Zazaca, Hint-Avrupa dil ailesinin İran dilleri grubunda bulunan Kuzeybatı İran koluna bağlı bir dildir. Zazalar tarafından Türkiye'nin doğusunda, Tunceli, Elâzığ, Çermik, Bingöl, Siverek, Erzincan, Gerger ve Muş'un Varto, Erzurum'un Hınıs ilçesinden oluşan üçgende ve Bitlis'in batısında Mutki ilçesi civarındaki köylerde yoğunlukla konuşulur. Zazacaya gramer, genetik, dilbilimsel ve söz varlığı açısından en yakın diller Hazar Denizi kıyılarında konuşulan  Talişçe, Tatça, Gilekçe, Simnanca, Sengserce ve Mazenderanca'dır.

Adlandırma

Zazaların dillerini ve kendilerini tanımlamaları bölgeden bölgeye farklılıklar gösterir. Zazaların tanımlama şekli  ulusal olmayıp, etnik ya da dini niteliktedir. Zazaca için kullanılan başlıca isimlendirmeler şunlardır:
 Dımılki veya Dımıli: Aksaray, Siverek, Çüngüş, Gerger ve Mutki'de yaşayan Zazalar'ın dillerine verdikleri bir isimdir. Bu yörelerde yaşayan Zazalar çoğunlukla kendilerini de Dımıli olarak isimlendirmektedirler. Bu ismin kökeninin tarihsel olarak Dunbuli aşireti ismiyle bağlantılı olduğu görüşleri de belirtilmiştir. Siirt ili Baykan ilçesine bağlı köylerde yaşayan Zazaların kendilerine ve dillerine halen "Dımbıli" dediği tespit edilmiştir. F. C. Andreas, Karl Hadank ve Vladimir Minorski gibi bazı dil bilimci ve araştırmacılar, Dımıli sözcüğünün, "Deylem" ile bağlantılı olduğunu kabul etmişleridir.
 Zazaki: Tarihsel olarak Elâzığ, Çermik, Palu, Maden, Bingöl'ün bir kısmı ve Koçgiri yöresinde yaşayan Zazaların dillerine verdikleri isimdir. Günümüzde bu isim diğer yörelerde de gittikçe daha çok yaygınlaşmış olup Zazaların genel adlandırmasıdır. Bu ismin tarihsel olarak Zaza adındaki aşiret ismiyle bağlantılı olabileceği çeşitli yazarlarca belirtilmiştir. Osmanlı döneminde yazılmış kaynaklarda bir toplum ismi olarak ilk defa Evliya Çelebi'nin Seyahatnamesinde diğer Kürt aşiretleri ile birlikte "Ekrad-ı Zaza" olarak geçer ve dilleri de "Zaza lisanı" veya "lisân-ı Ekrâd-ı Zaza" şeklinde geçer. Bazı yazarlar tarafından kelime benzerliğinden yola çıkılarak, Zaza isminin Sasa ya da Sasan kelimelerinden türediği de iddia edilmiştir.
 Kırdki veya Kırdi: Diyarbakır (Hani, Dicle, Lice, Eğil), Bingöl ve Elâzığ (Palu, Arıcak) gibi il ve ilçelerde bazı Zazaların dillerine verdikleri isimdir. Bu anılan yörelerde yaşayan Zazalar kendilerine Kırd, yaşadıkları yöreye de Kırdane derler. İlk Zazaca mevlid olarak kabul edilen Mevlid'in yazarı Ahmedi Hasi de mevlidi için "Mewlıdê Kırdi" ifadesini kullanmış, kitabın girişindeki Türkçe izin yazısında ise "Zaza lisanı" tabiri kullanılmıştır. Mevlid ile ile ilgili yapılan resmi yazışmalarda ise "Zaza lisanı üzerine muharrer Kürdçe mevlüd-i şerif" şeklinde ifadeler kullanılmıştır.
 Kırmancki: Tunceli, Erzincan, Bingöl (Kiğı, Yayladere) gibi il ve ilçelerde daha çok Alevi Zazaların dillerine verdikleri isim olup, bu anılan yörelerde yaşayan Zazalar kendilerine Kırmanc, yaşadıkları mıntıkaya da Kırmanciye derler. Dillerine "Kırmancki" diyen eski kuşakta "Dımılki" ismi de bilinmektedir.
 Zonê Ma: Bingöl, Erzurum ve Varto gibi bölgelerde yaşayan Alevi Zazalar özel bir isimlendirme yerine konuştukları Zazacaya "dilimiz" demektedirler. Kendilerine ise halkımız anlamına gelen "Şarê Ma" demektedirler.

Zazaca araştırmasının tarihçesi
Zazaca üzerine ilk araştırmalar 1856 yılında dilbilimci Peter I. Lerch'in derlemeleri ile başladı. Kırım Savaşında Ruslara esir düşen Osmanlı askerlerinin tutulduğu Roslow'a giden Lerch, buradaki Zaza kökenli Osmanlı askerleri arasında gezerek Zazaca birçok derlemeler yaptı. Lerch, bu çalışmalarını üç cilt halinde kitaplaştırarak sırasıyla 1856, 1857 ve 1858 yıllarında Rusça olarak yayınladı. Lerch, kitabının Almanca tercümesini de iki cilt halinde sırasıyla 1857 ve 1858 yıllarında yayınladı. Lerch, derlediği metinleri Kurmanca ile karşılaştırarak kısmen analiz etmiş, ayrıca kitabının sonuna Zazaca sözlük eklemiş, Rusça ve Almanca karşılıklarını yazmıştır. Dilbilimci ve etnolog Robert Gordon Latham, Dr. H. Sandwith'in derlediği bir Zazaca sözlük listesini 1856 ve 1860 yıllarında yayınlamıştır. 1862'de Wilhelm Strecker ve Otto Blau tarafından Dersim Zazacasına ait bazı notlar yayınlandı. Daha sonra Friedrich Müller (1864) Zazaca üzerine "Zaza-Dialekt der Kurdensprache" adıyla dilbilimsel bir analiz yayınladı. Müller çalışmasında Zazaca'yı Farsça'nın bir lehçesi olarak değerlendirmekle birlikte Zazacanın Kürtçe ve Farsçadan daha eski olduğunu ve tarihsel gelişim bakımından Zazacanın Kürtçe ve Farsçadan farklı olduğunu tespit etmiştir. Müller'in bu görüşü daha sonra F. Spiegel (1871), W. Tomaschek (1887), W. Geiger (1891-1901) ve A. Socin (1901) tarafından da desteklenmiştir. Albert van Le Coq ise derlediği bazı Kurmancca ve Zazaca metinleri 1903 yılında iki ciltlik "Kurdish Texte" kitabında kısmi bazı karşılaştırmalar dışında dilbilgisel analizini yapmadan yayınlamıştır. Bu zamana kadar adı geçen dilbilimciler Zazaca'yı Farsça veya Kürtçenin bir lehçesi olarak değerlendirdiler.

1905/1906 yıllarında Alman dil bilimci Oskar Mann, Prusya Bilimler Akademisi tarafından batı İrani dillerinin dokümantasyonu ve dilbilimsel analizi için görevlendirildi. Oskar Mann, Bingöl ve Siverek bölgelerinde kapsamlı Zazaca derlemeler ve dil kayıtları gerçekleştirmiştir. Oskar Mann yaptığı araştırmaları sonucunda: "Daha evvel de tarafımdan savunulan görüş tasdik edildi, yani Zazaca'nın kesinlikle Kürtçe ile ilgisi olmadığını, turfan metinlerindeki Orta Farsçanın kuzey lehçesinin tüm garip fiil çekimlerini burada Zazaca'da tekrar görüyorum." demiştir.

O. Mann'ın ölümünden sonra yarım bıraktığı çalışmaları devralarak ilerleten Karl Hadank, 1932 yılında bu çalışmaları yaptığı gramer analizleriyle beraber "'Mundarten der Zaza" adıyla kitaplaştırdı. Hadank bu kitabında Zazaca'yı açıkça Kürtçe'nin dışında sınıflandırdı. Vladimir Minorski de tarihsel süreç içinde, Hazar Denizi'nin Güney-Batısında MS 5. ve 11. yüzyıllarda önemli rol oynayan Deylemi kavmine ilişkin yaptığı araştırmada, Dımıli-Deylem ilişkisini irdelerken, dil hususunda; "Zazaların, Diyarbakır'dan Palu ve Dersim'e kadar uzanan bölgede yaşadıklarını ve bugün hâlâ İrani (Ari) kökenli bir dil konuştuklarını" belirtir. Zazacanın dil bilimi tarihindeki yeri O. Mann (1906) ve K. Hadank (1932)'dan sonra David. N. MacKenzie (1961–95), Gernot Ludwig Windfuhr (1989), J.Gippert (1996) ve birçok yabancı dil bilimci araştırmacı tarafından incelenmiş olup ve aynı şekilde tespit edilmiştir.

1933'te Kürt dilbilimci Celadet Bedirxan, derlediği bazı Zazaca metinleri Hawar dergisinde yayınlayıp Zazacanın ağızları üzerine bazı karşılaştırmalar yaptı. 1977'de Kanat Kalashevich Kurdoev'in Zazacadaki cinsiyet ve sayılar üzerine bir çalışması yayınlandı. 1985 yılında Terry Lynn Todd Zazaca grameri üzerine bir doktora tezi yazdı. Todd'un bu eserine kadar modern anlamda kapsamlı bir gramer kitabı yayımlanmamıştı. Daha sonra 1998 yılında Ludwig Paul ve Zülfü Selcan tarafından doktora çalışması şeklinde iki kapsamlı gramer kitabı yayımlandı. Aynı yıl yayımlanan bir diğer çalışma da I. Anatolʹevna Smirnova ve K. Rakhmanovich Ayyoubi'nin Dersim Zazacasını esas alan ortak çalışmasıdır.

Coğrafi dağılım

Zazaca, Doğu Anadolu'nun Yukarı Fırat ve Dicle havzasında, sayıları kesin olarak bilinmemekle birlikte yaklaşık olarak 4 ile 6 milyon civarında kişinin konuştuğu dildir. Türkiye'de yaşayan Zazalar dışında özellikle Almanya, Fransa, Avusturya, İsveç, İsviçre ve Hollanda gibi Avrupa ülkelerinde yaşayan önemli sayıda Zazaca konuşan veya Zaza olan nüfus bulunmaktadır.

Zazacanın en yoğun olarak konuşulduğu ve Zazaların en yoğun olarak yaşadığı yerleri Tunceli (bütün ilçelerde), Bingöl (bütün ilçelerde), Elâzığ (doğu bölgesi, kuzeyi ve güneyi), Diyarbakır (kuzey ve batı bölgeleri Çermik, Çüngüş, Ergani, Eğil, Dicle, Lice, Hani, Kulp, Hazro), Urfa (Siverek, Hilvan ilçeleri), Muş (Varto ilçesi), Sivas (Zara, Ulaş, Kangal ilçeleri), Adıyaman (Gerger ilçesi), Erzincan (Merkez, Tercan, Çayırlı, Refahiye ve yer yer diğer ilçelerde), Batman (Batman, Kozluk), Bitlis (Mutki, Tatvan), Malatya (doğu bölgesi), Ardahan (Göle'nin iki köyünde), Aksaray (Ekecik bölgesinde) ve Erzurum (Hınıs, Tekman, Aşkale, Çat ve yer yer diğer ilçelerinde) oluşturur.

Sınıflandırma

Zazaca dilbilimsel olarak Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-İran ana grubunun İran koluna aittir. Bir Batı İran dili olan Zazaca bu grubun kuzeybatı koluna mensuptur. Zazaca dil biliminde başlı başına ayrı bir dil olarak kabul edilip Kürtçeden ayrı olarak Gorani diliyle beraber Zaza-Gorani olarak adlandırılan genetik bir alt grubun parçasıdır.

Alman dil bilimci Jost Gippert ve LeCoq Beluçça ve Sengserceyi de aynı alt gruba ait saymış ve bu gruba tarihi Hyrkania bölgesini anımsatan Hyrkan dilleri (Gurgan, Cürcan) grubu adını vermiştir. Hazar Denizi kıyısında konuşulan Kuzeybatı İran dilleri ve Zazaca arasında da dilbilgisi ve sözcük dağarcığı bakımından önemli benzerlikler bulunur.

Ludwig Paul'a göre Zazaca, Kürtçeye nazaran Goranice ve ölü bir İran dili olan Azericenin yanı sıra Talişçeye de daha yakındır. Paul ayrıca Zazacanın Talişçe, Eski Azerice ve ölü bir İran dili olan Partçaya yakın olup bu dillerle birçok çok benzerliği paylaştığını ve Kürtçenin tarihi olarak geçirmiş olduğu ses değişikliklerinin Zazacada bulunmadığını tespit etmiştir. Benzer şekilde, Elazığ-Keban bölgesinde yapılan bir çalışmada Zazaca ve Kürtçe konuşurları arasında karşılıklı anlaşılırlığın oldukça düşük olduğu tespit edilmiştir. Bugün Zazacaya en yakın diller Hazar Denizi'nin güney kıyılarında konuşulan Gilanice, Mazenderanca ve Talişçedir.

Ethnologue'a göre Kuzeybatı İran dilleri ve Zazacanın yeri:

Zaza-Gorani dilleri (6): Bacelani [bjm], Goranice [hac], Sarli [sdf], Şebeki [sdb], Kuzey Zazaca [kiu], Güney Zazaca [diq]
Beluci dilleri (5): Belucice [bgp] [bcc] [bgn], Bashkardi [bsg], Koroshi [ktl]
Hazar İran dilleri (3):  Gilaki [glk], Mazenderani [mzn], Şahmirzadi [srz]
Merkezî İran dilleri (12): Aştiani [atn], Zerdüşt Daricesi [gbz], Kuzeybatı Farsçası [faz], Gazi [gzi], Khunsari [kfm], Natanzi [ntz], Nayini [nyq], Parsi [prp], Parsi-Dari [prd], Sivandi [siy], Soi [soj], Vafsi [vaf]
Ormuri-Paraçi dilleri (2): Ormuri [oru], Paraçi [prc]
Semnani dilleri (4): Lasgerdi [lsa], Sangisari [sgr], Semnani [smy], Sorkhei [sqo]
Talış dilleri (16): Alviri-Vidari [avd], Eştehardi [esh], Gozarhani [goz], Harzani [hrz], Kabatei [xkp], Kajali [xkj], Karingani [kgn], Ho'ini [xkc], Koresh-e Rostam [okh], Maraghei [vmh], Razajerdi [rat], Rudbari [rdb], Şahrudi [shm], Takestani [tks], Talışça [tly], Yukarı Taromi [tov]
Sırası bilinmeyen (1): Dezfuli [def]
Kürt dilleri (4): Soranice [ckb], Kurmançça [kmr], Kirmanşahi (Kelhuri) [sdh], Lekçe [lki]

Alfabe

Zazacanın bütün Zazalar tarafından ortak kullanılan bir alfabesi yoktur. Jacabson alfabesi olarak adlandırılan bir alfabe, Amerikalı dilbilimci C. M Jacobson'un katkıları ile geliştirilmiştir ve Zazacanın standartlaştırolması üzerine çalışmalar yapan Frankfurt Zaza Dil Enstitüsü tarafından kullanılmaktadır. Aynı zamanda Zazaca Vikipedinin yazı sistemidir.  Zülfü Selcan tarafından hazırlanmış ve 2012 itibarıyla Munzur Üniversitesi'nde de kullanılmaya başlanan Zaza alfabesi, 8'i sesli ve 24'ü sessiz olan 32 harften oluşan başka bir yazı sistemidir. Yayınlarda çoğunlukla kullanılan Bedirhan alfabesidir.  Yazı, Kürt dilbilimci Celadet Bedirhan tarafından Kürtçe için geliştirilmiş olup, Latin harfleri temellidir. Günümüze kadar Zazacaya yer veren gazetelerin kullandıkları alfabelerin karşılaştırıldığı bir araştırmaya göre, 22 gazeteden 20'si Zazaca yayınlarında bu alfabeyi kullanmıştır. 1996'dan beri Zazacanın standartlaştırılması üzerine çalışmalar yapan Vate Çalışma Grubu da yayınlarında Kürt alfabelerinden Bedirhan alfabesini kullanmaktadır.

Dilin yazımı için tarihi olarak farklı alfabeler kullanılmıştır. 1899'da Diyarbakır'da Zazaca yayımlanmış olan Ahmedi Hasi'nin Mevlid eserinde dönemin Arap karakterli Kürt alfabesi ile aynı bir yazı sistemi kllanılmıştır. Günümüzde dini içerikli kitaplar dışında bu alfabe pek kullanılmamaktadır. Bu alfabeye normal Arapça alfabede olmayan پ (p), چ (ç), ژ (j), ڤ V (W ve Û için normal "و" harfi kullanılır) ve گ (g) harfleri eklenmiştir.

Harfler ve Ses Değerleri
 X: Zazacada, Kürtçede ve ayrıca Tatarcada ve Azericede kullanılır. Boğazdan gelen gırtlaksı bir H sesidir. Normal H sesinden biraz daha sert ve hırıltılıdır. H sesi hiçbir engele takılmadan çıkarken, bu ses boğazın üst kısmında titreşir. Arapçadaki Hı (خ) harfidir. Azericenin resmî harflerinden birisidir. İç ve Doğu Anadolu ağızlarında sıklıkla rastlanır. Örneğin: Baxmax (Bakmak) fiilinin okunuşu Baḥmaḥ şeklindedir ancak kelimenin içindeki h harfleri gırtlaktan ve hırıltılı olarak çıkartılır. Çaxmax (Çaḥmaḥ; Çakmak), Yanmax (Yanmaḥ; Yanmak)… Bu sesin Türkçedeki kullanımında çoğu zaman birbirlerine çok yakın kaynaklardan çıkan Arapçadaki Ha (ح) harfi ile olan farkı  ortadan kalkmıştır (Ⱨ, Ḩ).
 W: Zazacada, Kürtçede ve ayrıca Tatarcada ve Türkmencede kullanılır. Açık bir V harfidir. Klasik V sesinden kesinlikle farklıdır. V harfinde dudaklar birbirine değerken, bu seste (W harfinde) tıpkı U sesinde olduğu gibi dudakların birbirine değmesi söz konusu değildir. Arapçadaki Vav (و) ve batı dillerindeki w sesi başlıca örneklerdir. Örneğin: Dawul (Davul), Hawlu (Havlu),Yawaş (Yavaş).
 Ê: Zazacada, Kürtçede ve ayrıca Gagavuzcada kullanılır. Uzatılarak okunan ince bir e sesidir. Bu harfe Kürtçe ve Zazaca kelimelerde yine yoğun olarak rastlanır. Türkçede sadece birkaç kelimede mevcut olduğu için kullanımı öngörülmemiştir. Ancak yine de dilimizdeki bir iki kelimenin okunuşu ile bir fikir edinmemiz mümkündür. Örneğin: Mêmur, Poêtika, Nêyzen, Têlif...
 Î: Zazacada ve Kürtçede kullanılır. Uzatılarak okunan ince bir i sesidir. Kullanımda İ harfindeki noktanın üzerine işâret koyulması çift noktalama gerektirdiğinden yalnızca düzeltme imi kullanılır, nokta düşer.
 Û: Zazacada, Kürtçede ve Türkçede kullanılır. Hafif uzatılarak okunan ince bir u sesidir. Doğru kullanım için kural olarak biraz uzatılması gerekir. Örneğin: Sükûnet, Mûris, Mûzip, Sûni…
 Q: Zazacada, Kürtçede ve ayrıca Tatarcada ve Azericede kullanılır. Anadolu Türkçesindeki gırtlağa yakın olarak çıkarılan kalın K harfini gösterir. Örneğin: Qomşu (Komşu)... Bazı Türki dillerde ise yine kalın K sesine yakın olarak gırtlaktan çıkarılan kalın bir G sesini karşılar. İç Anadolu ve Doğu Anadolu ağızlarında yaygın olarak kullanılır. Azeri Türkçesinin resmî harflerinden birisidir. Arapçadaki Kaf (ق) harfini karşılar. Örneğin: Qadın (Kadın) sözcüğünün okunuşu "Gadın" şeklindedir. Baştaki G sesi gırtlaktan ve kalın bir tonla söylenir. (Kimi lehçelerde ise ve bu sese oldukça yakın olan kalın gırtlaksı bir K sesi olarak okunur ve söylenir.)

Eklenen Harfler
 Ķ: Gırtlaktan çıkan ve Q sesine oldukça yakın olan kalın bir K sesi olarak okunur ve söylenir. Örneğin: Ķurt, Ķoyun, Ķardaş (Kardeş). K sesleri gırtlaktan ve kalın olarak çıkarılır. Kazakça Қасқыр (Ⱪasⱪır: Kurt), Қой (Ⱪoy: Koyun) sözcüklerinde olduğu gibi. Bu sözcüklerdeki K sesleri gırtlaktan ve kalın olarak çıkarılır. Başkurtçadaki Ҡалын (Kalın) sözcüğünün çevirisi Ⱪalın olarak yapılır ve okunuşu Qalın (Kalın/Galın) biçimindedir. Baştaki K veya G sesi gırtlaktan ve kalın bir tonla söylenir. Türkçedeki İnceltme İmi ile yazılan bazı sözcüklerin okunuşunda aslında K harfinin de incelmesi söz konusudur. Örneğin: Ⱪar ve Kâr... Pek çok lehçe ve şivede Q sesine dönüşmüştür. Örneğin: Qayın (Kayın)… Yüzyıllarca Osmanlı Devleti tarafından yönetilmiş olan Tunus ve Cezayir Arapçasında Türkçedeki gırtlaktan söylenen K harfine benzeyen bir sesi karşılamak için noktasız  ٯ  harfi kullanılır.
Ḩ: Arapçadaki Ha (ح) harfidir. Boğazdan gelen gırtlaksı bir H sesidir. Normal H sesinden biraz daha kalın, boğumlu ve hırıltılıdır. H sesi hiçbir engele takılmadan çıkarken, bu ses boğazın orta kısmında titreşir. Örneğin: Maⱨrem (Mahrem)... Bu sese en uygun örneklerden birisi de Ⱨacı (Hacı) sözcüğüdür. Anadolu Türkçesinin halk ağzındaki ve Azericedeki kullanımında Arapçadaki Hı (خ) harfi ile olan farkı çoğu zaman ortadan kalkmıştır (X).

Lehçeleri

Dil sınıflandırma otoritelerinden biri olan SIL International'e göre Zazaca (zza) bir makro-dil (macrolanguage) olup iki (ISO 639 diq & kiu) ayrı dil olarak sınıflandırılır.

Prof. Dr. Ludwig Paul ve Frankfurt Zaza Dil Enstitüsü'ne göre Zazaca; kuzey, merkez ve güney kolları olmak üzere üç ana lehçeye ayrılır, bunun yanı sıra özel bir konuma sahip olan ve hiçbir lehçe grubuna tam olarak dâhil edilemeyen geçiş ve kenar şiveleri de mevcuttur. Bölgeden bölgeye kelimeler çeşitli ses değişimlerine uğramışlardır, telaffuz farkından öte Zaza lehçeleri sözcük dağarcığında da farklılıklar gösterir. Zamanla bazı kelimeler önemini yitirmiştir, ya tam unutulmuştur ve başka kelime biçimlerine değiştirilmiştir ya da kullanımı ikinci veya üçüncü plana düşmüştür.

Kuzey, Merkez ve Güney lehçelerini birbirlerinden ayrı tutan karakteristik özellikler tespit edilebilir. Zazaların üç mezhebe (Şafi, Hanefi, Alevi) bölünmesi lehçelerin oluşmasına katkıda bulunmuştur. Zaza ana lehçelerinin arasında şivesel farklılıklar da var, bazı yöreler komşu dillerden daha çok etkilenebilmiştir. Örneğin Dersim ağzı fonetik bakımından hayli yenilikler yaşamıştır, bundan Ermenicenin sorumlu olduğu tahmin ediliyor. Aynı lehçe grubuna ait olan Varto şivesi bu değişimden uzak kalmıştır.

 Kuzey Zazacası (Alevi Zazalar tarafından): Dersim, Erzincan, Gümüşhane (Kelkit), Varto, Hınıs, Tekman, Çat, Aşkale, Sivas (Koçgiri ve Karabel)
 Merkez Zazacası (Şafi Zazalar tarafından): Palu-Bingöl, Hani, Elazığ, Piran (Dicle)
 Güney Zazacası (Hanefi Zazalar tarafından): Çermik, Siverek, Gerger, Çüngüş * Kenar şiveleri: Mutki, Aksaray, Sarız * Geçiş şiveleri: Kulp, Lice, Ergani, Maden

Ses bilgisi
Dilin ses yapısındaki ünlüler olan a, e, ê, ı, i, o, u, ü/û, Güney Zazacasında olan û hariç genelde kısa telaffuz edilmekte ve ünlülerde uzun : kısa karşıtlığı yoktur. Bazı ağızlardaki ö ünlüsü -ew- çift ünlüsünden dönüşmüştür (> öw~ öy), örn. Doğu-Dersim dewe, Batı-Dersim döwe ~ döe "köy" veya komşu heceden etkilenmeden ötürüdür, örn. Bingöl-Genç yeno > yön "geliyor". Tarihsel gelişme açıdan e, ı, u ünlüleri Eski/Orta İrancanın kısa a, i, u'nun, a, ê, i, o, û/ü ise Eski İranca uzun ā, ai (> Oİ ē), ī, au (> Oİ ō), ū ünlülerin devamıdır.

Dilbilgisi
Zazacanın komşu dillerle etkileşim içinde olmasına rağmen Orta İrani dönemden bu yana dilbilgisel olarak ve miras sözcükler açısından yapısını gayet iyi koruduğu söylenebilir. Komşu veya egemen dillerden kelime alışverişi dışında dilin diğer alanlarında fazlasıyla etkileşim gözlenmemektedir. Kültürel açıdan da yerli halk olarak komşu halklarla birçok ortak özelliği taşımaktadır. Bulunduğu ve geliştiği şartlara göre değerlendirilecek olursa, zengin bir kelime dağarcığına sahiptir.
Zazacada fiil kökleri Simnanca, Sengserce, Gilekçe, Talişçe, Tatça ve Hazar Denizi kıyılarındaki diğer dil/lehçeler ile ortak biçimde kökten sonra gelen n/ant son eki ile oluşturulmaktadır:

Ergatif
Eski İrani Dönemin sonuna doğru ve Orta İrani Dönemin başlangıcında gerçekleşen geçmiş zamanın kuruluş şekliyle çoğu orta İrani dilde, geçmiş zaman edilgen ortaç (participle perfect passive) soneki -ta- ile oluşturulan fiil çekimin sayesinde meydana gelen biçim-sözcükdizimsel (morphosyntactic) bir fenomen olan bölünmüş ergatiflik (split ergativity), yani tüm geçmiş zaman şekillerinde geçişli fiillerde öznenin bükünlü halde belirtilmesi, nesnenin yalın halde olması, İrani dillerde ayrıca fiilin ergatif alanda da nesneye göre çekimlenmesi, bugün de Zazacada varlığını sürdürmektedir. Örn. Ez ey anan, o mı ano. "ben onu (eril) getiriyorum, o beni getiriyor", geçmiş zamanda ise mı o ard, ey ez ardan "ben onu getirdim, o beni getirdi" şeklinde çekilir.

Durumlar
Çağrı hali diye bilinen vocative'i saymayacak olursak, Zazacada olan 2 hal (yalın, casus rectus ve bükünlü casus obliquus) de Orta Batı İrani dönemden kalmadır.

İsim tamlamasında belirten isimde olduğu gibi, sıfat tamlamasında da sıfat isimden sonra gelir, sıfat da isimle birlikte çekilir, örn. her-o gewr "gri eşek", her-ê gewri "gri eşekler", her-an-ê gewr-an "gri eşekleri(n) Fiil yapısı
 Edilgen çatı
Eski ve Orta İrani dönemden kalma diğer bir özellik de, fiilin edilgen çatısı (diathesis, voice) mürekkep şekilde (bireşimsel, synthetic), yani yardımcı fiil olmaksızın da sınırlı fiillerle kurulması. Eski Hint-İrani edilgen soneki -ya, Pehlevicede bulunan -īh- şekline yansıması Zazacada -i- ile mevcut: Nan werino (weriyeno). "ekmek yeniliyor".

 Şimdiki zaman
Fiilde şimdiki zamanda belirgin olan bildirme, emir ve istek kipi mevcut; istek kipinde (subjunctive) olan özellik, Eski ve Orta İrani dönemde olan fiil kökeninin bu kipe yansımasıdır. Örn. Beno "götürüyor", berd "götürdü", eke bero "götürse"; ber- < Eski İranca bar-, proto Hint-Avrupaca *bher-.

 Geçmiş zaman
Görülen (hikâyeli) geçmiş zamanda (imperfect) tüm şahıslar için kullanılan sonek -êne (~ -ên, -ê), örn. şiyêne, diyêne "giderdi-, görürdü-" de Partçada olan Past Optative ahēndē(h) ile alakalı olması muhtemel.

 Fiil takıları
Çoğu Hint-Avrupa dillerinde var olan fiil takıları (preverbs) Zazacada iki şekliyle mevcuttur: Eski Hint-İrani döneminden kalma kimi yön belirten zarfların o dönemde de cümlede fiile yakınlaşarak erişmesi ve fiille bütünleşmesiyle oluşan fiil takıları, örn. ni-šad (< sad- "oturmak") "(aşağıya doğru) oturmak" > Zaz. nış-/nıştene "inmek"; ā-bar- "getirmek, 'geriye götürmek' " (< bar- "götürmek") > Farsça aver-آور/avurden آوردن, Zaz. ar-, an-/ardene "getirmek". Kalıntı takıların bulunduğu fiiler sınırlı bir şekilde mevcut ve dilde takı olarak algılanmamakta. İkincisi ise, göreceli olarak Zazacanın kendince yeni oluşturduğu otuza yakın fiil takısı, örn. temel fiil kerdene "yapmak": a-kerdene "açmak", ra-kerdene "sermek", ro-kerdene "dökmek", de-kerdene "doldurmak", we-kerdene "ateş yakmak", tıra-kerdene "sürmek, takmak", pede-kerdene "batırmak", cêra-kerdene "ayırmak", cıra-kerdene "kesmek (gövdesinden ayırmak)", têra-kerdene "etrafa yaymak; uyandırmak", tede-kerdene "saymak, saygı göstermek", têro-kerdene "karıştırmak (kâğıt)", werê-kerdene "urgan, ip vs. dolayarak bağlamak". Nıştene "inmek" anlamında kullanılırken, "oturmak" için ro-nıştene kullanılır. Bazı fiilerde yön belirten fiilsel ön edat diyebileceğimiz (verbal preposition) [e]ra, [e]ro biçimler de mevcut (bazı ağızlarda sadece kalıntı olarak bulunur veya kaybolmuştur): cı daene "(birine bir şey) vermek": era cı daene (dan- ra cı) "dayamak", ero cı nıştene (nışen- ro cı) "binmek".

 Zamirler

 Kişi zamirleri
İsim ve şahıs zamirlerinden öte fiil çekiminde de Merkez ve Güney'de 2. ve tüm şivelerde 3. kişide de eril ve dişil olarak cinsiyet farkı belirmekte: O vano, a vana "o (erkek) söylüyor, o (bayan) söylüyor".
Şahıs zamirlerinde ise tipik Batı İrani yapısı belirmektedir: yalın hal: bükünlü hal: ben ez : mın, sen tı : to, o (eril) o : ey ~ i ~ yı, o (dişil) a ~ ya : ae ~ ay ~ yê; biz ma : ma, siz şıma ~ sıma : şıma ~ sıma, onlar ê ~ i : inan ~ ineFarsça/Talişçe ā ve a'nın Zaza alfabesinde a ve e olarak yansımasına dikkat edilmeli (örnek: Farsça barf برف "kar", Zazaca vewr), yani Talişçe av zamiri de Zaza alfabesinde ev olarak yazılır.

 İşaret zamirleri
İşaret zamirlerinde aslen 3 boyutlu yakınlık derecesi belirtilse de (Örn. o, n-o, e-n-o; Türkçede de olduğu gibi o, bu, şu), genelde kullanılan 2 derece var. Uzak derece için olanlar 3. şahıs zamirleri o, a, ê'ye denk düşerken, yakın derece için Kuzey ve Güney-Zazacasında n- önekiyle no, na, nê; ney, nae, ninan; bükünlü halde niteleyici (attributive) işlevde (n)ê, (n)a, (n)ê, örn. vengê nê heri / heran "bu eşeğin / eşeklerin sesi" iken, Merkez Zazacasında yakın derece için genelde en- ~ ın- kullanılır. Kuzeyde a-, Güneyde e- eki çok yakın derece için genelde niteleyici şekilde kullanılır, örn. eno ~ ano lacek "şu oğlan".

 Söz varlığı
 Hint-Avrupa dilleri karşılaştırması

 Sayılar
Hint-Avrupa ailesindeki bütün sayılar aynı kökenden gelmektedir. Zazaca ve Farsçanın aynı dil grubunda yer almalarından dolayı sayıları benzerlik göstermektedir. Aynı kökten gelen Zazaca ile Farsça arasındaki benzerlik ve farklılıklar ise Latinceden türeyen Fransızca, İtalyanca ve İspanyolca ya da Almanca ve İngilizce arasındaki ayrılıklarla karşılaştırılabilir.

 Benzer kelimeler
Hint-Avrupa dil ailesine bağlı olan Zazaca başta Farsça olmak üzere, kendisiyle aynı kökten gelen ve akraba dilleri olan  Rusça, Yunanca, İtalyanca, İspanyolca, Fransızca, Almanca ve İngilizce ile benzerlikler arz eder. Tüm Hint-Avrupa dilleri gibi Zazaca da kökensel olarak Proto Hint-Avrupa diline dayanır. Aynı zamanda diğer İran dilleri ile birlikte Proto İran dilinden türemiştir.

Örneğin; Dersim bölgesindeki Zazalar, inmek veya yere basmak kelimesini Farsçayla daha fazla uyum gösteren "payne Xard biyene" kalıbıyla ifade ederler. Zazacada payn, ayak tabanı; Xard, yeryüzü; biyene ise olmak anlamını taşır. Bu kelimeler karşımıza Farsçada pay (پاى), ayak; arz (ارض), yeryüzü; buden (بدن), olmak şeklinde çıkarken İngilizcede foot, ayak; earth, dünya; being ise olmak şeklinde çıkar. Bu özelliğini tarihsel açıdan da görmek mümkündür ve bu bakımdan geçmişte bir zamanlar konuşulan ama şimdi konuşulmayan Hint-Avrupalı dilleri, bir köprünün iki yakayı birbirine bağladığı gibi, etimolojik yakınlığıyla kendine bağlar. Sarmatça, Avesta dili ve Behistun yazıtlarındaki diller Zazacayla akrabadırlar.

{| class="mw-collapsible mw-collapsed"
|colspan="4" align="left" style="background-color:#f2f2f2; width:500px" | Farsça-Zazaca-Gilekçe karşılaştırması
|-
|

|}

 Bazı kelimeler ve Türkçe karşılıkları

Renkler

 Akrabalık

 Bazı kelimeler ve Türkçe, İngilizce, Farsça karşılıkları

 Zaza edebiyatı
Tarihte, Zazaca hakkında ilk metinler, bilimsel Alevilik üzerine İsa Beg bin Ali, tarafından yazılmış Zazaca el yazmasıdır. Bu el yazması Osmanlılar tarafından yazmalarda kullanılan, Nesih yazı tipinde yazılmıştır. El yazmasının birinci bölümünün birinci sayfasında tarih olarak, Hicri 1212 tarihi yazılmış olup Miladi olarak 1798 yılına tekabül etmektedir.

Osmanlı-Rus (Kırım Savaşı) sonucunda esir düşen Zaza kökenli askerler arasında dolaşarak araştırma ve derlemeler yapan dilbilimci Peter Lerch 1857 yılında Petersburg'da bunları yayınlamıştır. Daha sonraki tarihlerde A. V. Le Coq gibi bazı dilbilimciler tarafından da bazı Zazaca metinler derlenmiştir.

Zazaca yazılmış ve klasik Zazaca edebiyatının başlangıcı sayılabilecek ilk kitap Ahmedê Xasî tarafından yazılan ve 1899'da Diyarbakır'da yayınlanan "Mewlid" eseridir. Zazaca yayınlanmış ikinci kitap da yine "Biyîşa Pêxamberî" isimli bir mevlid olup, Osman Efendiyo Babij tarafından 1903 yılında yazılmış, ancak 1933'te Şam'da Kürt dilbilimci Celadet Bedirxan tarafından yayınlanmıştır. Zazaca yazılmış üçüncü kitaplar 1947-1948 yıllarında Muhammedê Şêx Ensarî tarafından yazılmış olan Raro Raşt ve Me'lumatê Dînîye isimli akaid ve fıkıh alanında yazılmış iki manzum eser olup, bu kitaplar Bilal Zilan'ın hazırladığı bir yüksek lisans tezi ile ilk defa gün yüzüne çıkarılmıştır. Diyarbakır'ın Hani ilçesinden, Mela Mehmedê Nêribî'nin (Mehmet Demirbaş) da 1975 yılında yazmaya başladığı ve 2005 yılında tamamladığı Zazaca şiir ve kasidelerden oluşan bir divanı mevcuttur. El yazması olan divan 300 sayfadan oluşmaktadır."Zazaca seçmeli ders oluyor ", Hürriyet, 29 Aralık 2011. Klasik Zaza edebiyatı, temelde klasik Kurmancî edebiyatının etkisinde gelişmiştir.

1963'te "Kürtçe-Türkçe Gazete" şiarıyla yayına başlayan ve ismi de Zazaca olan Roja Newé (Türkçe anlamı: Yeni Gün) gazetesinde yayınlanan iki Zazaca derleme metniyle, Zazaca metinler ilk defa bir gazetede yayınlanmış oldu. Sonraki süreçte, Özgürlük Yolu/Riya Azadî, Roja Welat ve Devrimci Demokrat Gençlik gibi dergi ve gazetelerde bazı Zazaca metinler yayınlanmıştır. Bu metinler daha çok folklorik ürünlerdir.

Modern Zazaca edebiyatının başlangıcı 1979'dan itibaren Tirêj dergisinde yayınlanan Zazaca edebi ürünler sayılmaktadır. İlk Zazaca öykü dilbilimci yazar Malmîsanij tarafından Tîrêj dergisi'nin 2. sayısında yayımlanan "Engıştê Kejê" (Türkçe anlamı: Kejê'nin parmakları) isimli hikâyedir.

Zazaca edebiyatının asıl gelişmesi ise 1980 sonrası Avrupa'ya göç eden Zazalar tarafından çıkarılan dergiler ve yazılan kitaplar ile başlamıştır. Bu dönemde Türkiye ve Avrupa'da birçok dergi çıkarılmıştır. Tamamı Zazaca çıkan Kormışkan, Tija Sodıri, Vate, Miraz, Şewçila, Ma, Ewro, Piltane ve Vir dergilerinin yanı sıra, ağırlıklı olarak Zazaca çıkan Piya, Ayre, Ware, ZazaPress, Pir, Raştiye, Raya Zazaistani, Vengê Zazaistani, Zazaki, Zerq, Desmala Sure, Waxt, Çıme gibi Zazaca dergiler yayımlanmıştır. Bu dergilerden Vate ve Vir dergileri hâlen yayınını sürdürmektedir. NewePel gazetesi de tümüyle Zazaca yayımlanan ilk gazete olarak (2011-2017 arası), çoğu yeni yazarlara ait çeşitli edebi ürünlere yer vermiştir. İstanbul'da Tij Yayınları ve Vate Yayınevi tarafından Zazaca kitaplar yayınlanmaktadır. 2012'de Diyarbakır'da kurulan Roşna Yayınları da şimdiye kadar 60'ın üzerinde Zazaca kitap yayınlamıştır. Yayınlanan kitaplar arasında birçok şiir, hikâye ve roman gibi edebi ürünler bulunmaktadır. Zazaca öyküde Roşan Lezgin, romanda ise Deniz Gündüz'ün ismi öne çıkmaktadır.

Zazaca yazıya geç geçirildiği için sözlü edebiyatı oldukça zengindir. Zazacada deyr (türkü), kılam (şarkı), dêse (ilahi), şanke (fabl), hêkati (öykü), qesê werênan (atasözleri ve deyimler) gibi sözlü edebiyat ürünleri oldukça fazladır.

 Zazacanın TV-radyo yayınları ve sinemada kullanımı
2004'te yapılan AB uyum paketlerinden sonra, TRT Pazartesi günleri otuz dakikalık Zazaca yayın yapmaktaydı. TRT-6'nın kurulmasından sonra Türkiye'de devlet eliyle başlayan Kürtçe yayıncılıkla, Zazaca haber başta olmak üzere birçok Zazaca program bu kanalda yayınlanmaya başlandı. 2021 yılında Zaza Federasyonu tarafından Türksat uydusunda da yer alan Zazaca dilinde yayın yapan Zaza TV kanalı yayın hayatına başladı.

Ayrıca Yol TV, Su TV, TV10 gibi Alevi televizyonlarında Zazaca müziğe ve programlara yer verilmektedir. İlk Kürtçe kanal olan Med TV'den bu yana Kürt kanallarında Zazaca müzik ve programların yer aldığı görülmektedir. Nûçe TV, Gün TV, Rehber TV gibi kanallarda da Zazaca programlar bulunmaktadır. 2015 yılında açılan Zarok TV adlı çocuk kanalı bazı programlar dışında tüm çizgi filmlerde Kurmancca'nın yanında Zazaca da yayın yapmaktadır. 21 Mart 2016 itibarıyla ağırlıklı olarak Zazaca yayın yapmaya başlayan Jiyan TV, Türkiye'de Zazaca ağırlıklı yayın yapan ilk TV sayılmaktadır. Uzun ömürlü olmayan bu TV aynı yıl ilan edilen OHAL kapsamında kapatıldı.Kapatılan TV'lerin yöneticileri kararı nasıl değerlendiriyor?, BBC Türkçe, 30 Eylül 2016 https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-37513869  (erişim: 19 Mayıs 2021) *Zarok TV yapılan itiraz üzerine tekrar açılmıştır.

Yılmaz Güney'in Duvar (1983) filmi, tarihte Zazacanın sinemada kullanıldığı ilk film olması nedeniyle önemlidir. Mahsun Kırmızıgül de Beyaz Melek (2007) ve Mucize (2015) isimli filmlerinde Zazaca diyaloglara yer vermiştir.
Kürt sineması kapsamında değerlendirilen Nuray Şahin'in Tüyü Takip Et/Perre Dıma So, 2004, Aynur Saray'ın Zara (2009),  Kazım Öz'ün Zer (2017) isimli çok dilli uzun metraj filmlerinde bazı Zazaca (Kırmancki) sahnelere de yer verilmiştir.

Hinar Salem'in My Sweet Pepper Land (2013) filmi Kurmancca, Soranca ve Zazaca (Kırmancki) olarak çekilmiş çeşitli uluslararası film festivallerinden ödüller almıştır. Mehmet Ali Konar'ın Hewno Bêreng (Renksiz Rüya) isimli filmi ise Zazaca (Kırdki) ağırlıklı çekilmiş uzun metrajlı bir film olup, Kurmancca diyaloglara da yer verilmiştir. Film, 29. Ankara Uluslararası Film Festivali'nde (19-29 Nisan 2018) En İyi Film, En İyi Erkek Oyuncu, Onat Kutlar En İyi Senaryo, En İyi Görüntü Yönetmeni, En İyi Özgün Müzik, SİYAD En İyi Film Ödülü olmak üzere 6 dalda birden ödül alırken; 37. Uluslararası İstanbul Film Festivali'nde (6-17 Nisan 2018) ise mansiyon ödülü aldı."İlk Zazaca Film Hewno Bêreng Sinemalarda" , Asanatlar.com, 22 Haziran 2018, (erişim: 01 Mayıs 2021)

Fahrettin Ozdemir'in Kekê (2011) isimli amatör filmi ile Lütfü İrdem'in Pîrebok (2019) adlı gösterimi yapılmamış filmi ise tamamen Zazaca çekilmiş uzun metrajlı filmlerdir.

Mehmet Ali Konar'ın Baba (2010) isimli filmi Zazaca ilk kısa film olarak kabul edilmekte olup, Roşan Lezgin'in bir hikayesinden sinemeya uyarlanmıştır. Kamer Erdogan'ın Sipe (2012), Yücel Yavuz'un General (2012), Çetin Baskın'in Geyrayîş (2012), Gökhan Tunç'un Zimisto Bivejîyo (2013) ile Zimisto Vêrd Ra (2017), Caner Canerik'in Vilika Kowu (2015), Sedat Barış'ın Pîyê Min Toz Şeker (2016), lütfü Erdem'in Cênîya Nêeysayî (2016) ile Fotografkêş (2018) ve Burhan Ateş'in Vîr (Bellek, 2017) adlı filmleri tamamen Zazaca çekilmiş diğer kısa filmlerdir. "Vîr" filmi Belçika'da düzenlenen "Move Me Film Festivali"nde "Uluslararası En İyi Kısa Film" ödülüne layık görülmüştür.

Caner Canerik tarafından çekilen Was (Ot, 2006), Sayd (2007), Pheti (2007), Pirde Sur (2008), Muya Şha (2009) Bava Duzgin (2009), Raa Haq (2009), Bertij (2010), Muxtar (2014), Gulsosin (2015), Sîpela (2016) isimli belgesel filmler de Zazaca (Kırmancki) ağırlıklıdır. Veli Kahraman tarafından çekilen Zazaca ağırlıklı 2012 yapımı Ana Dilim Nerede (Zonê Ma Koti Yo) filmi 31. Uluslararası İstanbul Film Festivali, 34. Moskova Film Festivali başta olmak üzere birçok yarışmada aday gösterilmiş ve ödüller almıştır. Piran Baydemir tarafından çekilen Fecîra isimli Zazaca (Kırmancki) belgesel 50. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde (4-11 Ekim 2013) en iyi belgesel ödülünü almıştır. Pîran Baydemîr'in Yo Roj Di (2010) ve Rezon Se[r] (2012) ve Ozan Munzur'un Jiare (Ziyaret, 2010) isimli kısa filmleri de belgesel tarzında çekilmiştir.

 Zazaca üzerine yapılan bilimsel çalışmalar
 Lerch, Peter I. (1857/58): Forschungen über die Kurden und die Iranischen Nordchaldäer. St. Petersburg
 Müller, Friedrich (1865): Beiträge zur Kenntniss der neupersischen Dialekte: Zaza-Dialekt der Kurdensprache (Aus dem November-Hefte des Jahrganges 1864 der Sitzungsberichte der phil.-hist. Classe der kais. Akademie der Wissenschaften, XLVIII. Bd., besonders abgedruckt), cîld: 3
 Von Le Coq, Albert (1903), Kurdische Texte I -II, Reichsdruckerei, Berlin
 Mann, Oskar - Hadank, Karl 1932: Die Mundarten der Zaza, hauptsächlich aus Siverek und Kor. Leipzig.
 Kurdoev, Kanat Kalashevich (1977), Ḥālatakānī jins u bīnāy barkār la zāzādā: On gender and number in the Zaza dialect of Kurdish, Tercüme: Azīz Ibrāhīm, Chāpkhānay Kōrī Zānyārī Kurd, Baghdad 1977.
 Lynn Todd, Terry. (1985) " A Grammar of Dimili "  University of Michigan
 Asatrian, Garnik. S./Gevorgian, N. Kh. (1988): " Zaza Miscellany: Notes on some religious customs and institutions." In: Hommage et Opera Minora(Acta Iranica). Volume XII. Leiden
 Sandonato, M. (1994): Zazaki Typological studies innegation, eds. Peter Kahrel, René van den Berg. S. (125-142.) Amsterdam
 Jost, Gippert. (1996) "Zazacanın Tarihsel Gelişimi"  Frankfurt University
 C.M. Jacobson (1993): Rastnustena Zonê Ma - Handbuch, für die Rechtschreibung der Zaza-Sprache. Verlag für Kultur und Wissenschaft, Bonn
 C.M. Jacobson (1997): Zazaca okuma yazma el kitabi. Verlag für Kultur und Wissenschaft, Bonn.
 Ayyoubi, K. Rakhmanovich & Smirnova, Iraida A./Ed. Yusupova, Zare Aliyevna (1998), The zaza dialect of the Kurdish Language (Dersim), Moscow: Center for Kurdish Studies, 102 r. (И.А.Смирнова, К.Р.Эйюби. Курдский диалект заза /Отв. ред. З. А. Юсупова. М.: Центр курдских исследований, 1998. 102 с.)
 Paul, Ludwig. (1998)  "The Position of Zazaki Among West Iranian languages"   University of Hamburg
 J. Kenstowicz, Michael (2004), Studies in Zazaki Grammar, MITWPL.
 Ann Walter, Mary (2004), "Vowel Adaptation in Zazaki", Workshop on theoretical approaches to language contact 27th Generative Linguistics in the Old World, Selanik, 18-21 April 2004
 Gajewski, Jon. (2004) "Evidentiality in Zazaki"  Massachusetts Institute of Technology
 Larson, Richard. and Hiroko, Yamakido. (2006) "Zazaki as Double Case-Marking"  Stony Brook University
 Gippert, Jost (2007-2008): Zur dialektalen, Stellung des Zazaki: Die Sprache Zeitschrift für Sprachwissenschaft. Wiesbaden
 Aygen, Gülşat (2010). Zazaki/Kirmanckî Kurdish. Volume 479 of Languages of the World. Lincom Europa.

 Kaynakça

 Okuma listesi
 Blau, Gurani et Zaza in R. Schmitt, ed., Compendium Linguarum Iranicarum, Wiesbaden, 1989, , pp. 336–40 (About Daylamite origin of Zaza-Guranis)
 Gajewski, Jon. (2004)  "Zazaki Notes" Massachusetts Institute of Technology.
 Gippert, Jost. (1996) "Historical Development of Zazaki"  University of Frankfurt
Haig, Geoffrey & Öpengin, Ergin. (2014). "Introduction to Special Issue: Kurdish - A critical research overview ". Kurdish Studies ''. Volume: 2, No: 2, pp. 99–122 (University of Bamberg, Germany)
 Larson, Richard. and Yamakido, Hiroko. (2006) "Zazaki as Double Case-Marking"  Stony Brook University and University of Arizona.
 Lynn Todd, Terry. (1985) "A Grammar of Dimili" University of Michigan
 Extra, Guus. and Gorter Durk. (2001) The Other Languages of Europe.
 Raymond Gordon, Jr. (2005) Editor. Ethnologue: Languages of the World. Fifteenth Edition. (Zazacanın Sınıflandırılması)
 Paul, Ludwig. (1998)  "The Position of Zazaki Among West Iranian languages"   University of Hamburg (Zazacanın Sınıflandırılması)
 Paul, Ludwig: Zazaki - Versuch einer Dialektologie. Reichert Verlag, 1998, Wiesbaden.
 Werner, Brigitte. (2007) "Features of Bilingualism in the Zaza Community"  Marburg, Germany
 Arslan, İlyas. 2016. Verbfunktionalität und Ergativität in der Zaza-Sprache . Dissertation, Universität Düsseldorf.
 Grûba Xebate ya Vateyî, Rastnuştişê Kirmanckî (Zazakî), Vate yayınları, İstanbul 2005
 Mesut Keskin, Zur dialektalen Gliederung des Zazaki. Magisterarbeit, Frankfurt 2008.

Dış bağlantılar

 http://www.zazaki.de , Zazas and Zazaki. (Zaza Edebiyatı)
 http://www.zazaki.net/ , Modern Kırmancca (Zazaca) Edebiyatı

Zazaca
Tehlikedeki diller
Batı İran dilleri

Zazaca


Flores Oriental (en indonesio: Kabupaten Flores Timur) es un kabupaten (regencia o distrito) de Indonesia situado en la isla de Flores, provincia de Nusa Tenggara Oriental (Nusa Tenggara Timur). Su capital es Larantuka.

Kabupaten de Islas menores de la Sonda orientales

Kabupaten de Flores Oriental


Türk Marşı (özgün adı: Rondo alla Turca) (K. 331), Wolfgang Amadeus Mozart'ın bir bestesidir.

Erken Rönesans yıllarında Osmanlı Devleti, Avrupa'da bir hayranlık uyandırmaktaydı ve Avrupalılar turquerie adı verilen bir akıma uyarak Osmanlı sanat tarzlarını taklit etmekteydi. Mehter marşlarının ritminden esinlenen Mozart, 11 numaralı La majör piyano sonatının (K. 311) 3. bölümünü "Rondo alla turca" (Türk usulü rondo) adıyla besteler.

Batılı müzikler gibi 4/4'lük ölçüyle değil de mehter marşları gibi 6/8'lik ölçüyle bestelenmiş olan bu eser, tamamen piyanoda icra edilir.

Bu beste, Türkiye Cumhuriyeti tarafından tüm özel davetlerde ve ülke tanıtımında kullanılmaktadır.

2014 yılında Macaristan Milli Kütüphanesi arşivinde bulunan 11 nolu La Majör Piyano Sonatı'na ait 4 sayfa orijinal nota yazısının arasında Türk Marşı'ndan da bir kısım bulunuyor.

Türk rap sanatçısı Ceza, sonatın üçüncü bölümüne 2012 yılında Türkçe söz yazdı ve parçaya bir klip çekildi.

Dinle

Kaynakça

Dış bağlantılar

Wolfgang Amadeus Mozart piyano sonatları

Türk Marşı


El I Campeonato Mundial de Halterofilia Femenino se celebró en Yakarta (Indonesia) entre el 2 y el 4 de diciembre de 1988 bajo la organización de la Federación Internacional de Halterofilia (IWF) y la Asociación Indonesia de Halterofilia.

En el evento participaron 103 halterófilas de 23 federaciones nacionales afiliadas a la IWF.

Medallistas

Femenino

Medallero

Enlaces externos
Base de datos iat.uni-leipzig.de .

1988
Halterofilia en 1988

Campeonato Mundial de Halterofilia de 1988


Atikhisar Barajı, Çanakkale'de, Sarıçay üzerinde, sulama ve taşkın kontrolü amacı ile 1971-1975 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.

Toprak gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 1.990.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 43,00 metre, normal su kotunda göl hacmi 40 hm³, normal su kotunda göl alanı 3,30 km²'dir. 5200 hektarlık bir alana sulama hizmeti vermektedir.

Ayrıca bakınız
 Türkiye'deki barajlar listesi

Kaynakça

Dış bağlantılar

Çanakkale ilindeki barajlar
1966'da tamamlanan altyapı

Atikhisar Barajı


Die Villa Junghans ist eine denkmalgeschützte Villa in Schramberg (Landkreis Rottweil in Baden-Württemberg).

Geschichte
Die Villa ließ Erhard Junghans (1849–1923) nach Plänen von Karl von Leibbrand (1839–1898) im Stil der Neorenaissance in den Jahren 1885/86 erbauen. Sie wurde von Ernst Bader ausgemalt. Insgesamt betrug die Bauzeit 15 Monate. Die Parkanlage wurde von dem Garteninspektor Gustav Adolf Wagner (1817–1893) aus Stuttgart gestaltet.

Nach der Fertigstellung zogen Erhard Junghans, seine Ehefrau Marie und die gemeinsamen Kinder Karl Erhard und Doris am 4. November 1886 in die Villa ein. Nach dem Tod des Vaters im Jahr 1923 vermietete Erhard Junghans das Haus.

Von 1923 bis 1933 bewohnte Richard Landenberger (1881–1975) mit seiner Familie das als "Sonnenberghaus" bezeichnete Haus. Nach dessen Auszug stand das Haus zunächst leer. 1933 veräußerte jedoch der Eigentümer Karl Erhard Junghans (1879–1968) für 100.000 Reichsmark das Haus an die Stadt Schramberg, das dann von 1933 bis 1945 als "Adolf-Hitler-Haus" bekannt wurde. In der Villa befand sich die NSDAP-Kreisleitung und ein Café-Restaurant, während die Gärten als "Kurpark" der Öffentlichkeit zur Verfügung gestellt wurde.

In den 1970er-Jahren wurde wegen seiner widersprüchlichen Geschichte ein Abriss des Bauwerks erwogen. Dieser wurde aufgrund der überragenden architekturgeschichtlichen Bedeutung abgewendet.

Heute befindet sich in der Villa ein Hotel, nachdem das Gebäude immer wieder von verschiedenen Gastronomen gepachtet worden war.

Literatur

Weblinks

Einzelnachweise

Bauwerk in Schramberg
Kulturdenkmal in Schramberg
Schramberg, Villa Junghans
Junghans
Schramberg, Villa Junghans
Bauwerk des Historismus im Landkreis Rottweil
Wohngebäude im Landkreis Rottweil

Villa Junghans


Die Scottish Open 1988 im Badminton fanden vom 25. bis zum 27. November 1988 in Edinburgh, Schottland, statt. Mit einem Preisgeld von 15.000 US-Dollar wurde das Turnier als 1-Sterne-Turnier in der Grand Prix-Wertung eingestuft.

Finalresultate

Referenzen
 World Badminton 17 (1989) (1), S. 42

World Badminton Grand Prix 1988
1988
Badmintonwettbewerb in Edinburgh

Scottish Open 1988


Robin Hood es una ópera cómica con música de Reginald De Koven (música), Harry B. Smith (letras) y Clement Scott (letras de "Oh Promise Me"). La historia se basa en la leyenda de Robin Hood, durante el reinado de Ricardo I (1189-1199).  La ópera fue compuesta en Chicago, Illinois en el invierno de 1888-1889.

Robin Hood se estrenó en el Teatro de Ópera de Chicago el 9 de junio de 1890.  Fue producido por la Ideal Opera Company, también conocida como Los bostonianos. La ópera se estrenó en NUeva York en el Teatro Knickerbocker el 30 de abril de 1900. Se produjo en Londres en el Teatro Príncipe de Gales en enero de 1891 con un nuevo título, Maid Marian, producido por Horace Sedger. El elenco incluyó a Haydn Coffin, Harry Markham, Marion Manola y Violet Cameron.

En 2004 la Ohio Light Opera produjo la ópera basándose en una nueva edición crítica de la ópera que encargó a Quade Winter, basándose en los manuscritos originales del compositor en la Biblioteca del Congreso.  Una grabación completa en CD fue lanzada por Albany Records.

"Oh Promise Me" no formó parte de la ópera original, pero fue escrita en 1887 por De Koven a partir de letras escritas por el poeta inglés Clement Scott y publicado como una canción de arte separada en 1889. La pieza se usa en el Acto 3, cantada en la boda de Robin Hood y la doncella Marian, pero en la versión de 1891 fue cantada en el Acto II entre "Brown October Ale" y la "Tinkers' Song".

Personajes
 Robert de Huntington (Robin Hood) (tenor), estrenado por Edwin H. Hoff
 El Sheriff de Nottingham (barítono), estrenado por H. C. Barnabee
 Sir Guy de Gisborne (tenor), estrenado por Peter Lang.
 Little John, fuera de la ley (barítono), estrenado por W. H. Macdonald
 Will Scarlet, fuera de la ley, herrero (bajo), estrenado por Eugene Cowles.
 Friar Tuck, clérigo fuera de la ley (bajo), estrenado por George Frothingham.
 Alan A-Dale, fuera de la ley (contralto), estrenado por Jessie Bartlett Davis.
 Lady Marian Fitzwalter (Maid Marian) (soprano), estrenado por Marie Stone.
 Dame Durden, a widow (mezzosoprano), estrenado por Josephine Bartlett.
 Annabel, hija de Durden (soprano), estrenado por Carlotta Maconda.
 el coro

Notas

Referencias
 Three Centuries of American Music, Martha Furman Schleifer (editor), G.K. Hall & Co. 1990, Vol, 5, páginas xxvii, 106-330.
 Music and Romance, Hazel Gertrude Kinscella, páginas 385-386

Enlaces externos
Robin Hood; una ópera cómica en tres actos
Música de Robin Hood digitalizada como archivos MIDI

Óperas de Reginald De Koven
Óperas en inglés
Óperas de 1890
Óperas estrenadas en Chicago
Robin Hood
Operetas

Robin Hood (opereta)


Birina je jezero istočno od Ploča. Južno od jezera prolazi cesta D413, a sjeverno cesta D8. Povezano je s Crnom r. s južne strane dvama kanalima. Na južnom dijelu u jezero se usijeca poluotok koji je skoro sa sviju strana okružen jezerom, a s glavnim kopnom vezan je prevlakom, pa se jezero na jugu račva u dva kraka. Sa zapadne strane nalaze se stambeni objekti. Po najdužoj dijagonali sjeveroistok - jugozapad jezero je dugo 772 metra, a na istočnom kraku sjever - jug 630 metara. U najširem dijelu, što je kod središnjeg dijela, jezero je široko 314 metara.

S obzirom na to da je zapremnine veće od 100.000 m³, po Odluci Vlade Republike Hrvatske o popisu voda I. reda svrstava se u prirodna jezera.

Jezero Birina dio je planiranog rješenja odvođenja viška vode iz Vrgoračkog polja. Prema studiji Građevinskog fakulteta u Splitu napravljenoj po narudžbi Hrvatskih voda, tunelom Vrgorac 2 odvodile bi se vode iz donjeg, jugoistočnog dijela Vrgorskog polja prema Birini.

Izvori

Jezera u Hrvatskoj
Ploče

Birina


الحرب الروسية الفارسية لسنة 1826 كانت آخر صراع مسلح بين الإمبراطورية الروسية والدولة القاجارية انتهت بانتصار كبير لروسيا وتوقيع شاه فارس على معاهدة تركمانجاي التي تضمنت بنوداً نصت على دفع تعويضات لروسيا والتنازل عن مناطق حدودية في القوقاز لصالح الروس.بعد معاهدة كلستان التي أنهت الحرب الروسية الفارسية السابقة عام 1813، ساد السلام في القوقاز لثلاثة عشر عامًا. ولكن، اتبع فتح علي شاه، الذي كان في حاجة مستمرة إلى الإعانات الأجنبية، نصيحة العملاء البريطانيين، الذين ألحوا عليه لاستعادة الأراضي التي خسرها أمام روسيا وتعهدوا بتقديم دعمهم للأعمال العسكرية. تم البت في الأمر في ربيع عام 1826، عندما ساد حزب عباس ميرزا المولع بالقتال في طهران ووضع الوزير الروسي ألكسندر سيرجيفيتش مينشيكوف تحت الإقامة الجبرية.

انتهت الحرب عام 1828 بعد احتلال تبريز. كان للحرب نتائج كارثية على بلاد فارس أكثر من حرب 1804-1813، إذ جردت معاهدة تركمانجاي التي تلتها بلاد فارس من آخر أقاليمها المتبقية في القوقاز، والتي ضمت كلًا من أرمينيا الحديثة، وما تبقى لها من جنوب أذربيجان المعاصرة، واغدير المعاصرة في تركيا. فقدت بلاد فارس جميع أراضيها في القوقاز أمام روسيا بموجب معاهدتي كلستان وتركمانجاي. امتدت هذه الأراضي في الماضي على جميع أنحاء منطقة جنوب القوقاز وجزء من شمال القوقاز.

مثلت الحرب نهاية حقبة الحروب الروسية الفارسية، إذ أصبحت روسيا بعدها القوة المهيمنة في القوقاز. اضطرت بلاد فارس (إيران) للتنازل عن مساحات من الأراضي لم تستردها أبدًا. بقيت الأراضي المحتلة أكثر من 160 عامًا تحت السيطرة الروسية قبل تحقيق استقلالها، باستثناء داغستان التي ما تزال ملكية روسية. في عام 1991، بعد تفكك اتحاد الجمهوريات الاشتراكية السوفيتية، أُنشئت دول جورجيا وأذربيجان وأرمينيا المعاصرة من معظم مناطق جنوب القوقاز التي كانت تحت سيطرة روسيا في عام 1828.

كنتيجة مباشرة لمعاهدتي كلستان وتركمانجاي الناتجتين عن الحربين الروسية الفارسية في القرن التاسع عشر، انقسم شعبا الأذر والطاليون بين دولتين (أذربيجان وإيران).

1826: الغزو الفارسي والرد الروسي
في مايو 1826، احتلت القوات الروسية ميراك، ضد إرادة القيصر نيكولاي الأول. ورداً على ذلك، أرسلت الحكومة الفارسية الميرزا محمد صادق إلى سانت بطرسبرغ في محاولة لمناقشة القضية. ولكن، احتجز الحاكم العام للقوقاز أليكسي إرمولوف صادق في تبليسي.

بدون إعلان حرب، في 19 يوليو 1826 (جميع التواريخ بالتقويم القديم، لذا أضف 12 يومًا للتقويم الغربي) غزا جيش قوامه 35,000 جندي بقيادة عباس ميرزا كاراباخ (قرة باغ) وطاليش، وألحق بهما أضرارًا كبيرة. غيرت الخانات المحلية ولائها. اجتاح بومباك وشوراغل (بالقرب من غيومري) من يريفان. وطوق غيومري، لكن تمكنت الحامية من الهرب، بينما استسلم 1000 رجل في آك كارا تشاي. حوصرت شوشا، عاصمة كاراباخ، وهُجرت لنكران وإليزابيثبول (غانجا سابقًا)، وحوصرت باكو. لم يبدِ إرمولوف أي نشاط على نحو غريب، ويعزى ذلك جزئيًا إلى أنه لم يكن لديه سوى 3500 رجل. طلب المزيد، فأرسل نيكولاي فرقة واحدة و6 أفواج من سلاح فرسان قوقاز الدون، وطلب من إرمولوف غزو خانات يريفان. أجاب إرمولوف أن هذا مستحيل، فرد نيكولاي بإرسال إيفان باسكيفيتش. أثار هذا إرمولوف، الذي أرسل فاليريان ماداتوف جنوبًا مع تعليمات بعدم المخاطرة بمعركة كبيرة. عصى ماداتوف التعليمات وفي 2 سبتمبر هزم هو و2000 رجل 10,000 فارسي ورفع حصار شوشا. عاد الروس إلى إليزابيثبول. ووصلت التعزيزات، ووصل أيضًا باسكيفيتش الذي تولى قيادة الجيش من إرمولوف. في 14 سبتمبر، دحر ما يقدر بـ 60,000 فارسي على نهر أكستافا على بعد 18 ميل غرب إليزابيثبول.

1827: الغزو الروسي المعاكس والنصر
كان موقف إرمولوف ضعيفًا، وسلم السلطة إلى باسكيفيتش في 28 مارس 1827. في أبريل 1827 {أو في وقت سابق؟} احتل بينكندورف دون مقاومة دير إتشميادزين، روما الأرمينية، ثم حاصر يريفان. وانضم إليه باسكيفيتش في 15 يونيو. وجد أن رجال بينكندورف كانوا منهكين، فاستبدلهم بقوات جديدة بقيادة كراسوفسكي وانطلق جنوباً إلى ناخيتشيفان (نخجوان)، عاصمة تلك الخانات. كان هدفه تهديد عاصمة تبريز التي كان يرأسها عباس ميرزا ومنع أي إغاثة ليريفان من هذا الاتجاه. ودخل ناخيتشيفان دون مقاومة في 26 يونيو وأصبح الخانات مقاطعة روسية. ولكن انتشر المرض وتأخرت قوافل الإمداد، لذا لم يتقدم باسكيفيتش إلى تبريز.

وفي الوقت نفسه، اضطر كراسوفسكي، في 21 يونيو، إلى رفع الحصار عن يريفان بسبب حالة قواته. وترك أحد الأفواج في إتشميادزين ثم إنسحب إلى الشمال. في هذه المرحلة ضرب عباس ميرزا. وكانت خطته هي تجاوز باسكيفيتش في الغرب والاستيلاء على إتشميادزين وغيومري، وتدمير تبليسي والعودة عبر كاراباخ. اضطر كراسوفسكي إلى العودة إلى الجنوب لإغاثة إتشميادزين (16 أغسطس). كان لديه 1800 جندي مشاة و500 جندي من سلاح الفرسان و12 مدفع. كانت المسافة 33 كيلومترًا فقط ولكن التضاريس كانت صعبة، وكانت الحرارة مروّعة وأغلق 3,000 فارسي الطريق. شق الروس في معركة آشتاراك طريقهم إلى إتشميادزين وأغاثوها على حساب نصف عددهم. انسحب الفرس جنوبًا مع خسارة 400 رجل فقط . يقال إنه لو لم يحم كراسوفسكي الدير لكان من الممكن أن يقابل عباس ميرزا على أرضه وباختياره، ولكن الأمر تم ونجح.

عندما وصل الخبر إلى باسكيفيتش تخلى عن جميع خطط التحرك باتجاه الجنوب وعاد إلى إتشميادزين (5 سبتمبر). وبانتقاله شرقًا، استولى على حصن سردار آباد، وفي 23 سبتمبر، ظهر أمام جدران يريفان. قاد بوشين جزء كبير من أعمال الحصار، وهو ضابط مهندس سابق خُفضت مرتبته إلى الصفوف لتورطه مع متمردي ديسمبر. عندما سقط المكان رُقي إلى ضابط صف. عندما سقطت يريفان في 2 أكتوبر، احتجز 4000 سجينًا و49 مدفعًا وأصبحت خانات يريفان مقاطعة روسية.

عندما غادر باسكيفيتش ناخيتشيفان، عين الأمير إريستوف، وهو جورجي، مع موراليوف كنائبين له. أعطاهم تعليمات صارمة لحراسة المقاطعة فقط وعدم القيام بأي تحرك عدواني. قام عباس ميرزا بالشيء البديهي. عبر نهر آراس دون مقاومة ليجد نفسه في مواجهه إريستوف مع 4000 رجل و26 مدفع، وكانوا أكثر بكثير مما توقع. انسحب عباس، وطارده إريستوف لبعض الوقت وعاد إلى ناخيتشيفان. حتى الآن كانوا ملتزمين بالأوامر. لكن عندما سمعوا أن الجيش الفارسي كان في حالة من الإحباط التام، كان الإغراء كبيرًا جدًا. انطلقوا في 30 سبتمبر ووصلوا إلى مكان يدعى مراد، كان عباس خلفهم، ولكن عندما وصلت إليهم أنباء سقوط يريفان، سيطر الذعر والهلع على الجيش الفارسي. وكان على موراليوف الاختيار بين أن يكون جريئًا أو أحمقًا. في 11 أكتوبر، غادر مرند متوجهًا إلى الجنوب، بعد أن أخفى خططه عن الجميع، بما في ذلك إيريستوف. وبحلول 13 أكتوبر كانوا على بعد بضعة أميال من تبريز. هربت الحامية، ويُقال إن السكان قد طردوها. فتحت البوابات واحتُلت المدينة القديمة الغنية التي بلغ عدد سكانها 60,000 نسمة دون مقاومة. بدأت مفاوضات السلام على الفور، لكنها لم تصل إلى نتيجة. استؤنف القتال في يناير، لكن الجيش الفارسي كان محبطًا لدرجة لم تسمح له بالقتال. احتُلت أرومية وفتحت أردبيل أبوابها. ووُقعت معاهدة تركمانجاي في 10 فبراير 1828، حيث أعطى خاني يريفان وناخيتشيفان الأذربيجانيين لروسيا. في 20 مارس 1828 علم باسكيفيتش أن روسيا في حالة حرب مع تركيا.

المصادر

 إيران: تسلسل تاريخي - بي بي سي

آسيا في عقد 1820
الحرب الروسية الفارسية
الإمبراطورية الروسية في القرن 19
أذربيجان في القرن 19
أرمينيا في القرن 19
إيران في القرن 19
النيابة الملكية على القوقاز (1801–1917)
تاريخ أرمينيا
تاريخ روسيا العسكري في القرن 19
حروب الإمبراطورية الروسية
حروب إيران
حروب روسيا
إيران في عقد 1820
جورجيا في عقد 1820
روسيا في عقد 1820
غزوات روسيا
غزوات لإيران
نزاعات في 1826
نزاعات في 1827
نزاعات في 1828

الحرب الروسية الفارسية (1826-1828)


Señor puede referirse a:

 Señor es quien tiene dominio sobre algo o alguien.
 Señorío, institución propia de la Edad Media y la Edad Moderna en España.
 Juan Señor (1958-), futbolista español.
 Señor de los paños, en la Edad Media, mercader que controlaba la producción de tejidos, su transporte y comercialización.

Señor (desambiguación)


El mochuelo de Parker (Glaucidium parkeri) es una especie de ave estrigiforme de la familia Strigidae propia de América del Sur. La especie es nativa de Bolivia, Ecuador y Perú donde habita los bosques húmedos tropicales. No tiene subespecies reconocidas.

Referencias

Enlaces externos

parkeri
Aves de América del Sur
Animales descritos en 1995
Taxones descritos por Mark B. Robbins

Glaucidium parkeri


Searching For Bill er en dokumentarfilm fra 2013 instrueret af Jonas Poher Rasmussen efter manuskript af Jonas Poher Rasmussen og David B. Sørensen.

Handling
Bob Maser bor i en trailerpark udenfor New Orleans. Hans bil er blevet stjålet af en svindler ved navn Bill, men bliver fundet igen i Detroit. Bob beslutter sig for at efterlade sin familie derhjemme og hente bilen. I bilen finder han Bills gamle notesbog, der er fyldt med mærkelig tekster og tegninger, navne, adresser på dem, han har narret på sin vej. Bob beslutter sig for at tage ud for at finde Bill og søge retfærdighed i stedet for at tage hjem. Rejsen tager ham gennem hele USA og ud til kysten på den anden side. På vejen møder han andre rejsende, hvis skæbner han genkender. Alle har de mistet. Alle leder de efter en ny vej og et andet liv - i et land under pres.

Referencer

Eksterne henvisninger

Film fra Danmark (administrationskategori)
Dokumentarfilm fra Danmark
Danske film fra 2013

Searching For Bill


An Maxillaria muscoides in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni John T. Atwood. An Maxillaria muscoides in nahilalakip ha genus nga Maxillaria, ngan familia nga Orchidaceae.

Mabibilngan ini ha Costa Rica. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Maxillaria

Maxillaria muscoides


Briskebylinjen er en del af Oslos sporveje, der går fra Jernbanetorget via Briskeby og Uranienborg til Majorstuen.

Sporvejen blev åbnet i 1894 af Kristiania Elektriske Sporvei som den første elektriske sporvej i Skandinavien. Samme år fik en vognstyrer på sporvejen Norges første fartbøde for at have overskredet hastighedsgrænsen, der dengang var på 18 km/t.  I 1910 fik sporvejslinjerne i Oslo linjenumre, og Briskebylinjen blev da til linje 1. I dag trafikeres den af linje 19 og mellem Majorstuen og Hegdehaugen desuden af linje 11.

Strækning
Sporvejen udgår fra Majorstuen, hvor der er en vendesløjfe gennem Valkyriegate og Kirkeveien. Herfra går den ad Bogstadveien til Hegdehaugen, videre gennem Holtegata, Briskebyveien, Riddervolds gate og Inkognitogata til Henrik Ibsens gate, hvor den møder Skøyenlinjen, og herefter ad Henrik Ibsens gate langs Slottsparken til Nationaltheatret og Stortingsgata til Wessels plass. Herfra er der enkeltspor – Nedre Vollgate, Tollbugata og Strandgata til Jernbanetorget, Fred. Olsens gate og Prinsens gate tilbage til Wessels plass.

Der kan skiftes til T-bane på Majorstuen, Nationaltheatret og Jernbanetorget Stationer og de to sidstnævnte steder desuden til jernbaner.

Status
Den del sporvejen har for sig selv i bydelen Frogner (fire stoppesteder betjent af linje 19) har det laveste passagertal på hele sporvejsnettet med ca. 1.500 passagerer om dagen i gennemsnit i 2004.  Trafikselskabet Ruter har derfor lagt op til at strækningen nedlægges, når fortsat drift vil kræve yderligere investeringer i infrastruktur eller materiel.  Derudover mener Ruter m.fl., at en overgang til busdrift vil medføre mindre støj og vibrationer for naboerne. På længere sigt er der desuden tanker om at bygge nye T-banestationer ved Bislett, St. Olavs plass og Homansbyen, hvilket ville kunne overflødiggøre linje 19 fra Inkognitogata mod vest og linje 11 fra Welhavens gate.

Resten af strækningen i retning mod Jernbanetorget omtales af sporvejene som Søndre streng, da den er den sydlige af de to øst-vestgående strækninger gennem Sentrum. Her arbejdes der på at flytte sporene i Tollbugata til Prinsens gate, så sporvejstrafikken på Søndre streng bliver samlet der.

Eksterne henvisninger

 Trikkens historie, Sporveien Trikken.

Noter

Oslos sporveje
Etableret i 1894

Briskebylinjen


Deontay Leshun Wilder (rođen 22. listopada, 1985.) je američki profesionalni boksač. Od 2015. držao je naslov prvaka u teškoj kategoriji po inačici WBC i time je postao prvi američki svjetski prvak u teškoj kategoriji u devet godina, što je najduže vrijeme u povijesti boksa bez prvaka u teškoj kategoriji SAD. Držao je pojas sve do 22. veljače 2020. kada mu je Tyson Fury nanio prvi poraz u karijeri tehničkim nokautom u 7. rundi. Kao amater je osvojio brončanu medalju u diviziji teške kategorije na Olimpijskim igrama 2008. Time je stekao nadimak Brončani bombarder (The Bronze Bomber) koji je Wilder dobio izraz jer podsjeća na Joea Louisa koji je bio poznat po nadimkom "The Brown Bomber".

Izvori

Vanjske poveznice

Američki boksači

Deontay Wilder


A Diocese de Vellore (Latim:Dioecesis Vellorensis) é uma diocese localizada no município de Vellore, no estado de Tâmil Nadu, pertencente a Arquidiocese de Madras e Meliapore na Índia. Foi fundada em 13 de novembro de 1952 pelo Papa Pio XII. Com uma população católica de 192.600 habitantes, sendo 3,0% da população total, possui 89 paróquias com dados de 2020.

História

Em 13 de novembro de 1952 o Papa Pio XII cria a Diocese de Vellore através do território da Arquidiocese de Madras.

Lista de bispos
A seguir uma lista de bispos desde a criação da diocese em 1952.

Ligações externas

Vellore
Vellore

Diocese de Vellore


الشيخ عمر لطفي المفتي يعتبر أول مفت عام للأردن، حيث تم تعيينه مفتياً عاماً للديار الأردنية عام 1921م، من قبل سمو أمير البلاد حينذاك عبد الله الأول بن الحسين.

نبذة عنه
كان الشيخ عمر المفتي من المهاجرين الشراكسة إلى تركيا، نتيجة التهجير القسري الذي أجبرت عليه مختلف قبائل الشعب الشركسي من قبل قوات الاحتلال الروسية القيصرية بعد إتمام انتصارها عليهم في عام 1864م بعد حوالي 150 عاماً من الجهاد والنضال المستمر ضد هذا الاحتلال الاستعماري الغاشم بعدد قليل وأسلحة متواضعة.

تلقى المفتي علومه الدينية في معاهد إسطنبول الدينية. وبعد تخرّجه خصّص له كرسي للتدريس في جامع السلطان محمد الفاتح بإرادة سلطانية من السلطان عبد الحميد الثاني. هاجر من تركيا إثر وصول جمعية الاتحاد والترقي التركية العنصرية للحكم. وتوجه إلى الأردن واستقرّ فيها بتكليف من المشيخة الإسلامية العثمانية ليؤسس معهداً للعلوم الإسلامية الدينية في عمان.

بعد وصول سمو الأمير عبد الله الأول بن الحسين إلى عمان وتأسيسه لإمارة شرق الأردن، صدرت الإرادة الأميرية بتعيين الشيخ عمر لطفي المفتي مفتياً عاماً للديار الأردنية في عام 1921م، فكان بذلك أول "مفت عام للأردن" في تاريخه الحديث. ظل الشيخ عمر لطفي المفتي يشغل هذا المنصب طيلة 23 عاماً إلى أن أحيل إلى التقاعد عام 1944م.

مصادر
 كتاب الشركس، محمد خير حغندوقة، ط1، عمان - الأردن (1982م)

المراجع

أردنيون شركس
صفحات تحتاج تصنيف سنة الوفاة
صفحات تحتاج تصنيف سنة الولادة
علماء دين سنة أردنيون

عمر لطفي المفتي


Taruh/Terah (), Sam oğlu Arpakşat'ın soyundan gelen, patrik İbrahim'in babası olan ve Tanah'daki Yaratılış Kitabı'nda geçen bir İbrani adamdır. Kur'an'da ismi, Putperest olduğundan dolayı Azer olarak değiştirilmiştir.

Kaynakça

Tevrat'taki kişiler
İbrahim
Kitâb-ı Mukaddes

Terah


Schrödinger සමීකරණය (Schrödinger's wave equation) - ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ අර්ධ අවකල සමීකරණයක් (linear partial differential equation) වන අතර එය ක්වොන්ටම් පද්ධතියක ක්වොන්ටම් තත්වය (Quantum state) කාලයත් සමඟ වෙනස් වන ආකාරය විස්තර කරයි. මෙම සමීකරණය 1925 අගභාගයේ දී සකස් කරන ලද අතර 1926 දී ඔස්ට්‍රියානු භෞතික විද්‍යාඥ Erwin Schrödinger විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

Schrödinger සමීකරණය යනු නිව්ටන්ගේ දෙවන නියමයේ (F = ma) ක්වොන්ටම් ආකාරයයි. Schrödinger සමීකරණයේ විසඳුම් අණුක, පරමාණුක හෝ උප පරමාණුක පද්ධති පමණක් නොව සාර්ව පද්ධති සහ සමහරවිට මුළු විශ්වයම විස්තර කරයි.

Time-dependent equation
Schrödinger සමීකරණයේ ස්වරූපය එහි භෞතික තත්ත්වය මත රඳා පවතී.වඩාත් පොදු ස්වරූපය වන්නේ කාලය මත රඳා පවතින (Time-dependent) Schrödinger   සමීකරණයයි, එය කාලයත් සමඟ වෙනස් වන පද්ධතියක් විස්තර කරයි.

where  is an imaginary unit,  is Planck constant divided by 2, the symbol   shows the partial derivative with respect to time t, Ψ (Greek letter psi) is the wave function of the quantum system, and Ĥ is the Hamiltonian operator (which describes the total energy of any wave function and has a different form depending on the situation),

Schrödinger equation


بلدية كانوبيليس (بالكاتالانية: Canovelles) هي إحدى بلديات مقاطعة برشلونة، والتي تقع في منطقة كاتالونيا، شرق إسبانيا.

يبلغ عدد سكانها 15.704 نسمة وفقاً لإحصائية سنة (2007).

مراجع

بلديات في مقاطعة برشلونة
بلديات في فالس أورينتال
أماكن مأهولة في فالس أورينتال

كانوفيلاس


An Jacquiniella aporophylla in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni Louis Otho Otto Williams, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Robert Louis Dressler. An Jacquiniella aporophylla in nahilalakip ha genus nga Jacquiniella, ngan familia nga Orchidaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Jacquiniella

Jacquiniella aporophylla


التّغصّن أو الزوائد الشجرية أو زائدة عصبونية (بالإنجليزية: Dendrite، وأصلها من الأغريقيّة δένδρον " وتقرأ دِندرون، بمعنى "شجرة") هي تفرّعات في الخلية العصبونية). وهي المسؤولة عن نقل الإشارة الكهركيميائي المتلقاة من عصبونات أخرى إلى جسم الخلية العصبونية. وعادة ما ينقل العصبون (قبل المشبكي) الإشارة الكهربائية إلى عصبون آخر (بعد مشبكي) بواسطة مشابك كيميائية تصل بين محوار العصبون الأوّل وعدة نقاط في شجرة التغصّنات التابعة للعصبون الثاني. وتلعب التغصنات دورًا جوهريًا في جمع هذه المدخلات المشبكية وفي تحديد مدى إمكانيّة إحداث جهد الفعل في العصبون بعد المشبكي.

يجدر الانتباه إلى أنّ الانتباتات الصادرة عن الخلايا التغصنية التابعة للجهاز المناعي تدعى هي الأخرى تغصّنات، ولكنّها لا تحتوي على خاصّة نقل وجمع الشارات الكهركيميائية.

الخواص الكهربائية

إن طريقة جمع التغصنات للمدخلات من العصبونات الأخرى المرتبطة بها بواسطة مشابك كيميائية تتأثّر كثيرًا بمبنى شجرة التغصّنات وبمدى تفرّع التغصنات فيها. بالإضافة، فإنّ توفّر القنوات الشاردية المبوبة بالجهد (أي تلك التي يكون احتمال فتحها أو إغلاقها متعلّقًا بجهد الغشاء) يؤثر هو الآخر على جمع مدخلات العصبون من العصبونات الأخرى، خاصة تلك التي تكون مدخلاتها ضعيفة. هذا الجمع هو «زمني» - أي جمع التنبيهات التي تأتي بالتتالي - و«حيّزي» - ويؤدي إلى تكدس التنبيهات الاستثارية والتثبيطية من تصغصنات مختلفة.

في الماضي، كانت الفكرة السائدة هي أنّ وظيفة التغصنات هي نقل خامل للتنبيه. وحسب هذه الفكرة، فإنّ التغييرات بالجهد المقاس في جسم الخلية نابعة عن تنشيط مشابك كيميائية بعيدة، حيث تنتشر هذه التنشيطات إلى جسم الخلية بدون مساعدة القنوات المبوبة بالجهد. وتصف نظرية الكبل الخامل هذه كيف تنتشر التغييرات المحلية بالجهد في تغصن معيّن عبر شبكة من المقاطع تغصنية ذات خواص مختلفة (كالطول والقطر والخواص الكهربائية) التي تصب في جسم الخلية. بواسطة هذه النظرية بإمكان حساب التغييرات في جهد الغشاء لجسم الخلية النابعة عن تغييرات محلية في شكل أو خواص تغصنات العصبون، وكيف تؤدي هذه التغييرات إلى تغييرات في خواص خرج العصبون.

انظر أيضًا

 عصبون
 محوار
 مشبك كيميائي
 خلية رؤية

مراجع

لدونة عصبية
نسيج عصبي

زائدة شجرية


El Torneo Central de Rugby de Primera División de 2003 fue campeonato disputado en la 56ª temporada de la máxima categoría del rugby de Chile. Comenzó el 31 de mayo de 2003 y finalizó el 4 de octubre de dicho año con Universidad Católica como campeón, club que se adjudicó su décimo sexto campeonato luego de superar en la final del certamen a Stade Francais por 42 a 20.

Fue integrado por 12 equipos, que jugaron en una ronda con un sistema de todos-contra-todos. Al término de la fase regular, los cuatro primeros clasificados volvieron a enfrentarse entre sí, a fin de determinar los dos equipos que disputarían la final por la Copa de Oro de la Asociación de Rugby de Santiago.

Tabla General

 PJ=Partidos jugados; G=Partidos ganados; E=Partidos empatados; P=Partidos perdidos; TF=Tantos a favor; TC=Tantos en contra; DIF=Diferencia; Pts=Puntos

Resultados

{| cellspacing="0" cellpadding="0" class="references-small" style="background:transparent; width:100%;"
| width="25%" align="left" valign="top" |

Copa de Oro

Resultados

Final

Universidad Católica - Stade Francais

Véase también
 Torneo de Apertura ARUSA 2003

Referencias

Enlaces externos
 Asociación de Rugby Santiago

2003
Deporte en Chile en 2003
Rugby en 2003
Eventos deportivos celebrados en Santiago de Chile

Campeonato Central de Rugby 2003


André Rassat, né le  à Marseille et mort le  à Paris, est un chimiste organicien français. Acteur important de la structuration de la chimie sur le campus scientifique de Grenoble, il a dirigé le département de chimie de l'École normale supérieure de 1992 à 1997. Il était membre correspondant de l'Académie des sciences. Ses travaux, caractérisés par une grande curiosité et diversité, ont porté sur la relation entre structure et propriétés de composés moléculaires.

Biographie
Après ses études au lycée de Bédarieux (Hérault), ancien élève de l'École normale supérieure (ENS), diplômé en 1951, et élève de Guy Ourisson, André Rassat a effectué sa thèse sur Quelques problèmes de stéréochimie des dérivés du bicyclo(2,2,1)heptane sous la direction du professeur Albert Kirrmann.

Il a été agrégé préparateur à l'ENS de 1957 à 1961, avant d'y être nommé maître de conférences. Il a été professeur de chimie organique physique à la Faculté des sciences de Grenoble de 1964 à 1987, puis à l'Université scientifique et médicale de Grenoble (aujourd'hui part de l'Université Grenoble-Alpes). Il est nommé professeur en 1987 à Grenoble et contribue à la réorganisation de la chimie moléculaire à l'Université Joseph-Fourier. Il a créé à Grenoble le laboratoire de chimie organique-physique du Centre d'études nucléaires.

Il est élu membre correspondant de l'Académie des sciences le , dans la section de Chimie.

Il prend la direction du département de chimie de l'École normale supérieure de 1992 à 1997, où il développe en particulier des travaux sur les fullerènes.

Après son décès en 2005, la Société chimique de France organise une journée en son honneur le 3 mai 2006. Le bâtiment de l'Université Grenoble-Alpes abritant le département de pharmacochimie moléculaire, rue de la Chimie, porte son nom.

Travaux
Chimiste de renom, André Rassat est un spécialiste de chimie organique, et plus spécialement des propriétés structurales et électroniques des radicaux libres nitroxydes, qu'il a approché en couplant synthèse, théorie et caractérisation physico-chimique. Il était notamment un spécialiste des propriétés de symétrie des systèmes qu'il a étudiés.

Ses travaux étaient marqués par une grande curiosité, certains de ses travaux ont porté sur la chimie des polymères, des systèmes d'intérêt biologique, médical, voire des matériaux anciens. Il a travaillé sur les propriétés physico-chimiques des fullerènes. Il a contribué à l'utilisation de méthodes reposant sur la résonance paramagnétique électronique (RPE).

Notes et références

Liens externes

Chimiste français
Enseignant à l'université de Grenoble
Enseignant à l'université Pierre-et-Marie-Curie
Élève de l'École normale supérieure
Naissance en juillet 1932
Naissance à Marseille
Décès en juillet 2005
Décès dans le 15e arrondissement de Paris
Décès à 73 ans

André Rassat


Villeneuve-lès-Maguelone (Occitan: Vilanòva de Magalona) is a commune in the Hérault department in the Occitanie region in Southern France. Villeneuve-lès-Maguelone station has rail connections to Narbonne, Montpellier and Avignon.

Etymology
The name Maguelone is a variation of Latin "margarita" (pearl), from Persian "margaritis" - in modern French the "marguerite" (daisy) took its name from the precious stone. The ending is probably a misattribution: "-ita" is a common Romance feminine diminutive suffix, equivalent in meaning to the Occitan "-ona".

History

Maguelone (or Maguelon) was one of the "seven cities" that may have been the origin of the name for the region called Septimania. Septimania was the western region of the Roman province of Gallia Narbonensis, which passed under the control of the Visigothic kingdom in 462, when Septimania was ceded to Theodoric II, king of the Visigoths. The seven cities were today's Elne, Agde, Narbonne, Lodève, Béziers, Nîmes and Maguelone.

In the aftermath of the Battle of Vouille (507), Maguelone managed to remain out of Frankish sway, and was part of the Visigothic kingdom. At first the stronghold of a Visigothic noble, on high ground protected by coastal lagoons, Maguelone became the seat of a bishop. When the early history of Maguelone was compiled in 1583 by Abbé Gariel (Histoire des évêques de Maguelonne) he provided the see with an apostolic origin, as is de rigueur for any long-established bishopric of Late Antiquity throughout the three Gauls. The first historical bishop of Maguelonne, Boetius, assisted at the Council of Toledo in 589; doubtless the Christian community was far older.

In the 8th century (circa 725) the Umayyad forces conquered the area, but the stronghold was destroyed by Charles Martel in his 737 campaign across Septimania, almost depopulating the region. The Gallo-Roman and Gothic nobility allied with the Andalusian military kept the position until 752, when Pepin the Short tipped the scale in favour of the Franks, who conquered Septimania.

The diocese was removed to Substantion (Sextantio), but Bishop Arnaud (1030–1060) returned it, rebuilt the destroyed sanctuary and constructed a bridge to link Maguelone to the "new district" of Villeneuve.  The powerful and compact Romanesque Maguelone Cathedral, dedicated to Saint Peter, was constructed.

The local count retained the traditional Carolingian right of nomination of bishops: in 1085 Pierre, count of Substantion and Melgueil, offered himself as vassal of the Holy See and relinquished the right of nomination, and Innocent III transferred the feudal rights of the county to the bishop of Maguelonne in 1215, which gave the bishops the right to issue coinage. The bishop, as well as the King of Aragon and the Count of Toulouse, authorized the coinage of Arabic money, not intended for circulation in Maguelonne, but to be sold for exportation to the merchants of the Mediterranean.

With the expansion of trade in the revival of the High Middle Ages, Montpellier came to be the city for this region, first passing to the Crown of Aragon in 1204, then to that of France (1292 and 1349). In 1536 the see was finally transferred there.

A sentimental and chivalric romance of the high-born Miguelonne and Pierre, the son of the King of Provence, who recognized each other in their old age after many heartbreaking separations, inspired a verse: Epistle by Clément Marot.

For the history of the bishopric of Maguelonne, see Bishopric of Montpellier as the episcopal see was transferred there in 1536.

Geography

Climate
Villeneuve-lès-Maguelone has a mediterranean climate (Köppen climate classification Csa). The average annual temperature in Villeneuve-lès-Maguelone is . The average annual rainfall is  with October as the wettest month. The temperatures are highest on average in July, at around , and lowest in January, at around . The highest temperature ever recorded in Villeneuve-lès-Maguelone was  on 28 June 2019; the coldest temperature ever recorded was  on 6 January 1985.

Population

Sights
 In the city:
 12th century church Saint-Étienne.
 Around the city:
 Mountain of the Madeleine: shrubland, army ground, ruin of the Saint-Baudille vault at the top (185 m), and stele commemorating the French Resistance fighters shot during the Second World War.
 Estagnol National Nature Reserve, a marsh between scrubland and vine.
 In the outskirts:
 Romanesque Maguelone Cathedral
 Public beach: The sand dunes extend from Palavas-les-Flots to Frontignan-Plage. Some sections of the beach are not accessible by automobile and thus popular with naturists.
 Ponds: fishing, bird watching.
 The Canal du Rhône à Sète allows river tourism between the Rhône, the étang de Thau, and the Canal du Midi.

See also
 Notre-Dame des Tables de Montpellier
Communes of the Hérault department

References

External links

City council website, in French
National Institute of Statistics and Econimc Studies, in French

Communes of Hérault

Villeneuve-lès-Maguelone


Das Wasserkraftwerk La Grande-3 ( oder LG-3) ist ein Speicherkraftwerk in der kanadischen Provinz Québec. Es befindet sich in der Region Jamésie am Fluss La Grande Rivière, 238 Kilometer von der Mündung in die James Bay entfernt.

Das Kraftwerk ist Teil des Baie-James-Wasserkraftprojekts, besitzt zwölf Francis-Turbinen und wird vom Stausee Réservoir La Grande 3 gespeist. Die installierte Leistung der Generatoren beträgt 2417 MW, die Fallhöhe 79 Meter. Betreiber des Kraftwerks ist die Société d'énergie de la Baie James (SEBJ), eine Tochtergesellschaft des staatlichen Energieversorgungsunternehmens Hydro-Québec.

Die Bauarbeiten am Kraftwerk La Grande-3 begannen im Jahr 1976. Ursprünglich hatte die SEBJ den Betrieb von zehn Turbinen geplant, nahm dann aber 1978 eine Projektänderung vor und fügte zwei weitere Turbinen hinzu. Die Inbetriebnahme erfolgte etappenweise zwischen 1981 und 1983, wobei die installierte Leistung zunächst 2304 MW betrug und in den folgenden Jahren um rund fünf Prozent erhöht wurde. Während der intensivsten Bauphase im Jahr 1980 lebten 3100 Arbeiter in der benachbarten temporären Siedlung.

Eine 28 km lange Zufahrtsstraße, die nicht für Privatfahrzeuge zugänglich ist, führt in südlicher Richtung zur Fernstraße Route Transtaïga.

Siehe auch
 Liste der größten Wasserkraftwerke der Erde

Literatur

Einzelnachweise

Wasserspeicherkraftwerk in Nordamerika
Wasserspeicherkraftwerk in Kanada
Hydro-Québec-Kraftwerk
Bauwerk in Québec
Erbaut in den 1980er Jahren
Nord-du-Québec

Wasserkraftwerk La Grande-3


est un magazine mensuel anglais consacré aux jeux vidéo paru entre  et , avec un total de dix-sept numéros. Il est édité par .

Histoire
En  sort le premier exemplaire de , sous la direction de la même équipe que , autre magazine de l'éditeur .

Sa parution s'arrête en , après seulement dix-sept numéros. La disparition du magazine est probablement due au manque d'engouement pour les jeux abordés, aboutissant à des ventes insuffisantes.

Contenu
 aborde particulièrement les jeux d'aventure et de stratégie, genres alors marginaux comparativement aux jeux d'action et de sport. Il couvre également d'autres aspects du médium, comme les  ou les jeux par correspondance. On y retrouve notamment des actualités concernant les sorties récentes sur différentes plate-formes, comme le ZX Spectrum, le Dragon 32, le Commodore 64 Des tests desdits jeux sont également proposés.

Références

Voir aussi

Articles connexes
 Média vidéoludique
 Jeu d'aventure
 Jeu vidéo de stratégie

Liens externes

Magazine britannique de jeu vidéo
Magazine d'informatique disparu

Micro Adventurer


Félix Cottavoz, né François-Félix-Marcellin Cottavoz ou Cottave le  à Saint-Julien-de-Ratz et mort le  à Grenoble, est un peintre de genre et portraitiste français.

Biographie
Félix Cottavoz fait ses études à l'école Municipale de dessin de Grenoble, dirigée par Léon Couturier. En 1835, il se rend à Paris et entre dans l'atelier de Ary Scheffer. Il expose au Salon de Paris entre 1841 et 1845, puis à nouveau 1884. Nommé professeur de dessin au Lycée de Grenoble en 1846, il se consacre à principalement à l'enseignement (il aura notamment pour élèves Édouard d'Apvril, Hugues Picard et Firmin Gautier) et continue d'exposer jusqu'en 1880. En 1866, la ville de Grenoble lui achète son Jean-Jacques Rousseau, l'Âne et le Ruisseau.

Galerie

Collections publiques

 Grenoble :
 Musée de Grenoble: Les cerises.
 Musée de Grenoble: Le ruisseau.
 Musée de Grenoble: Tête d'homme.
 Musée de Grenoble: Tête de jeune fille.

Notes et références

Liens externes

  Base Joconde

Peintre paysagiste français
Peintre portraitiste français
Peintre de genre français
Naissance en avril 1810
Naissance en Isère
Décès en décembre 1886
Décès à Grenoble
Décès à 76 ans

Félix Cottavoz


Afet İnan (d. 30 Ekim 1908, Selanik - ö. 8 Haziran 1985, Ankara), Türk sosyolog, tarihçi ve akademisyen. Mustafa Kemal Atatürk'ün manevi kızıdır.

Cumhuriyetin ilk tarih profesörlerinden olan Afet İnan, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nde Türk devrim tarihi kürsüsünü kurmuştur. Türk medeniyeti ve devrim tarihine ait 50 kadar kitabı ile çok sayıda makalesi bulunur. Türk Tarih Tezi'ni ortaya koyan tarihçilerdendir.

Cumhuriyet döneminin yeni tarih anlayışının temellerinin atılması ve kadın kimliğinin kurgulanmasında bir ideolog gibi hizmet etmiş bir cumhuriyet kadınıdır.

Hayatı

Ailesi ve öğrenimi
30 Ekim 1908 günü Makedonya'da Doyran kasabasında doğdu. Babası orman memuru İsmail Hakkı Uzmay, annesi Doyran Müderrisi Emrullah Efendi'nin torunu olan Şehzane Hanım'dır. Ailesi Balkan Savaşları'ndan sonra Anadolu'ya göçtü.

Afet İnan, ilköğrenimine Eskişehir'in Mihalıççık ilçesinde başladı. Annesini 1915 yılında verem hastalığı sonucu yitirdi. Öğrenimini Ankara ve Biga'da sürdürdü, 1920'de altı yıllık ilkokul diplomasını aldı. Âile, 1921'de Alanya'ya taşındı. Afet Hanım, 1922'de Elmalı'da öğretmenlik ehliyeti aldı ve Elmalı Kızokulu'na başöğretmen olarak atandı. Babasının görevi nedeniyle sürekli yer değiştirdi; 1925 yılında Bursa Kız Muallim Mektebi'ni bitirerek İzmir'de Redd-i İlhak İlkokulu'nda göreve başladı. Atatürk ile tanışması sonucu ileriki yıllarda öğrenimine devam etme fırsatı buldu.

Atatürk ile tanışması ve öğretmenlik yılları

Afet Hanım, 1925 yılında Redd-i İlhak İlkokulu'nda yeni göreve başladığı sırada bir çay ziyaretinde Cumhurbaşkanı Atatürk ile tanışma fırsatı buldu. Âilesinin Selanik Doyranlı olması nedeniyle cumhurbaşkanının ilgisini çekti ve Atatürk ertesi gün ailesiyle tanıştı. Atatürk'e öğrenimini sürdürmek ve yabancı dil öğrenmek istediğini açıklayan Âfet Hanım, kısa bir süre sonra Ankara'ya tâyin oldu. Bakanlığın izniyle İsviçre'nin Lozan şehrine Fransızca öğrenmek için gönderildi.

1927'de yurda döndüğünde bir süre Notre Dame de Sion Fransız Lisesi'nde öğrenim gördü. Bu arada ortaöğrenim tarih öğretmenliği sınavına girerek öğretmenlik ehliyeti aldı ve Ankara Musiki Muallim Mektebi'ne tarih ve yurt bilgisi öğretmeni olarak atandı. (1929-1930) Göreve başladığı zaman, yurt bilgisi için okutacağı kitabı Atatürk yetersiz bulmuştu. Bunun üzerine Fransız lisesinde okuduğu Instruction Civique başlıklı kitaptan çeviriler yaptı. Afet Hanım'ın çevirileri, Tevfik Bıyıklıoğlu'nun Almanca eserlerden yaptığı çeviriler ve bizzat Atatürk'ün bazı konularda yazıları birleştirilerek Vatandaş için medenî bilgiler kitabı oluşturuldu. Kitap, ortaokullarda ders kitabı olarak okutuldu ve 1935 yılına kadar çeşitli defalar basıldı. 1932'den sonra öğretmenliğe Ankara Kız Lisesi'nde devam etti.

Kadınlara siyasî hakların tanınması
Kadın hakları üzerinde çalışmaya ilgi duyan Âfet Hanım, Atatürk'ün isteği üzerine 3 Nisan 1930'da Türk Ocağı'nda Türk kadınlarının seçim haklarına ilişkin bir konferans verdi. Bu, Âfet İnan'ın verdiği ilk konferanstı. Bu konferans için zamanın en ünlü hatibi Hamdullah Suphi Bey'den dersler alan Afet Hanım'ın giyeceği elbiseyi bizzat Atatürk çizmiş ve gömleği için kendi pırlanta kol düğmelerini hediye etmişti.

Türk Tarih Kurumu kuruculuğu
Atatürk, kendisinden Türk Ocakları Yasası'nın 2'inci ve 3'üncü maddelerinin açıklanması konusunda çalışma yapmasını isteyince Afet Hanım, 27 - 28 Nisan 1930 tarihlerinde gerçekleşen Türk Ocakları Kongresi'nde Aksaray delegesi olarak söz aldı. Türk Ocaklarının amacını, işlevini açıklayan bir nutuk okudu ve sonradan Türk Tarih Tezi olarak nitelenecek bir tezi dile getirdi ve Türk tarih ve medeniyetini bilimsel olarak incelemek üzere bir heyet kurulması için önerge verdi. Bu önerge üzerine kongreden sonra oluşturulan Türk Tarih Heyeti'nin 16 kişilik kurucu üyeleri arasında yer aldı.

Türk Ocakları, Atatürk'ün emriyle 10 Nisan 1931'de kapatıldıktan sonra heyet, aynı kurucularla dernek olma kararı alarak ve "Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti" adını almış, 3 Ekim 1935'te ise adı Türk Tarih Kurumu olmuştur. Âfet Hanım, 1935-1952 ve 1957-1958 yılları boyunca kurumun başkanlığını yaptı.

Tarih alanında çeşitli çalışmaları

Türk Tarihinin ana hatları
Afet Hanım, heyetin kurulmasından sonra Türk Tarih Heyeti'nin bilimsel çalışmalarına katıldı. Heyet, Türk Tarih Tezi'nin temelini oluşturacak Türk Tarihinin Ana Hatları adlı kitabı kaleme aldı. 1931-1941 yılları arasında liselerde okutulan kitabın yazımında Âfet Hanım da yer aldı.

Pîrî Reis haritası
1929'da Topkapı Sarayı'nı müzeye dönüştürme çalışmaları sırasında bulunan Pîrî Reis haritasını inceleyen Türk Tarih Cemiyeti heyetinin içinde yer aldı ve haritanın dünyada tanıtılmasına çalıştı.

Mimar Sinan'ın kafatası
1930'lu yılların başlarında "Türk ırkının kafatasını tespit etme" çalışmaları yürüttü.<ref name=aksiyon2>[http://www.aksiyon.com.tr/aksiyon/detaylar.do?load=detay&link=7911 Haşim Söylemez, 64bin kafatası toplandı, Aksiyon Dergisi, Sayı 341, '216.06.2001]</ref> Bu çalışmalar doğrultusunda Türkiye'nin pek çok yerinde mezarlar açıldı ve kafatasları ölçüldü. Tarihçiler arasında Mimar Sinan'ın Türk mü yoksa Ermeni veya Rum asıllı mı olduğu konusunda tartışma çıkınca Afet Hanım, Türk olduğunu iddia etti ve mezarının açılarak kafatasının ölçülmesini, sonucun Atatürk'e sunulmasını önerdi. Tartışmaları izleyen Atatürk ise bir kâğıt üstüne Sinan'ın bir heykelinin yaptırılmasını istediği notunu düşerek Mimar Sinan'a sahip çıkmıştı. (2 Temmuz 1935) (Bakınız: Mimar Sinan Anıtı).

1 Ağustos 1935 günü bu ölçüm yapıldı ve sonuç Mimar Sinan'ın brakisefal kafatasına sahip olduğunu gösterdi.

 DTCF'de ilk ders
Afet Hanım, 9 Ocak 1936 günü Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nin açılışında Türk Tarih Kurumu asbaşkanı sıfatıyla ilk dersi verdi. Kendisine yeni kurulan Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi'nde öğretim görevliliği teklif edilince bu görevin ancak yüksek lisans ve doktora öğreniminden sonra kabul edebileceğini bildirdi.

 Akademik yaşamı
14 Ekim 1935 tarihinde 40390 sayılı yazı ile Cenevre'de öğrenim görmek üzere görevlendirilen Afet Hanım, Cenevre Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Bilimler Fakültesi'nin yakın çağ ve modern tarih bölümünde İsviçreli antropolog Eugene Pittard'ın öğrencisi oldu; "Türk Osmanlı devrinin ekonomik tarihi" başlıklı tezini sunarak Temmuz 1938'de lisans öğrenimini, Temmuz 1939'da ise "Türk halkının ve Türk tarihinin antropolojik karakteri üzerine" başlıklı tezi ile doktorasını tamamlayarak sosyoloji doktoru unvanını aldı. Doktora çalışması için Anadolu'da 64 bin iskelet kalıntısı üzerinde inceleme yapan Afet Hanım, öğrenim yılları boyunca Cenevre ve Bükreş'te konferanslar vermiş; Türk Tarih Kurumu kongrelerine bildiriler sunarak katılmıştır.

Yurda döndükten sonra Ankara Kız Lisesi'nde derslerine devam etmesinin yanı sıra Ankara Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'ne doçent vekili olarak atandı. 1942'de doçent, 1950'de profesör oldu.

1940 yılında kadın hastalıkları ve doğum uzmanı olan Rıfat İnan ile evlenip İnan soyadını alan Afet Hanım, Arı ve Demir adında iki çocuk sahibi oldu.

Afet İnan, 1950'den sonra Türkiye Cumhuriyeti ve Türk Devrimi konularında Ankara Fen Fakültesi'nde, Hacettepe Üniversitesi'nde, Ege Üniversitesi Eczacılık Fakültesi'nde, Ankara Harp Okulu'nda dersler verdi.

1961-1962 yıllarında Birleşik Krallık'ta incelemeler yaptı. 1955-1979 arasında da UNESCO Türkiye Milli Komisyonu'nda Türk Tarih Kurumu'nu temsil etti. Ankara Üniversitesi Türkiye Cumhuriyeti ve Türk devrim tarihi kürsüsü başkanlığını yaptı, 1977 yılında bu görevde iken kendi isteğiyle emekli oldu. Emekliliğinde anılarını kaleme almaya başladı.

 Ölümü
Afet İnan 8 Haziran 1985 tarihinde, 76 yaşında Ankara'daki evinde geçirdiği kalp krizi sonucu yaşamını kaybetti Cenazesi Ankara'da defnedildi.

 Eserleri
 Türk Tarihinin Ana Hatları (1930), Medeni Bilgiler ve M.Kemal Atatürk'ün El Yazıları (1968), Türkiye Halkının Antropolojik Karakterleri ve Türkiye Tarihi (1947), Eski Mısır Tarih ve Medeniyeti (1956) gibi tarih ve sosyoloji çalışmaları yanında Atatürk'e ilişkin araştırmalar da yapan İnan, bunları Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belgeler'' (1950) gibi yapıtlarla yayımladı.

Kurucusu ve üyesi olduğu dernekler
 Türk Tarih Kurumu (kurucu ve yönetici)
 Çocuk Haklarını Koruma Derneği (kurucu)
 Türk Kadının Sosyal Hayatı Tetkik Kurumu
 Milli Kütüphane'ye Yardım Derneği

Kaynakça

Dış bağlantılar
 Afet İnan'ın konuk olduğu Atatürk'ten Anılar programı, 45. bölüm, TRT Arşivi, 1981

1908 doğumlular
Selanik doğumlular
20. yüzyıl Türk tarihçileri
Türk sosyoloji akademisyenleri
Kurgusal olmayan eserler veren Türk yazarlar
Notre Dame de Sion Fransız Lisesinde öğrenim görenler
Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi öğretim üyeleri
Atatürk'ün yakınları
Türk öğretmenler
Selanik Vilayeti
UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Yönetim Kurulu Üyeleri
20. yüzyıl tarihçileri
Makedonya Türkleri
Cenevre Üniversitesinde öğrenim görenler
1985 yılında ölenler
Ankara'da kalp krizinden ölenler
Cebeci Asri Mezarlığı'na defnedilenler
Türk kadın akademisyenler

Afet İnan


Elena Petrovici Radivoi (nume la naștere Radivoi Elena; n. 1908, Cuvin, Banatul Sârbesc – d. 17 mai 2002, Vârșeț, Banatul de Sud, Voivodina, Serbia) a fost o profesoară de limba română și culegătoare de folclor din Voivodina.

Biografie
A absolvit Facultatea de Limba și Literatura Romănă la Universitatea din Cluj. A predat limba română la liceul din Vârșeț, apoi la Școala Superioară Pedagogică din Novi Sad.

A pregătit programe culturale pentru comuniatea românească din Voivodina dedicate festivalurilor de la Seleuș, Vârșeț, Uzdin, Nicolinț și Torac, la secțiunea de versuri fiind obligatoriu Luceafărul lui Mihai Eminescu.

A cules și tipărit folclor din Voivodina: Poezii populare româneși în 1953. A scris Gramatica limbii române pentru clasa a VII-a.

A fost cofondator și vicepreședinte al "Societății de Limba Română" din Voivodina.

Note

Bibliografie

Nașteri în 1908
Decese în 2002
Profesori de liceu
Bănățeni
Folcloriști români
Români din Voivodina

Elena Petrovici Radivoi


Špilja hijena je špilja u britanskom prekomorskom teritoriju Gibraltaru. Dio je kompleksa Gorhamove špilje koji je nominiran za status UNESCO-ve svjetske baštine.

Opis
Špilja hije a je jedna od četiri špilje koje zajedno čine kompleks Gorhamove špilje koji je nominiran da postane UNESCO-va svjetska baština, a ostale su Vanguard, Gorhamova i Bennettova špilja. Špilja hijena, kao i ostale tri u kompleksu, postupno je ispunjena pijeskom koji je tijekom tisuća godina upuhan kroz ulaz. Taj pijesak ostaje tamo gdje padne i s vremenom se nakuplja do nevjerojatnih dubina. U slučaju špilje Vanguard i Gorhamove špilje naslage su dublje od 17 metara. Pijesak bilježi okoliš od prije 15.000 do 55.000 godina kada je obala bila vrlo drugačija. U prošlosti je more bilo više od 4.5 km udaljeno od špilja, dok je sada vrlo blizu.

Izvori

Špilje u Gibraltaru

Špilja hijena


Patric Niederhauser (* 8. Oktober 1991 in Münsingen) ist ein Schweizer Automobilrennfahrer. Er gewann 2011 die italienische Formel Abarth. Von 2012 bis 2014 startete er in der GP3-Serie. Seit 2016 fährt er in der ADAC GT Masters und wurde 2019 Meister.

Karriere
Niederhauser begann seine Motorsportkarriere 2006 im Kartsport, in dem er bis 2009 aktiv war. Unter anderem wurde er 2007 und 2008 Dritter beim Schweizer KF2-Bridgestone-Cup sowie 2009 Zweiter im Schweizer Super Rok Cup. 2010 wechselte Niederhauser in den Formelsport und startete für Jenzer Motorsport in der Formel Abarth. Mit einem Sieg und fünf dritten Plätzen wurde er Vizemeister hinter Brandon Maïsano. Nach Punkten stand es 106 zu 128 zwischen den beiden Piloten. Darüber hinaus absolvierte er zwei Gaststarts in der Schweizer Formel Renault, in der er beide Male auf dem Podest stand. 2011 blieb Niederhauser bei Jenzer Motorsport in der Formel Abarth. Er gewann acht Rennen. In der italienischen Wertung gewann er mit acht Podest-Platzierungen und 149 Punkten den Meistertitel vor Sergei Sirotkin, der 136 Punkte erzielt hatte. In der europäischen Wertung endete das Duell umgekehrt: Sirotkin wurde mit 175 zu 138 Punkten vor Niederhauser Meister. In dieser Kategorie stand Niederhauser neun Mal auf dem Podium.

Nachdem Niederhauser im Winter 2011/2012 für Jenzer Motorsport an GP3-Testfahrten teilgenommen hatte, erhielt er bei dem Rennstall ein Cockpit für die GP3-Serie 2012. Er gewann zwei Rennen und schloss die Saison als bester Pilot seines Rennstalls auf dem siebten Platz der Fahrerwertung ab. Darüber hinaus startete Niederhauser für BVM zu drei von acht Veranstaltungen der italienischen Formel-3-Meisterschaft. Dabei entschied er ein Rennen für sich. Für die GP3-Serie 2013 behielt Niederhauser sein Cockpit bei Jenzer. Beim Saisonauftakt erzielte er die Plätze zwei und drei. Es blieben seine einzigen Podest-Platzierungen. Als bester Jenzer-Fahrer lag er am Saisonende auf dem 13. Gesamtrang. Darüber hinaus erhielt Niederhauser einen Vertrag bei Race Performance in der European Le Mans Series, in der er 2013 sein Debüt bei Langstreckenrennen gab. Er startete dort in der LMP2-Klasse bei vier von fünf Rennen. Er erreichte den neunten Platz in der LMP2-Fahrerwertung. Darüber hinaus debütierte er 2013 für Race Performance beim 24-Stunden-Rennen von Le Mans. 2014 wechselte Niederhauser innerhalb der GP3-Serie zu Arden International. Er gewann zwei Rennen und beendete die Saison auf dem zehnten Platz im Gesamtklassement. Des Weiteren fuhr er für Race Performance bei einem ELMS-Rennen.

2015 wechselte Niederhauser in den GT-Sport und tritt für Raton Racing in der Lamborghini Super Trofeo an. Darüber hinaus debütierte Niederhauser 2015 im Formelsport beim Daiko Team Lazarus in der GP2-Serie.

Seit 2016 tritt Patric Niederhauser in der ADAC GT Masters an. Seinen größten Erfolg errang er dabei in der Saison 2019, als er im Team HCB Rutronik Racing an der Seite von Kelvin van der Linde drei Saisonrennen gewinnen und die Gesamtmeisterschaft der Serie erringen konnte.

Persönliches
Patric Niederhauser ist mit der Rennfahrerin Marylin Niederhauser liiert. Die Namensgleichheit der beiden Nachnamen ist zufällig.

Statistik

Karrierestationen

Einzelergebnisse in der GP3-Serie

Einzelergebnisse in der GP2-Serie

Le-Mans-Ergebnisse

Weblinks

 Karrierestatistik von Patric Niederhauser (englisch)

Einzelnachweise

Rennfahrer des 24-Stunden-Rennens von Le Mans
GP2-Rennfahrer
Rennfahrer (Schweiz)
Schweizer
Geboren 1991
Mann

Patric Niederhauser


The Glass Factory er et glasmuseum med tilhørende glasværk i landsbyen Boda glasbruk i Emmaboda kommune i Kalmar län i Småland i Sverige.

Historie

I 2009 købte Emmaboda kommune glassamlinger og bruksarkiv fra Boda glasbruk, Åfors glasbruk og Kosta glasbruk af Orrefors Kosta Boda AB. Hensigten var at gøre glassamlingerne tilgængelige for offentligheden ved at opbygge et museum. Til det formål købtes alla brukslokaler i Boda glasbruk og 18. juni 2011 indviedes glasmuseet "The Glass Factory" i de renoverede bygninger. Socialdemokraternes partileder Håkan Juholt holdt indvielsestalen.

The Glass Factory har Sveriges mest omfattende kunstglassamling, der består af cirka 40 000 genstande fra forskellige glasbruk af omkring 50 kunstnere, der har arbejdet med glas fra 1700-tallet til i dag. Museets virksomhed inkluderer skiftende udstillinger, pædagogisk virksomhed for barn og unge samt en omfattende programvirksomhed med forelæsninger, happenings, glasshows, teaterforestillinger og workshops. Nogle af de kunstnere og formgivere, der er repræsenteret i museets samling er Edvin Ollers, Sven "X:et" Erixson, Vicke Lindstrand, Göran Wärff, Ann Wolff, Erik Höglund, Monica Backström, Signe Persson-Melin, Bertil Vallien, Ulrica Hydman-Vallien, Kjell Engman, Ludvig Löfgren og Åsa Jungnelius.

I tilslutning til udstillingerne findes en glashytta, hvor museets besøgende kan opleve glaspustningen. Derudover arrangeres events i hytten som glasshower, firmaevents og happenings. Samtidige nationale og internationale kunstnere og designere indbydes til at arbejde og eksperimentere med materialet. I projektet "Boda AiR" vil The Glass Factory udvikle et pladsspecifikt nationalt og internationalt Artist in Residence-program for at fremme virksomheden indenfor kunstområdet i regionen, øge dets internationalisering og støtte udviklingen af Artist in Residence virksomheden i Sverige. Hyttan udlejes til enkelte udøvere, der allerede arbejder med glas, eller som vil prøve på at arbejde med glas.

Referencer

Småland
Seværdigheder i Kalmar län
Bygninger, konstruktioner og anlæg i Kalmar län
Etableret i 2011

The Glass Factory


Jeff Fort (* 20. Februar 1947 in Aberdeen, Mississippi) ist ein ehemaliger Anführer und Gründungsmitglied der Straßengang Black P. Stones. Unter dem Namen Imam Abdul Malik Ka'bah gründete er innerhalb der Gang die Fraktion EL RUKN, die als islamistischer Teil der Gang aktiv war. Er verbüßt seit 1987 eine 155-jährige Haftstrafe im Hochsicherheitsgefängnis ADX Florence in Florence, Colorado, da er mit der Führung von Libyen zusammen mehrere terroristische Anschläge auf dem Gebiet der Vereinigten Staaten geplant hatte.

Leben
Jeff Fort wurde am 20. Februar 1947 in Aberdeen (Mississippi) geboren. Er zog 1955 mit seiner Familie nach Woodlawn im Süden von Chicago. Er verließ die Schule ohne Abschluss in der vierten Klasse.

Fort verbrachte einige Zeit in der Jugendstrafanstalt von Cook County, Illinois und auf der State Training School for Boys in St. Charles, wo er Eugene "Bull" Hairston kennenlernte. 1959 gründeten er und Hairston die Gang Blackstone Rangers in St. Charles. Die Blackstone Rangers nahmen Jugendliche aus der Blackstone Avenue von Woodlawn auf und kämpften gegen andere Gangs im Süden Chicagos. Hairston war der Anführer und Fort seine Vertretung. Rivalen zu dieser Zeit waren die Devil's Disciples.

In den 1960ern bekam Fort den Spitznamen "Angel" (dt. "Engel") verpasst, weil er die Fähigkeit hatte, Konflikte zu schlichten und Verbindungen zu anderen Gangs herzustellen. Mitte der 1960er formte er eine Koalition aus 21 verschiedenen Gangs mit etwa 5000 Mitgliedern. Diese wurde von den Anführern der jeweiligen Gangs, den "Main 21", geleitet. Als die Rangers größer wurden, begann man sich politisch und sozial zu engagieren. Der presbyterianische Pfarrer John Fry gab ihnen Ratschläge, wie die Organisation zu führen sei.

Unter seiner Anweisung gelang es Fort, die Unterstützung des Staates Illinois zu bekommen und er gründete 1967 die politische Organisation Grassroots Independent Voters of Illinois, die mehr als eine Million US-Dollar an staatlicher Unterstützung erhielt. Die Organisation gab vor, sogenannte Job Trainings anzubieten. Sie funktionierte aber auch als Instrument der Geldwäsche. Zusätzlich zur staatlichen Unterstützung kamen noch Spendengelder aus privaten Stiftungen. Nicht wie andere Gangs in Chicago waren die Rangers damit akzeptierte Mitglieder der Gesellschaft von Chicago. Dies ging sogar so weit, dass Fort zur Amtsernennung von Richard Nixon eingeladen wurde. Er ging jedoch nicht hin und schickte stattdessen seinen Stellvertreter Mickey Cogwell und einen seiner Generäle zu der Veranstaltung.

Black P. Stone Nation
Nachdem Hairston 1966 inhaftiert wurde, hatte Fort die Alleinherrschaft über die Rangers und nannte diese 1968 in Almighty Black P. Stone Nation oder Black P. Stones um. Die Stones gaben vor, für die Sicherheit im Süden von Chicago zu sorgen, begingen aber selbst Verbrechen, wie Überfälle, Erpressung und Nötigung. Sie spezialisierten sich schließlich auf Schutzgelderpressung.

1968 wurden Ermittlungen gegen die Organisation geführt. Vorgeworfen wurde ihr Geldwäsche. Fort, als Zeuge vorgeladen, stellte sich einem Komitee des Senats, verließ aber daraufhin den Saal. Er wurde dafür wegen Missachtung des Kongresses verurteilt.

El Rukn
1972 wurde er zusammen mit zwei weiteren Mitgliedern zu fünf Jahren Haft verurteilt, weil er Gelder seiner Organisation veruntreut hatte. Fort saß zwei Jahre im Bundesgefängnis Leavenworth ab und konvertierte in dieser Zeit zum Islam. Er gab sich selbst den Namen Prince Malik. 1976 zog er nach Milwaukee, Wisconsin und schloss sich dem Moorish Science Temple an. 1978 kehrte er nach Chicago zurück und ihm gelang es, die 21 Anführer der Black P. Stones zu entmachten und stattdessen fünf seiner Getreuen als Anführer einzusetzen. So konnte er die Black P. Stone Nation als "El Rukn" (arabisch für Pilger) neu formieren. Von offizieller Seite wurde spekuliert, ob es sich bei der Konversion um einen Trick handelte, um sich vor polizeilicher Überwachung zu schützen.

In den 1970ern schmuggelte El Rukn Kokain und Heroin in die Vereinigten Staaten. 1983 wurde Fort deshalb zu 13 Jahren Haft im Bundesgefängnis von Bastrop, Texas verurteilt. Er lenkte über kodierte Telefongespräche die Geschicke der Gang weiter und organisierte einige Treffen mit Regierungsangestellten von Libyen. Gegen die Zahlung von 2,5 Millionen US-Dollar erklärte sich die Gang bereit, terroristische Anschläge zu begehen.

1987 wurde Fort der Verschwörung angeklagt und zu 80 Jahren Haft verurteilt. Das Gericht sah es als erwiesen an, dass Fort zusammen mit Libyen nach Art des COINTELPRO-Programms terroristische Anschläge geplant habe. Er wurde zunächst im Hochsicherheitsgefängnis von Marion, Illinois inhaftiert. 1988 erhielt er eine zusätzliche Strafe von 75 Jahren, weil er 1981 den Mord an einem Mitglied einer rivalisierenden Gang angeordnet hatte. Fort wurde danach in das neu geschaffenen Hochsicherheitsgefänis ADX Florence verlegt und befindet sich dort seit 2006 in Isolationshaft.

Weblinks

Einzelnachweise

Mitglied einer islamistischen Terrororganisation
Bandenführer
Person (Chicago)
US-Amerikaner
Geboren 1947
Mann

Jeff Fort


Mallory Bechtel, née le  à The Woodlands (Texas), est une actrice américaine. Elle a joué dans plusieurs comédies musicales et a été nominée aux Broadway.com Audience Awards en 2019 pour son rôle de Zoe Murphy dans Dear Evan Hansen.

Biographie

Carrière
En 2022, elle incarne les jumelles Karen et Kelly dans la série télévisée dramatique Pretty Little Liars : Original Sin, quatrième série de la franchise Pretty Little Liars sur HBO Max.

Filmographie

Cinéma

 2018 : Hérédité : Bridget
 2021 : Know Fear : Jami

Télévision

 2018 : New York, Unité spéciale : Hadley Sadler
 2020 : Most Wanted Criminals : Leanne Manning
 2022 : Pretty Little Liars : Original Sin : Karen / Kelly Beasley

Théâtre

 2017 : Bring It On : The Musical au Theatre Under The Stars (Houston) : Eva
 2018 : Rent au Theatre Under The Stars (Houston) : Joanne
 2018–2019 : Dear Evan Hansen à Broadway : Zoe Murphy

Notes et références

Liens externes

Naissance en novembre 1999
Actrice américaine de télévision
Actrice américaine de cinéma
Actrice américaine de théâtre
Chanteuse américaine du XXIe siècle
Naissance à The Woodlands

Mallory Bechtel