ලොතාල් (ගුජරාටි: લોથલ ) යනු පුරාතන ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරයෙහි ඉතා වැදගත් නගර අතුරින් එකකි. වර්තමාන ගුජරාට් ප්‍රාන්තයේ බාල් ප්‍රදේශයෙහි පිහිටා ඇති මෙය ක්‍රිපූයු 2400 ක පමණ ඈත ඉතිහාසයකට හිමිකම් කියයි. 1954 දී සොයාගත් ලොතාල්හී කැණීම් කටයුතු, 1955 පෙබරවාරි 13 දින සිට  1960 මැයි 19 දින දක්වා සිදුකරන ලද්දේ පුරාතන ස්මාරක සංරක්ෂණය සඳහා ඉන්දියානු රජයේ නිල කාර්යාංශය වූ  ඉන්දීය පුරාවිද්‍යාත්මක මිනින්දෝරු ආයතනය (ASI) විසිනි. වර්තමානයෙහි එය වට කොට පිහිටි කච් කාන්තාරය  අරාබි මුහුදෙහි කොටසක්ව පැවැති කාලයෙහිදී සින්ද්හී හරප්පානු නගර  හා සව්රාෂ්ට්‍ර  අර්ධද්වීපය අතර වෙළෙඳ ගමන් මගෙහි සාබර්මාටි නදියෙහි පුරාතන ගමන් මගට  — ලොව අප දන්නා පැරණිතම — ලොතාල්හී  නැව් තටාකය විසින් නගරය සම්බන්ධ කෙරිණි.  එහි පබළු, මැණික් සහ වටනා ආභරණ වෙළඳාම  බටහිර ආසියාවේ සහ අප්‍රිකාවේ ඈත කෙළවර දක්වා ලඟාවූ, ඉතා වැදගත් සහ සඵල වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානයක්ව එය පුරාතන කාලයෙහි පැවතිණි. පබළු-තැනීම සඳහා සහ  ලෝහ විද්‍යාවෙහිදී ඔවුන් පුරෝගාමීව ඇරඹූ ක්‍රමවේද හා මෙවලම් වසර 4000 කට වඩා අධික කාලයක් භාවිතයෙහි පැවතිණි.

එහි විද්‍යාඥ‍යෝ සිප්පි මාලිමාවක් භාවිතයෙන් ක්ෂිතිජය හා අහස 8-12 කොටස් ගණනකට බෙදීමට සමත් වුහ. ඔවුහු ග්‍රීකයන්ට අවු. 2000 කට පෙර තාරකා අධ්‍යයනය හා නාවික කටයුතුවල පුරෝගාමීන් වුහ.

ලෝතාල්, අහම්බාද් දිස්ත්‍රික්කයේ සරග්වාල ග්‍රාමය අසල පිහිටා තිබුණි. එය අහම්බාද්- භව්නගර් දුම්රිය මාර්ගයේ පිහිටි ලොතාල් - භූමි දුම්රිය ස්ථානයට කී.මි 6 ක් ගිනිකොණ දෙසින් පිහිටා ඇත. අහම්බාද්, භව්නගර්, රාජ්කොත් හා ඩොල්කා යන නගර සියල්ලම කරා දිවෙන මාර්ග හා සම්බන්ධව පවති. ආසන්නයේම පවතින නගර වන්නේ ඩොල්කා හා බගෝධරය. 1961 නැවත ආරම්භ වු කැණීම් මඟින් පුරාවිද්‍යාඥයෝ උතුරු, නැගෙනහිර හා බටහිර ප්‍රදේශයේ තනන ලද අඟල් මතු කර ගත්හ. ඒවා නැව් තටාකය හා ගංගාව සම්බන්ධ කළ පීලි ලෙස භාවිතා වී තිබුණි.

එම කැණීම් ප්‍රදේශයට ආසන්නයේ පුරාවිද්‍යාත්මක කෞතුගාරය පිහිටා තිබෙන අතර එහි සින්දු යුගයේ වටිනා පුරාවස්තු තැන්පත් කර තිබේ.

ඉතිහාසය
හරප්පානු ජනතාව පැමිණීමට ප්‍රථම (ක්රි.පු. 2400 වෙනි ශත වර්ෂය) ලෝතල් ගම්මානය කම්බාට් මුහුදු බොක්ක හරහා ගොඩ බිම වෙත ළඟාවීමට පහසුකම් සැපයු ගංඟාව ආශ්‍රිතව පිහිටි කුඩා ගම්මානයක් විය. මෙහි වාසය කළ ස්වදේශීක ජනතාව යහපත් ආර්ථික තත්ත්වයකින් යුක්ත වු බව මෙම ප්‍රදේශයෙන් හමුවු තඹ වස්තු, මාල සහ අඩු වටිනාකමින් යුත් මැණික් වර්ග ආදියෙන් පැහැදිලි වෙයි. මෙම ප්‍රදේශයෙන් හමුවු මැටි භාණ්ඩ සිනිදු මැටි වලින් නිම වු ඒවා වන අතර ඒවායේ පෘෂ්ඨ මයිකා පාෂාණ භාවිතයෙන් රතු පැහැයට හරවා තිබුණි. මොවුහු අර්ධ වශයෙන් ඔක්සිකාරක වූත් අර්ධ වශයෙන් ඔක්සිහාරක වූත් මැටි භාණ්ඩ තාපනය කිරීමේ ක්‍රම වේදයක් වැඩි දියුණු කළ අතර එය ඔස්සේ කළු සහ රතු පැහැයෙන් යුතු වු මැටි භාණ්ඩ වෙනුවට මයිකා රතු පැහැයෙන් යුතු වු මැටි භාණ්ඩ නිර්මාණය කිරීමට සමත් විය. ලෝතල් ගම්මානය වෙත හරප්පානු ජනතාව ඇදී ඒම සදහා ඒ ආශ්‍රිතව පිහිටි ආරක්ෂිත වරාය, කපු සහ සහල් නිෂ්පාදනය සදහා ඉතා සුදුසු වු පරිසරය සහ පබලු නිර්මාණය කිරීමේ කර්මාන්තය හේතු විය. මේ සමය වන විට ලෝතල් ගම්මානය ආශ්‍රිතව නිර්මාණය කෙරුනු පබලු සහ මැණික් වර්ග සදහා බටහිර රටවල දැඩි ඉල්ලුමක් විය. මෙසේ ලෝතල් ගම්මානය වෙත පිටතින් පැමිණි ජනතාව එහි සිටි ජනතාව සමග සාමකාමීව ජීවත් වු අතර ගම්මානයේ මුල් පදිංචි කරුවන් ක්‍රමයෙන් පිටතින් පැමිණි ජනතාවගේ ජීවන ක්‍රමයටම හුරුවූහ. මේ බව වර්ධනය වු වෙළද කටයුතු සහ විවිධ කටයුතු සදහා භාවිතා කළ ක්‍රම වෙනස් කිරීම මගින් පැහැදිලි වෙයි. මේ අතර හරප්පානු ජනතාව ස්වදේශීක ජනතාවගෙන් මැටි භාණ්ඩ නිපදවීමේ ක්‍රමය ඉගෙන ගත්හ.

ලෝතාල් - නගර නිර්මාණය

ක්‍රි.පු. 2350 දි ඇති වු විශාල ගංවතුරකින් ලෝතාල් ගම්මානය හා  එහි වු ජනවාස විනාශ විණි. ලෝතාල් අවට විසු හරප්පාවරු හා සින්ද්වරු මෙම අවස්ථාව ප්‍රයෝජනයට ගෙන තම නගර වඩා සැලසුම් සහගතවත් විශාලවත් නිර්මාණය කිරීම ආරම්භ කළහ. ලෝතාල් සැලසුම් ශිල්පීන් තම නගරය නිරතුරුව ඇතිවන ගං වතුර විපත් වලින් බේරා ගැනීමට කටයුතු කළහ. නගරයේ 1-2 m පමණ උස (අඩි 3-6) වේදිකාවක් ගඩොල් වලින් තැනු ඔවුන් එක එකක් මත මැටියෙන් තැනු ගෙවල් 20-30 අතර ප්‍රමාණයක් ගොඩනැගූහ. නගර  බලකොටුව, නගර ප්‍රාසාදය හා පහත් නගරය ලෙස කොටස් වලට බෙදන ලදී. නගරයේ පාලකයෝ නගර ප්‍රසාදයේ විසු අතර එහි නාන කාමර, භූගත හා ඉහළ කානු පද්ධති (පිළිස්සු ගඩොලින් තැනු) හා පානිය ජල ළිඳක් පැවතුණි. නගරය තවත් උපකොටස් දෙකකට බෙදන ලදී. උතුරේ සිට දකුණට විහිදෙන ප්‍රදේශය ප්‍රධාන වානිජ ප්‍රදේශය විය. එහි පොහොසත් හා සාමාන්‍ය වෙළඳුන්ට අයත් කඩසාප්පු  තිබු අතර හා කැටයම්කරුවෝ ද විසුහ. නගරයේ නිවාස කඩ වීදියෙන් දෙපසට පිහිටා තිබුණි. ලෝතාල් සමෘද්ධියට පත්වෙත්ම නගරයේ ප්‍රමාණයද විශාල කරන ලදී.

ලෝතාල් ඉංජිනේරුවෝ වෙළදාම සඳහා නැව් තටාකයන් හා බඩු ගබඩාවක් තැනීම සඳහාත් මුල්  තැන ලබා දී තිබුණි. මෙම ගොඩනැංවීම නැව් තාටාංගනයක්ද එසේත් නැතිනම් එහි ප්‍රමාණයේ ඇති කුඩා භාවය නිසා එය වාරිමාර්ග වැවක්ද යන්න පිළිබඳව සමකාලීන පුරාවිද්‍යාඥයන් අතර මතවාද පවතී. නැව් තාටාක නගරයෙන් නැගෙනහිර දෙස පිහිටා තිබුණි. මෙය ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ අග්‍ර ඵලයක් ලෙස පුරාවිද්‍යාඥයෝ සලකති. එහි රොන්මඩ තැන්පත් වීම වැළැක්වීම සඳහා එය ප්‍රධාන ගංගාවේ ජල ප්‍රවාහනයෙන් ඉවත්ව පිහිටා තිබුණු අතර වඩදියේදි පවා නැවකට තුළට ඇතුල් වීමට අවස්ථාව සලසා දී තිබුණි. ගබඩාව නගර ප්‍රසාදය ආසන්නයේ 3.5 m උසැති (අඩි 10.5) ගඩොල් වේදිකාවක් මත තනා තිබුනි. එම නිසා පාලකයාට ගබඩාවේ හා වරායේ සිදුවන ක්‍රියාකාරිත්වය එකවරම නිරීක්ෂණය කිරීමේ හැකියාව ලැබුණි. බඩු තොග ප්‍රවාහනය සඳහා මැටි ගඩොලින් තැනු 220 m දිගැති රේගුවක් තිබු අතර එය නැව් තටාකයේ බටහිර අන්තයේ පිහිටා තිබුණි. එහි සිට ගබඩාව දක්වා දිවෙන බෑවුමක් පිහිටා තිබුණි. ගබඩාවට විරුද්ධ දෙසින් ඉතා වැදගත් පොදු ගොඩනැගිල්ලක් පිහිටා තිබු අතර එහි සැකිල්ල සම්පුර්ණයෙන්ම විනාශව ගොස් ඇත. නගරය පැවති මුළු කාලයේම නගරයට ගංවතුර හා කුණාටු රාශියකට මුහුණ දීමට සිදුවිය. නැව් තටාකාංගනය හා නගරයේ පිටත ප්‍රාකාර හොඳින් නඩත්තු කෙරිණ. නගරයේ නිරතුරුව සිදුවු නැවත ගොඩනැංවීම් මඟින් වෙළදාමේ වර්ධනය හා සමෘද්ධිය අපේක්ෂා කෙරිණි. සමෘදධිමත්භාවය වැඩිවෙත්ම ලෝතාල් වාසීන් ප්‍රාකාර හා නැව් තටාංගය නඩත්තු කිරීම අතපසු කළ අතර මෙය තම පද්ධතිය පිළිබඳව පැවති ඉහළ විශ්වාසය හේතුවෙන් සිදුවුවා විය හැකිය. සාමාන්‍ය විශාලත්වයන් සහිත ගංවතුර තත්ත්වයකදි  (ක්‍රි.පු 2050) මෙම ගොඩනැංවීමේ දුර්වලතා හෙලිවුවද එම ගැටළු වලට නිසි පිළියම් නොයොදන ලදී.

ලොතාල් - පුරාවිද්‍යාව

ලෝතාල් යන වචනයේ අර්ථය "මළවුන්ගේ ගොඩැල්ල" යන්නයි. මෙය අසාමාන්‍ය නමක් නොසැලකෙන්නේ මෙහෙන්දජාරෝ හා සින්ධි යන නගර වල අර්ථය ද එයම වන බැවිනි. ලොතාල් අවට ගම්වාසිහූ එම ප්‍රදේශයේ පැරණි නගරයක් පැවති බවත්, එහි මනුෂ්‍ය ඇටසැකිලි පිළිබඳවත් දැන සිටියහ. 1850 පමණ මෑත භාගය වනතෙක්ම මෙම වරායට බෝට්ටු පැමිණි අතර 1942 දී බ්‍රෝච් සිට සර්ග්වාලා වෙත දැව ප්‍රවාහනය කෙරුනේ මේ හරහාය. දැනට පවතින රොන්මඩ සහිත කුඩා ඇලමාර්ගය භො‍්ලාඩ්, ලෝතාල් හා සර්ග්වාලා සම්බන්ධ කරන අතර එය භෝලාඩ්, ලෝතාල් හා සර්ග්වාලා සම්බන්ධ කරන පැරණි ඇල මාර්ගයක හෝ ගංගාවක කොටසක් බවට විශ්වාස කෙරේ. ඉන්දියාව 1947 දී කොටස් දෙකකට වෙන්වීමෙන් අනතුරුව මොහන්දජාරෝ හා හරප්පා ඇතුළු පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන බොහොමයක් පාකිස්ථානයට අයත් විය. ඉන්දියානු පුරාවිද්‍යාත්මක ආයතනය විසින් (ASI) ගුජරාටයේ පවතින මෙවැනි ප්‍රදේශ ගවේෂණය හා කැණීම සිදු කිරීම සඳහා නව වැඩපිළිවෙලක් සකස් කරන ලදි. 1954 සිට 1958 කාලය තුළ තුෂ් සිට සෞරාෂ්ට්‍ර අර්ධද්වීපය දක්වා ස්ථාන 50 ක් පමණ කැණීම් කරන ලද අතර එය හරප්පන් ශිෂ්ටාචාරයේ සීමා දක්වා විහිදිනි. ලෝතාල් මොහෙන්දජාරෝවෙන් 270 km දුරින් සින්ද්හි පිහිටා ඇත. ලෝතාල්හි ප්‍රධාන නගරය කුඩා ප්‍රමාණයෙන් යුක්ත නිසා එය විශාල ජනාවාසයක් නොවන බව පෙනේ. එහි නැව් තටාකය ලෙස හඳුන්වන ස්ථානය වැවක් විය හැකි බවට මතයක් පවති. කෙසේ වෙතත් ASI හා වෙනත් සමකාලීන පුරාවිද්‍යාඥයින්ට අනුව සින්ද් සිට ගුජරාටයේ සෞරාෂට්‍රය තෙක් විහිදී තිබුණු වෙළඳ මාර්ගයේ පැවති ප්‍රධාන ගංගා පද්ධතියේ ලෝතාල් නගරය කොටසකි. සොහොන් බිම් වලින් ලැබුණු සාක්ෂි වලට අනුව එහි වැසියෝ ඩ්‍රාවිඩිය, ප්‍රාග්-ඔස්ත්‍රෙලොයිඩ් හෝ මධ්‍යධරණි ශරීර ලක්ෂණ වලින් යුක්ත වුහ. ඉන්දියා‍වේ පුරාවිද්‍යාත්මක එකතුවෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් හමුවුයේ ලෝතාල් නගරයෙනි. එය හරප්පා සංස්කෘතියේ කොටසකි.

මොහෙන්දජා‍රෝ හි හරප්පා හි ඉන්දු ශිෂ්ටාචාරය පිරිහි ගිය ද ලෝතාල් නගරය ඉන් බොහෝ අවුරුදු ගණනාවකට පසුවත් සමෘද්ධිමත්ව පැවතුණි. එහෙත් කුණාටු හා ගංවතුර වැනි ස්වභාවික විපත් වලින් නිතරම හානි පැමිණුන හෙයින් එයින් සංස්කෘතියේ තුලනය නැති වි එහි අවසානය ළඟා විය. භූවිද්‍යාත්මක පර්යේෂණවලින් සොයාගත් පරිදි ලෝතාල් නගරය ජනශුන්‍ය වන සමයේ එහි නියඟයක් පැවතිණි. ලෝතාල්හි ලවණ වඟුරක්ව පැවති ගොඩැල්ලක් දක්නට ලැබේ. චන්ද්‍රිකා ඡායාරූප වලට අනුව 30 km පමණ ගංගාවක් ලෝතාල් අසල තිබු බවට 2004 දී හෙළිකර ගැනුණි.

ලෝතාල් ආර්ථිකය හා නගර සංස්කෘතිය

ලෝතාල් නගරයේ හා එහි කොටස්වල පැවති යහපත් සංවිධානාත්මකභාවය නිසා එයින් හරප්පාවරු ඉතාම විනයගරුක හා හැදියාවකින් යුත් මිනිසුන් වු බව පැහැදිලි වේ. මෙහි වාණිජ හා පාලන කට‍යුතු සිදුවුයේ එකල පැවති පිළිගත් ක්‍රමයකට අනුවය. නගර සභා පාලනය දැඩි වු අතර මාර්ගයේ පළල, බො‍හෝ කාලයක් යනතුරු ඒ ආකාරයෙන්ම පැවතුණි . නිවාසවල ඝන අපද්‍රව්‍ය එක් රැස්කර ගැනීමට කොටසක් වෙන්කර පැවති අතර, එමඟින් නගරයේ අපද්‍රව්‍ය ප්‍රවාහන පද්ධතිය අවහිර වීම වැළැක්විණි. නගරය පිරිසිදුව තබාගත් අතර කාණු පද්ධති ඔස්සේ අපද්‍රව්‍ය ගංගාවට බැහැර කරන ලදි. නව ප්‍රාදේශිය හරප්පා කලාවක් බිහි වු අතර, ජනප්‍රවාදවල සඳහන් සත්ව රූප හා කථා චිත්‍රයට නැඟීම ද ආරම්භ විණි. ගිනිදෙවියන් පිදිම අලංකාරව කැටයමට නඟා ඇති අතර එමඟින් ලෝතාල්හි සංස්කෘතියේ හා සමෘද්ධියේ උසස් භාවය පැහැදිලි වේ.

ඔවුන්ගේ ආයුධ හා මෙවලම්, වානේ මෙවලම්, තරාදි පඩි, පරිමාණ, මුද්‍රා හා විසිතුරු බඩු වැනි සියළුදේම එකම තත්වයකට හා උසස් නිමැවුමකින් නිපදවා තිබුණි. මොහෙන්දජාරෝ හා හරප්පා තඹ, තිරුවාණ හා සාමාන්‍යයෙන් වටිනා ගල් වර්ග ආනයනයේ වැදගත් වෙළඳ මධ්‍යස්ථාන වු අතර එම අභ්‍යන්තර ගම්මාන හා නගරවලට තොග වශයෙන් බෙදාහරින ලදි. එහි මහා පරිමාණයේ තඹ භාණ්ඩ, බිළී කටු හා හෙල්ල හා විසිතුරු බඩු නිෂ්පාදනය විය. පබළු, මැණික් හා ඇත්දළ ඔවුන් අපනයනය කළෝය. ශෛලමය පිහි මඟින් ගෙදරදොර අවශ්‍යතා ඉටුකර ගත හැකි විය. මෙවැනි වෙළඳ ජාලයක් නිසා එහි වැසියෝ ඉතා සමෘද්ධිමත් වු අතර එය ඊජිප්තුව, බහරේන් හා සුමේර් දක්වා විහිදි පැවතුණි. පර්සියානු මුද්‍රා ලෝතාල් වලින් හමුවිමෙන් මෙය වඩාත් තහවුරු වේ.

නැව් තටාකය හා ගුදම

නැව් තටාකාංගනයේ රොන්මඩ තැන්පත්වීම වැළැක්වීම සඳහා එය ඉදිකර තිබුනේ ප්‍රධාන දියවැල් මාර්ගයට ඔබ්බෙනි. නුතන සමුද්‍රජීවී විද්‍යාඥයන්ට අනුව නිරතුරුව ගමන් මාර්ග වෙනස් වන සුබ්‍රමනි ගංගාවේ මෙවැනි නැව් තටාංගයක් තැනීමට තරම් උදම් රළ පිළිබඳව උසස් දැනීමක් හා ජල ගුණ විද්‍යාව හා සමුද්‍ර ඉංජිනේරු විද්‍යාව පිළිබඳව උසස් දැනුමක් හරප්පාවරුන්ට තිබිණි. මෙය නැංගුරම් පළ හා සේවා සපයන නැව් සහිත ලෝකයේ පැරණිතම වරායක් වේ.  ලෝතාල් ඉංජිනේරුවෝ ගඩොල් වලින් තැනු ගොඩනැගිල්ලකට උදම් රළෙහි චලනයන් බලපාන ආකාරය පිළිබඳව ඔවුන් අධ්‍යනය කර ඇති බව ඔප්පු වන්නේ වරායේ බිත්ති පුළුස්සන ලද ගඩොල් වලින් තනා ඇති බැවිනි. ඔවුන් සතු මෙම දැනුම පළමු ලෝතාල් තෝරාගැනීමේදී ද හේතුවන්නට ඇත. චම්බත් බොක්කේ හටගන්නා උදම් රළ ඉතා ඉහළ උසකින් යුක්ත වන අතර, මෙම උදම් රළ සමඟින් නැවත ගංමෝය තුළට ඇතුල්වීමට හැකි වීමත් ඊට හේතු වන්නට ඇත. ඉංජිනේරුවෝ විසින් ත්‍රිපීසියම් හැඩැති (trapezoidal) ව්‍යුහයක් නිර්මාණය කරන ලදි. එය උතුරු - දකුණු අන්ත අතර 21.8 m දිගකින් යුක්ත වන හා බටහිර හා නැගෙනහිර අතර 37 m දිගකින් යුක්ත ත්‍රිපීසියම් හැඩැති ව්‍යුහයකි. තවත් මතයක් වන්නේ මෙය වාරිමාර්ග වැවක් ලෙස ප්‍රයෝජනයට ගන්නා ලද්දක් බවයි. එයට හේතුව නම් මෙම නැව් තටාකාංගනයේ දිග හා පළල ලෙස විශ්වාස කරන මිනුම් වලට අනුව එහි(නුතන ප්‍රමිතියට අනුව) නැව් රඳවා තබා ගැනීමට අපහසු වීම.

පෙර නැව් අංගනයේ උස 4.26 m පමණ වූ අතර දැන් එහි උස 3.35 m පමණ වේ. එහි ඇතුල්වීමේ ප්‍රධාන දොරටුව 12.8  m පළල වන අතර තවත් දොරටුවක් ඊට විරුද්ධ දිශාවෙන් පිහිටා තිබුණි. ජලයේ පීඩනයට ඔරොත්තු දීම සඳහා පිටත බිත්ති බෑවුම් සහිතව සාදා තිබුණි. ක්‍රි.පු. 2000 දී ගංගාවේ මාර්ගය වෙනස් වු විට 7 m පළලැති තවත් කුඩා ඇතුල් දොරක් තැනු අතර එය 2 km දිග ඇළමාර්ගයකින් ගඟට සම්බන්ධ විය 2.1 -2.4 m උසැති උදම් රළ නිසා නැව්වලට වරායට ඇතුල් වීමට හැකිවිය. අතිරික්ත ජලය 96.5 m පළල හා 1.7 m උස ඇළමාර්ගයක් ඔස්සේ පිටතට ගෙන යන ලදී. බාදිය අවස්ථාවේදි මෙම නැව් තටාකාංගනයට අවශ්‍ය වන අවම ජල ප්‍රමාණය පවත්වා ගැනීම සඳහා බිහිදොරක් පිහිටා තිබුණි. නගරයේ වාණිජ කේන්ද්‍රය වන ගබඩාව තනා තිබුනේ ඝනක හැඩැති ගල් වලින් තැනු පදනමක් මතය. මෙම කුඩා වේදිකාවට ගංවතුරෙන් සිදුවන හානි වළක්වා ගැනීම සඳහා උපරිම ආරක්ෂාව සැලසීය. නැව් තටාකාංගනය දක්වා කෙලින්ම දිවෙන මාර්ගයක් තිබු අතර භාණ්ඩ ගොඩබෑමේදී හා පැටවීමේදී එය ප්‍රයෝජනවත් විය. පාලකයින්ට නිරික්ෂණය කිරීමේදී ඇති  පහසුව සලකා ගබඩාව ප්‍රධාන නගර ප්‍රාසාදයේ පිහිටා තිබුණි. කෙතරම් ආරක්ෂක ක්‍රියාමාර්ග ගෙන තිබුණද විශාල ගංවතුරෙන් නගරයේ පරිහානිය ආරම්භ වු අතර මෙම ගබඩාවද ඉතා කුඩා එකක් බවට පත්විය.

ලෝහ කර්මාන්තය හා ආභරණ

ලොතාල්හි තඹ වෙනත් ඉන්දු ශිෂ්ඨාචාරවල තඹ මෙන් නොව ආර්සනික් මිශ්‍ර නොවු ඉතා සංශූද්ධත්වයේ පැවතුණි. ඔවුන් අරාබි අර්ධද්වීපයේ නොයෙක් ප්‍රදේශ වලින් ලෝහ කුට්ටි ආනයනය කළහ. කම්කරුවෝ එම තඹ, ටින් හා මිශ්‍ර කර කෙල්ටික, ඊ මුහුණක්, බිලිකටු, වළලු, මුදු හා හෙල්ල මුහුණත් නිෂ්පාදනය කළෝය. නමුත් ආයුධ නිෂ්පාදනය සිදුවුයේ සුළු වශයෙනි. ඔවුන් වාත්තු කිරීම සඳහා දියුණු තාක්ෂණ ක්‍රම භාවිතා කළ අතර පක්ෂින් හා සත්ව රූප නිෂ්පාදනය සඳහා එක් කොටසකින් යුත් අච්චුවක් භාවිතා කළහ. ඔවුන් හැඩ ගස්වන ලද කියත් හා පිදුම් යන්ත්‍ර ආදී අනෙකුත් සංස්කෘතින්ට ආගන්තුක වු මෙවලම් ද හඳුන්වා දුන්හ.

ලෝතාල් නගරය සිප්පි කටු නිෂ්පාදනයේ වැදගත් කේන්ද්‍රස්ථානයක් වු අතර, කුෂ් බොක්ක ප්‍රදේශයේ සිප්පි කටු බහුල වීම මෙයට හේතුවයි. පබළු, ආලේපන වර්ග, සිප්පි හා කිණිසි ආදිය අපනයනයට මෙන්ම ප්‍රාදේශීය පරිභෝජනය සඳහා ද නිපදවනු ලැබීය.

තත් සහිත සංගීත භාණ්ඩ සඳහා අවශ්‍ය කොටස්ද තැනුවේ සිප්පි කටු භාවිතයෙනි. ඇත් දළ වැඩපොළක්ද රජයේ සුපරික්ෂාව යටතේ පැවති අතර, ඇතුන් හීලෑ කිරීම පිළිබඳව අවධානයක් යොමු කර තිබුණි. කැණිම් වලදී ඇත් දළ මුද්‍රාවක්, පෙට්ටියක කොටස් සහ පිති හා කණකර ආභරණ සොයාගන්නා ලදී. ලෝතාල් වැසියෝ රන් ආභරණ හා විසිතුරු භාණ්ඩ රැසක් නිපදවුහ. මෙම ආභරණ වලින් ඉතාම අලංකාර ලෙස සැලකෙන්නේ පරිධිය 0.25mm (0.01 අඟල්) ට වඩා කුඩා වු රනින් තැනු පබළු වලින් සකස් කරගත් පොටවල් පහකින් සමන්විත මාලයයි. වර්තමාන ගුජරාම් කාන්තාවෝ කොණ්ඩ ගෙතු පසු සැරසීමට භාවිතා කරන කුඩා ආභරණ බදු රනින් කරන ලද පබළු ද එහි තිබී හමුවී ති‍බේ. බිලි පුජා සිදුකළ තැනකින් සොයාගන්නා ලද, තැනින් තැන සිදුරු සහිත විශාල තැටිය වේදික පුජකයෙකු විසින් පළඳින ලද්දක් බව විශ්වාස කෙරේ.

කර්ණාභරණ, දැතිරෝද හා හෘද වස්තුව හැඩති සිනිඳු ගල් වලින් තැනු පළඳනා ලොතාල් හි ජනප්‍රියව පැවතුණි. තඹ කම්බියක් දෙවරක් සර්පිලාකාරව කර කැවීමෙන් තනන ලද මුද්ද, වර්තමාන හින්දු විවාහ මංගල්‍යවලදී පළඳවන රන් මුදුවට සමාන වේ.

කලාව
කිෂ් හා උර් (නුතන ඉරාකය) හා ජලාබද් (ඇෆ්ගනිස්ථානය) හා සුසා (ඉරාකය) වලින් හමු වු අමුණන ලද පබළු හා නොඇමුණු දිගැටි පබළු බඳුන මඟින් ලෝතාල් පබළු කර්මාන්තය බටහිර ආසියාව පුරා කෙතරම් ජනප්‍රියව පැවතියේදැයි යන්න පෙන්වාදෙයි. එම පබළු නිර්මාණයේදි විවිධ වර්ණයේ ගල් භාවිතා කළ අතර ඒවා විවිධ හැඩ හා ප්‍රමාණ වලින් නිර්මාණය විය. ලෝතාල් පබළු නිෂ්පාදන ක්‍රමය කොතරම් දියුණු ද යත් අවු.4000 ගතවන තෙක්ම එහි කිසිම වැඩි දියුණු කිරීමක් කර නැත. චම්තාත් හි වර්තමාන පබළු නිර්මාණකරුවෝද තවමත් මෙම ක්‍රමය අනුගමනය කරති. අගස්ති වලින් තැනු පබළු, රන් ආවරණ සහිත ජැස්පර් වලින් තැනු පබළු ලෝතාල් වලට ආවේණික ලක්ෂණ සහිත වේ. මෙහි ක්ලෝරයිට් වලින් තනන ඉතාමත් කුඩා දිගැටි පබළු ඉතා ප්‍රසිද්ධ විය.

ලෝතාල් නගරයෙන් මුද්‍රා 213 ක් හමුව ඇති අතර මෙම ස්ථානය ඉන්දියාවේ තෙවැනි වැදගත්ම පුරා විද්‍යාත්මක ස්ථානයයි. මුද්‍රා ශිල්පියෝ කෙටි අං සහිත වෘෂභයන්, කඳුකර එළුවන්, කොටි හා හස්ති-වෘෂභ වැනි සංයුක්ත සත්ව රූප ද කැටයම් කිරීමට වැඩි කැමැත්තක් දැක්වුහ. සියළුම මුද්‍රාවල කෙටි සටහනක් ද දක්නට ලැබේ. භාණ්ඩ ප්‍රවාහනයේදි එම භාණ්ඩ, පැදුරු හෝ රෙදි හෝ ලණු වලින් හෝ බැඳ තඹ මුද්‍රා වලින් තැනු මුද්‍රාවකින් මුද්‍රා තබන ලදි. භාණ්ඩ ප්‍රමාණය, පාලකයාගේ මුද්‍රාව හා අයිතිකරුගේ මුද්‍රාව එම භාණ්ඩ මත සලකුණු කරන ලදි. බහරේන් වලින් හමු වු මුද්‍රාවක මකරෙක් සලකුණු කර ඇත.

ලොතාල් හි මැටි බඳුන් වර්ග දෙකක් දක්නට ලැබුණි. ආධාරක සහිත හෝ රහිත බඳුන් හා උස් බඳුන් වර්ගයනු ඒවායි. මෙවැනි බඳුන් සමකාලීන ඉන්දු සංස්කෘතියේ දක්නට නොලැබිණි. ලෝතාල් චිත්‍ර ශිල්පියෝ නවීන චිත්‍ර ශිල්පයට සමාන චිත්‍ර ක්‍රම ඉදිරිපත් කළහ. එම චිත්‍රවල තම ස්වභාවික පරිසරයේ සිටින සතුන් නිරූපණය කෙරිණි. එක් විශාල බඳුනක ඇති චිත්‍රයක තම හොටින් මසුන් ඩැහැගෙන ගසක් මත වසා සිටින කුරුල්ලන් සමූහයක් සිටින අතර නරියෙන් වැනි සත්වයෙකු එහි බිම සිටිනු නිරූපනය කර ඇත. මෙය පංචතන්ත්‍රයේ එන කපටි නරියා සහ කපුටාගේ කථාව සිහිගන්වයි. කුඩා මැටි බඳුනක පිපාසිත කපුටාගේ හා මුවාගේ කථාව ද දැක්වේ. පටු විවරයක් සහිත බඳුනකින් දියබීමට නොහැකි වු මුවෙක් ද, එම බඳුනට ගල් කැට දමා බඳුනේ ජල මට්ටම ඉහළ ගිය පසු ජලය පානය කරන ලද කපුටෙකු ද පිළිබඳව එම කථාවේ සඳහන් වේ. මෙම සත්වයන්ගේ අංග ලක්ෂණ පැහැදිලිව ඇඳ තිබේ.

ටෙරාකොටා වලින් තනන ලද වර්තමාන චෙස් ඉත්තන්ට සමාන ඉත්තන් ලෝතාල් වලින් හමු වු අතර එහි සත්ව රූප, ඇත් දළ වලින් වැඩ දැමු පිරමීඩයන් හා මාලිගාවක් වැනි ඉත්තන් ද අඩංගු වේ. මනුෂ්‍යයන්ගේ හා සත්වයින්ගේ රූප ජීවමාන ස්වරූපයට ආසන්නව ඇඳ තිබේ. මිනිසෙකුගේ උඩුකය හා ස්ත්‍රියෙකුගේ හා පුරුෂයෙකුගේ ශෛලමය ප්‍රතිමා සුමේරියානු ප්‍රතිමා වලට සමානකම් දක්වයි. ටෙරා‍කොට වලින් තනන ලද සුනඛයින්, වෘෂභයන් හා අශ්වයන් දක්නට ලැබෙන අතර චලනය කළ හැකි හිස් හා රෝද සහිත සත්ව රූප කෙලිබඩු ලෙස භාවිතා වී ඇත.

ලොතාල් සංස්කෘතිය
ලෝතාල් වැසියෝ ඉන්දු යුගයේ මනුෂ්‍ය සංස්කෘතියට සැලකිය යුතු දායකත්වයක් දැක්වුහ. නගර නිර්මාණය, කලාව, ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය, විද්‍යාව, ඉංජිනේරු විද්‍යාව හා ආගම එම කොටස් වේ. ඔවුන්ගේ ලෝහ කර්මාන්තය, මුද්‍රා, පබළු හා ආභරණ නිෂ්පාදන ආර්ථික සමෘද්ධියට හේතු විය.

විද්‍යාව හා කාර්මික ඥානය

ඝනැනි මුද්‍රාවක් වැනි සිප්පි කටුවකින් තනන ලද මාලිමාවක් ලෙස භාවිතා කරන ලද වස්තුවක් හමු වී ඇති අතර එය සිරස්ව හෝ තිරස්ව අංශක 40 කොටස් මඟින් අංශක 360 දක්වා මිනුම් ගැනීමේ හැකියාව සහිත විය. මෙය අහස 8-12 කොටස් වලට බෙදා මැනීමට යොදා ගන්නා ලද්දක් බවට විශ්වාස කෙරේ. පුරාවිද්‍යාඥයින් පවසන පරිදි ලෝතාල් වැසියන් ග්‍රීකයන්ට අවුරුදු 2000 කට පෙර අහස 8-12 කොටස් වලින් මැනීම, විවිධ කෝණ මැනීම, තරුවල පිහිටිම සෙවීම හා නාවික කටයුතු ආදිය සඳහා මාලිමාව භාවිතා කර ඇත. ලෝතාල් වැසියෝ මිනුම් පරිමාණ තුනෙන් එකක් නිපදවීමට සමත් වුහ. (අනෙක් දෙක හමුවන්නේ හරප්පාව හා මොහෙන්දජාරොවෙනි) ලෝතාල් වලින් හමුවු ඇත් දළ පරිණාමයක ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරය තුළ පැවති කුඩාම දශමස්ථාන වලට බෙදා තිබුනි. එය 15 mm පළල හා 6 mm ඝනකම වු අතර 128 mm දිගින් යුක්ත විය.එහෙත් එහි 40 mm තෙක් පවතින්නේ බෙදීම් 27 පමණි. මිනුම් දෙකක් අතර දුර 1.70 mm විය. මෙම මිනුම් 10 ක දිග අන්ගුලක දිගට සමාන බව අර්තශ්‍රාස්ත්‍රයේ සඳහන් වේ. ලෝතාල් කාර්මික‍ශිල්පියෝ ගල් වලින් තැනු බර මනින පඩි තැනීමේදී නිරවද්‍යතාවය පිළිබඳව දැඩි සැලකිල්ලක් දැක්වුහ.

ආගම හා මළවුන් මිහිදන් කිරීම

ලෝතල් ජනපදයේ මිනිසුන් මුද්‍රාමත අං සහිත දෙවියෙකු ලෙස අනුමාණ කළ අතාර් හෝ අර්කා යන නම්වලින් හැඳින් වූ ගිනි දෙවියෙකු වන්දනාමාන කළහ. තවද එය සතුන් හා වසු පැටියන් බිලි දීම සිදුකළ පුද්ගලික හා පොදු අල්තාරවල පැවතීම මගින් ඔප්පු වේ. පුරා විද්‍යාඥයන් විසින් රන් පෙන්ඩන , පිඟන් බඩු හා දම්මැටි භාජනවල අළු , ගව වර්ගයේ අවශේෂ , පබළු හා ඉපැරණි වේද ආගම හා සම්බන්ධ ගව මානය බිලි පූජා දීම සිදුකළ බව පෙන්වන අනෙකුත් සාක්ෂි සොයා ගත්හ. සතුන් වන්දනා කිරීමද සාක්ෂි සහිතව සොයාගත් නමුත් අනෙකු හරප්පානු ශිෂ්ටාචාරවල තිබූ මවු දේවතාව ඇදහීම මෙහි දක්නට නොතිබුණි. විශේෂඥයන් මෙය සලකන්නේ ආගමික සම්ප්‍රධායයන්වල විවිධත්වයක් පැවතුණු බවට සළකුණක් ලෙසය. එ‍සේ නමුත් සමහර විට හින්දු යුගයේ මව් දේවතාව සමග සමිබන්ධ මුහුදු දේවතාවක් වන්දනාමානයට ලක් වුණි. වර්තමානයේදී දේශීය ගම්මාන වාසී මුහුදු දේවතාවියක් වන්දනාමාන කළහ. වනුවතී ,සිකොටරිමාටා පෞරාණික වරාය සම්ප්‍රධාය හා ඓතිහාසික අතීතයක් සමග සම්බන්ධයක් යෝජනා කරයි. නමුත් පුරාවිද්‍යාඥයන් සොයාගෙන ඇත්තේ කි පූ 2000 පමණ වෙද්දී මෙම ක්‍රමය අත්හැර ඇති බවයි. (එය නිර්ණය කර ඇත්තේ ආදාහන කාළවල වෙනස හා අවශේෂවල කාබන් දින නියම කරණයෙනි) එමගින් යෝජනා කර සිටින්නේ මෙය සිදුකර ඇත්තේ යම් යම් අවස්ථාවලදී බවයි. සොයා ගෙන ඇති අඩු සොහොන් කොත් සංඛ්‍යාවෙන් එය වඩාත් සැලකිල්ලට භාජනය වේ. 15000 ක පමණ දළ ජනගහණයකින් සොහොන් සොයාගෙන ඇත්තේ 17 දෙනෙකුගේ පමණි. ලෝතල් ජනපද වාසීන් මරණ ආදාහනය සිදු කිරීම සිදු කරන ලදී. ආදාහනයෙන් පසු සිදු කළ මිහිදන් කිරීම් හරප්පා , මෙහි හා ඩෑම් බුටි තිබී සොයාගෙන ඇත. පස්ගොඩවල්වල තිබී ඇසිරියානුවන්ගේ හා ඊජිප්තුවන්ගේ මමී ගත කරන ලද අවශේෂ ද සොයාගෙන ඇත.

ලොතාල් පරිහානියට පත්වීම

ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරයේ අවසානය පිළිබඳ වාද විවාද තවමත් පැවතුන ද, ලෝතාල් හි අවසානයට හේතු වුයේ ගංවතුර, කුණාටු වැනි ස්වභාවික ව්‍යසන බවට පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි ලැබි ඇත. විශාල ගංවතුරකින් නගරය යටවු අතර, නිවාස විශාල ගණනක් එයින් විනාශ විය. බිඳ වැටුණු නගර මධ්‍යය හා පාලන නිවාස සමතලා කර (ක්‍රි.පු 2000-1900) වෙළෙඳුන් එහි නිවාස තනාගෙන පදිංචි වුහ. මෙහි දරුණුතම ප්‍රතිවිපාකය වුයේ ගංගාවේ ගමන් මාර්ගය වෙනස් වීම නිසා නැව් තටාකයට ඇතුල් වීමට නොහැකි වීමයි. පාලකයන් නගරය හැරගිය ද, සාමාන්‍ය ජනයාට ජල පහර හා සම්බන්ධ වන පරිදි තනාගත් නොගැඹුරු ඇළකින් කුඩා නැව් එම වරාය තුළට ඇතුල්  කර ගැනීමට හැකි විය. නමුත් විශාල නැව් එම වරායට පැමිණිම අතහැර දැමීය. නගරය නැවත ගොඩනැඟු නමුත් ගංවතුරෙන් පැමිණි අපද්‍රව්‍ය ඉවත් නොකර තනන ලද නිසා ඒවායේ තත්ත්වය බාල වු අතර ඉක්මනින් කැඩෙන සුලු විය. පොදු අපද්‍රව්‍ය ප්‍රවාහන පද්ධතිය ද නැවත සකස් කරන ලදි. ඔවුන් පොදු නාන ස්ථාන නැවත තනා ගිනි දෙවියන් පිදීම දිගටම සිදු කළහ. නමුත් අස්ථාවර රජයක් හා පිටතින් සහයක් නොලැබීම හේතුවෙන් පොදු කටයුතු පවත්වාගෙන යාම අපහසු විය. විශාල ගබඩාව නැවත ප්‍රතිසංස්කරණය නොකළ නිසා භාණ්ඩ තොග ගංවතුරට හා ගින්දරට හසුවීමට පහසු විය. නගරයේ ආර්ථික ක්‍රමය වෙනස් විය. වෙළඳාම ශීඝ්‍රයෙන් පහත වැටුනු අතර කුඩා වෙළඳ ව්‍යාපාර වසා දැමිණි. එම නිසා සියගණනක් කාර්මික ශිල්පියෝ එකම භාණ්ඩ සැපයුම්කරුවාට හෝ මුල්‍ය ප්‍රතිපාදකයා යටතේ වැඩ කරන ක්‍රමයක් ඇති විය. පබළු කර්මාන්ත ශාලාවේ විශාල කාමර 10 ක් හා මැද මිදුලක පිහිටා තිබුණි.තඹ කර්මාන්ත ශාලාව ද මෙලෙස විශාල විය.

ලෝතාල් හි නැතිවි යන සමෘද්ධියට සම්පත් හිඟතාවය, දුර්වල පාලනය හේතු වු අතර නිරතුරුව ඇතිවන ගංවතුර හා කුණාටු වලින් මිනිසුන්ගේ අඟහිඟතා හා ශෝකය තවත් වැඩි විය. පසේ ලවණතාවය අධික වීම හේතුවෙන් එය වගාවට හා ජීවත් වීමට නුසුදුසු බිමක් විය. මෙම ලක්ෂණය අවට නගරය වන රත්ග්පුර්, රූපාර්, හරප්පා, මොහෙන්දජාරෝ, චන්හුදාරෝ හිද දක්නට ලැබේ. ක්‍රි.පු 1900 දී පමණ පැමිණි මහා ගංවතුරෙන් නගරය මුලුමනින්ම විනාශ විය. පුරා විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ වලට අනුව නැව් තටාකය සම්පුර්ණයෙන්ම අපද්‍රව්‍ය හා රොන් මඩ වලින් පිරිගිය ගොස් ගොඩනැගිලි බිමට සමතලා විය. මෙම ගංවතුර මුළු සෞරාෂ්ට්‍ර, සින්ද් හා දකුණු ගුජරාට ප්‍රදේශවලට බලපෑ අතර ඉන්දු හා සම්ලේර්හි ඉහළ කොටසට බලපෑවේය. එයින් එම ප්‍රදේශවල නගර හා ගම් සියල්ලම විනාශ වු අතර එහි වැසියෝ රටතුලට පලාගියහ.

සටහන්

ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරය

ලොතාල්


Josef H. Boquoi, auch Joseph H. Boquoi (* 1934) ist ein deutscher Unternehmer und Gründer von Bofrost, dem europaweit größten Direktvertreiber von Tiefkühlkost.

Leben
Boquoi absolvierte die Handelsschule und eine Kaufmannslehre in Hamburg. Sein Vater Jean betrieb in Issum eine kleine Kaffee- und Kornrösterei; 1957 übernahm Sohn Joseph das Geschäft. 1966 gründete er einen Direktvertrieb für Tiefkühlware. Sein Unternehmen Bofrost (Abkürzung für Boquoi-frost) startete mit selbst hergestellter Eiscreme. In den 1970er-Jahren bediente er sich der in Deutschland noch nicht sonderlich bekannten Geschäftsform des Franchising, um schneller wachsen zu können. Der Konzern expandierte in der Folgezeit in 13 europäische Länder, wuchs allein in Deutschland auf über 6000 Beschäftigte und erwirtschaftete einen Umsatz von 1,3 Milliarden Euro. 2013 gab Josef Boquoi die Führung der bofrost*Familienstiftung ab.

Ende 2001 stieg Boquoi zudem in der Frankfurter Beteiligungsholding WCM ein. Er hielt zwischen 5 und 10 Prozent an der Düsseldorfer Großbäckerei Kamps AG und einen Sitz in deren Aufsichtsrat, bis er 2002 nach der Übernahme durch den italienischen Teigwaren-Hersteller Luca Barilla ersetzt wurde.

Im März 2013 bekam Boquoi den Zuschlag für 5.300 Wohnungen des Gelsenkirchener Konzerns Vivawest für 168,1 Millionen Euro, größter Anteilseigner bei Vivawest ist die RAG-Stiftung. Der ehemalige Landesfinanzminister Helmut Linssen war zu diesem Zeitpunkt im Vorstand der RAG-Stiftung verantwortlich für die Finanzen.

Boquoi ist in dritter Ehe verheiratet, in offiziellen Lebensläufen werden zwei Töchter und ein Sohn aus erster Ehe genannt. Die Angaben sind widersprüchlich: Von 2008 an führte Sohn Jean Michael Boquoi (* 1958) mit dem von der Lebensmittelzeitung und in einem Mitarbeiter-Blog als Stiefbruder bezeichneten Dr. Thomas Stoffmehl (* 1971) den strategisch und operativ tätigen Beirat der Familienstiftung, wobei Stoffmehl zwischenzeitlich aus dem Unternehmen ausgeschieden ist.
Boquoi lebt mit seiner Familie in Pont (Geldern) und ist Besitzer der Burg Winnenthal.

Vermögen
Auf der Liste der 500 reichsten Deutschen wurde er 2013 mit einem geschätzten Privatvermögen von 1,2 Milliarden Euro auf Platz 116 geführt.

Kontroversen
Wegen des geplanten Erwerbs von 2500 Hektar an öffentlichem Wald (Staatswald aus Landeseigentum) in der Nordeifel für Boquois Familienstiftung kam es 2009 zu lokalen Protesten. Die SPD-Opposition und CDU-Parteifreunde warfen Finanzminister Helmut Linssen vor, seinem langjährigen Jagdgenossen Boquoi einen "Freundschaftsdienst" erwiesen zu haben. Der Verkauf kam dennoch zustande.

Boquoi geriet während seiner aktiven Unternehmerzeit auch mit dem Betriebsrat aneinander. So musste selbst der Europäische Gerichtshof im Jahr 2001 tätig werden, um einen strittigen Punkt zwischen Betriebsrat und Unternehmensführung zu entscheiden.

2011 klagte Boquoi dagegen, in der Liste der reichsten Deutschen des Manager-Magazins aufgeführt zu werden; das Landgericht München I wies die Klage jedoch ab.

Einzelnachweise

Unternehmer (Deutschland)
Deutscher
Geboren 1934
Mann

Josef Boquoi


RAF Cottesmore fue una estación de la Royal Air Force en Rutland, Inglaterra, situada entre Cottesmore y Market Overton. La estación alojaba todos los escuadrones operacionales de aviones de ataque Harrier GR.9 de la Royal Air Force, y la 122ª Ala Aérea Expedicionaria. El 15 de diciembre de 2009 se anunció que la estación sería cerrada en 2013 como parte de los recortes de gastos de defensa del Gobierno Británico, junto a la retirada de todos los Harrier GR.9, y la disolución de la Fuerza Conjunta Harrier. Aunque la ceremonia oficial de clausura tuvo lugar el 31 de marzo de 2011, pasó a ser un aeródromo satélite de RAF Wittering hasta marzo de 2012.

Referencias

Enlaces externos

Bases de la Royal Air Force en Inglaterra

RAF Cottesmore


Sezonul 1997-1998  este unul salvator pentru Dunărea Galați care evită retrogradarea pe ultima sută de metri. Haralambie Antohi este înlocuit temporar sau chiar definitiv în cel mai rău caz nu cel mai bun desigur cu Mihai Ciobanu este un cumul de bătrâni și tineri în același timp la echipă, pe lângă Mihai Ciobanu și Haralambie Antohi mai pregătește echipa și Valentin Kramer! e cam ultima dată când antrenează el la Dunărea Galați.

Echipă

Echipă

Transferuri

Sosiri

Plecări

Clasamentul după 34 de etape se prezintă astfel:

Sezoanele echipei Dunărea Galați

Sezon

Seria II

Rezultate

Sezon intern

Dunărea Galați în sezonul 1997-1998


228893 Gerevich este un asteroid din centura principală de asteroizi.

Descriere
228893 Gerevich este un asteroid din centura principală de asteroizi. A fost descoperit pe  la Piszkesteto de Krisztián Sárneczky și Brigitta Sipőcz. Asteroidul prezintă o orbită caracterizată de o semiaxă mare de 2,81 ua, o excentricitate de 0,10 și o înclinație de 4,9° în raport cu ecliptica.

Vezi și
 Lista planetelor minore: 228001-229000
 Centura de asteroizi

Referințe

Asteroizi Agnia

Obiecte astronomice descoperite în 2003
Centura de asteroizi

228893 Gerevich


Anava () (from "anu", meaning an atom or an exceedingly small entity) is a state - the consciousness of the ego, the sense of "I" and "mine". This represents a sense of individuality and a separation from a general existence of any "divine plan". One of the three bondages or s: , karma and maya. In Shaivism, anava is the cause of the individual soul's mistaken sense of separate identity from Universal God Shiva, and the last bond broken before union (yoga) or self-realization (moksha). The three bondages are also explicitly discussed in the tantras of Shaktism.

References

Hindu philosophical concepts

Anava


Max & Intro je bio novovalni synthpop bend iz Beograda. Sebe su nazivali "tehno pop bendom".

Povijest

Početak
Bend su osnovali Miša Mihajlović (poznatiji kao Max Vincent) i njegov prijatelj Zoran Ćalić (poznatiji kao Intro Johnnie) iz glazbene škole "Stanković" u Beogradu 1982. godine. Max se tijekom završnih godina gimnazije počeo zanimati za elektro-pop te je sa prijateljem iz glazbene škole Introm osnovao Max & Intro.

Ubrzo nakon osnivanja, grupa je objavila pjesmu Ostavi sve, koja je bila jedna od najvećih hit pjesama novog vala  u Jugoslaviji. Nakon objavljivanja pjesme, duo se svrstao među pionire tehno pop zvuka osamdesetih godina u Jugoslaviji.

Ubrzo su sklopili ugovor sa RTB. Intro je kasnije tvrdio da se samo Maxu može pripisati taj ugovor. Maxovi roditelji imali su dosta kolega koji su radili za RTB, pa su tako i dobili ugovor. Maxov otac bio je poznati bas gitarist, pravnik i menadžer "Plavog ansambla", a majka je bila povjesničarka umjetnosti, svirala je violinu i snimala za PGP kao vokalni solist.

We Design The Future
Svoju prvu diskografsku ploču, singl We Design The Future, grupa je objavila 1985. godine pod okriljem izdavačke kuće PGP RTB. Singl sadrži dvije pjesme - Ostavi sve i Beogradska devojka, snimljene u studiju Druga maca u Beogradu. Međutim, kompletne snimke za singl "We design the future" financirali su isključivo Max & Intro. Zanimljivost je da je pri snimanju ploče korišten sintisajzer PPG Laze Ristovskog koji je, prema Maxu, prije njih koristio samo Oliver Mandić. Grupu je javnosti predstavio DJ Sloba Konjović koji je demo snimke pustio na tada glavnom beogradskom radiju "Studio B" na kojem su odmah skočile na vrh liste emisije "Diskomer".

Nakon toga stvaraju nove pjesme i usporedno nastupaju i gostuju u popularnim jugoslavenskim medijima. Nakon objavljivanja novih pjesama, grupa je imala niz gostovanja i nastupa u popularnim jugoslavenskim medijima, uključujući nastupe u Studentskom kulturnom centru Beograd i Klubu studenata tehnike te gostovanja na televiziji u emisijama Hit mjeseca i Petkom u 22.

1987. grupa je prestala postojati, a Max Vincent i Intro Johnnie počeli su solo karijere.
Iste godine Max je postao voditelj show grupe te ga je u Italiji angažirala agencija PHOENIX-ART. Za potrebe showa skladao je namjensku glazbu te je nastupao kao pjevač i glumac uz pratnju ženske plesne skupine. Tijekom višegodišnjeg uspješnog nastupa s grupom, njegov nastup prešao granice Italije u Francusku i Švicarsku. Povremeno je dolazio u Beograd, gdje je surađivao s domaćim glazbenicima. Tako je 1989. godine u suradnji sa Igorom Popovićem (ex "Jakarta") nastao hit Suze i smeh.

Nakon raskida
Godine 1996. Max otvara vlastiti studio u kojem radi moderne aranžmane i produkciju za Hašim Kučuk Hoki i druge umjetnike. Max nastavlja se baviti s glazbom i surađuje s drugim umjetnicima te  2002. počinje raditi na materijalu za dvostruki album koji će u potpunosti predstavljati njegov glazbeni integritet. Taj album nikada nije završen.

2004.g. Max je umro. Uzrok smrti nije naveden. 2006. Nastaje CD kompilacija dijela Maxovog glazbenog opusa, zahvaljujući naporima Maxove majke Bobe i njegovih prijatelja i kolega.

30 godina nakon osnivanja Max & Introa, Intro je izjavio kako je za njega to bilo prekrasno razdoblje, pogotovo jer je tada bio vrlo mlad. Još uvijek sluša glazbu iz tog vremena i ima kolekciju sintisajzera iz tog razdoblja. Vjeruje da se nakon toga razdoblja sve se urušilo i kreativno i glazbeno: izmišljen je MIDI, tehnologija se promijenila i odjednom je sve krenulo u potpuno drugom smjeru. Tvrdio je da je rano elektroničko razdoblje bilo izvanredno, neponovljivo i iznad svega: bezbrižno.

Godine 2016. na kompakt disku i digitalnom formatu objavljen je album The Future Has Designed Us koji uključuje pjesme snimljene između 1984. i 2002. godine, tri u izdanju Max & Intro i sedam solo pjesama Maxa Vincenta.

Glazbeni stil i stvaranje
Njihova prva pjesma bila je "Ostavi sve" (na engleskom: "Leave everything"). Max je prije toga imao neke ideje, ali prva dovršena pjesma bila je "Ostavi sve", koja je nastala kada je napravio glavnu melodiju i tekst koji nisu mijenjali. S obzirom na to da nisu imali dovoljno instrumenata, svoju prvu pjesmu su radili korak po korak, postupno dodajući svoje replike i ideje kroz snimku. Njihova prva postava bila je Mladen (Klaus Corpse) koji je svirao glavnu synth temu u "Ostavi Sve" i Nikola (Intro Johnnie) koji je pjevao u "Beogradska devojka" (na engleskom: "Belgrade's girl"). Mladen je imao Moog Prodigy, koji su koristili za većinu svojih zvukova u prvom demou "Ostavi sve" iz 1984. (Discom je izdao ovu verziju). Zanimljivo je da je Max napravio i odsvirao prvu matricu pjesme na Roland TB-303 Bassline koji je bio povezan s Roland TR-606 ritam mašinom. Kasnije je Intro tu skladbu prebacio na bolju Roland TR-808 ritam mašinu koju su koristili u studiju svog prijatelja gdje su kasnije nastali ti demo snimci. Bio je to studio Nikole Bezeka koji je naslijedio pozamašnu svotu novca i kupio puno dobrih synthova i opreme. U to vrijeme nisu imali previše synthova, pa je Intro svirao Nikolin Korg Polysix i Roland SH-101 u našem prvom demou "Ostavi sve" iz 1984. Isto tako, koristili su istu opremu za snimanje dema "Beogradska devojka".. Kasnije, kada su potpisali ugovor s RTB-om za snimanje "We design the future", koristili su drugačiju opremu koja se spominje na poleđini naslovnice tog izdanja. Većinu vremena, dok su radili zajedno kao Max & Intro, imali su nedostatak opreme. Max je imao Korg Poly 800, a Intro SCI Pro One, koji su koristili za snimanje "We design the future". Kasnije su obojica kupili Casio CZ-101 synthove, koje su koristili s Casio SZ-1 i Roland TR-909 ritam mašinom za snimanje "Los je Dan" (na engleskom: "Bad Day").

Diskografija
We Design The Future (1985.g.)

Izvori

Srbijanski glazbeni sastavi

Max & Intro


ඇන්තනි එමානුවෙල් සිල්වා (මිය ගියේ 2002 සැප්තැම්බර් 14) ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ දේශපාලනඥයෙක් සහ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකි.

සිල්වා 1989 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයට ඊළාම් මහජන විප්ලවවාදී විමුක්ති පෙරමුණේ අපේක්ෂකයෙකු ලෙස වන්නි දිස්ත්‍රික්කයට ඉදිරිපත් වී පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් විය. පසුව ඔහු පැරාමිලිටරි ඊළාම් මහජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂයට එකතු විය. ඔහු 2001 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයට වන්නි දිස්ත්‍රික්කයේ ඊපීඩීපී අපේක්ෂකයෙකු ලෙස තරඟ කළ නමුත් තේරී පත්වීමට අසමත් විය.

සිල්වා අභිරහස් ලෙස 2002 සැප්තැම්බර් 14 වන දින ඔහුගේ නිවසේදී පිළිස්සී මිය ගියේය.

යොමු කිරීම්

2002 මරණ
Year of birth missing

ඒ. ඊ. සිල්වා


O Jardim Zoológico de Liubliana () é um zoológico de 19,6 hectares em Liubliana, na Eslovénia. Serve como o zoológico nacional da Eslovénia e está aberto todo o ano. O zoológico tem 119 espécies e (sem contar os insetos) e um total de 500 animais.

História
O zoológico de Liubliana foi estabelecido a 10 de Março de 1949 pelo conselho da cidade de Liubliana. Foi inicialmente hospedado no Distrito Central e mudou-se para sua localização actual em 1951.

Em 2008 foi anunciada uma reforma completa do zoológico que seria concluída até 2016. Em 2009, uma nova colónia de saimiri chegou ao seu novo recinto. No mesmo ano chegaram novas alpacas e pandas vermelhos. No final de 2009, a construção de um novo recinto para leões-marinhos começou e, a partir de 2013, o zoológico abriga três leões-marinhos da Califórnia. Em 2010, os dois tigres siberianos morreram de velhice. Desde 1996, também hospedou dois leões (Panthera leo), um macho e uma fêmea, do Zoológico de Karlsruhe. O macho morreu após uma operação ortopédica em 2011 e a fêmea morreu devido a um cancro em 2013.

Em 2011, um novo recinto foi construído para abrigar quatro guaxinins. O zoológico também recebeu um novo par de linces. Em 2012 chegou um par de grous siberianos e na outra parte do zoológico foram colocados 40 flamingos maiores. Em 2013, o zoológico recebeu o primeiro par de chitas da sua história, que vieram do Jardim Zoológico de Boras na Suécia e foi colocado no antigo recinto do tigre siberiano, que foi redesenhado. Também foi anunciado que um novo par de tigres siberianos chegaria no final de agosto de 2017.

Construções de Liubliana
Jardins zoológicos

Zoológico de Liubliana


L'historique du parcours footballistique international du Wydad Athletic Club retrace les participations de sa première équipe de football aux différentes compétitions continentales et mondiaux.

Palmarès international

Parcours africain

Notes et références

Notes

Références

Wydad Athletic Club
Parcours africain de club de football

Historique du parcours international du Wydad AC


Veronica A. Cartwright () este o actriță americană de origine britanică, care a lucrat în principal în filme și seriale de televiziune americane într-o carieră care se întinde pe șase decenii. Ca actriță-copil, ea a apărut în roluri secundare în The Children Hour și The Birds. Este cea mai cunoscută pentru rolurile sale din filmele științifico-fantastice din anii 1970 Invasion of the Body Snatchers sau Alien, pentru care a câștigat un premiu Saturn pentru cea mai bună actriță în rol secundar. În anii 1980, ea a apărut în The Right Stuff și The Witches of Eastwick. În anii 1990, a primit trei nominalizări la premiile Emmy ca actriță invitată de excepție într-o serie dramatică pentru rolurile sale din serialele de televiziune ER și The X-Files.

Filmografie

Film

Televiziune

Referințe

Bibliografie suplimentară

 Alien (The Director's Cut) : DVD 20th Century Fox 2006. ASIN: B00011V8IQ UPC: 024543098508. Interviu cu Veronica Cartwright

Legături externe

 Interviu cu Veronica Cartwright la Classic Film & TV Cafe

Nașteri în 1949
Emigrați englezi în Statele Unite ale Americii
Actrițe de televiziune americane
Actrițe de film americane
Actrițe americane din secolul al XXI-lea
Actrițe americane din secolul al XX-lea
Americani în viață

Veronica Cartwright


El Jardín botánico y huerto de La Bussière () es un jardín botánico especializado en manzanos, verduras y legumbres comestibles de variedades de la herencia de la zona, La Bussière, Francia.

Localización
Este jardín botánico se ubica en la proximidad de Angles-sur-l'Anglin, y de la abadía de Saint-Savin, inscrita en el Patrimonio Mundial de la Unesco.

Jardin botanique et verger de La Bussière La Bussière, Vienne, Poitou-Charentes, France-Francia.

Está abierto todos los días del año, y se cobra una tarifa de entrada.

Historia
Este jardín botánico fue creado para salvaguardar el patrimonio de las variedades hortícolas de la zona tanto de verduras como de los árboles frutales (manzanos), para evitar su pédida irremediable, debido a que han sido desplazados en los cultivos en gran escala por las variedades estandarizadas con destino a los supermercados.

En la recolección de las variedades de manzanos ha tenido una importancia fundamental la « Association des Croqueurs de pommes de la Vienne et des Deux-Sèvres »

Colecciones
Sus colecciones están compuestas de :

 Plantas medicinales y comestibles con 300 tipos
 Rosaleda con variedades de rosas con fragancia.
 Árboles frutales primordialmente variedades cultivadas antiguas de manzanos.
 Como ampliación del jardín se encuentra un arboreto de 850 árboles que domina el valle del Gartempe.

Véase también
 Huerto y jardín botánico del Château de La Bussière en La Bussière, que también alberga un jardín de frutales y verduras de la herencia.

Referencias

Enlaces externos

 Descripción en Tourisme Vienne (Francés)
 Entrada en Gralon (Francés)

Bussière
Bussière
Bussière
Bussière
Vienne

Huerto y jardín botánico de La Bussière


El Manual de Investigación y Documentación Efectiva sobre Tortura, Castigos y Tratamientos Crueles, Inhumanos o Degradantes, más conocido como el Protocolo de Estambul, es el primer conjunto de normas internacionales para documentar la tortura y sus consecuencias.

Fue adoptado por la Oficina del Alto Comisionado de las Naciones Unidas para los Derechos Humanos, en el 2001. Su propósito es servir como guía internacional para la evaluación de las personas que han sido torturadas, a fin de investigar casos de posible tortura y reportar los hallazgos a la justicia o a las agencias investigadoras.

Trasfondo y propósito
El manual contiene estándares y procedimientos aceptados internacionalmente sobre cómo reconocer y documentar síntomas de tortura. De esta forma, ayuda a que la documentación recopilada cumpla con los requisitos necesarios para servir como evidencia válida ante los órganos de justicia.

El protocolo representa una guía útil para los juristas y abogados que desean investigar si una persona ha sido torturada o no, y reportar los hallazgos a la justicia o a las agencias investigadoras.

Documento no vinculante
El Protocolo de Estambul es un documento no vinculante. Aun así, la ley internacional obliga a los gobiernos a investigar y documentar los incidentes de tortura y otras formas de maltrato, así como castigar a los responsables de manera completa, efectiva, tácita e imparcial y con claros objetivos.

El Protocolo de Estambul fue creado por más de 75 expertos en leyes, salud y derechos humanos durante tres años de esfuerzo colectivo, e involucra a más de 40 organizaciones incluido el Consejo Internacional de Rehabilitación de las Víctimas de Tortura. El extenso trabajo fue iniciado y coordinado por la Comisión de Derechos Humanos de Turquía (HRFT) y por la organización Médicos por los Derechos Humanos, de los Estados Unidos ( PHR USA).

Los pasos iniciales para trabajar en el manual para la investigación, documentación de tortura y otras formas de maltrato se dieron en una reunión internacional en 1996, organizada por la Asociación Médica Turca, y se inspiraron en las necesidades y prácticas diarias experimentadas por la HRFT y la Sociedad de Especialistas en Medicina Forense de Turquía. En particular, los esfuerzos para investigar la muerte de Baki Erdogan durante el tiempo que estuvo en custodia resultaron un factor decisivo.

Barki Erdogan murió durante el undécimo día de su custodia, después de haber sido transferido al hospital estatal de Turquía. La autopsia y el informe forense oficial mencionan que, como resultado de una huelga de hambre de 10 días, murió por un edema pulmonar agudo. La Asociación Médica Turca llevó a cabo una investigación independiente y produjo un informe médico alternativo en el cual revela numerosas fallas en la autopsia y el estudio realizado por los médicos oficiales expertos. El punto de referencia para el desarrollo del informe médico alterno fue el Protocolo de Minnesota, de la Organización de las Naciones Unidas, protocolo modelo para una investigación legal o extralegal, ejecuciones sumarias y arbitrarias, Doc. ST/CSDHA/12, creado en respuesta a la conclusión del informe especial sobre ejecuciones sumarias o arbitrarias, designado por el Consejo Social y de Economía de 1982. El informe alterno señalaba que la investigación forense oficial fue falsa, deficiente, y que no se ajustó a las normas establecidas en el Protocolo de Minnesota. Además, sobre la base de la evidencia recolectada y otros hallazgos, se determinó que la causa de muerte fue el síndrome de estrés respiratorio adulto (ARDS), como resultado del uso de tortura.

Al finalizar la elaboración del Protocolo de Estambul en 1999, se publicó un artículo del protocolo en la revista médica internacional The Lancet. El Protocolo de Estambul es publicado por la Oficina del Comisionado Mayor de los Derechos Humanos, en su serie de Entrenamiento Profesional, en los seis idiomas usados oficialmente en las Naciones Unidas.

Reconocimiento internacional del Protocolo de Estambul
El Protocolo de Estambul se envió al Comisionado Mayor de los Derechos Humanos de la ONU el 9 de agosto de 1999. La Asamblea General de las Naciones Unidas y la Comisión de Derechos Humanos de las Naciones Unidas (llamado, desde el 2006, Consejo de los Derechos Humanos de las Naciones Unidas) han enfatizado a los países el que los Principios en el Protocolo son una herramienta útil para combatir la tortura.

El informe especial sobre tortura de las Naciones Unidas enfatiza, en las Recomendaciones Generales del 2003, la importancia de los principios de Estambul en el contexto del establecimiento de autoridades nacionales independientes para la investigación; la rapidez e investigaciones independientes, y la independencia de los servicios médicos forenses de los cuerpos de investigación gubernamentales y el recolectar evidencia forense.

El 23 de abril del 2003, la Comisión de los Derechos Humanos de las Naciones Unidas, en su resolución sobre los derechos humanos y la ciencia forense, llamó la atención de los gobiernos sobre estos principios como una herramienta útil para combatir tortura. Por otra parte, se hizo referencia al Protocolo de Estambul en la resolución sobre la competencia de las autoridades investigadoras nacionales para prevenir torturas.

El Protocolo de Estambul ha sido adoptado por varios países. La Comisión Africana sobre los Derechos Humanos y las Personas deliberó sobre la importancia del Protocolo de Estambul durante la 32a. sesión ordinaria en octubre del 2002, y concluyó que las investigaciones de todos los alegatos de tortura o maltratos deben efectuarse con prontitud, imparcialidad y efectividad, guiadas por los principios de Estambul. La Unión Europea menciona el Protocolo de Estambul en su Guía de la Política de la Unión Europea sobre la Tortura y otros Tratos Crueles, Inhumanos o Degradantes en los países del Tercer Mundo, adoptada por el Consejo de Asuntos Generales en el 2001. La guía menciona que los países deben «llevar a cabo las investigaciones de manera rápida, imparcial y efectiva en todos los alegatos de tortura, acorde con las reglas de Estambul incluidas en la resolución CHR 2000/43», y que deben «establecer y operar procedimientos domésticos efectivos para responder e investigar quejas y reportes de tortura y maltrato, de acuerdo con las reglas de Estambul».

Otras instituciones y organizaciones tienen reiteradas las recomendaciones de las Naciones Unidas y otras agencias en sus informes, estatutos y comentarios (incluido el Consejo de Juristas y el Foro Asiático de los Institutos de los Derechos Humanos).

Comité Europeo para la prevención de la Tortura y de las Penas o Tratos Inhumanos o Degradantes
En el año 1987 se adopta el Convenio de Europeo para la prevención de la tortura y de las penas o tratos inhumanos o degradantes, cuya vigencia entra a partir del 1 de febrero de 1989. En el año 1999, los 40 Estados miembros del Consejo de Europa ya habían ratificado dicho convenio. La finalidad de este Convenio es el de complementar de manera preventiva él ya existente mecanismo judicial del Convenio Europeo de Derechos Humanos. Se implementa la estructura del Convenio con la incorporación de un miembro de cada Estado miembro. Los elegidos para el Comité serán personas de gran prestigio moral, imparciales, independientes y en condiciones de realizar misiones en el terreno.

El Comité realiza visitas de carácter periódico o por razones determinadas a los Estados miembros del Consejo de Europa. La delegación visitante del Comité está constituida por miembros del Comité, acompañados de expertos en los sectores médico, legal y otros, intérpretes y miembros de la secretaría. Estas delegaciones visitan a las personas privadas de su libertad por las autoridades del país visitado. La delegación podrá tener acceso a todos los documentos y archivos relativos a las personas visitadas. Todo el trabajo del Comité se basa en la confidencialidad y la cooperación. El Estado Parte responde por escrito al informe y así se establece un diálogo entre el Comité y el Estado Parte, diálogo que se prosigue hasta la siguiente visita.  Los informes del Comité y las respuestas del Estado Parte son documentos confidenciales, aunque el Estado Parte El derecho de las personas privadas de libertad, si lo desean, a informar inmediatamente del arresto a una parte tercera El derecho de las personas privadas de libertad a disponer de los servicios de un médico, incluso, si así lo desea, del médico de su elección.

Uno de los medios más efectivos para prevenir malos tratos por parte de funcionarios consiste en que las autoridades competentes procedan sin demora al examen de todas las quejas de malos tratos que se les sometan y, cuando corresponda, a la imposición del castigo adecuado, consiguiendo así un efecto disuasivo.
No formando parte de los profesionales que trabajaron en la redacción del Protocolo de Estambul, y siendo víctima de violación a los Derechos Humanos en Chile, el citado documento carece de eficacia jurídica, ya que no es vinculante, según se ha señalado. Por lo mismo, no siendo vinculante para los Estados, las víctimas, aparentemente; no tienen derecho a compensación alguna por los daños económicos, de salud, de daño moral y sicológico de que hubieren sido por parte del Gobierno represor.

Contenidos del Manual del Protocolo de Estambul
El Manual del Protocolo de Estambul esta dividido en 6 temas, desde los que justifican y apoyan el desarrollo del manual (normas, ética e investigación legal de la tortura), hasta aquellos que abordan su investigación en la práctica ( entrevistas, señales e indicios)

 Normas jurídicas internacionales aplicables
 Códigos éticos pertinentes
 Investigación legal de la tortura
 Consideraciones generales relativas a las entrevistas
 Señales físicas de la tortura
 Indicios psicológicos de la tortura

Véase también
 Medicina forense
 Protocolo de Minnesota

Referencias

Enlaces externos
Protocolo de Estambul – Archivo PDF (en español)

Instrumentos internacionales sobre derechos humanos
Tortura
Turquía en 1999

Protocolo de Estambul


Fosfatul trisodic (TSP) este un compus anorganic, sarea sodiului cu acidul fosforic, cu formula Na3PO4. Este un solid alb, granular sau cristalin, foarte solubil în apă, producând o soluție alcalină. Este folosit ca agent de curățare, lubrifiant, aditiv alimentar, pentru îndepărtarea petelor și degresant.

Elementul de comerț este adesea parțial hidratat și poate varia de la forma anhidră Na3PO4, până la dodecahidrat, Na3PO4·12 H2O. Adesea întâlnit sub formă de pulbere albă, poate fi, de asemenea, numit și ortofosfat trisodic sau pur și simplu fosfat de sodiu.

Obținere
Fosfatul trisodic poate fi produs prin neutralizarea acidului fosforic cu hidroxid de sodiu, sau câteodată prin reacția acidului cu carbonat de sodiu. Reacția cu carbonatul produce doar hidrofosfat de sodiu, care poate ulterior să fie tratat cu hidroxid:

 Na2CO3 + H3PO4 → Na2HPO4 + CO2 + H2O
 Na2HPO4 + NaOH → Na3PO4 + H2O

Vezi și
 Fosfat de calciu

Referințe

Fosfați
Aditivi alimentari
Compuși ai sodiului

Fosfat trisodic


Genetik programlama, ele alınan problemin yapı taşlarından oluşturulan muhtemel ilkel çözüm tarzlarının belli bir uyum kriterine göre evrilerek mükemmelleşmesini amaçlayan bir evrimsel algoritma tekniğidir (Koza, 1992; Koza, 1994).

Genetik programlama


Esta é uma lista de títulos, prêmios e recordes estabelecidos por Zico, ex-futebolista brasileiro que jogou pelo Flamengo, Udinese, Kashima Antlers e pela Seleção Brasileira. Ele é amplamente considerado como um dos maiores jogadores de todos os tempos.

Títulos como jogador de Futebol
Flamengo
 Copa Intercontinental: 1981
 Copa Libertadores da América: 1981
 Campeonato Brasileiro: 1980, 1982, 1983
 Copa União: 1987
 Campeonato Carioca: 1972, 1974, 1978, 1979, 1979 (Especial), 1981, 1986

Kashima Antlers
 Copa Suntory Series: 1993

Seleções Brasileiras
Seleção Brasileira
 Taça do Atlântico: 1976
 Copa Roca: 1976
 Copa Rio Branco: 1976
 Taça Oswaldo Cruz: 1976
 Torneio Bicentenário dos Estados Unidos: 1976
 Taça Brasil-Inglaterra: 1981

 Seleção Brasileira Olímpica
 Torneio Pré-Olímpico Sul-Americano: 1971

Prêmios individuais

 Jogador Revelação do Campeonato Brasileiro: 1974
 Melhor Jogador do Campeonato Carioca: 1974
 Bola de Prata (Placar):  1974, 1975, 1977, 1982, 1987
 Bola de Ouro (Placar): 1974, 1982
 Melhor Jogador da América do Sul (El Mundo): 1977, 1981, 1982
 Bola de Prata (Artilheiro): 1980, 1982
 Melhor Jogador do Campeonato Brasileiro: 1980, 1982 e 1983
 Melhor Jogador da Copa Libertadores da América: 1981
 Melhor Jogador da Copa Intercontinental: 1981
 Seleção Ideal do Mundo (Guerin Sportivo): 1981
 Melhor Jogador do Mundo (Guerin Sportivo): 1981
 Seleção da Copa do Mundo FIFA: 1982
 Chuteira de Bronze da Copa do Mundo FIFA: 1982
 Melhor Jogador do Mundo (World Soccer): 1983
 Seleção do Campeonato Italiano: 1983–84
 Melhor Jogador do Campeonato Italiano: 1983–84
 Prêmio Chevron: 1983–84
 Jogador do Ano no Futebol Brasileiro (Placar): 1989
 Calçada da Fama do Kashima Antlers: 1993
 Medalha Tiradentes: 1995
 Seleção de Futebol do Século XX: 1996, 1997
 Ordem de Mérito da FIFA: 1996
 Hall da Fama da FIFA: 2000
 Calçada da Fama do Maracanã: 2000
 FIFA 100: 2004
 Prémio Golden Foot (Lenda do Futebol): 2006
 Hall da Fama do Kashima Antlers: 2009
 Prêmio Superar: 2012
 IFFHS (Lendas do Futebol): 2016
 Hall da Fama do Futebol Japonês: 2016
 Hall da Fama do Futebol Mexicano: 2016
 Maior ídolo da História do Flamengo (O Globo): 2020
 Seleção de Todos os Tempos do Brasil (IFFHS): 2021
 Seleção de Todos os Tempos da América do Sul (IFFHS): 2021

 Estátuas

 Zico é homenageado com estátua na Sede social do Clube de Regatas do Flamengo
 Zico ganhou duas estátuas na cidade de Kashima e no Estádio Kashima no Japão
 Zico ganha estátua no Hall da Fama do Maracanã

Artilharias
 Flamengo
 Campeonato Carioca: 1975 (30 gols)
 Campeonato Carioca: 1977 (27 gols)
 Campeonato Carioca: 1978 (19 gols)
 Campeonato Carioca: 1979 (26 gols)
 Campeonato Carioca: 1979 (Especial) (34 gols)
 Campeonato Brasileiro: 1980 (21 gols)
 Copa Libertadores da América: 1981 (11 gols)
 Campeonato Brasileiro: 1982 (20 gols)
 Campeonato Carioca: 1982 (21 gols)

 Kashima Antlers
 Japan Soccer League: 1991–92 (22 gols)

 Seleção Brasileira
 Eliminatórias da Copa do Mundo FIFA de 1978 (5 gols)
 Eliminatórias da Copa do Mundo FIFA de 1982 (5 gols)

Recordes
 Maior Artilheiro do Flamengo: (509 gols)
 Maior Artilheiro do Estádio do Maracanã: (333 gols)

Títulos como jogador de Beach Soccer
Seleção Brasileira de Beach Soccer
 Copa do Mundo: 1995, 1996
 Campeonato Sul-Americano: 1995, 1996

 Prêmios Individuais
 Melhor Jogador da Copa do Mundo: 1995

 Artilharias
Seleção Brasileira
 Copa do Mundo:  1995 (12 gols)

Títulos como treinador de Futebol

Seleção Japonesa
 Copa da Ásia: 2004

Fenerbahçe
 Campeonato Turco: 2006–07
 Supercopa da Turquia: 2007

Bunyodkor
 Campeonato Uzbeque: 2008
 Copa do Uzbequistão: 2008

CSKA Moscou
 Copa da Rússia: 2008–09
 Supercopa da Rússia: 2009

Prêmios individuais
 Melhor Treinador da Copa da Ásia: 2004
 Treinador do Ano na Turquia: 2007

 Honrarias
 prêmio CCBT Especial: 2016

Zico
Conquistas profissionais de desportistas

Lista de títulos e prêmios recebidos por Zico


Belören, Adana ilinin Yüreğir ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe
Mahallenin adı, 1917 yılı kayıtlarında Belviran olarak geçmektedir. Daha önceleri Yumurtalık ilçesine bağlıyken, 4 Mayıs 1960'ta Adana merkez ilçeye bağlandı. Yüreğir ilçesinin kurulmasının ardından ise buraya bağlandı.  Belören; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.

Nüfus

Kaynakça

Yüreğir'in mahalleleri
Evrifaessa Bot tarafından oluşturulan mahalle maddeleri

Belören, Yüreğir


FK Gençlerbirliği Azerbaycan'nın Sumgayıt şehrinde 2003 yılında kurulmuş futbol kulübü. Azerbaycan Güçlüler Destesi'nde orta sıralarda mücadele eden takımın teknik direktörlüğünü Afgan Talybov yapmaktadır. Kulüp başkanı Ilgar Huriyev'dir. Kulüp 2008 yılında faaliyetlerini sonlandırdı.

Azerbaycan'daki futbol kulüpleri

Genclerbirliyi FK


A status symbol is a visible, external symbol of one's social position, an indicator of economic or social status. Many luxury goods are often considered status symbols. Status symbol is also a sociological term – as part of social and sociological symbolic interactionism – relating to how individuals and groups interact and interpret various cultural symbols.

Etymology
The term "status symbol" was first written in English in 1955, but from 1959 with the publication of the bestseller "The Status Seekers" greater distribution. There, journalist Vance Packard describes the social strategy and behavior in the USA.

By region and time
As people aspire to high status, they often seek also its symbols. As with other symbols, status symbols may change in value or meaning over time, and will differ among countries and cultural regions, based on their economy and technology.

For example, before the invention of the printing press, possession of a large collection of laboriously hand-copied books was a symbol of wealth and scholarship. In later centuries, books (and literacy) became more common, so a private library became less-rarefied as a status symbol, though a sizable collection still commands respect.

In some past cultures of East Asia, pearls and jade were major status symbols, reserved exclusively for royalty. Similar legal exclusions applied to the toga and its variants in ancient Rome, and to cotton in the Aztec Empire. Special colors, such as imperial yellow (in China) or royal purple (in ancient Rome) were reserved for royalty, with severe penalties for unauthorized display. Another common status symbol of the European medieval past was heraldry, a display of one's family name and history.

Societal recognition
Status symbols also indicate the cultural values of a society or a subculture. For example, in a commercial society, having money or wealth and things that can be bought by wealth, such as cars, houses, or fine clothing, are considered status symbols. Where warriors are respected, a scar can represent honor or courage. Among intellectuals being able to think in an intelligent and educated way is an important status symbol regardless of material possessions. In academic circles, a long list of publications and a securely tenured position at a prestigious university or research institute are a mark of high status. It has been speculated that the earliest foods to be domesticated were luxury feast foods used to cement one's place as a "rich person".

A uniform symbolizes membership in an organization, and may display additional insignia of rank, specialty, tenure and other details of the wearer's status within the organization. A state may confer decorations, medals or badges that can show that the wearer has heroic or official status. Elaborate color-coded academic regalia is often worn during commencement ceremonies, indicating academic rank and specialty.

In many cultures around the world, diverse visual markers of marital status are widely used. Coming of age rituals and other rites of passage may involve granting and display of symbols of a new status. Dress codes may specify who ought to wear particular kinds or styles of clothing, and when and where specific items of clothing are displayed.

Body modifications

The condition and appearance of one's body can be a status symbol. In times past, when most workers did physical labor outdoors under the sun and often had little food, being pale and fat was a status symbol, indicating wealth and prosperity (through having more than enough food and not having to do manual labor). Now that workers usually do less-physical work indoors and find little time for exercise, being tanned and thin is often a status symbol in modern cultures.

Dieting to reduce excess body fat is widely practiced in Western society, while some traditional societies still value obesity as a sign of prosperity. Development of muscles through exercise, previously disdained as a stigma of doing heavy manual labor, is now valued as a sign of personal achievement. Some groups, such as extreme bodybuilders and sumo wrestlers use special exercise and diet to "bulk up" into an impressive appearance.

Ancient Central American Maya cultures artificially induced crosseyedness and flattened the foreheads of high-born infants as a permanent, lifetime sign of noble status. The Mayans also filed their teeth to sharp points to look fierce, or inset precious stones into their teeth as decoration.

Material possessions

Luxury goods are often perceived as status symbols. Examples may include a mansion or penthouse apartment, a trophy wife, haute couture fashionable clothes, jewellery, or a luxury vehicle. A sizeable collection of high-priced artworks or antiques may be displayed, sometimes in multiple seasonally occupied residences located around the world. Privately owned aircraft and luxury yachts are movable status symbols that can be taken from one glamorous location to another; the "jet set" refers to wealthy individuals who travel by private jet and who frequent fashionable resorts.

Status symbols are also used by persons of much more modest means. In the Soviet Union before the fall of the Berlin Wall, possession of American-style blue jeans or rock music recordings (even pirated or bootlegged copies) was an important status symbol among rebellious teenagers. In the 1990s, foreign cigarettes in China, where a pack of Marlboro could cost one day's salary for some workers, were seen as a status symbol. Mobile phone usage had been considered a status symbol (for example in Turkey in the early 1990s), but is less distinctive today, because of the spread of inexpensive mobile phones. Nonetheless Apple products such as iPod or iPhone are common status symbols among modern teenagers.

A common type of modern status symbol is a prestigious luxury branded item, whether apparel or other type of a good. The brand name or logo is often prominently displayed, or featured as a graphic design element of decoration. Certain brands are so highly valued that cheap counterfeit goods or knock-off copies are purchased and displayed by those who do not want to, or are unable to, pay for the genuine item.

See also

 Badge of shame
 Conspicuous consumption
 Fashion accessory
 Narcissistic supply
 Positional good
 Social stratification
 Veblen good

References

Further reading
 Vance Oakley Packard: The status seekers: an exploration of class behaviour in Amerika. Harmondsworth, Pelican books, 1963.
 Samuel I. Hayakawa: Symbol, status, and personality. New York, Harcourt, Brace & World, 1963. ISBN 9780156876117
 Pierre Bourdieu: Distinction: a social critique of the judgement of taste. London/New York, Routledge, 1984. ISBN 9780674212800

Social status
Narcissism

Status symbol


was a town located in Ena District, Gifu Prefecture, Japan.

As of 2003, the town had an estimated population of 2,563 and a density of 19.57 persons per km². The total area was 130.96 km².

On October 25, 2004, Kamiyahagi, along with the towns of Akechi, Iwamura and Yamaoka, and the village of Kushihara (all from Ena District), was merged into the expanded city of Ena, and no longer exists as an independent municipality.

Notes

External links
 Official website of Ena

Dissolved municipalities of Gifu Prefecture
Populated places disestablished in 2004
Ena, Gifu

2004 disestablishments in Japan

Kamiyahagi, Gifu