق الذي حققها إلى تغييرها إلى تحويلة، ويقتضي هذا التغيير أن يضع اللاعب الكرة على الأرض، ثم يركلها لتمر فوق العارضة (أي بين العمودين في منطقة الخصم) من نقطة مقابلة للمكان الذي حقق منه فريقه المحاولة، وتشمل هذه العملية ركل الكرة من نقطة معدة على سطح الأرض تسمى المكان.

أما الهدف فهناك نوعان، الأول هو هدف الجزاء والثاني هو هدف الإسقاط، وتسجل ثلاث نقاط لكل منهما، ويحرز اللاعب هدفا بضربة الجزاء برمي الكرة على الأرض وركلها بعد ارتفاعها عن الأرض مباشرة، أو بركل الكرة بعد وضعها على الأرض لتمر فوق العارضة في حالة ضربة الجزاء، وتمنح هذه الضربة للفريق عندما يخرق الفريق المنافس قواعد معينة للعب.

يحق للفريق المهاجم بست نقلات قبل تسجيل الهدف، ولا يحق للاعبين تمرير الكرة باليد إلى الأمام، بل إلى الخلف فقط.
في حال تمرير الكرة باليد إلى الأمام، أو انتهاء النقلات الست دون تسجيل هدف، يحتسب خطأ على الفريق المهاجم وتنتقل إلى الفريق الآخر الذي عليه أن يسجل هدف خلال ست نقلات أيضا، وفي حالة انتهاء الوقت الأصلي بالتعادل خلال مباريات تحديد المراكز، سيتم لعب وقت إضافي من شوطين، مدة كل منهما خمس دقائق، والفريق الذي يسجل أولاً خلال الوقت الإضافي يكون هو الفائز بالمباراة.

الملعب

تبلغ أقصى مساحة للملعب 69 مترا من حيث العرض و144 مترا من حيث الطول وتبلغ المسافة بين المرميين 100 مترا تمتد المنطقة المسماة بمنطقة الهدف إلى 22 مترا خلف خط المرمى وخط الوسط وخطوط أخرى تكون موازية لخطي المرمى وتثبت قوائم المرمى على خط كل مرمى.
يبعد هذان القائمان عن بعضهما مسافة 5.6 مترا وهما موصولان بعارضة على ارتفاع ثلاثة أمتار عن سطح الأرض.

الكرة

كرة الرغبي بيضوية الشكل، مصنوعة من المطاط ومغطاة بالجلد، يبلغ طولها نحو 28 سنتيمتراً ويبلغ وزنها ما بين 400 إلى 450 غراماً.

انظر أيضاً
 منتخب الجزائر للرغبي

وصلات خارجية
 IRB
 رغبي المغرب

مراجع

ألعاب رياضية جماعية
ألعاب رياضية نشأت في إنجلترا
ألعاب ورياضات استحدثت في القرن 19
رغبي
مدرسة رغبي

رغبي (رياضة)


Marcelo Alejandro Escudero (Punta Alta, Buenos Aires, Argentina, 25 de julio de 1972) es un exfutbolista y entrenador argentino que actuaba como interior derecho o mediocampista. Actualmente dirige a la reserva de River Plate.

Trayectoria
Debutó profesionalmente en la Primera División de Argentina con Newell's donde el equipo ganó el Torneo Clausura 1992.

En 1995 Escudero fue elegido para jugar en la selección de fútbol de Argentina para jugar la Copa América 1995.

En 1996 se unió a River Plate en donde ganó seis campeonatos en primera división, una Copa Libertadores y  una Supercopa Sudamericana.

En 2003 tuvo un paso fugaz en Fortaleza en Brasil. Su último club fue Olimpo de Bahía Blanca donde se retiró en 2005.

Actualmente entrena a la reserva de River Plate. Es representante de su hermano Sergio Daniel Escudero.

Clubes

Palmarés

Campeonatos nacionales

Copas internacionales

Referencias

Futbolistas del Club Atlético Sporting de Punta Alta
Futbolistas del Club Atlético Newell's Old Boys
Futbolistas del Club Olimpo
Futbolistas del Club Atlético River Plate en los años 1990
Futbolistas del Club Atlético River Plate en los años 2000
Futbolistas de Punta Alta
Futbolistas de la selección de fútbol de Argentina en los años 1990
Futbolistas de Argentina en la Copa Rey Fahd 1995
Futbolistas de Argentina en la Copa América 1995
Hermanos futbolistas
Puntaltenses

Marcelo Escudero


Ion Văluță ( n. 1 mai 1894, comuna Obreja Veche, județul Bălți, Basarabia - 1981, București) a fost un deputat din Sfatul Țării, organismul care a exercitat puterea legislativă în Republica Democratică Moldovenească, în perioada 1917-1918.

Studii
A absolvit liceul Numărul 1 B.P. Hașdeu din Chișinău. A urmat dreptul la Universitățile din Petrograd și Odesa. În perioada interbelică a fost de 5 ori deputat în Parlament reprezentând Partidul Național Liberal Brătianu.

Activitate politică
A organizat societatea studențească "Renașterea " la Bălți, Bolgrad și Chișinău. A contribuit la introducerea cursurilor de limba română și istoria românilor la Universitatea din Odesa.

A fost membru în Sfatul Țării delegat de Comitetul Național al ofițerilor, soldaților și studenților din Odesa. La 27 martie 1918 a votat Unirea Basarabiei cu Patria Mamă. A fost de cinci ori parlamentar. În anul 1923 a fost director al Industriei și Comerțului din Basarabia. A fost trimis în misiune Specială de guvernul Vaida la
Varșovia. A fost de mai multe ori membru al Camerelor Agricole, al Consiliului Județean și Comunal din Chișinău. .

A fost de trei ori președinte al Camerei de Comerț și de Industrie din Chișinău. În această calitate a realizat federația tuturor Camerelor de Comerț din Basarabia și a fost ales președinte al acesteia.

A fost vice-președinte al Uniunii Camerelor de Comerț și Industrie din Romania, activând pentru restabilirea comerțului și a agriculturii basarabene. A relevat neajunsurile căilor de comunicație din Basarabia. A reușit să fuzioneze toate casele de credit din Basarabia, creând o singură instituție de credit pentru agricultorii basarabeni.

Activitate publicistică
A scos revista "Basarabia Economică".

Decorații
Ordinul "Ferdinand I" în gradul de ofițer
Ordinul "Coroana României" în gradul de comandor

Vezi și
 Sfatul Țării

Note

Bibliografie
 Figuri contemporane din Basarabia, vol. III, Editura ARPID, Chișinău, 1939
 Constantin, Ion. Pantelimon Halippa neînfricat pentru Basarabia', București: Biblioteca Bucureștilor, 2009.

Lectură suplimentară
Chiriac, Alexandru, Membrii Sfatului Țării (1917-1918) - dicționar, Editura Fundației Culturale Române, București, 2001
Cojocaru, Gheorghe E., Sfatul Țării - itinerar, Editura Civitas, Chișinău, 1998
Colesnic, Iurie, Sfatul Țării - enciclopedie, Editura Museum, Chișinău, 1998
 Ciobanu, Ștefan, Unirea Basarabiei. Studiu și documente cu privire la mișcarea națională din Basarabia în anii 1917-1918'', București, Cartea Românească, 1929

Legături externe
  Sfatul Țării

Nașteri în 1894
Nașteri pe 1 mai
Decese în 1981
Oameni din ținutul Bălți
Politicieni basarabeni
Membri ai Sfatului Țării
Oameni ai Revoluției Ruse
Politicieni români din secolul al XX-lea
Revoluționari moldoveni
Decese în București

Ion Văluță


Alden may refer to:

Places

United States
Alden, California, a former settlement
Alden, Colorado
Alden, Illinois
Alden, Iowa
Alden, Kansas
Alden, Michigan
Alden, Minnesota
Alden, Oklahoma
Alden, Pennsylvania
Alden, New York
Alden (village), New York
Alden, Wisconsin
Alden, Virginia
Alden Township, McHenry County, Illinois
Alden Township, Freeborn County, Minnesota
Alden Township, St. Louis County, Minnesota
Alden Township, Hettinger County, North Dakota
Alden Township, Hand County, South Dakota

Elsewhere
Alden (crater), on the Moon
Alden, Norway, a small island in Sogn og Fjordane county
2941 Alden, an asteroid
Alden Valley, Lancashire, England

Other uses
Alden (name)
Alden House (disambiguation), various houses on the National Register of Historic Places
Alden Research Laboratory, a hydraulic laboratory in Massachusetts
Alden Rowing
Alden Shoe Company, a men's shoemaker in Middleborough, Massachusetts
Alden v. Maine, a 1999 US Supreme Court case
USS Alden, a US Navy destroyer

See also

Alden


Casa Înțelepciunii (arabă:: بيت الحكمة; Bayt al-Hikma, engleză: House of Wisdom, franceză: Maison de la Sagesse) a fost întemeiată în secolul al IX-lea la Bagdad, sub patronajul califului abbasid Al-Ma'mun, fiul lui Harun al-Rashid. A constat dintr-o bibliotecă și un centru de traduceri care au adus împreună artiști, înțelepți și artiști ai vremii din toate colțurile imperiului.

Contextul socio-politic al epocii
Califul Al-Ma'mun a fost cel de-al șaptelea calif abbasid, domnia sa întinzându-se pe o perioadă de două decenii, din 813 până în 833. Secolul IX este supranumit "Secolul de aur al Islamului", grație stabilității, dezvoltării și avântului economic, cultural și științific cunoscute după cristalizarea noului califat și mutarea capitalei acestuia într-un alt spațiu iubitor de știință, arte și frumos, spațiul din imediata apropiere a imperiului persan. Orașul Bagdad a fost construit de califul Al-Mansur în anul 762, stilul său arhitectural fiind adoptat și replicat în alte părți ale imperiului, așezările de tip urban împânzindu-se cu repeziciune. Această tradiție a fost preluată din cele două vechi imperii proaspăt cucerite, imperiul bizantin și cel persan.În anul 819, după ani de conflicte cu fratele său Amin și unchiul său Ibrahim, ce aveau pretenții la tron, Al-Ma'mun își face intrarea în Bagdad, oraș care deja trecuse de la glorie la decadență, dând un avânt vieții sociale, culturale și economice a acestuia. Bagdadul a redevenit prosper, fiind atât o piață de desfacere cât și un centru din care plecau mărfuri prețioase spre celelalte centre importante ale lumii arabo-islamice și nu numai. Istoricii vorbesc despre schimburi de daruri și soli între Harun al Rashid și Carol cel Mare și împăratul chinez. Deși o clasă socială aparte era cea a negustorilor, în timpul lui Al-Ma'mun de o mare apreciere au început să se bucure cei învățați, prestigiul de care se bucură acest secol datorându-i-se și efervescenței intelectuale manifestate în epocă.

Traducerile
Nu doar modelele de guvernare bizantin și persan au fost preluate de arabi de la populațiile cucerite, ci și aparatul administrativ, în acesta fiind inclus și personalul uman ce deservea autoritatea din stat. Traducerile manuscriselor grecești sau ale textelor vechi indiene parvenite prin persană erau rare și ocazionale, neexistând o tradiție în acest sens. Traducătorii erau, de obicei, evrei sau creștini sau proveneau din rândurile noilor convertiți la islam. Creștinii nestorieni au tradus inițial manuscrisele grecești în aramaică iar mai apoi în arabă, astfel încât eleau putut fi accesate de toți consumatorii arabizați de știință, cultură și literatură din Bagdadul acelor vremuri. Lucrările ce au constituit în mare parte obiectul de lucru al traducătorilor au fost tratatele de medicină ale lui Galenus și ale lui Paul de Aegina, filosofia lui Aristotel, Platon și a neoplatonicienilor, științele complementare reprezentate de Euclid și Ptolemeu, matematica grecească și astronomia. Operele beletristice grecești nu au stârnit interesul traducătorilor sau a celor ce le finanțau activitatea, astfel că ele au rămas necunoscute arabilor, mai mult interes fiind manifestat față de literatura persană.

Ḥunayn ibn-Isḥaq
Unul dintre cei mai importanți cărturari ai vremii a fost Ḥunayn ibn-Isḥaq care în urma abandonării studierii medicinei, ca urmare a unei ofense din partea maestrului său, a decis să învețe limba greacă. La conducerea bibliotecii-academii a fost numit de însuși calilful Al-Mansur.El fusese instruit în zonele elenofone pe care le vizitase, fiind trimis să caute diverse manuscrise, astfel că a inițiat o serie de traduceri alături de fiul și nepotul său. Eforturile acestora de traducere erau atât de valoroase încât califul le plătea în aur echivalentul cărților traduse.Acesta a fost și medicul personal al califului Al-Mutawakkil, pentru erudiția și setea sa de cunoaștere fiind supranumit de arabi "șeicul traducătorilor", "un izvor nesecat de știință și virtute" de către Ibn-al-'Ibri și Al-Qifṭi, iar de Leclerc drept "cea mai mare personalitate a secolului al IX-lea" sau "une des plus belles intelligences et un des plus beaux caractères que l'on rencontre dans l'histoire".

Ṯābit ibn- Qurra
În domeniul traducerilor au excelat și sabeenii, cultul adorării stelelor favorizând și încurajând studierea matematicii și a astronomiei.Ṯābit și discipolii săi din Harran sunt cunoscuți drept creatori ai unei școli de medicină și astronomie, situată la Antiohia, în timpul califului Al-Mutawakkil. Lor li se atribuie traducerea lucrărilor de matematică și astronomie din greacă precum și revizuirea traducerilor anterioare realizate de H. Activitatea de traducător a lui Ṯābit a fost continuată de fiul, nepoții și strănepotul său, toți fiind reputați cărturari și traducători ai vremii. O altă personalitate sabeeană a fost Al-Battani care s-a remarcat grație lucrărilor proprii de astronomie

Moștenirea culturală
Mișcarea masivă de traducere ce a caracterizat secolul IX al islamului a reprezentat o îmbogățire prin analizare, filtrare și asimilare a științelor și cunoștințelor indienilor, iranienilor, grecilor, vechilor egipteni, fenicienilor, caldeenilor, asirienilor și babilonienilor de către arabi. Sedentarizarea și stabilizarea noilor centre ale lumii islamice a favorizat interesul pentru știință, astfel că, după ce în fazele incipiente ale califatului arabo-islamic accentul a fost pus pe răspândirea preceptelor islamului pe baza analizării textelor sacre și a limbii arabe, acesta a fost deplasat spre științe.  Se spune că profetul a încurajat studiul, unii dintre apropiații săi învățând limbile ebraică și siriacă și citind scripturile anterioare în limbile în care acestea au fost notate. Spre exemplu, prizonierii bătăliei de la Badr ce nu își permiteau plata răscumpărării puteau să se elibereze alfabetizând zece copii din Medina. Calitățile unui om admirabil de dinainte de islam erau să știe să citească și să scrie, să tragă cu arcul și să înoate. Apariția noii religii în spațiul arab a făcut ca studierea anumitor discipline să fie necesară pentru buna urmare a acesteia. Astfel, pentru a se determina timpul și direcția rugăciunii dar și perioada de post a fost încurajată studierea astronomiei, pentru determinarea procentului din venituri din care se constituia dania studierea matematici șamd. Medicina tradițională ce nu implica chirurgia a fost și ea încurajată pentru o cât mai bună îngrijire a corpului.

Note

Bibliografie
 Hitti, P.K. Istoria arabilor, Editura All, 2008, p. 194-205
 Miquel, A. Islamul și civilizația sa, Editura Meridiane, 1994, p. 138-139, p. 162-163
 Anghelescu, N. Identitatea arabă, Editura Polirom, 2009, p. 418

Istoria islamului
Arhitectură islamică

Casa Înțelepciunii


IC 2391 (auch als Omicron Velorum Cluster bekannt) ist ein galaktischer Offener Sternhaufen im Sternbild Vela am Südsternhimmel. Der Sternenhaufen ist etwa 500 Lichtjahre von der Erde entfernt und hat einen Durchmesser von 9 Lichtjahren. Das Objekt hat eine scheinbare Helligkeit von 2m,6 und einen Durchmesser von 60 Bogenminuten und beinhaltet über 30 Sterne. IC 2391 kann mit bloßem Auge gesehen werden. Der Sternhaufen ist rund 50 Millionen Jahre alt.

Es wurde vermutlich im Jahre 964 von dem persischen Astronomen Abd ar-Rahman as-Sufi erstmals beschrieben. Die Entdeckung geht in den meisten Katalogen auf Nicolas Louis de Lacaille, der das Objekt im Jahre 1751 in Südafrika entdeckt und als Lac II 5 katalogisiert hat.

Weblinks
 IC 2391
 http://www.atlasoftheuniverse.com/openclus.html
 http://www.journals.uchicago.edu/PASP/journal/issues/v111n756/980173/980173.html
 Simbad
 Spektrum.de: Amateuraufnahmen

Einzelnachweise

IC 2391


Profeția V (titlu original: The Prophecy: Forsaken) este un film de groază fantastic thriller din 2005 regizat de Joel Soisson. Rolurile principale au fost interpretate de actorii Tony Todd, Jason Scott Lee și Kari Wuhrer. Este al cincilea film din Seria Profeția.

Prezentare

În București, Allison protejează Lexiconul profetic, o biblie misterioasă, un manuscris care se auto-scrie, al cărei ultim capitol despre Apocalipsă (Revelații) va dezvălui în curând numele Anticristului pe ultima sa pagină.

Distribuție

Producție
The Prophecy: Uprising și The Prophecy: Forsaken au fost filmate simultan în București.

Primire

Note

Legături externe

Vezi și

Filme din 2005
Filme americane
Filme în limba engleză
Filme regizate de Joel Soisson
Seria Profeția
Filme cu îngeri
Filme Dimension Films
Filme realizate în București
Sequeluri

Profeția V


Klinkow ist kleines Dorf im Nordosten Brandenburgs (Deutschland) im Landkreis Uckermark mit etwa 170 Einwohnern und ist ein Ortsteil von Prenzlau. Zu Klinkow gehört der Gemeindeteil Basedow.

Geographie

Das Dorf liegt ca. 107 km nördlich von Berlin und 57 km westlich von Stettin (Polen). Im Westen Klinkows verläuft der von Dedelow kommende Fluss Quillow auf seinem Weg in die Ucker. Südlich des Dorfes liegt der Klinkower See.

Geschichte
Klinkow wurde 1320 mit den Namen "Petrus und Johannes de Clinckow" erstmals urkundlich erwähnt. Der Ort war im Besitz verschiedener Herren. Im Jahr 1375 wurde Klinkow mit einer Mühle unter "Klynkow" im Landbuch der Mark Brandenburg aufgeführt. Der Ort wurde als Bauern- und Straßenangerdorf errichtet. Im Mittelalter standen mehrere Mühlen am Fluss Quillow die zu Klinkow gehörten. Das Dorf wurde ein Kämmereidorf der Stadt Prenzlau.

Am 1. Juli 1950 wurde Basedow eingemeindet.

Ab 1993 gehörte Klinkow zum Amt Prenzlau-Land. Seit 2001 ist Klinkow ein Ortsteil von Prenzlau.

Bedeutende Bauten und Gedenkstätten

Dorfkirche Klinkow
Die Dorfkirche Klinkow ist ein rechteckiger Feldsteinbau aus der 2. Hälfte des 13. Jahrhunderts. Der Ostgiebel enthält eine Dreifenstergruppe. Im Jahr 1945 brannte die Kirche vollkommen aus. Dabei wurden der mittelalterliche Altar aus dem Jahr 1522 und die Renaissancekanzel zerstört. Sie wurde im Jahr 1951 mit einem neuen westlichen Fachwerkdachturm mit zwei Glocken wiederhergestellt. In der Kirche befindet sich ein holzgeschnitzter Flügelaltar aus dem Jahr 1522.

Kriegerdenkmal Klinkow
Das Kriegerdenkmal Klinkow steht beim Kirchhofzugang. Es ist ein gespaltener Granitfindling, der auf einem Feldsteinsockel steht. Im Stein ist oben ein Eisernes Kreuz, darunter ist eine Schrifttafel. Dort sind die Worte "Den Tod fürs Vaterland starben im Weltkriege 1914–1918." und 10 Namen gefallener Soldaten eingraviert. Unter der Tafel ist ein Eichenlaubrelief. Das Denkmal wurde später durch eine am Sockel angebrachten Tafel ergänzt. Auf dieser Tafel steht "Zum Gedenken der Gefallenen Vermißten und Vertriebenen 1939–1945", darunter sind die Namen aufgeführt.

Weitere Sehenswürdigkeiten
 Klinkower Mühle
 Klinkower See

Wirtschaft und Infrastruktur

Ansässige Branchen
 Autoverwertung Ramm Klinkow GbR
 Friseur Kerstin Sprenger
 Landwirtschaft

Verkehrsanbindung
Durch Klinkow verläuft nur eine kleine Landstraße in Richtung Prenzlau (Ost) und Basedow (West). Die Bundesautobahnen 11 und 20 verlaufen in der Nähe des Dorfes bei Prenzlau. Klinkow besitzt eine Bushaltestelle. Dort fahren Montag bis Freitag Busse der Linien 411 (Prenzlau-Dedelow) und 401 (Prenzlau-Woldegk), die zusammen einen Vierstundentakt zwischen Prenzlau und Klinkow ergeben. Durch den Ort verläuft der Uckermärkische Radrundweg und die Gutsherren-Radtour. Der nächste internationale Flughafen Stettin-Goleniów liegt ca. 87 km nordöstlich von Klinkow.

Literatur

Weblinks

 Slawen und Deutsche in der Uckermark auf Google Books
 Die Ortsteile stellen sich vor auf stadtmagazinverlag.de

Einzelnachweise

Ehemalige Gemeinde (Landkreis Uckermark)
Ersterwähnung 1320
Gemeindeauflösung 2001
Ort im Landkreis Uckermark
Ortsteil von Prenzlau

Klinkow (Prenzlau)


منذ تقسيم الهند البريطانية في عام 1947 والتأسيس اللاحق لدومينيون باكستان ودومينيون الهند، دخل البلدان في عدة حروب ونزاعات ومواجهات عسكرية. كان النزاع طويل الأمد حول كشمير والإرهاب الذي ترعاه الدولة السبب الرئيسي للنزاع بين الدولتين، باستثناء الحرب الهندية الباكستانية لعام 1971 التي اندلعت كنتيجة مباشرة للأعمال العدائية التي نجمت عن حرب تحرير بنغلادش في باكستان الشرقية السابقة (بنغلادش اليوم).

الخلفية
حصل تقسيم الهند كجزء من تداعيات الحرب العالمية الثانية، حين كان كل من بريطانيا العظمى والهند البريطانية يتعامل مع الضغوط الاقتصادية التي تسببت بها الحرب وتسريحها.

كانت نية أولئك الراغبين بولادة دولة مسلمة من الهند البريطانية أن يحصل تقسيم نقي بين «باكستان» و«هندوستان» مستقلتين ومتساويتين بمجرد نيل الاستقلال.

بقي ما يقارب ثلث سكان الهند البريطانية المسلمين في الهند.

نتج عن العنف الطائفي بين الهندوس والسيخ والمسلمين ما بين 200 ألف ومليوني ضحية مما أدى إلى تشريد 14 مليون شخص. .

مُنحت الولايات الأميرية في الهند وثيقة انضمام إلى الهند أو باكستان.

الحروب

الحرب الهندية الباكستانية لعام 1947
بدأت الحرب، التي سُميت أيضًا بحرب كشمير الأولى، في أكتوبر من عام 1947 حين خشيت باكستان من ضم ماهاراجا ولاية جامو وكشمير الأميرية إلى الهند. بعد التقسيم، مُنحت الولايات الأميرية حرية اختيار إذا ما كانت ستنضم إلى الهند أو باكستان أو أن تبقى مستقلة. كانت جامو وكشمير، أكبر الولايات الأميرية، تضم غالبية مسلمة ونسبة كبيرة من السكان الهندوس، وكانت جميعها تحت حكم الماهاراجا الهندي هاري سنغه. هاجمت القوات الإسلامية القبلية بدعم من الجيش الباكستاني أجزاءًا من الولاية الاميرية واحتلالها مما أجبر الماهاراجا على التوقيع على وثيقة انضمام الولاية الأميرية إلى دومينيون الهند لتلقي المساعدة العسكرية الهندية. في 22 أبريل 1948أصدر مجلس الأمن الدولي التابع للأمم المتحدة القرار رقم 47. ترسخت الجبهات بشكل تدريجي على طول ما أصبح يُعرف بخط السيطرة. أُعلن بشكل رسمي عن وقف إطلاق النار في الساعة 23:59 ليلة 1 يناير 1949. سيطرت الهند على نحو ثلثي الولاية (وادي كشمير وجامو ولاداخ) في حين حصلت باكستان على نحو ثلث كشمير (آزاد كشمير وغلغت بالتيستان). يشار إلى المناطق الخاضعة لسيطرة باكستان بشكل جماعي باسم كشمير الخاضعة للإدارة الباكستانية.

الحرب الهندية الباكستانية لعام 1965
بدأت هذه الحرب في أعقاب عملية جيبرالتار التي نفذتها باكستان التي كانت تهدف إلى تسلل قوات داخل جامو وكشمير لخلق تمرد ضد حكم الهند. ردت الهند بشن هجوم عسكري واسع النطاق غرب باكستان. تسببت حرب السبعة عشر يومًا بسقوط آلاف الضحايا من كلا الجانبين وشهدت أكبر اشتباك للمدرعات وأكبر معركة دبابات منذ الحرب العالمية الثانية. انتهت الأعمال الحربية بين الدولتين بعد إعلان وقف لإطلاق النار بعد تدخل دبلوماسي من الاتحاد السوفييتي والولايات المتحدة الأمريكية والإصدار اللاحق لإعلان طشقند. امتلكت الهند اليد العليا على باكستان حين أُعلن وقف إطلاق النار.

الحرب الهندية الباكستانية لعام 1971
كانت هذه الحرب فريدة من نوعها من حيث أنها لم تشمل قضية كشمير، إلا أنه عجل من قدومها الأزمة التي خلقتها المعركة السياسية التي كانت تختمر في ما كان سابقًا باكستان الشرقية (بنغلادش اليوم) بين الشيخ موجيبور رحمان، زعيم باكستان الشرقية، ويحيى خان وذو الفقار علي بوتو، زعماء باكستان الغربية. وسيتمخض عن هذه الأزمة إعلان استقلال بنغلادش عن نظام الدولة في باكستان. بعد عملية المناورة والإباد الجماعية في بنغلادش لعام 1971، لجأ إلى الهند المجاورة نحو 10 ملايين بنغالي من باكستان الشرقية. تدخلت الهند في حركة تحرر بنغلادش التي كانت آخذة بالنمو. وبعد ضربة استباقية واسعة النطاق من جانب باكستان، بدأت الأعمال الحربية الشاملة بين البلدين.

شنت باكستان هجمات على عدة أماكن على طول الحدود الغربية للهند مع باكستان، إلا أن الجيش الهندي نجح في الاحتفاظ بمواقعه. رد الجيش الهندي سريعًا على تحركات الجيش الباكستاني في الغرب وحقق بعض المكاسب الأولية، بما في ذلك الاستيلاء على نحو 15010 كم مربع (5795 ميل) من الأراضي الباكستانية (وهي أرض حصلت عليها الهند في قطاعات كشمير الباكستانية والبنجاب الباكستانية والسند، غير أنها أعادتها إلى باكستان بموجب اتفاقية سيملا لعام 1972 كبادرة حسن نية). في غضون أسبوعين من القتال العنيف، استسلمت القوات الباكستانية شرق باكستان للقيادة المشتركة للقوات البنغلادشية والهندية، الأمر الذي أعقبه إقامة جمهورية بنغلادش الشعبية. شهدت هذه الحرب أكبر عدد من الضحايا من أي من النزاعات بين الهند وباكستان، وأيضًا أكبر عدد من أسرى الحرب منذ الحرب العالمية الثانية بعد استسلام ما يزيد عن 90 ألف جندي من الجيش الباكستاني. على حد تعبير كاتب باكستاني، «خسرت باكستان نصف أسطولها البحري، وربع قواتها الجوية وثلث جيشها».

الحرب الهندية الباكستانية لعام 1999
عُرف هذا النزاع عمومًا بحرب كارجيل، وكان نزاعًا محدود النطاق أغلب الأحيان. خلال مطلع العام 1999، تسللت القوات الباكستانية عبر خط السيطرة واحتلت أراض هندية كان معظمها يقع في منطقة كارجيل. ردت الهند بشن هجوم عسكري ودبلوماسي كبير لطرد المتسللين الباكستانيين. بعد مرور شهرين على الصراع، استعادت القوات الهندية ببطء معظم التلال التي استهدفها المتسللون. وفقًا للإحصاءات الرسمية، عاد إلى السيطرة الهندية ما يقدر بنحو 75% من المنطقة التي اقتُحمت وجميع الأراضي المرتفعة تقريبًا. خوفًا من تصعيد واسع النطاق في النزاع العسكري، زاد المجتمع الدولي، بقيادة الولايات المتحدة الأمريكية، من الضغوط الدبلوماسية على باكستان لسحب قواتها من الأراضي الهندية المتبقية. في مواجهة احتمال تعرضه لعزلة دولية، ازداد ضعف الاقتصاد الباكستاني الهش أساسًا. انخفضت الروح المعنوية لدى القوات الباكستانية بعد الانسحاب إذ تكبدت العديد من وحدات مشاة الشمال الخفيفة خسائر فادحة. رفضت الحكومة قبول جثث العديد من الضباط، وأثارت تلك القضية الغضب والاحتجاجات في المناطق الشمالية. في البداية لم تعترف باكستان بالعديد من الضحايا، إلا أن نواز شريف قال لاحقًا أن أكثر من 4000 جندي باكستاني قتلوا في العملية وأن باكستان خسرت الصراع. بحلول نهاية يوليو من عام 1999، توقفت الأعمال الحربية المنظمة في منطقة كارجيل. كانت الحرب هزيمة عسكرية كبيرة مني بها الجيش الباكستاني.

اشتباكات مسلحة أخرى
بعيدًا عن الحروب المذكورة أعلاه، كانت هناك مناوشات بين البلدين من وقت لآخر. كان بعضها قريبًا من حرب شاملة، في حين كان بعضها الآخر محدود النطاق. كان من المتوقع يخوض البلدان حربًا في عام 1955 بعد مواقف شبيهة بالحرب من كلا الجانبين، إلا أن الحرب الشاملة لم تندلع.

نزاعات مسلحة دائمة
تمرد في جامو وكشمير: كان تمرد وقع في كشمير سببًا لتوترات متصاعدة. واتهمت الهند الجماعات المسلحة المدعومة من باكستان بتنفيذ العديد من الهجمات الإرهابية في جميع أنحاء الهند.

نزاع سياشن: في عام 1984، أطلقت الهند عملية ميغدوت لتستولي على كامل نهر سياشن الجليدي. اندلعت اشتباكات أخرى في المنطقة الجليدية في أعوام 1985 و1987 و1995 مع سعي باكستان، دون أن تحقق النجاح، لطرد الهند من معقلها.

الحروب

 الحرب الباكستانية-الهندية 1947 (تسمى أيضا بحرب كشمير الأولى).
 الحرب الباكستانية-الهندية 1965
 الحرب الباكستانية-الهندية 1971 (لم تكن متعلقة بكشمير، بل بباكستان الشرقية).
 الحرب الباكستانية-الهندية 1999 (تسمى بحرب كارجيل، وتعد حرب فرعية).

انظر أيضًا
نزاع كشمير

مراجع

العلاقات الباكستانية الهندية
العلاقات الهندية الباكستانية
تاريخ جمهورية الهند
تنافس جيوسياسي
حروب الهند
حروب باكستان

الحروب الباكستانية الهندية


Tahta, ağaçların gövdelerini ve dallarını meydana getiren sert bir maddedir. İnşaat malzemesi, kâğıt ve yakıt yapımında ham madde olarak kullanılmaktadır. Ayrıca tahta yalıtkan bir maddedir. Tahtanın biraz ıslatılmış hâli ise iletken olur. Böylelikle elektrik çarpmaları gibi durumlarda kuru tahtadan yararlanılabilir.

Kimyasal özellikleri ve yapısı
Tahta veya odun bünyesinde çok sayıda kimyasal bileşikler bulunduran heterojen bir karışımdır. Karışımlar saf madde değildirler. Çünkü karışımlar farklı cins moleküllerin bir araya gelerek oluşturduğu maddedir. Tahtanın element içeriklerine göre kimyasal analizi yapıldığında yaklaşık olarak %50 karbon, %42 oksijen, %6 hidrojen, %1 azot (nitrojen) ve %1 oranında diğer elementler (kalsiyum, potasyum, sodyum, magnezyum, demir ve manganez gibi) içerdiği görülür. Ayrıca çok düşük miktarlarda sülfür, klor, silikon ve fosfor içerir.

Odunun kimyasal yapısı, üç ana grupta incelenir. Bunlar:
 Selüloz: Beyaz renkte güneş ışığı etkisi ile rengini değiştirmeyen, ağaca esneklik ve eğilme yeteneği veren maddedir. Ağaç içindeki oranı, kuru ağaç ağırlığının %50-60'ı kadardır. Kağıt üretiminin temel gerecidir. Kimyasal formülü C6H10O5 tir.
 Lignin: Selüloz yapısının miselleri arasına yerleşmiş olan lignin maddesi selülozun aksine esneklik kabiliyeti olmayan gevrek bir maddedir ve ağaca sertliğini kazandırır. Lignin ağaçların otsu bitkilerden ayrılmasını sağlayan madde olup ağacın yapısındaki lignin miktarı %14-24 oranındadır.
 Hemiselüloz: Kimyasal bileşikleri itibarıyla polisakkaritlerden olan hemiselülozlar hidrolize edildikleri zaman şekere dönüşürler. Ağaç içerisinde %15-25 oranında bulunurlar.

Tarihçe
Kanada'nın New Brunswick eyaletinde 2011 yılında yapılan bir keşifte, en eski bitkilerin yaklaşık 395 ila 400 milyon yıl öncesinde büyümüş ahşap olduğunu keşfetti. Tahta, radyokarbon tarihleme yöntemi ile tarihlendirilebilir ve bazı türlerde dendrokronoloji ile ahşap bir nesne oluştuğunda çıkarımlar yapmak için tarihlenebilir. İnsanlar, binlerce yıldır tahta kullandılar. İnsanlar odunu başta katı yakıt ya da ev, âlet, silah, mobilya, ambalaj, müzikal enstrüman ve kağıt yapmak için bir inşa malzemesi olarak kullandılar. Ahşaptan yapılan yapılar on bin yıl geriye dönmüştür. Avrupa Neolitik ev gibi binalar öncelikle ahşaptan yapılmıştır. Son zamanlarda ahşap kullanımı, çelik ve bronz malzemelerin yapımına eklenmesiyle değiştirildi. Ağaç halka genişliklerinde ve izotopik zenginliklerde yıl-yıl değişimi o sırada hakim olan iklime ipucu verir.

Kullanım alanları

Yakıt olarak kullanımı
Tahta yüzyıllardan beri yakıt olarak kullanılmaktadır. Sert odunlar yumuşak odunlara tercih edilir çünkü sert odunlar yanarken daha az duman çıkarır ve daha uzun süre yanarlar. Günümüzde evlerdeki şömineler ve sobalar evi ısıtmanın yanında eve ambiyans kazandırmak amacıyla da eklenir.

Yapı malzemesi olarak kullanımı
Tahta ayrıca yapı malzemesi olarak da önemli bir yere sahiptir. Ahşap ev ve mobilya yapımında ve denizcilikte insanlığın ilk zamanlarından beri kullanılmaktadır. 19. yüzyılın sonuna kadar deniz araçlarının neredeyse tamamı tahtadan yapılmıştır. Bugün de tekne yapımındaki önemini korumaktadır.

Tahta


La littérature marocaine désigne ici l'ensemble des productions orales et écrites, au Maroc, à toute époque, en toute langue.
La population marocaine, d'environ , est estimée en 2022 à .

La diaspora marocaine y est intégrée, ainsi que les écrivains non marocains qui revendiquent au moins partiellement leur appartenance au monde marocain.

Antiquité
L'occupation humaine du Maroc est ancienne.
La préhistoire du Maroc reconnaît l'existence de deux cultures ou civilisations préhistoriques en Afrique du Nord,  ibéromaurusienne, puis capsienne.
En témoignent les gravures rupestres de divers sites préhistoriques au Maroc, dont : grotte des Pigeons, Aït Ouazik, Figuig, Haut Atlas, vallée du Drâa.

Légendes gréco-romaines
La mythologie grecque parle des Champs  Élysées, mais aussi du fabuleux jardin aux pommes d'or du jardin des Hespérides, nymphes du Couchant, à la limite occidentale du monde, de l'autre côté du détroit de Gibraltar (Colonnes d'Atlas, Colonnes d'Héraclès, Colonnes d'Hercule, Djebel Tarik).
À partir d'Hésiode, les textes parlent d'Îles des Bienheureux (Macaronésie) ou Îles Fortunées, où les âmes vertueuses goûtent un repos parfait après leur mort. On a tenté d'identifier au cours des âges ce lieu mythologique situé aux extrêmes limites du monde avec des îles de la côte atlantique  de l'Afrique, dont les Îles Canaries. Il est également question d'Îles Satyrides.
Selon certains, l'emplacement du Jardin des Hespérides pourrait se situer sur la côte atlantique entre Lixus (Larache) et Tanger (Tin iggi, Tingis).

Histoire pré-romaine
Pour l'histoire des Berbères (langues berbères, groupes ethniques berbères) durant l'Antiquité, on dispose de peu de ressources.

La civilisation carthaginoise (ou punique, 814-146 AEC), d'origine phénicienne, développe un empire ouest-méditerranéen et nord-africain, qui entre tardivement en rivalité avec la République romaine (SPQR) expansionniste.

Le royaume de Numidie (vers 350 jusqu'en 46 AEC) concerne une petite frange au nord-est du Maroc.
Du royaume de Maurétanie, également de culture berbéro-punique, quelques rois sont connus des Romains : Baga, Bocchus, Sosus, Bogud, , dont certains sont lettrés, érudits. , roi berbère de la Numidie, pendant presque 50 ans (de -25 à + 23) est célébré par plusieurs auteurs latins.

Présence romaine
La Maurétanie antique, pour les Romains, est le territoire peuplé de Maures (Imuriyen) ou Mauri, partie du grand groupe des Libyens ou Berbères, parlant des langues berbères.

L'Afrique romaine, dans la région, correspond à la Maurétanie tingitane.
Rome s'appuie en grande partie sur le réseau des villes fondées par les rois berbéro-puniques (Tanger (Tingis), Arzila, Azemmour, Ceuta (Septem), Chellah (Rabat), Lixus, Melilla (Rusadir), Essaouira (Mogador), Sala, Tamuda (Tétouan) et Volubilis) : liste des villes au Maroc fondées par les Phéniciens.
La présence romaine est marquée par la fondation d'une série de colonies de vétérans et de villes (Banasa, Julia Valentina, Iulia Constantia Zilil, ), de forts () et de ports (Thamusida).

La romanisation relative peut se lire : Table de Peutinger, Itinéraire d'Antonin, Voies romaines en Afrique du Nord, Systèmes défensifs de l'Afrique romaine, Tabula Banasitana, Édit de Banasa, Histoire des Canaries...

Les martyres de Marcel le Centurion et de Cassien de Tingis, à Tanger, en 298, témoignent d'une christianisation partielle des populations romaines ou romanisées.

Antiquité tardive
De la période du royaume vandale (435-534), il ne reste pas d'information significative dans le domaine littéraire.

La population romano-africaine concerne au Maroc de petites zones du territoire, où on parle encore un certain temps le roman africain, correspondant à peu près à la zone d'influence de l'exarchat de Carthage (591–698), d'obédience byzantine, la zone Tanger-Tétouan-Al Hoceïma.

Le reste du Maghreb (Algérie et Tunisie) connaît par contre divers royaumes berbères (romanisés, parfois chrétiens) dont le royaume des Maures et des Romains (429–578) puis le royaume d'Altava (578–708), mais aussi celui du Ouarsenis (Tiaret), du Hodna, des Némenchas, des Aurès, de Capsa, de Thala.

Moyen Âge européen : Âge d'or de l'Islam
La civilisation islamique et la culture islamique sont à leur apogée au moment du Moyen Âge en Occident : architecture islamique, arts de l'Islam, motifs décoratifs de l'art islamique musique arabo-andalouse, littérature de langue arabe, poésie arabe, rhétorique arabe, critique arabe classique.

L'Islam se proclame religion du livre (et de la révélation), d'où l'importance de l'écriture de l'arabe (arabisation, arabe maghrébin, berbère arabisé, école coranique) et de l'évolution des styles calligraphiques arabes, à usage religieux ou administratif.

L'Islam s'affirme aussi religion de la connaissance, théorique et appliquée : sciences arabes, astronomie arabe, alchimie en Islam, philosophie islamique, système juridique islamique, techniques arabes au Moyen Âge, céramique islamique, art du métal islamique, verre islamique, médecine arabe au Moyen Âge…

Le Maroc participe à cet essor, qui par contrecoup profite à l'Europe occidentale : Moyen Âge central, Traductions latines du XIIe siècle, Renaissance du XIIe siècle, à l'époque même des croisades au Levant.

L'esclavage dans le monde musulman est également une réalité, d'abord économique, que l'islam n'a pas inventée, mais réinterprétée dans une nouvelle économie-monde. L'esclavage dans l'Antiquité est aussi une réalité multiforme assez générale, sur tous les continents.
La Côte des Barbaresques désigne, pour les Européens, vers 1500, les côtes (principalement) méditerranéennes de l'Afrique du Nord, sous domination ottomane ou non. Les Barbaresques désignent les pirates et corsaires musulmans maghrébins et ottomans opérant depuis l'Afrique du Nord, basés principalement dans les ports d'Alger, Tunis, Tripoli, et Salé (Maroc), et se livrant entre autres à la traite des êtres humains, ou traite des esclaves de Barbarie : traite orientale, razzias en Europe, esclavage dans le monde musulman, esclavage en Tunisie. Les guerres barbaresques (1801-1815) y trouvent leur principale origine.

Conquête musulmane du Maghreb (647-709)
La conquête musulmane du Maghreb (647-709) est progressive, et rencontre des résistances, dont la grande révolte berbère (739-743) contre le califat omeyyade (de Damas). Une certaine arabisation accompagne l'islamisation.
Aux , trois dynasties s'installent au Maghreb : les Aghlabides sunnites de Kairouan, les Idrissides zaïdites de Fès et les Rostémides Ibadites de Tahert (Tagdemt, Tiaret).
L'imamat rostémide de Tiaret (761-909) est le premier État berbère du Maghreb central de la période islamique, à être indépendant de l'Orient arabe.
Le christianisme berbère (tardif) ne semble pas concerner le Maroc, mais seulement l'Algérie voisine, avec le Royaume des Maures et des Romains (428-578), le Royaume d'Altava (578-708), et certaines survivances jusqu'au .

Le royaume wisigoth (418-720) d'Hispanie (péninsule ibérique, Espagne), après trois siècles d'existence, s'affaiblit.
La conquête musulmane de la péninsule Ibérique (711-726), pour le compte du Califat omeyyade, s'effectue d'abord sous la direction du général Tariq ibn Ziyad, avec une armée composée presque exclusivement de Berbères, ensuite renforcé par l'armée arabe dirigée par Moussa Ibn Noçaïr, qui devient le premier Wali d'al-Andalus.

L'Histoire d'al-Andalus (711-1492) et celle du Maroc sont mêlées, imbriquées.
Le Maroc participe au monde du Califat islamique : Califat fatimide (909-1171), et surtout Califat de Cordoue (929-1031) (Omeyyades de Cordoue). Et des sciences et techniques en al-Andalus, dans la mesure où de nombreux savants et écrivains andalous sont appelés à résider et travailler au Maroc : Sciences arabes, Maison de la sagesse (Fès). Cela vaut également pour le morcellement de l'époque des taïfas (1031-1212), le déclin de l'Espagne maure, et l'achèvement de la Reconquista (722-1492). Le repli de diverses populations s'effectue à la chute de Grenade en 1492, et en 1609 avec l'expulsion des Morisques, et leur exil vers le Maghreb, avec installation pour une partie au Maroc.

Idrissides (789-985)
Sous les Idrissides, la calligraphie traditionnelle coufique évolue vers un style propre : la calligraphie dite maghribî atteint sa plénitude au . L'art de l'enluminure va également connaitre un beau développement avec la miniature arabe.

Un groupement de tribus berbères Berghouata s'institue en royaume, entre Safi et Salé, islamisé ("Quran of Salih"), dirigé par Tarif al-Matghari (-744), qui se présente comme un nouveau prophète.
La dynastie fonde à Fès en 859 ce qui va devenir l'Université Al Quaraouiyine, un véritable centre culturel.
La poursuite et l'approfondissement du commerce transsaharien entraîne le début de l'islamisation de l'Afrique de l'Ouest.

Le meilleur exemple de la littérature judéo-marocaine (histoire des Juifs au Maroc) est Juda ibn Quraysh, de Tiaret, ayant sans doute rejoint la communauté juive de Kairouan, en contact avec le marchand voyageur Eldad ha-Dani, et dont l'œuvre principale, rédigée en arabe, est la Risāla (Lettre / épître), adressée à la communauté juive de Fès dans le second quart du . Le judéo-marocain ou judéo-arabe, variante de l'arabe dialectal maghrébin, est la langue de la littérature rabbinique. Le judéo-espagnol ou haketia, utilisé au Nord du Maroc, est le fait des descendants des Juifs expulsés d'Espagne vers 1492. Il a existé enfin un judéo-berbère, langage des Juifs berbères (Souss, Atlas), à peu près disparu dans les années 1950-1970.

Parmi les écrits arabes, ceux de  (974-1039), professeur marocain de droit malékite à Kairouan, influencent Yahya ben Ibrahim ( ?-1048) et Abdellah ben Yassin ( ?-1059), fondateurs de la dynastie des Almoravides

L'expansion de l'islam favorise la navigation, le commerce. Ainsi de se développe le genre des livres de voyages, de routes, de royaumes… Parmi eux, s'appuyant sur les travaux de Muhammad ibn Yūsuf al-Warrāq (904-973)(Sur la topographie de l'Afrique du Nord) et Ibrahim ibn Ya'qub (912-962), explorateur, commerçant, espagnol, Al-Bakri (1014-1094), de Cordoue, géographe, historien, est l'auteur du Livre des routes et royaumes (1067-1068), concernant en partie l'Afrique du Nord

Almoravides (1040-1147)
La dynastie des Almoravides (1040-1147) est aussi connue comme Murabitun.
La littérature marocaine (en arabe) connaît son premier épanouissement à l'époque de la dynastie almoravide, d'abord dans les quatre grands centres urbains : Assilah, Basra, Ceuta, Tanger.

Deux écrivains se distinguent :
 Cadi Ayyad (Ayyad ben Moussa, Al Qâdî 'Iyâd Ibn Mûsâ Al Yahsûbî) (1083-1149), affilié à l'école juridique malikite et à l'école théologique ash'arite, Al-I'lâm bi Houdoûdi wa Qawâ'idi l-Islâm, un des Sept saints de Marrakech,
 Ibn Bajja (Abu Bakr Mohammed ben Yahya ben as-Sayegh, Avempace) (1080-1138), philosophe, médecin, astronome, musicien, poète, disciple d'Avenzoar.

L'union des trois grandes tribus berbères (Sanhadja, Zénètes, Masmouda) permet la conquête almoravide d'al-Andalus (1086-1142). À partir de 1086, le Maroc et Al-Andalus, avec leur riche tradition omeyyade, forment un État et les sultans almoravides stimulent la culture. Les Omeyyades (de Cordoue) instaurent une convivencia à Al Andalous. C'est aussi l'âge d'or de la culture juive en Espagne, avant l'arrivée des Almohades.

Les quatre grands poètes andalous sont  (-1026),  (-1045c), Ibn Khafadja (1058-1138), Ibn Sahl de Séville (1212-1251), auxquels on peut joindre Ibn Quzman (1078-1160) (de Cordoue).

Leur poésie, de type mouachah et zadjal, peut se consulter dans les anthologies :
 Kharidat al-qasr wa-jaridat al-asr, de Imad al-Din al-Isfahani,
 Mujam as-Sifr,  de  (1079-1180),
 al-Motrib min Ashaar Ahl al-Maghrib,  de  (1150-1235).

Ibn Bassam (1084-1147), historien et poète, donne un bon résumé de la période dans sa Dhakhîra  (Kitâb al-Dhakhîra fî mahâsin ahl al-Jazîra, Trésor des mérites des habitants de la péninsule [ibérique], 1100-1110), livre dédié à l'émir Youssef ben Tachfine (1008-1106), premier sultan de la dynastie berbère des Almoravides et fondateur de Marrakech.

Almohades (1121-1269)
La brève dynastie des Almohades (1121/1142-1269) s'établit sur des choix politico-religieux. Ibn Toumert (1080-1130), mahdi almohade, réformateur berbère musulman, traduit le Coran en amazight, E'az Ma Yutlab (manuscrit de 1183), instaure un almohadisme, contre le malikisme des Almoravides, en reprenant divers courants de philosophie islamique, dont le mutazilisme. Abd al-Mumin (calife) (1094-1163), son disciple, est le fondateur et premier calife de la dynastie des Almohades.

Le dynamisme almohade au Maroc se complique avec la conquête almohade d'al-Andalus (1147-1212), qui commence bien, mais s'achève par le front commun des royaumes chrétiens, la perte du contrôle de la Méditerranée, et la réduction de la présence arabo-mauresque en Espagne au seul royaume de Grenade (1238-1492).

Parmi les réalisations à Marrakech : la Mosquée Koutoubia (1120-1196), Mosquée Moulay El Yazid (Mosquée aux pommes d'or) (1185-1190).
Ces deux centres d'enseignement, de formation et de recherche en philosophie islamique et en sciences et techniques, comprennent bibliothèques et librairies, centralisent les manuscrits (et leur reproduction), attirent d'Andalousie de nombreux philosophes, savants, chercheurs, et poètes, dont Hafsa bint al-Hayy al-Rakuniyya, Averroès, Ibn Tufayl, Ibn Amira , Ibn al-Abbar.

Parmi les auteurs notables :
 Abou Madyane (1126-1198), ou Sidi Boumediène, professeur, poète, introducteur du soufisme en Afrique du Nord,
 Abu al-Abbas as-Sabti (Sidi Bel Abbès , 1129-1204), dont la Zaouia de Sidi Bel Abbès honore la mémoire,
  (1140-1208), historien, biographe, en arabe marocain,
 Abu al-Baqa al-Rundi (1204-1285), poète andalou.

Por mémoire : Franciscains martyrs du Maroc (en 1220), honorés dans l'Église des Saints-Martyrs de Marrakech (1928).

Mérinides (1244-1465)
Les Mérinides (1244-1465) lèguent un nombre important de monuments historiques au Maroc, majoritairement dans leur capitale, Fès, mais aussi dans des villes comme Salé, Meknès et Taza, ou en Algérie, à Tlemcen avec la mosquée Sidi Boumedienne.
Ils fondent également Fès Jdid, l'Athènes de l'Afrique, la reine du Maghreb et la Bagdad du Maghreb, avec construction d'un palais (Palais royal (Fès)) et de plusieurs mosquées.
L'époque mérinide est celle des médersas, construites en grand nombre. La médersa des Dinandiers (1320) ou Seffarin est la première construite par les Mérinides. Une autre est la médersa Bou Inania de Fès (1350-1355).

Un des livres de prière réputés du monde musulman est le , de Mohammed Ben Slimane al-Jazouli (1404-1465), chleuh soufi, fondateur de la confrérie al-Jazūliyyatt, l'un des sept saints de Marrakech, et autour de la sépulture duquel s'est constituée la zaouïa de Sidi Ben Slimane al-Jazouli.

Parmi les écrivains importants de l'époque :
 Ibn Battûta (1304-1368), voyageur-géographe, Rihla (Voyages),
 Ibn Juzayy (1321-1357), voyageur-géographe.

Parmi les poètes :
 Abu al-Baqa al-Rundi (1204-1285), poète andalou,  (Oraison funèbre de l'Andalousie) (1267),
  (-1298),
  (1207-1299),
  (-1348), en arabe marocain,
  (1333-1390),
 Ibn Zamrak (1333-1393).

Parmi les historiens :
 Ibn al-Khatib (1313-1374),
 Ismail ibn el-Ahmar (1325-1405),
 Ibn Idhari, Al-Bayan al-Mughrib (arabe : البيان المغرب)  (Kitāb al-bayān al-mughrib fī ākhbār mulūk al-andalus wa'l-maghrib) (1312).

Autres
Du Maroc portugais (1415-1769) et de la dynastie des Wattassides (1472-1554), il ne semble pas que la littérature ait trop été significative.

Époque moderne ()

Saadiens (1509-1649)
La dynastie des Saadiens ou  Zaydanides (1509-1649, ou 1554-1636), doit faire face à un nouvel ennemi, la Régence d'Alger (1516-1830), intégrée dans l'Empire ottoman (1299-1922).

C'est aussi l'époque des Échelles de Barbarie (comptoirs commerciaux européens en terre d'islam (en Afrique du Nord)), dont Salé, Safi, Mogador, Agadir et Fès sont parmi les principales au Maroc.

Les grands noms en littérature sont :
 Abderrahman El Mejdoub (1504-1569), poète, soufi, populaire,
 Ahmed al-Mansour (1549-1603), sultan, poète,
 Abd el-Ouahed ben Messaoud (-1558), premier secrétaire d'Al-Mansour,
  (actif vers 1600), poète,
 Abd al-Aziz al-Fichtali (1549-1621), secrétaire d'État, poète,
  (1552-1616), polygraphe, biographe, poète,
 Al Maqqari (1577-1632), historien...

Alaouites (depuis 1631)
La dynastie alaouite dirige le Maroc depuis 1631. Après la pacification et la réunification du Maroc, le Makhzen est rétabli, avec Ismaïl ben Chérif (Moulay Ismaël, 1645-1727). Le pays connaît de nombreuses difficultés, avant même de subir la pression coloniale (Espagne, France, Allemagne).

Les grands noms des débuts de la dynastie, en littérature, sont :
  (1647-1717), écrivain-voyageur, soufi, de la zaouïa Naciria,
 Mohamed el saghir el Ifrini (1669-1744), historien,
 Muhammad Awzal (1670-1748), poète, chleuh,
 Mohammed ibn al-Talib al-Tawudi ibn Suda (1700–1795),
 Hammou Talb (1706-1789) (Sidi Hammou), surnommé Bab n Umarg (maitre de la poésie), poète, chleuh,
  (1712-1773), historien, chroniqueur,
 Sulayman al-Hawwat (1747–1816), biographe,
 Muhammad al-Arabi al-Darqawi (1760-1823), dit Moulay Larbi Derkaoui, religieux, soufi, à l'origine de la Derkaouiyya,
 Ahmad ibn Idris (al Fasi) (1760-1837), religieux, soufi, juriste...

Époque contemporaine ()
La littérature marocaine de langue française trouve son origine dans les relations entre la France et le Maroc. Pour cela aussi, les archives nationales marocaines et françaises sont de bonnes sources.

De même, la littérature marocaine de langue espagnole a pour origine les longues relations entre l'Espagne et le Maroc : Afrique espagnole (1505-1577), Sahara occidental (1884-1976), Plazas de soberanía (jusqu'au présent).

La présence allemande au Maroc (ou les relations entre l'Allemagne et le Maroc) explique l'introduction de la langue allemande au Maroc.

Parmi les personnalités dans le domaine des lettres :
 Mardochée Aby Serour (1826-1886), rabbin, explorateur, correspondant de la Société de géographie, guide de Charles de Foucauld au Maroc,
 Ahmad ibn Khalid al-Nasiri (1835-1897) (An Naciri), grand historien, Al-Istiqsa (1894),
 Al-Kattānī (1858-1927), soufi, intellectuel, juriste, nationaliste (contre le colonialisme français), panislamiste,
 Ahmad ibn Hamdun ibn al-Hajj (-1898)...

Premier

Les grandes lignes fortes de cette période sont présentées ailleurs : Maroc précolonial (1890-1912), Crise de Tanger (1905), Conférence d'Algésiras (1906), Campagne du Maroc (1907-1937), Coup d'Agadir (1911), Traité de Fès (1912), Protectorat français au Maroc (1912-1956), Protectorat espagnol au Maroc (1912-1956), Guerre du Rif (1921-1927), République du Rif (1921-1926), Dahir berbère (1930), Manifeste de l'indépendance (1944)...

Parmi les Français qui ont participé à l'histoire du Maroc figurent évidemment :
 Hubert Lyautey (1854-1934), officier, premier résident français, académicien,
 Maurice Le Glay (1868-1936), officier, contrôleur civil,
 Léopold Justinard (1878-1959), le capitaine chleuh, linguiste,
 Albert Peyriguère (1883-1959), prêtre catholique, ermite, ethnologue,
 François Bonjean (1884-1963), enseignant,
 Charles-André Poissonnier (1897-1938), prêtre catholique, ermite.

Une littérature coloniale française au Maroc a existé, forte d'environ , dont  relèvent du roman colonial.

Parmi les Marocains, les écrivains notables sont :
 Abdelkrim el-Khattabi (1882-1963) (Abdlekrim, Moulay Mohand), résistant au colonialisme,
 Mohammed Ben Brahim (1897-1955), poète,
 Mohamed Mokhtar Soussi (1900–1963), ouléma, nationaliste,
 Allal El Fassi (1910–1974), politique, nationaliste,
 Abdelkrim Ghallab (1919–2006), journaliste, politique,
  (1901-1984), romancier, historien, nationaliste,
 Abdellah Guennoun (1908-1989), érudit, théologien, politique, essayiste, nationaliste, associatif, pédagogue,
 Ahmed Sefrioui (1915-2004), nouvelliste, romancier, dit le Loti marocain, Le Chapelet d'ambre (1949), La Boîte à merveilles (1954),
 Abdelkrim Ghallab (1919-2017), journaliste, nouvelliste, romancier, politique, Le Passé enterré (1990),
 Malika El Fassi (1919-2007), journaliste, dramaturge, musicienne, politique, indépendantiste,
 Mohamed El Habib El Forkani (1922-2008), poète, historien, romancier, politique…

Second
Au Maroc, comme dans la diaspora marocaine, les écrivains, généralement plurilingues, s'expriment dans telle langue particulière, souvent sans exclusive.

arabe classique
 Mohamed Choukri (1935-2003), romancier
 Mohamed Berrada (1938-), romancier, Le jeu de l'oubli, Pure éternité...
  ( 1939-) (Ba Driss), poète, nouvelliste, romancier, essayiste,
 Mohamed Zafzaf (1943-2001),
 Mohammed Bennis (1948-), poète, traducteur, essayiste,
 Mohamed Bentalha (1950-), enseignant, poète,
 Mohammed Achaari (1951-), journaliste, poète, politique, nouvelliste,
  (1953-), poète, traduit en anglais et en français,
  (1960-), poète,
  (1970-), journaliste, poète, nouvelliste, romancier, Hot Maroc (2016),
  (1975-), poète
 Mohammed Zelmati, en Belgique, auteur de deux recueils de nouvelles publiés au Maroc, Shubuhât saghîra (Petites incertitudes, 2001) et Zaman fâ'id min al-hâja (Un temps surabondant, 2009)
 Abdelmounem Chentouf, en Belgique, nouvelliste, Al-khurûj min al-sulâla (Sortir de la famille, 2009),
 Allal Bourqiyya, en Belgique, Abadiyya khâlisa (Pure éternité, 2009)

arabe marocain (darija)
 Mohamed Berrada (1938-),
 Mohamed Zafzaf (1943-2001),
 Youssef Fadel (1949-), romancier, dramaturge, scénariste, metteur en scène,
  (1950-), poète de zajal,
 Youssouf Amine Elalamy (1961-), Tqarqib Ennab (2005),
 Aziz Regragui, romancier...

berbere chleuh

 Brahim Akhiat (1941-2018)
 Ali Azaykou (1942-2004)
 Hassan Id Belkassm (1950-)

berbère rifain
 Mohamed Mestaoui, auteur du premier recueil de poèmes imprimé en berbère Iskraf / Les chaînes (1975), Hadju au parlement (2005)…
 Mohamed Moncef Metoui (1943)...
 Mohammed Mrabet (1936-), conteur...

espagnol

 (1997, AEMLE), puis NAEMLE (2014)

français
 Edmond Amran El Maleh (1917-2010), journaliste, enseignant, intellectuel, essayiste, Parcours immobile (1980), Mille ans, un jour, Aïlen ou la nuit du récit, Abner Abounour…
 Driss Chraïbi (1926-2007), romancier, Le Passé simple (1954), Les Boucs (1955)…
 Zaghloul Morsy (1933-2020), poète, romancier, D'un soleil réticent (1969)...
 Abdelkébir Khatibi (1938-2009), poète, nouvelliste, romancier, sociologue, essayiste, La Mémoire tatouée (1971)…
 Fatima Mernissi (1940-2015), universitaire, sociologue, féministe,
 Mohammed Khaïr-Eddine (1941-1995), poète, romancier,
  Abdellatif Laâbi (1942-), poète, traducteur, écrivain,
 Mostafa Nissaboury (1943-), poète, La Mille et Deuxième Nuit (1975), Approche du désertique (1999)
 Tahar Ben Jelloun (1947-), journaliste, romancier, poète, essayiste, La Nuit sacrée (1987)…
 David Bensoussan (1947-), électronicien, automaticien, essayiste, canadien,
 Jalil Bennani (1948-), psychiatre, psychanalyste, essayiste,
 Issa Aït Belize (1954-), de Liège, La chronique du pou vert (2001), Nounja, à la folie... (2003)…
 Abdelouahid Bennani (1958-), poète, Air Aphone (2006), Derrière les murs de la Kasbah (2007),
 Rajae Benchemsi (1958-), Fracture du désir (1999), La controverse des temps (2006)…
 Youssouf Amine Elalamy (1961-), Un marocain à New York (1998), Les Clandestins (2000)…
 Siham Bouhlal (1966-), historienne, médiéviste, poétesse, romancière, Et ton absence se fera chair (2015), Songes d'une nuit berbère, Mort à vif, Étreintes…
 Mohamed Hmoudane (1968-), Ascension d'un fragment nu en chute (1992), French Dream…
 Éliette Abécassis (1969-), scénariste, réalisatrice, romancière, Qumran''' (1996)...
 Rachida Lamrabet (1970-), avocate, cinéaste, romancière, belge, Terre de femmes Abdellah Taïa (1973-), cinéaste, nouvelliste, romancier, Mon Maroc (2001), Lettres à un jeune marocain (2009), Le Jour du roi (2010), La Vie lente (2019)...
 Réda Dalil (1978-), journaliste, romancier, Le Job (2014),
 Leïla Slimani (1981), romancière, autobiographe, Dans le jardin de l'ogre (2014), Chanson douce (2016), Le Parfum des fleurs la nuit (2021), Regardez-nous danser (2022)...
 Poésie en Belgique : Ghubari Al Houari, Said Ounous, Taha Adnan…
 Contes : Mohammed Mrabet (1936-), Halima Hamdane (1950-), Ahmed Bouzzine ...
 Canada : Kamal Benkirane, Najib Redouane...

 anglais
  Leila Abouzeid (1950-), journaliste, romancière,
 Abdelilah Graïn (1960 ?), romancier, Récolte amère, Quand le jour se lève (2003) ,
 Laila Lalami (1968-), universitaire, romancière, Le fils secret,
  (1979-), romancière, Moi aussi, je suis catalane, Le dernier Patriarche...

 néerlandais
  (1972-), journaliste, poète, essayiste, romancier, Yemma (2013),
 Abdelkader Benali (1975-), présentateur, journaliste, poète, romancier,
 Saïd el- Haji (1976-), romancier, Les jours de Shaytan (2004),
 Fikry Elazzouzi, Naima Albdiouni, Nadia Dala…

 allemand
 Noureddine Belhouari, romancier, L'étrangère

 Hip-hop marocain
 Rappeurs marocains
 Blogueurs marocains
 Influenceurs marocains
 Humoristes marocains
 Bladi bladna, prix littéraire pour une œuvre en prose en arabe dialectal marocain

 Auteurs
 Écrivains marocains, Liste d'écrivains marocains, Liste d'écrivains marocains par siècle
 Poètes marocains
 Dramaturges marocains
 Conteurs marocains, Mohammed Mrabet (1936-), Ahmed Bouzzine, Halima Hamdane (1950-)
 Philosophes marocains
 Union des écrivains du Maroc

 Œuvres
 Conte populaire au Maroc, Contes de Joujouka (1975)
 Romans marocains
 Presse au Maroc
 Musique marocaine (dont une partie chantée)

 Théâtre
 Théâtre au Maroc (ébauche)
 Liste des salles de théâtre au Maroc
 Dramaturges marocains
 Metteurs en scène marocains
 Acteurs marocains de théâtre
 Actrices marocaines de théâtre
 Théâtre marocain (catégorie)

 Institutions
 Conseil national des langues et de la culture marocaine (2011)
 Liste du patrimoine culturel immatériel de l'humanité au Maroc

 Berbère
Les langues berbères parlées au Maroc sont principalement le chleuh (tachelhit), le tamazight et le rifain (tarifecht).

Le tachelhit est connu pour sa riche littérature orale. La littérature écrite, en caractères arabes, apparaît à partir de la deuxième moitié du . Muhammad Awzal (1680-1749) est le poète le plus prolifique de la tradition littéraire tachelhit :

L'Institut royal de la culture amazighe (2001) définit l'amazighe standard marocain, langue officielle (2011), enseignée dans les écoles du Maroc (2019), à écriture en néo-tifinagh.

 Archives et bibliothèques

 Bibliothèque nationale du royaume du Maroc
 Bibliothèques au Maroc
 Chaque zaouïa de tariqa (confrérie soufie) possède sa bibliothèque de textes religieux, souvent originaux.

 Édition
 Maisons d'édition marocaines
 Festivals littéraires
 Foire Internationale du Livre de Casablanca depuis 1994

 Prix littéraires
Parmi les prix littéraires : Prix du Maroc du livre, Prix Grand Atlas, , , Prix Tchicaya U Tam'si pour la poésie africaine
 Prix international du roman arabe
 Prix Katara du roman arabe
 Prix Cheikh Zayed du livre
 Bladi bladna, prix littéraire pour une œuvre en prose en arabe dialectal marocain

 Revues
Parmi les revues littéraires ou culturelles :
 Aguedal (1936-1940 / 1943-1944) (Rabat)
 Les Poètes et la Tradition (1934-1938)
 Confluent(1956-1967)
 Afâq (1963-2010)
 Souffles (1966-1973)
 Lamalif (1966-1988)
 Barbare (1967-1980) (Fès)
 Intégral (1971-1977)
 Électron Libre (2005, Rabat, éditions Marsam)
 Langues et Littératures, Faculté des Lettres et des Sciences Humaines, Université  de Rabat, Maroc

 Annexes

 Bibliographie
 Lakhdar, La vie littéraire au Maroc sous la dynastie alaouite, Rabat, 1971
 Mohamed ibn A. Benchekroun, La vie intellectuelle marocaine sous les Mérinides et les Waṭṭāsides (, , , s), Rabat, 1974
 Jacques Berque, La Littérature Marocaine et L'Orient au , dans Arabica 2/3, , 1955
 Arsène Roux (et Michael Peyron), Poésies berbères (de l'époque héroïque, Maroc central, 1908-1932), Édisud/Bilingues, 2002
 Abdellah Bounfour et Amar Ameziane (et Mustapha El Adak), Anthologie de la poésie berbère traditionnelle, L'Harmattan/Inalco, 2011
 Abdellatif Laâbi, La poésie marocaine de l'indépendance à nos jours (anthologie), La Différence, 2005
 Abdelmajid Wasmine, Les récits de vie en littérature marocaine contemporaine : langues française et arabe, thèse, Paris 3, 1987
 Salim Jay, Dictionnaire des écrivains marocains, Paris Méditerranée - Eddif, 2005
 Hind Lahmami, Parole aux écrivains judéo-marocains contemporains, 2021
 Bouchra Benbella, Écrivains maghrébins contemporains francophones : Tendances esthétiques et culturelles postmodernes, 2020
 Najib Redouane et Yvette Bénayoun-Szmidt, Écrivains marocains du monde, L'Harmattan, 7 volumes en 2020
 Mohamed Berrada, Le théâtre au Maroc : tradition, expérimentation et perspectives , Presses universitaires du Septentrion, 1998
 La literatura árabe en Marruecos, de Muammad ibn al-âAbbās al-Qabbŷ

Articles connexes
 Langues au Maroc, Tribus du Maroc, Système éducatif au Maroc
 Littérature marocaine (éléments de)
 Littérature de langue arabe

 , Chleuh, Littérature berbère, Poésie amazighe
 , (1997)
 , famille juive sépharade établie dans la diaspora européenne et nord-africaine, ayant une grande production en judéo-espagnol
 Littérature maghrébine francophone, Francophonie, Littérature de langue française
 Littérature latine d'Afrique romaine
 Culture du Maroc
 Musique marocaine, Musique berbère, Chaâbi marocain...
 Encyclopédie berbère
 Littérature africaine
 Littérature algérienne, Liste d'écrivains algériens, Algérianisme, Poésie algérienne de langue française, Liste chronologique de romanciers et romancières d'Algérie
 Littérature tunisienne, Liste d'écrivains tunisiens
 Littérature mauritanienne
 Histoire des Juifs au Maroc, Mellah, , de Marrakech, de Rabat...
 Études postcoloniales, Études décoloniales
 Censure d'Internet au Maroc, Années de plomb (Maroc) (1970-1999)
 Diaspora marocaine

Liens externes

 Kenza Sefrioui et Amélie Boutet, Littérature marocaine : des littératures d'affirmation, , Livres Hebdo
 Lucette Heller-Goldenberg, La littérature francophone au Maroc. L'acculturation, article, Les Cahiers de la Méditerranée, 1989 / 38,
 Interview : Jean Zaganiaris nous parle de littérature marocaine, article, Tel Quel,
 Rajaa Nadifi, La littérature féminine au Maroc, article, Expressions maghrébines, 2009, été, 8/1
 Une littérature arabe à Bruxelles, Xavier Luffin, article, 2011, La revue Nouvelle,
 Guy Riéger, Littérature coloniale de l'ère coloniale au Maroc, site de la Société Internationale d'Étude des Littératures de l'Ère Coloniale (Sielec)
 Sara El Mouadden, Le roman colonial d'avant 1956 et sa perception de la femme « autochtone » au Maroc, Cahiers d'Études sur la Représentation, 2021

Notes et références

Littérature du Maroc


Olaylar
 23 Şubat - Gutenberg Kutsal Kitabı'nın ilk baskısı yapıldı.
 Foça, Fatih Sultan Mehmet tarafından Osmanlı topraklarına katıldı.
 Prizren, Fatih Sultan Mehmet'in komutanı Evrenos Bey oğlu Ahmet Bey tarafından fethedildi.
 Boğdan Prensliği, Osmanlı hâkimiyetini tanıdı.
 Güller Savaşı (ya da İki Gül Savaşları) başladı.
 Haliç Tersaneleri kuruldu.

Doğumlar
 2 Şubat - Johan, Danimarka, Norveç ve İsveç kralı (ö. 1513)
 3 Mart - II. João, Portekiz kralı (ö. 1495)
 tarihi bilinmeyen
 Andrea Gritti, Venedik Cumhuriyeti devlet başkanı (ö. 1538)
 Malik Eşref Canbulat, Mısır Memlûk Sultanı (ö. 1501)
 Zoi Palaiologina, Paleologos Hanedanı ailesi üyesi Bizans prensesi, III. İvan'ın karısı (ö. 1503)

Ölümler
 18 Şubat - Fra Angelico, Erken Rönesans dönemi İtalyan ressam (d. 1395)
 24 Mart - V. Nicolaus, papa (d. 1397)
 1 Aralık - Lorenzo Ghiberti, Rönesans öncesi dönemde heykel ve metal çalışmaları ile bilinen İtalyan sanatçı (d. y. 1378)
 tarihi bilinmeyen
 Kaim, Abbasi hanedanına mensup İslam halifesi

1455


Christian Boehmer Anfinsen Jr. (født 26. marts 1916, død 14. maj 1995) var en amerikansk biokemiker. Han modtog nobelprisen i kemi i 1972 sammen med Stanford Moore og William Howard Stein for deres forskning i ribonuklease, særligt om forbindelsen mellem aminosyresekvensen og den biologisk aktive konformation (Anfinsens dogma).

Referencer

Nobelprismodtagere fra USA
Nobelprismodtagere i kemi
Kemikere fra USA
Ansatte ved Carlsberg Laboratorium

Christian B. Anfinsen


An Epidendrum haenkeanum in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Karel Presl. An Epidendrum haenkeanum in nahilalakip ha genus nga Epidendrum, ngan familia nga Orchidaceae.

Mabibilngan ini ha Peru. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Epidendrum

Epidendrum haenkeanum


Itaipulândia es un municipio brasileño del estado de Paraná. Según el Censo IBGE, la población era de 9027 habitantes.

Referencias

Enlaces externos

Localidades de Paraná

Itaipulândia


Das Castillo de Castrojeriz ist eine Burg in Castrojeriz, einer Gemeinde in der Provinz Burgos der Autonomen Region Kastilien und León (Spanien), die im Mittelalter errichtet wurde. Die Burg ist seit 1949 ein geschütztes Baudenkmal (Bien de Interés Cultural).

Geschichte
Die Burg wird erstmals im 9. Jahrhundert in Zusammenhang mit den Gefechten gegen die Mauren erwähnt. Es besteht noch ein römischer Teil in einem inzwischen fast verschwundenen quadratischen Turm. Aus der Westgotenzeit stammt die Erweiterung der Festungsanlagen mit Mauern, die im 9. Jahrhundert verändert wurden.

Literatur
 Reinhart Wolf. Mit Texten von Cees Nooteboom: Castillos – Burgen in Spanien. Schirmer/Mosel Verlag, München 2001, ISBN 3-8296-0026-7

Weblinks

 Castillo de Castrojeriz

Castrojeriz
Kulturdenkmal in der Provinz Burgos
Bauwerk in der Provinz Burgos
Erbaut im 9. Jahrhundert
Castrojeriz
Castillo

Castillo de Castrojeriz


Hrvatski rukometni portal je internetska stranica u vlasništvu tvrtke Filip Media d.o.o., a stvorena je 2019. godine. Stranica se bavi isključivo hrvatskim rukometom te prati svakodnevne vijesti i zbivanja koja su povezana s hrvatskim igračima i klubovima. Vijesti na stranici pokrivaju prvu i drugu hrvatsku rukometnu ligu u muškim i ženskim kategorijama te kategorija kao Vremeplov i Legende. Vremeplov je kategorija u kojoj se autori prisjećaju nekih od najzapamćenijih utakmica u povijesti reprezentacije, a Legende opisuju neke od najistaknutijih pojedinaca koji su kroz povijest reprezentacije nastupali za istu. Naglasak stranice ipak je na donošenju svakodnevnih vijesti iz rukometnog svijeta.

Rukomet u Hrvatskoj
Web stranice

Hrvatski rukometni portal


بلدية مونييكو (بالإسبانية: Muñico) هي بلدية تقع في مقاطعة آبلة التابعة لمنطقة قشتالة وليون وسط إسبانيا.

الديموغرافيا
بلغ عدد سكان بلدية مونييكو 121 نسمة عام 2011 (وفقاً للمعهد الوطني للإحصاء الإسباني).

مراجع

مصادر
  الموقع الرسمي لبلدية مونييكو

أماكن مأهولة في آبلة
بلديات آبلة

مونييكو


Boba may refer to:

Boba, Hungary, a village in Vas county, Hungary
Tapioca pearls, or boba, a starchy food
Bubble tea, or boba tea, a Taiwanese drink
"Boba", 8th episode of Servant (TV Series)

See also
Boba Fett (disambiguation)

Boba