Vojni aerodrom ili vojna zračna luka nastaje stvaranjem vojnog zrakoplovstva (1909. – 1911.) kada počinje i prva podjela zračnih luka na mješovite (vojna i civilna) i vojne. Daljnjim razvojem zrakoplovstva dolazi do podjele zračnih luka na vojne i civilne. Vojna zračna luka je i glavni element zrakoplovne baze.

Razvoj vojnih aerodroma

Prije Prvog svjetskog rata
Prvi aerodromi bili su malih dimenzija, u stvari, ravne travnate površine većinom na pašnjacima i livadama, a često na vojnim vježbalištima, pa čak i u krugovima vojarni. Broj tih prvih improviziranih aerodroma rastao je usporedo s razvojem zrakoplovstva i povećanjem broja zrakoplova. S povećanjem broja letova na jednom aerodromu, uvedene su i mjere sigurnosti: označavana su mjesta polijetanja i slijetanja, osigurana je signalizacija i veza. Za vrijeme letenja na aerodromu se obavezno nalazio liječnik s pomoćnim osobljem i sanitetskim kolima.

U Prvom svjetskom ratu
Avioni su postajali sve brži, veći, teži, stabilniji, brojniji, a zadaci sve raznovrsniji, pa su se i zračne luke morale tome prilagođavati. Izgradnja i organizacija aerodroma postajala je sve složenija. Mjesto za aerodrome trebalo je odgovarati određenim operativno-taktičkim i tehničko-građevinskim uvjetima. U tehničko-građevinskom smislu teren je morao biti pogodan za uređenje letilišta, osnovnog elementa aerodroma, pogodnog za polijetanje i slijetanje aviona odgovarajućih vrsta u svim pravcima danju, noću i u svako doba godine. Veličina letilišta postupno se povećava i krajem rata dostiže za bombarderske zrakoplove i preko 1000 m. Oblik aerodroma bio je najčešće kružan. Što su zrakoplovi postajali manje osjetljiviji na bočni vjetar, letilište je dobila oblik kvadrata ili pravokutnika, i to s dužom stranom u pravcu najčešćih vjetrova. Broj, kvaliteta i lokacija aerodroma utjecali su sve više na borbenu upotrebu zrakoplovstva, naročito na mogućnost njezine koncentracije na težištu borbe.

Aerodromi se dijele na zborne i radne te na pomoćna i rezervna letilišta. Zborni aerodromi su oni na kojima su se zrakoplovi nalazili noću, građeni su i opremljeni svim potrebama za život i rad ljudstva i održavanje opreme. Na njima su se nalazili: hangari i zaklon za opremu, barake ili šatori za ljudstvo, skloništa, zapovjedna mjesta sa sredstvima veze, foto-sekcija, meteorološka stanica, skladišta za pogonska i borbena sredstva, reflektori za osvjetljivanje aerodroma pri noćnom letenju i dr.

Pri izboru mjesta za aerodrom vodilo se računa i na lakšu opskrbu. Za izgradnju i uređenje zbornog aerodroma bilo je potrebno od 6 sati do 4 dana. Radni aerodromi bili su osposobljeni samo za polijetanje i slijetanje, bez hangara i radionica. Na njima su se zrakoplovi nalazili preko dana i s njih su polijetali na zadatke. Pomoćna letilišta nalazila su se u blizini zapovjednih mjesta viših stožera, i služila je zrakoplovima za vezu. To su bili obilježeni tereni, bez ikakvih instalacija i osoblja. Rezervna letilišta, jedna ili više njih, nalazila se u blizini zbornog aerodroma i služila za spuštanje aviona ako bi neprijatelj napao zborni aerodrom, ili za micanje zrakoplova s zbornih aerodroma kada bi nastupila opasnost od napada. Za svaku eskadrilu predviđalo se, obično, i rezervna letilišta.

Radi sigurnosti letenja obilježavani su vidnim znacima: granice letilišta, opasna mjesta na njemu, pravac vjetra, odnosno pravac polijetanja i slijetanja.

Između Prvog i Drugog svjetskog rata
Tehničko usavršavanje zrakoplova utjecalo je na veličinu aerodroma i na njegovu opremljenost i organizaciju. Razvoj civilnog zračnog prometa imao je znatan utjecaj i na razvoj i izgradnju aerodroma. Prema osnovnoj podjeli zrakoplovstva na civilno i vojno, izvršena je takva podjela i za aerodrome. Dok su civilni aerodromi nicali brzo i prilagođavali su se potrebama zrakoplova za zračni promet, izgradnja vojnih aerodroma bila je u osjetnom zastoju sve do 1930-ih godina. Posle toga počeli su se brže izgrađivati stalni vojni aerodromi sa svim postrojenjima, uređajima i opremom, potrebnom za smještaj i rad ljudstva i sigurnost letenja. Takvi su aerodromi građeni na pogodnim terenima, na pravcima koji su odgovarali strateškim i operativnim potrebama i u blizini ekonomskih i opskrbnih centara. Duljina letilišta aerodroma kretala se između 600 – 1200 m. U neposrednoj blizini stalnih (mirnodopskih) aerodroma uređivana su rezervna letilišta za razne vježbe.

Stalnim mirnodopskim aerodromima, čija je lokacija gotovo uvijek bila poznata, prijetila je opasnost u slučaju rata od zračnih napada. Da bi se ta opasnost smanjila i izbjegla, predviđeni su operativni (ratni) aerodromi. Za operativne aerodrome predviđeni su tereni na kojima je bila zabranjena svaka izgradnja ili obrađivanje zemljišta. U slučaju rata većina zemalja predviđala je podjelu operativnih aerodroma na: bazne, radne, istaknute, lažne, pomoćne i školske. U bazne aerodrome pretvarali bi se stalni mirnodopski aerodromi koji su bili u dubljoj pozadini i služili za formiranje novih jedinica, ili za popunu onih koje bi u borbi pretrpjele veće gubitke. Radni aerodromi odgovarali bi, u svemu, zbornim aerodromima, a pomoćni - pomoćnim letilištama iz Prvog svjetskog rata. Istaknuti aerodromi bili su isto što i radni, samo bliže liniji bojišta. I rezervni aerodromi predviđeni su za aerodromsko kretanje, prijem novih jedinica i za slijetanje u slučaju nužde. Lažni aerodromi imali su obilježja radnih s lažnim objektima, postrojenjima i uređajima radi obmane neprijatelja. Na 2-3 radna, predviđao se jedan lažni aerodrom. Školski aerodromi služili su za obuku u miru i u ratu. Bilo je i drugih kriterija za podjelu aerodroma. Amerikanci su dijeli aerodrome na glavne, pomoćne i školske. Prema namjeni i izgrađenosti, njihovi glavni i pomoćni aerodromi odgovarali su baznim, odnosno radnim.

Pred sam početak Drugog svjetskog rata Nijemci su raspolagali s oko 750, Britanci s 260, a Francuzi s 250 vojnih aerodroma, stalnih i operativnih, pored mnogih civilnih, koji su se brzo mogli prenamijeniti ratne potrebe. SAD su 1937. raspolagale s 2299 aerodroma svih vrsta.

Po svojoj unutrašnjoj strukturi aerodromi iz tog razdoblja imali su pistu, prilazne zone i zone razmještanja. Letilište je dio aerodroma uređen za taksiranje (rulanje), polijetanje i slijetanje aviona. Ona obuhvaća ravnu zemljanu površinu na kojoj se nalazi UZS (Uzletno-sletna staza) i staze za taksiranje zrakoplova. Sve veća masa i brzina zrakoplova nametnula je izgrađivanje umjetnih UZS, koje se kod vojnih aerodroma grade od 1939. Prilazna zona je površina koja se nalazi na oba kraja UZS u produženju njene uzdužne ose izvan granica letilišta, na kojoj se zbog sigurnosti polijetanja i slijetanja ograničava visina vertikalnih prepreka. Zona razmještaja je dio aerodroma koji obuhvaća širi prostor oko letilišta s postrojenjima, uređajima, instalacijama, zapovjedništvima, jedinicama, ustanovama za održavanje i opskrbu. Za noćno letenje i letenje po lošim vremenskim uvjetima, aerodromi raspolažu raznim navigacijskim uređajima i opremom za njihovo obilježavanje (osvetljavanje). Rubovi letilišta i eventualne prepreke obilježene su znakovima i signalima. Pravac vjetra označava se platnenim rukavcem, postavljenim na uzdignutom mjestu, najčešće, na hangaru, i stalnim vjetrokazom u obliku slova "T", koji je na rubu letilišta automatski zauzimao položaj pravca vjetra. Noću su rubovi letilišta i svi visoki predmeti na rubovima aerodroma (hangari, zgrade, stupovi i sl.) obilježeni crvenim svjetiljkama. Znak za pokazivanje pravca vjetra davao se bijelim svijetlom, a cijela letilišta su se osvjetljivala reflektorima postavljenim tako da ne zasljepljuju pilota pri slijetanju. Sredstva za potpuno osvjetljavanje aerodroma sastojala su se iz svjetionika dozivača, aerodromskih reflektora, graničnih svjetiljki, prijenosnih svjetiljki, stalnih svjetlosnih signala i vjetrulje.

U Drugome svjetskomu ratu

Dobro razvijena mreža aerodroma bila je preduvjet za učinkovito korištenje zrakoplovstva. Pokret zrakoplovstva na svim stupnjevima - strategijskom, operativnom i taktičkom, bio je u najtješnjijoj vezi sa zračnim lukama. Mreža zračnih luka znatno je utjecala i na razradu i izvođenje kopnenih i pomorskih operacija. Uvođenje teških bombardera zahtijevalo je izgradnju luka s dugačkim umjetnim UZS-om (1000 – 2000 m). Za lakše zrakoplove izgrađene su umjetne UZS samo tamo gdje je zemljište bilo rastresito i močvarno. Raniji aerodromi približno kružnoga oblika, pretvaraju se u zračne luke s UZS–ima u nekoliko osnovnih pravaca. Također, dijele se na: bazne, radne, istaknute, rezervne, lažne i školske, a u nekim državama na glavne i pomoćne. U SAD-u su se zračne luke dijelile u četiri razreda, zavisno od duljine UZS-a i opreme. Zračna luka sastojal se a od letjelišta, prilaznoga područja i zone razmještaja.

Letjelište
Letjelište, osnova aerodroma na kojem su UZS, prijelazni pojasevi, predpolja, staze za prinudna slijetanja, bočni i prilazni pojasevi sigurnosti, staze za rulanje, stajanke i skloništa za zrakoplove. UZS je uređeno zemljište ili umjetno izgrađena površina u obliku izduženoga pravokutnika, čija duljina odgovara duljini polijetanja i slijetanja određenih vrsta zrakoplova uz određeni koeficijent sigurnosti, i kreće se u granicama 500 – 2000 m. Širina UZS je 45 – 90 m, a s prijelaznim i bočnim pojasevima sigurnosti 90 – 450 m. Nosivost UZS predstavlja opterećenje koje ona može izdržati, a izračunava se po kotaču zrakoplova. Broj UZS-a na jednoj zračnoj luci zavisi o njegovoj taktičkoj namjeni te čestini polijetanja i slijetanja, a i o jačini, učestalosti i pravcu vjetra. Tamo gdje je više UZS-a, dijele se, obično, na glavne i pomoćne. Glavna UZS je najdulja, s najboljim prilazima i najviše se koristi. Kapacitet aerodroma najviše zavisi od stanju i broju njegovih uzletno-sletnih staza. S jednom UZS postiže se približno 40 – 60 slijetanja ili 80 polijetanja na sat pri povoljnoj vanjskoj vidljivosti. Izgradnja umjetnih UZS vrši se primjenom sličnih konstrukcija i metoda kao i izgradnja puteva. Specifičnosti su u izgradnji zastora.

Prijelazni pojasevi su dijelovi letjelišta koji se izgrađuju neposredno uzduž UZS u istoj duljini. Namijenjeni su za sprječavanje nesreća kad zrakoplov skrene s UZS. Širina im je uvjetovana vrstom zračne luke i UZS-a, a iznosi je 15 – 60 m, a poprečni nagib najviše 1,5 – 2%.

Predpolja su dijelovi UZS koji se izgrađuju na njezinim krajevima, a kao mjera sigurnosti za slučaj kad zrakoplov, pri polijetanju, ne uspije uzletjeti, ili kada pri slijetanju dodirne zemlju prije nego što je dostigao rub UZS-a. Široka su kao UZS s prijelaznim pojasevima, a duljina im je 50 –300 m.

Staza za prinudno slijetanje sastoji se iz precizno poravnatoga pojasa, po mogućnosti, nabijenoga pješčana ili glinovita zemljišta, veličine oko 30 x 900 m. Gradi se, ponekad, na oko 30 m od UZS i usporedno s njom. Zauzima dio prijelaznoga i bočnoga pojasa sigurnosti. Služi za prinudno slijetanje zrakoplova zbog neispravnosti podvozja.

Bočni pojasevi sigurnosti su grubo poravnate površine koje smanjuju oštećenje aviona u slučaju nesreće pri polijetanju, slijetanju ili rulanju. Njihova duljina odgovara duljini UZS, a širina im je 150 – 200 m s obje strane UZS-a.

Prilazni pojas sigurnosti je ravna, raščišćena površina u produženju predpolja. Širina mu je kao i pretpolja, a duljina od 50 do 150 m, zavisno od vrste aerodroma.

Staze za taksiranje (rulanje) služe za prilaz zrakoplova startu, za povratak na stajanke ili platforme poslije izvršena slijetanja i za promet zrakoplova unutar luke. Postoje glavne i distribucijske. Glavne staze su, po pravilu, usporedne s UZS-om, a projektiraju se tako da mogu poslužiti i kao rezervne UZS. Razmak između UZS-a i glavne staze za taksiranje kod luka za taktičko zrakoplovstvo iznosi 90 – 150 m, a za srednje i teško bombardersko 150 – 300 m. Glavna staza za taksiranje povezana je s UZS–om poprečnim spojevima, na početku i završetku, i najmanje još na dva mjesta. Te poprečne staze služe za odvođenje s UZS onih zrakoplova kojima je za slijetanje potrebna manja duljina. Glavna staza za taksiranje vezana je distribucijskim stazama, sa stajankama ili hangarima. Širina staze za taksiranje iznosi 20 – 30 m. Staza za taksiranje može poslužiti i kao rezervna UZS ako ima širinu od 22 do 25 m.

Stajanke su otvorene ravne površine, normalno ojačane zastorom, gdje se zadržavaju zrakoplovi između letova - radi pregleda, manjih popravaka, punjenja gorivom i streljivom probâ motora, ukrcavanja i iskrcavanja materijala. Grade se duž staza za taksiranje i distribucijskih staza. Mogu biti pojedinačne za jedan i skupne za više zrakoplova. Pojedinačne stajanke građene su, načelno, za srednje i teške bombardere, a skupne za lovačke i lovačko-bombarderske zrakoplove. Međusobna udaljenost stajanki za lovce i lovce bombardere iznosila je najmanje 120, za srednje bombardere 160 i za teške oko 200 m. Stajanke su, najčešće, imale oblik kruga ili potkove. Posebne polazišne stajanke građene su neposredno uz krajeve UZS-a. Na njima zrakoplovi čekaju red polijetanja i izvršavaju posljednje pokuse motora. One služe, kad to situacija zahtijeva i omogućava, i za smještaj dežurnih jedinica pri raznim stupnjevima borbene pripravnosti letačkih jedinica. Startne stajanke trebaju biti u mogućnosti primiti šest lovačkih ili lovačko-bombarerskih zrakoplova ili četiri zrakoplova drugih vrsta zrakoplovstva (oko 200 m duljine, i 30 m širine). Grade se u obliku proširenja na kraju UZS ili staze za taksiranje.

Skloništa za zrakoplove su stajanke zaštićene zemljanim bedemom ili zidom (betonskim, kamenim, od opeka, vreća ili sanduka s pijeskom i zemljom). Služe, obično, za smještaj samo jednoga zrakoplova za vrijeme rata. Visina bedema nadvisivala je zrakoplov za 0,50 m. Uz skloništa za zrakoplove, grade se i skloništa za ljudstvo, najviše njih petero, šesrero. Udaljenost između skloništa za zrakoplove iznosi 90 – 100 m., računajući od jednoga središta do drugogs. Zrakoplovi na popravku i oni čija konstrukcija (drvena) ne podnosi izlaganje vremenskim utjecajima, smještaju se u pokrivene i zatvorene prostorije - spremišta (hangare). Površine za parkiranje zrakoplova ispred hangara ili radionica za popravak zrakoplova nazivaju se platformama. Na radnim platformama treba postojati mjesto za 10% zrakoplova dotičnoga aerodroma.

Prilazna zona

Prilazna zona je zemaljska i zračna. Zemaljska prilazna zona zamišljeni je sustav površina u prostoru iznad zračne luke, u kojemu zrakoplov mora letjeti određenim pravcima, bilo slijećući bilo polijećući. Zračnu prilaznu zonu čine prilazna, prijelazna i horizontalna ravnina i konusna površina. Prilazna ravnina je zamišljena kosa ravnina koja s donje strane ograničava prilazni kanal unutar kojega se kreće zrakoplov prilikom slijetanja i polijetanja. Njezin nagib prema UZS iznosi  :25 – 1 : 70. Prijelazne ravnine su zamišljene ravnine na bočnim rubovima prilazne ravnine i UZS-a, koje se dižu pod nagibom 7. Konusna površina proteže se između dvije zamišljene kružne i horizontalne ravnine, na 45 i 150 m iznad aerodroma. Horizontalnu ravninu na visini od 45 m čini krug polumjera od 3 km, a na visini od 150 m krug polumjera od 15 km, računajući oba od središnje točke aerodroma. Unutar stožca, koji nastaje spajanjem dviju ravnina, ne smije postoji nikakva prepreka koja bi nadvisivala pravac nagiba konusne površine.

Zona razmještaja
U Drugomu svjetskomu ratu, zona razmještaja znatno je proširivana zbog opasnosti od zračnih napada. Krajem rata obuhvaćala je prostor od 3 do 5 km oko zračne luke, na kojemu su se nalazili objekti za nadzor letenja, obranu i sigurnost (položaji PAA i PAM, te skloništa za ljudstvo i materijal) skladišta, radionice, uređaji za opskrbu vodom i električnom energijom. U zoni se nalaze i zgrade zapovjedništva te upravnih službi, stambeni i sanitarni objekti, klubovi, kuhinje, praonice i sportski objekti. Sve je to bilo stalnoga ili poljskoga (privremena) tipa, u ovisnosti o raspoloživome vremenu, materijalnim mogućnostima, namjeni aerodroma i klimatskim uvjetima. Objekti poljskoga tipa sastojali su se, pretežno, od šatora, a osnovni aerodromski uređaji postavljani su na vozila s vlastitim pogonom ili na prikolice. Aerodromska oprema i službe za opsluživanje i opskrbljivanje letačkih jedinica i aerodroma postaju vrlo složene. Obilježavanje UZS, posebno za noćno letenje, i zemaljski uređaji za navigaciju, osobito za slijetanje noću i po lošim vremenskim uvjetima, dobivaju naročiti značaj.

Izgradnja luke obuhvaćala je izbor mjesta, projektiranje, organizaciju i izvođenje radova. Izbor mjesta provođen je na temelju operativno-strategijskih zahtjeva i građevinsko-tehničkih uvjeta. Operativno-strategijski zahtjevi u svezi s polumjerom djelovanja zrakoplova, utjecali su najviše na udaljenost zračnih luka od bojišta (ona se kretala 25 – 250 km za taktičko zrakoplovstvo, a za strategijsko preko toga). Prema vrsti i namjeni, određivana je veličina i karakter aerodroma. Ti zahtjevi imali su prioritet i to utoliko više što su se sve većom primjenom mehanizacije znatno smanjili građevinsko-tehnički problemi. Zahvaljujući opsežnoj mehanizaciji, Amerikanci su 1943. za svega deset dana izgradili luku na otoku Gozo kod Malte, kao dopunsku bazu za napad na Siciliju, iako se to u početku smatralo nemogućnim zbog nepovoljna zemljišta. Pri izboru mjesta za aerodrom vodilo se računa, ponajprije, o veličini terena, koji je morao imati ravnu površinu 3 – 4 km2, bez visokih prepreka u krugu 3 – 5 km. Mjesto izabrano za zračnu luku moralo je biti povezano dobrim cestovnim vezama. Vremenski uvjeti bili su jedni od važnijih pri izboru mjesta za aerodrom, jer je njegovo korištenje uvelike ovisilo o njima. Na izbor mjesta, posebice za operativne aerodrome, znatno je utjecala i mogućnost zaštite zrakoplova od napada sa zemlje i iz zraka, što se postizalo rastresitim rasporedom, skloništima i dobrim uvjetima za maskiranje.

Zračne luke strateškoga zrakoplovstva korištene su duže nezavisno od promjene linije bojišta, pa su projektirane detaljnije i građene kao objekti stalnoga tipa. Za takve luke izrađen je opći plan s detaljnim projektima svih objekata. Aerodromi taktičkoga zrakoplovstva koji su u pokretnom ratu često mijenjani, projektirani su i građeni u najpotrebnijemu opsegu, najčešće, s objektima poljskoga tipa.

Poslije Drugog svjetskog rata
Značajnije izmjene na aerodromima vrše se samo na UZS zbog uvođenja mlaznih zrakoplova. One se produžuju i grade od otpornijeg materijala. Neposredno poslije rata usvojena je duljina od 2400 m kao standardna duljina UZS za taktičko zrakoplovstvo. No, ubrzo se ispostavilo da je za mlazne lovce bombardere i bombardere ta duljina nedovoljna. Međutim, uvođenjem startnih raketa i primjenom uređaja za kočenje pri slijetanju, omogućeno je da se srednji i teški bombarderi koriste UZS, čija se duljina kreće u granicama 2500 – 3000 m. Neposredno poslije rata, poslije uvođenja mlaznih zrakoplova, građene su asfaltno-betonske UZS koje su odgovarale povećanim opterećenjima, ali su traženi i novi materijali koji bi, istovremeno, smanjili utjecaj temperature i snage mlaza. Danas se i pored mnogih pokušaja s raznim materijalima izgrađuju glavne UZS za borbene zrakoplove, uglavnom, od portland cementa. Do sada je za izgradnju UZS najviše upotrebljavan obični beton, dok se u novije vrijeme primjenjuje i prednapregnuti. Ostali sastavni dijelovi letelišta (prelazni pojasevi, predpolja, bočni i prilazni pojasevi sigurnosti) i prilazna zona izgrađuju se kao i za vrijeme Drugog svjetskog rata. Zona razmeštaja znatno se proširuje zbog povećanja međusobnog razmaka najosjetljivijih objekata u njoj (skladišta pogonskog goriva i ubojitih sredstava, zapovijedna mjesta, centar veze, objekti i prostorije za smještaj ljudstva) radi veće sigurnosti u slučaju nuklearnog napada.

Pojava raketno-nuklearnog oružja uzrokovala je izrazito rastresiti raspored aerodromskih objekata, instalacija i postrojenja, a time i proširenje aerodroma. Međutim, izgradnja velikih aerodroma je skupa, teško se nalazi zemljište za veći broj takvih aerodroma i teško je osigurati njihovu efikasnu zaštitu, jer su isplativi ciljevi za nuklearne napade. Radi veće sigurnosti pristupilo se izgradnji skloništa pod zemljom za smještaj aviona, radionica, najosetijivijih uređaja i ljudstva gdje su to omogućavali geografski sklop zemljišta i financijska sredstva, kao aerodrom Željava. Da bi se umanjile posljedice nuklearnih napada,  suvremeni aerodromi se grade s nekoliko UZS na međusobnoj udaljenosti od 3 i više kilometara, povezane stazama za rulanje da bi zrakoplovi mogli poletjeti barem s jedne UZS, odnosno one koja ne bude oštećena. Predviđa se i korištenje ravnih dijelova autocesta, koji se radi toga, na tim dionicama proširuju (do 20 i više metara). Međutim, sve te mjere nisu dovoljne da osiguraju normalan rad i efikasno djelovanje zrakoplovstva u ratu, naročito lovaca i lovaca-bombardera taktičke namjene, koji se nalaze bliže bojišta. Da bi takvi zrakoplovi mogli poletjeti s kraćih UZS ili travnatih terena pristupilo se konstruiranju zrakoplova za vertikalno polijetanje i slijetanje i zrakoplova sa skraćenim polijetanjem i slijetanjem, odnosno zrakoplova koji bi se koristili travnatim UZS. U razvoju zrakoplova s vertikalnim polijetanjem i slijetanjem značajan uspeh postigla je Velika Britanija s P-1127 Harrier, koji je počeo uvoditi u RAF još 1967. godine. Međutim, znatno veći uspjesi postignuti su u razvoju i upotrebi aviona sa skraćenim polijetanjem i slijetanjem. Neke su zemlje već uspjele osposobiti zrakoplove visokih performansi da polijeću s travnatih UZS duljine 500 m (sovjetski zrakoplovi МиГ-21 ПФ, neke inačice francuskog zrakoplova Mirage, švedski SAAB). U nekim zemljama primjenjuju se prijenosne UZS (sastoje se iz lakih metalnih dijelova međusobno povezanih, koji se mogu prenositi kamionima i brodovima), koje omogućavaju brzu promjenu baza zrakoplovstva za vrijeme rata.

Aerodroma oprema suvremenih aerodroma znatno se povećava i dopunjava novim i savršenijim tehničkim sredstvima i uređajima.

Obilježavanje vojnih aerodroma
Potpuno obilježavanje vojnih aerodroma naročito onih s umjetnim UZS vrši se po istim principima kao i kod civilnih aerodroma.

Obrana vojnih aerodroma
Obuhvaća mjere i postupke radi sprečavanja i odbijanja neprijateljskih napada iz zraka i sa zemlje. Napad na aerodrom jedan je od primarnih zadataka protivničkog zrakoplovstva u početku i za vrijeme rata, radi ostvarivanja prevlasti u zraku. Pored zrakoplovstva (bombarderskog, lovačko bombarderskog, jurišnog i lovačkog) s klasičnim i nuklearnim bojnim sredstvima, napad na aerodrome mogu vršiti raketne, oklopne, motorizirane, padobranske, pješačke, partizanske te infiltrirane jedinice, diverzantske grupe i zračni specijalci. Napad na aerodrom može biti mješavina napada iz zraka i sa zemlje, zrakoplovnim desantom, odnosno kopnenim jedinicama. Zbog toga obrana aerodroma mora biti protuzračna, proturaketna, protudesantna, protutenkovska, protunuklearna, protukemijska, protubiološka uz svestranu primjenu ukopavanja, zaprječavanja ili maskiranja. U obrani aerodroma sudjeluju sve zrakoplovne jedinice na dotičnom aerodromu i u njegovom području, nadležne jedinice protuzračne obrane (PZO), a ponekad i operativne jedinice KoV. S obzirom na sredstva i način organizacije, obrana aerodroma dijeli se na obranu od napada iz zraka (PZO) i obrana od napada sa zemlje (zemaljska odbrana), koja obuhvaća i protudesantnu, PNHB-sigurnost, inženjerijska sigurnost i opće mjere sigurnosti.

Obrana aerodroma sa zemlje
Stvorena na početku Prvog svjetskog rata. Zbog neizgrađenosti aerodroma u početku, a kasnije u periodu stabilizacije bojišta zbog toga što su prilazi aerodromima bili zaštićeni neprekidnim bojištima, njihova zemaljska odbrana sadržavala je neposredno i unutrašnje osiguranje, uglavnom, protiv špijuna i diverzantske djelatnosti protivnika. To su obavljale straže i ophodnje u neposrednoj blizini aerodroma te straže kod zrakoplova, hangara i skladišta. U osiguranju je korišteno ljudstvo iz letačkih, tehničkih i pomoćnih aerodromskih jedinica.

Između Prvog i Drugog svjetskog rata, kad je uočena opasnost za aerodrome od naglih prodora protivničkih motoriziranih jedinica i zračnih desanata, skoro u svim zemljama javljali su se pogledi da se obrana aerodroma od napada sa zemlje treba pojačati. On je trebala biti kružna te organizirana po principima obrane na širokom bojištu. Na vanjskoj obrambenoj liniji položaja građeni su streljački rovovi i strojnički zakloni za pojedine grupe vojnika i oružja, postavljeni na određenim točkama, dok se rezerva nalazila na aerodromu radi upotrebe u pravcu neprijateljskog napada. Unutrašnja obrana protiv diverzantskih grupa i špijuna provođena je kao i prije, stražama, pri svim važnijim aerodromskim objektima i instalacijama. Snage i sredstva bili su predviđeni iz sastava zračnih jedinica dotičnog aerodroma. Obranu je organizirao zapovjednik aerodroma. Za svaki aerodrom izrađen je plan obrane kojim je određivana linija vanjske obrane, njezino fortifikacijsko uređenje, broj ljudi i oružja koji će je držati, način izlaska i zaposjedanja, mjesto pokretne rezerve, znak za uzbunu i postupak na znak uzbune u slučaju neprijateljskog napada. Zaposjedanje položaja trebalo se vršiti na znak uzbune, ali su straže unutrašnjeg osiguranja bile stalne. Predviđeno je, također, da u slučaju potrebe obranu aerodroma pomognu i trupni, odnosno teritorijalni zapovjednik zone u kojoj se aerodrom nalazio.

Za vrijeme Drugog svjetskog rata organizacija odbrane aerodroma vršena je, u početku, po predratnim načelima, ali snage kojima su raspolagali zapovjednici aerodroma bile su brojčano slabe, nedovoljno naoružane i obučene, pa su u ratu pojačavane mjere za osiguranje aerodroma. Sovjeti su na većini aerodroma imali zračno-tehničku bojnu u čijem je sastavu bila svega jedna streljačka satnija za obranu aerodroma, a protiv jačih napada predviđena je upotreba operativnih jedinica KoV. Prema Tehničkom priručniku za zračno inženjerstvo od prosinca 1942. (TM5-255 Technical Manual Aviation Engineers), Amerikanci su smatrali obranu aerodroma integralnim djelom obrane područja na kojoj se on nalazio. Zapovjednici jedinica na bojištu, odnosno područja u pozadini, određivali su određene snage kao pokretnu rezervu za obranu aerodroma, koja se mogla pridodati zapovjedništvu aerodroma. Njegov zapovjednik je pored osoblja letačkih jedinica i ljudstva aerodromskih pomoćnih službi, raspolagao satnijom zračnog inženjerstva i bojnom zrakoplovne baze. Britanci su za obranu aerodroma imali posebnu pukovniju (RAF Regiment) od 3 do 4 streljačke satnije, oklopnih kola i lake PZO topništva, ali je služio za obranu više aerodroma. Pukovnija je, u stvari, predstavljala pokretnu rezervu, dok je neposredna odbrana aerodroma izvođena kao i u Amerikanaca.

Poslije Drugog svjetskog rata još jače se naglašava potreba za osiguravanjem aerodroma posebnim borbenim jedinicama. Zavisno od veličine i mjesta aerodroma, jačina snaga za njihovu obranu treba odgovarati jačini pješačke bojne do pukovnije, koji bi u svom sastavu imali jedinice pješaštva s jakim streljačkim naoružanjem za obranu na vanjskoj liniji obrane aerodroma. Osim njih za obranu služe mehanizirane jedinice, prvenstveno, oklopne, koje bi služile kao pokretna aerodromska rezerva. Te postrojbe trebaju, u slučaju napada jačih neprijateljskih snaga, razbiti ih ili zadržati do dolaska pojačanja iz operativnih jedinica KoV ili teritorijalnog zapovjedništva, zavisno od toga na čijoj se zoni nalazi aerodrom Predviđaju se i posebno obučene jedinice za borbu protiv obavještajne djelatnosti i diverzantskih djelovanja protivnika.

Literatura

 "Aerodrom", U: Vojna enciklopedija, sv. 1., Beograd: Izdanje redakcije Vojne enciklopedije, 1970., str. 34. – 41.
 Альфред Вегенер, Аэропорт, Москва, 1926.
 B. Verigo-Vasiljevski, Protivvazdušna odbrana aerodroma, Vazd. G., 12/1936.
 J. Cunningham, Airport Accounts, London, 1946.
 K. Clidden, H. Law, J. Cowles, Airport Design, Construction and Management, New York, 1946.
 J. Livingston, Defense of an Airfeld, Military Engineer, 1950.
 H. Casey, Airfield and Base Development, VI t., Washington, 1951.
 A. Thoren, Underground Air Force, Air Force, 3/1953.
 A. Hughnes, Mobile Airfeild, Royal Air Force Quarterly, 3/1953.
 G. McFadden, Jet Aircraft Heat and Blast Effects of Airfield Pavements, The Military Engineer, 1953.
 M. Radovanović, Neke odlike novog operativnog aerodroma, Vazd. G., 2/1954.
 E. Weteter, Die Bodenorganisation der Luftwaffe, Algemeine Schweizerische Militär Zeitschrift, 4/1954.
 B. Hoffman, Grundlagen für den Bau fon Flugstützpunkten, Brtücke und Strasse, 2/1956.
 B. C., Problem oslobođenja aviona od poletno-sletnih staza, Vazd. G., 6/1959.
 B. N., Aerodromski objekti od plastičnih masa, Vazd. G., 5/1960.
 V. Bakarić, ABH-odbrana aerodroma, Vazd. G., 1/1960.
 D. Janković, Zašto i kako mlazna borbena avijacija napušta PSS sa veštačkim zastorima, Vazd. G., 5/1962.
 M. K., Švedsko vazduhoplovstvo bazira na drumovima, Vazd., G., 2/1964.
 K. Brešan, Protivvazdušna odbrana aerodroma jedinicama lake PAA, Vazd. G., 5/1965.
 P. Ni., Prenosni aerodromi za taktičku podršku, Vazd. G., 2/1966.
 Baillon, Reconnaissance des terrains sommaires, Forces Aériennes Françaises, mart 1960.
 G. Pezzani, L' aeroporto sul mare, Rivista aeronautica, 12/1966.
 International standards and Recommended practices aerodromes — Annex 14, ICAO, Montreal, 1969.
 В. К. Бузунов, Аэродром — Боевая позиция авиации, Москва, 1969.

Vojni aerodrom


Martim Todesco Adreani conhecido também como Capitão Martim (Porto Alegre, ) é um político brasileiro filiado ao Republicanos.

Eleito deputado estadual pelo Rio Grande do Sul nas eleições de 2022, é formado em Direito e Administração, com pós-graduação em Políticas e Gestão em Segurança Pública.

Adreani nasceu em Porto Alegre e desde jovem se dedicou aos esportes náuticos e equestres. Participou do movimento escoteiro, onde aprendeu sobre o respeito à natureza e o amor à pátria. Em 2005, iniciou sua carreira nas Forças Armadas, integrando a Força de Operações Especiais como Mergulhador de Combate e atuando como Instrutor da Escola de Operações Especiais da Marinha do Brasil. Participou de intercâmbios internacionais com Navy Seal, Green Beret e Marsoc, dentre outros.

Martim Adreani também foi subcomandante de Equipe de Contraterrorismo durante grandes eventos, comandante de Equipe Integrada de Sniper nos Jogos Olímpicos de 2016 e subcomandante de Equipe de Operações Especiais durante a intervenção federal no Rio de Janeiro.

Deputado Estadual
Nas eleições estaduais de 2022 foi eleito deputado estadual pelo Republicanos a uma cadeira na Assembleia Legislativa do Rio Grande do Sul para a 56ª legislatura (2023 — 2027) com 29.040 votos.

Com domicílio eleitoral em Viamão, em 2020, Adreani disputou a prefeitura do município pelo PRTB. Na Assembleia, atua na defesa dos valores cristãos, do tradicionalismo, da educação e qualificação, e do armamentismo. Ele pretende dar continuidade ao projeto de implantação das escolas cívico-militares no Rio Grande do Sul, iniciado na 55ª Legislatura pelo deputado Tenente-coronel Zucco.

Carreira Militar
Capitão Martim possui uma carreira militar de destaque, tendo ingressado no Colégio Naval em 2005, aos 18 anos. Em 2011, foi graduado como Oficial da Marinha do Brasil.

Ao longo de sua trajetória militar, Martim desempenhou funções estratégicas de liderança e ganhou experiência em diferentes áreas, incluindo:

 Comandante da Equipe Alfa de Operações Especiais do Grupamento de Mergulhadores de Combate: Como líder dessa equipe, Foi responsável por coordenar e conduzir operações especiais envolvendo mergulhadores de combate, força de elite da Marinha.
 Paraquedista/Salto Livre: Também atuou como paraquedista, uma habilidade que exige treinamento específico e que é essencial para diversas missões militares.
 Snipper: Outra área de especialização de Martim foi como atirador de elite (sniper), onde demonstrou habilidade e precisão em situações de alto risco e exigência tática.
 Mergulhador de Combate (Forças Especiais): Sua participação nas forças especiais da Marinha do Brasil o levou a desenvolver habilidades em áreas como infiltração, reconhecimento, resgate e outras atividades relacionadas à segurança nacional e ações táticas em diferentes cenários.

Em 2022, Capitão Martim encerrou sua carreira militar para ingressar na política, sendo eleito deputado estadual em seu primeiro mandato.

1º Seminário sobre Doutrinação Ideológica no Ensino
O evento, realizado no dia 24 de junho, reuniu diversos representantes do campo político, educacional e social. Ao lado do deputado Capitão Martim, estiveram o deputado federal Gustavo Gayer, o escritor Mateus Colombo, a psicanalista Vanessa Brandão, o advogado Rinaldo Penteado, a instrutora de tênis Cíntia Mariana, a militar da reserva Juliana Dummel, o escritor Percival Puggina e o deputado federal Tenente Coronel Zucco. Cada um desses participantes trouxe uma perspectiva valiosa para a discussão, fortalecendo o diálogo sobre o papel da doutrinação ideológica no ensino brasileiro.

No 1º Seminário sobre Doutrinação Ideológica no Ensino, o deputado Capitão Martim (Republicanos) desempenhou papel fundamental. Proponente do evento e presidente da Frente Parlamentar Contra a Doutrinação no Ensino, Martim destacou a necessidade de debater a influência ideológica no ambiente educacional. O deputado enfatizou a importância de uma educação que promova a liberdade de pensamento, senso crítico e uma base sólida de conhecimento.

Frentes Parlamentares
O deputado Capitão Martim preside as seguintes Frentes Parlamentares:

1.     Frente Parlamentar de Apoio aos Veteranos Militares no Estado do Rio Grande do Sul

2.     Frente Parlamentar pelo Movimento Escoteiro

3.     Frente Parlamentar em Apoio ao Tiro Desportivo

4.     Frente Parlamentar em Apoio à Adesão e Manutenção de Escolas Cívico-Militares no Estado do Rio Grande do Sul

5.     Frente Parlamentar pelo Desenvolvimento das Atividades Náuticas, Portuárias e Hidroviárias no Estado

6.     Frente Parlamentar em Apoio à Defesa Civil

7.     Frente Parlamentar da Juventude

8.     Frente Parlamentar contra a Doutrinação Ideológica no Ensino

9.     Frente Parlamentar pelo Desenvolvimento da ERS-118

Confira os projetos protocolados

Naturais de Porto Alegre
Deputados estaduais do Rio Grande do Sul
Membros do Republicanos (partido político)

Capitão Martim


Thomas Meunier () este un fotbalist belgian care evoluează la clubul german Borussia Dortmund în Bundesliga și la echipa națională de fotbal a Belgiei, pe postul de fundaș.

Palmares
Club Brugge
 Belgian Pro League: 2015–16
 Belgian Cup: 2014–15
Paris Saint Germain
 Ligue 1: 2017–18
 Coupe de France: 2017–18
 Coupe de la Ligue: 2016–17, 2017–18
 Trophée des Champions: 2016, 2017

Referințe

Legături externe

 Player info at the Club Brugge official site
 Player info at walfoot.be
 Belgium Stats at Belgian FA

Nașteri în 1991
Fundași
Fotbaliști belgieni
Fotbaliști internaționali belgieni
Fotbaliști ai cluburilor din Belgia
Fotbaliști ai cluburilor din Franța
Fotbaliști ai Paris Saint-Germain FC
Fotbaliști ai Borussia Dortmund
Sportivi belgieni în viață

Thomas Meunier


ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේ ආමේනියාව
නවශිලා යුගයේ ජනාවාසවල සලකුණු ආමේනියානු උස් බිමේ දැක ගතහැකිය.

ප්‍රදේශයේ පූර්ව ඓතිහාසික සංස්කෘතියේ ආදිතමයා වනුයේ , දළ වශයෙන් ක්‍රි.පූ: 6000 – 4000 අතර පැවති මධ්‍යම ට්‍රාන්ස්කොකෝසස් පළාතේ ෂුලාවේරි- ෂෝමු සංස්කෘතියට අයත් බව කාබන් කාල නිර්න ක්‍රමයෙන් සොයා ගෙන ඇත.

ලෝකඩ යුගය

මුල් ලෝකඩ යුගය වන්නේ ක්‍රි.පූ: 4000 – 2200 ත් අතර පැවති කුරා අරාක්සස් සංස්කෘතියයි. පසුව එය ක්‍රි.පූ: 22000 – 1500 දක්වා ට්‍රියේලිට් සංස්කෘතිය බවට පත් විය.

ක්‍රි.පූ : 1500-1200 අතරදී හයාසා - අසී ආමේනියානු උස්බිමේ බටහිර භාගයේ පැතිරුණු අතර හිට්ටි අධිරාජ්‍ය සමග නිරන්තර ගැටුම් ඇති විය. ක්‍රි.පූ: 1200 – 800 දී ආමේනියාවලින් වැඩි කොටසක් , රාජධානි අතර ඇති වූ සන්ධානයක් යටතේ එක්සත් විය. එම සන්ධානය අෂ්‍රියන් මූලාශ්‍රවල සඳහන් වන්නේ නයිරි ලෙසය (අෂ්‍රියන් හි " ලෑන්ඩ් ඔෆ් රිවර්ස්").

උරාර්තු රාජධානිය (යකඩ යුගය)

ආමේනියානු උස්බිමේ කෝකසස් හා ප්‍රාචීර ඒෂියා මයිනර් තුළ වූ උරාර්තු රාජධානිය ක්‍රි.පූ: 9 වැනි ශතවර්ෂය සහ ක්‍රි.පූ: 585 අතර කාලයේදී සමෘධියෙන් වැජඹුණි. උරාර්තු රාජධානියේ ආරම්භකයා වු අරාම් ආමේනියානු උස් බිමේ වු සියලු රාජ්‍ය එක්සේසත් කළ අතර උරාර්තියානු රජවරුන්ගේ සාම්ප්‍රදායික තේමාව වන "රජවරුන්ගේත් රජ" යන විරුදාවලිය තමාටම පිරිනමා ගන්නා ලදී. උරාර්තියවරු තම ආධිපත්‍ය ටාරොන් හා වස්පුරකන් පුරාම පිහිට වූහ. උරාර්තුහි ප්‍රධාන තරඟකරුවා වුයේ නියෝ - අෂ්‍රියන් අධිරාජ්‍යයාය.

I වැනි සර්දුරිගේ රාජ්‍ය කාලය අතරතුර (ක්‍රි.පු. 834 – 828) උරාර්තුව ශක්තිමත් සහ සංවිධානය වු ජාතියක් වු අතර අසැල්වැසි ගෝත්‍රවලින් බදු අය කිරීමට නීති පැනවීමද සිදුවුණි. සර්දුරි විසින් තුෂ්පා නගරය (වර්තමානයේ වෑන්) උරාර්තු හි අගනගරය බවට පත් කරන ලදී. ඔහුගේ පුත්‍ර ඉෂ්පුයිනිස් පසු කාලයේ ටයිග්‍රනෝසෙර්ටා ලෙස හැඳින්වෙන ප්‍රදේශය පැරද වීමෙන් හා උරුමියාව දක්වා පුළුල් කිරීමෙන් තම රාජ්‍යයේ මායිම විශාල කළේය. මීනුවස් (ක්‍රි.පු 810 – 785), උරාර්තියානු ප්‍රාන්තය අරරාතියන් ප්‍රදේශය දෙසට (උතුරට) පුළුල් කළේය. ඔහු මෙසපොතේමියානු කීලකාකාර ශුද්ධ ලියවිලි 90 කට වැඩි අගිෂ්තිස් I , හිටීස් වලින් ලටකියා පැරද වුවේය.  ඉන්පසුව බයිබ්ලොස්, ෆිනිෂියා දක්වා බලය පතුරුවා ක්‍රි.පු. 782 දී යුධ සිරකරුවන් 6600 ක් යොදවමින් "ඉරිබුනි" ගොඩ නැංවුයේය.

මීඩ්ස් ක්‍රි. පු. 612 දී ආසියාව ආක්‍රමණය කර උරාර්තියානු අගනගරය වු වෑන් ක්‍රි.පු. 585 දී භාරගත් අතර එයින් පසු උරාර්තු ආධිපත්‍ය නිමාවිය.

ආශ්‍රිත
History_of_Armenia Prehistory

ආමේනියාවේ ඉතිහාසය


Kerala (കേരളം), Hindistan'ın güneybatısında bir eyâlet. Ülkenin Malayalamca konuşulan bölgelerinin birleştirilerek Devletlerin Yeniden Yapılandırılması Yasasının yürürlüğe girmesini takiben 1 Kasım 1956'da kuruldu.

Ülkenin sosyalist idareyle yönetilen birkaç eyaletinden biridir. Ülkenin okuma yazma oranı (%93'ün üzerinde), yaşam standardı ve beklenen yaşam süresi en yüksek eyaletidir. Aynı zamanda Hindistan'daki eyaletler arasında en düşük cinayet ve yolsuzluk oranına sahip eyalet olan Kerala, Hindistan'ın en güzel yerlerden biri olarak gösterilen turistik bir bölgedir.

Kerala


Verdensmesterskabet i bandy for kvinder er en turnering for kvindelige bandylandshold fra hele verden arrangeret af Federation of International Bandy. Det første mesterskab blev afviklet i 2004, og siden da er mesterskabet blevet afviklet hver andet år, bortset fra en ekstra udgave i 2007.

De seks første VM-titler blev vundet af Sverige foran Rusland, men i 2014 lykkedes det for Rusland at vinde guldmedaljerne for første gang.

Sverige, Rusland, Finland, Norge og USA har deltaget i samtlige VM-turneringer, bortset fra i 2022, hvor Rusland var udelukket på grund af Ruslands invasion af Ukraine kort inden mesterskabet. Canada debuterede i 2006 og har deltaget uafbrudt til og med 2016. Ungarn deltog i 2007 og 2008, mens Kina for første gang var med i 2016. I 2018 debuterede to hold: Estland og Schweiz, mens de nyeste skud på stammen er Japan, der deltog for første gang i 2020, samt Holland og Storbritannien, der debuterede med flotte placeringer som nr. 5 og 6 i 2022.

Resultater

Medaljevindere og værtslande

Medaljefordelingen 2004-2023

Placeringer

Se også
 VM i bandy
 Bandy World Cup Women

Kilder / eksterne henvisninger

Etableret i 2004
 Kvinder
Sport for kvinder

VM i bandy for kvinder


|-
| colspan=15 align="center"|

| colspan=15 rowspan=5 align="left" valign="top" | Cesson - Viasilva

| colspan=15 rowspan=5 align="left" valign="top" | Atalante

| colspan=15 rowspan=5 align="left" valign="top" | Beaulieu - Université

| colspan=15 rowspan=5 align="left" valign="top" | Joliot-Curie - Chateaubriand

| colspan=15 rowspan=5 align="left" valign="top" | Les Gayeulles

| colspan=15 rowspan=5 align="left" valign="top" | Gros-Chêne

| colspan=15 rowspan=5 align="left" valign="top" | Jules Ferry

| colspan=15 rowspan=5 align="left" valign="top" | Sainte-Anne

| colspan=15 rowspan=5 align="left" valign="top" | Saint-Germain

| colspan=15 rowspan=5 align="left" valign="top" | Gares

| colspan=15 rowspan=5 align="left" valign="top" | Colombier

| colspan=15 rowspan=5 align="left" valign="top" | Mabilais

| colspan=15 rowspan=5 align="left" valign="top" | Cleunay

| colspan=15 rowspan=5 align="left" valign="top" | La Courrouze

| colspan=15 rowspan=5 align="left" valign="top" | Saint-Jacques - Gaîté

| colspan=11 rowspan=5 align="left" valign="top" | Garage-atelier de la Maltière

Ligne B du métro de Rennes

Plan des voies de la ligne B du métro de Rennes


In macroeconomics and modern monetary policy, a devaluation is an official lowering of the value of a country's currency within a fixed exchange-rate system, in which a monetary authority formally sets a lower exchange rate of the national currency in relation to a foreign reference currency or currency basket. The opposite of devaluation, a change in the exchange rate making the domestic currency more expensive, is called a revaluation. A monetary authority (e.g., a central bank) maintains a fixed value of its currency by being ready to buy or sell foreign currency with the domestic currency at a stated rate; a devaluation is an indication that the monetary authority will buy and sell foreign currency at a lower rate.

However, under a floating exchange rate system (in which exchange rates are determined by market forces acting on the foreign exchange market, and not by government or central bank policy actions), a decrease in a currency's value relative to other major currency benchmarks is instead called depreciation; likewise, an increase in the currency's value is called appreciation.

Related but distinct concepts include inflation, which is a market-determined decline in the value of the currency in terms of goods and services (related to its purchasing power).  Altering the face value of a currency without reducing its exchange rate is a redenomination, not a devaluation or revaluation.

Historical usage

Devaluation is most often used in a situation where a currency has a defined value relative to the baseline. Historically, early currencies were typically coins, struck from gold or silver by an issuing authority, which certified the weight and purity of the precious metal. A government in need of money and short on precious metals might decrease the weight or purity of the coins without any announcement, or else decree that the new coins have equal value to the old, thus devaluing the currency. Later, with the issuing of paper currency as opposed to coins, governments decreed them to be redeemable for gold or silver (a gold standard). Again, a government short on gold or silver might devalue by decreeing a reduction in the currency's redemption value, reducing the value of everyone's holdings.

Causes
Fixed exchange rates are usually maintained by a combination of legally enforced capital controls and the central bank standing ready to purchase or sell domestic currency in exchange for foreign currency. Under fixed exchange rates, persistent capital outflows or trade deficits will involve the central bank using its foreign exchange reserves to buy domestic currency, to prop up demand for the domestic currency and thus to prop up its value. However, this activity is limited by the amount of foreign currency reserves the central bank owns; the prospect of running out of these reserves and having to abandon this process may lead a central bank to devalue its currency in order to stop the foreign currency outflows.

In an open market, the perception that a devaluation is imminent may lead speculators to sell the currency in exchange for the country's foreign reserves, increasing pressure on the issuing country to make an actual devaluation. When speculators buy out all of the foreign reserves, a balance of payments crisis occurs. Economists Paul Krugman and Maurice Obstfeld present a theoretical model in which they state that the balance of payments crisis occurs when the real exchange rate (exchange rate adjusted for relative price differences between countries) is equal to the nominal exchange rate (the stated rate). In practice, the onset of crisis has typically occurred after the real exchange rate has depreciated below the nominal rate. The reason for this is that speculators do not have perfect information; they sometimes find out that a country is low on foreign reserves well after the real exchange rate has fallen. In these circumstances, the currency value will fall very far very rapidly. This is what occurred during the 1994 economic crisis in Mexico.

Economic implications
There are significant economic consequences for the country that devalues its currency to address its economic problems. A devaluation in the exchange rate lowers the value of the domestic currency in relation to all other countries, most significantly with its major trading partners. It can assist the domestic economy by making exports less expensive, enabling exporters to more easily compete in the foreign markets. It also makes imports more expensive, providing a disincentive for domestic consumers to purchase imported goods, leading to lower levels of imports (which can benefit domestic producers), but which reduces the real income of consumers. Devaluation tends to improve a country's balance of trade (exports minus imports) by improving the competitiveness of domestic goods in foreign markets while making foreign goods less competitive in the domestic market by becoming more expensive. The combined effect will be to reduce or eliminate the previous net outflow of foreign currency reserves from the central bank, so if the devaluation has been to a great enough extent the new exchange rate will be maintainable without foreign currency reserves being depleted any further. However, the devaluation increases the prices of imported goods in the domestic economy, thereby fueling inflation. This, in turn, increases the costs in the domestic economy, including demands for wage increases, all of which eventually flow into exported goods. These dilute the initial economic boost from the devaluation itself. Also, to combat inflation, the central bank would increase interest rates, hitting economic growth. A devaluation could also result in an outflow of capital and economic instability. In addition, a domestic devaluation merely shifts the economic problem to the country's major trading partners, which may take counter-measures to offset the impact on their economy arising out of a loss of trade income arising from the initial devaluation.

Devaluations in modern economies

UK economy

1949 devaluation
At the outbreak of World War II, in order to stabilise sterling, the pound sterling was pegged to the United States dollar at the rate of $4.03 with exchange controls restricting convertibility volumes. This rate was confirmed by the Bretton Woods agreements of 1944.

After the war, US Lend-Lease funding, which had helped finance the UK's high level of wartime expenditure, abruptly ended and the Anglo-American loan was conditional upon progress towards sterling becoming fully convertible into US dollars, thereby aiding US trade. In July 1947, sterling became convertible but the resultant drain on the UK's foreign exchange reserves of US dollars was such that 7 weeks later, convertibility was suspended, rationing tightened and expenditure cuts made.  The exchange rate reverted to its pre-convertibility level, a devaluation being avoided by the new Chancellor of the Exchequer, Stafford Cripps, choking off consumption by increasing taxes in 1947.

By 1949, in part due to a dock strike, the pressure on UK reserves supporting the fixed exchange rate mounted again at a time when Cripps was seriously ill and recuperating in Switzerland.  Prime Minister Clement Attlee delegated a decision on how to respond to three young ministers whose jobs included economic portfolios, namely Hugh Gaitskell, Harold Wilson and Douglas Jay, who collectively recommended devaluation. Wilson was despatched with a letter from Attlee to tell Cripps of their decision, expecting that the Chancellor would object, which he did not. On 18 September 1949, the exchange rate was reduced from $4.03 to $2.80 and a series of supporting public expenditure cuts imposed soon afterwards.

1967 devaluation
When the Labour Government of Prime Minister Harold Wilson came to power in 1964, the new administration inherited an economy in a more precarious state than expected with the estimated balance of payments deficit for the year amounting to £800 million, twice as high as Wilson had predicted during the election campaign. Wilson was opposed to devaluation, in part due to the bad memories of the 1949 devaluation and its negative impact on the Attlee government, but also due to the fact that he had repeatedly asserted that Labour was not the party of devaluation. Devaluation was avoided by a combination of tariffs and raising $3bn from foreign central banks.

By 1966, pressure on sterling was intensifying, due in part to the seamen's strike, and the case for devaluation being articulated in the higher echelons of government, not least by the deputy prime minister George Brown. Wilson resisted and eventually pushed through a series of deflationary measures in lieu of devaluation including a 6 month wage freeze.

After a brief period in which the deflationary measures relieved sterling, pressure mounted again in 1967 as a consequence of the Six-Day War, the Arab oil embargo and a dock strike. After failing to secure a bail-out from the Americans or the French, a devaluation from US$2.80 to US$2.40 took effect on 18 November 1967. In a broadcast to the nation the following day, Wilson said, "Devaluation does not mean that the value of the pound in the pocket in the hands of the … British housewife … is cut correspondingly. It does not mean that the pound in the pocket is worth 14% less to us now than it was." This wording is often misquoted as "the pound in your pocket has not been devalued." Nevertheless the devaluation forced James Callaghan to resign as Chancellor of the Exchequer, making way for Roy Jenkins.

Other economies
The People's Bank of China devalued the renminbi twice within two days by 1.9% and 1% in July 2015 in response to slowing economic growth, leading to the 2015–2016 Chinese stock market turbulence. Although the devaluation was welcomed by the International Monetary Fund, it led the United States Department of the Treasury to label China as a currency manipulator in 2019. On 5 August 2019, China devalued its currency in response to the imposition of trade tariffs by the United States against China.

India devalued the Indian rupee by 35% in 1966.

Mexico devalued the Mexican peso against the United States dollar in 1994 in preparation for the North American Free Trade Agreement, leading to the Mexican peso crisis.

See also

 Currency appreciation and depreciation
 Beggar thy neighbour
 Currency war
 Debasement
 Deflation
 Fixed exchange rate
 Inflation
 Internal devaluation
 Monetary policy
 Revaluation
 Store of value

References

External links
Economics A-Z

Monetary policy

Devaluation


Simon John Pegg (født 14. februar 1970) er en engelsk skuespiller, komiker, manuskriptforfatter, producer, sanger og instruktør. Pegg har bl.a. været med i Big Train.

Filmografi
 Ready Player One (2018)

Eksterne henvisninger

Skuespillere fra England
Briter i 1900-tallet
Briter i 2000-tallet

Simon Pegg


Holokaust u Litvi označava sustavno istrebljenje Židova u dijelu Reichskommissariat-a Ostland koji je obuhvaćao prostor Litavske Sovjetske Socijalističke Republike (osnovane 1940.) pod okupacijom Trećeg Reicha. Od približno 208.000 ili 210.000 Židova procjenjuje se da ih je između 190.000 i 195.000 ubijeno prije kraja Drugog svjetskog rata, najviše u razdoblju od lipnja do prosinca 1941. godine. U Holokaustu je stradalo preko 95 % svih litavskih Židova što je najveći udio stradalih u svim zemljama u kojima je provođen zločin Holokausta. Povjesničari ovako velik udio stradalih pripisuju masovnom kolaboracionizmu od strane ne-židovskih lokalnih litavskih paramilitarnih grupa, dok su motivi te kolaboracije predmet rasprava. Holokaust predstavlja najveći pomor stanovništva u tako kratkom razdoblju u povijesti Litve.

Događaji u zapadnim okupiranim dijelovima Sovjetskog Saveza koji su se odvijali u prvim tjednima okupacije predstavljali su dramatično razbuktavanje politike provođenja Holokausta.

Značajnu komponentu Holokausta u Litvi čini i uspjeh u raspirivanja već postojećeg antisemitizma kroz koji su nacističke snage narativno povezale lokalnu židovsku zajednicu sa sovjetskom okupacijom Litve iz 1940. godine. Nacisti su se u ostvarenju cilja uništenja Židova u značajnoj mjeri oslanjali na organizaciju, pripreme i provedbu naredbi od strane litavskih kolaboracionista.

Još i danas, tema Holokausta i uloge koju su Litavci imali u provedbi genocida, uključujući i neke istaknute litavske nacionaliste, kontroverzna je tema u litavskom društvu.

Pozadina
Do Drugog svjetskog rata područje današnje Litve kulturnog i političkog života židovske zajednice u Europi. Današnji litavski glavni grad Vilnius bio je poznat i kao Jeruzalem sjevera zbog brojnih vjerskih, kulturnih i znanstveno-obrazovnih institucija kojima je bio dom.

Nakon njemačko-sovjetske invazije na Poljsku u rujnu 1939. godine, Sovjetski je Savez 10. listopada potpisao ugovor s Litvom kojim joj je predao grad Vilnius (danas glavni grad, a do tada u sastavu Poljske i s poljsko-židovskim stanovništvom) u zamjenu za vojne koncesije. SSSR je anektirao Litvu 1940. nakon provedbe izbora. Njemački napad na SSSR, 22. lipnja 1941. godine, započep je godinu dana nakon sovjetske okupacije koja je kulminirala u masovnim deportacijama baltičkog stanovništva svega tjedan dana prije njemačke invazije. Nacističke snage su od strane Litavaca dočekane kao osloboditelji te su im paramilitarne jedinice pružile podršku u borbi protiv sovjetskih snaga u povlačenju. Mnogi Litavci su vjerovali kako će im njemačke snage dozvoliti obnovu nekog oblika nezavisnosti (kao što su učiniti u Slovačkoj i naknadno NDH). Dijelom i kako bi udobrovoljili okupacijske snage, dio stanovništva počeo je iskazivati snažne antisemitističke osjećaje. Nacistička Njemačka iskoristila je ovu situaciju i u prvom tjednu ofenzive dozvolila osnivanje Litavske prelazne vlade i Litavskog aktivističkog fronta. U kratkom je razdoblju izgledalo kako je Litva funkcionirati na sličan način kao i Slovačka. Neovisnije litavske institucije ipak su ukinute nakon prvog mjeseca okupacije u srpnju i rujnu 1941. godine te su Nijemci preuzeli izravniju kontrolu.

Tijek Holokausta

Procjene broja žrtava

Procjene broja litavskih Židova prije njemačke invazije kreću se na oko 210.000 stanovnika uz tvrdnju Litavskog zavoda za statistiku da je na 1. siječnja 1941. u zemlji bilo 208.000 Židova. Te procjene, uz službene podatke o iseljavanju u prvom razdoblju sovjetske uprave (oko 8.500 osoba), osobe pobjegle iz geta u Kaunasu i Vilniusu (1.500-2.000 osoba) i osobe koje su preživjele u logorima do dana kada ih je oslobodila Crvena armija (2.000-3.000), dovode do ukupnog broja od 195.000 do 196.000 ubijenih litavskih Židova. Unatoč tome što su okvirni brojevi poznati, kao i u drugim masovnim zločinima iznimno je teško utvrditi konačan broj žrtava s apsulutnom preciznošću. Brojevi kojima povjesničari raspolažu povremeno se i značajno razlikuju uz najmanje brojeve od oko 165.000 do većih brojeva koji dosežu 254.000 koji jerojatno uključuju i Židove s drugih područja ubijene u Litvi.

U razdoblju rata postojala su organičena nastojanja za spašavanje progonjenog stanovništva. U razdoblju od 16. srpnja do 3. kolovoza 1940. počasni konzul Nizozemske u Kaunasu Jan Zwartendijk koji je za 2.200 Židva osigurao treću destinaciju na karipskom otoku Curaçao (koloniji koja nije tražila ulazne vize) i u Surinamu (koji je također bio nizozemska kolonija do 1975. godine). Službenik japanske vlade Chiune Sugihara, koji je služio kao zamjenik konzula u Kaunasu, izdao je 6.000 tranzitnih viza za putovanje japanskim teritorijem litavskim Židovima čime je ugrozio svoj i život članova vlastite obitelji. Izbjegli Židovi bili su građani okupiranih dijelova predratne Poljske i Litve.

Događaji u okviru Holokausta u Litvi

Današnji litavski lučki grad Klaipėda (na njemčakom poznat kao Memel) kroz povijest je bio dio Hanzeatskog saveza te je do 1918. pripadao Njemačkom Carstvu kao dio Istočne Pruske. U razdoblju litavske međuratne nezavisnosti grad je uživao određenu razinu autonomije i bio pod patronatom Lige naroda. Kada su grad 15. ožujka 1939. zauzele njemačke snage u njemu je živjelo oko 8.000 Židova koji su pobjegli u tada neokupirani dio Litve gdje ih je većina stradala nakon invazije u lipnju 1941. godine.

Kronološki se genocid u Litvi unutar njezinih tadašnjih granica može podijeliti na tri faze od kojih je prva trajala od ljeta pa do kraja 1941., druga od prosinca 1941. do ožujka 1943. i treća od travnja 1943. do srpnja 1944. godine.

Većina litavskih Židova stradala je u prvoj fazi Holokausta u prvim mjesecima okupacije i prije kraja 1941. Sile osovine napale su Sovjetski Savez 22. lipnja 1941. što se poklopilo i s takozvanim Lipanjskim ustankom u Litvi. Prije dolaska samih njemačkih okupacijskih snaga Litavski je aktivistički front i sam napao sovjetske snage, preuzeo vlast u nekoliko gradova, započeo širenje antisemitističke propagande i počinio masakre nad litavskim Židovima i Poljacima. U noći s 25. na 26. lipanj Algirdas Klimaitis naredio je svojim snagama od 800 ljudi da započnu Pogrom u Kaunasu. Zapovjednik SS-a Franz Walter Stahlecker je 28. lipnja 1941. tvrdio kako je tom prilikom ubijeno 3.800 žrtava u samom gradu i 1.200 u regiji oko grada. Klimaitisove snage uništile su nekoliko sinagoga i oko 60 židovskih kuća. U revizionističkim nastojanjima od u 1990-im godinama broj žrtava koje navodi Stahlecker dovođen je u pitanje kao pretjerano velik.

Njemački odredi smrti, Einsatzgruppen, slijedile su nadiruću njemački armiju te su već u lipnju i oni započeli organizaciju ubojstava Židova. Prvi zabilježeni zločin ovih odreda dogodili su se 22. lipnja 1941. godine u pograničnom gradu Gargždaiju koji je bio jedno od najstarijih židovskih naselja u zemlji i na svega 18 kilometara od Memela koji su nijemci ponovno zauzeli. Oko 800 Židova je ubijeno u događaju koji je poznat kao Gargždajski masakr. U masakru je stradalo i oko 100 ne-Židova, mnogi jes su pokušali pomoći svojim židovskim sugrađanima. Do kraja godine u Litvi je stradalo između 80.000 i 175.000 Židova.

Zbog vrlo ranog i brzog progona mnoge litavske židovske žrtve nikada nisu živjele u getima ili bile deportirane u koncentracijske logore koji su u to rijeme tek osnivani. Većina žrtava ubijana je u jamama u blizini mjesta boravka u ozloglašenim masovnim ubojstvima kao što su Masakr u Kaunasu 29. listopada 1941. koji je izvršen u šumi pored grada ili sličan zločin u Vilniusu. Do 1942. preživjelo je jop oko 45.000 Židova, većinom oni koji su poslani u geta ili koncentracijske kampove.

U drugoj fazi Holokaust je u Litvi usporen i njemake su okupacione snage odlučile koristiti židovski prisilni rad za održavanje ratne ekonomije. U trećoj fazi Holokaust je još jednom intenziviran i u njoj su likvidirani preostali zarobljenici logora i židovskih geta.

Dva su faktora doprinijela rapidnom uništenju židovske zajednice u Litvi. Prvi je bio značajna razina potpore "de-jueizaciji" među litavskim masama dok je drugi bio rani njemački plan za kolonizaciju Litve koja je dijelila granice s Istočnom Pruskom.

Uloga litavskih kolaboracionista

Dina Porat, vodeća povjesničarka Yad Vashem-a, piše kako su "Litavci pokazali Einsatzgruppen-u kako ubijati žene i djecu, i možda ih i prilagodili na tu praksu... Zaista, nadiruće njemačke jedinice ubijale su većinom muškarce, dok su Litavci ubijali neselektivno".

Administracija nacističke Njemačke usmjeravala je i podupirala ubijanje litavskih Židova. Lokalni litavski kolaboracionisti okupatorskog režima izvršavali su pripremu, logistiku i provedbu ubojstava pod nacističkim vodstvom. Nacistički SS brogadir Franz Walter Stahlecker stigao je u Kaunas 25. lipnja 1941. godine gdje je održao zapaljive govore kojim se poticalo ubijanje građana Židova. U početku je održavao govore u zgradi sigurnosnih službi, nakon čega je održavao govore i u samom gradu. U izvještaju od 15. listopada Stahlecker je pisao o uspjehu u prikrivanju najranijih akcija Vorkommando-s i kako sada izgleda kako se radi o inicijativi lokalne populacije. Grupe partizanskog organizacijskog tipa, civilne desničarske nacionalističke i antisovjetske jedinice, inicirale su kontak s Nijemcima čim su one stupile na litavski teritorij. Jedinice pod zapovjedništvom Algirdas-a Klimaitis-a, podržane od strane Nijemaca u Sicherheitspolizei-ju and Sicherheitsdienst-u započeli su anti-židovske pogrome u Kaunasu u noći s 25. na 26. lipnja 1941. Preko tisuću Židova stradalo je u događaju koji je bio prvi pogrom u okupiranoj Litvi. Točan broj žrtava pogroma je nepoznat dok se brojke kreću od 1.500 do 3.800 žrtava pogroma kada se u njih ubroje i žrtve u okolini grada.

24. lipnja 1941. godine Litavska sigurnosna policija (Lietuvos saugumo policija) došla je pod upravu Njemačke policije i obavještajne službe. Litavske jedinice su uključene u brojne akcije usmjerene protiv Židova i proti neprijatelja nacističkog režima. Nacistički zapovjednici ispunjavali su svoje izvještaje svjedočanstvima o "zelotizmu" litaskih policijskih jedinica koji premašuje i motivaciju među samim njemačkim jedinicama. Najozloglašenija litavska jedinica koja je provodila Holokaust bila je Ypatingasis būrys koja je masakrirala tisuće Židova i pripadnika poljske manjine u okolici Vilniusa. Druga organizacija uključena u provedbu Holokausta bila je Litaska radnička garda. Brojni Litavci koji su podržavali nacističku politiku pridružili su se fašističkoj organizaciji Željezni vuk. Tako je u cjelini, litavska nacionalistička administracija bila usmjerena ka uništenju Židova kao doživljenih neprijatelja i potencijalnih rivala etničkim Litavcima te stoga ne samo da se nije opirala nacističkom Holokaustu već ga je efektivno prihvatila i kao vlastiti cilj.

Kombinacija čimbenika objašnjava široko sudjelovanje Litavaca u genocidu nad Židovima. Oni uključuju nacionalne tradicije i vrijednosti, antisemitizam (raširen širom srednje Europe) i specifičnu litavsku želju za "čistom" litavskom nacionalnom državom s kojom je brojna židovska zajednica smatrana nespojivom. Ostali čimbenici uključuju i ozbiljne ekonomske probleme koji su navodili na uništenje Židova s ciljem oduzimanja njihove privatne imovine. U konačnici, Židovi su doživljavani i kao grupa koja je uživala podršku sovjetskog režima u razdoblju između 1940. i 1941. godine. U razdoblju njemačke okupacije Židovi su tako optuživan za gotoo sve probleme s kojima se Litva suočava. Tako je rasprostranjeno lokalno sudjelovanje u Holokaustu postalo značajan čimbenik zbog kojeg je Holokaust u Litvi provođen sveobuhvatnije nego u drugim zemljama.

Iako je kolaboracija bila raširena, podrška genocidu nije dolazila od svih segmenata litavskog društva i više stotina građana je riskiralo vlastite živote nastojeći pomoći progonjenim Židovima. Država Izrael je do 1. siječnja 2017. priznala 891 litavskog pravednika među narodima. Brojni etnički Poljaci u Litvi, i sami progonjeni, pomagali su progonjenim Židovima.

Suočavanje s prošlošću i sjećanje na Holokaust

Po okončanju Drugog svjetskog rata i Holokausta Litva je ponovni postala dio Sovjetskog Saveza koji je u svojim politikama sjećanja umanjivao jedinstvenost židovske patnje i ratnog iskustva. Sjećanje na drugi svjetski rat bilo je usredotočeno na širi narativ o fašističkoj agresiji kao kulminaciji kapitalizma i herojskom antifašističkom otporu i patnji svih građana SSSR-a. U sovjetskoj Litvi većina spomenika podignuta u tom razdoblju Židove nije izričito spominjala već je govorila o lokalnom stanovništvu. Ipak, osobe odgovorne za nacističke zločine i kolaboraciju često su deportirane ili osuđene na smrtnu kaznu. U prvim godinama poslije rata, vlasti su tolerirale otvaranje Židovskog muzeja u Vilniusu 1944. godine koji je 1945. svoj stalni prostor našao u knjižnici i zgradi zatvora starog židovskog geta. Institucija je pomagala izbjeglim Židovima u utvrđivanju sudbine litavskih Židova, u pravilu potvrđujući crne slutnje o njihovoj sudbini. Muzej je de facto zatvoren 1949. godine kada su ga lasti reorganizirale u Muzej lokalne povjesti Vilniusa, dok su židovske škole u Vilniusu i Kaunasu zatvorene 1946. i 1950. godine. Do određenog poboljšanja došlo je nakon srmti Staljina te je od 231 spomenika Holokaustu njih 45 podignuto prije 1991. godine. 1965. i 1973. godine objavljena je dvotomna knjiga Masovna ubojstva u Litvi koja je prva izravno obrađivala temu Holokausta dok je 1988. organizirana i izložba Umjetnost litavskih Židova.

Od kada je Litva ponovno stekla nezavisnost od Sovjetskog Saveza 1991. godine, debata o litavskom sudjelovanju u provođenju Holokausta suočila se s ozbiljnim preprekama i poteškoćama. Suvremeni litavski nacionalisti ističu antisovjetski pokret otpora kao heroje u borbi protiv sovjetske okupacije iako su isti bili kolaboracionisti nacistima u istrebljenju Židova.

Povjesničari na genocid u Litvi gledaju kao na jedan od najranijih masovnih akcija provedbe "konačnog rješenja" što neke akademike navodi na zaključak kako je Holokaust i započeo u Litvi u ljeto 1941. godine. Drugi ipak ističu kako je Holokaust započeo i ranije, početkom Drugog svjetskog rata 1939. godine ili još i u Kristalnoj noći.

Post-sovjetske litavske vlasti u više su navrata obilježavale Holokaust, nastojale suzbiti antisemitizam te su i neke od zločinaca iz razdoblja drugog svjetskog rata privele pravdi. Američka Nacionalna koalicija za potporu sovjetskim Židovima istakla je kako je Litva napravila spore, ali značajne korake u procesuiranju osumnjičenih litavskih kolaboracionista u nacističkom genocidu. Litva je prva među bivšim republikama SSSR-a zakonski propisala zaštitu i obilježavanje mjesta na kojima je provođen Holokaust. 1995. godine litavski predsjednik Algirdas Brazauskas je u govoru pred izraelskim Knesetom ponudio javnu ispriku Židovima zbog sudjelovanja Litavaca u Holokaustu. Predsjednik je zbog isprike snažno kritiziran u zemlji. Iako su određeni značajni koraci učinjenji, litavska nastojanja poslije obnove nezavisnosti ostala su obilježena često neprimjerenim nastojanjima da se jedinstvenost Holokausta i židovskog iskustva dovede u pitanje nacionalističkim fokusiranjem na žrtvu Litavaca zbog sovjetske okupacije, kao i izjednačavanjem sovjetske i nacističke okupacije.

Kontroverze i kritike
Debata i svijest o Holokaustu nije šire razvijena u litavskoj nacionalnoj svijesti dok se sudjelovanje u genocidu poriče ili pripisuje marginalnim ekstremističkim elementima. Sjećanje na razdoblje Holokausta i događaje koji ga čine značajno se razlikuje u židoskoj i litavskoj historiografiji uz određeni napredak kod dijela litavskih povjesničara u razdoblju nakon nezavisnosti. Najkontroverzniji trenutci za litavsku nacionalističku historiografiju su uloga Litavskog dobrovoljačkog fronta, Litavske prijelazne vlade i litavskih građana i dobrovoljaća u događajima u razdoblju rata.

Od 1990-ih litavska je vlast na udaru kritika koji je pozivaju da primjereno prikazuje i sjeća se povijesti Holokausta i da jasno osudi lokalnu kolaboraciju. U 2010-im godinama litavsko je društvo bilo obilježeno prešućivanjem Holokausta i porastom antisemitizma.

2001. godine Centar Simon Wiesenthal kritizirao je nevoljkost litavske vlasti da procesuira litavske zločince. 2010. godin sud u Klaipėdi presudio je kako je dozvoljeno javno isticanje svastike kao "simbola litavskog povjesnog naslijeđa".

U siječnju 2020. godine litavski premijer Saulius Skvernelis najavio je kako će osobno predvoditi komisiju za izradu nacrta zakona koji bi odredio kako niti Litva niti njezini lideri nisu sudjelovali u Holokaustu. Smatra se kako bi zakon trebao biti sličan poljskom zakonu sa sličnom odredbom koji negira pojesnu činjenicu sudjelovanje Poljaka u progonu Židova. U svibnju 2020. litavska vlada poslala je zamjenika ministra vanjskih poslova na obilježavanje 75. obljetnice kraja Drugog vjetskog rata koje je obilježeno na litavskom židovskom groblju u Vilniusu i u kojem su sudjelovali veleposlanici Njemačke, Izraela i Sjedinjenih Američkih Država.

Preimenovanje ulice i uklanjanje obilježja u Vilniusu
2019. godine došlo je do kontroverze kada je gradonačelnik iz lijeve Partije slobode (Laisvės partija) Remigijus Šimašius odlučio preimenovati ulicu koja je nosila naziv po Kazys-u Skirpa-u (vođi Litavskog dobrovoljačkog fronta koji je provodio masakre nad Židovima) i ukloniti spomen-ploču Jonas-u Noreika-u (koji je naredio i nadgledao masakr u gradu Plungė). Litavska vlada je uz podršku Centra za istraživanje genocida i otpora, državne institucije koja istražuje tzv. sovjetski genocid i antisovjetski otpor i koja je kritizirana za manipulacije i uljepšavanje slike o Holokaustu, dala naslutiti kako je odluka donesena u zavjeri sa strancima, prvenstveno Britancima i Amerikancima. U vrijeme bivši kontroverze prvi predsjednik Litve nakon obnove nezavisnosti Vytautas Landsbergis je na društvenim mrežama objavio pjesmu "Židovka" koja se referirala na Djevicu Mariju, a što je osudio predsjednik Židovske zajednice u Litvi Faina Kukliansky. Landsbergis je istakao kako je pjesma bila nastojanje da ukaže na ignoranciju litavskih antisemita i zatražio potporu od "bar jednog pametnog i hrabrog Židova...koji se ne slaže sa Šimašiusom". Litavski predsjednik Gitanas Nausėda naknadno je predložio zakon koji bi zahtijevao da općine moraju slijediti pravila o postavljanju memorijalnih ploča koje postavi središnja vlast od čega je naknadno odustao.

Vidi još
 Povijest Litve
 Pakt Ribbentrop-Molotov
 Holokaust u NDH

Izvori

Njemački zločini u Drugom svjetskom ratu
Povijest Litve
Holokaust
SSSR u Drugom svjetskom ratu
Istočno bojište (Drugi svjetski rat)

Holokaust u Litvi


L'avenue des Fougères (en néerlandais : Varenlaan) est une avenue bruxelloise de la commune de Woluwe-Saint-Pierre qui va de l'avenue des Châtaigniers à l'avenue des Cactus sur une longueur totale de .

Historique et description

Situation et accès

Inventaire régional des biens remarquables

Voir aussi
 Liste des rues de Woluwe-Saint-Pierre

Liens externes
 Commune de Woluwe-Saint-Pierre

Notes et références

 La Chanson des rues de Woluwe-Saint-Pierre de Jean Francis. Louis Musin Éditeur – Bruxelles 1975

Avenue à Woluwe-Saint-Pierre

Avenue des Fougères


Amblyopappus  monotipski rod glavočika iz podtribusa Baeriinae. Jedina je vrsta A. pusillus, jednogodišnja raslinja iz Kalifornije, sjeverozapadnog Meksika, Čilea i s otočja Juan Fernández. Voli močvarna staništa.

Amblyopappus pusillus je aromatična jednogodišnja biljka s uspravnom stabljikom do 40 centimetara visine. Stabljika s godinama postaje tamnocrvena. Prekrivena je uskim mesnatim listovima, a svaka mala grana stabljike prekrivena je cvatom od jednog do nekoliko zaobljenih pupoljastih žutih cvjetova. Listovi su zeleni, često s crvenkastim rubovima.

Sinonimi
 Aromia Nutt.
 Infantea J.Rémy

Izvori

Madieae

Amblyopappus


القيصر  ميخائيل فيودوروفيتش رومانوف ويلقب (ميخائيل الوديع) (12 يوليو 1596 - 12 يوليو 1645) هو أول قيصر روسي من سلالة رومانوف ومؤسس روسيا الموحدة وحاكمها من 1613 وحتى وفاته. ولد في موسكو ووالده هو فيودر رومانوف ووالدته هي كزينيا شيستوفا. ميخائيل هو موجد ومؤسس سلالة رومانوف الملكية ذات الأصول الألمانية. انتُخب قيصرًا في سنة 1613 من قبل مجلس زيمسكي. أثناء عهده وجدت دولة روسيا الموحدة وانتهى زمن المحن واستأنفت العلاقات مع الدول الأجنبية، أدخل إصلاحات وتعديلات في السلطة الروسية وخصوصا في الجيش الروسي تزوج مرتين وأنجب 10 أبناء وبنات، مات بعد معاناته مع مرض الاستقساء دفن في كاتدرائية الملائكة بالكرملين وأحفادة القيصر فيودر الثالث والقيصر إيفان الخامس والقيصر بطرس الأكبر أو بيتر الأول وخلفه ابنه القيصر أليكس الأول.

مراجع

ملكيون روس في القرن 17
أباطرة روسيا
عائلة رومانوف
قياصرة روس
ملوك أرثوذكس
ملوك القرن 17 في أوروبا
مواليد 1596
مواليد في موسكو
وفيات 1645
وفيات في موسكو
روس من أصل ألماني

ميخايل رومانوف


Et formelt system er et system af påstande og regler, hvor man af påstandene ved hjælp af reglerne kan udlede en række sandheder. Formelle systemer finder typisk anvendelse i studiet af de fundamentale spilleregler for logik, matematik og datalogi. Indenfor matematikken kaldes påstandene for aksiomer, reglerne kaldes slutningsregler og sandhederne kaldes sætninger.

Graden af formalisme kan variere. I de mest formelle formelle systemer tænkes alle sandheder at kunne udledes (i princippet) ved at en relativt simpel datamaskine anvender reglerne på påstandene. Et sådant formelt system skrevet i et formelt sprog består af netop disse 4 elementer
 En endelig mængde af tegn (ofte kaldet "alfabetet")
 En grammatik (eller syntaks) der beskriver hvordan tegnene fra (1) kan sammensættes til velformede sætninger
 En endelig mængde af påstande - hver påstand skal bestå af tegn fra (1) og opfylde (2)
 En mængde af regler hvormed nye velformede sætninger kan udledes af eksisterende velformede sætninger

Indtil 1930'erne regnede mange matematikere med at der kunne opstilles ét (omfattende) formelt system der kunne beskrive al matematisk viden: At det blot var et spørgsmål om af specificere den rette mængde af påstande og de rette regler, og så ville al matematisk viden så at sige kunne udledes herved. Og i 1910-1913 udgav matematikerne Alfred North Whitehead og Bertrand Russell deres storværk Principia Mathematica der tilsyneladende bekræftede dette, og var et forsøg på at definere netop en sådan mængde af påstande.

I 1931 publicerede matematikeren Kurt Gödel imidlertid sin ufuldstændighedssætning hvormed han beviste at et sådant system ikke kunne eksistere, eller mere præcist at et formelt system med indre konsistens (dvs. hvor man ikke kan udlede modstridende sandheder) ikke ville kunne definere alle matematiske sandheder ud fra en endelig mængde af påstande.

Dette bevis betød at jagten på én komplet mængde af matematiske basis-påstande kunne indstilles, men det betød ikke at formelle systemer mistede deres relevans. Dels bruges (mere eller mindre) formelle systemer generelt i matematik, men blot inden for enkelte områder, dels har formelle systemer stadig betydning i studiet af matematikkens grundelementer og dels kom de til at spille en betydelig rolle indenfor et nyt fagområde der var ved at opstå, datalogien. Brugen af og studiet af formelle systemer endvidere tæt koblet med brugen af og studiet af formelle sprog.

Kilder

Logik
Teoretisk datalogi

Formelt system


La Goodnight Barn est une grange dans le comté de Pueblo, dans le Colorado, aux États-Unis. Construite en 1871, elle est inscrite au Registre national des lieux historiques depuis le .

Liens externes

Grange inscrite au Registre national des lieux historiques au Colorado
Registre national des lieux historiques en 1974
Comté de Pueblo

Goodnight Barn


Jalandhar (en punyabí: ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲਾ) es un distrito de la India del estado de Punyab. El centro administrativo es la ciudad de Jalandhar. Código ISO: IN.PB.JA.

Demografía

Según el censo de 2011 contaba con una población total de 2 181 753 habitantes, de los cuales 1 041 217 eran mujeres y 1 140 536 varones.

Localidades
 Adampur
 Bhogpur

Referencias

Enlaces externos

 Sitio web oficial del Distrito de Jalandhar

Jalandhar

Distrito de Jalandhar


La ville de Silverdale est une localité située dans l'île du Nord de la Nouvelle-Zélande.

Situation
Elle est localisée à approximativement  au nord de la cité d'Auckland, sur la berge nord du fleuve Weiti et siège à l'ouest de la péninsule de Whangaparaoa.

Toponymie
Elle était autrefois appelée «Wade» (une corruption de Weiti), mais fut ensuite renommée en «Silverdale» en 1911 à cause des nombreux arbres réputés du secteur à cette époque et aussi parce qu'elle est située dans un vallon.

Accès
La route State Highway 1/S H 1 passe à l'ouest du village via l'Autoroute nord d'Auckland.
L'ancienne « State Highway 1» court du sud-ouest vers le nord-est à travers le village et est maintenant désignée comme la route .
Elle passe aussi à travers la ville d'Orewa et celle de Waiwera avant de rejoindre la route State Highway 1 au niveau de la terminaison de l'autoroute sud au niveau de la ville de Puhoi.

Population
La population de Silverdale et de ses environs était de  lors du 2006 ), en augmentation de  par rapport au recensement de 2001.

Éducation
 L'école de Silverdale est une école primaire allant de l'année 1 à 8 avec un taux de décile de 9 et un effectif de .
L'école fut fondée en 1869, et se déplaça sur son site actuel à la fin de l'année 2006.
 L'école "Stella Maris" est une école primaire intégrée au système d'état, allant de l'année 1 à 8, avec un taux de décile de 10 et un effectif de .
Cette école catholique ouvrit au début de l'année 2005.
Les deux écoles sont mixtes.

Voir aussi

Liste des villes de Nouvelle-Zélande

Notes et références

Liens externes
  Silverdale School website
  Stella Maris Primary School website

Ville en Nouvelle-Zélande
Banlieue d'Auckland

Silverdale (Nouvelle-Zélande)


Leandro Rodrigues (født 31. januar 1982) er en tidligere brasiliansk fodboldspiller.

Eksterne henvisninger

Fodboldspillere fra Brasilien

Leandro Rodrigues


المجلس الأعلى ، مجلس تشريعي كان موجود قبل الاستقلال في الفترو 1955 - 1960 في عهد الشيخ عبد الله السالم الصباح ويتألف من ثمانية شيوخ من رؤساء الدوائر (الوزارات) لغرض سن القوانين والمصادقة على النظم ، والموافقة على الميزانية ، وتخطيط مستقبل البلاد ورفعها إلى الأمير للموافقة عليها ، حيث اـخذ طريقها إلى التنفيذ . وفي سنة 1959 تكونت لجنة من كبار رجالات البلاد عرفت بالهيئة التنظيمية للمجلس الأعلى للمعاونة في إدارة البلاد . واستمرت الهيئة في إدارة مهامها الوطنية حتى سنة 1960 حيث تأسس المجلس والذي يضم المجلس الأعلى والهيئة التنظيمية، دمجا معا ، عام 1962 حيث افتتح المجلس التشريعي.

المجلس الأعلى
 الشيخ فهد السالم الصباح
 الشيخ صباح السالم الصباح
 الشيخ مبارك الحمد الصباح
 الشيخ جابر الأحمد الصباح
 الشيخ جابر العلي السالم الصباح
 الشيخ صباح الأحمد الصباح
 الشيخ سعد العبدالله السالم الصباح

الهيئة التنظيمية

 حمد صالح الحميضي
 عبد الحميد الصانع
 محمد يوسف النصف
 مشعان الخضير
 نصف يوسف النصف
 يوسف الفليج
و في سنة1961 انضم إليهم :
 حمود الزيد الخالد
 عبد العزيز حمد الصقر
 يوسف إبراهيم الغانم

مصادر
 الموسوعة الكويتية المختصرة، حمد السعيدان.

وصلات خارجية

تاريخ الكويت
سياسة الكويت

المجلس الأعلى الكويتي


An Muhlenbergia polycaulis in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Frank Lamson Scribner. An Muhlenbergia polycaulis in nahilalakip ha genus nga Muhlenbergia, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Mga sumpay ha gawas

Muhlenbergia

Muhlenbergia polycaulis


Lübnan millî futbol takımı, Lübnan'ı uluslararası arenada temsil eden futbol takımıdır.

Turnuva tarihi

FIFA Dünya Kupası tarihi

Asya Kupası tarihi
 1956 - 1968 arası - Katılmadı
 1972 - Elemeleri geçemedi
 1976 - Çekildi
 1980 - Elemeleri geçemedi
 1984 - 1992 arası - Katılmadı
 1996 - Elemeleri geçemedi
 2000 - 1. Tur
 2004 - Elemeleri geçemedi
 2007 - Çekildi
 2011 - 2015 arası - Elemeleri geçemedi
 2019 - 1. Tur

Kaynakça

Asya'da millî futbol takımları
Lübnan'da futbol

Lübnan millî futbol takımı


Eridanus ya da Irmak takımyıldızı, modern 88 takımyıldızdan biridir. Eridanus, günümüzde, Nil de dahil olmak üzere pek çok ırmakla özdeşleştirilmektedir. Ancak pek çok kişi, Eridanus'un Kuzey İtalya'daki Po nehri olduğu üzerinde birleşiyor. En eski takımyıldızlardan biri olan Irmak, Avcı'nın ayağından güney gökküredeki Küçüksuyılanı takımyıldızı'na kadar uzanır. Bu haliyle, Suyılanı'ndan sonra gökyüzündeki en uzun takımyıldızdır. Irmak takımyıldızı'nın bir diğer özelliği ise: Gökyüzünde en büyük alanı kaplayan takımyıldızdır.

Genel özellikler

Yıldızlar
Irmak takımyıldızı gökyüzünde pek fazla dikkat çekmez. Bunun nedeni, oldukça parlak olan Achernar (α Eri) dışında, parlak yıldızının olmayışıdır. Achernar'dan sonra en parlak yıldızı 3 kadir parlaklıktadır. Ayrıca gökyüzünün dokuzuncu parlak yıldızı 0,5 kadir parlaklıktaki Achernar, 60 derece güney enleminde yer aldığından, 30 derece kuzey enleminin kuzeyinde görülemez. Bu yıldız, Kuzey Yarıküre'deki çoğu ülkeden olduğu gibi, ülkemizden de görülemez.

Irmak'daki diğer iyi bilinen yıldız, Epsilon Eridani'dir.

Derin gökyüzü cisimleri
Irmak içerisinde, NGC 1234 ve NGC 1291 gökadaları; ayrıca, NGC 1535 gezegenimsi bulutsu sayılabilir.

Gözlem bilgileri
Irmak Takımyıldızı, en iyi kış mevsiminde görülebilir. Aralık ayında, geceyarısına doğru, gökyüzündeki en iyi konumunda olur. Takımyıldız, bu sırada, güney ufkundan yukarıya, Avcı'nın ayağına doğru uzanır.

Takımyıldız, derin gökyüzü cisimleri bakımından pek zengin değildir. Ancak, takımyıldızı, baştan sona bir dürbünle tararsak, pek çok çift yıldız bulabiliriz. Bunlardan birisi, Omikron Irmak'tır. Bu, bir bileşeni 4. kadir, ötekiyse 9. kadir parlaklıkta olan yıldızlardan oluşur. Bu çifti ilginç yapan, sönük bileşenin, Dünya'dan görülebilen en parlak beyaz cüce olmasıdır. Gözlemler, bu yıldızın, yaklaşık Güneş kütlesinde olduğunu göstermektedir. Ancak, bu yıldızın çapı sadece 27,000 km (Güneş'in çapı yaklaşık 1,400,000 km'dir).

Mitoloji

Dünyayı kuşattığı ileri sürülen ırmak tanrısı Okeanos'un kızı Klymene ile bilgelik ve doğruluk tanrısı Apollon'un Phaethon adında bir çocukları vardır. Phaethon, arkadaşlarına kendisinin tanrı Apollon'un oğlu olduğunu anlatır. Arkadaşları ona inanmaz ve yalan söylediğini düşünürler. Phaethon'un çok üzüldüğünü gören annesi Klymene, onu babası Apollon'a gönderir. Phaethon, babası Apollon'u görmeye gider. Oğlunun geldiğini gören Apollon bu duruma çok sevinir. Phaethon'a, arkadaşlarını ikna etmesi için yardım edeceğine dair söz verir. Phaethon bir süre düşünür ve arkadaşlarını inandırmak için babasından Güneş arabasını kullanmak için izin ister. Her gün Apollon'un idare ettiği güneşin şarına dört gürbüz at koşulurdu. Bunların adları "Eous, Pyrous, Ethon, Phlegon"dur. Yani "Al at, Ak at, Parlak at, Toprak at" dır. Güneş sabahleyin kırmızı olarak doğar, yavaş yavaş beyazlaşır, sonra öğle vakti parlak olur. Akşama doğru batacağı sırada toprağa dokunur ve toprak rengini alır. Güneş tanrısı sabahleyin şafağın pembe parmaklarıyla açtığı gök kapısından çıkar, akşam olunca yorgunluğunu dindirmek için batıda olan sarayına iner, orada geceler. Apollon bu teklif karşısında şaşırır ve oğlunu caydırmaya çalışır. Çünkü güneş arabasını kullanmak oldukça tehlikeli bir iştir. Ancak Phaethon fikrini değiştirmez ve babası sözünü tutmak zorunda kalır. Phaethon'u hem annesi hem de kız kardeşleri güneş arabasını kullanması konusunda yüreklendirirler. Phaethon, arabayı kullanmak için oldukça acemidir. Buna rağmen arabayla oldukça uzaklara ve yükseklere doğru yol almaya başlar. Doğu ufkunda öyle bir yere gelir ki, burası gök kubbenin en tepesidir. Arabasıyla gökyüzünün bir ucundan diğer ucuna büyük bir çizgi çizmeye başlar. Daha sonra bu çizgi gökyüzünde Samanyolu olarak anılmaya başlar. Bu sırada Dünya yüzeyi soğumaya başlar, çünkü araba çok uzaklara gitmiştir. Bunun üzerine arabanın atları hızla Dünya'ya doğru yol almaya başlar. Dünya üzerinde Afrika semalarından geçerken arkalarında bıraktıkları yerler kavrulur. Nehirler, göller ve tüm su kaynakları kurur. Büyük bir çöl oluşur. Asıl tehlike Phaethon'u ileride beklemektedir. Phaethon bir anda büyük akrebi (Scorpio) görür. Akrep güçlü kuyruğuyla arabada başı çeken atı sokar. Araba eskisinden daha hızlı bir şekilde gitmeye başlar. Tüm bu olanlardan sonra Phaethon babasını kendisini caydırmaya çalışma isteğinin haklılığını anlar. Baş tanrı Zeus bütün olan bitenin farkındadır. Çevreye daha fazla zarar gelmemesi için bir yıldırım yollayarak Phaeton'u öldürür ve vücudu dünyaya doğru düşmeye başlar. Arabanın atları ahırlarına geri dönerler. Phaethon'un vücudu Eridanus nehrine düşer ve dibe doğru batar.

Phaethon'un ölümüne çok üzülen kızkardeşleri tam dört ay boyunca durup dinlenmeden ağladılar. Onların bu hallerine acıyan tanrılar, bu kızkardeşlere daima inleyen ve sarsılan kavak ağaçlarına dönüştürdüler. Ağaca dönüşen kız kardeşler, Eridanus nehri boyunca dizilirler.

Phaethon'un başına gelenleri duyan arkadaşı Cygnus, onun cesedini bulabilmek için nehre girer. Cygnus, Phaethon'un çok yakın ve sadık bir arkadaşıdır. Phaeton'un cesedini bulmak için nehre art arda dalar ve nehirde boydan boya devamlı yüzmeye başlar. Bu hareketleri onu nehirde yiyecek arayan bir kuğuymuş gibi gösterir. Daha sonra Cygnus, arkadaşının acısıyla ölür. Tanrı Apollon, Cygnus'a acıyarak onu gökyüzüne Kuğu takımyıldızı olarak koyar.

Ayrıca bakınız
 Takımyıldızlar dizini

Kaynakça

 Star Names, Their Lore and Legend, Richard Hinckley Allen, New York, Dover, various dates

Dış bağlantılar

 The Deep Photographic Guide to the Constellations: Eridanus
 Epsilon Eridani
 New 'Vulcan' Planet Tantalizes Astronomers
 Starry Night Photography - Eridanus Constellation
 Star Tales – Eridanus

Eridanus (takımyıldız)


Învierea lui Hristos este o pictură din 1475-1479 creată de către Giovanni Bellini. Aceasta a fost produsă pentru capela Marino Zorzi din biserica San Michele di Murano din Veneția. Tabloul a fost anterior atribuit lui Cima da Conegliano, Previtali, Bartolomeo Veneto și Marco Basaiti. A fost achiziționat de Gemäldegalerie, Berlin în 1903. Restaurarea completă la scurt timp după aceea l-a confirmat pe Bellini drept autor.

Note

Picturi realizate de Giovanni Bellini
Picturi ale anilor 1470
Picturi cu Iisus

Învierea lui Hristos (Bellini)


كيمياء الحرارة المنخفضة أو الكيمياء الجليدية  هي دراسة التفاعلات الكيميائية عند درجات الحرارة المنخفضة جداً (تحت −150 °C . على هذا النحو, تكون لديها تداخل مع حقل فيزياء المواد المكثفة و لها بعض الأهمية في حقل الكيمياء الفلكية .

يمكن أن تُستعمل الكيمياء الجليدية في الغالب لدراسة مركبات التفاعلات التي تتفاعل بشدة أو التفاعلات الغير مستقرة تحت شروط المختبر المعيارية. و إحدى أمثلة هذا النوع من المركبات هي فلوروهايدرايد الأرغون  و التي هي أحد الأنواع المستفرة تحت درجة 40 كلفن.

كانت الكيمياء المبردة موضوع اهتمام منذ أن أصبح النيتروجين السائل ، الذي يتجمد عند -210 درجة مئوية ، متاحًا بشكل شائع. تعد التفاعلات الكيميائية لدرجات الحرارة المبردة آلية مهمة لدراسة المسارات التفصيلية للتفاعلات الكيميائية عن طريق تقليل الارتباك الناتج عن التقلبات الحرارية. تشكل الكيمياء الباردة الأساس لعلم الأحياء المتجمد ، والذي يستخدم عمليات بيولوجية بطيئة أو متوقفة للأغراض الطبية والبحثية.

سلوكيات درجات الحرارة المنخفضة

عند تبريد الهيليوم تحت نقطة لامدا (2.17 كلفن أو 270.98 درجة مئوية عند 1 ضغط جوي) ، يُظهر الهيليوم السائل خصائص السيولة الفائقة. ف
عندما تبرد المادة ، تنخفض الحركة النسبية للجزيئات / الذرات المكونة لها - وتنخفض درجة حرارتها. يمكن أن يستمر التبريد حتى تتوقف كل حركة ، وتختفي الطاقته الحركية للمادة . تُعرف هذه الحالة باسم الصفر المطلق وهي تشكل الأساسي لمقياس درجة حرارة كلفن ، الذي يقيس درجة الحرارة فوق الصفر المطلق. صفر درجة مئوية (درجة مئوية) تعادل درجة حرارة 273 كلفن.

عند الصفر المطلق (0 كلفن) ، تصبح معظم العناصر صلبة ، ولكن ليس كل العناصر تتصرف كما هو متوقع ؛ على سبيل المثال ، يصبح الهيليوم سائلًا غير عادي للغاية. ومع ذلك ، فإن الكيمياء بين المواد لا تختفي ، حتى بالقرب من درجات حرارة الصفر المطلق ، حيث يمكن للجزيئات / أو الذرات المنفصلة أن تتحد دائمًا لخفض طاقتها الإجمالية. سيظهر كل جزيء أو عنصر تقريبًا خصائص مختلفة عند درجات حرارة مختلفة ؛ إذا كان الجو باردًا بدرجة كافية ، فستفقد بعض الوظائف تمامًا. يمكن أن تؤدي الكيمياء الباردة إلى نتائج مختلفة جدًا مقارنة بالكيمياء القياسية التي نزاولها في مختبراتنا في ظروف درجة حرارة 20 درجة مئوية وتحت 1 ضغط جوي. فقد تتوفر طرق كيميائية جديدة للمواد في درجات حرارة شديدة البرودة ، مثل تكوين فلوروهيدريد الأرجون ، وهو مركب مستقر عند 17 كلفن أو أقل (−256.1 درجة مئوية) ، رغم أن الأرجون غاز نبيل ومن المفترض أنه لا يتفاعل.

طرق التبريد
انظر أيضًا: التبريد بالليزر

إحدى الطرق المستخدمة لتبريد الجزيئات إلى درجات حرارة قريبة من الصفر المطلق هي التبريد بالليزر. في عملية تبريد دوبلر ، يتم استخدام الليزر لإزالة الطاقة من إلكترونات جزيء معين لإبطاء أو تبريد الجزيء. هذه الطريقة لها تطبيقات في ميكانيكا الكم وترتبط بمصائد الجسيمات و مكثفات بوز-آينشتاين . تستخدم كل هذه الطرق "مصيدة" تتكون من أشعة ليزر موجهة إلى زوايا استوائية متعاكسة على نقطة معينة في الفضاء. تضرب الأطوال الموجية من أشعة الليزر في النهاية الذرات الغازية والإلكترونات الخارجية المغزلية . هذا الاصطدام للأطوال الموجية يقلل من الطاقة الحركية للجزيئات فيحدث إبطاء أو تبريد الجزيئات. كما تم استخدام التبريد بالليزر للمساعدة في تحسين الساعات الذرية والبصريات الذرية. لا تركز الدراسات الفائقة البرودة عادة على التفاعلات الكيميائية ، بل هي تركز بالأحرى على الخصائص الكيميائية الأساسية، فإن خواص المادة المادة تتغير شديدا بانخفاض درجة حرارتها ، مثال على ذلك الميوعة الفائقة للهيليوم و الموصلية الفائقة لبعض السبائك.

بسبب درجات الحرارة المنخفضة للغاية ، يعد تشخيص الحالة الكيميائية مشكلة رئيسية عند دراسة الفيزياء والكيمياء في درجات الحرارة المنخفضة. التقنيات الأساسية المستخدمة اليوم هي بصرية ؛ توفر العديد من أنواع التحليل الطيفي ، تتطلب جهازًا خاصًا به نوافذ مفرغة توفر وصولاً بدرجة حرارة الغرفة إلى العمليات المبردة.

راجع أيضًا

 الكيمياء الحرارية
 تبريد عميق
 مكثف بوز-أينشتاين

مراجع

علم الأحياء البردي
فيزياء المواد المكثفة
كيمياء حرارية
كيمياء فلكية
كيمياء فيزيائية

كيمياء الحرارة المنخفضة


Rawson may refer to:

Places
Rawson, Chubut, the capital of Chubut Province, Argentina
Rawson Department, Chubut, Argentina
Rawson Department, San Juan, Argentina
Villa Krause, also named Rawson, the capital city of the department
Rawson, Victoria, Australia
Rawson, North Dakota, United States
Rawson, Ohio, United States

Other uses
Rawson (surname)
 Rawson Stakes, a horse race in Australia
 a barley variety
 a boarding house at Cranbrook School in Sydney, Australia

Rawson


Jérôme Eugène Coggia () a fost un astronom francez din secolul al XIX-lea și descoperitor de asteroizi și comete.

A lucrat la Observatorul din Marsilia din anul 1866 până în anul 1917. Lucrând la acest observator, Coggia a descoperit câteva comete, printre care "Cometa Coggia" ( C / 1874 H1 ). Cometa periodică 27P / Crommelin a fost numită anterior "Comet Pons-Coggia-Winnecke-Forbes". De asemenea, el este creditat de către Minor Planet Center cu descoperirea a 5 asteroizi la Marsilia între anii 1868 și 1899.

Coggia a fost premiat de către Academia Franceză de Științe cu Premiul Lalande în anul 1873 și din nou în anul 1916.

Comete descoperite sau observate
 C / 1870 Q1 (Coggia)
 27P / Crommelin
 C / 1874 H1 (Coggia)
 C / 1874 Q1 (Coggia)
 C / 1877 R1 (Coggia)
 C / 1890 O1 (Coggia)

Note

Legături externe
 J. Coggia @ Astrophysics Data System
 Jerome Eugene Coggia, Astronomie-Homepage von Wolfgang Steinicke

Nașteri în 1849
Decese în 1919
Laureați ai Premiului Lalande
Descoperitori de comete
Descoperitori de asteroizi
Astronomi francezi
Astronomi din secolul al XIX-lea
Articole cu surse în limba franceză (fr)

Astronomi din secolul al XX-lea

Jérôme Eugène Coggia


Strupnikovke (strupnikovice, zijevalice, lat. Scrophulariaceae), biljna porodica iz reda medićolike koja je svoje ime dobila po rodu strupnika (Scrophularia), a pripada joj još niz dobro poznatih rodova, kao što su: voduška (Limosella), divizma (Verbascum), budleja (Buddleja).

Danas neki hrvatski nazivi sadrže u imenu biljke stare nazive rodova koji su u međuvremenu preseljeni u druge rodove, pa tako imamo hrvatski naziv zijevalice, što je ime roda Antirrhinum koji se danas klasificira porodici trpučevki (Plantaginaceae).

Rod bakopa (Bacopa) također se danas klasificira u porodicu trpučevki, tako je vrsti ukrasna bakopa ostalo to ime iako se danas vodi pod rod sutera (Sutera, Sutera cordata, ili po drugom izvoru u rod (Chaenostoma, Chaenostoma cordatum).

Staro ime koje dolazi od chaino =otvoren i stoma =usta), nastalo je zbog širom otvorenog cvjetnog vjenčića, po kojem su zijevalice, a ne trpučevke, dobile ime.

Strupnikovkama pripada preko 2000 vrsta.

Opis
Scrophulariaceae, porodica strupnikovih cvjetnica, jedna od 26 u redu Lamiales, koja sadrži oko 65 rodova i 1700 vrsta rasprostranjenih diljem svijeta. U njoj nema kulturnih biljaka od velikog gospodarskog značaja, ali je prepoznatljiva po mnogim ukrasnim vrtnim biljkama, kao što su "leptirov grm" ili budleja (Buddleja), dijascija (Diascia), nemezija (Nemesia) i mnoge druge. Neki, poput divizme (Verbascum), su problematični korovi.

Porodicu karakteriziraju dvospolni cvjetovi s cjevastim vjenčićima (sraslim laticama) koji su obostrano simetrični (dvousni) i većinom imaju četiri prašnika, od kojih su dva obično kraća od druga dva. Tučak je gornji (tj. smješten iznad mjesta pričvršćivanja ostalih dijelova cvijeta) i obično je dvostaničan.

Tribusi i Rodovi

 Familia Scrophulariaceae Juss. (2027 spp.)
 Subfamilia neopisana
 Colpias E. Mey. ex Benth. (1 sp.)
 Subfamilia Hemimeridoideae Reveal
 Alonsoa Ruiz & Pav. (11 spp.)
 Diascia Link & Otto (63 spp.)
 Hemimeris L. fil. (4 spp.)
 Diclis Benth. (9 spp.)
 Nemesia Vent. (68 spp.)
 Subfamilia Myoporoideae Arn.
 Tribus Aptosimeae Benth. & Hook. fil.
 Anticharis Endl. (11 spp.)
 Aptosimum Burch. ex Benth. (24 spp.)
 Peliostomum E. Mey. ex Benth. (6 spp.)
 Tribus Leucophylleae Miers
 Eremogeton Standl. & L. O. Williams (1 sp.)
 Leucophyllum Humb. & Bonpl. (17 spp.)
 Capraria L. (4 spp.)
 Tribus Myoporeae Rchb.
 Androya H. Perrier (1 sp.)
 Bontia L. (2 spp.)
 Eremophila R. Br. (241 spp.)
 Myoporum Banks & Sol. ex G. Forst. (31 spp.)
 Subfamilia Buddlejoideae Engl.
 Tribus Teedieae Benth.
 Dermatobotrys Bolus (1 sp.)
 Oftia Adans. (3 spp.)
 Ranopisoa J.-F. Leroy (1 sp.)
 Teedia Rudolphi (2 spp.)
 Freylinia Colla (10 spp.)
 Phygelius E. Mey. ex Benth. (2 spp.)
 Tribus Buddlejeae Bartl.
 Buddleja L. (109 spp.)
 Subfamilia Scrophularioideae Beilschm.
 Tribus Limoselleae Dumort.
 Jamesbrittenia Kuntze (84 spp.)
 Limosella L. (16 spp.)
 Manuleopsis Thell. (1 sp.)
 Glekia Hilliard (1 sp.)
 Hebenstretia L. (24 spp.)
 Dischisma Choisy (11 spp.)
 Zaluzianskya F. W. Schmidt (57 spp.)
 Pseudoselago Hilliard (28 spp.)
 Chenopodiopsis Hilliard (3 spp.)
 Phyllopodium Benth. (26 spp.)
 Polycarena Benth. (17 spp.)
 Tetraselago Junell (4 spp.)
 Melanospermum Hilliard (6 spp.)
 Glumicalyx Hiern (6 spp.)
 Selago L. (190 spp.)
 Microdon Choisy (7 spp.)
 Gosela Choisy (1 sp.)
 Cromidon Compton (12 spp.)
 Trieenea Hilliard (10 spp.)
 Strobilopsis Hilliard & B. L. Burtt (1 sp.)
 Globulariopsis Compton (7 spp.)
 Sutera Roth (3 spp.)
 Camptoloma Benth. (3 spp.)
 Barthlottia Eb. Fisch. (1 sp.)
 Lyperia Benth. (6 spp.)
 Manulea L. (72 spp.)
 Chaenostoma Benth. (46 spp.)
 Tribus Scrophularieae Dumort.
 Verbascum L. (466 spp.)
 Oreosolen Hook. fil. (3 spp.)
 Nathaliella B. Fedtsch. (1 sp.)
 Scrophularia L. (291 spp.)
 Antherothamnus N. E. Br. (1 sp.)
 Subfamilia Incertae sedis
 Trungboa Rauschert (1 sp.)

Vanjske poveznice

Izvori

Medićolike

Strupnikovke


Paternidade partível ou paternidade compartilhada é uma conceituação cultural de paternidade segundo a qual uma criança é entendida como tendo mais de um pai; por exemplo, por causa de uma ideologia que vê a gravidez como resultado cumulativo de múltiplos atos sexuais.  Em sociedades com o conceito de paternidade partível, isso geralmente resulta na criação de uma criança por vários pais em uma forma de relação poliândrica com a mãe, embora nem sempre seja esse o caso.

Todas as culturas reconhecem diferentes tipos de paternidade – por exemplo, a distinção entre paternidade biológica e paternidade legal, e os correspondentes papéis sociais de genitor e pater.  O conceito de paternidade partível difere de tal distinção porque considera que todos os homens que tiveram relações sexuais com uma mulher imediatamente antes e durante a gravidez dela contribuíram com material biológico para a criança, e têm a correspondente responsabilidade legal ou moral de cuidar por isso.

Até 70% das culturas amazônicas podem ter acreditado no princípio da paternidade partível,  e foi descrito em pelo menos 18 sociedades diferentes, incluindo os Araueté, Meinacos, Tapirapé, Xokleng e Wari',   juntamente com os Aché e os Kulina.

O antropólogo Stephen Beckerman, que estudou ideologias e práticas de paternidade entre o povo Bari da Venezuela, argumenta que a paternidade partível é adaptativa, porque dá uma vantagem aos filhos que têm múltiplos provedores masculinos. Ele sugere que uma criança Bari tem 16% mais chances de sobreviver até os 15 anos do que uma criança de pai solteiro, provavelmente devido a uma nutrição melhorada. Entre o povo aché do leste do Paraguai, ter múltiplos pais parece proteger as crianças da violência, principal causa de mortalidade infantil.      O psicólogo evolucionista David Buss sugere que também deve haver uma desvantagem na paternidade partível, na forma de ciúme sexual.  Sugeriu-se que as sociedades com paternidade partível carecem de ciúme sexual, pois os homens não precisam se preocupar com a incerteza paterna; no entanto, essa visão também foi objeto de críticas e argumentou-se que o ciúme sexual ainda está presente nas sociedades de paternidade partível.

No antigo Havaí, a paternidade partível era chamada de poʻolua. Diz-se que o rei havaiano Kamehameha I teve dois pais.

Em As Guerras Gálicas, Livro um, Capítulo 14, Júlio César escreve sobre os celtas que habitavam Kent na Inglaterra: "Dez e até doze têm esposas comuns a eles, e particularmente irmãos entre irmãos, e pais entre seus filhos; mas se houver qualquer problema dessas esposas, eles são considerados filhos daqueles por quem, respectivamente, cada um foi casado pela primeira vez quando virgem"

Referências

Paternidade

Paternidade Partível