Kommunal- og moderniseringsdepartementet er et norsk ministerium, der blev oprettet i 1948. Ministeriets oprindelige navn var Kommunal- og arbeidsdepartementet.

Kommunal- og moderniseringsminister fra 2020 er Nikolai Astrup og har følgende statssekretærer; Heidi Karin Nakken og Paal Pedersen. Dertil er Linda Hofstad Helleland distrikts- og digitaliseringsminister fra 2020 og har følgende statssekretærer; Paul Chaffey og Raymond Robertsen. Begge ministre er fra Høyre.

Ministeriets opgaver
Ministeriets nuværende opgaver er: IKT (Informations- og kommunikationsteknologi), kommunal-, regional- og distriktspolitik, lokalforvaltning, kommuneøkonomi og boligpolitik.

Desuden har ministeriet ansvaret for de statslige opgaver som arbejdsgiver, afholdelse af offentlige valg, minoritetspolitik samt for Statsbygg og Statens kartverk.

Ministeriets navne
Ministeriet har skiftet navn flere gange:
 1948 – 1990: Kommunal- og arbeidsdepartementet
 1990 – 1992: Kommunaldepartementet
 1992 – 2014: Kommunal- og regionaldepartementet
 2014 – nu: Kommunal- og moderniseringsdepartementet

Kommunalministre
 1948 – 1958: Statsråd og chef for Kommunal- og arbeidsdepartementet Ulrik Olsen (Ap).
 1958 – 1963: Statsråd og chef for Kommunal- og arbeidsdepartementet Andreas Cappelen (Ap).
 4. februar – 28. august 1963: Statsråd og chef for Kommunal- og arbeidsdepartementet Oskar Skogly (Ap).
 28. august – 25. september 1963: Statsråd og chef for Kommunal- og arbeidsdepartementet Bjarne Lyngstad (V).
 1963 – 1965: Statsråd og chef for Kommunal- og arbeidsdepartementet Jens Haugland (Ap).
 1965 – 1970: Statsråd og chef for Kommunal- og arbeidsdepartementet Helge Seip (V).
 1971 – 1972: Statsråd og chef for Kommunal- og arbeidsdepartementet Odvar Nordli (Ap).
 1972 – 1973: Statsråd og chef for Kommunal- og arbeidsdepartementet Johan Skipnes (KrF).
 1973 – 1978: Statsråd og chef for Kommunal- og arbeidsdepartementet Leif Aune (Ap).
 1978 – 1979: Statsråd og chef for Kommunal- og arbeidsdepartementet Arne Nilsen (Ap).
 1979 – 1980: Statsråd og chef for Kommunal- og arbeidsdepartementet Inger Louise Valle (Ap).
 1980 – 1981: Statsråd og chef for Kommunal- og arbeidsdepartementet Harriet Andreassen (Ap).
 1981 – 1986: Statsråd og chef for Kommunal- og arbeidsdepartementet Arne Rettedal (H).
 1986 – 1987: Statsråd og chef for Kommunal- og arbeidsdepartementet Leif Haraldseth (Ap).
 1987 – 1988: Statsråd og chef for Kommunal- og arbeidsdepartementet William Engseth (Ap).
 1988 – 1989: Statsråd og chef for Kommunal- og arbeidsdepartementet Kjell Borgen (Ap).
 1989 – 1. januar 1990: Statsråd og chef for Kommunal- og arbeidsdepartementet Johan J. Jakobsen (Sp).
 1. januar – 3. november 1990: Statsråd og chef for Kommunaldepartementet Johan J. Jakobsen (Sp).
 1990 – 1992: Statsråd og chef for Kommunaldepartementet Kjell Borgen (Ap).
 1992 – 1996: Statsråd og chef for Kommunaldepartementet Gunnar Berge (Ap).
 1996 – 1997: Statsråd og chef for Kommunaldepartementet Kjell Opseth (Ap).
 1997 – 1999: Statsråd og chef for Kommunaldepartementet Ragnhild Queseth Haarstad (Sp).
 1999 – 2000: Statsråd og chef for Kommunaldepartementet Odd Roger Enoksen (Sp).
 2000 – 2001: Statsråd og chef for Kommunal- og regionaldepartementet Sylvia Brustad (Ap).
 2001 – 2005: Statsråd og chef for Kommunal- og regionaldepartementet Erna Solberg (H).
 2005 – 2007: Statsråd og chef for Kommunal- og regionaldepartementet Åslaug Haga (Sp).
 2007 – 2009: Statsråd og chef for Kommunal- og regionaldepartementet Magnhild Meltveit Kleppa (Sp).
 2009 – 2013: Statsråd og chef for Kommunal- og regionaldepartementet Liv Signe Navarsete (Sp).
 2013 – 2018: Statsråd og chef for Kommunal- og moderniseringsdepartementet Jan Tore Sanner (H).
 2018 – 2020: Monica Mæland (H).
 2020 – : Nikolai Astrup (H).

Referencer

Eksterne henvisninger
 Om Kommunal- og moderniseringsdepartementet på regjeringen.no

Norges politik
Norges ministerier


Ömer İnönü (21 Ocak 1924; Göztepe, Konak – 2 Mart 2004; Maçka, Beşiktaş), Türk iş insanı ve ikinci Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün büyük oğlu. Ankara Gazi Lisesi'ni bitirdikten sonra İstanbul Teknik Üniversitesi Makina Yüksek Mühendisliği'nden mezun oldu. 4 Eylül 1952'de Engin Ögelman ile evlendi. İnönü çiftinin Hayri ve Eren isminde iki çocuğu oldu.

Ömer İnönü, 3 Mart 1972'de Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının serbest bırakılması için gerçekleştirilen Türkiye'nin ilk uçak kaçırma eylemindeki yolculardan biriydi. Ayrıca; Türkiye Toprak, Seramik, Çimento ve Cam Sanayii İşverenleri Sendikası'nın da kurucularındandı. Ömer İnönü, eşi Engin İnönü'nün 1 Ocak 2004 tarihinde vefatından tam iki ay sonra, 2 Mart 2004'te yaşama gözlerini yumdu.

Oğlu Hayri İnönü, 2014 yerel seçimlerinde Şişli Belediye Başkanı seçilmiş ve 5 yıl bu görevi icra etmiştir.

Kaynakça

1924 doğumlular
2004 yılında ölenler
İnönü ailesi
20. yüzyıl Türk iş insanları
21. yüzyıl Türk iş insanları
Gazi Lisesinde öğrenim görenler
İstanbul Teknik Üniversitesi Makina Fakültesinde öğrenim görenler
Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedilenler
Devlet başkanlarının çocukları
İzmir doğumlular
İstanbul'da ölenler

Ömer İnönü


إيليان بان هي جزيرة تابعة للملكة المتحدة وهي تقع باسكتلندا.

مراجع

جزر غير مأهولة في هایلند

إيليان بان


Richard P. "Rich" Rinaldi (nacido el  en Poughkeepsie, Nueva York) es un exjugador de baloncesto estadounidense que disputó dos temporadas en la NBA y una más en la ABA. Con 1,90 metros de estatura, jugaba en la posición de base.

Trayectoria deportiva

Universidad
Jugó durante 3 temporadas con los Peacocks del Saint Peter's College, en las que promedió 21,5 puntos y 5,9 rebotes por partido.

Profesional
Fue elegido en la cuadragésimo tercera posición del Draft de la NBA de 1971 por Baltimore Bullets, y también por The Floridians en el draft de la ABA, fichando por los primeros. Allí jugó dos temporadas. Tras una primera en la que apenas dispuso de minutos de juego, en la segunda tuvo una mayor participación, promediando 8,5 puntos y 2,1 rebotes por partido.

Con la temporada 1973-74 ya comenzada, y con el equipo en la ciudad de Washington, fue despedido, fichando poco después por los New York Nets de la ABA, pero tras 5 partidos en los que promedió 2,4 puntos, fue nuevamente despedido, abandonando el baloncesto profesional.

Estadísticas de su carrera en la NBA y la ABA

Temporada regular

Playoffs

Referencias

Enlaces externos

 Ficha de Rinaldi en NBA.com
 Ficha de Rich Rinaldi en ultimatenba.com

Baloncestistas de Nueva York
Baloncestistas de la NBA
Baloncestistas de la ABA
Baloncestistas de los St. Peter's Peacocks
Baloncestistas de los Baltimore Bullets
Baloncestistas de los Capital Bullets
Baloncestistas de los New York Nets

Richard Rinaldi


Psikiyatri ya da ruh hekimliği, ruhsal durumların teşhisi, korunması ve tedavisine adanmış tıbbi uzmanlık alanıdır. Bunlar ruh hali, davranış, bilişsellik ve algılarla ilgili çeşitli konuları içerir.

Bir kişinin ilk psikiyatrik değerlendirmesi tipik olarak bir vaka öyküsü ve ruhsal durum muayenesi ile başlar. Fiziksel muayeneler ve psikolojik testler yapılabilir. Bazen nörogörüntüleme veya diğer nörofizyolojik teknikler kullanılır. Ruhsal bozukluklar genellikle Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından düzenlenen ve kullanılan Hastalıkların Uluslararası Sınıflaması (ICD) ve Amerikan Psikiyatri Birliği (APA) tarafından yayınlanan ve yaygın olarak kullanılan Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı (DSM) gibi tanı kılavuzlarında listelenen klinik kavramlara göre teşhis edilir. DSM'nin beşinci baskısı (DSM-5) Mayıs 2013'te yayınlanmış ve çeşitli hastalıkların daha geniş kategorilerini yeniden düzenlemiş ve güncel araştırmalarla tutarlı bilgiler/görüşler içerecek şekilde bir önceki baskıya göre genişletilmiştir.

Psikiyatrik ilaç ve psikoterapi ile kombine tedavi, mevcut uygulamada en yaygın psikiyatrik tedavi şekli haline gelmiştir, ancak çağdaş uygulama, girişken toplum tedavisi, toplumu güçlendirme ve destekli istihdam gibi çok çeşitli diğer yöntemleri de içermektedir. Tedavi, işlevsel bozukluğun ciddiyetine veya söz konusu bozukluğun diğer yönlerine bağlı olarak yatarak veya ayakta tedavi esasına göre uygulanabilir. Yatarak tedavi gören bir hasta bir psikiyatri hastanesinde tedavi edilebilir. Bir bütün olarak psikiyatri alanındaki araştırmalar epidemiyologlar, hemşireler, sosyal hizmet uzmanları, mesleki terapistler veya klinik psikologlar gibi diğer profesyonellerle birlikte disiplinler arası bir temelde yürütülür.

Etimoloji

Psikiyatri terimi ilk olarak 1808 yılında Alman hekim Johann Christian Reil tarafından ortaya atılmıştır ve kelimenin tam anlamıyla 'ruhun tıbbi tedavisi' anlamına gelmektedir (Grekçede psykhē 'ruh'tan psiki- 'ruh'; iāsthai 'iyileştirmek'ten Gk. iātrikos 'tıbbi' kelimesinden -atri 'tıbbi tedavi'). Psikiyatri alanında uzmanlaşmış bir tıp doktoruna psikiyatrist veya psikiyatr denir. (Tarihsel bir bakış için bkz. Psikiyatrinin zaman çizelgesi).

Teori ve odak noktası
Psikiyatri, insanlardaki ruhsal bozuklukları incelemeyi, önlemeyi ve tedavi etmeyi amaçlayan, özellikle zihne odaklanan bir tıp alanını ifade eder. Sosyal bağlamda dünya ile akıl hastalarının bakış açısından dünya arasında bir aracı olarak tanımlanmıştır.

Psikiyatri alanında uzmanlaşan kişiler, hem sosyal hem de biyolojik bilimlere aşina olmaları gerektiği için genellikle diğer ruh sağlığı profesyonellerinden ve hekimlerden farklıdır. Bu disiplin, hastanın öznel deneyimleri ve hastanın nesnel fizyolojisi tarafından sınıflandırılan farklı organların ve vücut sistemlerinin işleyişini inceler.  Psikiyatri, geleneksel olarak üç genel kategoriye ayrılan zihinsel bozuklukları tedavi eder: akıl hastalıkları, ağır öğrenme güçlükleri ve kişilik bozuklukları. Psikiyatrinin odak noktası zaman içinde çok az değişmiş olsa da teşhis ve tedavi süreçleri önemli ölçüde gelişmiştir ve gelişmeye devam etmektedir. 20. yüzyılın sonlarından bu yana, psikiyatri alanı daha biyolojik ve diğer tıp alanlarından kavramsal olarak daha az izole hale gelmeye devam etmiştir.

Uygulama kapsamı

Psikiyatri tıp uzmanlığı nörobilim, psikoloji, tıp, biyoloji, biyokimya ve farmakoloji alanlarındaki araştırmaları kullansa da genellikle nöroloji ve psikoloji arasında bir orta yol olarak kabul edilmiştir. Diğer doktorlar ve nörologlardan farklı olarak, psikiyatristler doktor-hasta ilişkisi konusunda uzmanlaşmışlardır ve psikoterapi ve diğer terapötik iletişim tekniklerinin kullanımı konusunda çeşitli derecelerde eğitim sahibidirler. Psikiyatristler ayrıca hekim olmaları ve psikiyatri alanında ihtisas adı verilen mezuniyet sonrası eğitim (genellikle 4 ile 5 yıl) almaları bakımından psikologlardan ayrılırlar; lisansüstü tıp eğitimlerinin kalitesi ve kapsamı diğer tüm hekimlerinkiyle aynıdır. Bu nedenle psikiyatristler hastalara danışmanlık yapabilir, ilaç yazabilir, laboratuvar testleri isteyebilir, nörogörüntüleme isteyebilir ve fizik muayeneler yapabilirler.

Etik
Dünya Psikiyatri Birliği, psikiyatristlerin (diğer meslek etiği savunucuları gibi) davranışlarını yönetmek için bir etik kod yayınlar. İlk olarak 1977'de Hawaii Bildirgesi ile ortaya konan psikiyatrik etik kurallar, 1983 Viyana güncellemesi ve 1996'daki daha geniş Madrid Bildirgesi ile genişletilmiştir. Kurallar, örgütün 1999, 2002, 2005 ve 2011 yıllarındaki genel kurullarında daha da gözden geçirilmiştir.

Dünya Psikiyatri Birliği kuralları, gizlilik, ölüm cezası, etnik veya kültürel ayrımcılık, ötanazi, genetik, aciz hastaların insan onuru, medya ilişkileri, organ nakli, hasta değerlendirmesi, araştırma etiği, cinsiyet seçimi, işkence ve güncel bilgi gibi konuları kapsamaktadır.

Meslek, bu tür etik kurallar oluştururken, psikiyatri pratiğine ilişkin, örneğin lobotomi ve elektrokonvülsif terapi kullanımıyla ilgili bir dizi tartışmaya yanıt vermiştir.

Tıp etiği normlarının dışında faaliyet gösteren itibarsız psikiyatristler arasında Harry Bailey, Donald Ewen Cameron, Samuel A. Cartwright, Henry Cotton ve Andrei Snezhnevsky sayılabilir.

Yaklaşımlar
Psikiyatrik hastalıklar birkaç farklı şekilde kavramsallaştırılabilir. Biyomedikal yaklaşım belirti ve semptomları inceler ve bunları tanı kriterleri ile karşılaştırır. Akıl hastalığı ise tam tersine, semptomları anlamlı bir yaşam öyküsüne dahil etmeye ve onları dış koşullara verilen tepkiler olarak çerçevelemeye çalışan bir anlatı yoluyla değerlendirilebilir. Her iki yaklaşım da psikiyatri alanında önemlidir ancak ne psikiyatrik paradigmanın seçimi ne de psikopatolojinin tanımlanması konusundaki tartışmaları çözüme kavuşturmak için yeterince uzlaşmıştır. "Biyopsikososyal model" kavramı, klinik bozulmanın çok faktörlü doğasının altını çizmek için sıklıkla kullanılmaktadır. Ancak bu kavramda model kelimesi kesinlikle bilimsel bir şekilde kullanılmamaktadır. Alternatif olarak, Niall McLaren zihnin varlığının fizyolojik temelini kabul etmekte ancak bilişi, bozukluğun meydana gelebileceği indirgenemez ve bağımsız bir alan olarak tanımlamaktadır. Biyobilişsel yaklaşım mentalist bir etiyoloji içerir ve biyopsikososyal görüşün doğal düalist (yani ruhani olmayan) bir revizyonunu sağlar ve Avustralyalı psikiyatrist Niall McLaren'in disiplini filozof Thomas Kuhn'un paradigmatik standartlarına uygun olarak bilimsel olgunluğa getirme çabalarını yansıtır.

Bir tıp uzmanı bir hastaya tanı koyduğunda, hastayı tedavi etmek için seçebileceği çok sayıda yol vardır. Genellikle psikiyatristler farklı yaklaşımların farklı yönlerini bir araya getiren bir tedavi stratejisi geliştirirler. İlaç reçeteleri çok yaygın olarak hastalara aldıkları herhangi bir terapiyle birlikte verilmek üzere yazılır. Tedavi stratejilerinin en düzenli olarak alındığı üç ana psikoterapi ayağı vardır. Hümanistik psikoloji, hastanın "bütününü" perspektife koymaya çalışır; aynı zamanda kendini keşfetmeye odaklanır. Davranışçılık, bilinçdışı veya bilinçaltını araştırmak yerine yalnızca gerçek ve gözlemlenebilir olaylara odaklanmayı seçen terapötik bir düşünce ekolüdür. Psikanaliz ise erken çocukluk dönemi, irrasyonel dürtüler, bilinçdışı ve bilinç ile bilinçdışı akımlar arasındaki çatışma üzerine yoğunlaşır.

Uygulayıcılar

Tüm hekimler ruhsal bozuklukları teşhis edebilir ve psikiyatri ilkelerini kullanarak tedavi önerebilir. Psikiyatristler, psikiyatri alanında uzmanlaşmış ve ruhsal hastalıkları tedavi etmek üzere sertifikalandırılmış eğitimli hekimlerdir. Ayakta, yatarak ya da her ikisini birden kullanarak tedavi edebilirler; tek başlarına ya da grup üyesi olarak çalışabilirler; serbest meslek sahibi, ortaklık üyesi ya da hükûmet, akademik, kar amacı gütmeyen ya da kar amacı güden kuruluşların çalışanı olabilirler; hastane çalışanı olabilirler; askeri personeli sivil ya da ordu mensubu olarak tedavi edebilirler ve bu ortamların herhangi birinde klinisyen, araştırmacı, öğretmen ya da bunların bir kombinasyonu olarak işlev görebilirler. Psikiyatristler de psikoterapi, psikanaliz veya bilişsel davranışçı terapi uygulamak için önemli bir eğitimden geçebilseler de onları diğer ruh sağlığı uzmanlarından ayıran şey hekim olarak aldıkları eğitimdir.

Yan dallar
Psikiyatri alanında, Amerikan Psikiyatri ve Nöroloji Kurulu (ABPN) tarafından ek eğitim ve sertifika gerektiren birçok alt uzmanlık alanı vardır. Bu alt uzmanlıklar şunları içerir:

 Bağımlılık psikiyatrisi, bağımlılık tıbbı
 Beyin hasarı tıbbı
 Çocuk ve ergen psikiyatrisi
 Klinik nörofizyoloji
 Konsültasyon-liyezon psikiyatrisi
 Adli psikiyatri
 Geriatrik psikiyatri
 Hospis ve palyatif tıp
 Uyku tıbbı

ABPN'nin resmi sertifika vermediği ek psikiyatri alt uzmanlık alanları şunlardır:

 Biyolojik psikiyatri
 Çeşitli demans türlerinde olduğu gibi bilişsel hastalıklar
 Toplum psikiyatrisi
 Kültürlerarası psikiyatri
 Acil psikiyatri
 Evrimsel psikiyatri
 Küresel ruh sağlığı
 Öğrenme güçlüğü
 Askerî psikiyatri
 Nörogelişimsel bozukluklar
 Nöropsikiyatri
 Sosyal psikiyatri

Bağımlılık psikiyatrisi, alkol, uyuşturucu veya diğer maddelerle ilişkili bozuklukları olan bireylerin ve madde ile ilişkili ve diğer psikiyatrik bozuklukların çift tanısı olan bireylerin değerlendirilmesi ve tedavisine odaklanır. Biyolojik psikiyatri, ruhsal bozuklukları sinir sisteminin biyolojik işlevi açısından anlamayı amaçlayan bir psikiyatri yaklaşımıdır. Çocuk ve ergen psikiyatrisi, psikiyatrinin çocuklar, gençler ve aileleriyle çalışma konusunda uzmanlaşmış dalıdır. Toplum psikiyatrisi, kapsayıcı bir halk sağlığı perspektifini yansıtan ve toplum ruh sağlığı hizmetlerinde uygulanan bir yaklaşımdır. Kültürlerarası psikiyatri, ruhsal bozuklukların ve psikiyatrik hizmetlerin kültürel ve etnik bağlamıyla ilgilenen bir psikiyatri dalıdır. Acil psikiyatri, psikiyatrinin acil durum ortamlarındaki klinik uygulamasıdır. Adli psikiyatri, hukuki soruların yanıtlanmasına yardımcı olmak için genel olarak tıp biliminden, özel olarak da psikiyatrik bilgi ve değerlendirme yöntemlerinden yararlanır. Geriatrik psikiyatri, yaşlılarda ruhsal bozuklukların incelenmesi, önlenmesi ve tedavisi ile ilgilenen bir psikiyatri dalıdır. Küresel ruh sağlığı, bazı akademisyenler tarafından yeni sömürgeci, kültürel açıdan duyarsız bir proje olarak görülse de ruh sağlığının iyileştirilmesine ve dünya çapındaki tüm insanlar için ruh sağlığında eşitliğin sağlanmasına öncelik veren bir çalışma, araştırma ve uygulama alanıdır. Liyezon psikiyatrisi, diğer tıp uzmanlıkları ile psikiyatri arasındaki arayüzde uzmanlaşmış psikiyatri dalıdır. Askerî psikiyatri, askeri bağlamda psikiyatri ve ruhsal bozuklukların özel yönlerini kapsar. Nöropsikiyatri, sinir sistemi hastalıklarına bağlı ruhsal bozukluklarla ilgilenen bir tıp dalıdır. Sosyal psikiyatri, ruhsal bozukluk ve ruhsal iyilik halinin kişiler arası ve kültürel bağlamına odaklanan bir psikiyatri dalıdır.

Daha büyük sağlık kuruluşlarında, psikiyatristler genellikle üst düzey yönetim rollerinde görev alırlar ve burada kuruluşun bileşenleri için ruh sağlığı hizmetlerinin verimli ve etkili bir şekilde sunulmasından sorumludurlar. Örneğin, çoğu VA tıp merkezindeki Ruh Sağlığı Hizmetleri Şefi genellikle bir psikiyatristtir, ancak zaman zaman psikologlar da bu pozisyon için seçilmektedir.

Amerika Birleşik Devletleri'nde psikiyatri, ağrı tıbbı, palyatif tıp ve uyku tıbbı alanlarında ileri eğitim ve kurul sertifikası almaya hak kazanan birkaç uzmanlık alanından biridir.

Araştırma
Psikiyatrik araştırmalar doğası gereği disiplinler arasıdır; ruhsal bozuklukların doğasını ve tedavisini anlamaya çalışırken sosyal, biyolojik ve psikolojik perspektifleri birleştirir. Klinik ve araştırma psikiyatristleri, araştırma kurumlarında temel ve klinik psikiyatrik konular üzerinde çalışır ve dergilerde makaleler yayınlar. Kurumsal inceleme kurullarının gözetimi altında, psikiyatrik klinik araştırmacılar, tanı geçerliliğini ve güvenilirliğini artırmak, yeni tedavi yöntemleri keşfetmek ve yeni zihinsel bozuklukları sınıflandırmak için nörogörüntüleme, genetik ve psikofarmakoloji gibi konuları incelerler.

Klinik uygulama

Tanı sistemleri
Psikiyatrik tanılar çok çeşitli ortamlarda gerçekleşir ve birçok farklı sağlık çalışanı tarafından uygulanır. Bu nedenle, teşhis prosedürü bu faktörlere bağlı olarak büyük ölçüde değişebilir. Bununla birlikte, tipik olarak, psikiyatrik bir tanı, zihinsel durum muayenesi ve fiziksel muayenenin yapıldığı, patolojik, psikopatolojik veya psikososyal geçmişlerin elde edildiği ve bazen nörogörüntülerin veya diğer nörofizyolojik ölçümlerin alındığı veya kişilik testlerinin veya bilişsel testlerin uygulandığı bir ayırıcı tanı prosedürünü kullanır. Bazı durumlarda, diğer tıbbi hastalıkları ekarte etmek için beyin taraması kullanılabilir, ancak günümüzde tek başına beyin taramalarına güvenmek bir akıl hastalığını doğru bir şekilde teşhis edemez veya gelecekte bir akıl hastalığına yakalanma riskini söyleyemez. Bazı klinisyenler teşhis sürecinde genetiği ve otomatik konuşma değerlendirmesini kullanmaya başlamıştır, ancak genel olarak bunlar araştırma konuları olmaya devam etmektedir.

Tanıda MRG/fMRI'nin potansiyel kullanımı
2018 yılında Amerikan Psikoloji Derneği, modern klinik MRI/fMRI'ın ruh sağlığı bozukluklarının teşhisinde kullanılıp kullanılamayacağı konusunda fikir birliğine varmak için bir inceleme başlattı. APA tarafından sunulan kriterler, tanıda kullanılan biyobelirteçlerin aşağıdaki özelliklere sahip olması gerektiğini belirtmiştir:

 "belirli bir psikiyatrik bozukluğu tespit etmek için en az %80 duyarlılığa sahip olmalıdır"
 "bu bozukluğu diğer psikiyatrik veya tıbbi bozukluklardan ayırt etmek için en az %80 özgüllüğe sahip olmalıdır"
 "güvenilir, tekrarlanabilir ve ideal olarak noninvaziv, uygulaması basit ve ucuz olmalıdır"
 "önerilen biyobelirteçler, her biri farklı bir araştırmacı ve farklı popülasyon örnekleri tarafından yapılan ve hakemli bir dergide yayınlanan 2 bağımsız çalışma ile doğrulanmalıdır"

İnceleme, nörogörüntüleme teşhisinin teknik olarak mümkün olmasına rağmen, mevcut olmayan spesifik biyobelirteçleri değerlendirmek için çok büyük çalışmalara ihtiyaç olduğu sonucuna varmıştır.

Tanı kılavuzları
Ruh sağlığı durumlarını sınıflandırmak için kullanılan üç ana tanı kılavuzu günümüzde kullanılmaktadır. ICD-10, Dünya Sağlık Örgütü tarafından üretilmiş ve yayınlanmıştır, psikiyatrik durumlarla ilgili bir bölüm içerir ve dünya çapında kullanılmaktadır. Amerikan Psikiyatri Birliği (APA) tarafından hazırlanan ve yayınlanan Mental Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı (DSM), öncelikle ruh sağlığı koşullarına odaklanır ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ana sınıflandırma aracıdır. Şu anda gözden geçirilmiş beşinci baskısına sahiptir ve dünya çapında da kullanılmaktadır. Çin Psikiyatri Derneği de Ruhsal Bozuklukların Çin Sınıflandırması adlı bir tanı kılavuzu hazırlamıştır.

Tanı kılavuzlarının belirtilen amacı tipik olarak tekrarlanabilir ve klinik olarak kullanışlı kategoriler ve kriterler geliştirmek, etiyoloji konusunda teorik olmamakla birlikte fikir birliğini ve üzerinde anlaşılmış standartları kolaylaştırmaktır. Bununla birlikte, kategoriler yine de belirli psikiyatrik teorilere ve verilere dayanmaktadır; geniş kapsamlıdır ve genellikle çok sayıda olası semptom kombinasyonu ile belirlenir ve kategorilerin çoğu semptomolojide örtüşür veya tipik olarak birlikte ortaya çıkar. Başlangıçta yalnızca kullanımı konusunda eğitim almış deneyimli klinisyenler için bir rehber olarak tasarlanmış olsa da isimlendirme artık birçok ülkede klinisyenler, yöneticiler ve sigorta şirketleri tarafından yaygın olarak kullanılmaktadır.

DSM, psikiyatrik tanı kategorilerini ve kriterlerini standartlaştırdığı için övgü almıştır. Aynı zamanda tartışma ve eleştirileri de üzerine çekmiştir. Bazı eleştirmenler DSM'nin birkaç güçlü psikiyatristin görüşlerini yücelten bilimsel olmayan bir sistemi temsil ettiğini savunmaktadır. Tanı kategorilerinin geçerliliği ve güvenilirliği; yüzeysel semptomlara dayanması; kategoriler arasında ve 'normallik'ten yapay ayrım çizgilerinin kullanılması; olası kültürel önyargılar; insan sıkıntısının ilaca bağımlı kılınması ve psikiyatristlerin uygulamaları ve ilaç endüstrisi de dahil olmak üzere mali çıkar çatışmaları; genel olarak veya belirli konularla ilgili olarak tanıların kılavuza dahil edilmesi veya kılavuzdan çıkarılmasıyla ilgili siyasi tartışmalar ve tüketici/hayatta kalan hareketi de dahil olmak üzere tanı konarak kılavuzdan en doğrudan etkilenenlerin deneyimleri ile ilgili devam eden sorunlar vardır. Telif hakları sıkı bir şekilde korunan DSM'nin yayınlanması APA'ya yılda 5 milyon dolardan fazla kazandırmaktadır ve bu rakam tarihsel olarak 100 milyon doların üzerindedir.

Tedavi

Genel değerlendirmeler

Psikiyatrik tedavi gören bireyler genellikle hasta olarak adlandırılır, ancak tüketici, müşteri veya hizmet alıcı olarak da adlandırılabilirler. Bir psikiyatri doktorunun veya diğer psikiyatri uygulayıcılarının bakımı altına çeşitli yollarla girebilirler, en yaygın iki yol kendi kendine sevk veya birincil basamak doktoru tarafından sevktir. Alternatif olarak, bir kişi hastane sağlık personeli tarafından, mahkeme kararıyla, istemsiz taahhütle veya Birleşik Krallık ve Avustralya gibi ülkelerde akıl sağlığı yasası kapsamında bölümlere ayrılarak sevk edilebilir.

Bir psikiyatrist veya tıbbi sağlayıcı, psikiyatrik bir değerlendirme yoluyla kişileri zihinsel ve fiziksel durumları açısından değerlendirir. Bu değerlendirme genellikle kişiyle görüşmeyi ve genellikle diğer sağlık ve sosyal bakım uzmanları, akrabalar, iş arkadaşları, kolluk kuvvetleri personeli, acil sağlık personeli ve psikiyatrik derecelendirme ölçekleri gibi diğer kaynaklardan bilgi almayı içerir. Ruhsal durum muayenesi yapılır ve genellikle iddia edilen psikiyatrik sorunlara katkıda bulunabilecek diğer hastalıkları belirlemek veya dışlamak için fiziksel bir muayene yapılır. Fizik muayene aynı zamanda kendine zarar verme belirtilerinin tespit edilmesine de hizmet edebilir; bu muayene, özellikle kan testleri ve tıbbi görüntüleme yapılıyorsa genellikle psikiyatrist dışında biri tarafından gerçekleştirilir.

Çoğu ilaç gibi, psikiyatrik ilaçlar da hastalarda yan etkilere neden olabilir ve bazıları, tam kan sayımı, serum ilaç seviyeleri, böbrek fonksiyonu, karaciğer fonksiyonu veya tiroid fonksiyonu gibi sürekli terapötik ilaç takibi gerektirir. Elektrokonvülsif tedavi (EKT) bazen ilaç tedavisine yanıt vermeyenler gibi ciddi durumlar için uygulanır. Psikiyatrik ilaçların etkinliği ve yan etkileri hastadan hastaya değişebilir.

Yatarak tedavi

Psikiyatrik tedaviler son birkaç on yılda değişmiştir. Geçmişte, psikiyatri hastaları genellikle altı ay veya daha uzun süre hastanede kalmakta, bazı vakalarda ise yıllarca hastanede yatmaktaydı.

Ortalama yatarak psikiyatrik tedavi süresi 1960'lardan bu yana önemli ölçüde azalmıştır; bu eğilim kurumsuzlaştırma olarak bilinmektedir. Bugün çoğu ülkede psikiyatrik tedavi gören kişilerin ayakta tedavi görme olasılığı daha yüksektir. Hastaneye yatış gerekiyorsa ortalama hastanede kalış süresi bir ile iki hafta civarındadır ve yalnızca küçük bir kısmı uzun süreli yatış almaktadır. Ancak Japonya'da psikiyatri hastaneleri hastaları uzun süreler boyunca tutmaya devam etmekte, hatta bazen fiziksel kısıtlamalarla haftalarca veya aylarca yataklarına bağlı tutmaktadır.

Psikiyatrik yatan hastalar, psikiyatrik bakım almak üzere bir hastaneye veya kliniğe kabul edilen kişilerdir. Bazıları istemsiz olarak kabul edilir, belki güvenli bir hastaneye veya bazı yargı bölgelerinde cezaevi sistemi içindeki bir tesise yatırılır. Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada da dahil olmak üzere birçok ülkede, istemsiz kabul kriterleri yerel yargı yetkisine göre değişmektedir. Bu kriterler bir akıl sağlığı sorununa sahip olmak kadar geniş ya da kendileri veya başkaları için acil bir tehlike arz etmek kadar dar olabilir. Yatak mevcudiyeti genellikle zor durumdaki kamu tesislerine kabul kararlarının gerçek belirleyicisidir.

Tedavi eden doktor, bu daha az kısıtlayıcı seçenekle güvenliğin tehlikeye atılmayacağını düşünürse kişiler gönüllü olarak kabul edilebilir. Uzun yıllar boyunca, istemsiz tedavinin kullanımı ve hastaları tanımlarken "içgörü eksikliği" teriminin kullanımı tartışmalara neden olmuştur. Uluslararası alanda ruh sağlığı yasaları önemli ölçüde farklılık göstermekle birlikte, birçok durumda, hastanın hastalığı nedeniyle hasta veya başkaları için önemli bir risk olduğu düşünüldüğünde, istemsiz psikiyatrik tedaviye izin verilmektedir. İstemsiz tedavi, hastanın rızası gerekmeksizin, tedavi eden doktorun tavsiyelerine dayalı olarak gerçekleştirilen tedaviyi ifade eder.

Yatılı psikiyatri koğuşları güvenli (özellikle şiddet veya kendine zarar verme riski taşıdığı düşünülenler için) veya kilitli olmayan/açık olabilir. Bazı koğuşlar karma cinsiyete sahipken, yatan kadın hastaları korumak için aynı cinsiyetten koğuşlar giderek daha fazla tercih edilmektedir. Bir hastanenin bakımına girdikten sonra, insanlar değerlendirilir, izlenir ve genellikle doktorlar, eczacılar, psikiyatri hemşiresi uygulayıcıları, psikiyatri hemşireleri, klinik psikologlar, psikoterapistler, psikiyatrik sosyal hizmet uzmanları, mesleki terapistler ve sosyal hizmet uzmanlarından oluşan multidisipliner bir ekip tarafından ilaç ve bakım verilir. Psikiyatri hastanesinde tedavi gören bir kişinin kendisine veya başkalarına zarar verme riski taşıdığı değerlendirilirse sürekli veya aralıklı olarak bire bir gözetim altında tutulabilir ve fiziksel kısıtlamalara tabi tutulabilir veya ilaç verilebilir. Yatan hasta koğuşlarındaki kişilerin, refakatçi eşliğinde veya kendi başlarına belirli sürelerle izin almalarına izin verilebilir.

Birçok gelişmiş ülkede, 20. yüzyılın ortalarından bu yana toplum bakımının büyümesiyle birlikte psikiyatri yataklarında büyük bir azalma olmuştur. Yatılı bakım standartları, finansman seviyeleri nedeniyle bazı kamu ve özel tesislerde bir sorun olmaya devam etmektedir ve gelişmekte olan ülkelerdeki tesisler de aynı nedenle tipik olarak büyük ölçüde yetersizdir. Gelişmiş ülkelerde bile kamu hastanelerindeki programlar büyük farklılıklar göstermektedir. Bazıları yapılandırılmış faaliyetler ve birçok perspektiften sunulan terapiler sunarken, diğerleri sadece hastaları tedavi etmek ve izlemek için finansmana sahip olabilir. Bu durum, terapötik çalışmaların azami miktarının aslında hastane ortamında gerçekleşmemesi açısından sorunlu olabilir. Bu nedenle hastaneler, hastaların kendileri veya başkaları için doğrudan tehdit oluşturduğu sınırlı durumlarda ve kriz anlarında giderek daha fazla kullanılmaktadır. Aktif olarak daha terapötik yaklaşımlar sunabilen psikiyatri hastanelerine alternatifler arasında rehabilitasyon merkezleri veya halk arasında kullanılan adıyla "rehab" bulunmaktadır.

Ayakta tedavi
Ayakta tedavi, bir psikiyatristin muayenehanesinde veya toplum temelli bir poliklinikte konsültasyon için periyodik ziyaretleri içerir. İlk randevularda, bir psikiyatrist genellikle hastanın psikiyatrik değerlendirmesini yapar. Takip randevuları daha sonra ilaç ayarlamaları yapmaya, potansiyel ilaç etkileşimlerini gözden geçirmeye, diğer tıbbi bozuklukların hastanın zihinsel ve duygusal işleyişi üzerindeki etkisini değerlendirmeye ve semptomların iyileşmesini ve hafiflemesini kolaylaştırmak için yapabilecekleri değişiklikler konusunda hastalara danışmanlık yapmaya odaklanır. Bir psikiyatristin tedavi gören kişileri görme sıklığı, her bir kişinin durumunun türüne, ciddiyetine ve istikrarına bağlı olarak ve klinisyen ile hastanın en iyisinin ne olacağına karar vermesine bağlı olarak haftada bir ile yılda iki kez olmak üzere büyük ölçüde değişir.

Bir psikiyatristin, psikofarmakolojinin de bir parçası olduğu geleneksel 50 dakikalık psikoterapi seansları sunduğu, ancak konsültasyon seanslarının çoğunun "konuşma terapisi"nden oluştuğu önceki uygulamaların aksine, psikiyatristler giderek artan bir şekilde uygulamalarını psikofarmakoloji (ilaç reçeteleme) ile sınırlandırmaktadır. Bu değişim 1980'lerin başında başlamış ve 1990'lar ile 2000'lerde hız kazanmıştır. Bu değişimin önemli bir nedeni, psikiyatristler tarafından sağlanan psikoterapi seansları için geri ödemeyi sınırlamaya başlayan yönetilen bakım sigorta planlarının ortaya çıkmasıydı. Bunun altında yatan varsayım, psikofarmakolojinin en az psikoterapi kadar etkili olduğu ve randevu için daha az zaman gerektiğinden daha verimli bir şekilde verilebileceğiydi. Uygulama kalıplarındaki bu değişim nedeniyle, psikiyatristler psikoterapiden fayda göreceğini düşündükleri hastaları sıklıkla klinik sosyal hizmet uzmanları ve psikologlar gibi diğer ruh sağlığı uzmanlarına yönlendirmektedirler.

Telepsikiyatri

Telepsikiyatri veya telemental sağlık, ruh sağlığı sorunları olan kişilere uzaktan psikiyatrik bakım sağlamak için telekomünikasyon teknolojisinin (çoğunlukla videokonferans ve telefon görüşmeleri) kullanılması anlamına gelir. Teletıbbın bir dalıdır.

Telepsikiyatri, ruh sağlığı sorunları olan kişilerin tedavisinde etkili olabilir. Kısa vadede yüz yüze bakım kadar kabul edilebilir ve etkili olabilir.

Bazıları için ruh sağlığı hizmetlerine erişimi iyileştirebilir, ancak uygun bir cihaza, internete veya gerekli dijital becerilere erişimi olmayanlar için de bir engel teşkil edebilir. Yoksulluk gibi internet erişiminin olmamasıyla ilişkili faktörler aynı zamanda daha yüksek ruh sağlığı sorunları riskiyle de ilişkilidir ve dijital dışlanmayı telemental sağlık hizmetlerinin önemli bir sorunu haline getirmektedir.

COVID-19 pandemisi sırasında ruh sağlığı hizmetleri yüksek gelirli ülkelerde telemental sağlığa uyarlanmıştır. Acil bir durumda kullanım için etkili ve kabul edilebilir olduğu kanıtlandı, ancak uzun vadeli uygulamasına ilişkin endişeler vardı.

Tarih

En eski bilgiler
Ruhsal bozukluklarla ilgili bilinen en eski metinler antik Hindistan'a aittir ve Ayurveda metni Charaka Samhita'yı içerir. Akıl hastalıklarını tedavi etmek için ilk hastaneler MÖ 3. yüzyılda Hindistan'da kurulmuştur.

Yunanlar da ruhsal bozukluklar hakkında ilk kitapları yazdılar. Hipokrat fizyolojik anormalliklerin ruhsal bozuklukların kaynağı olabileceği teorisini ortaya atmıştır. Tarihçiler, Thales, Platon ve Aristoteles (özellikle De Anima adlı eserinde) dahil olmak üzere Yunan filozofların zihnin işleyişini ele aldıklarını belirtmektedir. M. 4. yüzyılın başlarında Yunan hekim Hipokrat, zihinsel bozuklukların doğaüstü nedenlerden ziyade fiziksel nedenleri olduğunu teorize etmiştir. MÖ 387'de Platon, zihinsel süreçlerin gerçekleştiği yerin beyin olduğunu öne sürmüştür. MÖ 4. ile 5. yüzyıl Yunanistan'ında Hipokrat, Demokritos'u ziyaret ettiğini ve onu bahçesinde hayvanları keserken bulduğunu yazmıştır. Demokritos, deliliğin ve melankolinin nedenini keşfetmeye çalıştığını açıklamıştır. Hipokrat onun çalışmalarını övdü. Demokritos'un yanında delilik ve melankoli üzerine bir kitap vardı. MÖ 5. yüzyılda, özellikle psikotik özellikler taşıyan ruhsal bozuklukların doğaüstü kaynaklı olduğu düşünülüyordu ve bu görüş Antik Yunan ve Roma'nın yanı sıra Mısır'da da mevcuttu. Alkmaiōn, "düşünce organının" kalp değil beyin olduğuna inanıyordu. Vücuttan beyne giden duyu sinirlerini takip ederek zihinsel faaliyetin MSS'den kaynaklandığını ve akıl hastalığının nedeninin beyinde bulunduğunu teorileştirdi. Bu anlayışı akıl hastalıklarını ve tedavilerini sınıflandırmak için uyguladı. Dini liderler ruhsal bozuklukları tedavi etmek için sıklıkla egzorsizm yöntemlerine başvurmuş, çoğu zaman da birçok kişinin zalimce ya da barbarca bulduğu yöntemleri kullanmışlardır. Trepanasyon, tarih boyunca kullanılan bu yöntemlerden biriydi.

MS 6. yüzyılda Lin Xie, insanlardan bir elleriyle kare çizerken aynı anda diğer elleriyle daire çizmelerini istediği (görünüşte insanların dikkat dağınıklığına karşı hassasiyetini test etmek için) erken bir psikolojik deney gerçekleştirmiştir. Bunun erken dönem bir psikiyatrik deney olduğu belirtilmiştir.

İslami Altın Çağ, İslami psikoloji ve psikiyatri alanındaki ilk çalışmaları teşvik etmiş ve birçok alim ruhsal bozukluklar hakkında yazmıştır. "Razi" olarak da bilinen İranlı hekim Ebû Bekr Muhammed bin Zekeriyyâ er-Râzî, 9. yüzyılda psikiyatrik durumlar hakkında metinler yazmıştır. Bağdat'taki bir hastanenin başhekimi olarak, aynı zamanda dünyadaki ilk bimaristanlardan birinin yöneticisiydi.

İlk bimaristan 9. yüzyılda Bağdat'ta kuruldu ve sonraki yüzyıllarda Arap dünyasında giderek karmaşıklaşan birkaç tane daha kuruldu. Bazı bimaristanlar akıl hastalarının bakımına adanmış koğuşlar içeriyordu. Orta Çağ boyunca Avrupa genelinde psikiyatri hastaneleri ve akıl hastaneleri inşa edilmiş ve genişletilmiştir. Londra'daki Bethlem Kraliyet Hastanesi gibi uzman hastaneler, 13. yüzyıldan itibaren Orta Çağ Avrupa'sında akıl hastalıklarını tedavi etmek için inşa edilmiş, ancak yalnızca gözaltı kurumları olarak kullanılmış ve herhangi bir tedavi sağlamamıştır. Bu hastane dünyanın ayakta kalan en eski psikiyatri hastanesidir.

Sarı Han'ın Dahiliye Kitabı olarak bilinen eski bir metin, beyni bilgelik ve duyuların bağlantı noktası olarak tanımlar, yin-yang dengesine dayalı kişilik teorilerini içerir ve ruhsal bozukluğu fizyolojik ve sosyal dengesizlikler açısından analiz eder. Beyne odaklanan Çin bilimi Çing Hanedanı döneminde Batı eğitimli Fang Yizhi (1611-1671), Liu Zhi (1660-1730) ve Wang Qingren'in (1768-1831) çalışmalarıyla ilerlemiştir. Wang Qingren sinir sisteminin merkezi olarak beynin önemini vurgulamış, ruhsal bozuklukları beyin hastalıklarıyla ilişkilendirmiş, rüyaların, uykusuzluğun, psikozun, depresyonun ve epilepsinin nedenlerini araştırmıştır.

Tıbbi uzmanlık
Bir tıp uzmanlığı olarak psikiyatrinin başlangıcı on dokuzuncu yüzyılın ortalarına tarihlense de filizlenmesi on sekizinci yüzyılın sonlarına kadar izlenebilir. 17. yüzyılın sonlarında, deliler için özel olarak işletilen akıl hastaneleri çoğalmaya ve boyut olarak genişlemeye başladı. 1713 yılında İngiltere'de bu amaca yönelik olarak inşa edilen ilk akıl hastanesi olan Norwich Bethel Hastanesi açılmıştır. 1656'da Fransa Kralı XIV. Louis, akıl hastalığı olanlar için bir kamu hastaneleri sistemi oluşturdu, ancak İngiltere'de olduğu gibi gerçek bir tedavi uygulanmadı.

Aydınlanma Çağı'nda akıl hastalarına yönelik tutumlar değişmeye başlamıştır. Akıl hastalığı, şefkatli bir tedavi gerektiren bir hastalık olarak görülmeye başlandı. 1758 yılında İngiliz doktor William Battie, akıl hastalıklarının tedavisi üzerine Delilik Üzerine İnceleme adlı eserini yazdı. Bu eser, özellikle muhafazakar bir rejimin barbarca gözetim altında tedavi uygulamaya devam ettiği Bethlem Kraliyet Hastanesi'ni hedef alan bir eleştiriydi. Battie, hastaların temizlik, iyi yemek, temiz hava, arkadaşlarından ve ailesinden uzak tutulmasını içeren özel bir tedavi yöntemini savunuyordu. Akıl hastalığının zihnin iç işleyişinden ziyade maddi beyin ve bedenin işlev bozukluğundan kaynaklandığını savundu.

Ahlaki tedavi uygulaması Fransız doktor Philippe Pinel ve İngiliz Kuveykır William Tuke tarafından bağımsız olarak başlatılmıştır. Pinel, 1792 yılında Bicêtre Hastanesi'nin başhekimi oldu. Hastaların hastane arazisinde serbestçe dolaşmalarına izin verildi ve sonunda karanlık zindanların yerini güneşli, iyi havalandırılan odalar aldı. Pinel'in öğrencisi ve halefi Jean Esquirol (1772-1840), aynı prensiplerle çalışan 10 yeni akıl hastanesinin kurulmasına yardımcı olmaya devam etti.

Tuke, Pinel ve diğerleri fiziksel kısıtlamayı ortadan kaldırmaya çalışmış olsalar da bu yöntem 19. yüzyılda da yaygın olarak kullanılmaya devam etmiştir. İngiltere'deki Lincoln Akıl Hastanesi'nde Robert Gardiner Hill, Edward Parker Charlesworth'un desteğiyle "her türden" hastaya uygun bir tedavi yönteminin öncülüğünü yapmış, böylece mekanik kısıtlama ve zorlamadan vazgeçilebilmiştir. 1838'de bunu başarmıştır. 1839'da Çavuş John Adams ve Dr. John Conolly, Hill'in çalışmalarından etkilendiler ve bu yöntemi o zamanlar ülkenin en büyüğü olan Hanwell Akıl Hastanesi'nde uygulamaya başladılar.

Akıl hastalarının bakımı için kurumsallaşmanın modern dönemi, 19. yüzyılın başlarında devlet öncülüğünde büyük bir çabayla başlamıştır. İngiltere'de 1845 Akıl Hastalığı Yasası, akıl hastalarının statüsünü açıkça tedavi gerektiren hastalar olarak değiştirdiği için akıl hastalarının tedavisinde önemli bir dönüm noktası olmuştur. Tüm akıl hastanelerinin yazılı yönetmeliklere sahip olması ve yerleşik uzman bir hekime sahip olması gerekiyordu. 1838 yılında Fransa, hem akıl hastanelerine kabulleri hem de ülke genelindeki akıl hastanesi hizmetlerini düzenlemek için bir yasa çıkardı. Amerika Birleşik Devletleri'nde, eyalet akıl hastanelerinin kurulması, 1842'de New York'ta bir tane kurulması için çıkarılan ilk yasa ile başladı. Utica Devlet Hastanesi 1850 civarında açılmıştır. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki pek çok devlet hastanesi 1850'lerde ve 1860'larda, iyileştirici etkisi olması amaçlanan bir mimari tarz olan Kirkbride Planı üzerine inşa edilmiştir.

Yüzyılın başında, İngiltere ve Fransa'nın toplamında akıl hastanelerinde sadece birkaç yüz kişi bulunuyordu. Bu sayı 1890'ların sonu ve 1900'lerin başında yüz binlere ulaşmıştı. Ancak akıl hastalığının kurumsallaşma yoluyla iyileştirilebileceği fikri zorluklarla karşılaştı. Psikiyatristler sürekli artan hasta nüfusunun baskısı altındaydı ve akıl hastaneleri yeniden gözaltı kurumlarından neredeyse ayırt edilemez hale geldi.

1800'lerin başında psikiyatri, akıl hastalığı kategorisini hastalık düzeyinde delüzyon veya mantıksızlığa ek olarak duygudurum bozukluklarını da içerecek şekilde genişleterek akıl hastalığı teşhisinde ilerlemeler kaydetmiştir. 20. yüzyıl, ruhsal bozukluklara farklı bakış açılarıyla bakan yeni bir psikiyatriyi dünyaya tanıttı. Emil Kraepelin'e göre, biyolojik psikiyatrinin ardındaki ilk fikirler, farklı ruhsal bozuklukların hepsinin doğada biyolojik olduğunu belirterek, yeni bir "sinir" kavramına dönüştü ve psikiyatri, nöroloji ve nöropsikiyatrinin kaba bir yaklaşımı haline geldi. Sigmund Freud'un öncü çalışmalarının ardından psikanalitik kuramdan kaynaklanan fikirler de psikiyatride kök salmaya başladı. Psikanalitik teori psikiyatristler arasında popüler hale geldi çünkü hastaların akıl hastanelerine kapatılmak yerine özel muayenehanelerde tedavi edilmesine olanak sağlıyordu.

Ancak 1970'lere gelindiğinde psikanalitik düşünce ekolü alan içinde marjinalleşmiştir. Biyolojik psikiyatri bu dönemde yeniden ortaya çıkmıştır. Psikofarmakoloji ve nörokimya, Otto Loewi'nin asetilkolinin nöromodülatör özelliklerini keşfetmesi ve böylece onu bilinen ilk nörotransmitter olarak tanımlamasıyla başlayarak psikiyatrinin ayrılmaz parçaları haline geldi. Daha sonra, farklı nörotransmitterlerin davranışın düzenlenmesinde farklı ve çoklu işlevlere sahip olduğu gösterilmiştir. İnsan ve hayvan örneklerinin kullanıldığı nörokimya alanındaki çok çeşitli çalışmalarda, nörotransmitterlerin üretimi, geri alımı, reseptörlerin yoğunluğu ve konumlarındaki bireysel farklılıklar, belirli psikiyatrik bozukluklara yatkınlıktaki farklılıklarla ilişkilendirilmiştir. Örneğin, 1952'de klorpromazinin şizofreni tedavisindeki etkinliğinin keşfi, 1948'de lityum karbonatın bipolar bozuklukta duygudurum iniş çıkışlarını dengeleme yeteneği gibi, tedavide devrim yarattı. Psikoterapi hâlâ kullanılıyordu, ancak psikososyal sorunların tedavisi olarak. Bu, birçok psikiyatrik bozukluğun nörokimyasal doğası fikrini kanıtladı.

Psikiyatrik bozuklukların biyobelirteçlerini aramak için bir başka yaklaşım da ilk kez 1980'lerde psikiyatri için bir araç olarak kullanılan nörogörüntülemedir.

1963 yılında ABD Başkanı John F. Kennedy, Ulusal Ruh Sağlığı Enstitüsünü devlet psikiyatri hastanelerinden taburcu edilenler için Toplum Ruh Sağlığı Merkezlerini yönetmekle görevlendiren bir yasa çıkardı. Ancak daha sonra Toplum Ruh Sağlığı Merkezlerinin odak noktası, akut ancak daha az ciddi ruhsal bozukluğu olanlara psikoterapi sağlamaya kaydı. Nihayetinde, hastanelerden taburcu edilen ağır akıl hastalarını aktif olarak takip ve tedavi etmek için herhangi bir düzenleme yapılmadı ve bu da akıl hastalığı olan kronik evsizlerden oluşan büyük bir nüfusun ortaya çıkmasına neden oldu.

Tartışmalar ve eleştiriler

Psikiyatri kurumu, başlangıcından bu yana tartışmalara konu olmuştur.  Aralarında sosyal psikiyatri, psikanaliz, psikoterapi ve eleştirel psikiyatrinin de bulunduğu akademisyenler psikiyatriye eleştiriler getirmiştir. Psikiyatrinin zihin bozukluklarını ilaçlarla tedavi edilebilen beyin bozukluklarıyla karıştırdığı; ilaç kullanımının kısmen ilaç şirketlerinin lobi faaliyetlerinden kaynaklandığı ve bunun da araştırmaların çarpıtılmasına yol açtığı; "akıl hastalığı" kavramının genellikle insanların çoğunluğunun kabul etmediği inanç ve davranışlara sahip olanları etiketlemek ve kontrol etmek için kullanıldığı; ve tıbbın fikirlerinden fazlasıyla etkilenerek ruhsal sıkıntıların doğasını yanlış anlamasına neden olduğu ileri sürülmüştür. Psikiyatriye alan içinden eleştiriler İngiltere'deki eleştirel psikiyatri grubundan gelmektedir.

Double, eleştirel psikiyatrinin çoğunun indirgemecilik karşıtı olduğunu savunmaktadır. Rashed, yeni ruh sağlığı biliminin, hastalıklar için bütünleştirici ve biyopsikososyal modeller arayarak bu indirgemeci eleştirinin ötesine geçtiğini ve eleştirel psikiyatrinin çoğunun artık ortodoks psikiyatriyle birlikte var olduğunu savunuyor, ancak birçok eleştirinin ele alınmadığını belirtiyor.

Anti-psikiyatri terimi 1967 yılında psikiyatrist David Cooper tarafından ortaya atılmış ve daha sonra Thomas Szasz tarafından popüler hale getirilmiştir. Antipsychiatrie kelimesi 1904 yılında Almanya'da kullanılmaya başlanmıştır. Anti-psikiyatri hareketinin temel önermesi, psikiyatristlerin "normal" insanları "sapkın" olarak sınıflandırmaya çalıştıkları; psikiyatrik tedavilerin sonuçta hastalara yardımcı olmaktan çok zarar verdiği; ve psikiyatrinin geçmişinde psikocerrahi gibi (şimdi tehlikeli olarak görülebilecek) tedavilerin yer aldığıdır ki bunun bir örneği de frontal lobektomidir (yaygın olarak lobotomi olarak adlandırılır). Lobotomilerin kullanımı 1970'lerin sonunda büyük ölçüde ortadan kalkmıştır.

Ayrıca bakınız
 Tıbbi psikoloji
 Çocuk ve ergen psikiyatrisi
 Antipsikiyatri

Notlar

Kaynakça

Özel

Genel

Konuyla ilgili yayınlar

 Francis, Gavin, "Changing Psychiatry's Mind" (review of Anne Harrington, Mind Fixers: Psychiatry's Troubled Search for the Biology of Mental Illness, Norton, 366 pp.; and Nathan Filer, This Book Will Change Your Mind about Mental Health: A Journey into the Heartland of Psychiatry, London, Faber and Faber, 248 pp.), The New York Review of Books, vol. LXVIII, no. 1 (14 January 2021), pp. 26–29. "mental disorders are different [from illnesses addressed by other medical specialties].... To treat them as purely physical is to misunderstand their nature." "care [needs to be] based on distress and [cognitive, emotional, and physical] need rather than [on psychiatric] diagnos[is]", which is often uncertain, erratic, and unreplicable. (p. 29.)

Sosyal bilimler
Ruhsal ve davranışsal bozukluklar
Tıbbi meslekler
Psikoloji dalları
Davranışsal bilimler
Akademik bilim dalları
Psikiyatri

Psikiyatri


Herseler Werth es una isla fluvial de Alemania que se encuentra entre Bonn y Colonia, en el pueblo de Bornheim-Hersel, parte del estado de Renania del Norte-Westfalia. Tiene una superficie de 14,8 hectáreas y 1,67 kilómetros de largo. Es una reserva natural, por tanto un espacio protegido. Desde diciembre de 1993, no hay acceso libre a la isla.
La isla esta cubierta por plantaciones de álamos, que fueron traídos después de la Segunda Guerra Mundial por la intervención humana.

Véase también
 Geografía de Alemania
 Geografía de Europa

Referencias

Enlaces externos
 Mapa de localización

Archipiélagos e islas de Renania del Norte-Westfalia
Islas fluviales de Alemania
Río Rin

Herseler Werth


Oberhinterhof ist ein Gemeindeteil der Stadt Feuchtwangen im Landkreis Ansbach (Mittelfranken, Bayern).

Geographie
Südlich des Weilers fließen der Dänzelbach und Weihergraben zu einem linken Zufluss der Zwergwörnitz zusammen, die wiederum ein rechter Zufluss der Wörnitz ist. 0,5 km nordöstlich liegt das Hardhölzlein, 0,5 km östlich das Hinterhöfer Holz, 1,5 km westlich erhebt sich der Hirschberg (). Eine Gemeindeverbindungsstraße führt nach Marktlustenau (2,2 km westlich) bzw. über Unterhinterhof zur Kreisstraße AN 42 (1 km südöstlich). Eine weitere Gemeindeverbindungsstraße führt nach Larrieden zur Kreisstraße AN 5 (1,5 km nordöstlich).

Geschichte
Oberhinterhof lag im Fraischbezirk des ansbachischen Oberamtes Feuchtwangen. Im Jahr 1732 bestand der Ort aus sieben Anwesen und einem Gemeindehirtenhaus. Die Dorf- und Gemeindeherrschaft und die Grundherrschaft über alle Anwesen hatte das Amt Dinkelsbühl des Deutschen Ordens. An diesen Verhältnissen änderte sich bis zum Ende des Alten Reichs nichts. Von 1797 bis 1808 unterstand der Ort dem Justiz- und Kammeramt Feuchtwangen.

Mit dem Gemeindeedikt (frühes 19. Jahrhundert) wurde Oberhinterhof dem Steuerdistrikt und der Ruralgemeinde Larrieden zugeordnet. Im Zuge der Gebietsreform wurde Oberhinterhof am 1. Januar 1972 nach Feuchtwangen eingemeindet.

Einwohnerentwicklung

Religion
Der Ort ist seit der Reformation evangelisch-lutherisch geprägt und nach St. Michael (Larrieden) gepfarrt. Die Einwohner römisch-katholischer Konfession sind nach St. Ulrich und Afra (Feuchtwangen) gepfarrt.

Literatur

Weblinks

Fußnoten

Geographie (Feuchtwangen)
Ort im Landkreis Ansbach
Weiler in Mittelfranken

Oberhinterhof


Bipolar bozukluk veya İki uçlu duygudurum bozukluğu (önceki isimlendirmesi ile manik depresyon), her biri günlerden haftalara kadar süren depresif ve manik periyotlar ile karakterize edilen, bireyin tamamıyla sağlıklı bir duygudurum (ötimik) vaziyetine de girebildiği, bir duygudurum bozukluğudur. Yaşanan bu iki dönemin ortak özelliği, kişilerin duygudurumunda olağan seyrinden farklı özellikte ve süreklilik arz eden bir yaşantısı olmasıdır. Bu farklılıklar depresif dönemde yaşanan hüzünlü, özgüveni düşük ruh halindeki artış (disfori) ve bununla birlikte manik dönem olarak nitelendirilen neşedeki artıştır (öfori).

Belirtileri

Mani, bipolar bozukluğun tanımlayıcı özelliklerinden biridir ve farklı şiddet düzeylerinde gerçekleşebilir. Hipomani olarak adlandırılan orta düzey şiddetteki mani içinde bulunan bireyler zinde ve kolaylıkla heyecanlanabilmekte (uyarılgan) olup; genellikle yüksek seviyeli bir üretkenlik içerisindedirler. Hipomani ilerlemesi halinde, hasta bireyler birden değişiveren (Ing. erratic) ve fevri davranışlar gösterebilir. Bu hasta bireyler, geleceğe dair sıklıkla kötü kararlar alabilmektedir. Geleceğe dair gerçekçi olmayan düşünceler geliştirmekten ötürü daha az uyumaktadırlar. Mani bireyler, ekstrem durumlarda, psikoza uzanacak boyutta halüsinasyonlar görebilir, var olmayan sesler duymaya başlayabilir veya evrene-çevresine dair kuruntulu ya da çarpık inanışlar geliştirebilir. Bir mani dönemi (Ing. episode) ardından genellikle bir depresif dönem tecrübe edilir. Mani ya da hipomani döneminden depresif döneme ve tam tersi, geçişten sorumlu biyolojik mekanizmalar, günümüzde bütünüyle keşfedilememiştir.

Mani dönemi
Mani, hayatın akışına aykırı bir anormallik gösterecek şekilde en az bir hafta süresince 'yükselen' duygudurumu tecrübe edilmesi olarak tanımlanabilir. Bu duygudurumu, öforiden (yerinde duramama, zindelik hissiyatı, mutluluktan uçma vb.) deliryuma (bilincin ve algının kaybolması hali, hezeyan vb.) uzanan bir yelpaze içindedir.

Hipomani veya mani tecrübe eden bir bireyin, sıralanan şu davranışların en az üçünü göstermesi beklenir: konuşma baskısı (kesintisiz ve hızlı konuşmak), kısa dikkat süresi, 'racing thoughts', hedefler belirleme eyleminde artış, ajitasyon; hiperseksüalite veya aşırı maddi harcama yapmak gibi tepisel (impulsif), yüksek riskli davranışlar geliştirme.

Bir bireyin mani dönemi tecrübe ediyor olup olmadığına dair kesin kanaat, bu davranışların ancak hasta bireyin sosyal veya iş hayatını sekteye uğratması halinde getirilmektedir. Bu dönem rahatsızlığına müdahil olunmadığı takdirde, bir mani dönemi genellikle üç ila altı ay süresince devam eder.

Hipomani veya mani bireylerde uyku ihtiyacının azalması, muhakemenin zayıflaması, çok hızlı ve abartılı konuşmaya başlanması gözlemlenebilir. Mani bireylerde, bir "kendi kendini tedavi etme yöntemi" maksatlı, yıllarca sürdürülmüş bir madde bağımlılığı geçmişine rastlanabilir. Bu dönemde, birey kendisinin durdurulamaz olduğunu hissedebilir; "seçilmiş bir kişi" ve bir "özel görev"le yükümlü olduğunu düşünmeye başlayabilir ya da büyüklenmeci-delüzyonal fikirlere sahip hale gelebilir. Bu duygudurumu hali, saldırgan davranışlara dönüşebilir ve kimi zaman bireyin bir ruh ve sinir hastalıkları hastanesinde yatılı tedavi görmeye mecbur bırakılmasına yol açabilir. Mani belirtilerinin şiddet düzeyi, Young Mani Derecelendirme Ölçeği gibi ölçeklerle ölçülendirilmeye çalışılabilir; fakat, bu tip ölçeklerin geçerlilik ve güvenilirlik düzeyi günümüzde araştırma konusudur.  Bir mani ya da depresif dönem başlangıcı habercisi çoğunlukla uyku bozukluklarıdır . Mani döneminden üç hafta öncesine kadar duygudurum değişimleri, psikomotor ajitasyon ve beslenme düzeninde değişme ve anksiyetede artış gerçekleşebilir.

Hipomani dönemi
Hipomani, bir seviye düşük şiddette mani olarak tarif edilebilir. Hipomani, maninin tüm semptomlarını en az dört gün tecrübe edilmesi olarak kavramsallaştırılmıştır. Lakin, bu tecrübeler, sosyal veya iş hayatında bireyin kabiliyetlerini önemli ölçüde olumsuzlaştırmaz; delüzyon ya da varsanı (halüsinasyon) psikozlarını barındırmaz ve bireyin, ruh-sinir hastalıkları hastanesinde müşahede altında bulundurulmasını gerektirmez. Aksine, hipomani dönemlerinde bireyin genel faal halleri güçlenebilir; bu durum, kimi araştırmacılar tarafından bir savunma mekanizmasi olarak değerlendirilmiştir. Hipomani dönemleri nadiren maniye evilir. Hipomani tecrübe eden kimi bireylerde yaratıcılık artışı rapor edilmişken ; kimilerinde asabiyet artışı veya muhakame zayıflaması gözlemlenmiştir.

Hipomani, kimi bireylerde olumlu hisler yaratabilmektedir; fakat, bu dönemi tecrübe etmiş birçok bireyin rapor edilmiş beyanına göre, tecrübe beklentisinin oluşturduğu stres çokça sancılı bulunmuştur. Hipomani dönemindeki bipolar bozukluk hastaları, kendilerine ait eylemlerin, kendi etrafında olan bireyler üzerindeki etkilerini fark edememek veya bu etkileri unutmak eğiliminde istem dışı bulunabilir. Hasta bireyin aile üyeleri ya da arkadaşları, bireyin duygudurumu çalkantılarını gözlemleyebilmesine karşın, genellikle, birey bu çalkantılı sürecin farkında olmaz. 'Hipomanik bir eylem', depresif bir dönem ile takip edilmediğinde veya duygudurum çalkantılarının kontrol dışı, aniden değişebilen olmadığı hallerde, genellikle birey ve çevresi icin sorun yaratıcı olarak görülmez. Dönem semptomları, genellikle birkaç hafta ila ay arası kadar sürer.

Depresif dönem
Bipolar bozukluğun depresif dönem semptomları şunlardır: Üzüntü, öfke ve alınganlık duygularının direşken olması, zevk alınan aktivitelere ilgisizleşme/kayıtsızlaşma, aşırı ya da yersiz suçluluk hissi, umutsuzluk, çokça ya da çok az uyumak, iştah ve/veya kiloda değişimler, bitkinlik, zihinsel odaklanmada zorlanma, kendinden nefret etme veyahut değersizlik hissiyatı, ölümü sıkça düşünmek ve intihar fikrine kapılmak/planını yapmak. Ağır vakalarda, birey psikoz semptomları gösterebilir. Bu ağır vaka, 'psikoz özellikleri gösteren ağır bipolar bozukluk' olarak da adlandırılmaktadır. Bu semptomlar, delüzyon ve halüsinasyondur. Bir depresif dönem, en az iki hafta sürmektedir; müdahil olunmadığı takdirde intihar ile neticelenebilir.

Rahatsızlığın ortaya çıkış yaşı azaldıkça, rahatsızlık dönemlerinin ilk birkaçının depresif dönem olma ihtimali artmaktadır. Bipolar bozukluk teşhisinde en az bir dönem mani ya da hipomani tecrübesi rapor edilmesine gerek duyulduğu icin, birçok bireye istemeyerek majör depresif bozukluk tanısı konmakta ve birey, reçete edilen antidepresanlar ile hatalı şekilde tedavi edilmeye çalışılmaktadır.

Karışık afektif dönem
Bipolar bozuklukta, 'karışık afektif dönem', mani ve depresif dönem semptomlarının aynı anda gerçekleşmesi halidir. Karışık dönem, depresif duygudurumuna, duygu çalkantılarının ve içtepisel kontrolün azalmasının eşlik etmesinden ötürü intihar riskinin nispeten yüksek olduğu bir dönemdir. Bu dönemde, karışık olmayan mani veya depresif dönemlere göre anksiyete bozukluğu eşzamanlı hastalık olarak daha sık belirir. Madde ve/veya alkol bağımlılığı da bu dönemdeki eğilimlere eşlik edebilir.

Alakalı unsur ve durumlar
Bipolar bozukluğa, teşhis kıstasları olarak değerlendirilmeyen klinik haller eşlik edebilir. Örneğin yetişkin hastalarda, genellikle, kognitif (bilişsel, algısal) süreç ve kabiliyetlerde değişimler gözlemlenebilir. Bunlar arasında dikkat ila zihinsel yürütücü işlevlerde ve hafızada zayıflama sayılabilir. Kimi bilimsel araştırmalar, bipolar bozukluk ile yaratıcılık arasında dikkate değer bir doğru orantı olduğunu rapor etmiştir. Bipolar bozukluk hastaları, ilişkilerini sürdürmekte zorluk yaşayabilirler. Bipolar bozukluk teşhisi konulmuş bireylerin çocukluk döneminde rapor edilmiş öncül ve alakalı rahatsızlıklar olabilir, bunlar arasında; duygudurum anomalileri, majör depresif bozukluk dönemleri ve dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğu sayılabilir.

Eșlik eden unsur ve durumlar
Bipolar bozukluk teşhisi, hastalık ile eș zamanlı gerçekleşebilir. Kimi diğer psikiyatrik haller sebebiyle kolay olmayabilir; bu haller arasında: obsesif kompulsif bozukluk, madde bağımlılığı, yeme bozuklukları, dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğu, sosyal anksiyete bozukluğu, premenstrüel sendrom ve panik bozukluk belirtilebilir. Semptom ve dönemlerin uzun soluklu ve dikkatli analizi, mümkün ise bireyin aile fertleri ve arkadaş çevresi ile de iletişim halinde olunarak, eşlik eden diğer rahatsızlıkların var olduğu bipolar bozukluk vakalarında, uygun bir tedavi planı oluşturulması için çok önemlidir.

Nedenleri
Bipolar bozukluğa yol açan mekanizmalar kesin olarak bilinmemektedir ve bireyden bireye farklılık gösterebilir. Hastalığın oluşma riskini %60-80 bandında genetik etmenlerin oluşturduğu düşünülmektedir. Bipolar spektrumunda kalıtsallık oranı 0.71 olarak tahmin edilmektedir. I. tip bipolar bozukluğa ait konkordans oranları, modern araştırmalarda, tek yumurta ikizleri icin mütemadiyen %40 oranında tespit ediliyorken, bu oran çift yumurta ikizleri için %5 civarında bulunmaktadır. I. ila II. tip bipolar bozukluk ve siklotimik bozukluk kombinasyonu tecrübe eden çift ve tek yumurta ikizlerinde de, bir önceki çalışma sonucuna benzer olarak, ilgili oran sırasıyla %42 ve %11 olarak not edilmiştir. Unipolar bozukluğa ait kondordans oranlarını araştıran bir diğer bilimsel çalışmada, bu oran tek yumurta ikizleri icin %67 rapor edilmişken; çift yumurta ikizleri icin %19 olarak öne sürülmüştür. Yukarıdaki araştırmaların tümünde, çift yumurta ikizlerine ait konkordans oranlarının nispeten düşük olması, hastalık oluşumu üzerinde aile ve çevre etkisinin kısıtlı olduğu çıkarımını önermektedir; fakat, bu tip araştırmaların doğası itibarıyla dar kapsamlı örneklemlemelere dayanıyor olması, bu önermenin kesin ispatını zorlaştırmaktadır.

Genetik
Kimi davranışsal genetik araştırması, pek çok kromozom bölgesinin ve aday genin, her biri hafif veya orta etkili olmak üzere, bipolar bozukluk yatkınlığı ile etkileşimde bulunduğunu önermiştir. Bir araştırmada, bipolar bozukluk riskinin, bipolar bozukluk tecrübe etmiş bireylerin birinci dereceden yakınlarında, toplum ortalamasına nispeten yaklaşık on kat yüksek olduğu bildirilmiştir. Ayrıca, aynı çalışmada, majör depresif bozukluk riskinin de aynı gruplar için üç kat yüksek olduğu belirtilmiştir.

Maniye dair ilk genetik bağlantı sonucunun 1969 senesinde keşfedilmesine karșın, günümüze kadarki araştırma sonuçları birbirini değillemektedir. Bu yazının yazıldığı ana değinki en kapsamlı ve en son genom çapında ilişkilendirme çalışması herhangi tek bir lokusun bipolar bozukluktan sorumlu olduğuna dair bir sonuca ulașamamıştır.

BDNF, dopamin reseptörü D4, d-aminoasit oksidaz ve TPH1'nin polimorfizmleri, sıkça bipolar bozukluk ile ilintilendirilmiş ve ilk zamanlarda geçmiş-verilerin analizi ile ispat edildiğine kanaat getirilmiş; fakat, ilgili testlerdeki birtakım doğrulamaların üzerine, bu grup gen ve bipolar bozukluğun ilintili oluşuna dair kesin yargı geri çekilmiştir. Buna karşın, yeni bir çalışmada, TPH1'deki iki farklı polimorfizmin, bipolar bozukluk ile ilintili olduğu gözlemi rapor edilmiştir.

Çevresel
Çevresel etmenler bipolar bozukluk oluşumu ve sürecinde önemlidir ve bireyin psikososyal özelikleri bireyin genetik nizamı ile etkileşebilir. Yakın zamanda vuku bulan hadiseler ve bireyler arası ilişkiler de, bipolar bozukluk dönemlerinin oluşumu ve tekrar edişinde, unipolar bozuklukta olduğu gibi bir ihtimalle etkili olabilir.

Nörolojik
Nispeten daha az etkili olsa da, bipolar bozukluk ya da benzeri rahatsızlıklar, devamda aktarılan nörolojik durum veya yaralanmalar sonucu ortaya çıkabilir: inme, travmatik beyin yaralanması, HIV enfeksiyonu, multipl skleroz, porfiria ve ender olarak temporal lob epilepsisi.

Teşhis
Bipolar bozukluk genellikle ergenlik veya erken yetişkinlik döneminde teşhis edilir, ancak başlangıç yaşam boyunca da ortaya çıkabilir. Teşhisi, bireyin kendi bildirdiği deneyimlere, aile üyelerinin, arkadaşlarının veya iş arkadaşlarının bildirdiği anormal davranışlara, bir klinisyen tarafından değerlendirilen gözlemlenebilir hastalık belirtilerine ve ideal olarak tıbbi bir incelemeye dayanır. diğer nedenleri dışlamak için. Özellikle anneden bakıcı tarafından puanlanan derecelendirme ölçeklerinin, bipolar bozukluğu olan gençleri belirlemede öğretmen ve gençlerin puanladığı raporlardan daha doğru olduğu görülmüştür. Değerlendirme genellikle ayaktan tedavi bazında yapılır; Kendisi veya başkaları için bir risk varsa, yatılı bir tesise kabul kabul edilir.

Bipolar bozukluğu teşhis etmek için en yaygın kullanılan kriterler, Amerikan Psikiyatri Birliği'nin (APA) Zihinsel Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı, Beşinci Baskı (DSM-5) ve Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) Uluslararası Hastalıkların İstatistiksel Sınıflandırması'ndan alınmıştır. ve İlgili Sağlık Sorunları, 10. Baskı (ICD-10). ICD-10 kriterleri ABD dışındaki klinik ortamlarda daha sık kullanılırken, DSM kriterleri ABD içinde kullanılır ve araştırma çalışmalarında uluslararası alanda kullanılan hakim kriterlerdir. 2013 yılında yayınlanan DSM-5, selefi DSM -IV-TR'ye kıyasla daha ileri ve daha doğru tanımlayıcılar içermektedir. Bu çalışma, DSM-V'in iki kutuplu spektrumu içindeki çeşitli tanıları içeren ICD'nin yaklaşan on birinci revizyonunu etkilemiştir.

Bipolar bozukluğun taranması ve değerlendirilmesi için çeşitli derecelendirme ölçekleri mevcuttur, bunlar arasında Bipolar spektrum tanı ölçeği, Duygudurum Bozukluğu Anketi , Genel Davranış Envanteri ve Hipomani Kontrol Listesi de bulunmaktadır. Değerlendirme ölçeklerinin kullanımı tam bir klinik görüşmenin yerini tutamaz ancak semptomların hatırlanmasını sistematize etmeye hizmet eder. Öte yandan, bipolar bozukluğu taramaya yönelik araçların duyarlılığı daha düşük olma eğilimindedir.

Ayırıcı tanı
Bipolar bozukluk, Uluslararası Hastalık Sınıflandırması'na göre zihinsel ve davranışsal bir bozukluk olarak sınıflandırılır. Bipolar bozuklukta görülenlere benzer semptomlara sahip olabilen zihinsel bozukluklar arasında Şizofreni, Majör depresif bozukluk, Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (ADHD) ve Borderline kişilik bozukluğu gibi bazı kişilik bozuklukları yer alır. Bipolar bozukluk ile Borderline kişilik bozukluğu arasındaki temel fark, ruh hali değişimlerinin doğasıdır; ruh halindeki günler, haftalar veya daha uzun süren sürekli değişikliklerin aksine, ikinci durumdaki değişiklikler (daha doğrusu duygusal düzensizlik olarak adlandırılır ) ani ve sıklıkla kısa ömürlüdür ve sosyal stres etkenlerine ikincildir.

Bipolar bozukluğun tanısını koyan herhangi bir biyolojik test bulunmamakla birlikte, kesin tanı konulmadan önce bipolar bozukluğa benzer klinik bulgulara sahip tıbbi hastalıkların mevcut olup olmadığını araştırmak için kan testleri ve/veya görüntüleme yapılmaktadır. Multipl skleroz, kompleks kısmi nöbetler, felçler, beyin tümörleri, Wilson hastalığı, travmatik beyin hasarı, Huntington hastalığı ve kompleks migren gibi nörolojik hastalıklar bipolar bozukluğun özelliklerini taklit edebilir. Nörolojik bozuklukları dışlamak için EEG kullanılabilir. Epilepsi gibi ve beyin lezyonlarını dışlamak için başın CT taraması veya MRI'sı kullanılabilir. Ek olarak, hipotiroidizm, hipertiroidizm ve Cushing hastalığı gibi endokrin sistem bozuklukları, bağ dokusu hastalığı sistemik lupus eritematozus gibi ayırıcı niteliktedir. Bipolar maniye benzer görünebilen bulaşıcı maninin nedenleri arasında herpes ensefaliti, HIV, influenza veya nörosifiliz yer alır. Bazı vitamin eksiklikleri örneğin pellagra ( niyasin eksikliği), B 12 vitamini eksikliği, folat eksikliği ve Wernicke-Korsakoff sendromu ( tiyamin eksikliği ) de maniye yol açabilir. Manik semptomlara neden olabilecek yaygın ilaçlar arasında antidepresanlar, prednizon , Parkinson hastalığı ilaçları, tiroit hormonu, uyarıcılar ( kokain ve metamfetamin dahil ) ve bazı antibiyotikler bulunur.

Tedavisi

Tedavi edilmediği durumda ağır bir seyir izleyebilen bir psikiyatrik rahatsızlıktır.

Bipolar Bozukluk bazı kişilerde mevsimsel bir dalgalanma gösterir. Sonbahar ve kış, depresif durumun, ilkbahar aylarıysa manik atakların gözlendiği aylardır. Daha nadir olarak tam tersi de gözlenebilir.

Duygudurumların yoğunluğu ve süresi kişiden kişiye büyük ölçüde değişir.

Bipolar bozukluk üç ilaç sınıfıyla tedavi edilir; ruh hali stabilizatörleri, antipsikotikler ve antidepresanlar. Çoğunlukla tedavi duygu durum dengeleyicisi ilaçlar ve psikoterapiden oluşur. İlaçlar birincil tedaviyken, hastanın geçmiş devrelerin yarattığı kişisel ve sosyal zararları anlaması ve kabul etmesine yardımcı olmada ve gelecekte yaşayabilecekleriyle daha iyi başa çıkabilmesinde psikoterapi önemli bir rol oynar. Yineleyen hastalık dönemleri (mani, depresyon, hipomani gibi) nedeniyle duygudurum dengeleyici ilaçların doktor kontrolünde uzun yıllar alınması gerekebilir.

Bipolar bozukluk genellikle ilaç ile tedavi edilmektedir. Psikiyatristler ve pratisyen hekimler genel olarak bipolar bozukluk semptomlarını azalmak için etkin ilaç tedavisini tercih ederler. Doktorunuz ile sürekli iletişimde kalmak, doktorunuzun söylediklerini harfiyen uygulamanız hastalığın tedavisinde önemli bir yere sahiptir. Bipolar bozukluk rahatsızlığı boyunca toplum hayatına uyum sağlamak, insanlardan uzak durmamak oldukça önemlidir. Hastalığın tedavisi ilaç kullanımı ile yapılıyor olsa da psikolojik rahatsızlıklarda moralin yeri unutulmamalı, bipolar bozukluğu bulunan kişinin morali yüksek tutulmalıdır.

Tedavi sonrası

İlaçla tedavi, hastalığın kontrol altına alınması içindir. Kişi, bir psikiyatrist doktor ve psikolog yardımıyla, depresyon eğilimlerine karşı bir savunma geliştirmelidir. Yine de manik ataklar önlense bile, kişide genel bir durgunluk gözlenebilir. Kişi, bu eğilime karşı da hazırlıklı olmalı, yoğun depresif süreçlerde gerektiğinde müdahale edilmelidir.

Dış bağlantılar

 Bipolar Bozukluk
Bipolar Disorder overview from the U.S. National Institute of Mental Health website
NICE Bipolar Disorder clinical guidelines from the U.K. National Institute for Health and Clinical Excellence website

Ayrıca bakınız
 Bipolar bozukluk hastası ünlüler listesi
 Majör depresif bozukluk

Kaynakça

Engel türleri

Bipolar bozukluk


Mama Ocllo, İnka mitolojisinde bir ana tanrıça. Bereket tanrıçası olarak da kabul edildiği olmuştur. Bir efsanede Güneş tanrısı Inti ile Ay tanrıçası Mama Quilla'nın çocuğu olarak geçse de, bir başka efsanede Viracocha ve Mama Cocha'nın çocuğu olarak geçer. Manco Capac'ın kız kardeşi ve eşidir. Cuzco'yu beraber keşfetmişlerdir.

Ayrıca İnkalara iplik eğirmeyi öğretenin Mama Ocllo olduğuna inanılır.

Quechua'da (Peru'da yaşayan, İnkaların yönetici sınıfı) ona bazen Mama Uqllu da denirdi. Mama Ocllo isminin farklı alfabelerce Mama Ogllo olarak da yazıldığı bilinmektedir. Yanlış OCR okumaları sonucu isim: Mama Oello, Mama Oella, Mama Oullo ve Mama Occlo gibi yanlış şekillerde de yazılmış olduğu düşünülmektedir.

Kaynakça

İnka mitolojisi
Kızılderili tanrıları
Ana tanrıçalar
Bereket tanrıçaları

Mama Ocllo


Küçükcamili, Bala - Ankara ili Balâ ilçesine bağlı mahalle
 Küçükcamili, Alaca - Çorum ili Alaca ilçesine bağlı köy

Küçükcamili


An Bulbostylis renschii in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni Johann Otto Boeckeler, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Charles Baron Clarke. An Bulbostylis renschii in nahilalakip ha genus nga Bulbostylis, ngan familia nga Cyperaceae.

Mabibilngan ini ha Madagascar. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Bulbostylis

Bulbostylis renschii


Happy Christmas! (Tomten är far till alla barnen) est un film suédois réalisé par Kjell Sundvall, sorti en 1999. Le film a eu trois remakes.

Synopsis
Sara décide d'inviter ses trois ex-maris et leurs familles pour Noël.

Fiche technique
 Titre : Happy Christmas!
 Titre original : Tomten är far till alla barnen
 Réalisation : Kjell Sundvall
 Scénario : Monika Rolfner avec la collaboration de Eva Callenbo et Harald Hamrell
 Musique : Geir Bøhren et Bent Åserud
 Photographie : John Christian Rosenlund
 Montage : Thomas Täng
 Production : Lars Blomgren et Börje Hansson
 Société de production : BV-film, Filmlance International, Frithiof Film to Video, Kinoproduction, Sonet Film, TV 1000, The Chimney Pot et Yellow Cottage
 Pays :
 Genre : Comédie
 Durée : 95 minutes
 Dates de sortie :
 :
 :

Distribution
 Katarina Ewerlöf : Sara
 Peter Haber : Janne
 Jessica Zandén : Rita
 Leif Andrée : Åke
 Nina Gunke : Eva
 Dan Ekborg : Gunnar
 Lena B. Eriksson : Anne
 Anders Ekborg : Tomas
 Inga Ålenius : Signe
 Carl Kjellgren : Erik
 Helena af Sandeberg : Marika
 Alexandra Dahlström : Jeanette
 Stina Rautelin : Helena
 Suzanne Reuter : Carina
 Per Burell : Mats
 Kajsa Ernst : Pauline
 Ester Sjögren : Elin
 Tin Carlsson : Richard
 Lisa Ambjörn : Johanna
 Sally Carlsson : Liselotte
 Viktor Schotte : Daniel
 Molly Larsson : Patricia
 Joel Cronström : Benny
 Jill Johansson : Josefin
 Neshwan Bakhet : Gustav

Distinctions
Le film a été nommé pour quatre prix Guldbagge et a reçu celui de la meilleure actrice pour Katarina Ewerlöf.

Remakes
Le film a eu trois remakes : Une avalanche de cadeaux en Allemagne (2007), Divin Enfant en France (2014) et Täydellinen joulu en Finlande (2019).

Notes et références

Liens externes

Film suédois sorti en 1999
Comédie suédoise
Film de Noël

Happy Christmas!


Barry Green is an American orchestral and solo double bass player and teacher. He was the principal bassist for the Cincinnati Symphony Orchestra. A contemporary of people such as Gary Karr, he has developed and publicized his own method for double bass.

Works
He has published three instructional books, The Inner Game of Music (Doubleday, 1986-over 250,000 copies sold ), The Mastery of Music: Ten Pathways to True Artistry (Broadway Books 2003), and Bringing Music to Life (2009 GIA Music). Also, he has published a DVD on The Inner Game of Music (U. of Wisconsin-Clinics on cassette) and Bringing Music to Life (2009 GIA Music). In addition, he has released seven Inner Game of Music Workbooks for band, orchestra, small ensembles, keyboard, voice and all instruments in C and transposing keys plus a workbook for SEBSEQUA (Barber Shop and Sweet Adelines choruses).

His bass methods include The Popular Bass Method (with Jeff Neighbor) and Advanced Techniques of Double Bass Playing. He has seven solo LPs and three solo CDs, including, most recently, Live from St. Croix with Barry Green and James Hart and Ole-Cool with accompanying colleagues from Spain and America, and Seat of the Pants (music of Lenny Carlson).

He taught bass and music for the San Francisco Symphony Education Department and still teaches at The University of California, Santa Cruz. He is a former Executive Director of the International Society of Bassists (1975-1981) and is the founder of the Northern California Bass Club. In San Diego, Green is active performing and directing unique concert programs for the public including a narrative story of Anna's Way with text by Alan Scofield with solo bass, piano, percussion, narrator and background visuals. He tours extensively with this uniquely powerful and emotional story of the Tai Chi Master and his apprentice-15-year-old female bass prodigy.

He performs on Evanescence's Synthesis and on numerous albums with Erich Kunzel and the Cincinnati Pops Orchestra.

Personal life
Green is married to the Reverend Mary Tarbell-Green and currently living in San Diego, California. He has two sons, both married and living in Cincinnati; Zachary aged 40 with a 10-year-old son, and Adam aged 38 who has a six-year-old son and four-year-old daughter. Green also has a 38-year-old stepson Richard Trapp living in Venice, California.

References

External links
 The Inner Game of Music - about Barry Green

American classical double-bassists
Male double-bassists
Year of birth missing (living people)
Living people
Musicians from Los Angeles
William Howard Taft Charter High School alumni
Classical musicians from California
21st-century double-bassists
21st-century American male musicians

Barry Green


Memoire sur la Famille des Rhamnees, (abreviado (Mém. Fam. Rhamnées), es un libro con ilustraciones y descripciones botánicas que fue escrito por el médico, botánico y fitopaleontólogo francés; Adolphe Theodore Brongniart. Fue publicado en el año 1826.

Referencias

Enlaces externos
en IPNI

Libros de botánica
Publicaciones científicas

Memoire sur la Famille des Rhamnees


ස්වායම්භුව මනු (සංස්කෘත:स्वायम्भुवमनु) යනු මෙම කල්ප ආරම්භයේදි බ්‍රහ්ම දෙවියන්ගේ සිරුරේ පහත කොටසින් ජන්මය ලැබූ පළමුවන මනුෂ්‍යයාය. ඔහුගේ බිරිඳ වන්නේ බ්‍රහ්ම දෙවියන්ගේ වම් හස්ථයෙන් නිර්මාණය වූ ශතරූපා නම් මනුෂ්‍ය ස්ත්‍රියයි.

ස්වායම්භුව මනු සහ ශතරූපා දැක්වෙන සිතුවමක් |alt=|thumb|218x218පික්

දේවී භාගවත පුරාණයේ සඳහන්ම වන ආකාරයට මනු හට ජන්මය ලබා දුන් පසුව බ්‍රහ්ම දෙවියන් ඔහුට ප්‍රජනනය කිරිමට ආශිර්වාදය ලබා ගැනීමට ශක්ති දෙවඟන උදෙසා ස්තෝත්‍ර ගායනා කරන ලෙස පවසන අතර ඒ අනුව ස්වායම්භුව දෙවඟනව ප්‍රසන්න කිරීමට ස්තෝත්‍ර ගායනා කරනු ලබයි. ඔහුගේ ස්තෝත්‍ර කෙරෙහි ප්‍රසන්න වූ දෙවඟන ඔහුට ප්‍රජනන කාර්‍යය සාර්ථකව ඉටු කර ගැනිමට වර ලබා දුන්නාය. ඒ අනුව ශතරූපාට දාව ප්‍රියව්‍රත සහ උත්තානපාද නමින් බලවත් පුත්‍රයන් තිදෙනෙකුත්, ආකූති, දෙවහූති සහ ප්‍රසූති නමින් ඉතා සුන්දර දියණියන් තිදෙනෙකුත් ජන්මය ලබන්නීය. ආකූති මහසෘෂි රුචි ද, දෙවහූති ප්‍රජාපති කර්ධම ද, තෙවන දියණිය වන ප්‍රසූති ප්‍රජාපති දක්ෂ ද සරණ පාවා ගන්නීය. ලෝකයේ සිටින සියලුම ජීවින් බිහි වූයේ ඒ තෙවන දියණියට දාවයි.

සිදත් සඟරාව තුළද ස්වායම්භුව මනු පිළිබඳව මෙසේ සඳහන් වේ.

මනු' නමින් දන්නා තුදුස් දෙනෙකි. ප්‍රථමයාණෝ 'ස්වායම්භුව මනු' නම්මු යැ. ඔවුන් විසින් 'ප්රනජාපතී' නාම දශ මහර්ශීහු නිපැදැවුණු ල. මනු ස්මෘති, 'මානව ධර්මව ශාස්ත්ර යන නම්වලින් ඇඳින්වෙන මනු නීති ග්‍රන්ථය ඔවුන් විසින් කැරුණෙකැ යි යෙත්.

References

ස්වායම්භුව මනු


«Ich steh an deiner Krippen hier» (alemán: Estoy al lado de tu cuna) es un popular villancico evángelico y ecuménico originario de Alemania, cuyo texto fue escrito en 1653 por el teólogo y poeta luterano Paul Gerhardt y musicalizado por primera vez en 1667 por Johann Georg Ebeling.

Otra versión del texto se debe a la reelaboración que en 1735 hizo el conde y teólogo Nikolaus Ludwig von Zinzendorf.

El texto puede acompañarse con la melodía original, o también con una compuesta por Johann Sebastian Bach en 1736.

Letra
En el texto se describe la devoción de un creyente frente al niño Jesús en el pesebre.

Referencias

Enlaces externos

Villancicos

Ich steh an deiner Krippen hier


مؤشر مدركات الفساد  هو مؤشر سنوي يُنْشَرْ من قبل منظمة الشفافية الدولية منذ عام 1995. ويصنف المؤشر الدول «حسب مستوياتها المتصورة من الفساد في القطاع العام، على النحو الذي تحدده تقييمات الخبراء واستطلاعات الرأي». حيث يقوم المؤشر بترتيب الدول حول العالم حسب درجة مدى ملاحظة وجود الفساد في الموظفين والسياسيين. تعرف المنظمة الفساد بانه إساءة استغلال السلطة المؤتمنه من اجل المصلحة الشخصية.

في آخر إصدار لمؤشر الفساد في عام 2019، والذي نشر في بداية عام 2020؛ اعتبرت كل من الدنمارك ونيوزيلندا وفنلندا والسويد وسويسرا وسنغافورة على أنها أقل الدول فسادًا في العالم، حيث تحتل مرتبة عالية باستمرار بين الشفافية المالية الدولية( الأداء)، في حين أن أكثر الدول فسادًا في العالم هي الصومال، حيث سجلت أداء 8-10 من أصل 100 منذ عام 2012. يُنظر إلى جنوب السودان أيضًا على أنه واحد من أكثر الدول فسادًا في العالم بسبب الأزمات الاجتماعية والاقتصادية المستمرة، حيث حصل على معدل أداء 13 فقط من أصل 100 في عام 2018.

طريقة المسح
الشفافية الدولية فوضت جوان جراف من جامعة باساو من اجل إنتاج مؤشر الفساد.
في عام 2005 المؤشر تم على 16 استفتاء ومسوحات من 10 مؤسسات مستقلة، المؤسسات التي زودت المؤشر بالمعلومات عام 2005 هي:

 جامعة كولومبيا.
 وحدة الاستخبارات الاقتصادية التابعة لمجموعة الـ ايكونمست.
 بيت الحرية.
 المعلومات الدولية.
 المعهد الدولي للتنمية الإدارية.
 لجنة المم المتحدة الاقتصادية لافريقية.
 المنتدى الاقتصادي العالمي.
 مجموعة مرشانت الدولية
 استشارية المخاطر السياسة والاقتصادية.
 مركز بحوث السوق الدولية.

المؤشرات السابقة كانت تستخدم مسوحات للاراء العامة، ولكن الآن يستخدم الخبراء فقط. والمؤشر يقوم باخذ ثلاثة مصادر متوفرة على الاقل من اجل تقييم البلد في المؤشر.

تقول الشفافية الدولية في موقعها: في الماضي مسوحات الخبراء في مصادر المعلومات للمؤشر كانوا غالباً من الاقتصاديين من الدول الصناعية، وجهة نظر البلدان الاقل تطوراً كانت تحت مستوى التمثيل المطلوب.
هذا الامر تغير مع الوقت، بإعطاء صوت أكبر ليمثل أسواق الاقتصادات الناشئة.

هذا المؤشر يقوم أساساً على الاستفتاءات، النتائج كانت أكثر تمثيلاً، ولكن اقل مصداقية للبلدان التي لديها مصادر اقل للمعلومات. بالإضافة ما يُعرف قانونياً بالفساد يخلتف باختلاف البلدان:
التبرع السياسي قانوني في بعض البلدان قد لا يكون كذلك في نطاق سلطة لبلدان اُخرى، ما قد يُعتبر بقشيشاً مقبولاً في بلدان قد لا يكون كذلك في أماكن أخرى ويعتبر رشوة.

الإحصائيات من هذا النوع تكون غامضة وغير دقيقة، والإحصائيات منذ اعوام مضت ليست بالضرورة مشابهة وقابلة للمقارنة.

المؤشر نفسة يوضح: من سنة لأخرى التغييرات في ترتيب البلد ليست فقط بسبب تغيير الملاحظات حول أداء البلد، لكن أيضاً قد تنتج من تغيير العينات والطريقة المنهجية للعمل في المؤشر.

كل سنة، بعض المصادر لا تقوم بتحديث معلوماتها ولهذا يجب إسقاطها عند عمل المؤشر، ويتم اعتماد مصادر جديدة موثوقة. بتغيير الطريقة المنهجية لجمع المعلومات، التغيير في نقاط البلد قد يكون بسبب جمع وجهات نظر أكثر وللاسئلة المختلفة التي تم طرحها، وعلى عكس التحركات ضد الفساد وكشف فضائح الفساد في البلدان التغيير في المؤشر لا يكون بهذه السهولة على مدى فترة قصيرة كسنة أو سنتين بل يمكن أكثر.

التقارير

2012–2019

2011
أعلى 20 بلد صنفت بأن لديها أدنى مستويات متصورة من الفساد كانت:

أسفل 20 بلد صنفت بأن لديها أعلى مستويات متصورة من الفساد كانت:

2010
أعلى 20 بلد صنفت بأن لديها أدنى مستويات متصورة من الفساد كانت:

أسفل 20 بلد صنفت بأن لديها أعلى مستويات متصورة من الفساد كانت:

الانتقاد
مؤشر الفساد اُنتقد لانة يقوم بملاحظة على مجموعة صغيرة، لانه يرفض الملاحظة على نسبة اوسع من السكان.
ابعد من ذلك يشتكي البعض ان المؤشر ياخذ ملاحظات مجردة، وان الاساليب المستخدمة في إعداد المؤشر لا يمكنها قياس الفساد المؤسسي.

انتقاد اخر قائم بسبب استخدام معلومات من مسوحات الجيل الثالث، التي يمكن ان تكون متغيره كثيراً بتغيير الأسلوب وكونة مكتمل من بلد لاخر.
إضافة إلى ان الاسالييب تتغير من سنة لأخرى في المؤشر نفسة، ولهذا قد تكون المقارنة أفضل أو أسوى.

انظر أيضًا
 الشفافية الدولية
 قائمة الدول حسب مؤشر التنمية البشرية

المراجع

وصلات خارجية

 الموقع الرسمي لمنظمة الشفافية الدولية
 تقرير الفساد العالمي

إحساس
تصنيفات دولية
فساد
فساد سياسي
قوائم الدول
منظمات غير حكومية
مؤشرات اقتصادية

مؤشر مدركات الفساد


رشيد الدين فضل الله الهمذاني المعروف بـرشيد الدين طبيب، (1247 - 1318) مؤرخ وطبيب فارسي من أصل يهودي وعالم اعتنق الإسلام وكتب في تاريخ المغول كتاب جامع التواريخ باللغة الفارسية الذي يعتبر مصدراً هاماً في علم التاريخ ووثيقة مهمة عن الإلخانات، حيث فصل في كتابه هذا تاريخ المغول من أيام جنكيز خان وحروبهم أيام هولاكو وغازان.

واهتم به المؤرخون والمستشرقون والدارسون في كل العالم وترجم للغات كتيرة لأنه مصدر أساسي لتاريخ المغول وجغرافيا المنطقة التي توسعوا وانتشروا فيها. واعتبره المؤرخ موريس روسابي أهم شخصية في بلاد فارس خلال حكم المغول.

سيرته
ولد رشيد الدين لعائلة يهودية فارسية في همدان، وعاش في بيتٍ معروفٍ بالطب والحكمة وحسن المعرفة وبعد الهمَّة؛ فأبوه عماد الدولة أبو الخير كان طبيبًا ملازمًا لسلاطين الإيلخانيِّين، وكان جميل الأخلاق متودِّدًا، ويُدعى جده موفَّق الدولة علي، وقيل: عالي، وغالي. كان يعيش مع نصير الدين الطوسى في قلاع الإسماعيلية بقهستان، ثم التحق بخدمة هولاكو خان على إثر استيلائه على تلك القلاع. اعتنق الإسلام حوالي سن الثلاثين.

بعد أن اعتنق الإسلام في سن الثلاثين، أصبح رشيد الدين الوزير القوي لإلخان غازان، وفي وقت لاحق، كلفه غازان بكتابة جامع التواريخ، الذي يُعتبر الآن أهم مصدر منفرد لتاريخ فترة إلخانات وإمبراطورية المغول. احتفظ بمنصبه كوزير حتى عام 1316.

تم تدريب رشيد كطبيب وبدأ الخدمة تحت إشراف ابن هولاكو، أباقا خان، وارتقى ليصبح الوزير الأعظم للبلاط الإلخاني في سلطانية. وشغل منصب وزير وطبيب في عهد الإمبراطور الإلخاني غازان وأولجيتو قبل أن يسقط في مكائد البلاط في عهد أبو سعيد بهادر خان، الذي قتل وزرائه في سن السبعين.

ابنه غياث الدين بن راشد الدين، خدم لفترة وجيزة كوزير بعده.

وزارته للسلطان محمود غازان

التحق رشيد الدين بالبلاط الإيلخاني كطبيب منذ أيام ثاني الحكام الإيلخانيين أباقا، فلمس غازان مزايا رشيد الدين ورجاحة عقله وسعة اطلاعاته في جلسات المناقشة، التي كان يعقدها معه في البلاط حول بعض المسائل الدينية، وتفسير بعض آيات القرآن، منذ أن نبذ غازان البوذية ودان بالإسلام سنة (694هـ=1294م)، فانتقاه وزيرًا له سنة (697هـ=1297م)، وأشرك معه وزيرًا آخر لمعاونته في الحكم، هو سعد الدين محمد الساوجي، وظلَّ الوزيران يعملان متعاونين حتى وفـاة غـازان.

وقد وصل رشيد إلى مكانة كبيرة في عهد غازان خان؛ حيث كان الساعد الأيمن له يُشاركه في إصلاح المسائل المالية وإنشاء الأبنية والآثار الخيرية، وترتَّب على ذلك حدوث إصلاح في شتَّى نواحى الحياة الاقتصادية والاجتماعية والثقافية والعمرانية في عهد غازان بفضل من رشيد الدين، قال الصفدي: «واتصل بغازان محمود، وخدمته في خدمته السعود، فقرَّبه نجيبًا، وقرَّ به عينًا لما استقر به صفيًّا، وعظم شأنه، وعلا بتمكُّنه مكانه، ولم يكن عنده أحد في محله، وحكمه في حرمه وحله».

وعندما قام غازان خان بإنشاء مقبرة له وحولها مجموعة من الأبنية منها مسجد ومدرستان وبيمارستان ومكتبه ومسكن للأطفال وملجأ للأيتام وملجأ للأطفال المشردين، وأوقف عليها جزءًا كبيرًا من أملاكه للإنفاق عليها، عهد إلى الوزير رشيد الدين بالإشراف عليها، وعندما خرج غازان بحملته على سوريا للسيطرة عليها أخذ رشيد الدين ليقوم بتحرير المنشورات والفرامانات باللغة العربية، وإلى جانب ذلك أعطاه الإشراف على جميع تكاليف الرحلة من الخزانة العامة، كما أنَّ رشيد الدين عمل على تشجيع العلم ورعاية الأدب، لذلك اجتمع في بلاط غازان خان كثير من الأدباء والمؤرخين وهؤلاء أسهموا في شهرة غازان.

وزارته للسلطان أولجايتو
واستبقى أولجايتو شقيق غـازان وخليفته الوزيرين في منصبيهما حتى عام (705هـ=1305م)، وقد حصل رشيد الدين في عهد أولجايتو على نفوذٍ قويٍّ أكثر ممَّا كانت في عهد غازان، حتى إنَّ أولجايتو عندما أراد الخروج لفتح جيلان أمر رشيد الدين أن يُلازم زوجته المريضة ويُشرف على علاجها حتى تشفى ثم يلحق بالجيش في أسرع وقت، لذا قال الصفدي: «ثم إنَّه اتَّصل بعده بخربندا، فزاده على ذلك وعقد له لواءً من السعد وبندًا، وزاد علوًّا، واستفاد غلوًّا، وكثرت أمواله، وامتدَّت آماله، وصار في عداد الملوك، ونظمت جواهر سعوده في السلوك».

ولكن عندما تحول أولجايتو من المذهب الحنفي (الذي كان عليه رشيد ومقرِّب إليه اتِّباعه) إلى المذهب الشيعي صارت سلطة رشيد الدين محدودة، وتعرَّض لخطرٍ من زميله سعد الدين الذي تقرب من أولجايتو وتقرَّب من الشيعة الذين عملوا على مؤازارته ومساندته. وعندما بدأت العلاقة تسوء بين الوزيرين لتعرُّض كلاهما من قِبَل الحاسدين لتهمة التلاعب بأموال الدولة، ولكن التحقيق أثبت براءتهما، فزاد أولجاتيو من قدر رشيد الدين، الذي تعرَّض ثانيةً لتهمةٍ جديدةٍ عام (711هـ=1311م) من شريكه في الوزارة سعد الدين الساوجي بأنَّه حاول دسَّ السمَّ إلى السلطان، ولكن التحقيق أثبت براءته مرَّةً أخرى، وبدأ الساوجي يفقد مكانته، وقضى بعد ذلك ضحيَّة مغامرٍ جديدٍ طامعٍ بالمنصب هو علي شاه الجيلاني، الذي حلَّ بالوزارة كشريك لرشيد الدين.

وزارته في عهد أبي سعيد بهادر
وكما سعى علي شـاه الجيلاني للتخلص من الساوجي، فقد اتبع السياسة نفسها مع رشيـد  الديـن، الـذي لمس أنَّ السلطان الجديد صغير السن أبا سعيد بـن أولجايتو (716-736هـ=1316-1335م) كان يميل إلى علي شاه، ويسكت عن تجاوزاته في حدود سلطته كشريك في الإدارة. لذلك آثر رشيد أن يبتعد عن جو البلاط حيث الدسائس والوشايات.

مقتل رشيد الدين
كانت قصور المغول مهبط الأطماع والمنافسات، ومكمن الدسائس والمؤامرات، ومطمع أنظار المتغلبين في طلب الرياسة والملك. لذا دبرت العديد من المؤامرات ضد رشيد الدين بحكم مكانته الهامة في الدولة. في حين تابع علي شاه تلفيق التهم لرشيد الدين، حتى أصدر السلطان أمره بعزله من منصبه (717هـ=1317م)، فترك رشيد الدين العاصمة السلطانية، وعاد للإقامة في تبريز. ولما ساءت أحوال الإدارة في الدولة بسبب غياب رشيد الدين، عمل قائد الجيش جوبان لإعادته بعد ممانعة شديدة من رشيد الدين.

وقد أحال الوزير علي شاه الجيلاني من دون عودة رشيد الدين؛ فقد ذكر للسلطان أبي سعيد أنه عندما كان السلطان أولجايتو في مرضه الأخير أمر رشيد الدين بإعطائه شرابا ساما سبَّب وفاته، وأن عز الدين إبراهيم بن رشيد الدين الذي كان يشتغل ساقيا للسلطان هو الذي قدم الشراب إليه باتفاق مع والده. وعندما سمع السلطان أبو سعيد ذلك غضب وأمر بالقبض عليه ومحاكمته، وأصدر ضده حكم بالقتل هو وابنه عز الدين إبراهيم. وقتل ابنه على مرأى من أبيه وكان شابا في 16 من عمره.

وأما الوزير رشيد الدين فضل الله فقد قطعت أوصاله وطيف بها وبعثوا إلى كل بلد بعضو وأجروا بقية جسده ثم دفنت في أرجاء مختلفة من البلاد، وكان ذلك في جمادى الأولى سنة (718هـ=1318م)، ولم يلبث السلطان أبو سعيد أن ندم على ما فعله برشيد الدين فاستدعى ابنه غياث الدين عام (727هـ=1327م) لاستلام الوزارة، وجهد أبناء رشيد الدين في جمع أشلاء والدهم ودفنها في المقبرة التي كان قد أعدها رشيد الدين لنفسه بجوار تبريز.

شخصية رشيد الدين
تمتع رشيد الدين بعقلية جبارة جعلته متعدد نواحي النبوغ، كما كانت مبادؤه سامية وأخلاقه قويمة، قام بالعديد من الإصلاحات التي تمَّت في عهد غازان خان في شتى النواحي الدينية والاجتماعية والعمرانية والثقافية، وكان رشيد الدين هو الموحي بها والعامل الأول في إخراجها إلى حيِّز التنفيذ، وكان شهمًا نبيلًا مع خصومه؛ فعندما سنحت له الفرصة للخلاص من عدوه علي شاه وجاء عمَّال الديوان لذلك، قاوم رغبته فلم يتخلَّص منه، كما كان جوادًا كريمًا، جمع ثرواته وأنفقها في سبيل الخير، وإقامة المؤسسات، والعمل على نشر العلم، وتشجيع العلماء، وتشييد المساجد والمدارس لإقامة الشعائر وتدريس علوم الدين.

وقد قال الذهبي في حقه في (العبر): «وكان يوصف بحلمٍ ولطفٍ وسخاءٍ ودهاء». وقال ابن حجر في أخلاقه: «وَكَانَ يناصح الْمُسلمين ويذب عَنْهُم، وَيسْعَى فِي حقن دِمَائِهِم، وَله فِي تبريز آثَار عَظِيمَة من الْبر، وَكَانَ شَدِيدا على من يعاديه أَو ينتقصه يثابر على هَلَاكه. وَكَانَ متواضعًا سخيًّا كثير الْبَذْل للْعُلَمَاء والصلحاء».

ثقافته
لقد رزق الله تعالى فضل الله رشيد الدين عقلية جبارة ساعدته على التعمق في دراسة العلوم والأدب؛ فهو إلى جانب الطب الذي أسلم له نفسه في شبابه، كان مطلعًا على مختلف العلوم التي تتصل به، وكان يُحيط إحاطةً كاملة بشؤون الزراعة وعلم الحياة والهندسة المعمارية والميتافيزيقا إلى جانب التفقه في مسائل الدين الإسلامى، فكان يستغل ساعات فراغه القليلة يعكف فيها على الدرس والبحث وكان على دراية بالفنون.

كذلك كان على علمٍ بالثقافات المتنوعة، ومعرفة تامَّة باللغات المختلفة مثل الفارسية والعربية والعبرية والمغولية والتركية والصينية:
 فمثلًا كان يُجيد العربية لدرجة أنَّ غازان خان كان يصطحبه في حملاته على الشام ليُحرر المنشورات باللغة العربية؛ فقد كتب منشورًا اثناء حصار قلعة الرحبة حيَّر المدافعين وأعجزهم ببلاغة العبارات وسمو الأسلوب، وكان يُؤلِّف باللغة العربية أو يُترجم إليها بعض مؤلفاته الفارسية.
 أمَّا بالنسبة إلى المغولية فكانت لغة التفاهم بين السلاطين والأمراء، فلا يقبل أن يكون جاهلًا بها، وكتب عدَّة مؤلفات باللغة المغولية، ونقل مؤلفات أخرى من المغولية إلى العربية والفارسية.
 وأمَّا اللغة العبرية، فكان يُلمُّ بها إلمامًا تامًّا، واستعمل الفاظًا عبريَّةً في مؤلَّفاته، وذكر أنَّه اطَّلع على كتب تواريخهم وسمع من علمائهم وقرأ أربعة وعشرين من كتب التوراة.

ديانته
الخلاف بين الباحثين لا يزال قائمًا إلى اليوم حول حقيقة معتقد رشيد الدين فضل الله الديني الأصلي؛ فمنهم من يقول: إنَّه كان يهوديًّا، دان بالإسلام وهو في الثلاثين من عمره، ومنهم من يُؤكِّد أنَّه وُلد مسلمًا من أسرةٍ مسلمة. فهناك مواضع وفي موضعٍ من كتبه يذكر رشيد الدين اقتدائه بوالده في تعلُّم أصول الإسلام وعقائده وبحثه في القرآن الكريم، كما أنَّ جده موفق الدولة كان عند الإسماعيلية في قلعة الموت عندما سيطر عليها هولاكو، غير أنَّ هناك مصادر تُؤكِّد أنَّه كان يهوديًّا، ومنها ما ذكره ابن بطوطة عندما نزل بغداد وتحدَّث عن مقابلته للوزير غياث الدين محمد بن رشيد الدين وزير السلطان أبي سعيد بهدر، يقول: «وكان أبوه من مهاجرة اليهود، واستوزره السلطان محمد خذابنده والد أبي سعيد». وغيرها من المصادر التي تُؤكِّد أنَّه يهوديًّا، مثل ابن كثير حيث قال: «كان أصله يهوديًّا عطَّارًا متقدِّمًا بالطب، وشملته السعادة، وتولَّى مناصب الوزراء، وحصل له من الأموال والأملاك والسعادة ما لا يُحدُّ ولا يُوصف». وكذا قال الذهبي في العبر، وابن حجر في الدرر الكامنة.

وإن كان هذا الاختلاف معتبرًا وما زال قائمًا، إلا أنَّ الجميع متَّفقون على أنَّه كان يسير في حياته سيرة المسلم المخلص، وأكسبته ملازمته البلاط الإيلخاني هذه المدَّة الطويلة خبرةً وافرةً في أمور السياسة والإدارة.

آثاره ومؤلفاته
 كتاب «مفتاح التفاسير» ويعرف بـ «التفسير الرشيدي».
 كتاب «التوضيحات» ويعرف بـ «جامع التصانيف الرشيدية».
 كتابٍ «السلطانية» يتكلم عن بعض المسائل الدينية: كالوحي والإلهام والمعجزة والرسالة الإلهية ومميزات خاتم النبيين، وحاول أن يُعطي لهذه المصطلحات تعاريف محددة، ودعا عام (706هـ=1306م) عددًا من علماء الدين لدراسة هذه الآراء فاستحسنوها، وكان فيهم علماء من بلاد الشام ومصر.
 كتاب «الأسئلة والأجوبة الرشيدية».
 كتاب «بيان الحقائق».
 ولرشيد الدين مؤلفات علمية كثيرة، منها في الطب «كتاب طب أهل الخطا»،
 في الزراعة له كتاب «ألآثار والأحياء» الذي تحدث فيه عن الزراعة والمناخ والتربة ووسائل الري وأنواع الطيور والحيوانات.
 جامع التواريخ أهم ما ترك رشيد الدين الهمذاني من تصانيف، كتابه في التاريخ «جامع التواريخ» الذي بدأ العمل فيه عام 702هـ=1302م بأمر من غازان. وأتمه في عهد أولجايتو عام 710هـ=1310م، ويقع في أربعة مجلدات. تحدث في المجلد الأول عن تاريخ غازان وعن تاريخ المغول منذ أجداد جنكيز خان، وتاريخ الخلفاء المعاصرين لهم، وتحدث في المجلد الثاني عن تاريخ أولجايتو. وتاريخ الأنبياء وملوك العالم منذ عهد آدم، وضم المجلد الثالث تاريخ الملوك حتى عهد بني العباس وتاريخ القياصرة وملوك الفرنجة، وقصر المجلد الرابع على الموضوعات الجغرافية، واستعان في كتابة هذا التاريخ بعلماء من الصين والهند وبلاد الأويغور والترك والفرنج والعرب. كما أن غازان سمح له بالاطلاع على سجلات الدولة ووثائقها.

برئ أسلوب رشيد الدين من الاهتمام باللفظ دون المعنى كما كان شائعًا في عصره، وكان حياديًا قدر المستطاع عند حديثه عن تاريخ المغول، ولكن الكتاب يشكو من ضعف النقد التاريخي، وكان التداخل في تاريخ الأمم التي تحدث عنها قد دفعه إلى التكرار. وأهمية الكتاب تكمن في أن كاتبه قد دوّن أحداثًا شاهدها في حياته، وأسهم في صنع بعضها، وهو وإن لم يأت بجديد عن تاريخ أوروبا فقد كانت معرفته بتاريخها أكثر بكثير مما كانت تعرفه أوروبا عن الشرق. وقد ضاعت بعض أجزاء الكتاب بسبب النهاية الفاجعة لحياة المؤلف.
 الربع الرشيدي - قرر رشيد الدين للمحافظة على تراثه إقامة مركز ثقافي إلى جوار تبريز دعاه «الربع الرشيدي» يضم المدارس ومكتبة ومسجد ومستشفى وحمامات ومنازل لإقامة المدرسين والطلاب، وأقيم في الربع مصانع للنسيج والورق، وأمكنة لنسخ الكتب وتجليدها وتذهيبها، وكان يتسع إلى سبعة آلاف من المدرسين والطلاب من مختلف الجنسيات. إضافة إلى الفقهاء والقراء، وكان لكل فئة من سكان الربع حي خاص بها، وأوقف رشيد الدين أوقافًا عدة لتأمين الأموال لتصرف على طعام المقيمين فيه وكسوتهم. وآل حال الربع إلى الخراب بعد مقتل رشيد الدين، واستعاد شيئًا من نشاطه في عهد وزارة ابنه غياث الدين حتى مقتله أيضًا، فحلَّت بالربع كارثةٌ أخرى.

انظر أيضًا
 قائمة المؤرخين المسلمين

روابط خارجية

المراجع

رؤساء وزراء معدومون
مؤرخون إيرانيون في القرن 13
أشخاص من الدولة الإلخانية
أشخاص من همدان (إيران)
أطباء القرن 14
أطباء فرس في العصور الوسطى
أطباء فرس في القرن 14
أطباء في العصور الوسطى الإسلامية
إيرانيون في القرن 13
إيرانيون في القرن 14
إيرانيون معدومون
إيرانيون من أصل يهودي
سياسيون إيرانيون
علماء التركيات
علماء المنغوليات
فرس من أصل يهودي
مخترعون إيرانيون
مسلمون إيرانيون
مسلمون من أصل يهودي
مسؤولون من إيلخانية
مواليد 1247
مواليد 648 هـ
مواليد في همدان (إيران)
مؤرخون إيرانيون
مؤرخون في القرن 14
مؤرخون من منغوليا
وزراء الخلفاء والسلاطين
وفيات 1318
وفيات 718 هـ
وفيات في تبريز
يهود اعتنقوا الإسلام
يهود إيرانيون
يهود في القرن 13
يهود من إيلخانية
أطباء فرس في القرن 13
مؤرخون إيرانيون في القرن 14

رشيد الدين فضل الله الهمذاني


Tiemponuevo, también conocido como Conjunto de música popular Tiemponuevo de Valparaíso, Hemos dicho basta o Tiemponuevo 2, para distinguirlo de su álbum anterior Tiemponuevo, es el segundo álbum de estudio oficial de la banda chilena Tiemponuevo, lanzado en 1970 por el sello DICAP.

La cubierta de la carátula muestra un dibujo con las tradicionales casas de colores sobre uno de los cerros de Valparaíso, la ciudad de la cual provienen, y sobre ella un letrero con una tipografía en la cual se mezclan el nombre de la banda, del disco y de las canciones que contiene. Esto último es la causa de por qué el álbum se conoce bajo nombres tan diferentes.

Las canciones «Hemos dicho basta», «Será pa' mejor» y «Polka infantil» también forman parte de su álbum debut, aparecido ese mismo año.

Lista de canciones

Referencias

Álbumes de 1970
Álbumes de Discoteca del Cantar Popular
Álbumes de Tiemponuevo

Tiemponuevo (álbum)


Herrernes omnium ved sommer-OL 2016 blev afholdt i Rio Olympic Velodrome på dagene 14. august – 15. august.

Format
Omnium bestod af seks forskellige del-discipliner, hvor der blev opnået points efter placeringen i de første fem del-discipliner. Der blev givet 40 points til vinderen, 38 points til nr. to, 36 points til nr. tre og så videre nedad. Disse akkumulerede points var udgangspunkt ved den sidste del-discipliner Pointløb, hvor optjente points blev lagt til, eller trukket fra rytternes samlede points. Vinder af Omnium disciplinen var den rytter med flest points efter pointløbet.
De enkelte del-discipliner var:
 Scratch: Samlet start, hvor der kan tages omgange og vinderen er den første der fuldfører 15 km.
 Individuelt forfølgelsesløb: Bedste tid over 4 km.
 Udskilningsløb: Sidste rytter i de indlagte spurter udskilles indtil kun vinderen er tilbage.
 1000 meter på tid: Bedste tid over på distancen.
 Flyvende omgang på tid: Bedste tid målt over en enkelt omgang.
 Pointløb: Samlet start, hvor der kan tages omgange og points over 40 km.

Tidsskema

Samlet resultat

SC: Scratch. IF: 4000m Individuelt forfølgelsesløb. UL:  Udskilningsløb.
1K: 1000 meter på tid. FO: Flyvende omgang på tid. PL:  Pointløb.

Resultater del-discipliner

Scratch

Individuelt forfølgelsesløb

Udskilningsløb

1000 meter på tid

Flyvende omgang på tid

Pointløb

Referencer

Eksterne henvisninger
http://www.uci.ch/mm/Document/News/News/17/69/76/EventSchedule-CyclingTrack_Neutral.pdf
http://www.uci.ch/olympic-games/track-cycling-rio-206/

Omnium (herrer)

Cykling under sommer-OL 2016 – Omnium (herrer)


Geum peckii er jurt af rósaætt frá litlu svæði austast í Norður-Ameríku (New Hampshire, Nova Scotia).

Tilvísanir

Dalafíflar

Geum peckii


Peristerés, en , est une île du dème de Corfou-Nord, district régional de Corfou, en Grèce.

Selon le recensement de 2011, la population du village compte un habitant.

Notes et références

Voir aussi

Liens externes

Île des îles Ioniennes
Géographie de Corfou

Peristerés


වර්ගීකරණ විද්‍යාව  - සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණය

සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණ විද්‍යාව හෙවත් සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණය යනු ජීව විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණ විද්‍යාවේ එන වර්ගීකරණ ක්‍රමයකි. එහි අභිප්‍රාය වනුයේ සංඛ්‍යාත්මක ගණනය කිරීම් භාවිතයෙන් සමූහ විශ්ලේෂණය වැනි වර්ගීකරණයක් නිර්මාණය කිරීමයි. මෙම සංකල්පය පළමුවෙන්ම වැඩි දියුණු කරන ලද්දේ රොබර්ට් ඇර්. සොකාල් සහ පීටර් එච්. ඒ. ස්නෙත් විසින් 1963 දී වන අතර පසුව ඔවුන් විසින්ම වඩාත් විස්තර වශයෙන් පැහැදිලි කරන ලදී.

බාහිර වර්ගීකරණයක් ලෙස අදහස් කර ඇති නමුත් ප්‍රායෝගික භාවිතයේදී රූපවිද්‍යාත්මක ලක්ෂණ තෝරා ගැනීම සහ සංසන්දනය කිරිම රඳා පවතින්නේ , දැනට පවත්නා පර්යේෂණ ක්‍රමවේදයන් සහ පරියේෂණ අභිරූචීන් මතය ඇරත් සාමාන්‍යය පොදු එකඟතාවයකට අනුව වර්ගීකරණය මගින්\ පරිණාමික ක්‍රියාවලිය පිළිබිඹු කළයුතු බවට මතයක් ඉදිරිපත් වී ඇත. කෙසේ නමුත් සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණයේදී අපයෝගිකර ගන්නා රූප විද්‍යාත්මක ගණනය කිරීම්ජීවින්ගේ පරිණාමික  සම්බන්ධතා නිරූපණය කිරීමට සමත්ය.

ජීව විද්‍යාත්මක "විශේෂය" නැමති  සංකල්ප යෙදිය නොහැකි අවස්ථාවන් සඳහා සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණය බෙහෙවින් ප්‍රයෝජනවත් වේ. උදා : - 'බ්ලැක් බෙරි' වැනි ඇපොමික්ටික්(අලිංගික ප්‍රජනනයෙන් බෝවන) සුළු විශේෂයක(microspecies) ක්ලෝන පරිණාමය.

References
http://en.wikipedia.org/wiki/Numerical_taxonomy


Malo perje (patuljasta svilina, lat. Zostera noltei; ponegdje Zostera noltii), vodena biljna vrsta iz porodice vogovki raširena istočnim Atlantikom, Baltičkim morem, Sredozemljem, Kaspijskim morem i Aralskim jezerom. Na Jadranu je ima od Istre do Dubrovnika, gdje stvara podvodne livade, na pr.: Novigradsko more, oko otoka Hvara, ušće Neretve.

Malo perje je jednodomna cvjetnica čiji se mladi listovi razvijaju na proljeće, a na jesen odumiru stari, dok preko zime opstaje samo rizom (debljine 5 do 20 mm) ukopan u pjeskoviti mulj. Razmnožava se sjemekama i vegetativno.

Listovi su znatno kraći nego kod morske sviline, svega 5 do 30 cm, i tamnozelene su boje. Nije otporna na zagađenje mora.

Izvori

Vogovke

Malo perje


Malinae, podtribus ružovki, dio tribusa Maleae. Najpopoznatiji predstavnik je jabuka (Malus), po kojemu je tribus imenovan.

Rodovi

 Subtribus Malinae Reveal
 Phippsiomeles B. B. Liu & J. Wen (5 spp.)
 Osteomeles Lindl. (3 spp.)
 Pseudocydonia (C. K. Schneid.) C. K. Schneid. (1 sp.)
 Chaenomeles Lindl. (4 spp.)
 Dichotomanthes Kurz (1 sp.)
 Cydonia Tourn. ex Mill (1 sp.)
 Aronia Medik. (2 spp.)
 xSorbaronia C. K. Schneid. (0 sp.)
 Torminalis Medik. (1 sp.)
 Aria (Pers.) Host (55 spp.)
 Karpatiosorbus Sennikov & Kurtto (89 spp.)
 Hedlundia Sennikov & Kurtto (51 spp.)
 Majovskya Sennikov & Kurtto (4 spp.)
 Scandosorbus Sennikov (1 sp.)
 Normeyera Sennikov & Kurtto (7 spp.)
 Chamaemespilus Medik. (1 sp.)
 Pourthiaea Decne. (23 spp.)
 Eriolobus (DC.) M. Roem. (1 sp.)
 xTormimalus Holub (0 sp.)
 Malus Mill. (42 spp.)

Izvori

Vanjske poveznice

Maleae

Malinae


Ruža vjetrova je četvrti studijski album hrvatskog pjevača Zlatana Stipišića Gibonnija koji je 1996. godine izdala producentska kuća Croatia Records.

Popis pjesama
Ovo mi je škola
Crno ili bijelo
Loše vino
Nepobjediva
Što je meni tvoja nevjera
Ispod moga pramca (Tempera)
Mogu se kladit' u bilo što (Bez tebe lakše bi' živio)
Ako me nosiš na duši
Ej, vapore
Ruža vjetrova

Albumi iz 1996.
Albumi Zlatana Stipišića Gibonnija

Ruža vjetrova (Gibonnijev album)


Minnis ist der Familienname folgender Personen:

 Chelsey Minnis (* 1970), US-amerikanische Poetin
 Hubert Minnis (* 1954), bahamaischer Politiker und Ministerpräsident
 Jon Minnis (* 1950), kanadischer Animator und Drehbuchautor

Minnis


Etiopija je federacija podijeljena na etno-lingvistički utemeljene regionalne države (množina: ክልሎች kililoch ; jednina: ክልል kilil ) i posebne gradove (množina: astedader akababiwach ; jednina: astedader akabibi ). Ovaj sustav upravnih regija zamijenio je 1992. etiopske pokrajine godine pod prijelaznom vladom Etiopije, a formaliziran je 1995. godine kada je na snagu stupio trenutni Ustav Etiopije.

Svakom regijom upravlja regionalno vijeće čiji su članovi izravno izabrani da predstavljaju worede (okruge ). Svako vijeće ima predsjednika, kojeg bira vijeće. Regije također imaju izvršni odbor, čije članove bira predsjednik među vijećnicima, a odobrava ih vijeće. Svaka regija ima sektorski ured koji provodi mandat vijeća i podnosi izvještaje izvršnom odboru.

Trenutno postoji deset regionalnih država i dva posebna grada, glavni grad Adis Abebe i Dire Dawa, s posebnim statusom od 2004. godine. Budući da se temelje na etničkoj pripadnosti i jeziku, a ne na fizičkoj geografiji ili povijesti, regije se uvelike razlikuju po površini i broju stanovnika, a najistaknutiji primjer je regija Harari koja ima manje područje i broj stanovnika od oba posebna grada. Kada su prvotno osnovane 1992. godine, postojao je veći broj regija, ali je pet regija spojeno je da bi se formirala multietnička Južni narodi, nacionalnosti i narodna regija kasnije 1992. godine, nakon prvih izbora za regionalna vijeća 21. lipnja 1992.

Riječ " kilil " preciznije znači "rezervat" ili "zaštićeno područje". Etnička osnova regija i odabir riječi " kilil " izazvali su žestoke kritike onih koji su opozicija vladajućoj stranci i koji su uspoređivali s bantustanima iz vremena apartheida u Južnoj Africi .

Popis regija i gradskih uprava

Predložene regije
U studenom 2019. godine održan je referendum u zoni Sidama Regiji Južnih naroda, nacionalnosti i regije naroda, na kojem su glasači podržali prijedlog da zona Sidama postane samostalna regija. Regionalna država Sidama stvorena je u lipnju 2020. U prosincu 20. prosinca 2019., zona Welayta u Regiji Južnih naroda, nacionalnosti i regije naroda održala je skup kako bi se usprotivila neuspjehu regionalnog vijeća da Nacionalnom izbornom odboru pošalje zahtjev da zona Welayta postane nacionalna regionalna država kako bi se organizirao referendum. Prije toga, u zoni Welayta u svibnju 2019. održan je i javni skup na kojem se zahtijevala regionalnu državnost.

Vidi također
 Popis guvernera regija Etiopije
 Zastave regija Etiopije
 ISO 3166-2: ET
 Administrativna podjela Etiopije

Izvori

Vanjske poveznice

 Regionalne karte Etiopije na UN-OCHA
 Države Etiopija u Statoidima

Regije Etiopije