Rafael Corporán de los Santos (22 de julio de 1937-Santo Domingo, 5 de marzo de 2012), mejor conocido como Corporán de los Santos o simplemente Corporán, fue un productor de radio y televisión, locutor, presentador y empresario dominicano. Propulsor del populismo mediático desde sus emisoras radiales utilizándolas como medio para ayudar a las personas, Corporán era conocido por su peculiar manera de hacer televisión y por haber roto con el esquema del comunicador circunspecto de la época, la cual estaba marcada por parámetros elitistas.

Sus populares programas Sábado de Corporán y Sábado Chiquito tenían una duración récord conjuntamente de doce horas ganándose los eslóganes «El Sábado es de Corporán» y «El Campeón de la Televisión» y catapultando a muchas personalidades de la televisión dominicana y además de ser uno de los programas mas premiados en toda la historia de la televisión dominicana ganando mas de 20 ocasiones el premios soberano y un premio emmy.

Primeros años
Corporán nació en santo domingo República dominicana el 22 de julio de 1937. Rodeado de pobreza, tuvo que dedicarse a diversas ocupaciones desde temprana edad, como limpiabotas, canillita, billetero (vendedor de billetes de lotería) y lavador de vehículos de motor, entre otros. Siguiendo con su proeza de vida, entra a trabajar en diferentes empresas dominicanas, entre ellas La Manicera (MercaSID) y Brugal & Co..

Durante la década de 1950, Corporán se dedicó a trabajar en una "guagua anunciadora", una especie de negocio informal que utilizan los dominicanos para comprar o vender productos usados en un vehículo. En 1960 entró a estudiar locución en La Voz Dominicana y posteriormente iniciaría su vida pública. Tuvo esporádicas participaciones en la época de revueltas civiles en la República Dominicana como vocero a favor de los rebeldes constitucionalistas.

Radio y televisión
En 1963 Corporán se dedicó a organizar espectáculos artísticos junto a Tito Campusano, y luego por sí solo bajo su empresa Producciones Corporán. Desde 1973, Corporán trabajó como locutor principiante en el programa radial "Suceso de hoy" y en las emisoras Radio Continental, Radio Reloj, La Voz del Trópico, RPQ, Radio Tricolor, dándose a conocer como figura pública. En 1975 Corporán adquirió Radio Popular, su primera emisora donde inició "Gozando con Producciones Corporán", un programa radial interactivo que se convirtió rápidamente en un fenómeno de masas y afianzándolo entre la clase más oprimida del país. el 12 de octubre de 1976, Corporán crea Noticiario Popular, un noticiero radial que albergó a eventuales locutores y periodistas de renombre como Juan Bolívar Díaz, Margarita Cordero, Elsa Expósito, Clara Leyla Alfonso, Luis José Chávez, Ruddy Germán Pérez, Carlos Batista Matos, Bienvenido Álvarez Vega, Federico Atswood,  Marcia Facundo, Evaristo Rubens y Dania Goris. La emisora luego se convertiría en matriz de otras emisoras más creando una red radial llamada Circuito Corporán.

Corporán incursionó en la televisión en marzo de 1988 con Sábado de Corporán, un programa de variedades que se convirtió en éxito y en los siguientes veinte años Corporán desarrolló un programa televisivo de ocho horas sabatinas, incluyendo concursos, comedia, entrevistas y una sección llamada La Hora Estelar donde presentaba cantantes nacionales e internacionales como Fernando Villalona, Danny Rivera, Franco De Vita, Sophy, Gloria Trevi, Jackeline Estévez, vickiana, Chayanne, Ángela Carrasco, Maridalia Hernández entre otros. La popularidad del programa se mantuvo hasta principios de la década 2000, posteriormente entrando en un progresivo declive hasta marzo de 2012 cumpliendo veinticinco años de transmisión. El formato del programa se sustentaba más que nada en pintorescos concursos o competiciones en vivo entre el público asistente por un premio final como electrodomésticos, enseres para el hogar y dinero en efectivo. Corporán además brindaba alguna ayuda para personas necesitadas. En su programa también iniciaron muchos artistas dominicanos como Sergio Vargas e introdujo un segmento llamado Sábado Joven de Corporán para impulsar artistas jóvenes como Toque Profundo, Roy Tavare & El Clan de la Furia, Aljadaqui, Rikarena, entre otros. Muchos argumentaban que su estilo no iba con los parámetros comunicacionales siendo muy criticado por su forma de hablar y de producir el programa.

En 1990, Corporán presentó un nuevo segmento infantil llamado Sábado Chiquito de Corporán, que luego sería un programa semanal de cuatro horas. El programa se transmitió hasta julio de 2011.

Incursiones en la política
Como consecuencia de su gran arrastre popular y el trabajo social que había venido realizando desde el inicio de su carrera, en 1982 Corporán persigue la candidatura a síndico por Santo Domingo por el Partido Acción Constitucional. Desafortunadamente no ganó.

El presidente Joaquín Balaguer apoyó a Corporán que se decidió buscar la sindicatura de Santo Domingo en 1986, perdiendo nuevamente. En 1990 vuelve y se postula por el Partido Reformista Social Cristiano saliendo ganador para el periodo 1990-1994.

Su gestión se conoce sobre todo por concibir la famosa Ciudad del Niño, un ambicioso proyecto que pretendía servir de albergue a niños huérfanos. Sin embargo el proyecto nunca se llevó a cabo detonando en críticas y alegaciones de corrupción por parte de la sociedad. Corporán luego admitió que nunca recibió apoyo del gobierno para el proyecto.

En 1978 Corporán habría caído preso por presuntamente colaborar desde su imprenta con el Partido Revolucionario Dominicano.

Corporán habría mostrado interés en tomar participación en las Elecciones Congresionales y Municipales 2010 de la República Dominicana como candidato a regidor por el Partido de la Liberación Dominicana.

Superación personal y posteriores problemas financieros
Criado y creciendo como un niño pobre en un pueblo de la República Dominicana y asumiendo la responsabilidad de aportar para el sustento de él y su familia, Corporán nunca desmayó y tuvo que dedicarse a un sinnúmero de ocupaciones durante su infancia para poder sobrevivir. Durante su juventud temprana Corporán comenzó a interesarse por los asuntos del espectáculo y en 1963 funda Producciones Corporán, una empresa dedicada a presentaciones artísticas. Su extraversión y su gran carisma lo ayudaron a ganarse la amistad de muchos cantantes dominicanos como Joseíto Mateo, Camboy Estévez, Johnny Ventura, Dhario Primero, Los Hijos Del Rey, entre otros. Mientras iba avanzando entre el círculo de grandes personalidades de la política, el deporte y el arte, Corporán empezó a comprar un grupo de pequeñas emisoras en amplitud modulada llegando a poseer un emporio conocido como Circuito Corporán. Poco después Corporán adquiriría Impresos Digitales, una empresa prestadora de servicios de impresión. Ya en las décadas de los 80 y 90, Corporán era una especie de potentado al haber adquirido emisoras radiales, tener un programa televisivo exitoso y otros asuntos ligado al show business.

En 2005, Corporán vendió el Circuito Corporán al Banco del Progreso, uno de los principales bancos de la República Dominicana. Esto conjuntamente con la situación económica del país comenzó a golpear a Corporán financieramente provocándole indicios de depresión. Para finales de 2010 Corporán había vendido la mayoría de sus bienes adquiridos en sus primeras décadas de carrera dando al traste con la sustentación de su programa de televisión.

Vida personal
Corporán estuvo casado en cinco ocasiones; primero con Xiomara Quezada, madre de Rafael; luego con Ana Cristina Caimares, con quien procreó a Cristian y Rafito; después con Marisol Báez, madre de Rafael Alejandro Corporan Báez; la cuarta esposa fue Arelys Lachapelle.

En 1997, Corporán de los Santos se casó con la excantante del grupo Las Chican Adalgisa Báez Serrano (Grissell), su esposa al momento de su muerte; juntos procrearon a Ángel Luis Corporán Báez, y reconoció a Diego Alberto Jiménez Báez, hijo de Grissell.

Muerte
Corporán habría estado sufriendo problemas graves de salud los últimos cinco años de su vida. En junio de 2007 fue internado en el Centro de Diagnóstico, Medicina Avanzada y Telemedicina (Cedimat) por problemas de hipertensión arterial, neumonía, trastorno hidroelectrolítico y comienzos de diabetes mellitus tipo 2.

Tras una ronquera y molestias en la laringe en mayo de 2011, se le diagnosticó pólipos en la garganta. Corporán quien habría tenido complicaciones cerebrovasculares en el pasado, fue sometido a una cirugía en las cuerdas vocales para extraerle un nódulo.

El 4 de marzo de 2012, Corporán sufrió un desmayo y debido a un paro cardíaco que terminó en un paro respiratorio, murió en Santo Domingo el 5 de marzo de 2012 sorpresivamente después de haber recibido un homenaje dos días antes.

Perfil público y legado
Sin haberse graduado ni tener títulos académicos, Corporán se caracterizó por romper esquemas y por su personalidad carismática dentro y fuera de los medios de comunicación. Su apego con el pueblo marginado se manifestaba en su propensión natural a dar, convirtiéndolo en una especie de héroe popular y ejerciendo el altruismo en todos sus programas televisivos y radiales Esa disposición a servir, es una de las razones que hace a la gente admirarlo hoy en día.

Según muchos entendidos del espectáculo dominicano, Corporán fue creador de un nuevo estilo de hacer televisión, más popular y menos circunspecto. Esto le trajo muchas críticas por parte de la prensa de ese entonces llegando a calificar sus producciones de tener bajo nivel cultural. Sin embargo, Corporán tuvo sus luces, sobre todo en la televisión dominicana. Su trabajo fue emulado por posteriores personalidades quienes lo vieron como un ejemplo a seguir.

Durante más cuatro décadas como personalidad pública, Corporán fue responsable de muchas creaciones y de un lenguaje distinto al estabelcido. Su influencia en la televisión dominicana fue tan notoria que motivó el dicho popular "El sábado es de Corporán" y tuvo el coraje de autoproclamarse como "El campeón de la televisión". Por sus manos pasaron varias generaciones que posteriormente se convirtieron en figuras de los medios de comunicación dominicanos y se destacan en diferentes ramas del espectáculo.

Premios y reconocimientos
La Unión Nacional de Artistas y Afines de República Dominicana (Unared) le entregó un reconocimiento junto a varias personalidades más en 2010.

En 2011 fue galardonado con El Soberano en reconocimiento a su trayectoria. No obstante, por muchos años su producción Sábado De Corporán fue premiada como "Mejor Programa Semanal de Variedades"; además Sábado Chiquito fue reconocido como "Mejor Programa Infantil" en repetidas ocasiones, incluyendo un Emmy en 1995.

El 3 de marzo de 2012 recibió un homenaje por parte de los ejecutivos de Color Visión, canal de televisión donde estuvo durante la mayor parte de su carrera televisiva y nombrando un estudio del canal en su honor. El 6 de marzo el Ayuntamiento del Distrito Nacional lo honró como ex síndico. El presidente Leonel Fernández declaró el martes 6 de marzo de 2012 como "día de duelo oficial" con motivo de su fallecimiento, y ordenó que la bandera dominicana sea izada a media asta en los recintos militares y en los edificios públicos.

Premios Soberano

Por Sábado Chiquito de Coporan, como dueño del programa.

Referencias

Locutores de República Dominicana
Presentadores de televisión de la República Dominicana
Productores de televisión de República Dominicana
Productores de radio de República Dominicana
Empresarios de República Dominicana
Filántropos de República Dominicana
Ganadores del premio Soberano
Nacidos en la provincia Sánchez Ramírez

Rafael Corporán de los Santos


Das Gidar (Selbstbezeichnung má-káɗà) ist eine von etwa 40.000 Personen um die Stadt Guider im Norden Kameruns gesprochene Sprache. Sie gehört zur Familie der Tschadischen Sprachen, und dort zur Untergruppe der Biu-Mandara-Sprachen (auch: Zentraltschadische Sprachen). Die in der Region dominierende überregionale Sprache, die auch von den meisten Gidar-Sprechern beherrscht wird, ist das Fulfulde.

Lautsystem

Konsonanten

Dazu kommen die Sonoranten w, y, r und l.

ɬ und ɮ sind Laterale mit Reibegeräusch, dagegen hat l kein Reibegeräusch und entspricht dem deutschen l.

Auffällig sind die Implosive und die Laterale mit Reibegeräusch, zwei Arten von Lauten, die auch in vielen anderen tschadischen Sprachen vorkommen.

Der Kontrast zwischen n und ŋ ist eingeschränkt und besteht im Wesentlichen nur am Wortende: Vor Vokal kommt nur n vor, vor Konsonant können n und ŋ unterschiedslos gebraucht werden (vor g und k spricht man naturgemäß immer ŋ).

Vokale
Es gibt 6 Vokale i, e, a, o, u, ə. Die Dokumentation zeigt manchmal Variation zwischen u und ə in der Umgebung von Labialen. o und u werden als ö bzw. ü gesprochen, wenn die Folgesilbe desselben Wortes ein e oder i enthält (Beispiel: gǜlí "Frauen")

Vokale und Konsonanten können beide gelängt vorkommen, doch sind diese Fälle selten.

Ferner können Vokale nasaliert auftreten; auch dies ist nicht häufig.

Töne
Das Gidar ist eine Tonsprache mit zwei Registern Hochton und Tiefton. Jede Silbe wird mit einem der beiden Töne gesprochen. Der Hochton wird hier durch einen Akut markiert (z. B. á), der Tiefton durch einen Gravis (z. B. à). Vokabeln können durch den Ton unterschieden sein, vgl. má "Mund" – mà "Mutter".

Viele grammatische Suffixe haben den sogenannten Polarton, d. h., sie tragen den umgekehrten Ton wie die vorangehende Silbe. Diese Morpheme haben also gar keinen inhärenten Ton, sondern ihr Ton wird durch den Kontext bestimmt. Die Tonpolarität führt dazu, dass der lexikalische Ton der vorangehenden Silbe akustisch umso klarer hervorgehoben wird.

Die Dokumentation ist bezüglich der Töne manchmal inkonsistent. Es ist damit zu rechnen, dass im Kontext Tonveränderungen auftreten können, die noch nicht voll verstanden sind.

Konsonantencluster
Das Gidar verwendet zahlreiche Konsonantencluster. Am Wortanfang können zwei, im Wort- oder Phraseninnern bis zu drei Konsonanten aufeinander folgen. Beispiele:

Pausal- und Kontextform
Das Gidar hat die Besonderheit, dass zahlreiche Wörter einen Unterschied machen zwischen einer Pausalform, die in Isolation und vor einem syntaktischen Einschnitt gebraucht wird, sowie einer Kontextform, die im normalen Satzzusammenhang gebraucht wird. Und zwar werfen die meisten Wörter, deren Pausalform auf einen Vokal endet, diesen in der Kontextform ab. Dadurch entstehen dann auch Konsonantencluster am Wortende. In manchen Fällen wird in der Kontextform der Ton des abfallenden Vokals auf den Vokal der vorangehenden Silbe übertragen. Zuweilen ergeben sich noch kompliziertere Relationen zwischen beiden Formen: In der Kontextform fällt zwar der Endvokal ab, aber dafür tritt ein Vokal ə zwischen die am Ende verbleibenden Konsonanten oder findet ein Vokalumsprung statt, um ein ungewöhnliches Cluster zu verhindern. Einige Beispiele:

 "Pferd": pə́lsà (Pausalform) – pə́ls (Kontextform), z. B. in Zusammenhängen wie pə́ls də̀ ... "ein Pferd und ..."
 "Kind" wínà (Pausalform) – wín (Kontextform)
 "Tier, Fleisch" ɬúà (Pausalform) – ɬú (Kontextform)
 "Kuh" wàɬíyà (Pausalform) – wàɬí (Kontextform)
 "seine Mutter" màní (Pausalform) – màn (Kontextform)
 "mein" náwà (Pausalform) – nàw (Kontextform)
 "dir" sùkó (Pausalform) – súk (Kontextform)
 "sagen" ə́náhá (Pausalform) – ə́ná (Kontextform)
 "kaufen" lbáhə̀ (Pausalform) – lbà (Kontextform)
 "ich kaufte" nə̀ lbá-kà (Pausalform) – nə̀ lbáh-ə̀k (Kontextform, das -h- tritt hier wieder auf)
 "er aß" à zə́mkà (Pausalform) – à zə́mə̀k (Kontextform), z. B. in à zə́mə̀k ɬúà "er aß Fleisch"
 "Hündin" kə̀rkə́ (Pausalform) – krə́k (Kontextform)
 "Ehefrau" gùlkú (Pausalform) – glúk (Kontextform)
 "Frauen" gǜlí (Pausalform) – gíl (Kontextform)

Kein Unterschied zwischen Pausal- und Kontextform besteht:
 bei allen Wörtern, die auf Konsonant enden
 grundsätzlich bei Eigennamen
 bei einzelnen weiteren Wörtern, z. B. glà "Haus"

Substantiv

Plural
Substantive können einen Plural bilden. Dieser endet meist auf -ɗe, nach Vokal fallweise auf -ɗi. Das Pluralsuffix hat Polarton. Ein Endvokal des Substantivs fällt zum Teil ab ähnlich wie in der "Kontextform", oder aber ein auslautendes a wird bei Antritt der Pluralendung zu e umgefärbt. Es bestehen einige Unregelmäßigkeiten. Beispiele:

 "Vogel" bə́ngá, Pl. bə́ngéɗì
 "Hund" krà, Pl. kə̀rɗé
 "Fluss" mə̀lpá, Pl. mə̀lpènkɗé
 "Haus" glà, Pl. glèɗé
 "Kuh" wàɬíyà, Pl. wàɬìɗé
 "Mann" zə̀l, Pl. zèlí
 "Frau" ɗák, Pl. gǜlí (ganz unregelmäßig)

Viele Substantive, darunter fast alle Körperteilbezeichnungen, bilden keine spezielle Pluralform.

Genus
Es ist eine Definitionsfrage, ob man dem Gidar ein grammatisches Geschlecht zuschreibt oder nicht. Zunächst gibt es ein Suffix -kə (mit Polarton), mit dem man natürliche Feminina oder (bei Dingen) Diminutiva ableiten kann. Es löst z. T. ähnliche Stammveränderungen am Substantiv aus wie die Pluralendung. Beispiele:

 krà "Hund" – kə̀rkə́ "Hündin"
 gə́mdá "Huhn" – gə́mdákə̀ "Hühnchen"
 glà "Haus" – glánkə̀ "Häuschen"
 gòrdú "Messer" – gòrdúkù "Messerchen" (mit Vokalangleichung)

Attribute und Verben zeigen eine Kongruenz. Und zwar wird eine Form, die wir als "Femininum" bezeichnen können, zusammen mit all diesen Ableitungen auf -kə gebraucht sowie zusätzlich mit allen Substantiven, die weibliche Personen bezeichnen (und die nicht unbedingt das Suffix -kə tragen). Die andere Form ("Maskulinum") wird mit allen übrigen Substantiven gebraucht. Man kann hier von einer Genuskongruenz sprechen. Wenn wir der Bedeutungsschattierung des Diminutivums stärkeres Gewicht geben würden, könnten wir auch statt von "Maskulinum" und "Femininum" von einer "Groß-Klasse" und einer "Klein-Klasse" sprechen. Wir folgen hier aber der üblichen Terminologie, die die beiden Klassen als Genussystem darstellt. Im Folgenden ist also mit dem Begriff "Femininum" überall die Klasse gemeint, die Feminina und Diminutiva zugleich abdeckt.

Im Gegensatz zum Deutschen ist das Kongruenzverhalten eines Substantivs im Gidar leicht vorherzusagen, und man muss das Genus nicht für jedes Substantiv auswendig lernen.

Adjektiv
Attributive Adjektive stehen immer nach ihrem Bezugswort und kongruieren mit ihm in Numerus und Genus. Das Bezugswort steht in der Kontextform. Es gibt zwei Arten von Adjektiven:

Manche Adjektive nehmen dieselben Suffixe -ɗe/i und -kə wie Substantive an:
 krà tə̀tré "ein schwarzer Hund"
 krə́k tə̀tùr-kə́ "eine schwarze Hündin"
krə́k ist Kontextform von kə̀r-kə́ "Hündin". Für das Adjektiv "schwarz" ist als abstrakter Stamm wohl *tə̀tùré anzusetzen, von welchem jeweils verschiedene Vokale elidiert werden (*tə̀tùré > tə̀tré; *tə̀tùré-kə́ > tə̀tùrkə́).

 kírə́ŋ mə̀fyé-ɗì "kleine Kinder"
kírə́ŋ ist Kontextform von kírnì "Kinder", mə̀fyé-ɗì ist Plural von mùfĩ́yá "klein".

Andere Adjektive nehmen dieselben Suffixe an, die als Possessivsuffixe dienen (siehe unten), also -ni (mask.), -ta (fem.), -ti (plural):
 ɗə́f màɓə̀r-nì "der andere Mensch"
 ɗí mèɓír-tì "die anderen Menschen/Leute"
Hier liegen Kontextformen vor von ɗə̀fá "Mensch" bzw. ɗíyí "Menschen". Das Adjektiv wird durch die Endung -tì umgelautet.

Personalpronomina und Verwandtes
Es gibt selbständige Personalpronomina, sogenannte Subjektspronomina, Objektssuffixe und Possessivsuffixe. In der 3. Pers. sg. besteht ein Unterschied nach dem Genus (definiert wie oben in der Sektion "Substantiv" beschrieben):

Possessivausdrücke
Wie in vielen anderen Sprachen der Welt (aber nicht im Deutschen) besteht ein grammatischer Unterschied zwischen alienabler (veräußerlicher) Possession und inalienabler Possession (dieses vor allem von Körperteilen und Verwandtschaftstermini). In jedem Fall wird die Abfolge Possessum-Possessor verwendet.

Inalienable Possession
Zunächst zur inalienablen Possession. Wenn der Besitzer pronominal ist, wird ein Possessivsuffix (zu diesen siehe die vorige Sektion) an das Bezugswort angehängt. Dabei ist grundsätzlich zu beachten, dass die Suffixe -ko "dein", -kum "euer" und -ti "ihr(pl.)", nicht jedoch -ni "sein", einen Vokal -a- der vorangehenden Silbe zu -o- bzw. -e- umlauten.
 kí "Kopf" – kí-wà "mein Kopf"
 má "Mund" – má-nì "sein Mund"
 mà "Mutter" – mò-kó "deine Mutter" – mè-tí "ihre(pl.) Mutter"

Alle Possessivsuffixe (außer -kum) verlieren ihren Endvokal in der Kontextform:
 àfə́-nì "sein Vater", im Kontext àfə́n

Wenn der Besitzer nominal ist, steht zuerst ein pronominales Suffix (in der Kontextform) und dann der Besitzer. Eine Genitivmarkierung am Besitzer wie im Deutschen erfolgt nicht:
 àfə́-n sómbò "der Vater von Sombo", wörtlich "sein Vater, (nämlich der von) Sombo"
 àfə́-t wánkə̀ "der Vater des Mädchens", wörtlich "ihr Vater, (nämlich der des) Mädchens"
 mè-t kírnì "die Mutter der Kinder" (mèt ist Kontextform von mè-tí, dieses aus mà + ti).

Alienable Possession
Jetzt zur alienablen Possession. An das Possessum einer alienablen Possession kann kein Possessivsuffix gehängt werden. Vielmehr tritt zwischen beide Elemente die Genitivpräposition ná:
 glùk ná mə̃́lìy "die Ehefrau des Chefs"
 glúk ná-wà "meine Ehefrau"
 krà ná wínà "der Hund eines Kindes"
 krà ná-wà "mein Hund"

Bei Verbindung mit den Possessivsuffixen wird ná in der üblichen Weise umgelautet; es entstehen also die Formen nó-kò "dein", né-tì "ihr(pl.)", aber ná-nì "sein".

Die Form ná kommt nur zur Anwendung, wenn der Possessor maskulin singular ist. Ist er feminin singular, steht nát, ist er plural, steht nét. Diese Formen sind als Zusammensetzungen von ná mit den Possessivsuffixen -ta bzw. -ti zu erklären:
 krà nát wánkə̀ "der Hund des Mädchens" (wörtlich: Hund – von-ihr – Mädchen)
 krà nét kírnì "der Hund der Kinder" (wörtlich: Hund – von-ihnen – Kinder)

Verb

Person und Tempus
Verbformen müssen im Gidar fast immer mit einem vorangehenden Subjektspronomen stehen, auch wenn ein Subjekt im Satz schon anderweitig ausgedrückt ist. Der Verbalstamm selbst unterliegt nur wenigen Veränderungen. Im Prinzip kann das Subjektspronomen zusammen mit dem Verbstamm schon eine Aussage bilden (z. B. nə̀ zə́m "ich esse/aß"), doch ist diese Konstruktion eher selten. In den meisten Fällen tritt noch eine Tempus- bzw. Aspektmarkierung hinzu. Die folgenden drei Markierungen können als besonders wichtig angesehen werden:
 -kà (Perfekt), wird an den Verbalstamm angehängt
 tàt- / (3.sg.mask. und 3.pl.:) tày- (Progressiv), ersetzt das Subjektspronomen. Da die Progressivmarkierung jedoch die Person nicht eindeutig genug markiert, wird, wo nötig (nämlich in der ersten und zweiten Person), noch das selbständige Personalpronomen zusätzlich verwendet.
 wá- (Futur), wird dem Subjektspronomen vorangestellt und verschmilzt mit diesem.

In der 2. und 3. Pers. Plural nimmt das Verb einen auf -(á)n (final -(á)ŋ) endenden Pluralstamm an.

Der Vokal a der Perfektmarkierung wird zu e bzw. o umgefärbt, wenn die vorangehende Silbe ein e/i bzw. o/u enthält:
 nì dé-kè "ich kam" (unter dem Einfluss des Verbalstammes mit e wird hier auch das Subjektspronomen nə̀ zu nì umgefärbt)
In der Kontextform wird die Perfektmarkierung zu -k (oder -ə̀k) reduziert.

Vom Pronomen der Präsensreihe sind zuweilen auch zweisilbige Formen dokumentiert:

 wánk tàtə́ húmà "das Mädchen weint"
 tàyí zə́m zə̀gá "er isst etwas" (zə̀gá = "Ding, etwas")

Das Verb lə́ "gehen" hat einen völlig unregelmäßigen Pluralstamm ddóŋ:

 à lə̀-k éngílì "er ging nach Hause" (éngílì = "zu Hause, nach Hause"; lə̀k ist Kontextform von lə́-kà)
 à ddón-k éngílì "sie gingen nach Hause"

Verb mit Objektssuffixen
Das pronominale Objekt ("mich", "dich" etc.) wird durch Suffixe ausgedrückt, die dem Verb angehängt werden (siehe oben in der Sektion "Personalpronomina"):
 wá və́r-mə̀ "er wird uns schlagen"

Wenn das Verb auch eine Perfektmarkierung -ka hat, so gehen die Objektssuffixe dieser voran. Der Ton der Objektssuffixe wandelt sich dabei in einen Hochton, und die Vokale der Suffixe -wa "mich", -ni "ihn" und -ta "sie" werden zu ə reduziert:
 k ùl-wə́-kà "du sahst mich"
 à g-wə́-kà "er erwartete mich" (g = "erwarten")
 à hál-tə́-kà "er raubte sie (entweder Frau oder kleines Ding)"
 nə̀ və́r-kú-kò "ich schlug dich" (-kò aus -kà mit Vokalumfärbung)

Die Form des Objektssuffixes der 3. sg. mask. ist kompliziert und würde noch weitere Forschungen erfordern. Als Grundform ist wohl -nì anzusetzen:
 tàt ə́zgə́l-nì "sie füttert ihn"
 à dá-nə́-kà "er kochte es" (nì + ka > nə́-kà)
 à zbà-nə́-kà "er folgte ihm"

Sehr viele Verben, deren Stamm auf Konsonant endet, haben jedoch eine Endung -á in Finalstellung (Progressiv, Futur) und -ə́ vor dem Perfektsuffix:
 wá grák-á "er wird es(m.) beenden"
 wá grák-tá "er wird es(f.) beenden"
 à gràk-ə́-kà "er beendete es(m.)"
 à gràk-tə́-kà "er beendete es(f.)"

 wák sə̀n-á "du wirst ihn erkennen"
 kə̀ sə́n-ə́-kà "du hast ihn/es erkannt; du kennst ihn; du weißt es"

 nə́ və̀r-ə́-kà "ich schlug ihn"
 á və̀r-wə́-kà "er schlug mich"

 à pə̀rm-ə́-kà "er hörte ihn"
 à pə̀rm-tə́-kà "er hörte sie(f.)"

 à tàw-kà "er schlachtete"
 à tàw-ə́-kà "er schlachtete ihn/es"

 nə̀ lbá-kà "ich kaufte"
 nə̀ lbàh-ə́-kà "ich kaufte es" (ein Stammauslaut -h, der vor k unhörbar ist, taucht hier wieder auf)

 à zə́m-ə́-kà "er aß es"

Das -ə́ kann in der Nachbarschaft entsprechender Vokale zu -ú oder -í umgefärbt werden:
 à ngróf-ú-kò "er zerbrach es/ihn" (ə́ > ú nach o)
 à bày-í-kè "er tötete ihn" (ə́ > í nach y)

Schließlich sind Verben dokumentiert, die das pronominale Objekt der 3. sg. mask. durch -ànì (Endstellung) bzw. -á (interne Stellung) ausdrücken:
 ìs tàt úl-wà "du siehst mich"
 ìn tàt úl-ànì "ich sehe ihn"
 ìn tàt úlə̀-tà "ich sehe sie(f.)"
 n ùl-á-kà "ich sah ihn"
 n ùlə́-tə́-kà "ich sah sie(f.)"

Das folgende Verb scheint ein -ani- > -anə in interner Stellung zu haben:
 à ɓə́lə́-kà "er schüttelte"
 à ɓl-ànə́-kà "er schüttelte ihn"

Das Objektssuffix der 3. Pers. Plural ist ähnlich kompliziert und wird hier nicht näher dargestellt.

Objektssuffixe bei Pluralsubjekt
Wenn das Verb bei Subjekt in der 2. oder 3. Person Plural ein Pluralsuffix tragen muss und gleichzeitig ein Objektsuffix enthält, verschmelzen beide Suffixe auf nicht leicht vorhersehbare Weise. Einige Beispiele:
 mùnòkúm tàt úl-wə́nì "ihr seht mich" (-wə́nì = "mich" + Plural)
 á və̀r-wə́n-kà "sie schlugen mich"
 à zə́m-tə́n-kà "sie aßen es(f.)"
 à pə̀rm-nə́n-kà "sie hörten ihn/es"
 tày ə́mpə́r-nə́ŋ "sie essen es"
 kə̀ və̀r-nə́n-kà "ihr schlugt ihn"
 kə̀ vr-ántə́-kà "ihr schlugt sie(fem. sg.)"

Subjektsuffixe
Einige intransitive Verben der Position und Bewegung haben zusätzlich zum Subjektspronomen noch ein sogenanntes Subjektssuffix, das formell sehr den Objektssuffixen ähnelt. Vermutlich kann man diese Verben mit reflexiven Verben anderer Sprachen vergleichen (wie deutsch "ich halte mich auf", "ich entferne mich"). Beispiele:
 à nzá-n-kà "er lief" (-n- ist das Subjektssuffix)
 tə̀ nzá-t-kà "sie lief"
 nə̀ sá-w-kà "ich blieb"
 tə̀ sá-tə̀-kà "sie blieb"

In einzelnen Wendungen wird das Subjekt ausschließlich durch das Subjektssuffix zum Ausdruck gebracht:
 ə̀ndàw "ich will gehen / lass mich gehen" (ə̀ndà "gehen" + w "(m)ich")

Subjunktiv
Eine Form, die man als Subjunktiv bezeichnen kann, wird gebildet, indem vor den Verbalstamm ähnliche Subjektspronomina wie im Perfekt gestellt werden, wobei jedoch die Pronomina alle hochtonig sind und die 3. Pers. sg. mask. die Sonderform də́ hat (statt des à des Perfekts). Der Subjunktiv hat modale Bedeutung:
 də́ lə̀  "er möge gehen"
 mə́ lə̀  "lasst uns gehen"

Imperativ
Der Imperativ hat ein Präfix á- im Singular und mə̀- im Plural, sowie zusätzlich eine Endung -ə̀:
 á-pə̀rm-ə̀ "höre!"
 mə̀-pə̀rm-ə̀ "hört!"
 á-zə́m-ə̀ "iss!"
 á-zə́m-á "iss es!"
 á-plá-nì "lass ihn!"

Präpositionen
Es gibt eine Gruppe kleiner Wörter, die vor Substantiven oder vor Possessivsuffixen stehen und die wir als Präpositionen bezeichnen können, z. B.:

ví "wegen" – ví-wà "meinetwegen" – ví-kò "deinetwegen" – ví-nì "seinetwegen" – ví-tà "ihretwegen" (etc.)

sə̀ (Dativ) – sə̀-wá "mir" – sù-kó "dir" – sə̀-ní "ihm" (etc.) (Kontextformen: sə́w, súk, sə́n etc.)

Auch die oben behandelte Genitivpartikel ná ist eine Präposition.

Vor Substantiven des mask. Singular stehen Präpositionen in ihrer Grundform. Vor femininen und pluralischen Substantiven müssen sie dagegen mit diesen kongruierende Possessivsuffixe (in der Kontextform) annehmen. Beispiele:

 ví wàɬíà "wegen der Kuh" (dieses Substantiv gilt als Maskulinum)
 ví-t Kə̀zá "wegen Kəza (Frauenname)", wörtlich: "wegen ihr, Kəza"

Mit, Und
Eine weitere Präposition ist də̀ "mit" (im instrumentalen und komitativen Sinn):
 də̀ zə̀l-wá "mit meinem Ehemann"
 də́-t glúk ná-wà "mit meiner Ehefrau"
 dí-t gíl ná-wà "mit meinen Ehefrauen" (dít ist Kontextform von dì-tí aus də̀ + ti)

Diese Präposition kann auch mit "und" übersetzt werden:
 Tìzí də́-t Kə̀zá "Tizi und Kəza"

Die Lokalpräposition á
Die Präposition á "in, zu", die Ort und Richtung bezeichnet, kann nur mit solchen Substantiven direkt verbunden werden, die schon eine lokale Bedeutung haben:
 á wálàŋlà "im Dorf, ins Dorf"

Ansonsten muss ein vermittelndes Element dazwischentreten:
 à lə́-k á zá fə̀-ní "er ging zu seinem Vater". Zwischen die Präposition á und fə̀-ní "sein Vater" tritt das Element zá.

Dieses Element zeigt seinerseits wie eine Präposition Genuskongruenz:
 á zà Sómbò "zu Sombo(Männername)"
 á zà-t Kə̀zá "zu Kəza(Frauenname)"

Syntaktische Besonderheiten des Dativs
Normalerweise folgen adverbiale Bestimmungen dem Verb nach. Die Verbindungen aus Dativpräposition und Possessivsuffix haben allerdings die Besonderheit, dass sie in die Verbalphrase zwischen Verbalstamm einerseits und Perfektkennzeichen andererseits eindringen. Wenn das Verb eine Pluralmarkierung hat, so wird diese zweimal gesetzt, nämlich einmal an ihrer gewöhnlichen Position hinter dem Verbalstamm und ein zweites Mal hinter dem Dativpronomen. Beispiele:

sómbò à ná sə̀-nə́-k ná óhòSombo er sagen zu-ihm-Perf. dass nein"Sombo(Männername) sagte zu ihm «nein»"

à náh-án sə̀-nə́-nə̀-k sómbòsie sagen-Pl. zu-ihm-Pl.-Perf. Sombo"sie sagten zu Sombo"

à lbàh-án sə̀-wə́-nə̀-k wàɬíyàsie kaufen-Pl. zu-mir-Pl.-Perf. Kuh"sie kauften mir eine Kuh"

Diese auf den ersten Blick sehr schwierige Konstruktion kann man gut unter der Annahme erklären, dass es sich bei der Dativpräposition eigentlich um eine verkürzte Form des Verbs psə̀ "geben" handelt, so dass der letztere Satz ursprünglich etwa konstruiert war als "sie kauften (und) gaben mir eine Kuh".

Negation
Jeder negierte Satz endet mit der Negation ɓà. Manche Sätze, darunter solche im Progressiv, kann man einfach durch Nachstellen dieser Negation verneinen:
 tày hə́mà "er weint"
 tày hə́m ɓà "er weint nicht" (hə́m ist Kontextform von hə́mà)

Das Perfekt kann nicht im negierten Satz stehen. Um ein Perfekt zu verneinen, verwendet man eine Form, die mit dem Subjunktiv identisch ist (und der also insbesondere die Perfektmarkierung -kà fehlt):

kə́ bbó sə́-w ɓàdu-Subj. helfen mir nicht"du hast mir nicht geholfen"

də́ lbà wàɬì ɓàer-Subj. kaufen Kuh nicht"er hat die Kuh nicht gekauft"

Der Imperativ hat eine spezielle Negation, in der anstelle der typischen Imperativmerkmale das gewöhnliche Subjektspronomen steht:

kə̀ vrə́-t ɓàdu schlagen-sie nicht"schlage sie(fem.) nicht!" (vrə́-t ist Kontextform von və̀r-tá)

Relativformen

Im Relativsatz
Wie viele andere tschadische Sprachen verwendet auch das Gidar spezielle Verbalkonstruktionen im Relativsatz, die hier nur knapp angerissen werden können. Grundsätzlich existiert zu jedem Tempus ein "relatives" Pendant. An die Stelle des Perfekts tritt eine Form, die weitgehend dieselben Subjektspronomina aufweist wie das Perfekt, der allerdings die Perfektmarkierung -kà fehlt. Die 3. Pers. sg. mask. hat die zusätzliche Besonderheit, dass das Subjektspronomen in zwei Varianten auftritt, nämlich als də̀, wenn das Bezugswort Subjekt des Relativsatzes ist, und als à sonst. Außerdem wird der Relativsatz meist durch die Relativpartikel mə̀z eingeleitet. Beispiele:

ɗə́f mə̀z də̀ kíy-ùk á-nkàMann Rel. er-Rel. bringen-dich in-hier"der Mann, der dich hierher brachte"

ɗák mə̀z à pél sə̀-táFrau Rel. er sprechen zu-ihr"die Frau, mit der er sprach"

ɬú mə̀z mù wə́lTier Rel. wir sehen"das Tier, das wir sahen"

In der Fokuskonstruktion
Relativformen, ohne die Relativpartikel, werden auch zur Fokussierung eingesetzt. Solche Konstruktionen sind im Gidar (und generell in tschadischen Sprachen) viel häufiger als die recht umständlich klingenden deutschen Übersetzungen. Das fokussierte Satzglied steht immer am Satzanfang:

zə̀rmbá də̀ déZərmba er-Rel. kommen"Zərmba (Männername) ist es, der kam."

wàɬì à lbáhə̀Kuh er kaufen"Eine Kuh ist es, was er gekauft hat."

Fragen

Satzfragen
Die Satzfrage bildet man, indem am Satzende eine Partikel sà hinzugefügt wird. Außerdem erhält der Satz Frageintonation: ein Hochton auf der vorletzten Silbe im Satz, also derjenigen Silbe, die der Partikel sà unmittelbar vorangeht. Die Tempusformen sind dieselben wie im normalen Aussagesatz:

kù wlú-wə́-nə́-k sàihr sehen-mich-Plural-Perfekt Frage"Habt ihr mich gesehen?"

Wortfragen
In Wortfragen steht das Fragewort am Satzanfang sowie stets eine Partikel dì am Satzende. Der Satz muss als Fokuskonstruktion (dazu siehe oben) formuliert werden:

náwá-y də̀ də̀ sə́-n wáy dìwer-ist er-Rel. kochen für-ihn Essen Frage"Wer hat ihm Essen gekocht?"

mə́ à zə́m dìwas er essen Frage"Was hat er gegessen?"

náwá-y kə̀ wə́l dì wer-ist du sehen Frage"Wen hast du gesehen?"

Syntax

Verbalsatz
Ein Satz mit verbalem Prädikat enthält im Minimalfall ein Subjektspronomen und ein Verb (in dieser Reihenfolge). Wird das Subjekt gesondert ausgedrückt, so besteht der Satz aus Subjekt – Subjektspronomen – Verb. Die Verbindung ist normalerweise so eng, dass das Subjekt die Kontextform annimmt:

wín è gílí-kèKind er hinausgehen-Perf."das Kind ging hinaus"wín ist Kontextform von wínà, die a-Vokale sowohl des Subjektspronomens wie des Perfektkennzeichens werden hier durch den Vokalismus des Verbs zu e umgefärbt.

Das Objekt folgt dem Verb; das Verb tritt dabei in die Kontextform:

tày zə́m-áŋ ɬúàsie essen-Pl. Fleisch"sie essen Fleisch"

nə̀ kól-ə̀k máddàmbàich öffnen-Perf. Tür"ich öffnete eine Tür"

Ist das Objekt bestimmt, so muss das Verb ein korrespondierendes Objektssuffix erhalten:

nə̀ kól-ə́-k máddàmbàich öffnen-es-Perf. Tür"ich öffnete die Tür" (wörtlich: "ich öffnete sie, die Tür")

Adverbialsatz
Ein Satz mit adverbialem Prädikat kann jedenfalls im Progressiv mit denselben Subjektselementen konstruiert werden wie Verbalsätze im Progressiv.

 Místè tàt éngílì "Miste(Frauenname) ist zuhause"
 tát də̀ dàlá "sie hat Geld" (wörtlich: "sie ist mit Geld")
 Zə́rmbà tày də́-t wánk górkù "Zərmba hat eine junge Tochter" (wörtlich: "... ist mit einer jungen Tochter")

Nominalsatz
Ist das Prädikat des Satzes ein Substantiv, so werden folgende Elemente als Kopula "ist/sind" verwendet:
 yí (3. sg. mask.)
 tə́ (3. sg. fem.)
 ngə́ (3. pl.)

Diese sind Enklitika und stehen grundsätzlich an der zweiten Position im Satz. Beispiele:
 krà yí "das ist ein Hund"
 kr-ɗé ngə́ "das sind Hunde"
 Kə̀zá tə́ mə̀lmú-wà "Kəza ist meine Schwester"
 náwá-y dì "wer ist das?" (dì ist eine Fragepartikel)

Wortschatz
Einige Elemente aus dem Grundwortschatz:

Literatur
 Z. Frajzyngier 2008: A Grammar of Gidar, Frankfurt
 R. Schuh 2010: Comments on Zygmunt Frajzyngier's Grammar of Gidar, in: Afrika und Übersee 91: 119–136

Ein Wörterbuch existiert bislang nicht.

Anmerkungen

Tschadische Sprachen
Einzelsprache

Gidar (Sprache)


سرطان الفم  هو مصطلح عام يستخدم لوصف أي ورم يظهر في التجويف الفموي، قد يكون منشأ الورم أولياً من أحد أنسجة الفم وقد يكون ورم الفم ثانوياً (نقيلة من ورم في مكان آخر أو امتداداً لورم في مكام مجاور كأنسجة الأنف أو البلعوم).

يمكن لسرطان الفم أن ينشأ في أي من الأنسجة الموجودة فيه كما يمكن تصنيفه بحسب تركيبه النسيجي ومن الأنواع المصنفة حسب التكوين النسيجي:
 ورم مسخي (الذي ينشأ من طبقات التبرعم الجنينية)
 سرطانة غدية ناشئة من أنسجة الغدد اللعابية
 ورم لمفي ناشئ من أنسجة العقد اللمفاوية واللوزتين
 ورم ميلانيني ناشئ من الخلايا المنتجة لصبغة الميلانين في البشرة المحيطة بالفم.

إن أكثر سرطانات الفم حدوثاً هي سرطانة الخلايا الحرشفية الناشئة من الخلايا الطلائية المبطنة للفم والشفتين، وعادة ما تظهر الأورام في سرطان الفم على اللسان والشفتين، كما أنها قد تظهر على اللثة أو سقف الحلق وبطانة الخد. سرطانات الفم خبيثة بشكل عام وتنتشر بسرعة كبيرة ما يجعلها خطراً على البقاء.

عوامل الخطورة
في عام 2008 وفي الولايات المتحدة وحدها تم اكتشاف 34 ألف حالة سرطان فم، 66% منهم كانوا في المراحل المتأخرة من المرض، يلعب انعدام الوعي لدى العامة دوراً كبيراً في انتشار وتفاقم المرض بالرغم أن علاجه في المراحل المبكرة لا يعدو كونه استئصالاً جراحياً بسيطاً للآفة.

التدخين
يرتبط التدخين بـ75% من حالات سرطان الفم، ويؤدي التدخين إلى تهييج الأغشية المخاطية المبطن للفم، يحوي التبغ 19 مادة مسرطنة معروفة كما أن احتراقه والمواد المستخدمة في معالجته وتصنيعه تشكل خطراً صحياً موثقاً.

بالإضافة إلى تدخينه، فإن مضغ التبغ المنتشر في عدة ثقافات آسيوية يحمل ذات الأخطار التي يحملها تدخين التبغ وله ارتباط وثيق بنشوء سرطانات الفم. نتيجة لشيوع هذه العادة في الهند؛ فإن نسبة سرطان الفم من مجموع سرطانات الجسم تبلغ 40% بالمقارنة مع 4% التي هي نسبة سرطان الفم من مجموع سرطانات الجسم في بريطانيا مثلاً.

الكحول
يحمل شرب الكحول كذلك خطراً كبيراً ويساهم بشكل مباشر في نشوء سرطان الفم، كما وجد أن للتدخين وشرب الكحول تأثيراً تآزرياً في تكوين سرطان الفم مقارنة بالتدخين وحده أو شرب الكحول وحده. بالتالي فإن خطر التدخين وشرب الكحول معاً تزيد عن مجموع خطر التدخين المفرط والشرب المفرط كلاً على حدة.

أوضحت دراسات أجريت في أستراليا والبرازيل وألمانيا أن اتسخدام منتجات غسول الفم المحتوية على الكحول تحمل خطراً لنشوء سرطان الفم، فقد لوحظ أن الاستعمال المتكرر غسول الفم المحتوية على الكحول تحمل احتمالية اختطار ملحوظة لنشوء سرطان الفم.

فيروس الورم الحليمي البشري
لفيروس الورم الحليمي البشري أكثر من 120 نوعاً لكن العدوى الناتجة النوع 16 تحديداً تحمل خطر تكون سرطان الفم لدى المصابين، وغالباً ما تنشأ سرطانات الفم لدى المصابين بهذا الفيروس في عمر فوق ال50 عاماً، ويصيب السود أكثر من البيض بمعدل 1:2 والرجال أكثر من النساء بمعدل 1:3، ولوحظ وجود العدوى لدى 75% من المدخنين الشرهين واولئك الذين يفرطون في تناول الكحول. من الجدي الإشارة أن فيروس الورم الحليمي البشري من النوع 16 مربط كذلك بحدوث سرطان عنق الرحم.

الوبائيات
بعض سرطانات الفم تبدأ بآفة فموية غير سرطانية اللويكوبلاكيا (الطَلَوان) والتنسج الأحمر، أو بتقرح فموي غير ملتئم لمدة أكثر من 14 يوماً وتتطور لتصبح سرطانة، يصيب سرطان الفم الرجال أكثر من النساء (رجلين لكل امرأة) ويستهدف الفئة العمرية بين 40 و 60 عاماً.

الأعراض
 آفة جلدية أو قرحة أو كتلة تتميز بالمواصفات التالية:
 تظهر على اللسان أو اللثة أو الشفتين أو بطانة الخد أو الحنك.
 عادة ما تكون صغير الحجم.
 عادة ما تكون باهتة اللون ولكنها قد تكون غامقة أو مختلفة اللون في بعض الأحيان.
 قد تتطور من آفة فموية بيضاء أو حمراء موجودة سابقاً في الفم.
 تكون غير مؤلمة في البداية ويظهر الألم عند تفاقم المرض.
 تشوه أو شلل في اللسان.
 صعوبة في البلع.
 تقرحات في الفم تستمر لأكثر من 14 يوماً.
 ألم وخدر في الوجه.

تشخيص
يعتمد التشخيص بصورة أساسية على الفحص السريري لدى طبيب الأسنان والقصة المرضية، وتلعب التوعية العامة دوراً هاماً في زيادة الكشف المبكر عن المرض الأمر الذي يجعل فرص علاجه أفضل بكثير قد تصل نسبة نجاحه إلى 95% إذا كان في مرحله مبكرة، يم تأكيد التشخيص بأخذ خزعة من الآفة أو التقرح أو الكتلة المشبوهة ودراستها في مختبر علم الأمراض. يمكن استخدام تقانة التصوير بالرنين المغناطيسي أو التصوير الطبقي المحوسب في الحالات المتأخرة لتحديد مدى انتشار المرض في التجويف الفموي والرقبة والأعضاء المحيطة.

العلاج
يكون العلاج في المراحل المبكرة للمرض عبر الإستئصال الجراحي، وعادة ماتكون نتائج الجراحة المبكرة مُرضية ولا تترك تشوهات مزعجة ويكون تأثيرها على النطق والبلع طفيفاً. أما الحلول الجراحية في المراحل المتأخرة من المرض فتكون مشوهة قد تتطلب استئصال أجزاء من عظم الفك أو الحنك وقد تستلزم إزالة بعض الأعصاب الرئيسية تاركة عضلا الوجه مشلولة

يمكن اسخدام العلاج بالأشعة كرديف للاستئصال الجراحي أو وحده في الحالات الغير قابلة للجراحة ويكون الهدف من العلاج بالأشعة هو الحد من نمو الورم وإيقاف الأورام النقيلة.كما يستخدم العلاج الكيميائي في أحيان قليلة كمرادف للجراحة أو وحده.

مراجع

انظر أيضا
 فم
 اللطاخ الأبيض
 ورم

الآثار الصحية للتدخين
جراحة الفم والوجه والفكين
سرطان
طب الأنف والأذن والحنجرة

سرطان الفم


කොණ්ඩුවටුවාන ජලාශය හෝ කොණ්ඩවට්ටවාන යනු ශ්‍රී ලංකාවේ අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා තිබෙන පුරාණ ජලාශයක් වේ. එය අම්පාර - ඉඟිණියාගල මාර්ගයේ අම්පාර වැවට ආසන්නව ඉදි කොට තිබේ.

ඉතිහාසය

කොණ්ඩුවටුවාන ජලාශය ක්‍රි. පූ. 1 - 3 වන සියවසේ ඉදිකරන ලද්දක් ලෙස සැළකේ. ජලාශය ආශ්‍රිතව සොයාගත්, 10වන සියවසේ හතරවන දප්පුල රජුගේ සමයට අයත් ආඥාවක් දැක්වෙන ශිලා පුවරුවකට අනූව, මෙම ජලාශයේ ජලය සඳහා බදු අය කරගත් බැව් සඳහන් වේ. එහි දිගාමඩුල්ලේ ඇරගම නම් වු ග්‍රාම සම්බන්ධයෙන් පනවන්නට යෙදුනු නියෝග මාලාවක් අඩංගු වේ.

නටඹුන්

ජලාශයට අයත් නටඹුන් අතර පැරණි ගොඩනැගිලි කොටස්, සිරිපතුල් කොටස් දැකගත හැකිවන අතර වර්ථමානයේ මෙම පුරාවිද්‍යා භූමිය, කොණ්ඩුවටුවාන හමුදා සටන් පුහුණු පාසලට අයත් සීමාව තුල පවතී.

මූලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලංකාවේ ජලාශ
අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක

කොණ්ඩුවටුවාන ජලාශය


Keito Nakamura (født 28. juli 2000) er en japansk fodboldspiller, som spiller for den franske fodboldklub Stade Reims.

Referencer

Eksterne henvisninger

Fodboldspillere fra Japan

Keito Nakamura


Divlja zob () je vrsta trave iz roda zobi. Ova zob je porijeklom iz Euroazije, ali je uvedena u većinu ostalih umjerenih regija svijeta. U nekim je područjima naturalizirana, a u drugim se smatra štetnim korovom.

Avena fatua tipična je zob po izgledu, zelena trava sa šupljim, uspravnim stabljikama visine 30 do 120 cm, s padajućim vlatima klasića. Dugi tamnozeleni listovi široki su do 1 cm i hrapavi zbog sitnih dlačica. Klice su također dlakave. Jezgra sjemena je tanja, duža, tamnija i dlakava u usporedbi sa sjemenom obične kultivirane zobi (Avena sativa). Ova vrsta i druge divlje zobi mogu postati problematične u poljoprivredi u preriji kada napadnu i smanje kvalitetu usjeva ili se natječu za resurse s usjevima. Potrebno je vrlo malo divljih biljaka zobi da izazovu značajno smanjenje prinosa na polju pšenice ili kultivirane zobi, iako je sjeme vrsta zobi.

Izvori

Vanjske poveznice
 Jepson Manual Treatment
 Calphotos Photo gallery, University of California

Ostali projekti

Flora Europe
Flora Azije
Zob

Divlja zob


An Elymus zhui in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Shou Liang Chen. An Elymus zhui in nahilalakip ha genus nga Elymus, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Elymus

Elymus zhui


An Dendrobium cruentum in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Heinrich Gustav Reichenbach. An Dendrobium cruentum in nahilalakip ha genus nga Dendrobium, ngan familia nga Orchidaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Mga sumpay ha gawas

Image gallery

Dendrobium

Dendrobium cruentum


İsviçre kantonları. İsviçre 26 kanton ve yarı kantona bölünmüştür.

İsviçre kantonlarının listesi
26 kantonun her birinin kendi yasaları, parlamentoları, hükûmetleri ve mahkemeleri vardır.

Gelişim

İlk 3 kanton
 1291 - Uri, Schwyz ve Unterwald adı altında birleşen iki yarı-kanton Obwalden ve Nidwalden.

8 kanton konfederasyonu
 1332 - Luzern
 1351 - Zürih
 1352 -
 Zug,
 Glarus
 1353 - Bern

13 kanton konfederasyonu
 1481 -
 Fribourg,
 Solothurn
 1501 -
 Basel
(1833'te iki yarı-kantona ayrılmıştır;
 Basel Stadt-Şehir ve
 Basel-Landschaft-Kır),
 Schaffhausen
 1513 - Appenzell
(1597'te dini nedenlerden ötürü iki yarı-kantona ayrılmıştır;
 içeri Appenzell Innerrhoden ve
 dışarı Appenzell Ausserrhoden)

1803
Helvetia Cumhuriyeti'nin kantonları 1798-1803'te zorla ortadan kaldırılma tehlikesi yaşadılar. Ortaya çıkan hoşnutsuzluk sonucunda Napoléon Bonaparte 1803'te Arabuluculuk Yasasını çıkarır. Bu yasa İsviçre'nin özerkliğini büyük oranda geri verir ve yeni kantonlar ortaya çıkar :
 1803 -
 St. Gallen,
 Aargau,
 Graubünden,
 Thurgau,
 Ticino,
 Vaud

Modern İsviçre
 1815 -
 Valais,
 Neuchâtel,
 Cenevre
 1979 - Jura

Notlar

Kaynakça

Kantonları

İsviçre'nin kantonları


An Malaxis trukensis in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni Noriaki Fukuyama, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Francis Raymond Fosberg och Marie-Hélène Sachet. An Malaxis trukensis in nahilalakip ha genus nga Malaxis, ngan familia nga Orchidaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Malaxis

Malaxis trukensis


Balkars ( or Таулула,  ,  'Mountaineers') are a Turkic ethnic group in the North Caucasus region, one of the titular populations of Kabardino-Balkaria.

Their Karachay-Balkar language is of the Ponto-Caspian subgroup of the Northwestern (Kipchak) group of Turkic languages.

Identity
The modern Balkars identify as a Turkic people, who share their language with the Karachays from Karachay-Cherkessia and have strong lingual similarities with Kumyks from Dagestan.

Sometimes Balkars and Karachays are referred to as a single ethnicity.

History
The Balkars were those Bulgarians who lived in Old Great Bulgaria and Batbayan was the only son who remained in the Caucasus with the Balkars, except for his brothers who moved from Balkaria and went to Bulgaria, Italy and Chuvashia. The ethnogenesis of the Balkars resulted, in part, from an invasion of Alania during the 11th century, by Kipchak Turks and their Cuman allies. Alania had its capital in Maghas, which some authors locate at Arkhyz, in the mountains currently inhabited by the Karachay-Balkar, while others place it in either what is now modern Ingushetia or North Ossetia.

During the 14th century, Alania was destroyed by Timur. Many of the Alans, Cumans, and Kipchaks migrated westward into Europe. Timur's incursion into the North Caucasus introduced the remainder to Islam.

Most Balkars adopted Islam in the eighteenth century due to contact with the Kumyks, Circassians, Nogais, and Crimean Tatars. The Balkars are considered deeply religious. The Sufi Qadiriya order has a strong presence in the region.

In the 19th century, Russia annexed the area during the Russian conquest of the Caucasus. On October 20, 1828 the  took place, in which the Russian troops were under the command of General Georgi Emmanuel. The day after the battle, as Russian troops were approaching the aul of , the Karachay-Balkar elders  met with the Russian leaders and an agreement was reached for the inclusion of the Karachay-Balkar into the Russian Empire.

Deportation

In 1944, the Soviet government forcibly deported almost the entire Balkar population to Kazakhstan, Kyrgyzstan and Omsk Oblast in Siberia. Starting on 8 March 1944 and finishing the following day, the NKVD loaded 37,713 Balkars onto 14 train echelons bound for Central Asia and Siberia. The Stalin regime placed the exiled Balkars under special settlement restrictions identical to those that it had imposed upon the deported Russian-Germans, Kalmyks, Karachais, Chechens and Ingush. By October 1946 the Balkar population had been reduced to 32,817 due to deaths from malnutrition and disease. The Balkars remained confined by the special settlement restrictions until 28 April 1956. Only in 1957, however, could they return to their mountainous homeland in the Caucasus. During 1957 and 1958, 34,749 Balkars returned home.

Language and literacy

In the Cyrillic alphabet as used by the Balkars there are eight vowels and twenty-seven consonants. In the past the official written languages were Arabic for religious services and Turkish for business matters. From 1920 on Balkar has been the language of instruction in primary schools; subsequent instruction is carried out in Russian. Until 1928 Arabic letters were used to write the Balkar language; after 1937  Cyrillic was used. Ninety-six percent of the population is bilingual in Balkar and Russian. Organs of mass culture, secondary school texts, newspapers, and magazines in both Balkar and Russian continue to increase in number. In the 2015 number of bilingual population had increased by 1,3 percent so 97,3 are now speaking both Balkar and Russian which is due to the globalisation of urban areas and the impact of the Russian education. Children are more likely to be taught in Russian.

An example of a Balkar author is Kaisyn Kuliev  who is emphasising the love towards the Balkarya land and Balkar traditions.

Notable Balkars
Khadzhimurat Akkaev, weightlifter
Asker Dzhappuyev, jihadist leader
Alim Kouliev, actor, theatre director
Azamat Kuliev, artist
Kaisyn Kuliev, poet
Alikhan Shavayev, football player
Ismail Musukaev, wrestler
Albert Tumenov, professional mixed martial artist
Kharun Boziev, professional boxer

See also
Balkar and Karachay nationalism
Bulgars
Khazars
Urusbiy

Notes

References

 Robert Conquest, The Nation Killers: The Soviet Deportation of Nationalities (London: MacMillan, 1970) ()
 Alexander Nekrich, The Punished Peoples: The Deportation and Fate of Soviet Minorities at the End of the Second World War (New York: W. W. Norton, 1978) ()

Ethnic groups in Dagestan
Ethnic groups in Russia
Muslim communities of Russia
Kabardino-Balkaria
Peoples of the Caucasus
Turkic peoples of Europe
Muslim communities of the Caucasus

Balkars


Albastrul de bromtimol (cunoscut și ca bromtimol-sulfonftaleină) este un indicator de pH derivat de la timol.

Note

Indicatori pH
Coloranți trifenilmetanici
Sulfone
Organobromuri
Fenoli

Albastru de bromtimol


Punta Arenas, Şili'nin XII. Bölgesi Magallanes y la Antártica Chilena'nın başkentidir.

Magellan Boğazı'nın kıyısında bir liman kenti olan Punta Arenas, Güney Patagonya topraklarında Ateş Toprakları'nın (Tierra del Fuego) karşı kıyısında yer alır.

Dünyanın en güneyindeki şehri tartışmalarının sürekli ortasında bulunan Punta Arenas; her ne kadar Ushuaia ve Puerto Williams'tan daha kuzeyde olsa da, yaklaşık 120.000 nüfusu ile (2005) bu şehirlerden daha büyük olup; Dünyanın en güneyindeki metropolüdür.

Yıllık ortalama hava sıcaklığı 6 °C civarındadır. Aylık 25–45 mm düşen yağış tüm yıl içinde dağılım gösterir.

Tarih
Şili kolonisi 18 Aralık 1848 tarihinde kurulmuştur. Punta Arenas ilk başta ceza kolonisi hizmeti sunmuş,daha sonra taş kömürünün keşfinden sonra (1872) serbest bölge limanı olarak kullanılmıştır. Nihayetinde Britanyalıların bölgeye getirdikleri koyunlardan sonra gitgide önemi artmıştır. 1875 'te nüfusu 915, 1884 ise 4000 kişi iken, toplam 16 Ranchos'''da (büyük çiftlik) 40.000 koyun, 6000 sığır, 2000 at bulunuyordu.

Magellan Boğazına bakan Punta Arenas, yeryüzünün en eski ticaret yollarından birinin durağıydı. Şehrin zenginliği, tamamen bu ticaret rotasındaki tüccarlara bağımlıydı. İlk büyük kalkınmasını, Kaliforniya'daki altına hücum akımında, bu yöne giden yelkenli gemilerin uğradığı bir liman konumuna erişmesi sayesinde yapmıştır. Panama Kanalı'nın açılmasıyla liman, anlamını yitirmiştir. İşte tam da bu zamanda, şehir yün ticaretinin Şili'deki merkezi olarak ikinci çıkışını yapmıştır.

 Görülmeye değer yerler
Punta Arenas'ta değişik kültür ve insanların karışımı önemli rol oynar. Bu durum, Portekizli denizcilerin gelmesiyle başlamış, ingiliz koyun yetiştiricilerinin gelmesine kadar devam etmiştir

Bunun dışında şehir, Dünya'nın muhteşem tabiatına sahip yerlere yapılan gezilerin sevilen bir çıkış noktasıdır. Bölgenin fiyordlarına ya da milli park Torres del Paine'ye buraya uğranarak gidilir. Ayrıca bölgedeki macellan pengueni kolonisi ziyaret edilebilir.

 Dış bağlantılar
 Şehir idaresi
 Punta Arenas mezarlığı üzerine makale  Die Zeit'' gazetesi

Magallanes y la Antártica Chilena bölgesi'ndeki şehirler
Şili'deki liman kentleri
Patagonya

Punta Arenas


دالهوندين (Dalhunden) بلدية فرنسية تقع في إقليم الراين الأسفل التابع لمنطقة ألزاس - شمال شرق فرنسا .

أعلام
 إرنست شولتز

مراجع

بلديات إقليم الراين الأسفل
مدن فرنسا

دالهوندين


Beşiktaş Vişnezade Parkı'nın bir bölümü "Şairler Sofası" adıyla düzenlenmiştir. Mimarî tasarımı Erhan İşözen'e ait olan bu çalışmada, 19. ve 20. yüzyıllarda Beşiktaş ve çevresinde yaşayan şairlerin heykellerine yer verilmiştir.

Söz konusu şairler şunlardır:

 Şair Nigar Hanım,
 Neyzen Tevfik,
 Behçet Necatigil,
 Orhan Veli Kanık,
 Melih Cevdet Anday,
 Oktay Rıfat,
 Sabahattin Kudret Aksal ve
 Özdemir Asaf.

Bu şairlere ait heykellerler, Gürdal Duyar, Yunus Tonkuş ve Namık Denizhan tarafından yapılmıştır.

Gürdal Duyar heykelleri

Şairler Sofası


ඉන්දීය ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 1985 අගෝස්තු 25 සිට සැප්තැම්බර් 22 දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරය කළේය. මෙම සංචාරය ටෙස්ට් තරග 3 කින් සහ එක්දින තරග තුනකින් සමන්විත විය. තරගාවලියේ දෙවන ටෙස්ට් තරගය ශ්‍රී ලංකාව ජයග්‍රහණය කළේය.

ටෙස්ට් තරගමාලාව

1වන තරගය

2වන තරගය

3වන තරගය

එක්දින ජාත්‍යන්තර තරගමාලාව

1වන එදිජා

2වන එදිජා

3වන එදිජා

යොමුව

1985 in Indian cricket
1985 in Sri Lankan cricket
1985
International cricket competitions from 1980–81 to 1985
Sri Lankan cricket seasons from 1972–73 to 1999–2000
ක්‍රිකට්
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රිකට්

ඉන්දීය ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ශ්‍රී ලංකා තරග සංචාරය 1985


An Epistephium ellipticum in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Robert Orchard Williams ngan Victor Samuel Summerhayes. An Epistephium ellipticum in nahilalakip ha genus nga Epistephium, ngan familia nga Orchidaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Epistephium

Epistephium ellipticum


Sarnow er en by og kommune i det nordøstlige Tyskland, beliggende i Amt Anklam-Land i den centrale del af Landkreis Vorpommern-Greifswald. Landkreis Vorpommern-Greifswald ligger i delstaten Mecklenburg-Vorpommern. Indtil 31. december 2004 hørte kommunen under Amt Spantekow.

Geografi
Sarnow er beliggende ved Bundesstraße 197b, 13 km syd for byen Anklam. Kommunen ligger ved Peene-Südkanal.

Landsbyer
Ud over Sarnow ligger tre landsbyer i kommunen:
 Wusseken
 Panschow
 Idasruh

Eksterne kilder og henvisninger

 Byens side  på amtets websted
 Statistik

Byer i Mecklenburg-Vorpommern
Kommuner i Mecklenburg-Vorpommern
Amt Anklam-Land
Byer i Kreis Vorpommern-Greifswald

Sarnow


EA Maxis este o companie americană care dezvoltă jocuri video. A fost fondată în 1987 ca "Maxis Software" de către  și . Compania a creat unul dintre cele mai vândute jocuri video existente, și anume The Sims. Maxis a mai lansat și jocuri precum Spore,  și altele.

Note

Companii din Statele Unite ale Americii
Companii de jocuri video

Maxis


Tomislav Zadro, hrvatski paraolimpijski športaš i trener, sudionik Ljetnih i Zimskih paraolimpijskih igara.

Rođen je u Vinkovcima. Kao hrvatski branitelj u Domovinskom ratu izgubio je nogu u minskom polju. Kao prijeratni odbojkaš odlučio se vratiti u šport igranjem sjedeće odbojke.

Nekoliko godina bavio se brdskim automobilizmom u sklopu kojeg se natjecao u Škoda Valvoline cupu.

Na ZPOI-u 2002. u američkom Salt Lake Cityju nastupio je u slalomu i zauzeo 10. mjesto. Šest godina kasnije, na POI-u u Pekingu nastupio je biciklističkoj utrci na kronometar te zauzeo 10. mjesto.

Trenirao je hrvatskog paraolimpijca Marija Alilovića, svjetskog prvaka u parabiciklizmu.

Godine 2014. uručena mu je nagrada Ponos Hrvatske.

Izvori
 Tomislav Zadro  na stranicama Udruge "Ponos Hrvatske"

Životopisi, Vinkovci
Hrvatski paraolimpijci
Hrvatski automobilisti

Tomislav Zadro


වී ගොවිතැන(මඩ ගොවිතැන) හැරුනු විට උස්බිමෙහි කරනු ලබන සියලු වගාවන් හේන් ගොවිතැන යන නාමයෙන් ආවරණය විය. එබැවින් එයට ගොඩ ගොවිතැන යයි නමක් ද විය.

පැහැදිලි ඒකීය හේන් ගොවිතැනක් හදුනා ගත හැක්කේ වියළි කළාපයේය. තෙත් කලාපයේ තිබුනු හේන් වල විවිධත්වය වැඩි නිසා ඒකීය රටාවක් එහි හඳුනා ගත නොහැක. එමේන්ම වියළි කලාපිය හේන අනීවාර්යෙන්ම බහු බෝග වු අතර තෙත් කළාපිය හේන ඒක බෝග හෝ බෝග දෙක තුනකට සීමා විය. වර්ෂා කාලය හා ඉන් අනතුරුව එන වියළි කාලය ඇති නිසා බහු බෝග හේන වැව් බැදි රාජ්ය යට ගැළපුනි. ඉංග්‍රීසීන් විසින් වියළි කලාපය ලෙස හදුනා ගත් වැව් බැදි රට 19 වැනි සියවස ට පෙර වියළි කලාපයක් ද නොවිය.

පැරණි හෙළ ගොවියා

ඉපැරණි ශිෂ්ටාචාර විමසීමෙදි ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන ජීවනෝපාය වුයේ කෘෂිකර්මාන්තයයි. හේන් ගොවිතැන මූලිකම අංශයයි. මිනිසා දියුණු තාක්ෂණික ලොවකට පියමං කර සිටින මේ මොහොත වන විට පවා ගැමි ආර්ථිකයේ හේන් ගොවිතැනට ප්‍රධාන තැනක් හිමි වේ. ස්වයංපෝෂිත අර්ථක්‍රමය වෙනස් වීමත් සමගම පැරණි හේන් ගොවිතැනේ තිබු ඇතැම් අංග ක්‍ෂය වී යාමක් දැකිය හැකිය. එම නිසා අතීතයේ මේ හා බැඳුනු අංගෝපාංග විමසීම වටී.

ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි සිංහල ජනාවාස වැව් හෝ ජලාශ ආශ්‍රිතව ස්ථානගත විය. ගොවිතැන් කටයුතු සඳහා වැසි වැටෙන කාලය අනුව යල හා මහ යනුවෙන් ප්‍රධාන කන්න දෙකකි. ඔවුන් ඉදිරි කන්න සඳහා ලැබෙන වැසි ප්‍රමාණය දැන ගත්තේ පාරිසරික වෙනස්කම් අනුවයි. සුළං වේගය, හමන දිශාව, වළාකුලළු වල වර්ණය, විදුලි කෙටීම, වාතයේ තෙත්බව, ශාකයන්හි පත්‍ර වර්ධනය, පොතුවල ඝනකම, ඒවායේ මල් පිපෙන ගෙඩි හටගන්නා කාලය හා ප්‍රමාණය අනුවයි.

පලු හා වීර ගස්වල යහමින් මල් හා ගෙඩි හට ගැනිම අඩු වර්ෂාපතනයක ලක්ෂණය.
අවිච්චියා, කුඹුරු හා දියකඩිති අසල හඬ තලයි නම් එයද නියඟයක ලක්ෂණයකි.
ගෙවත්තක තල මලක් පිපිම ආපදාවක පෙර නිමිතිය.
දිවුල්, කටු කෑලිය, එරමිණිය, දඹ හා මොර අධික ලෙස ඵල ගැනිම දුර්වල මෝසම් වැස්සක ලක්ෂණය.
උකුස්සා, වැහිලිහිණියා හඬ නඟමින් අහසේ පියාසර කිරිම වැසි ලැබෙන ලකුණකි.
වියළි ඉරිතලා ගිය වැව් පොළොව මත කක්කුට්ටන් වලවල් හෑරිම වැසි ලැබෙන ලකුණකි.
කුහුඹින් ගුල් වලින් එලියට පොකුරු වශයෙන් පැමිණ සිටීම වැසි ලැබීමේ ලක්ෂණයකි.

ගොවියන් මෙවැනි පාරිසරික වෙනස්කම් වලින් ලබා ගන්නා වැසි ලකුණු මත තම වගාව කුමක්දැයි තීරණය කරයි. වී වගාවට ප්‍රමාණවත් වැසි නොලැබේ නම් එහි වී වෙනුවට අඩු වර්ෂාපතනයට ඔරොත්තු දෙන වෙනත් බෝග මුං, කවුපි, බඩඉරිගු වැනි බෝග වගා කරයි. මෙවැනි මිශ්‍රබෝග වගාවකට යොමු වන්නේ යම් කිසි උවදුරකින් බෝගයකට හානි වුවහොත් වෙනත් බෝග හේනේ ඉතුරුවන නිසාය.

හේන් ක්‍රියාවලිය
හේන් බිම ඇත්තේ ගම තුලය. ගම ඇත්තේ දිය බෙත්ම නොහොත් ජලය දෙපසට බෙදි යන පොලෙන් රැලි සීමා කර ගනිමිනි. දිය බෙත්මෙන් දෙපස එකම ගමක් පැවතීම මෙරට ජනාවාස ගොඩනැංවිමේ සම්ප්රීදාය නොවීය. ගම තුළ ඇති වනාන්තරය එළි කර ගොවිතැනට යොදා ගත් බිම  ''ලඳු කැළෑව '' නම් වෙයි. වරක් හේනක් කොටා අස්වැන්න ලබා ගෙන එය  පුරන් වීම සදහා අත්හැර දැමු පසු නැවත කෙටිමට නිර්දේශ කරන්නේ හය අවුරුද්දකට පසුවය. ලදු කැළෑව වැවෙන්නේ මෙම කාළය තුලදීය. හය අවුරුද්දක් නිර්දේශ කලද අවුරුදු 3-4 ට නැවතත් පළමු තිබු සාරය පොළොවට ලැබේ.
මෙසේ පුරන්වීමට හැරීමේ හේතුව නම් අක්කරයක හේනක් තුල බෝග 08ක් වගා කළොත් අවස්ථා 08 ක දි ලැබෙන අස්වැන්න අක්කර අටක අස්වැන්නට සමානය. මෙහි දි පොළවේ සම්පුර්ණ සාරය බහු-බෝග හේන විසින් උරා ගනු ලැබේ. එබැවින් නැවතත් ඊට සාරවත් බව ඇති කර ගැනීම සදහා විරාම කාළයක්  මෙසේ අවශ්ය ය. මෙසේ සෑම ගමකම ඇති ලදු කැළෑ ප්රිමාණය අවුරුද්දකට වගා වන බිම්  ප්රයමාණය මෙන් 5-6 ගුණයක් විශාලය. මෙම විශාල බිම් ප්රුමාණය ගමේ පොදු තණ බිම  විය. තණකොල හැරුණු විට නොයෙක් ආකාරයේ පැළෑටි හා පදුරු  වර්ග ද ඒ තුල තිබුණි. ගැමියන් ට අවශ්යද බෙහෙත් සදහා අමුද්රනව්ය  ද මෙම ලඳු කැළෑව තුලින් ලබා ගත හැකි විය. ඖෂධ සදහා මහ වනාන්තරයට යාමට අවශ්යඅ වුනේ අඩුවෙනි. මෙසේ ස්වභාවික සරුවීම සිදුවුයේ සුර්යාලෝකය හා  වර්ෂාව ලැබීමෙන් හා ශාඛයන්හි දිරා ගිය කොටස් පොළවට එකතු වීමෙනි. මෙවිට බෝවන ක්ෂුද්රස ජීවින් විසින් ද පස තුලට වාතය ගෙන යාමෙන් හා යටි පස උඩට මතු කිරිමෙන් ද අප්‍රමාණ  සේවයක්  කළේය.
තෙත් කලාපයෙහි පස සරුවිම වේගවත් වුවත් වැසි කාල හා වියළි කාල මාරුවෙන් මාරුවට ඒමක් වැව් බැදි රටේ මෙන් මෙහි නැති නිසා හේන් වලින් ලැබෙන අස්වැන්නේ අඩුවක් පවති. ධාන්‍ය  එළවළු හා පළතුරු පැසීමට වියළි බව අවශ්‍ය ය. එබඳු වියළි කාළයක් මෙම වැහි කළාපය තුල  නොවීම අස්වැන්න අඩුවීමට හේතු වේ. වර්ෂාව අවශ්‍ය වන්නේ ශාඛයේ වැඩීමටය. ඵල හට ගැනිමට වර්ෂාව රහිත උණුසුම් කාළය අවශ්‍ය ය.
හේන ලංකාවට ආවේණික වීමට හේතුව නම් මෝසම් සුළං  දෙකකින් වර්ෂාව ලබන ලොව එකම රට ලංකාව වීමය. දකුනු හා අග්නිදිග ආසියාව මෝසම් රටවල් වන්නේ ඒවාට බලපාන නිරිත දිග මෝසම් නොහොත්  ''යල් වැස්ස ''මගිනි. නමුත් ලංකාවේ හේන් ගොවිතැන යනු මූළික වශයෙන් ම වප් මාසයේ සිට බක් මාසය දක්වා (ඔක්තෝබර්-අප්‍රේල් ) ක්‍රියාත්මක වන ගොඩ ගොවිතැන් කිරීමයි. මීට පාදක වන්නේ ආසියාවේ සෙසු රට වලට බල නොපාන ඊසාන දිග මෝසම නොහොත් මහ වැස්සයි.

හේන් වර්ග
භුමීය යොදා ගැනීමේ රටාවන්ට  අනුව හේන් ප්‍රධාන වශයෙන් වර්ග දෙකකට  අයත් වේ.
01.	මුල්කැටා හේන
02.	ඉරවලි හේන
මුල් කැටා හේන යනු  එක් කේන්ද්‍රයක සිට පිටට විහිදි යන වෘත්තයක කොටසක් 1 රුපය අනුව කොටස් වලට බෙදා ගැනීමෙන් සැදුනු  හේන් යායකි. ඉරවලි හේන යනු චතුරශ්‍රාකාර භුමිභාගයක් කුඩා චතුරශ්‍රාකාර බිම්වලට බෙදි යන ආකාරයේ හේන් යායකි

හේනක ව්‍යුහය

ස්වභාවික පරිසරය ඇසුරින් සියලු අවශ්‍යතා සපුරාගත් අතීත මිනිසා තම අවශ්‍යතාවලට ප්‍රමාණවත් ලෙස පමණක් අවට පරිසරය යොදා ගත්තහ. පැරණි වැව්ගම්මානවල ජීවත් වූවන් තම වගාවන් සඳහා මහ කැලෑ එළි කර විනාශ නොකළහ. තම අවශ්‍යතා සපුරා ගැනිමට වනයට ඇතුල්වීමට පෙර වනාන්තරය දෙවියන් ලෙස සලකා, ගසක කොළ අත්තක් කඩා එල්ලීම සාම්ප්‍රධායික සිරිතකි.මහ වනයට ඇතුල් වී සම්පූර්ණ වනයම එළි නොකර වනය කොටස්වලට බෙදා ගත්තහ.

පිල්ලෑව

අත්තඬු හේන

මූකලාන යනුවෙනි.

හේන් ගොවියා මුලින්ම පිවිසෙන්නේ පිල්ලෑව නම් වන ප්‍රදේශයටයි.අත්දඬු හේන යනු මිනිස් අතක් තරමට ගස් වැවුනු හේනයි. මූකලාන මහවනයයි. හේන් ගොවියා තම හේනේ එදිනදා ප්‍රයෝජනයට අවශ්‍යවන එළවළු,ධාන්‍ය,පලතුරු වගා කරයි.කුරක්කන්, මෙනේරි, තල, මුං, කවුපි ආදි ධාන්‍ය ද කැකිරි, පුහුල්, කරිවිල, මෑ, වට්ටක්කා වැනි එළවලළු ද කොමඬු, පැපොල්, දොඩම්, පේර, අන්නාසි වැනි පලතුරු ද ඒ අතරවේ. ගමේ සියලු
වගාවන්ට පොහොර වනුයේ දිරාපත් වන කොළ රොඩු සත්ව අපද්‍රව්‍ය ආදියයි. ඒනිසා හේන් වගාවේදි කෘමි උවදුරු අවම විය.

		බොහෝ හේන්වල දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂි ලක්ෂණයක් වන්නේ කුරුල්ලන් සඳහා වෙන් වු "කුරුලු පාලුව" නම් වන කොටසයි.කුරුල්ලන් සඳහා මෙය වෙන් කර තිබිණ.ඔවුන් හේන්වල කෘමීන් අහුලා කෑම නිසා ගොවීන්ට කුරුල්ලන්ගෙන් ප්‍රයෝජනලබා ගත හැකි විය.
		කෘමිනාශක භාවිතා නොකරන නිසා හේනෙන් ලබා ගන්නා ආහාර වර්ග ඉතා පිරිසිදු ඒවාය.කන්න ආරම්භයේ සිට අස්වනු නෙලා ගන්නා තෙක් ආගම හා සම්බන්ධ වු වත්පිලිවෙත් සිරිත්විරිත් ඉටු කරයි. අලුත්අස්වැන්නෙන් බුදුන්ට දෙවියන්ට බාරහාර ඔප්පු කරයි. පැරණි වැව් ගම්මාන වල සෑම කටයුත්තකදීම සාමුහික ශ්‍රමය යොදාගනී.

හේනේ ඇති පැල හේන් ගොවිතැනේදි අනිවාර්ය අංගයකි.රාත්‍රි කාලයේ හේනට එන වන සතුන් පලවාහැරීමට ගැමියන්ට සිදු වේ. ශක්තිමත් උස් ගසක
මුදුනේ පැල තනා ගනි.පැල් රැකීම ලෙහෙසි පහසු කාර්යක් නම් නොව්.

පසු අස්වනු තාක්ෂණය
හේනෙන් නෙලා ගන්නා ධාන්‍ය වර්ග සෑහෙන කාලයක් තබා ගනී. නිවෙස් අසල තනා ගත් අටුව හෝ වී බිස්ස මේ සඳහා භාවිත වේ. ලී, මැටි, පිදුරු වැනි සරල ද්‍රව්‍ය වලින් මෙය තනා ගනියි. වී බිස්ස යනු මීටර් 2-3ක් උස ගෙතුල  තබා තිබු, වේවැල් වලින් තනන ලද උපකරණයකි. වී අටුව යනු ගෙමිදුලේ පොළොවට මීටරයක් පමණ ඉහලින් තැනු වී බුසල් 50-60ක් අතර ප්‍රමාණයක් ගබඩා කළ හැකි ස්ථානයකි.

අද

බ්‍රිතාන්‍ය යුගයට පෙර හේන යනු හුදේකලා හේනක්  නොව කුඹුරු යාය මෙන්ම පැවති හේන් යායක් පව පැරැන්නන් කළ විස්තර අනුව පෙනේ. ගම් සභාව මගින් මෙම හේන් යාය ක්‍රමය පරිපාලනය කරන ලදි. 1832 දි ගම්සභා තහනම් කිරිම හා පොදු ඉඩම් පරිහරණ කිරීම ද ඒ සමග ම තහනම් වී ඉඩම් ඔප්පු ක්‍රමය ඇති විම නිසා හේන අභාවයට ගියේය. ඉන්පසු තැනින් තැන පුද්ගල මුළික හේන් ඇති වුයේ ඒ ඒ අය බලපත්‍ර  ලබා හෝ තම ඔප්පු සහිත ඉඩම් වල හේන් වගා කරන්නට  වු නිසාය. ලඳු කැළෑව නැමැති රටාව  අතුරුදහන් විය. ක්‍රමයෙන් අභාවයට යමින් පවතින සාම්ප්‍රධායික ජීවනමාර්ග කාලානුරුපිව වෙනස් වී ඇත. නාගරීකරණය නිසා ගම නගරය ඇසුරින් වෙනස්වීම් වලට ලක්වනු දැකිය හැකිය. හේන් වගා කිරිමට තරුණ පිරිස් මැලි වේ. එම නිසා  දැව කැපිම වැනි දේවලින් පරිසර පද්ධතිය විනාශ වේ. හේන් ගොවිතැන විරැකියාවට  මනා පිළියමකි. නමුත් හේන් ගොවියාට සමාජයේ අඩු සැලකිල්ලක් දක්වයි. මේ නිසා අද වන විට ගමෙන් නගරයට ඇදෙන ශ්‍රමිකයන් පිරිස වැඩිවෙමින් පවතී.

මේ අඩවිත් බලන්න
 වී ගොවිතැන

ගොවිතැන
හේන් ගොවිතැන

හේන් ගොවිතැන


Harriet Mann Miller (nom de plume Olive Thorne Miller), née le  à Auburn dans l'État de New York, et morte le  à Los Angeles en Californie, est une naturaliste et ornithologue américaine. Elle est l'une des trois premières femmes élues membres à l'American Ornithologists' Union.

Biographie
Harriet Mann naît en 1831 à Auburn, aînée d'une fratrie de quatre enfants, fille du banquier Seth Hunt Mann et de Mary Field (Holbrook) Mann. La famille réside dans diverses villes de l'État de New York, du Missouri, de l'Ohio, du Wisconsin et de l'Illinois. Elle fait ses études secondaires dans des écoles privées de l'Ohio. Durant ses études secondaires, elle forme un club littéraire secret avec une douzaine de camarades de classe, dont les membres écrivent des histoires.

À l'âge de 20 ans, elle commence à publier des contributions non signées dans des journaux. Elle se marie en 1854 avec Watts Todd Miller. Le couple a quatre enfants La famille vit d'abord à Chicago, dans l'Illinois, et vers le milieu des années 1870, à Brooklyn, New York. Tant que ses enfants sont jeunes, elle renonce à écrire, se dévouant exclusivement à la vie familiale.

Elle publie son premier article sur la fabrication de la porcelaine, dans le magazine pour enfants, , en 1870, puis dans d'autres magazines pour enfants ou périodiques généralistes, notamment The Youth's Companion, Scribner's, The Chicago Tribune. Puis elle édite des croquis d'histoire naturelle, sur des oiseaux et des animaux, publiés sous l'intitulé Little Folk in Feathers and Fur. Ses croquis d'animaux sont publiés sous le titre Queer Pets at Marcy's. Elle publie pour les enfants en feuilleton Nimpo's Troubles en 1879 dans un magazine,qui paraît l'année suivante en livre, puis un autre livre pour enfants, Little People of Asia. Sa première utilisation du pseudonyme, Olive Thorne Miller, remonte à 1879.

Activités d'ornithologie
C'est son activité d'ornithologue à partir de 1880 qui la fait largement connaître. Elle devient une ornithologue passionnée, initiée à l'étude des oiseaux par Sara A. Hubbard, directrice de la Société nationale Audubon. Elle étudie des oiseaux captifs aussi bien que des oiseaux sauvages, et publie ses observations d'après un travail de terrain pendant la période 1883-1903. Elle fait des observations sur le terrain dans le Colorado, dans l'Utah, donne des conférences sur les oiseaux. Elle est réputée pour ses observations judicieuses, ses opinions tranchées et son opposition au massacre d'oiseaux pour l'ornement de chapeaux. Elle s'élève également en faveur de la préservation des fleurs sauvages, menacées par la cueillette à pleines brassées des promeneurs ou l'appétit des vaches en liberté au Colorado.

Son travail dans ce domaine, après la publication dans le magazine The Atlantic et d'autres publications, est édité en onze volumes : Bird Ways en 1885, puis In Nesting Time . Elle publie des contributions dans la revue de la Société Audubon.

Elle fréquente l'American Ornithologists' Union, dont elle est élue membre en 1901, l'une des trois premières femmes élues, avec Mabel Osgood Wright et Florence Merriam Bailey. Elle est membre d'autres sociétés d'histoire naturelle.

Elle est autrice d'environ 780 articles, d'un livret sur les oiseaux et de 24 ouvrages. Son travail est reconnu par les biologistes professionnels pour ses recherches et ses observations très précises. Elle est citée dans In American Fields ans Forest (en 1909) comme l'une des six principales autrices sur la nature, avec Henry David Thoreau, John Burroughs et John Muir. Elle est l'une des deux femmes citées dans l'ouvrage de Henry Chester Tracy, American Naturists (1930), avec Mary Austin. Tracy évoque son .

Fin de vie
Harriet souligne l'importance des clubs pour femmes. Dans son ouvrage, The Woman's Club (1891), elle indique qu', mais qu'.

Après la mort de son mari en 1904, Harriet Miller s'installe à Los Angeles où elle meurt le .

Publications
 Sick and in Prison (1873)
 Nimpo's Troubles (1880)
 The Bird of Solitude (1884)
 A Bit of Bird-life (1885)
 A Ruffian in Feathers (1885)
 Queer Pets and their Doings (1885)
 Flutterbudget (1887)
 The Woman's Club: a Practical Guide and Hand-book (1891)
 Kristy's Surprise Party (1905)
 Kristy's Rainy Day Picnic (1906)
 What Happened to Barbara (1907)
 The Children's Book of Birds (1915)

Sous le nom d'Olive Thorne

Sous le nom d'Olive Thorne Miller

    Illustrated by J. C. Beard.

  Illustrated by J. Carter Beard.
  With eight colored and twelve plain plates and twenty figures in the text.
  With eight colored plates from designs by Louis Agassiz Fuertes, and sixteen other full-page illustrations.
  With illustrations by Louis Agassiz Fuertes.

Références

Voir aussi

Bibliographie
 .

 .

Liens externes

Naturaliste américaine
Ornithologue américain
Naissance en juin 1831
Naissance à Auburn (New York)
Décès en décembre 1918
Décès à Los Angeles
Décès à 87 ans

Harriet Mann Miller


La  des Molières se déroule le  aux Folies Bergère à Paris. Elle est présidée par Isabelle Carré et est présentée par Alex Vizorek. Elle est retransmise sur France 3.

La cérémonie est rebaptisée  cérémonie des Molières en hommage au dramaturge dont le 400e anniversaire est célébré cette année.

La cérémonie n'a pas eu lieu en 2021 en raison de la pandémie de Covid-19.  Les spectacles éligibles cette année sont ceux qui se sont joués sur la période élargie allant du  au .

C'est la deuxième fois que l'humoriste Alex Vizorek présente la cérémonie. Il l'avait présentée en 2019.

Les nommés sont annoncés le .

Nommé 5 fois, Comme il vous plaira mis en scène par Léna Bréban reçoit 4 récompenses.

À la suite du mouvement #MeToo théâtre, l'association Actrices et acteurs de France associés (AAFA) propose de .

Palmarès

Molière du comédien dans un spectacle de théâtre public
 Jacques Gamblin dans Harvey de Mary Chase, mise en scène de Laurent Pelly
 Pierre Guillois dans Les Gros patinent bien – cabaret de carton de Pierre Guillois et Olivier Martin-Salvan, mise en scène de Pierre Guillois et Olivier Martin-Salvan
 Olivier Martin-Salvan dans Les Gros patinent bien – cabaret de carton de Pierre Guillois et Olivier Martin-Salvan, mise en scène Pierre Guillois et Olivier Martin-Salvan
 Jacques Weber dans Le Roi Lear de William Shakespeare, mise en scène Georges Lavaudant

Molière du comédien dans un spectacle de théâtre privé
 Maxime d'Aboville dans Berlin Berlin de Patrick Haudecoeur et Gérald Sibleyras, mise en scène de José Paul
 Pierre Arditi dans Fallait pas le dire ! de Salomé Lelouch, mise en scène de Ludivine de Chastenet et Salomé Lelouch
 Michel Boujenah dans L'Avare de Molière, mise en scène de Daniel Benoin
 André Marcon dans Avant la retraite de Thomas Bernhard, mise en scène Alain Françon

Molière de la comédienne dans un spectacle de théâtre public
 Clotilde Hesme dans Stallone de Fabien Gorgeart, Clotilde Hesme et Pascal Sangla, d'après Emmanuèle Bernheim, mise en scène de Fabien Gorgeart
 Emeline Bayart dans On purge bébé de Georges Feydeau, mise en scène de Emeline Bayart
 Julie Depardieu dans Snow Thérapie d'après Ruben Östlund, mise en scène de Salomé Lelouch
 Isabelle Huppert dans La Cerisaie d'Anton Tchekhov, mise en scène de Tiago Rodrigues

Molière de la comédienne dans un spectacle de théâtre privé
 Barbara Schulz dans Comme il vous plaira de William Shakespeare, mise en scène Léna Bréban
 Catherine Hiegel dans Avant la retraite de Thomas Bernhard, mise en scène d'Alain Françon
 Vanessa Paradis dans Maman de Samuel Benchetrit, mise en scène Samuel Benchetrit
 Cristiana Reali dans Simone Veil – Les combats d'une effrontée d'après Simone Veil, mise en scène de Pauline Susini

Molière du comédien dans un second rôle
 Nicolas Lumbreras dans La Course des géants de Mélody Mourey, mise en scène Mélody Mourey
 Thomas Blanchard dans La Seconde Surprise de l'amour de Marivaux, mise en scène d'Alain Françon
 Jean-Paul Bordes dans Comme il vous plaira de William Shakespeare, mise en scène de Léna Bréban
 Andy Cocq dans Les Producteurs de Mel Brooks, mise en scène Alexis Michalik
 François Marthouret dans Le Roi Lear de William Shakespeare, mise en scène Georges Lavaudant
 Pascal Sangla dans Stallone de Fabien Gorgeart, Clotilde Hesme et Pascal Sangla, d'après Emmanuèle Bernheim, mise en scène de Fabien Gorgeart

Molière de la comédienne dans un second rôle
 Ariane Mourier dans Comme il vous plaira de William Shakespeare, mise en scène Léna Bréban
 Dominique Blanc dans Le Tartuffe ou l'Imposteur de Molière, mise en scène Ivo van Hove
 Emmanuelle Bougerol dans Le Voyage de Gulliver d'après Jonathan Swift, mise en scène Christian Hecq et Valérie Lesort
 Ludivine de Chastenet dans Snow Thérapie d'après Ruben Östlund, mise en scène Salomé Lelouch
 Marie Lanchas dans Berlin Berlin de Patrick Haudecoeur et Gérald Sibleyras, mise en scène José Paul
 Noémie Lvovsky dans Avant la retraite de Thomas Bernhard, mise en scène Alain Françon

Molière de la révélation masculine
 Benoît Cauden dans Les Producteurs de Mel Brooks, mise en scène Alexis Michalik
 Anthony Audoux dans Héritiers de Nasser Djemaï, mise en scène Nasser Djemaï
 Kamel Isker dans Là-bas, de l'autre côté de l'eau de Pierre-Olivier Scotto, mise en scène de Xavier Lemaire
 Maxime Taffanel dans Cent mètres papillon de Maxime Taffanel, mise en scène de Nelly Pulicani

Molière de la révélation féminine
 Salomé Villiers dans Le Montespan de Jean Teulé, mise en scène Etienne Launay
 Suzanne de Baecque dans La Seconde Surprise de l'amour de Marivaux, mise en scène d'Alain Françon
 Laetitia Casta dans Clara Haskil, prélude et fugue de Serge Kribus, mise en scène Safy Nebbou
 Caroline Rochefort dans Changer l'eau des fleurs de Mikaël Chirinian et Caroline Rochefort d'après Valérie Perrin, mise en scène Delphine Brouard, Mikaël Chirinian et Salomé Lelouch

Molière du théâtre public
 Les Gros patinent bien – cabaret de carton de Pierre Guillois et Olivier Martin-Salvan, mise en scène de Pierre Guillois et Olivier Martin-Salvan, Compagnie Le Fils du Grand Réseau Féminines de Pauline Bureau, mise en scène de Pauline Bureau, Compagnie La Part des Anges
 L'Île d'or du Théâtre du Soleil, mise en scène d'Ariane Mnouchkine, Théâtre du Soleil
 Le Voyage de Gulliver d'après Jonathan Swift, mise en scène de Christian Hecq et Valérie Lesort, Théâtre des Bouffes du Nord et la Compagnie Point Fixe

 Molière du théâtre privé
 Comme il vous plaira de William Shakespeare, mise en scène Léna Bréban, Théâtre de la Pépinière Avant la retraite de Thomas Bernhard, mise en scène Alain Françon, Théâtre de la Porte Saint-Martin
 La Course des géants de Mélody Mourey, mise en scène Mélody Mourey, Théâtre des Béliers parisiens
 Lawrence d'Arabie d'Éric Bouvron et Benjamin Penamaria, mise en scène Eric Bouvron, Treizième Art et Théâtre du Gymnase Marie-Bell

 Molière de l'auteur francophone vivant
 Pauline Bureau pour Féminines
 Jean-Philippe Daguerre pour Le Petit coiffeur
 Jean-Claude Grumberg pour La plus précieuse des marchandises
 Christophe Honoré pour Le Ciel de Nantes
 Salomé Lelouch pour Fallait pas le dire !
 Mélody Mourey pour La Course des géants

Molière du metteur en scène d'un spectacle de théâtre public
 Christian Hecq et Valérie Lesort pour Le Voyage de Gulliver d'après Jonathan Swift
 Pauline Bureau pour Féminines de Pauline Bureau
 Pierre Guillois et Olivier Martin-Salvan pour Les Gros patinent bien – cabaret de carton de Pierre Guillois et Olivier Martin-Salvan
 Ariane Mnouchkine pour L'Île d'or du Théâtre du Soleil

Molière du metteur en scène d'un spectacle de théâtre privé
 Léna Bréban pour Comme il vous plaira de William Shakespeare
 Éric Bouvron pour Lawrence d'Arabie d'Éric Bouvron et Benjamin Penamaria
 José Paul pour Berlin Berlin de Patrick Haudecoeur et Gérald Sibleyras

Molière de la comédie
 Berlin Berlin de Patrick Haudecoeur et Gérald Sibleyras, mise en scène de José Paul, Théâtre Fontaine Chers parents d'Armelle Patron et Emmanuel Patron, mise en scène d'Anne Dupagne et Armelle Patron, Théâtre de Paris – Salle Réjane
 L'Embarras du choix de Sébastien Azzopardi et Sacha Danino, mise en scène de Sébastien Azzopardi, Théâtre Michel et Théâtre de la Gaîté Montparnasse
 Fallait pas le dire ! de Salomé Lelouch, mise en scène Ludivine de Chastenet et Salomé Lelouch, Théâtre de la Renaissance

 Molière du spectacle musical
 Les Producteurs de Mel Brooks, mise en scène de Alexis Michalik, Théâtre de Paris Mais quelle Comédie ! de Serge Bagdassarian et Marina Hands, mise en scène de Serge Bagdassarian et Marina Hands, Comédie-Française – Salle Richelieu
 MARS – 2037 de Nicolas Ducloux et Pierre Guillois, mise en scène de Pierre Guillois, Compagnie Le Fils du Grand Réseau
 Le Roi Lion de Roger Allers et Irene Mecchi, d'après Irene Mecchi, Jonathan Roberts et Linda Woolverton, mise en scène de Véronique Bandelier, Anthony Lyn et Julie Taymo, Théâtre Mogador

 Molière de l'humour
 Vincent Dedienne dans Un soir de gala de Juliette Chaigneau, Vincent Dedienne, Anaïs Harté et Mélanie Lemoine, mise en scène Juliette Chaigneau et Vincent Dedienne Alex Vizorek dans Ad Vitam d'Alex Vizorek, mise en scène Stéphanie Bataille
 Camille Chamoux dans Le Temps de vivre de Camille Chamoux et Camille Cottin, mise en scène Vincent Dedienne
 Gaspard Proust dans Nouveau spectacle de Gaspard Proust

 Molière seul(e) en scène
 La Métamorphose des cigognes avec Marc Arnaud, de Marc Arnaud, mise en scène Benjamin Guillard, La Scala et Théâtre Comédie Odéon Le Champ des possibles – Elise, chapitre 3 avec Élise Noiraud, d'Élise Noiraud, mise en scène d'Élise Noiraud, Compagnie 28
 Lettres de mon moulin avec Philippe Caubère, d'Alphonse Daudet, mise en scène de Philippe Caubère, La Comédie Nouvelle
 La Promesse de l'aube avec Franck Desmedt, de Romain Gary, mise en scène Stéphane Laporte et Dominique Scheer, Lucernaire (centre culturel)

 Molière du jeune public
 J'ai trop d'amis de David Lescot, mise en scène de David Lescot, Théâtre de la Ville – Paris et Compagnie du Kaïros Blanche Neige et les sept nains, d'après les frères Grimm, mise en scène d'Olivier Solivérès, Théâtre de la Gaîté Montparnasse
 Hansel et Gretel, d'après les frères Grimm, mise en scène de Rose Martine, Studio-Théâtre de la Comédie-Française
 Les Mystérieuses cités d'or d'Igor de Chaillé et Ely Grimaldi, mise en scène de Nicolas Nebot, Théâtre des Variétés

 Molière de la création visuelle et sonore
 Le Voyage de Gulliver
 Les Gros patinent bien – cabaret de carton
 Les Producteurs
 Le Roi Lion

Molière d'honneur
 Jacques Weber

Notes et références

Liens externes

2022
Mai 2022 en France
Distinction attribuée en 2022

Molières 2022


Kaman, Kayseri ilinin Pınarbaşı ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tahtalı Dağları eteklerinde kurulu olan köy adını batısında kalan Kaman Dağı'ndan almaktadır.

Coğrafya
Kayseri il merkezine 80 km, Pınarbaşı ilçesine 40 km uzaklıktadır.

Nüfus

Dış bağlantılar

Pınarbaşı'nın mahalleleri

Kaman, Pınarbaşı


Carl Blair Bennett (7 de dezembro de 1915 – 15 de maio de 2013) foi um treinador e executivo de basquete estadunidense que dirigiu durante seis partidas os Fort Wayne Pistons da NBA, além de ser gerente geral do time durante seis anos.

Nasceu em Rockford, Indiana, em 7 de dezembro de 1915 e começou sua carreira esportiva jogando softball. Bennett foi recrutado por Fred Zollner em 1938 para fazer parte de sua equipe. Ele treinou os Fort Wayne Zollner Pistons da Liga Nacional de Basquete (NBL) e depois os Fort Wayne Pistons da Associação de Basquetebol da América (BAA) por seis jogos na temporada 1948–49. Bennett se tornou o gerente geral da franquia e ocupou esse cargo de 1948 a 1954. Bennett fez uma campanha de quinze anos para que Zollner fosse introduzido no Naismith Memorial Basketball Hall of Fame, o que ocorreu em 1999.

O recorde de Bennett como treinador foi de zero vitórias e seis derrotas na BAA, que depois se tornou a NBA.

Treinadores de basquetebol dos Estados Unidos
Treinadores da National Basketball Association
Desportistas de Indiana
Naturais de Indiana

Carl Bennett


Cambodja deltog første gang i olympiske lege under sommer-OL 1956 i Melbourne. Landet deltog senere under sommer-OL 1964 i Tokyo og sommer-OL 1972 i München. Borgerkrigen i Cambodja forhindrede landet i at deltage i en periode. Det deltog ikke under Røde Khmer-styret, men var tilbage igen under sommer-OL 1996 i Atlanta. Landet har aldrig deltaget i vinterlege og har aldrig vundet nogen olympiske medaljer.

Medaljeoversigt

Eksterne henvisninger
 Cambodjas OL-statistik  på Sports-reference.com

Cambodja ved sommer-OL
OL

Cambodja ved OL


Maltepe, İstanbul ili ilçesidir.

Maltepe ayrıca şu anlamlara gelebilir:

Yerleşim yerleri
 Maltepe, Zeytinburnu - İstanbul ili Zeytinburnu ilçesine bağlı mahalle
 Maltepe, Çankaya - Ankara ili Çankaya ilçesine bağlı mahalle
 Maltepe, Yüreğir - Adana ili Sarıçam ilçesine bağlı mahalle
 Maltepe, Çay - Afyonkarahisar ili Çay ilçesine bağlı köy
 Maltepe, Adaklı - Bingöl ili Adaklı ilçesine bağlı köy
 Maltepe, Çan - Çanakkale ili Çan ilçesine bağlı köy
 Maltepe, Keşan - Edirne ili Keşan ilçesine bağlı köy
 Maltepe, Güzelbahçe - İzmir ili Güzelbahçe ilçesine bağlı mahalle
 Maltepe, Çayeli - Rize ili Çayeli ilçesine bağlı köy
 Maltepe, Derepazarı - Rize ili Derepazarı ilçesine bağlı köy
 Maltepe, Divriği - Sivas ili Divriği ilçesine bağlı köy

Marka
 Maltepe (sigara) - TEKEL, British American Tobacco Türkiye ve Tütün Rejisi tarafından üretilen beyaz karbon filtreli bir Türk malı sigara markası.

Şiir
 Maltepe (şiir) - Yahya Kemal Beyatlı'nın Kendi Gök Kubbemiz adlı kitabındaki şiirlerinden biridir.

Maltepe (anlam ayrımı)


Gordan Firić (Vareš, 1. rujna 1970.) je bivši bosanskohercegovački profesionalni košarkaš. Igrao je na poziciji beka, a bio je isto tako član bh. košarkaške reprezentacije.

Karijera
Profesionalnu karijeru započeo je 1989. godine u sarajevskoj Bosni, s kojom osvaja jugoslavenski košarkaški kup (sezona 1991./92.), a u kojoj ostaje do 1993. godine. U periodu od 1993. do 2000. godine nastupa u Italiji za pet klubova (Basket Napoli, Auxilium Torino, Basket Modena, Pallacanestro Trieste, Aurora Jesi), sveukupno odigrava 129 utakmica te prosječno po utakmici ostvaruje sedamnaest koševa, 4,8 skokova, dvije oduzete lopte i 1,9 asistencija. Sezonu 2000./01. provodi u grčkom Arisu iz Soluna (23 utakmice, prosječno 7,8 koševa, 4,2 skoka i 3,8 asistencija) i francuskom ASVEL-u iz Villeurbannea. Odatle odlazi u njemački Braunschweig, gdje, uz kratku posudbu u Auroru iz Jesija (samo četiri utakmice, 2004. godine), ostaje pet godina i odigrava 104 prvenstvene utakmice.

Na zalasku karijere odlazi u Švicarsku (Hérens iz Siona i Riviera iz Veveya) te Finsku (Tarmo iz Porvooa), a samu igračku karijeru zaključuje 2007. u klubu u kojem je ponikao - sarajevskoj Bosni.

Firić je za reprezentaciju BiH nastupio u 63 nastupa (od 1993. do 2007.), pri čemu je postigao 639 poena čime se našao na drugom mjestu najboljih strijelaca bh. reprezentacije, ispod Nenada Markovića.

Trenerska karijera

Trenersku karijeru započeo je 2008. kao trener mladih košarkaša u Basket Rimini Crabsu, što ostaje do 2014. godine kada je unaprijeđen i postaje pomoćni trener prve momčadi istog kluba. Unatoč radu s prvom momčadi, Firić je ostao izuzetno angažiran u omladinskom sektoru kluba iz Riminija, pa je tako glavni trener U-20 i U-14 momčadi.

Kroz 2012. godinu bio je izbornik kadetske (U-16) reprezentacije Bosne i Hercegovine.

Izvori

Vanjske poveznice
Profil na Eurobasket.com

Životopisi, Vareš

Gordan Firić


Vahtang, gruz. ვახტანგი (1118. – 1138.), član dinastije Bagrationi, je bio gruzijski princ. Sin je Davida IV. Gruzijskog, poznatog kao David Graditelj, kojeg je dobio najvjerojatnije s kumansko-kipčačkom princezom Gurandukht, kćerkom kana Atraka.

Dokument iz 12. stoljeća "Oporuka kralja Davida" sadrži nejasne i kontrovezne odlomke u kojima David nalaže svom najstarijem sinu Dmitru I. da postavi svog sina Vahtanga kao nasljednika, ako se on kasnije pokaže za to podoban. S obzirom na gruzijski nasljedni red temeljen na primogenituri i na naznakama da je Vahtang sudjelovao u puču protiv Demetra, moderni gruzijski povjesničari smatraju ovaj dokument krivotvorinom Vahtangovih simpatizera.

Referenca na plemićku urotu protiv Demetra može se naći u armenskim kronikama Vardana Areveltsija iz istog razdoblja. U njima Vardan ne imenuje Vahtanga izravno kao odmetničkog princa. Urota je izrežirana od strane utjecajnog plemića Ivane Abuletisdze i njegovog sina Kirkiša. Kralj je pravodobno upozoren od Ivanovog oca Abuleta. Vahtang je zarobljen, oslijepljen i bačen u tamnicu, gdje je ubrzo i umro.

Vahtangovi preci

Izvori

Bagrationi

Vahtang, sin Davida IV. Gruzijskog


An Cyperus coronarius in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni Vahl, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Carl Sigismund Kunth. An Cyperus coronarius in nahilalakip ha genus nga Cyperus, ngan familia nga Cyperaceae.

Mabibilngan ini ha Bangladesh. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Cyperus

Cyperus coronarius


Wyre Light ist ein stillgelegter Leuchtturm in der Morecambe Bay vor Fleetwood, Lancashire, England. Der Leuchtturm war ursprünglich als Port Fleetwood Lighthouse bekannt.

Nach dem Leuchtturm auf den Maplin Sands in der Mündung der Themse war dies der zweite Leuchtturm, den der Ingenieur Alexander Mitchell konstruierte. Der Leuchtturm steht auf der North Warf Bank 3,7 km vor der Küste von Fleetwood. In dem sich ständig verändernden Untergrund der Sandbank konnte ein konventioneller Leuchtturm nicht errichtet werden, deshalb kam hier Mitchells Erfindung des Schraubenträgers (englisch screw-pile), bei der der Träger in den Untergrund geschraubt wird, wahrscheinlich das erste Mal zum Einsatz kam. Der Leuchtturm steht auf sieben derartigen Trägern, die rund 4 m (13 Fuß) tief im Boden versenkt wurden, eine Plattform mit dem Haus des Leuchtturmwärters und das Leuchtfeuer trugen. Der Bau wurde am 15. November 1839 begonnen und der Turm am 6. Juni 1840 in Betrieb genommen. Das Leuchtfeuer wurde 1948 bei einem Feuer beschädigt, der Turm blieb daraufhin unbemannt und wurde 1979 durch ein Leuchtboje ersetzt. Das 14 m über dem mittleren Wasserstand befindliche Leuchtfeuer zeigte hier die Einfahrt in die Fahrtrinne der Mündung des Wyre an und wird dabei durch die beiden Leuchttürme Beach Lighthouse und Pharos Lighthouse auf dem Festland in Fleetwood unterstützt. Das Licht der beiden an Land befindlichen Leuchttürme zeigt dabei, wenn es genau übereinanderliegt bis zu einer Entfernung von 22 km von der Küste die Position des Wyre Light an.

Ein Antrag auf Anerkennung des Leuchtturms als Baudenkmal wurde 2012 abgelehnt.

Weblinks

Quellen
 Wyre Light auf PastScape von English Heritage
 Alexander Mitchell (1780 - 1868) Belfast's blind engineer auf History Ireland.
 F.J. Bigger, Alexander Mitchell, the famous blind engineer of Belfast, Belfast, 1907.
 Alan J. Lutenegger, Historical development of iron screw-pile foundations, 1836-1900 in: International Journal for the History of Engineering & Technology (Newcomen Society) 81, Januar 2011, S. 108–28.

Leuchtturm in England
Verkehrsbauwerk in Lancashire
Erbaut in den 1840er Jahren
Leuchtturm in Europa
Borough of Wyre

Wyre Light


Pretutindeni muncesc oameni este un film românesc din 1963 regizat de Jean Petrovici.

Prezentare

Note

Legături externe

Vezi și
 1963 în film

Filme românești
Filme în limba română
Filme din 1963

Pretutindeni muncesc oameni


Bes, Roma Cumhuriyeti döneminde basılan bronz bir Antik Roma sikkesidir. Bes, 2/3 as (8 unciae) değerinde olup, sadece MÖ 126'da C. Cassius tarafından 3/4 as değerinde bir sikke olan dodrans'la bir kombinasyon içinde basılmıştır.

Antik Roma sikkeleri

Bes (sikke)


Gasparine de Rohan-Rochefort, née le  à Paris et morte à Greiz le , est un membre de la maison de Rohan, devenue par mariage, de 1822 à 1836, princesse consort de la branche aînée de Reuss-Greiz.

Biographie

Famille
Gasparine de Rohan-Rochefort, née à Paris, rue du Théâtre français, le , est la troisième fille de Charles-Louis de Rohan-Rochefort, prince de Montauban (1765-1843) et de Marie-Louise de Rohan-Guéméné (1765-1839). Elle a deux sœurs aînées : 1) Hermine (1785-1843) et 2) Armande (1787-1864), ainsi que deux frères cadets : 1) Camille (1800-1892), prince de Guéméné et 2) Benjamin (1804-1846).

Mariages et descendance
Gasparine de Rohan-Rochefort épouse à Prague le  Henri XIX de Reuss-Greiz (né à Offenbach-sur-le-Main le  et mort à Greiz le ), prince régnant à Greiz de 1817 à 1836.

Le couple est parent de deux filles :

 Louise de Reuss-Greiz, née le  à Greiz et morte à Ernstbrunn, Basse-Autriche, le , elle épouse en premières noces à Greiz le  le prince Édouard de Saxe-Altenbourg (1804-1852), puis en secondes noces à Greiz, le  Henri IV futur prince régnant (1878) de la branche cadette de Reuss-Köstritz, dont postérité des deux unions ;

 Élisabeth de Reuss-Greiz, née le  à Greiz et morte à Berlin le , elle épouse à Greiz le , Charles-Egon III de Fürstenberg (1820-1892), dont postérité.

Mort
Gasparine de Rohan-Rochefort, veuve depuis 1836, meurt, à l'âge de  à Greiz, le . Elle est inhumée le  suivant à Loukov.

Notes et références

Notes

Références

Bibliographie

 .

Liens externes

Rohan-Rochefort
Gasparine
Naissance en septembre 1798
Naissance dans l'ancien 11e arrondissement de Paris
Décès en juillet 1871
Décès à Greiz
Décès à 72 ans
Princesse allemande du XIXe siècle
Princesse Reuss

Gasparine de Rohan-Rochefort


Der Terzenbrunn ist eine Kapelle in Arnshausen, einem Ortsteil des in Unterfranken gelegenen Kurorts Bad Kissingen. Der Terzenbrunn gehört zu den Bad Kissinger Baudenkmälern und ist unter der Nummer D-6-72-114-167 in der Bayerischen Denkmalliste registriert.

Geschichte

Anfänge
Der Standort der heutigen Kapelle Terzenbrunn ist seit dem 17. Jahrhundert als an einer Quelle gelegener Gnadenort bekannt, an dem sich damals bereits eine kleine Kapelle befand. Der Sage zufolge hatte sich Gudelinde, die Gattin von Iring, dem Schlossherrn der Eiringsburg, bei einem Ausritt verirrt. Iring soll sich auf die Suche nach ihr gemacht haben und gelobt haben, an dem Ort, an dem er sie finden würde, eine Kapelle zu errichten. Die ersten nachweislichen Belege stammen von 1651 für einen Opferstock sowie von 1752 für eine kleine Kapelle oder ein Heiligenhäuschen.

Der Name der Kapelle, der Heilkräfte bei Kinderwunsch oder der Heilung von Krankheiten nachgesagt wurden, wandelte sich von "Datzenbrünn" über "Derzenbrunn" zu "Terzenbrunn". Eine Theorie besagt, dass der Name von einer Zollstation herrührt, der im 14. Jahrhundert als Würzburger Lehen Abgaben für Endres von Eltingshausen sammelte; aus "Datz(en)", der Bezeichnung für den damaligen Zoll beziehungsweise dessen Abgabe, sei dann der Name des Gnadenortes entstanden.

Einer anderen Sage zufolge entstammt der Name der Kapelle einer Begebenheit aus dem Dreißigjährigen Krieg. So soll eine Gruppe von zehn Frauen auf der Flucht vor den nahenden Schweden Zuflucht in der Kapelle gefunden haben. Einer der schwedischen Soldaten soll, als er die Frauen verhöhnte, beim Betreten der Kapelle gestürzt sein und den Tod gefunden haben. Einer anderen Version zufolge wurde er geheilt, mal weil er betete und aus der Quelle trank, mal wurde er von einem Klausner gesundgepflegt und bekannte sich zum Christentum.

Die Erwähnung einer Wüstung in einer Fuldaer Tradition aus den Jahren 815 und 816 ("In page Salageue ad Arinebrunnen" oder "Arnebrunnen" oder "Arinsbrunnen") könnte sich auf den Terzenbrunn beziehen; jedoch ist ein Zusammenhang mit dem Gnadenort oder gar mit Arnshausen nicht sicher erwiesen. Ähnlich verhält es sich mit einer Erwähnung vom 29. April 1503 bezüglich des Tausches einer Kapelle namens Stae Crucis durch Vikar Johann Eckart mit dem Herbstädter Pfarrer Georg Beutler. Da jedoch die Urkunde, auf die sich R. Emmerich in diesem Zusammenhang in seiner Chronik des Dorfes Arnshausen bezieht, im Zweiten Weltkrieg beim Bombenangriff auf Würzburg verloren gegangen ist, ist jedoch unklar, ob es sich hier um den Gnadenort Terzenbrunn oder eine inzwischen abgegangene Kapelle handelt.

Neubau von 1861

Anfang des 19. Jahrhunderts beklagte der Arnshausener Pfarrer Philipp Carl Manger, dass sowohl die räumliche Entfernung der Kapelle als auch die geringe, lediglich vier Menschen Platz bietende Größe der Kapelle zu einem unsittlichen Verhalten seiner Gläubigen führe. Jedoch blieb die Situation bestehen, da das in Euerdorf ansässige Königl. Landgericht eine Kränkung der Gläubigen in ihren religiösen Gefühlen bei einer Versetzung der Kapelle neben die Arnshäusener Kirche befürchtete.

Eine Anordnung zum Neubau der Kapelle unter Planung durch den Kissinger Bauinspektor Rösser erfolgte dann aber am 29. März 1861. Die Finanzierung erfolgte durch Spenden sowie durch eine Sammlung in den Nachbargemeinden. Am 24. Juli 1861 erfolgte die Legung des Grundsteins, dem im Sinne einer Zeitkapsel Geldstücke aus dem Jahr 1861 eingelegt wurden. Am 4. November 1861 erfolgte die Einweihung der neuen Kapelle, die dem Hl. Kreuz und dem Hl. Antonius geweiht wurde. Am 20. November 1861 wurde der bisherige Brunnen verschüttet; 1862 erfolgte die Anlage eines neuen Brunnens.

Nach 1861

Am 5. Oktober 1862 wurde an der Kapelle ein vom Münchener Maler Georg Grumbach geschaffener und mit Leuchtern für jede Station versehener Kreuzweg eingeweiht; der Kreuzweg ist inzwischen verschollen. Im gleichen Jahr entstanden im Waldweg hinter dem Terzenbrunn aus Holz gefertigte Fünf-Wunden-Stationen; sie wurden im Jahr 1885 durch Stationen aus Blech ersetzt.

Über der im Jahr 1803 gefassten Quelle entstand im Jahr 1898 eine Lourdes-Grotte mit einer von Valentin Weidner geschaffenen Madonnenfigur. Im Frühjahr 1900 entstand mit der Ölberg-Grotte eine weitere Grottenanlage am Terzenbrunn. Aus der zweiten Hälfte des 19. Jahrhunderts stammt das zum Terzenbrunn gehörende, aus Sandstein bestehende Flurkreuz.

Im Rahmen des Anschlusses des nahe gelegenen Eltingshausen an das Schienennetz zwischen 1869 und 1871 entstand die am Terzenbrunn vorbeiführende Eisenbahntrasse, bei deren Bau der Oerlenbacher Bürger Josef Kuhn durch nachstürzende Erdmassen zu Tode kam. Die seit jeher in Eltingshausen herrschende Wasserknappheit spitzte sich im Jahr 1896 derart zu, dass die Bewohner des Ortes ihr Trinkwasser aus dem Terzenbrunn beschafften.

Bei einer Renovierung des Terzenbrunn im Jahr 1897 erfolgte eine Zumauerung der von Säulen getragenen Vorhalle, die bei einer weiteren Renovierung im Jahr 1969 wieder rückgängig gemacht wurde. Im September 1903 entstand der Glockenturm der Kapelle. Einer Sage zufolge stammt dessen im Jahr 1904 eingebaute Glocke, die die Jahreszahl "1518" trägt, vom Nordturm der Burgruine Botenlauben, der einst als Hauskapelle der Burg genutzt wurde. Eine weitere Renovierung am Terzenbrunn erfolgte im Jahr 1926.

Es erfolgten auch Einbrüche am Terzenbrunn, die neben dem Opferstock auch die künstlerische Ausstattung der Kapelle zum Ziel hatten. Pfarrer Georg Michael Stock beklagte entsprechende Vorfälle aus den Jahren 1905 und 1906. Weitere Vorfälle dieser Art ereigneten sich 1975 und Anfang der 1980er Jahre.

Im Jahr 1932 beklagte sich Pfarrer Josef Drechsel über lärmende Sportveranstaltungen am Terzenbrunn und schlug deren Verbot in einem Umkreis von 200 Metern vor.

Im Jahr 1939 wurde am Terzenbrunn das Christkönigsbild (auch Trutzstatue genannt) eingeweiht, das der Bildhauer Joseph Kirchner aus Hausen (heute Stadtteil von Bad Kissingen) geschaffen hatte. Im Jahr 1975 fiel die Statue einem Diebstahl zum Opfer.

Zweiter Weltkrieg
Während des Zweiten Weltkrieges diente die Kapelle ab 1939 als Scheinbahnhof, um feindliche Flugzeuge von Arnshausen und andererseits von den Tanklagern im nahen Oerlenbach abzulenken. Noch heute ist der Damm der Schienen, die direkt an der Kapelle vorbeiführten, zu erkennen. Reste von Splittergräben und Unterständen lassen die Errichtung von Kesselwagen- und Güterwaggonattrappen vermuten.

Um das Bodenlauben-Glöckchen vor der staatlich verordneten Metallverschrottung zu retten, wurde es vorübergehend aus dem Glockenturm entfernt.

Nach 1945
Durch eine Renovierung im Jahr 1969 bekam der Terzenbrunn ein grundlegend neues Erscheinungsbild. Die Zumauerung der Vorhalle sowie die dortigen Votivtafeln wurden entfernt, der Innenraum der Kapelle neu gestaltet. Zum Schutz vor Feuchtigkeit wurde eine Dachrinne am Dach befestigt, das Dach selbst wurde mit einer Spezialfarbe versehen. Bildwerke, die in der Vergangenheit oft Opfer von Raub geworden waren, wurden durch Bildnisse ersetzt, die von Kunstmaler Otto Kraus direkt an die Wand gemalt wurden.

Seit 2002 gehört der Terzenbrunn zu den Stationen des "Fränkischen Marienwegs".

Im Oktober 2011 wurde mit einer Restaurierung der von Valentin Weidner geschaffenen und in der Grotte befindlichen Marienstatue begonnen. Jedoch erwies sich das ursprünglich angedachte Verfahren zum Einlassen der Statue als unpraktikabel, so dass stattdessen Leinöl eingesetzt wurde. Da sich das ursprünglich auf den 1. Mai vorgesehene Ende der Restauration auf Grund des gewünschten intensiven Eindringens des Öls in das Material der Statue verzögerte, wurde die Madonna des Terzenbrunns vorübergehend durch die Marienfigur des Pfarrheims der Bad Kissinger Pfarrei ersetzt. Nach Fertigstellung der Renovierung wurde die Madonna am 1. Juni 2014 am Terzenbrunn neu geweiht.

Zum Terzenbrunn gehörende Flurdenkmäler

Fünf-Wunden-Weg

Die fünf Stationen des Fünf-Wunden-Weges stehen jeweils auf einem Sandsteinsockel. Diese tragen jeweils ein 1,30 Meter hohes Flacheisen, auf dem sich jeweils eine 21 cm/28 cm große Blechtafel befindet. Diese Blechtafeln schließen jeweils halbrund ab, werden von einem ausgebogten Blech überdacht und von einem kleinen griechischen Kreuz bekrönt. Die einzelnen Stationen sind jeweils mit Ölfarbe auf die Blechtafeln gemalt.

Lourdes-Grotte

Die 1898 entstandene Lourdes-Grotte mit der Madonnenfigur gehört zu den Bad Kissinger Baudenkmälern und ist unter der Nummer D-6-72-114-167 in der Bayerischen Denkmalliste registriert. Die Lourdes-Grotte entstand über einer Quelle neben der Kapelle. Die Quellfassung aus Sandstein entstand laut Inschrift im Jahr 1803. Die im Jahr 1898 entstandene Lourdes-Grotte über der Quellfassung ist etwa sechs Meter hoch. Die für die Grotte benötigten Steine wurde laut Arnshausener Pfarrarchiv dem Spitalholz hinter der "Schwarzen Pfütze" entnommen. Die Rückwand der Lourdes-Grotte besteht aus Muschelkalkbruchsteinen. Die Rückwand der Grotte beherbergt einen im September 1903 entstandenen Einbau, der mit einer Eisentür verschlossen ist. In diesem Einbau hängt eine Glocke.

Die Madonnenfigur wurde im Jahr 1898 von Bildhauer Valentin Weidner für ein Honorar von 200 M aus "französischem Stein" geschaffen. Am 21. Juli 1898 wurde die 7 bis 8 Zentner schwere Marienfigur aus Seifenstein in einer feierlichen Prozession von Bad Kissingen zum Terzenbrunn gebracht. Die Einweihung der Lourdes-Grotte erfolgte am 21. August 1898.

Ölberg-Grotte

Die im Frühjahr 1900 entstandene Ölberg-Grotte befindet sich wenige Meter neben der 1898 entstandenen Lourdes-Grotte über der Quellfassung. Sie besteht aus unregelmäßigen Natursteinen und ist 2,5 Meter lang, 2,5 breit und 2 Meter hoch.

Flurkreuz

Das aus der zweiten Hälfte des 19. Jahrhunderts stammende Flurkreuz gehört zu den Bad Kissinger Baudenkmälern und ist unter der Nummer D-6-72-114-167 in der Bayerischen Denkmalliste registriert. Zwei Stufen führen zu dem 1,45 Meter hohen Sockel, auf dem sich ein Zitat aus dem Lukas-Evangelium befindet: "Vater! In deine Hände befehle ich meinen Geist" . Der Kreuzstamm ist 3,75 Meter hoch und trägt einen lebensgroßen Korpus. Dieser besteht aus Kunststein und stammt wohl aus einer, vielleicht durch Kriegsschäden nötig gewordenen Restaurierung.

Literatur
 Josef Wabra: Geschichten und Sagen des Kissinger Raumes, Landeskundliche Schriftenreihe für das nördliche Unterfranken, Heft 3, herausgegeben von der Arbeitsgemeinschaft Rhön/Saale/Sitz Bad Kissingen, Bad Kissingen, 1965, S. 70–72
 Elisabeth Keller: Die Flurdenkmale im Landkreis Bad Kissingen, Band 1, Eigenverlag des Landkreises Bad Kissingen, 1978, S. 28 (Lourdes-Grotte mit Madonnenfigur)
 Elisabeth Keller: Die Flurdenkmale im Landkreis Bad Kissingen, Band 1, Eigenverlag des Landkreises Bad Kissingen, 1978, S. 28–29 (Ölberg-Grotte)
 Elisabeth Keller: Die Flurdenkmale im Landkreis Bad Kissingen, Band 1, Eigenverlag des Landkreises Bad Kissingen, 1978, S. 29 (Flurkreuz)
 Elisabeth Keller: Die Flurdenkmale im Landkreis Bad Kissingen, Band 1, Eigenverlag des Landkreises Bad Kissingen, 1978, S. 30 (Fünf-Wunden-Weg)
 Edi Hahn: Bad Kissingen und seine Umgebung die schönsten Sagen, Legenden und Geschichten. Bad Kissingen 1986, ISBN 3-925722-01-7.
 Beiträge zur Ortsgeschichte Nr. 3, April 1986.
 Beiträge zur Ortsgeschichte Nr. 4, August 1986.
 Werner Eberth: Valentin und Hans Weidner (1848–1919), (1875–1953). Bildhauer des Historismus in Franken, Ergänzungen zum "Kissinger Heft" Band 1, Beiheft zur Ausstellung: "Der Bad Kissinger Bildhauer Valentin Weidner" 1992, Theresienbrunnen-Verlag, Bad Kissingen 1996

 Opferstock zum Wallfahrtsort – Gläubige feiern im Mai das 150-jährige Bestehen des Terzenbrunns bei Arnshausen" – "Main-Post"-Artikel vom 13. März 2011.

Weblinks

 Terzenbrunn. In: Wallfahrt.Bistum-Wuerzburg.de
 Kapelle Terzenbrunn. In: Rhoenfuehrer.de

Einzelnachweise

Kirchengebäude in Bad Kissingen
Baudenkmal in Bad Kissingen
Erbaut in den 1860er Jahren
Heilig-Kreuz-Kirche
Antoniuskirche
Kirchengebäude in Europa
Arnshausen

Terzenbrunn