Süper Lig ya da sponsorluk anlaşması gereği Trendyol Süper Lig, Türkiye'deki en üst seviye futbol ligidir. Bir sezonda 20 takımın mücadele ettiği ligde, her takımın diğerleriyle ikişer maç yaptığı çift devreli lig usulü uygulanmaktadır. En üst sırada yer alan takım şampiyon olurken son dört sıradaki takım 1. Lig'e düşmekte, 1. Lig'deki üç takım ise ertesi sezon mücadele etmek üzere Süper Lig'e yükselmektedir. Ağustos ve mayıs ayları da dâhil olmak üzere dokuz ay süren bir organizasyon olan Süper Lig'in 2023-24 sezonu, 38 hafta ve 380 maçtan oluşmaktadır. 2022-23 sezonunu lig, UEFA ülkeler sıralamasında 12. sırada tamamlamıştır ve 2023-24 sezonunda UEFA Şampiyonlar Ligi'ne 1, UEFA Avrupa Konferans Ligi'ne 2 takım yollamaktadır. Türkiye Kupası şampiyonu olup ilk 3'e giremeyen bir takım UEFA Avrupa Konferans Ligi 2. eleme turuna katılabilir.

İstanbul, Ankara ve İzmir bölgesel liglerinden toplam 16 takımın katılımıyla 1959 yılında Millî Lig adıyla ilk sezonu düzenlenen lig, o sezon iki gruba bölünmüş ve bu grupların birincileri arasında yapılan iki maç sonunda şampiyonunu bulmuştu. 1962-63 sezonunda Türkiye 1. Futbol Ligi, 2001-02 sezonu başında Süper Lig adı kullanılmaya başlanırken bu dönemden sonra farklı sponsorların desteği sebebiyle lig adının başına sponsor adı eklenerek kullanıldı. Zaman içinde katılımcı sayısı ve format bakımından çeşitli değişikliklere uğradı.

Şimdiye dek 75 takımın mücadele ettiği Süper Lig'de altı takım; Galatasaray (23), Fenerbahçe (19), Beşiktaş (16), Trabzonspor (7), Bursaspor (1) ve İstanbul Başakşehir (1) şampiyonluk unvanı almıştır. Ligin tamamlanan son sezonu olan 2022-23 sezonunda şampiyonluğa ulaşan takım Galatasaray'dır.

Tarihçe

Temelleri
Çeşitli şehirlerden takımların yer aldığı Türkiye'deki ilk ulusal futbol turnuvası 1924'ten 1951'e kadar Türkiye Futbol Şampiyonası adıyla düzenlendi. 1937 ile 1950 yılları arasında düzenlenen Millî Küme'ye; İstanbul, Ankara ve İzmir futbol liglerinde üst sıralarda yer alan takımlar katılmaktaydı. 1951 yılında ülkede profesyonel futbolun kabul edilmesiyle birlikte önce 1952'de İstanbul'da, 1955'te ise Ankara ve İzmir'de profesyonel ligler kuruldu. 1955-56 sezonuyla birlikte başlayan Şampiyon Kulüpler Kupası'nın 1956-57 ve 1957-58 sezonlarına Türkiye'den katılacak takımı belirlemek için, üç bölgesel profesyonel ligdeki takımların mücadele ettiği Federasyon Kupası organize edildi. İki sezon süren bu organizasyonun her iki sezonunda da şampiyon olan takım Beşiktaş'tı.

Kuruluşu ve 1960'lar

Türkiye Futbol Federasyonu başkanlığına Orhan Şeref Apak'ın gelmesi sonrasında, ulusal bir lig kurulması için çalışmalara başlandı. Önceleri 1960 yılında başlaması planlanan Millî Lig'in, federasyon tarafından Nisan 1958'de alınan kararla 1959 yılında başlaması ve Federasyon Kupası'nın yerini alması belirlendi. 1958-59 sezonunda profesyonel bölgesel liglerin son kez düzenlenmesinin ardından İstanbul Profesyonel Ligi'ni ilk 8 sırada tamamlayan Fenerbahçe, Galatasaray, Karagümrük (günümüzdeki adı Fatih Karagümrük), İstanbulspor, Beşiktaş, Beykoz (günümüzdeki adı Beykoz 1908 SK), Adalet (günümüzdeki adı Alibeyköyspor) ve Vefa, Ankara Profesyonel Ligi'ni ilk 4 sırada tamamlayan Ankara Demirspor, Ankaragücü, Gençlerbirliği ve Hacettepe (günümüzdeki adı Keçiörengücü) ile İzmir Profesyonel Ligi'ni ilk 4 sırada tamamlayan Karşıyaka, Altay, İzmirspor ve Göztepe'nin katılımıyla Millî Lig'in ilk sezonu 1959'da gerçekleştirildi. 16 takımın mücadele ettiği sezonda takımlar, beyaz ve kırmızı olarak adlandırılan iki gruba ayrıldı ve gruplardaki her takım deplasmanlı olarak birbiriyle karşılaştı. Beyaz grubun lideri Fenerbahçe ile kırmızı grubun lideri Galatasaray'ın karşılaştığı iki ayaklı final sonrasında ligin ilk şampiyonu Fenerbahçe oldu.

1959-60 sezonu öncesinde ligdeki takım sayısının 20'ye çıkarılması kararlaştırıldı. Bu bağlamda İstanbul, Ankara ve İzmir'de gerçekleştirilen eleme grupları sonrasında oluşturulan 6 takımlık Federasyon Kupası'nın final grubunda ilk dört sırayı alan Kasımpaşa, Şeker Hilâl (günümüzdeki adı Turanspor), Feriköy ve Altınordu, 1959-60 sezonunda ligde oynamaya hak kazandı. Önceki sezonun aksine çift devreli lig usulüyle düzenlenen sezonu şampiyon olarak tamamlayan Beşiktaş, lig tarihindeki ilk şampiyonluğunu elde etti. Ligin son üç sırasındaki Adalet, Hacettepe ve Altınordu; İstanbul, Ankara ve İzmir liglerini ilk sırada tamamlayan Eyüp, PTT (günümüzdeki adı Türk Telekom) ve İzmir Demirspor ile Adana Demirspor'un oluşturduğu yedi takım arasında, sonraki sezon Millî Lig'de yer alacak takımları belirlemek amacıyla tek devreli baraj maçları yapıldı. Baraj maçları sonunda ilk üç sırayı alan Altınordu, Adana Demirspor ve PTT; ertesi sezon Millî Lig'de oynamaya hak kazandı. 1960-61 sezonunda ilk kez üç il dışındaki bir takım, Adana'nın Adana Demirspor takımı ligde mücadele etti. Fenerbahçe'nin şampiyonluğuna sahne olan sezonun sona ermesinin ardından, önceki sezonla benzer formata sahip baraj maçları gerçekleştirildi. Son üç sıradaki Altay, Altınordu ve Adana Demirspor ile üç bölgesel lig birincileri Yeşildirek, Toprakspor ve Kültürspor'un katıldığı baraj maçları sonucunda Altay ile Altınordu ligde kalırken Yeşildirek, Millî Lig'e yükseldi. Galatasaray'ın ilk şampiyonluğunu kazandığı 1961-62 sezonu sonundaki baraj maçlarında son üç sıradaki Vefa, Ankara Demirspor ve Şeker Hilâl ile bölgesel lig birincileri Beyoğlu, Hacettepe ve İzmir Demirspor yer aldı. Önceleri bu terfî maçları sonucunda gelecek sezon için bir takımın ligde mücadele etmeye hak kazanması planlanmışken daha sonra alınan kararla baraj maçlarını ilk beş sırada tamamlayan takımlar lige alınarak 1962-63 sezonu için ligdeki takım sayısı 22'ye çıkarıldı. "Kırmızı" ve "Beyaz" adlı gruplara ayrılan takımlar, çift devreli lig usulüne göre mücadele etti. Grupları ilk altı sırada tamamlayan takımlar Şampiyonluk Grubu'nda, 7. ile 9. arasında tamamlayan takımlar ise ligdeki sıralarını ortaya koyma amaçlı Klasman Grubu'nda mücadele ederken normal sezonu son iki sırada (10 ve 11.) tamamlayan dört takım ligden düştü. Şampiyonluk grubunu ilk sırada tamamlayarak üst üste ikinci şampiyonluğunu elde eden Galatasaray; kaydettiği 105 golle lig tarihinde "bir sezonda en çok gol atan takım" unvanının da sahibi oldu.

1963-64 sezonuyla birlikte 2. Lig kurulurken Millî Lig ise 1. Lig olarak anılmaya başlandı. Önceki sezondan yükselen takım olmaması sebebiyle, önceki sezon ligden düşen takımlarla birlikte ligde mücadele eden takım sayısı 18'e düştü. Önceki sezonun aksine tüm takımların bir arada yer aldığı sezonu Fenerbahçe şampiyon olarak tamamladı. Son üç sıradaki takım, ligden düşse de Türkiye Futbol Federasyonu tarafından son haftadaki Kasımpaşa karşılaşmasında şike yaptığına karar verilen Karşıyaka'nın iki puanı silindi ve Beykoz yerine ligden düşürüldü. 2. Lig'i şampiyon olarak tamamlayan Şekerspor'un da 1. Lig'de oynamaya hak kazanmasıyla birlikte 1964-65 sezonu 16 takımın mücadelesine sahne oldu. Fenerbahçe'nin şampiyonluğuyla sonuçlanan sezonu son sırada tamamlayan Altınordu, ligden düşerken 2. Lig şampiyonu Vefa, tekrar 1. Lig'e döndü. Beşiktaş'ın şampiyon olarak tamamladığı 1965-66 sezonunda ligin son iki sırasındaki takımlar küme düşerken Gençlerbirliği ligi üçüncü sırada tamamlamış ve ilk defa şampiyonluk yaşayan üç takım dışındaki bir takım, ilk üç sırada kendisine yer bulmuştu. 1963-64 sezonunda şike yaptığı gerekçesiyle ligden düşürülen Karşıyaka'nın, Danıştay kararı sonrasında 1. Lig'e alınması sonrasında 1966-67 sezonu 17 takımın katılımıyla gerçekleşti. Öte yandan 2. Lig şampiyonu Eskişehirspor ilk kez 1. Lig'de oynamaya hak kazanmıştı. Beşiktaş'ın şampiyonluğuyla geçen 1966-67 sezonunu son üç sırada tamamlayan takımlar, ligden düşerken 2. Lig'deki gruplarını lider olarak tamamlayan Bursaspor ile Mersin İdman Yurdu; ilk defa 1. Lig'de oynamaya hak kazandı. Takip eden 1967-68 sezonunda, üç il dışındaki illerden ilk defa birden fazla katılımcı sağlandı. Öte yandan bir önceki sezon Beykoz ile oynadığı ve 1-0 galip devam ettiği maçın, çıkan olaylar sebebiyle ertelenen ve daha sonradan tekrar oynanarak 1-1 sona eren maçın, kendisi lehine sonuçlanması gerektiği konusunda Danıştay'a yaptığı başvurusu kabul edilen Şekerspor da lige katılım hakkı kazanmıştı. Son katılımla birlikte 17 takıma ulaşan sezon, Fenerbahçe'nin şampiyonluğuyla sona ererken bir sonraki sezon 16 takımın kalması için son üç sıradaki takım ligden düşürülürken 2. Lig'deki gruplarını lider bitiren iki takım, 1. Lig'e yükseldi. 1968-69 sezonunda ligi Galatasaray şampiyon olarak tamamlarken ligi ikinci sırada tamamlayan Eskişehirspor; bu sıraya kadar yükselen ilk Anadolu takımı oldu. Fenerbahçe'nin şampiyon olduğu ve Samsunspor'un ilk kez 1. Lig'de mücadele ettiği 1969-70 sezonunda ikinci ve üçüncü sırayı Eskişehirspor ve Altay'ın almasıyla ilk üçte ilk defa iki Anadolu takımı birden yer almıştı.

1970'ler ve 1980'ler
1960'ların sonunda 1. Lig'e yükselmeye başlayan Anadolu kulüpleri, 1970'lerde de bu yükselişleri devam ettirdi. 1970-71 sezonunda Boluspor, 1971-72 sezonunda Adanaspor ve Giresunspor, 1973-74 sezonunda Kayserispor (günümüzdeki adı Kayseri Erciyesspor), 1974-75 sezonunda Trabzonspor ve Zonguldakspor (günümüzdeki adı Fenerspor), 1975-76 sezonunda Orduspor ve Balıkesirspor, 1977-78 sezonunda Diyarbakırspor, 1978-79 sezonunda Kırıkkalespor, 1979-80 sezonunda Gaziantepspor ve Rizespor (günümüzdeki adı Çaykur Rizespor), 1980-81 sezonunda Kocaelispor, 1981-82 sezonunda Sakaryaspor, 1982-83 sezonunda Sarıyer ve Antalyaspor, 1983-84 sezonunda Denizlispor, 1984-85 sezonunda Malatyaspor, 1988-89 sezonunda Konyaspor ve Kahramanmaraşspor, 1989-90 sezonunda ise Zeytinburnuspor ilk defa 1. Lig'de mücadele etmişti. 1970-71, 1971-72 ve 1972-73 sezonlarında üst üste üç şampiyonluk yaşayan Galatasaray, ligde üst üste üç şampiyonluk serisi yakalayan ilk takım oldu. Fenerbahçe'nin lider tamamladığı 1973-74 ve 1974-75 sezonlarının ardından gelen 1975-76 sezonunda ilk kez üç İstanbul takımı dışındaki bir takım, bir önceki sezon lige yükselmiş olan Trabzonspor şampiyonluğa ulaştı. Trabzonspor bu unvanını 1976-77 sezonunda da sürdürürken 1977-78 sezonu Fenerbahçe'nin şampiyonluğuyla tamamlanmıştı. Sonraki üç sezon ise Trabzonspor'un üst üste üç şampiyonluğuyla geçildi.

1980-81 sezonunun devam ettiği sırada, Türkiye Kupası'nda şampiyonluğa ulaşan takımın 1. Lig'e katılma hakkı veren bir kanun yürürlüğe girmişti. O sezon Türkiye Kupası şampiyonluğu yaşayan 2. Lig takımlarından Ankaragücü, ligdeki pozisyonundan ötürü 1. Lig'e katılamasa da ilgili kanun gereğince ertesi sezon için 1. Lig'de mücadele etmeye hak kazanmış ve bu sebepten ötürü sezon 17 takımın mücadelesine sahne olmuştu. Beşiktaş'ın şampiyonluk yaşadığı 1981-82 sezonu öncesinde alınan karar doğrultusunda ertesi sezon ligdeki takım sayısı 18'e çıkarıldı. Bu sayıyı yakalamak için ligin son üç sırasındaki takım düşerken 2. Lig'den dört takım yükseldi. 1982-83 sezonunda Fenerbahçe, lig tarihindeki 10. şampiyonluğuna ulaştı ve 10 şampiyonluk elde eden ilk takım oldu. 1983-84 sezonunda Trabzonspor şampiyon olurken 1984-85 sezonunda Beşiktaş ile aynı puana sahip olan Fenerbahçe, gol averajı farkıyla elde edilen ilk lig şampiyonluğunu yaşadı. Aynı sezon, Denizlispor'un Orduspor maçında cezalı futbolcu oynattığı gerekçe gösterilerek bu maç Orduspor'un hükmen galibiyetiyle tescil edilmişti. Ancak bu maça yaptığı itirazın Danıştay tarafından kabul edilmesi üzerine Denizlispor ligden düşürülmedi ve Beşiktaş'ın averaj farkıyla Galatasaray'ı geride bırakarak şampiyon olduğu 1985-86 sezonu 19 takımın katılımıyla gerçekleştirildi. Sezon başında son dört sıradaki takımın küme düşürülmesi ve 2. Lig'deki üç grup birincilerinin 1. Lig'e yükselmesi planlansa da; ligi 16. sırada bitiren Bursaspor, Federasyon Kupası şampiyonluğunu kazanması sayesinde ligden düşürülmedi ve Galatasaray'ın şampiyon olduğu 1986-87 sezonunda da lig 19 takımda kaldı.

1986-87 sezonu sonunda ligin son dört sırasındaki takımın ligden düşürülmesi ve 2. Lig'den üç takımın lige dahil olmasıyla birlikte ertesi sezon mücadele edecek takım sayısı 18'e düştü. Ligin başlamasının ardından Kocaelispor'un, önceki sezon oynanan Zonguldakspor-Boluspor maçında şike yapıldığı iddiasıyla mahkemeye başvurması sonrasında alınan karar doğrultusunda lige bir süre ara verildi. Sezona 2. Lig'de başlayan Kocaelispor, mahkeme tarafından verilen kararla, ligin ikinci haftasında 1. Lig'e alındı. Aynı maçla ilgili olarak daha sonradan Bursaspor'un yaptığı başvuru da takım lehine sonuçlandı ve sezona 2. Lig'de başlayan Bursaspor da 1. Lig'de kaldı. 1987-88 sezonu öncesinde federasyon tarafından alınan kararla üç puanlı sisteme geçilerek önceki sezonların aksine galip gelen takıma iki yerine üç puan verilmesi kararlaştırıldı. 20 takımın katılımıyla gerçekleştirilen 1987-88 sezonu atılan 1032 golle lig tarihinin en gollü sezonu olurken şampiyonluğu Galatasaray kazandı. Sezon sonunda son dört sıradaki takım 2. Lig'e, 2. Lig'deki gruplarını lider tamamlayan üç takımın ise 1. Lig'e yükselmesi sebebiyle 1988-89 sezonunda 19 takım mücadele etti. 20 Ocak 1989 günü Malatyaspor deplasmanına giden Samsunspor otobüsü kaza yaparken kaza sonucunda takımın üç oyuncusu ile teknik direktörü öldü, iki futbolcusu ise kaza sebebiyle kariyerini sonlandırmak durumunda kaldı. Kazanın ardından lige devam edemeyen ve kalan maçlarından hükmen 3-0 mağlup ayrılan takım, ligi son sırada tamamlasa da federasyon tarafından sağlanan özel statü ile ligde kaldı. Samsunspor'un önünde, ligi son üç sırada tamamlayan takımların ligden düşmesi ve 2. Lig'den de üç takımın lige yükselmesi sonucunda 1989-90 sezonunda 19 takımın katılımıyla gerçekleştirilmesi planlansa da; 1. Lig'e yükselme hakkı kazanan Bursaspor'ın B takımı, bir kulübün iki farklı takımının aynı ligde yer alamaması sebebiyle lige alınmadı ve sezon 18 takımın mücadelesine sahne oldu.

1990'lar ve 2000'ler

1989-90 sezonunu Beşiktaş şampiyon olarak tamamlarken sezon sonunda ligin son beş sırasındaki takım 2. Lig'e düşürüldü ve 2. Lig'den üç takım 1. Lig'e yükseltildi. Bu değişiklikle birlikte 1990-91 sezonunda takım sayısı 16'ya indirilmişti. Bakırköyspor ve Aydınspor'un 1. Lig'de ilk kez mücadele ettiği 1990-91 sezonunu lider tamamlayan Beşiktaş, üst üste ikinci şampiyonluğuna ulaştı. 1992'de Türkiye Futbol Federasyonunun özerkleşmesi sonrasında yapılan sponsorluk anlaşmaları ve 1996'da uygulamaya konan havuz sistemiyle birlikte 1. Lig takımlarının naklen yayınları gelire çevrilmesiyle bütçeleri arttı. 1992-93 sezonunda ligi Beşiktaş ile aynı puanda tamamlamasına rağmen averaj farkıyla şampiyon olan Galatasaray, 1993-94 sezonunda da bu unvanını sürdürdü. Diğer taraftan 1993-94 sezonunda Kardemir Karabükspor ilk kez 1. Lig'de yer almıştı. Aynı sezon üç takımın ligden düşüp 2. Lig'den beş takımın yükselmesiyle 1994-95 sezonunda takım sayısı 18'e çıkarıldı.

Petrol Ofisi ile Vanspor'un ilk defa 1. Lig'de mücadele ettiği 1994-95 sezonunu Beşiktaş, iki sezonluk aranın ardından şampiyon olarak tamamladı. Takip eden sezonda Fenerbahçe, 1990'lardaki tek şampiyonluğunu elde etti. 1996-97 sezonunda Çanakkale Dardanelspor, 1998-99 sezonunda ise Erzurumspor ilk 1. Lig deneyimini yaşadı. 1996-97 sezonundan 1999-00 sezonuna kadarki dört sezonluk süreçte Galatasaray, üst üste dört şampiyonluk yaşayarak lig tarihinin en uzun şampiyonluk serisini yakaladı. Öte yandan 1999-00 sezonu öncesinde Telsim ile Türkiye Futbol Federasyonu arasında imzalanan anlaşma neticesinde ligin adı Telsim Türkiye 1. Ligi olsa da, lige sponsor adı verilmesi kanunlara aykırı bulunarak sezon başlamadan önce sponsorsuz isme dönülmüştü. 2000-01 sezonu öncesinde getirilen uygulamayla takımlara, lig tarihinde yaşadığı her beş şampiyonluk için formalarındaki logosunun üstünde bir yıldız taşıma hakkı verildi. Yimpaş Yozgatspor ile Siirtspor'un ilk kez 1. Lig'de yer aldığı 2000-01 sezonunda Fenerbahçe şampiyonluğa ulaştı. 2001-02 sezonunda ligin adı Süper Lig olarak değiştirilirken Galatasaray şampiyon olan takım oldu.

2002-03 sezonunda Beşiktaş şampiyon olurken Akçaabat Sebatspor'un ilk kez Süper Lig'de mücadele ettiği 2003-04 sezonu ile Erciyesspor (günümüzdeki adı Kayserispor) ve Büyükşehir Belediye Ankaraspor'un (daha sonraki adı Ankaraspor) ilk katılımını gerçekleştirdiği 2004-05 sezonunda Fenerbahçe üst üste iki şampiyonluk yaşadı. Öte yandan 2004-05 sezonunda 1. Lig'de mücadele eden Erciyesspor, tarihinde ilk kez Süper Lig'e yükselme hakkı kazanmıştı. Aynı sezon 1. Lig'de mücadele eden Kayserispor'un Süper Lig'e yükselememesinin ardından iki kulübün karşılıklı olarak isim ve logo değişikliğine gitmesi sonucunda Kayserispor adını alan Erciyesspor, böylece ilk Süper Lig deneyimini yaşadı. Sivasspor ve Manisaspor'un Süper Lig'de ilk kez yer aldığı 2005-06 sezonunun son haftasına Fenerbahçe, ikili averaj avantajıyla kendisiyle aynı puana sahip Galatasaray'ın önünde lider olarak girdi. Fenerbahçe'nin son haftadaki Denizlispor deplasmanında rakibiyle berabere kalması ve Galatasaray'ın evinde Kayserispor'u yenmesi sebebiyle Galatasaray sezon sonunda şampiyonluğa ulaşan taraf oldu. Sonraki iki sezon sırasıyla Fenerbahçe ve Galatasaray'ın şampiyonluklarıyla sona ererken 2007-08 sezonunda Gençlerbirliği OFTAŞ (günümüzdeki adı Hacettepe) ve İstanbul Büyükşehir Belediyespor (günümüzdeki adı İstanbul Başakşehir) ilk kez Süper Lig deneyimi yaşamıştı. Beşiktaş'ın kazandığı 2008-09 sezonunu takip eden 2009-10 sezonunda Ankaraspor, Ankaragücü ile arasında ilişkinin "kamuoyunun ligin dürüstlüğüne ilişkin algısını zedeleyecek nitelikte olması" nedeniyle küme düşürüldü ve tüm maçlarından hükmen 3-0'lık mağlubiyetle ayrılmış olarak kabul edildi. Sezonun son haftasına lider giren Fenerbahçe, son maçta Trabzonspor ile berabere kalarak puan kaybı yaşadı. Eş zamanlı olarak oynanan maçta Beşiktaş'ı yenen ikinci sıradaki Bursaspor, bu galibiyetle birlikte birinci sıraya yükseldi ve lig tarihinde şampiyonluk yaşayan beşinci takım oldu.

2010'lar ve günümüz
Bucaspor'un ilk Süper Lig deneyimini yaşadığı 2010-11 sezonunda ligi Trabzonspor ile eşit puanda tamamlayan Fenerbahçe, ikili averajda rakibine üstünlük sağladığından ligi şampiyon olarak tamamladı. Sezonun sona ermesinin ardından Temmuz 2011'de, bu sezon ile ilgili ligdeki bazı maçlarda şike yapıldığı gerekçesiyle dava açılmıştı. Bir sonraki sezon ligde "Süper Final" adı verilen play off sistemi uygulandı ve normal sezonu ilk dört sırada tamamlayan takımın kazandığı puanlar ikiye bölünerek çift devreli lig usulüne göre karşılaştıkları yeni bir grup oluşturdu. Yapılan karşılaşmalar sonunda Galatasaray sezonu şampiyon olarak tamamladı. Akhisar Belediyespor'un ilk kez Süper Lig'de yer aldığı 2012-13 sezonunda play off sistemi kaldırılarak eski düzene dönüldü. Galatasaray'ın üst üste ikinci şampiyonluğunu kazandığı sezonun ardından oynanan 2013-14 sezonunda şampiyonluğu elde eden takım Fenerbahçe oldu. Ligin son sezonu olan 2014-15 sezonunda 20. şampiyonluğuna ulaşan Galatasaray, armasının üstünde dördüncü yıldız taşıma hakkını alan ilk takım oldu. 2015-16 sezonu sonunda ligin 33. haftasında Osmanlıspor'u mağlup eden Beşiktaş, ligin bitimine bir hafta kala şampiyonluğunu ilan etti. 2016-17 sezonu başında Alanyaspor, tarihinde ilk kez Süper Lig'de mücadele etmeye hak kazandı. Sezon sonunda Beşiktaş, lig tarihindeki 15. şampiyonluğuna ulaştı ve armasının üzerinde üçüncü yıldızı taşımaya hak kazandı.

2017-18 sezonunda Yeni Malatyaspor, tarihinde ilk kez Süper Lig'de mücadele etti. Sezon, son haftaya kadar Galatasaray, Fenerbahçe ve İstanbul Başakşehir arasındaki şampiyonluk mücadelesine sahne oldu. Son haftaya lider giren Galatasaray, oynanan maçlar sonunda şampiyonluğunu elde etti. 2018-19 sezonunda BB Erzurumspor, tarihinde ilk kez Süper Lig'de yer almaya hak kazandı. 2018-19 sezonu sonunda ligin 33. haftasında İstanbul Başakşehir takımını mağlup eden Galatasaray, ligin bitimine bir hafta kala şampiyonluğunu ilan etti.

2019-20 sezonu devam ederken, COVID-19 pandemisi nedeniyle 12 Mart 2020 tarihi itibarıyla, sezon sonuna kadar maçların seyircisiz oynanmasına karar verildi. 18 Mart 2020'de ise pandemi nedeniyle ligin, henüz belirlenmemiş bir tarihe kadar ertelendiği açıklanırken 12 Haziran 2020'de lig maçlarına devam edildi. Sezon sonunda İstanbul Başakşehir, tarihinde ilk kez sezonu şampiyon olarak tamamladı. Ertesi sezon Hatayspor, tarihinde ilk kez Süper Lig'de yer aldı. 29 Temmuz 2020 tarihinde yapılan açıklamaya göre 2019-20 sezonunda küme düşme kaldırıldı ve ligde mücadele eden takım sayısı 21'e yükseltildi. 2020-21 sezonu sonunda ligin 42. haftasında Göztepe'yi mağlup eden Beşiktaş, lig tarihindeki 16. şampiyonluğuna ulaştı ve ligde mücadele eden takım sayısı 20'ye düştü. 2021-22 sezonunda Trabzonspor, 38 yıl aradan sonra ligi şampiyon olarak tamamladı. 2022-23 sezonunda Ümraniyespor, tarihinde ilk kez Süper Lig'de mücadele etme hakkı kazandı ve ligde mücadele eden takım sayısı 19'a indi.

2023 Kahramanmaraş depremlerinden dolayı Gaziantep FK ve Hatayspor ligden çekilmiştir. Ligden çekilen takımların gelecek sezon Süper Lig'de yer alacağı açıklandı. Galatasaray, ligin bitimine 2 hafta kala şampiyonluğunu ilan ederken ligden düşen takım sayısının ikiye indirilmesiyle birlikte 2023-24 sezonunda takım sayısı 20'ye çıktı. Pendikspor ise tarihinde ilk kez Süper Lig'de yer almaya hak kazanmıştır.

Lig yapısı

Lig düzeni

19 takımdan oluşan Süper Lig'deki bir sezon ağustos ayında başlar ve mayıs ayında sona erer. Takımların her biri, sezon boyunca her bir rakibiyle ikişer kez karşılaşır. Bu maçların bir tanesini kendi sahasında, diğerini ise rakibinin sahasında oynar. Böylelikle bir sezon sonunda her bir takım 36 maç yaparken toplamda 342 maç gerçekleştirilir. Bir tarafın galibiyetiyle sona eren maçlarda kazanan takım üç puan alırken kaybeden takıma puan verilmez. Eğer maç beraberlikle sonuçlanmışsa iki takım da birer puan kazanır. Sezon sonunda takımlar aldıkları bu puanlara göre sıralanırlar. Puan eşitliği durumunda önce eşitliğin yaşandığı takımlar arasında oynanan maçlarda elde edilen puan üstünlüğüne bakılır. Eşitliğin devam etmesi hâlinde sırasıyla aralarında yapılan maçlardaki gol üstünlüğü, ligde elde ettikleri genel averaj, ligde attıkları gol sayısı ve hükmen mağlubiyet sayısı göz önünde bulundurulur. Tüm bu şartlara rağmen eşitlik bozulmuyorsa, ilgili takımlar arasında tek maçlı eleme usulüyle yapılacak bir müsabaka neticesinde kazanan takım üstün sayılarak nihai sonuç alınır. Maçlar sonunda ilk sırayı alan takım lig şampiyonu olur. Ligi son 4 sırada bitiren takım ertesi sezon mücadele etmek üzere 1. Lig'e düşerken 1. Lig'deki son sezonda mücadele eden 3 takım Süper Lig'e katılır.

Ligdeki maçlar Türkiye Futbol Federasyonunun belirlediği saatlerde başlar. Süper Lig müsabakaları bir orta, iki yardımcı ve bir dördüncü hakemle birlikte toplam dört hakem tarafından yönetilir. Her maç öncesi İstiklâl Marşı söylenir ve marşın okunmasının öncesinde -varsa- saygı duruşu yapılır.

2018-2019 sezonundan bu yana Spor Toto Süper Lig müsabakalarında, Futbol Oyun Kuralları ve bu kurallara dahil edilen VAR Protokolüne uygun olarak çevrimiçi Video Yardımcı Hakem Sistemi kullanılmaktadır.

Futbolcu uygunluğu
2015-16 sezonundan itibaren kulüplerin istediği sayıda futbolcuyla profesyonel sözleşme imzalayabileceği ve tescil ettirebileceği; ancak en fazla 28 kişinin yer alabileceği A takım kadrosunda yer alacak en az 14 oyuncunun Türkiye millî futbol takımında oynama uygunluğuna sahip olması gerekecektir. 28 kişilik kadronun en fazla üç oyuncusunun kaleci olması ve bu kalecilerin en az birinin Türkiye millî futbol takımında oynama uygunluğuna sahip olması zorunlu olacaktır. Bu 14 futbolcudan en az 2'sinin 15. doğum gününe denk gelen sezon ile 21. doğum gününe denk gelen sezonlarda kesintili veya kesintisiz, en az 3 sezon veya 36 ay kendi kulübünde tescilli olması gerekecektir. 21 yaş altı takımında yerli statüsünde oynayan futbolcular ise sezon başında 28 kişilik kadroda olmasına gerek kalmadan A takımın maç kadrosuna alınabilecektir. Takımların 18 kişilik maç kadrosunda ise teki kaleci olmak kaydıyla Türkiye millî futbol takımında oynamaya uygun en az 7 futbolcu yer alacak ve takımlar yerli kaleciyi kadroya almadığı takdirde sahaya 17 kişilik kadroyla çıkacaktır. 2015-16 sezonuyla birlikte uygulanacak teşvik sistemiyle birlikte ise kadroda bulundurulma zorunluluğu olmayan her Türkiye millî futbol takımında oynama uygunluğuna sahip futbolcu için takımlara belli miktarlarda para ödenecektir.

2022-23 sezonu için TFF tarafından açıklanan yabancı sınırlandırmasına göre her takım müsabakalarda ilk 11'de en fazla 8 ve maç kadrosunda en fazla 14 yabancı oyuncu bulundurabilecektir. Bunun yanı sıra 21 yaş ve altında olup ülkesinin millî takımlarında en az 10 maça çıkmış yabancı uyruklu oyunculardan da en fazla 3 tanesi bu yabancı kısıtlamasından muaf tutularak müsabaka kadrolarında yer alabilecektir.

UEFA turnuvalarına katılabilme

Sezon sonunda ligde belli sıraları alan takımlar, UEFA'nın organize ettiği UEFA Şampiyonlar Ligi, UEFA Avrupa Ligi veya UEFA Avrupa Konferans Ligi organizasyonlarından birine katılır. UEFA kurallarına göre, bir ülkenin belli bir sezonda kaç takım göndereceği ve bu takımların hangi aşamalardan kupa mücadelesine başlayacağı, o ülkenin önceki sezonlarda topladığı UEFA ülke puanlarına göre hesaplanmaktadır.

Türkiye, UEFA organizasyonlarına ilk defa 1956-57 sezonunda, lig kurulmadan önce takım gönderdi. Ligin kurulmasının ardından şampiyon olan takımlar Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası'na (günümüzdeki adı UEFA Şampiyonlar Ligi) katılmaktaydı. 1962-63 sezonunda, uluslararası bir ticaret fuarına ev sahipliği yapan takımların katılıma açık olan Fuar Şehirleri Kupası'na Türkiye'den ilk katılım gerçekleşti. 1970-71 sezonuna kadar gerçekleştirilen organizasyona, ligde en iyi dereceyi elde eden fuar şehri takımı katılmaktaydı. 1971-72 sezonunda ilk kez düzenlenen UEFA Kupası'na (günümüzdeki adı UEFA Avrupa Ligi) aynı sezon ligden ilk katılım gerçekleşti. Türkiye Kupası şampiyonu veya ikincisi olarak UEFA Kupa Galipleri Kupası'na katılmayan hak kazanan takım aynı zamanda UEFA Kupası'na katılmaya da hak kazanmışsa, önceliği UEFA Kupa Galipleri Kupası almaktaydı. Trabzonspor, bir önceki sezon mücadele ettiği Şampiyon Kulüpler Kupası'nda oynadığı bir maç sırasında sahada çıkan olaylar sebebiyle UEFA turnuvalarından üç yıl men edildiğinden (daha sonra bu karar bir yıla indirildi) 1978-79 sezonunda katılmaya hak kazandığı Şampiyon Kulüpler Kupası'na katılamadı ve UEFA etkinliklerinden men edilen ilk Türk takımı oldu.

1995-96 sezonunda kontrolü UEFA'ya geçen UEFA Intertoto Kupası'na aynı sezon ilk kez takım gönderildi. 1997-98 sezonunda ilk kez UEFA Şampiyonlar Ligi'ne iki takım gönderildi. Kupa Galipleri Kupası'nın 1998-99 sezonuyla birlikte kaldırılması sonrasında, Türkiye Kupası şampiyonu ligdeki pozisyonundan bağımsız olarak UEFA Kupası'na katılım hakkı kazanmaya başladı. Türkiye Kupası şampiyonu ligdeki pozisyonu gereğince UEFA Şampiyonlar Ligi veya UEFA Kupası'na katılma hakkı kazanmışsa, kupa finalisti UEFA Kupası'na gidiyor; finalist de ligdeki pozisyonu gereğince bu organizasyonlara katılma şansı elde etmişse, UEFA turnuvalarına katılma hakkı alamayıp da ligi en üst sırada tamamlayan takım UEFA Kupası'na gönderiliyordu. 2002-03 sezonunda ilk kez UEFA Kupası'na dört takım birden gönderildi. 2011-12 sezonunda UEFA Şampiyonlar Ligi'nde mücadele etmeye hak kazanan Fenerbahçe, 2010-11 sezonundaki şike soruşturması sebebiyle Türkiye Futbol Federasyonu tarafından UEFA turnuvalarına gönderilmedi. 2013-14 sezonunda, aynı şike soruşturması sebebiyle UEFA tarafından alınan karar doğrultusunda Fenerbahçe iki, Beşiktaş ise bir sezon boyunca UEFA turnuvalarından men edildi. Bu sebepten ötürü Fenerbahçe, UEFA turnuvalarına katılmaya hak kazandığı 2013-14 ve 2014-15 sezonlarında, Beşiktaş ise katılmaya hak kazandığı 2013-14 sezonunda UEFA turnuvalarından men edildi.

Ligin 2022-23 sezonu sonundaki UEFA'daki konumu şu şekildedir:

Ödüller
Ligi şampiyon olarak tamamlayan takıma, Türkiye Futbol Federasyonu tarafından tasarlanan bir şampiyonluk kupası verilir. Şampiyon olan takımın futbolcuları, teknik heyeti ve yöneticilerine ise bu başarılarını simgeleyen toplam 75 adet madalya takdim edilmektedir.

Sponsorluk

Süper Lig'in isim sponsorluğuna dair ilk girişim 1999-00 sezonu öncesinde Telsim ile Türkiye Futbol Federasyonu arasında imzalanan anlaşma neticesinde gerçekleştirildi ve ligin adı Telsim Türkiye 1. Ligi oldu. Ancak lige sponsor adı verilmesi kanunlara aykırı bulunarak sezon başlamadan önce sponsorsuz isme dönüldü. Turkcell, ligin isim hakkının satışını elinde bulunduran ligin yayıncı kuruluşu Digiturk ile 2005 yılında yaptığı anlaşmayla ligin isim sponsoru oldu ve lig Turkcell Süper Lig olarak anılmaya başlandı. 2010-11 sezonuna kadar yapılan anlaşma için Turkcell, sezon başına Digiturk'e 10 milyon dolar ödemekteydi. Öte yandan bu dönemde lig için ilk kez bir logo kullanılmıştı. 2010-11 sezonu öncesinde lig adı için yeni bir ihale isteyen Digiturk ile Turkcell arasındaki anlaşma iptal edilerek isim hakları 125 milyon dolar karşılığında beş sezonluğuna Spor Toto'ya verildi. Aralık 2015'te bu sözleşme, 1+1 yıllığına uzatıldı. 2016-17 sezonu için de sözleşme devam ettirildi. 2017-18 sezonunun ilk yarısında ligin isim sponsoru bulunmazken, ikinci yarısının başında Spor Toto ile imzalanan anlaşma gereğince sezonun geri kalanı ile 2018-19 sezonunun tamamında ligin isim sponsoru Spor Toto oldu. 2020-21 sezonu devam ederken, Şubat 2021 itibarıyla Spor Toto ile bir kez daha, sezon sonuna kadar sürecek bir isim sponsorluğu konusunda anlaşıldı. 2023-2024 sezonu öncesinde ise Türkiye Futbol Federasyonu ile Trendyol arasında Süper Lig ve 1. Lig'in ön adı için sponsorluk anlaşması imzalandı.

Lige isim sponsoru olan firmalar ve bu dönemlerde kullandığı isimler şu şekildedir:

 2005-2010: Turkcell (Turkcell Süper Lig)
 2010-2017, 2018-2019, 2021-2023: Spor Toto (Spor Toto Süper Lig)
 2023- Trendyol (Trendyol Süper Lig)

Lig adı için sponsor olan Turkcell ile federasyon arasında yapılan anlaşma sonrasında 2008-09 ve 2009-10 sezonlarında Turkcell Fair Play Ligi adlı uygulama gerçekleştirildi. Uygulamaya göre her takım; aldığı sarı kart, kırmızı kart, saha kapatma, seyircisiz oynama ve hak mahrumiyeti cezaları karşılığında belirli ceza puanları aldı. Sezon sonunda en az puan toplayarak en üst sıraya yerleşen üç takım sırasıyla 500 bin dolar, 300 bin dolar ve 200 bin dolar ile ödüllendirilirdi. 2008-09 sezonunda ilk üç sırayı sırasıyla Gaziantepspor, Trabzonspor ve Denizlispor alırken 2009-10 sezonunda ilk üç sırada Bursaspor, Gençlerbirliği ve Gaziantepspor yer aldı.

Sponsor adlarının yanı sıra, 2014-15 sezonuyla birlikte Süper Lig sezonlarına Türkiye Futbol Federasyonu tarafından, Türk futbolunun vefat etmiş bazı kişilerinin isimleri verilmeye başlandı. Bu kapsamda verilen isimler şu şekildedir:
 2014-15: Süleyman Seba Sezonu
 2015-16: Hasan Doğan Sezonu
 2016-17: Turgay Şeren Sezonu
 2017-18: İlhan Cavcav Sezonu
 2018-19: Lefter Küçükandonyadis Sezonu
 2019-20: Cemil Usta Sezonu
 2021-22: Ahmet Çalık Sezonu

Sezonlara göre daha önceleri ligde oynanan maçlarda ev sahibi takımların belirlediği toplar kullanılmaktaydı. 2005 Mayıs'ında Nike ile Türkiye Futbol Federasyonu arasında imzalanan anlaşma sonrasında ligde kullanılan toplar Nike tarafından sağlanmaya başlandı. 2005-06 sezonunda Total 90 Aerow ile karlı havalar için tasarlanan Total 90 Aerow Hi-Vis, 2006-07 ve 2007-08 sezonlarında Total 90 Aerow II, 2008-09 Total 90 Omni (2009-10 sezonunda, kış maçları için tasarlanan Total 90 Omni Hi-Vis de kullanıldı), 2010-11 sezonunda Total 90 Tracer PL, 2011-12 sezonunda Total 90 Seitiro, 2012-13 sezonunda Maxim, 2013-14 sezonunda Incyte, 2014-15 sezonunda Incyte II, 2015-16 sezonunda Ordem 3, 2016-17 sezonunda Ordem 4, 2017-18 sezonunda Ordem 5, 2018-19 ve 2019-20 sezonlarında Merlin kullanıldı. 2020-21 sezonu öncesinde ise Türkiye Futbol Federasyonunun Adidas ile anlaşması sonucunda Uniforia, 2021-22 sezonunda Adidas Conext 21 Pro, 2022-23 sezonunda Puma Orbita 1 TB FQP kullanıldı. 2023-24 sezonunda ise yine Puma ile yapılan anlaşma sonucunda ülkedeki profesyonel futbol liglerine özel olarak tasarlanan Puma Orbita 5 kullanılacaktır.

Medya ilişkileri

Televizyon yayınları

Lig tarihinde canlı olarak yayımlanan ilk maç, 3 Ekim 1971 tarihinde İzmir'deki Alsancak Stadyumu'nda oynanan ve dönem itibarıyla ülkedeki tek televizyon kanalı olan TRT'de yayımlanan Karşıyaka-İstanbulspor maçıydı. Daha sonraki dönemlerde de her maç için ayrı ayrı kulüplerle yapılan anlaşmalar sonucunda bazı maçlar TRT tarafından canlı olarak yayımlanmaktaydı. 1990 yılında Almanya üzerinden Türkiye'ye yayın yapmaya başlayan Star 1 kanalı, 1. Lig'de yer alan 14 kulüp ile 27 Şubat 1990 tarihinde yaptığı anlaşmayla bu takımların 1990-91 sezonundan itibaren lig, kupa ve Avrupa kupası maçlarını canlı ve banttan yayımlama hakkına üç sezonluğuna sahip oldu. Yapılan bu anlaşmayla her bir kulübe yıllık telif hakkı olarak 85.000 dolar, yayımlanan her maç içinse dört büyük kulübe 80.000 dolar, kalan kulüplere ise 62.500 dolar verilmesi kararlaştırıldı. Gençlik ve Spor Müdürlüğü ile yapılan görüşme sonrasında Star 1 yayın ekibinin maçlar sırasında stadyuma girmesi için izin alındı ve maç başına ilgili kuruma %8'lik pay verilmesi konusunda anlaşıldı. Ancak bir süre sonra TRT, ligde mücadele eden dört büyükler dışındaki 12 kulüple maç yayını konusunda kesin anlaşmaya vardı. Yaşanan bu gelişmeler sonrasında 1990-91 ve 1991-92 sezonlarında Star 1'de yalnızca dört büyüklerin yer aldığı maçlar, TRT'de ise diğer kulüplerin bazı maçları ile dört büyüklerin oynadığı bazı maçlar yayımlandı.

1992-93 sezonu öncesinde farklı kulüpler, iç sahalarındaki maçları yayımlamak için farklı kanallarla anlaştı. Show TV, 15 milyar lira karşılığında üç yıllığına Galatasaray ve Fenerbahçe ile, İnterStar ise maç başına 85.000 dolar karşılığında beş yıllığına Beşiktaş ve 12 milyar lira karşılığında üç yıllığına Trabzonspor ile anlaştı. İnterStar, daha sonradan federasyon ile yaptığı üç yıllık anlaşmayla kalan 12 kulübün oynadığı maçların yayımlanma hakkını da satın aldı. Anlaşmaya göre İnterStar, ilk üç yıl için sırasıyla 1 milyar 800 milyon lira, 300 bin dolar ve 325 bin dolar ödeyecekti. 1993-94 sezonu öncesinde Fenerbahçe ile Show TV arasındaki anlaşma 1995 yılına kadar uzatılırken Galatasaray Show TV ile 3 milyon 900 bin dolar karşılığında bir yıllık anlaşma yaptı. Yayın hakları konusunda Beşiktaş Show TV ile; Trabzonspor, Bursaspor ve Kocaelispor atv ile, Ankaragücü ve Karşıyaka ise Kanal 6 ile anlaştı. 1994-95 sezonunda lig maçları atv ve Cine5'te, 1995-96 sezonunda ise atv, Kanal D ve Cine5 yayımlanmaktaydı.

1996-97 sezonu öncesinde, ligdeki maçların yayın hakları için yapılan ihaleden elde edilen gelirin ligdeki kulüplerin belli oranlarda paylaştırılmasını öngören havuz sistemi devreye girdi. Yayın hakları konusunda yapılan ihaleye katılan tek kanal olan Cine5; 1996-97 sezonu için 40, 1997-98 sezonu için 45, 1998-99 sezonu için ise 55 milyon dolarlık teklif vererek ligdeki tüm takımların oynadığı maçların yayın hakkına üç sezon boyunca sahip oldu. Bu gelişme sonrasında lig maçları şifreli olarak yayımlanmaya başladı. 1999-00 sezonu öncesinde yapılan ihalede 120 milyon 500 bin dolarlık teklifle yayın hakları, iki sezon boyunca Teleon'a geçti. Kanalın ödemeye dair sorumluluklarını yerine getirememesi gerekçesiyle 2000-01 sezonunun devre arasında kanalın yayın sözleşmesi federasyon tarafından feshedildi. Devre arasında yapılan ihaleyi yıllık 165 milyon dolarlık teklifiyle kazanan Atlas Yayıncılık ve Dijital Platform AŞ, 3,5 sezon boyunca lig maçlarını yayımlama hakkını elde etti. İhale sonrasında maçlar Digiturk platformundaki Lig TV'de yayımlanmaya başladı. 2004-05 sezonu öncesindeki ihaleyi yıllık 135 trilyon 950 milyar lira vererek dört sezonluğuna alan Lig TV, daha sonradan yapılan eklemeler sonucunda yayın hakkını 2009-10 sezonu sonuna kadar uzattı. Öte yandan 2004-05 sezonunda TRT ile Digiturk arasında yapılan anlaşmayla söz konusu sezon boyunca üç büyüklerin maçları dışında haftada bir maçın TRT tarafından canlı olarak Digiturk'ün canlı olarak yayımladığı maçların ise bitiminden 48 saat sonra tekrarının yayımlanmasına izin verildi.

2010 Ocak'ında yayın hakları konusunda A, B ve C olmak üzere üç farklı sınıf için ihale yapıldı. A paketi ligin isim hakkını pazarlama, haftada en az dört lig maçı canlı olarak yayımlama, tüm maçların çekimini yapma ve bu yayınları uluslararası kuruluşlara pazarlama; B paketi lig maçlarının geniş özeti ile üç dakikalık haber amaçlı görüntülerini başka kuruluşlara satma; C paketi ise gol görüntülerinin cep telefonlarından izlenmesini içeren mobil yayın hakkını kapsamaktaydı. A paketini 321 milyon dolarla Digiturk, B paketini 40 milyon 210 bin dolarla TRT, C paketini ise 13 milyon 500 bin dolarla Türk Telekom aldı. Bu sonuçla ligdeki maçların yayın hakkı 2013-14 sezonu sonuna kadar Digiturk'te oldu. İhale sonrasında yapılan sözleşmedeki uzatma hakkını da kullanan kurum, 2014-15 sezonunda da lig maçlarını yayımladı.

2015-16 ve 2016-17 sezonlarının yayın hakkı, herhangi bir ihale açılmadan Türkiye Futbol Federasyonu ile yapılan anlaşma sonrasında Digiturk'te kaldı. Rekabet Kurumu ayrıca, Digiturk ile anlaşma yapmaları halinde diğer dijital platformlardan da lig maçlarının izlenebileceği yönünde karar verdi.

4 Haziran 2015 tarihinde Türkiye Futbol Federasyonu ile Kulüpler Birliği Vakfı arasında imzalanan anlaşma ile Süper Lig AŞ'nin kurulmasının resmi imzası atılmış oldu. Bu anlaşma uyarınca 2017 yılında yayın ihalesi kanunda yapılacak değişiklikten sonra Kulüpler Birliği Vakfı tarafından gerçekleştirilecektir. Eylül 2015'te TRT ile Turkuvaz Medya Grubu arasında maç özetlerinin, TRT'de yayımlanmasından 15 dakika sonra a Haber ve a Spor'da yayımlanması konusunda anlaşma sağlandı. Ekim 2016'da, 2016-17 sezonu için ligin özet görüntülerinin yayın haklarını TRT satın aldı. Yine aynı ay içerisinde TRT ile NTV arasında yapılan anlaşmayla birlikte maç özetleri NTV ve NTV Spor'da da yayımlanmaya başladı. 21 Kasım 2016'da, 2017-18 sezonundan itibaren beş sezon boyunca Süper Lig ve 1. Lig yayın haklarının devri için ihale gerçekleştirildi. İhale sonucunda Digiturk; Süper Lig maçlarının tamamının canlı yayımlama, bu yayınları uluslararası kuruluşlara pazarlama, görüntülerin mobil yayın haklarına, verdiği $500 milyon+KDV'lik teklifiyle sahip oldu.

Radyo yayınları
Ligdeki maçların canlı anlatımı TRT radyoları tarafından gerçekleştirilirken Star 1, 1990-91 sezonu başında ligdeki 11 kulüple yaptığı anlaşmayla takım maçlarının televizyon yayını haklarının yanında radyo yayını haklarını da almıştı. Bu dönemden sonra lig maçları farklı radyolar tarafından, ihale yapılmaksızın yayımlandı. İlk kez 2007-08 sezonu öncesinde yapılan radyolarda canlı maç yayını ihalesini, 3,5 milyon dolarlık teklifle Alem FM-Lig Radyo ortaklığı kazandı. 2009-10 sezonu başındaki ihaleyi 2,5 milyon dolarlık teklifle kazanan TRT, 2011-12 sezonu sonuna kadar ligdeki maçların radyo yayın hakkına sahip oldu. Öte yandan yayın hakkını elinde bulunduran TRT, üç sezon boyunca bazı maçların yayınını NTV Radyo'ya vermişti. 2012-13 sezonunda açılan ihaleye teklif gelmemesi sebebiyle ilk 9 hafta boyunca radyodan maç yayını yapılmazken daha sonradan federasyon ile TRT arasında yapılan anlaşma sonrasında TRT Radyo 1 üzerinden maç yayınlarına başlandı.

Takımlar
Süper Lig'in 2023-24 sezonunda mücadele edecek 20 takım şu şekildedir:

Konumları

Lige katılımlar

Ligin kuruluşundan bu yana 75 takımın mücadele ettiği ligin ilk sezonunda yer alan 16 takımdan altı tanesi; Beşiktaş, Fatih Karagümrük, Fenerbahçe, Galatasaray, İstanbulspor ve MKE Ankaragücü günümüzde de Süper Lig'de mücadele etmektedir. Beşiktaş, Fenerbahçe ve Galatasaray, ligin kuruluşundan bu yana hiç küme düşmedi ve 65 sezonun tamamında ligde yer aldı. 1974-75 sezonunda yükselen Trabzonspor, 2016-17 sezonunda yükselen Alanyaspor, 2019-20 sezonunda yükselen Gaziantep FK, 2020-21 sezonunda yükselen Hatayspor ve 2023-24 sezonunda Lige yükselen Pendikspor da lige yükselmesi sonrasında sürekli olarak ligdeki varlığını sürdürdü.

 66 sezon: Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray
 54 sezon: MKE Ankaragücü
 50 sezon: Bursaspor, Trabzonspor
 48 sezon: Gençlerbirliği
 42 sezon: Altay
 31 sezon: Gaziantepspor, Samsunspor
 30 sezon: Eskişehirspor, Göztepe
 28 sezon: Antalyaspor
 25 sezon: İstanbulspor
 23 sezon: Konyaspor
 22 sezon: Adanaspor, Çaykur Rizespor
 21 sezon: Denizlispor
 20 sezon: Adana Demirspor, Boluspor, Kasımpaşa, Kocaelispor
 19 sezon: Kayserispor
 18 sezon: Sivasspor
 16 sezon: İstanbul Başakşehir, Karşıyaka
 15 sezon: Mersin İdman Yurdu
 14 sezon: Fenerspor (Zonguldakspor), Vefa
 13 sezon: Ankara Demirspor, Kayseri Erciyesspor, Sarıyer
 12 sezon: Türk Telekom
 11 sezon: Diyarbakırspor, Malatyaspor, Orduspor, Sakaryaspor
 10 sezon: Altınordu, Fatih Karagümrük, İzmirspor, Kardemir Karabükspor, Turanspor
 9 sezon: Ankaraspor, Feriköy
 8 sezon: Alanyaspor, Ankara Keçiörengücü, Beykoz 1908, Giresunspor
 7 sezon: Akhisarspor
 6 sezon: Manisaspor
 5 sezon: Gaziantep, Vanspor, Yeni Malatyaspor, Zeytinburnuspor
 4 sezon: Elazığspor, Hatayspor
 3 sezon: Aydınspor, Bakırköyspor, Çanakkale Dardanel, Erzurumspor
 2 sezon: Akçaabat Sebatspor, Alibeyköyspor, Balıkesirspor, Beyoğluspor, Erzurumspor FK, Hacettepe, Yeşildirek, Yozgatspor
 1 sezon: Buca Geliştirmespor, Kahramanmaraşspor, MKE Kırıkkalespor, Pendikspor, Petrol Ofisi, Siirtspor, Ümraniyespor

Şampiyonluklar

Lig tarihinde Galatasaray 23 şampiyonlukla bu alanda lider konumundayken, bu takımı sırasıyla 19 şampiyonlukla Fenerbahçe, 16 şampiyonlukla Beşiktaş, 7 şampiyonlukla Trabzonspor ve birer şampiyonlukla Bursaspor ile İstanbul Başakşehir takip etmektedir.

2000-01 sezonundan itibaren takımlara lig tarihinde yaşadığı her beş şampiyonluk için formalarındaki amblemlerinin üstünde birer yıldız taşıma hakkı verildi. Türkiye Futbol Federasyonu Tahkim Kurulu'nun 09.05.2002 tarih, 2002/52E ve 2002/68K sayılı kararı gereğince, 1956-57 ve 1957-58 sezonlarında Federasyon Kupası'nı kazanan Beşiktaş'ın lig şampiyonu olduğuna ve bu şampiyonlukların yıldız kriterine dahil edileceğine karar verildi  Bu karar sebebiyle ligde elde edilen şampiyonluk sayısı, lig sezonu sayısından iki fazladır. 2001-02 sezonunda Galatasaray, 2003-04 sezonunda ise Fenerbahçe üçüncü yıldızı taşımaya hak kazandı. 2014-15 sezonunda lig tarihindeki 20. şampiyonluğuna ulaşan Galatasaray, dördüncü yıldızı taşımaya hak kazanan ilk takım oldu. 2016-17 sezonunda ise şampiyon olan Beşiktaş da üçüncü yıldızı elde etti.

Oyuncular

En çok maça çıkan oyuncular

Lig tarihinde en fazla maça çıkan oyuncular 515 maçla Umut Bulut'tur. Beşiktaş formasıyla 494 lig maçına çıkan Rıza Çalımbay ise Süper Lig tarihinde tek bir kulüple en çok maça çıkan oyuncu konumundadır.

Eğik yazılan oyuncular futbolculuk kariyerini sürdürmekte, kalın yazılan oyuncular ise hâlâ Süper Lig'de oynamaktadır.

En çok gol atan oyuncular

Lig tarihinin en golcü oyuncusu, kariyeri boyunca Süper Lig'de oynadığı maçlarda 249 gol kaydeden Hakan Şükür'dür. 33 oyuncu 100 gol, 5 oyuncu ise 200 gol barajını geçmeyi başarmıştır.

Lig tarihinde 17 farklı kulüpte forma giyen 41 farklı oyuncu gol krallığı yaşamıştır. Altı sezonda gol kralı olan Metin Oktay bu alanda birinci sıradayken, on beşer gol kralı çıkaran Fenerbahçe ve Galatasaray ise takımlar bazında lider konumdadır. 1987-88 sezonunda attığı 39 golle gol kralı olan Tanju Çolak, lig tarihinde bir sezonda en fazla gol atan oyuncu konumundadır. 1962-63 sezonunu gol kralı olarak tamamlayan Metin Oktay ise o sezon maç başına 1,46'lık gol ortalaması yakalayarak bu kulvardaki liderliğini korumaktadır.

Eğik yazılan oyuncular futbolculuk kariyerini sürdürmekte, kalın yazılan oyuncular ise hâlâ Süper Lig'de oynamaktadır.

Yabancı oyuncular

Ligin ilk yıllarında yabancı oyuncularla ilgili herhangi bir kısıtlama bulunmamakla birlikte ligdeki ilk yabancı transferi 1962-63 sezonu sonlarında Fenerbahçe'nin Asim Ferhatović'i transfer etmesiyle gerçekleşti. Birkaç sezon boyunca ligde hiç yabancı oyuncu yer almazken 1966-67 sezonuyla birlikte çeşitli kulüpler yabancı oyuncuları kadrosuna katmaya başladı. Türkiye Futbol Federasyonu tarafından ligdeki yabancı oyunculara dair ilk kısıtlama 1971-72 sezonu öncesinde getirildi ve Türkiye'ye transfer olan yabancı oyuncuların 25 yaşını geçmemiş olması şartı konuldu. Eğer futbolcu son yılda millî takım formasını giymiş ise bu yaş sınırı dikkate alınmayacaktı. 1975-76 sezonu öncesinde yurt dışından yabancı futbolcu transferi yasaklanması sebebiyle 1976-77 sezonu sonuna kadar yurt dışından herhangi bir oyuncu ülkeye gelmedi. 1977-78 sezonuyla birlikte bu yasak kaldırıldı ve kulüplerin kadrolarında en fazla iki yabancı oyuncu olması kararlaştırıldı. Bu futbolcularda millî takımda oynama veya Şampiyon Kulüpler Kupası, Kupa Galipleri Kupası ve UEFA Kupası'na katılan kulüplerde son bir yıl içinde en az üç defa yer alma şartı aranmaktaydı. Dövize ihtiyaç duyulması ve döviz kaybının önüne geçilmesi gerekçesiyle 1979-80 sezonunda yurt dışından yabancı oyuncu transferi bir kez daha yasaklandı. 1980-81 sezonunda da aynı gerekçeyle devam eden yasak, aynı sezonun ortasında kaldırıldı. Kulüplerin transfer edeceği yabancı oyuncu sayısı ikide kaldı. Bu oyunculardan 29 yaşına girmemiş olanlar için son iki yıl içinde en az üç millî maça çıkma şartı getirilirken 25 yaşının altındakiler için herhangi bir şart konulmadı.

1986-87 sezonu öncesinde federasyon tarafından alınan kararla, ligdeki takımların kadrosunda bulundurduğu yabancı oyuncu sayısı bire düşürüldü. Transfer edilecek oyuncuların ise 26 yaşından büyük olmaması kararlaştırılırken önceki sezon takım kadrosunda iki yabancı oyuncuya sahip takımların ise, yalnızca bu oyuncuları kadrosunda tutmak kaydıyla iki yabancı oyuncuya yer vermesine izin verilmişti. Fakat bu karar, Merkez Danışma Kurulundan geçmemesi sebebiyle uygulamaya konulamadı ve iki yabancılı sisteme dönüldü. 1988-89 sezonu öncesinde takımlarda üç yabancı futbolcu bulundurulması; ancak maç kadrolarında en fazla iki yabancı oyuncunun yer alması kararlaştırıldı. 1989-90 sezonu öncesinde ise takımdaki üçüncü futbolcunun da kadroda yer alabilmesi yönünde değişiklik yapıldı.

1996-97 sezonuna girilirken federasyon, takımların bulundurabileceği yabancı sayısında artış sağladı. Değişiklikle birlikte takımlara dört yabancı hakkı tanınırken bunların üçü maç kadrosunda olabilecekti. Takımlara ayrıca, sonradan Türk vatandaşlığına geçen iki oyuncuyu da Türk statüsünde oynatabilme hakkı da korundu. Ertesi sezon, takımda bulunan dört yabancı oyuncunun da maç kadrosunda yer alabilmesinin önü açıldı. 1998-99 sezonunun devre arasında, ligin ikinci yarısından itibaren takımların kadrolarında beş yabancı oyuncu bulundurabilmesi kararı alınsa da bu karar, transfer dönemi devam ederken Tahkim Kurulu tarafından durduruldu. Aradaki bu dönem içerisinde beşinci yabancı oyuncusunu transfer etmiş olan Altay, Bursaspor ve Gençlerbirliği'ne istisna tanınarak bu oyuncuları oynatabilme hakkı verildi. 1999-00 sezonu öncesinde ise kadrolarda bulunabilecek yabancı futbolcu sayısı beşe çıkarılırken aynı kulübün Ümitler Ligi'nde mücadele eden altyapı takımına da ikisi yaş sınırlı ikisi ise yaş sınırsız olmak üzere dört yabancı olabilme hakkı tanıdı. 2001-02 sezonuyla birlikte Ümitler Ligi'ndeki yabancı oyuncu varlığı kaldırılırken ligdeki takımların kadrolarında bulunabilecek yabancı oyuncu sayısı altıya yükseltildi. Herhangi bir lig maçında bu oyuncuların beş tanesi maç kadrosunda yer alabilmekteydi. 2002-03 sezonunda toplam yabancı sayısı sekize yükseltildi; ancak bu oyuncuların altı tanesi maç kadrosunda yer alabilirken beş tanesi aynı anda sahada bulunabilecekti. 2004-05 sezonunda toplam yabancı sayısı altıya düşürüldü ve maç kadrolarıyla ilgili kısıtlamalar kaldırıldı.

Üç sezon boyunca korunan yabancı oyuncu kuralı 2007-08 sezonunda değiştirildi ve takımların buldurabileceği yabancı oyuncu sayısı yediye yükseltildi. Bu oyuncuların tamamı maç kadrosunda bulunabilirken aynı anda altı tanesi sahada yer alabilecekti. Sezonun ikinci yarısında yedek kulübesinde yer alabilecek yabancı oyuncu sayısı ikiye yükseltilerek toplam sayı sekiz olarak belirlendi. 2010-11 sezonunda maç kadrosundaki yabancı oyuncu sistemi korunurken kulüplere iki yabancı oyuncuyla daha sözleşme imzalama hakkı tanınarak kadrolarda bulunabilecek toplam yabancı sayısı ona ulaştı. 2011-12 sezonunda alınan kararla maç kadrosundaki yabancı oyuncu sistemi bir kez daha korunurken takımlarda bulunabilecek toplam yabancı sayısı sınırlandırılmadı. 2013-14 sezonu öncesinde yabancı sayısı bir kez daha kısıtlanarak takımların, altısı maç kadrosunda olmak üzere toplam sekiz yabancı oyuncuya sahip olması yönünde karar çıktı. Aynı dönemde alınan kararla birlikte, 2014-15 sezonu için de toplam yabancı oyuncu sayısı korunsa da maç kadrosunda en fazla beş yabancı olabilmesi sağlanmıştı.

5 Ocak 2015 tarihinde alınan kararla 2015-16 sezonundan itibaren kulüplere, 28 kişilik takım kadrolarında 14, 21 kişilik maç kadrolarında ise 11 yabancı oyuncu bulundurabileceğini açıklandı.

En çok maça çıkan yabancı oyuncular

Eğik yazılan oyuncular futbolculuk kariyerini sürdürmekte, kalın yazılan oyuncular ise hâlâ Süper Lig'de oynamaktadır.

En çok gol atan yabancı oyuncular

Eğik yazılan oyuncular futbolculuk kariyerini sürdürmekte, kalın yazılan oyuncular ise hâlâ Süper Lig'de oynamaktadır.

Teknik direktörler

Lig tarihinde günümüze kadar 33 farklı teknik direktör şampiyonluk yaşamıştır. Tamamı Galatasaray ile olmak üzere 8 şampiyonluk yaşayan Fatih Terim bu alanda bireysel olarak lider konumdadır. Fatih Terim aynı zamanda dört sezon üst üste şampiyonluk yaşayarak bu alanda tek isim olurken üç farklı takımla şampiyonluk yaşayan Mustafa Denizli de ikiden fazla takımla şampiyon olan tek teknik direktördür.

Lig tarihinde en çok maça çıkan teknik direktör 618 maçla Samet Aybaba olurken çalıştırdığı takımlarla toplamda 309 galibiyet elde eden Şenol Güneş bu alanda lider konumundadır. Yılmaz Vural ise 26 farklı sezonda 23 farklı takımı çalıştırarak lig tarihinde en çok takım çalıştıran ve en çok sezonda görev alan teknik direktördür.

Günümüzde, Süper Lig'de mücadele eden takımlarda görev yapan teknik direktörler şu şekildedir:

Notlar

Kaynakça

Dış bağlantılar

 Türkiye Futbol Federasyonu resmî sitesi
 UEFA resmî sitesindeki Avrupa ligleri

1959'da kurulan yinelenen spor etkinlikleri
1959'da Türkiye'de kurulan oluşumlar

Süper Lig


An Dendrobium huttonii in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Heinrich Gustav Reichenbach. An Dendrobium huttonii in nahilalakip ha genus nga Dendrobium, ngan familia nga Orchidaceae.

Mabibilngan ini ha Lesser Sunda Is.. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Dendrobium

Dendrobium huttonii


Louis-Antoine de Bougainville (Pariz, 12. studenog 1729. – Pariz, 31. kolovoza 1811.), francuski časnik, matematičar i viceadmiral, jedan od značajnijih pomoraca i istraživača 20. stoljeća, prvi Francuz koji je oplovio svijet (1766. – 1769.). Po njemu se zove pacifički otok Bougainville.

Biografija

Bougainville je rođen u Parizu u aristokratskoj obitelji notara Pierrea-Yvesa de Bougainvillea, kao najmlađi od troje djece. Studirao je matematiku i pravo i postao odvjetnik. Ubrzo je napustio posao odvjetnika, i posvetio se matematici koja ga je više zanimala. Pod utjecajem d'Alemberta napisao je 1752. godine esej o integralima (Traité de calcul intégral, pour servir de suite à l' "Analyse des infiniments-petits" de M. le marquis de l'Hôpital) kao dopunu traktatu Guillaume de l'Hôpitala Diferencijalna jednadžba (Des infiniment petits). Iduće godine pridružio se vojsci, kao kraljev mušketir, napustivši obećavajuću karijeru matematičara. Godine 1755. poslan je u London kao tajnik francuskog veleposlanika maršala Lévis-Mirepoixa. Na osnovu svog traktata, koji je objavljen 1754., primljen je 8. siječnja 1756. u londonsko Kraljevsko društvo (Royal Society).

Ratovanje u Americi (Sedmogodišnji rat)
Kao kapetan draguna i ađutant generala Louisa de Montcalma poslan je 1756. u Novu Francusku (Kanada) gdje se aktivno borio protiv Britanaca u Sedmogodišnjem ratu (1756. – 1763.) Istaknuo se u zauzimanju Fort Oswega (14. kolovoza 1756.), te u uspješnoj opsadi Fort William Henrya (3. – 9. kolovoza 1757.).Bio je ranjen braneći Fort Carillon (1758.), zatim je otišao u Francusku po dodatnu pomoć. U Kanadu se vratio 1759. s odlikovanjem i činom pukovnika, ali bez potrebnih pojačanja. Sudjelovao je u obrani grada Quebeca, a zatim u obrani rijeke Saint Lawrence od britanskih pokušaja da ju prijeđu, i odsjeku komunikaciju s Montrealom. Zakasnio se pridružiti generalu Montcalmu u Bitci kod Abrahama, koja je završila francuskim porazom i pogibijom generala Montcalma 13. rujna 1759., te padom Quebeca (18. rujna) i zapečatila francusku sudbinu u Kanadi. Novi francuski zapovjednik Francois-Gaston de Levis povjerio mu je obranu jugoistoka. Pridružio se maršalu Chevalier de Lévisu na otočiću Saint Helen kraj Montreala, posljednjem francuskom uporištu u Kanadi prije kapitulacije 1761. godine.

Nakon kapitulacije vratio se u Francusku, i sudjelovao u mirovnim pregovorima s Britancima, koji su doveli do potpisivanja Pariškog mirovnog sporazuma (1763.) kojim je okončan Sedmogodišnji rat.

Kolonizacija Falklanda
Odmah nakon potpisivanja mira s Britancima, Bougainville se prihvatio kolonizacije tada nenaseljenog Falklandskog otočja, o vlastitom trošku, ali u ime Francuske. Bougainville je 1763. osnovao prvo naselje, Port Saint Louis na Isočnom Falklandu. Otočje je nazvano Iles Malouines, jer su gotovo svi kolonisti bili iz grada Saint-Malo. Ta mala kolonija nikada nije prerasla broj od 150 stanovnika, tako da kad su narasle napetosti između Španjolske i Velike Britanije oko prava na otočje, francuskoj vladi nije teško pala odluka prodati otoke Španjolskoj 31. siječnja 1767. godine.

Plovidba oko svijeta

U Francusku se vratio 1766., radi pregovora o predaji Falklanda Španjolskoj. Istodobno je dobio dopuštenje od kralja Luja XV. oploviti Zemlju, ta ekspedicija trebala je vratiti Francuskoj samopouzdanje, nakon poraza u Kanadi. Bougainville je isplovio iz Nantesa s fregatom La Boudeuse 15. studenog, 1766., nakon završnih priprema u Brestu, 5. prosinca otisnuo se preko oceana prema južnoameričkoj la Plati. Usput je svratio na Falklande kako bi sudjelovao u službenoj primopredaji vlasti. Nakon tog je otplovio u Rio de Janeiro u koji je stigao 13. lipnja 1767., gdje mu se pridružio prateći brod L'Etoile,  na kojem je bio astronom, biolog i crtač Philibert Commerçon, koji je već u Brazilu otkrio novu biljku, koju je kasnije nazvao bugenvilija u čast zapovjednika ekspedicije.

Nakon isplovljavanja iz Rio de Janeira u srpnju, i kraćeg zadržavanja u Montevideu, tijekom studenog i prosinca 1767., preplovili su Mageljanov prolaz gdje je Commerçon opazio novu vrstu dupina, kojima je dao svoje ime Cephalorhynchus commersonii. Ekspedicija je istražila otočje Tuamotu 22. ožujka 1768. i Društvene otoke, doplovivši do Mehetia 2. travnja 1768. godine. Nakon toga su se iskrcali na Tahitiju, koji je Bougainville nazvao Nova Kitera neznajući da je Englez Samuel Wallis doplovio do Tahitija deset mjeseci ranije. Od Tahitija ekspedicija je nastavila plovidbu prema zapadu i doplovila do Samoe i Novih Hebrida. Od otočja Vanuatu zaplovio je na jug u potragu za legendarnim južnim kontinentom (Aristotelova Terra Australis Incognita) i skoro doplovio do Velikog koraljnog grebena 4. lipnja 1768., ali su ga veliki valovi spriječili krenuti dalje, i doći do Australije. Bougainville je zatim zaplovio prema sjeveroistoku pored Solomonskih Otoka, na koje se nije iskrcao zbog neprijateljski raspoloženih domorodaca i nastavio plovidbu do New Ireland-a, tu je ekspedicija napadnuta od strane lokalnih domorodaca, pa je nakon toga otplovila prema Molučkim otocima.Tu se u Bataviji sreo sa Samuelom Wallisom i Philipom Carteretom, koji su se također vraćali sa svog putovanja oko svijeta (1766. – 1769.).

Bougainville je 16. ožujka 1769. završio svoj put oko svijeta, uplovivši u polaznu luku Saint-Malo. Njegova ekspedicija izvršila je niz vrijednih astronomskih zapažanja, što je omogućilo izradu točnijih pomorskih zemljovida. Ono što je bilo fascinantno je da je njegova pustolovina prošla uz malo ljudskih žrtava (za ono doba), izgubio je samo 7 ljudi od 200 članova posade.

Knjiga Put oko svijeta
Bougainville je na osnovu doživljaja s putovanja, objavio knjigu Put oko svijeta (Voyage Autour du Monde) 1771.u kojoj je opisao Tahiti, kao neku vrstu zemaljskog raja, gdje ljudi još žive u sretnoj nevinosti, daleko od izopačene i korumpirane civilizacije.Ta knjiga je snažno utjecala na razvitak teorije o plemenitom divljaku (Bon sauvage) i na romantičarsku filozofiju, osobito Jean-Jacquesa Rousseaua prije Francuske revolucije.
Voltaire se toliko zanio knjigom da je počeo proučavati Tahiti, žalivši što zbog starosti ne može otploviti do otoka, a Denis Diderot je napisao Dopunu putovanja Bougainville u kojoj je naglašavajući običaje Nove Kitere, iznio oštru kritiku europskog načina života. O njegovoj knjizi, raspravljalo se i na pruskom dvoru u Berlinu, a ruska carica Katarina Velika toliko je bila oduševljena knjigom da je htjela Charlesa de Nassau-Siegena, jednog od protagonista te ekspedicije postaviti za admirala svoje mornarice.

Američki rat za neovisnost
Nakon slave koju mu je donijela ekspedicija, postavljen je za kraljevog tajnika 1772. godine, nakon toga je otplovio na brodu Guerrier u Ameriku s kojim je sudjelovao u Američkom ratu za neovisnost (1778. – 1779.). Vratio se na kratko u Europu i oženio s Marie-Joséphine de Longchamps-Montendre, a nakon toga ponovno otišao u Ameriku 1781. i sudjelovao u presudnoj pomorskoj bitci u zaljevu Chesapeake.

Posljednje godine i smrt
U veljači 1789. primljen je u članstvo Francuske akademije znanosti (Académie des Sciences).

Ostao je vjeran kralju za revolucije 1790. i postao zapovjednik flote u Brestu, ali je 1791. umirovljen kao viceadmiral, jer nije uspio ugušiti pobunu u mornarici. Nakon toga se 1792. definitivno povukao iz mornarice, i otišao živjeti na svoje imanje u Normandiju, gdje se posvetio istraživanjima i vrtlarstvu.

Uhićen je u doba revolucionarnog terora, ali je pušten nakon pada Robespierra 1795. godine. Nakon toga je odabran za redovitog člana tek osnovanog Institut de France, gdje je postao potpredsjednik 1807. i predsjednik u 1808. Napoleon ga je imenovao senatorom 1799., a godine 1804. dobio je orden Legije časti, te 1808. godine postao grof Francuskog Carstva.

Bougainville je kao udovac umro u Parizu 31. kolovoza 1811., ostavljajući tri sina (Hyacintha, Alphonsa i Adolpha). Srce mu je pokopano na Montmartru, a tijelo u Panteonu.

Izvori

Vanjske poveznice
 Louis Antoine de Bougainville na portalu Dictionary of Canadian Biography Online
 Louis-Antoine de Bougainville na portalu Encyclopædia Britannica

Bougainville, Louis-Antoine de
Istraživači Australije i Oceanije

Louis-Antoine de Bougainville


Die Pfarrkirche Kleinhadersdorf, ein josephinischer Bau mit mittelalterlichem Kern, ist eine römisch-katholische Kirche in Kleinhadersdorf in Niederösterreich. Sie steht unter dem Patrozinium des Heiligen Rochus und gehört zum Dekanat Poysdorf im Vikariat Unter dem Manhartsberg in der Erzdiözese Wien. Das Bauwerk steht unter Denkmalschutz ().

Baugeschichte
Die Kirche erhebt sich inmitten des alten Friedhofs im Norden des Ortes. Die Pfarre besteht seit 1784. Nach einem Brand 1945 wurden Dach und Turm renoviert.

Nach der Zerstörung der Vorgängerkirche im Ersten Weltkrieg wurde die heute vorhandene Kirche erbaut.

Das Äußere ist gekennzeichnet durch die Turmfassade, den eingezogenen, dreiseitig geschlossenen Chor im Norden und ein Langhaus mit leicht eingezogenem Vorjoch. Die südliche Giebelfassade mit Turmaufsatz zwischen Giebelschrägen und Giebelspitzhelm aus der Zeit nach 1945 hat ein Rundbogenportal in rechteckigem Portalfeld. Östlich am Chor liegt ein zweigeschoßiger Anbau.

Das zweijochige Langhaus und der einjochige Chor sind mit einem Platzlgewölbe über Gurtbögen auf Doppelpilastern ausgestattet. Darunter befinden sich eine Empore aus Holz und ein rundbogiger Triumphbogen. Das Oratorium hat Segmentbogenfenster.

Der barocke Hochaltar wurde Mitte des 18. Jahrhunderts geschaffen. Seine Säulenädikula mit geschwungenem Giebel über Doppelsäulen ruht auf balusterartigen Sockeln. Er verfügt über barocke Schnitzfiguren der Heiligen Katharina und Rosalia sowie über Bildnisse der Heiligen Petrus und Paulus in der Gebälkzone. Auf dem mit Ludwig Steiner 1842 bezeichneten Altarblatt ist der Kirchenpatron Rochus abgebildet. Das barocke Tabernakel des Hochaltars steht auf dem Seitenaltar. Die Orgel wurde 1868 von Franz Reusch angefertigt. Die übrige Ausstattung stammt aus der Bauzeit. Die Kirchenglocken wurden von Georg Weisenhauer 1649 und 1762 angefertigt.

Kohárygruft

In der Nordwestecke des ehemaligen Friedhofs befindet sich unmittelbar neben der Pfarrkirche die neugotische Gruft der Familie Koháry. 1798 wurde Franz Seraph Koháry (* 1792), der im Wiener Palais an den Blattern verstorben war, auf Anordnung seines Vaters Franz Joseph Koháry hier beigesetzt. Warum der Erbsohn hier und nicht in der Familiengruft in der Abteikirche Hronský Beňadik beigesetzt wurde, ist nicht bekannt. Die Pfarrchronik von Kleinhadersdorf verweist auf die "Zuneigung der hiesigen Untertanen zur Herrschaft", weitere Gründe sind nicht angegeben.

1803 wurde die Mutter von Franz Joseph Koháry, Maria Gabriela Gräfin Cavriani (1736–1803) in Kleinhadersdorf beigesetzt. Es folgten die Schwester seines Vaters, Gräfin Theresia Koháry und seine Schwester Maria Theresia (1761–1812), verheiratete Gräfin Haller von Hallerkeö. Die letzte Beisetzung war 1815 eine weitere Schwester von Franz Joseph Koháry, Josepha (1764–1815), verheiratete Gräfin Laurencin d'Armond. Franz Joseph Koháry und seine Frau Maria Antonia von Waldstein wurden wieder in der Familiengruft in Hronsky Benadik bestattet.

1840 wurde im Auftrag von Ferdinand Georg von Sachsen-Coburg-Saalfeld und seiner Frau Maria Antonie Koháry, der Tochter und Erbin von Franz Joseph Koháry, die Gruft erneuert. Die Pläne stammen vom Architekten Franz von Neumann. Um 1900 ließ Zar Ferdinand von Bulgarien die Gruft renovieren und stiftete ein eisernes Einfassungsgitter. 2014 wurde die Gruft erneut saniert.

Literatur
 DEHIO Niederösterreich nördlich der Donau. Berger, Wien 2010, ISBN 978-3-85028-395-3, S. 514.

Weblinks

Einzelnachweise

Kleinhadersdorf
Poysdorf
Baudenkmal (Niederösterreich)
Kleinhadersdorf
Kleinhadersdorf

Pfarrkirche Kleinhadersdorf


Tondela, Portekiz'de aynı adı taşıyan Tondela belediyesine bağlı olan, 10,87 km2 yüzölçümüne sahip, 3.935 nüfuslu (2001) bir bucaktır (Portekizce: freguesia).

Portekiz'in freguesiaları
Tondela

Tondela (bucak)


Et Foucaultpendul, er et pendul opkaldt efter den franske fysiker Léon Foucault. Pendulet kræver et stort set friktionsløst ophæng og en længde på lodsnoren der er tilpasset lokalitetens breddegrad/tyngdekraft. Herved viser pendulet Jordens egen-rotation, idet pendulet hele tiden svinger i samme retning i forhold til Universet, uanfægtet at Jorden drejer om sig selv. Observerer man Foucaultpendulet over nogle timer, ser det ud som om svingningsretningen drejer rundt, men det er Jorden og ikke pendulet der drejer. Denne tilsyneladende effekt kan også beskrives med den fiktive kraft Corioliskraften.

Første gang offentligheden fik lejlighed til at se Foucaults pendul var i Paris Observatoriet i 1851. Få uger senere ophængte han sit mest kendte pendul, i Panthéon kirken i Paris, en 28 kg tung messing betrukket lodkugle i en wire på 67 m.

Der er installeret Foucaulpenduler flere steder i Verden. bl.a. på Københavns Universitets GeoCenter, Øster Voldgade 10 og på Steno Museet i Aarhus.

Kilder

Eksterne henvisninger

Klassisk mekanik
Rotation

Foucaultpendul


Das Eduard-Müller-Krematorium ist ein denkmalgeschütztes Profangebäude in Delstern, einem Ortsteil von Hagen in Nordrhein-Westfalen.

Geschichte und Architektur
Im 19. Jahrhundert wurde die Idee der Feuerbestattung aus hygienischen Überlegungen wieder aufgegriffen. So war das Hagener Krematorium in seiner Funktion landesweit ein Vorreiter. Der erste Entwurf von 1905 erregte das Missfallen der Hagener Bevölkerung. Man war der Meinung, der malerische, romantisierende Entwurf passe nicht zu der modernen, nüchternen Denkweise, die man mit der Kremierung verband. So entwarf Peter Behrens ein Gebäude, das durch seine moderne und geradlinige Schlichtheit beeindruckte. Das Krematorium ist nach dem Vorsitzenden des Feuerbestattungsvereins Hagen, Eduard Müller benannt. Es konnte, obwohl 1907 erbaut, erst nach der Legalisierung von Feuerbestattungen im Jahr 1911 in Betrieb genommen werden.

Der an einem Berghang stehende, vielbeachtete Bau der frühen Moderne ist der erste Krematoriumsbau in Preußen. Er wurde von 1906 bis 1908 nach Plänen von Peter Behrens als oberer Abschluss des am Hang gelegenen Friedhofs Delstern errichtet. Der blockhaft geschlossene Bau wurde mit einem Dreiecksgiebel und flachem Satteldach gebaut. Der seitlich stehende Kaminturm ist in der Art eines Campanile, in geometrisch-abstrakten, von der Florentiner Protorenaissance inspirierten Formen gehalten. Der Sockel, der rückwärtige Teil des Gebäudes und das Sockelgeschoss des Turmes wurden aus Bossenquadern gemauert.

Schon vor seiner Inbetriebnahme im Jahr 1912 war das Krematorium gegen Eintrittsgeld zu besichtigen. Die ursprüngliche Fassadenverkleidung aus weißen Marmorplatten und schwarzgrünen Kalksteinstreifen war schon von 1910 bis 1911 abgefallen. Behrens erneuerte die Fassade von 1911 bis 1912 durch die bestehende monochrome Putzgliederung. Durch diese Maßnahme wurde die ornamentale Wirkung der Fassade mit ihrer stilisierten Wiedergabe klassischer Bauglieder aufgegeben und der durch die Hanglage bestehende Bezug zum Vorbildgebäude St. Miniato al Monte in Florenz ist nur noch sehr eingeschränkt wahrnehmbar. Die Raumfassung wurde 1984 nach altem Befund erneuert, Eine Außenrenovierung wurde von 1989 bis 1990 vorgenommen.

Zu dem niedrigen Portikus auf quadratischen Stützen aus poliertem, schwarzen Granit führt eine halbrunde Freitreppe. Der Baukörper darüber ist in einen horizontalen Putzstreifen und Putzquadrate gegliedert, in denen sich an den Längsseiten die Rundfenster mit Alabasterscheiben befinden. Die abschließende, heute ungegliederte Gebälkzone, war ursprünglich mit einem inkrustierten Triglyphenfries geschmückt. Im Giebel ist ein Okulus zu sehen. Der hintere, quaderverkleidete Bauteil ist etwas höher und breiter. Die seitlichen Erdgeschossanräume sind schmal.

Das Innere stellt sich als Saal mit einer dreiseitigen Empore dar. Der halbrunde Abschluss ist so breit, wie der mittlere Raumteil. Es wurde eine Kassettendecke eingezogen. Durch die Apsis und ihre Erhöhung um zwei Stufen entsteht der Eindruck eines Kirchenraumes. Dies wird noch durch die Halbkuppel und die schwarzen Marmorstützen verstärkt. Dort wo in der Kirche der Altar stehen würde, steht der versenkbare Katafalk mit einem von Säulen getragenen Baldachin. Die schwarz-weiße Raumgliederung mit ornamentalen geometrischen Formen ist zum Teil an klassisches Baudekor angelehnt. Für den Fußboden wurden Marmor und Kalkstein verwendet. Das allegorische Apsismosaik von Emil Rudolf Weiß beschäftigt sich mit dem Thema Tod und Auferstehung.

Die Ausstattung wurde nach Entwürfen von Behrens angefertigt. Sie ist in der Gestaltung einzigartig und setzt sich bewusst von der zeitgleichen historischen Architektur ab. Sie wurde seinerzeit als Beginn einer neuen Baukunst gefeiert. Das Gebäude ist eines von den wenigen erhaltenen Bauten aus den Düsseldorfer Jahren des Behrens.

Auf dem Friedhof liegt das Grab des Malers Christian Rohlfs. Es ist mit einem schlichten Grabstein von Ewald Mataré und einer Bronzeplastik mit der Darstellung des lehrenden Christus von Ernst Barlach geschmückt. Außerdem Ehrengräber anderer bekannter Persönlichkeiten der Stadt wie Ernst Meister, Eduard Müller, Eugen Richter, Willi Cuno, Karl Jellinghaus, Karel Niestrath oder Jürgen von Manger.

Ein von Behrens geplantes Columbarium wurde nicht ausgeführt. Der seitlich angefügte Erweiterungsbau stammt aus dem Jahr 1984. Anlässlich seines 100-jährigen Bestehens wurde der Bau im November 2007 vom Westfälischen Amt für Denkmalpflege als Denkmal des Monats in Westfalen-Lippe ausgezeichnet.

Im Eduard-Müller-Krematorium haben im Jahr 2016 die Architekten Jutta Heinze und Giacomo Riggio einen stilvollen Abschiedsraum geschaffen, der den Hinterbliebenen einen geschützten Rahmen in Würde bietet und ihnen Trost spendet. Charakteristisch ist hier die moderne, lichtdurchflutete und freundliche Architektur, die Trauernden Zuversicht vermittelt.

Literatur
 Dehio, Georg, unter wissenschaftlicher Leitung von Ursula Quednau: Handbuch der deutschen Kunstdenkmäler. Nordrhein-Westfalen II Westfalen. Deutscher Kunstverlag, Berlin/München 2011, ISBN 978-3-422-03114-2

Weblinks

 Geschichte und Fotos (abgerufen am 18. April 2012)
  (Geschichte und Foto)
 Beschreibung aller Standorte auf dieser Themenroute als Teil der Route der Industriekultur

Einzelnachweise

Baudenkmal in Hagen
Erbaut in den 1900er Jahren
Route der Industriekultur (Hagen)
Denkmal des Monats in Westfalen-Lippe
Peter Behrens

Eduard-Müller-Krematorium


Glikokaliks, Hücre zarının yüzeyinde, özellikle şekerlerce zengin özel bir yapıdır.

Hücre zarı ile ilgisine göre iki tip glikokaliks vardır:
 Hücre zarına bağlı olan glikokaliks, hücre zarının bütün uzantıları, çöküntüleri, kavisleri, oyuntuları gibi, onun bütün hareketlerine ve değişikliklerine tamamen uyar ve hücre zarıyla birlikte görülür. Bu tür glikokaliks omurgalıların alyuvar duvarlarında, safra kesesi ve sindirim borusundaki ince uzantıların etrafında, fagositoz yapan birçok hücrenin yüzeyinde ve protozoa'da görülür.

 Hücre zarına bağlı olmayan glikokaliks, bazal tabaka, bazal zar (membran) gibi isimler almaktadır. Hücre zarının bütün hareketlerine onunla birlikte uymaz ve birlikte görülmez. Bu tür glikokaliks bakterilerde, mantarlarda, bitkilerde ve omurgalıların epitel hücrelerinin yüzeyinde ve kas hücrelerini de içine alan birçok hücre çeşidinde görülmektedir.

Görevleri
Mekanik destek, yağlama, yumuşatma ve süzme etkileri vardır. Ayrıca, bazal tabaka, hücre etrafında oluşturulmuş ve hücre zarı dışında glikokaliksin içine salgılanan ürünlerin burada bir süre kalmasına hizmet eder ve fagositozda iş görür. Hücre zarının geçirgenlikte seçici düzenleyici etkileri ve koruyucu özellikleri sadece hücre zarıyla belirlenmez, hücre zarı ile glikokaliksin özelliklerinin birleşimine bağlıdır. Hücreler arası bağlantılar oluşmasında, hücre zarının antijenik özellik göstermesinde ve iyon naklinde glikokaliksin yapısındaki polisakkarit örtü, elektiksel yüklenme özelliğinden dolayı önemli ölçüde etkilidir.Ayrıca eritrositlerin dış zarında hücre kimliğini belirler.

Ayrıca bakınız
 Hücre
 Hücre zarı
 Bazal zar

Hücre biyolojisi

Glikokaliks


Der Volga River ist ein 129 km langer rechter Nebenfluss des Turkey River im Nordosten Iowas.

Volga River


Joseph Benedict Hockey (born 2 August 1965) is an Australian former politician and diplomat. He was the Member of Parliament for North Sydney from 1996 until 2015. He was the Treasurer of Australia in the Abbott government from 18 September 2013 until September 2015 when he resigned from Cabinet, having refused an alternative offer from the incoming Prime Minister, Malcolm Turnbull. He previously served as the Minister for Human Services and Minister for Employment and Workplace Relations in the Howard government. He also served as Ambassador of Australia to the United States from January 2016 until January 2020.

Hockey's parliamentary resignation triggered a 2015 North Sydney by-election where he was succeeded by Trent Zimmerman, who had previously worked for Hockey as a staffer. His appointment as Ambassador of Australia to the United States was announced on 8 December 2015 to replace Kim Beazley, whose term ended in early 2016, and he assumed that position on 29 January 2016. His term as ambassador ended on 30 January 2020, and he was succeeded by Arthur Sinodinos the week after.

Early life and career
Hockey was born the youngest of four siblings in North Sydney to Australian mother, Beverley, and Bethlehem Armenian father, Richard Hokeidonian, who was born in Mandatory Palestine. His father's surname was anglicised to "Hockey" in 1948 after his arrival in Australia. He was named after Joseph Benedict Chifley, the post-war prime minister whose immigration policies allowed for his father to enter Australia.

Hockey attended St Aloysius' College, Milsons Point and the University of Sydney, residing at St John's College, graduating with a Bachelor of Arts and a Bachelor of Laws. While at university he was President of the University of Sydney Students' Representative Council, and assisted in inviting Pope John Paul II to visit the University of Sydney during the 1986 Australian papal visit. In 1987, Hockey protested at Bob Hawke's introduction of university fees.  Hockey's term as SRC president, besides the protests, included the renovation of the club's headquarters, a cutback on the expenses of Honi Soit, the closure of the SRC Women's Room, but the opening of a free legal advice service. Towards the end of his term as SRC President, the Australian Labor Party's Deputy Prime Minister Lionel Bowen phoned Hockey and invited him to join the ALP. Hockey researched the philosophies of John Stuart Mill and decided to join the Liberal Party. Upon graduating, Hockey worked as a banking and finance lawyer at Corrs Chambers Westgarth and subsequently as the Director of Policy to the Premier of New South Wales, before entering politics.

Political career

Hockey worked as a policy advisor to Premier John Fahey before the 1995 New South Wales state election.  Hockey became the president of the NSW Young Liberals and had a position in Nick Greiner's state government, reforming the financial and business structure of the state.

Howard government
Hockey was preselected as a Liberal Party of Australia candidate for the 1996 election in the Division of North Sydney when aged just 29. He faced little preselection competition, since the seat's incumbent independent, Ted Mack, was thought to be unbeatable. However, Mack did not renominate; had his intentions been known earlier, it was widely believed at the time that Hockey would have faced a more rigorous preselection contest for what has traditionally been a "blue ribbon" Liberal seat.  As it was, Hockey all but assured himself of becoming the seat's next member with his preselection victory.  "Traditional" two-party matchups during Mack's tenure had shown North Sydney as a fairly safe Liberal seat, and it had been a foregone conclusion that the seat would revert to the Liberals once Mack retired.  In 1993, for instance, the Liberals would have held the seat on a traditional two-party margin of 9.5 percent–just on the edge of being safe. As expected, Hockey regained the seat for the Liberals on 65.6 percent of the two-party preferred vote. He actually won 57.8 percent of the primary vote, more than enough to win the seat outright without the need for preferences.

When contesting the 1996 election, Hockey bought a bus which he painted in the colours of the North Sydney Bears, which had the effect of positioning Hockey as an Independent and showed Hockey's local ties.  Hockey would park the bus everywhere in his electorate to raise awareness.  Robert Orrell, Hockey's campaign manager in 1995, states that Hockey presented himself as a Liberal in "John Howard" areas like Lane Cove which had recently been redistributed from Howard's seat of Bennelong. He branded himself as an independent in areas like North Sydney and McMahons Point. Hockey made use of his parents' reputation within the local community and his business connections to successfully connect with supporters and volunteers  - giving out umbrellas and other souvenirs.  A key issue in the 1996 election was the issue of aircraft noise: Laurie Brereton, the ALP transport minister, had closed east–west runways and opened north–south runways at Sydney Airport, diverting aircraft noise from Labor seats to Liberal seats.

Soon after his election in 1996, He was appointed the chair of the Sydney Airport Community Forum. During this time, Hockey formed a friendship with Anthony Albanese, and Albanese took Hockey to his electorate to see the inequalities of the airport routing. Following this, Hockey worked to address inconsistencies in the airport noise amelioration program. Hockey and fellow "small-l liberals" Chris Gallus and Susan Jeanes founded the short-lived John Stuart Mill Society to combat the conservative Lyons Forum. Hockey made his maiden speech in September 1996, highlighting modern liberalism, composed of recognition of the rights of the individual, parliamentary democracy, and committing to improve society through reform.  Hockey highlighted his father's heritage, and highlighted barriers against women achieving success. In the lead-up to the 1998 election, which Hockey characterised as "the GST election", despite being the minister in charge of the GST, Hockey stopped campaigning shortly before the election because he felt that talking about the GST was losing him votes. He was awarded the Minister for Financial Services and Regulation portfolio from 1998 to 2001 and

In January 2000, Hockey had done an interview with the John Laws program about the GST, confirming the Australian Competition & Consumer Commission (ACCC)'s position of businesses being able to round up or down the price of goods and services when needed. This caused controversy, and The Daily Telegraph printed a story that declared that voters could be charged more than the 10% GST promised.

When HIH Insurance went bankrupt in March 2001, Joe Hockey was the minister responsible for the Australian Prudential Regulation Authority (APRA), which oversaw HIH. Although Hockey's office had sought written assurances from HIH that everything was fine, the public felt that Hockey was to blame.  Upon learning that the estimated damages were between $4-$8 billion, Hockey took this to the Cabinet and sought a bail out.  Peter Costello advised that APRA should sort out HIH. After the collapse of HIH Insurance, Hockey became concerned about the NRMA, and called Australian Securities & Investments Commission (ASIC), the ACCC, APRA and the Australian Taxation Office and instructed them to investigate NRMA Insurance thoroughly.

As part of his work as Tourism Minister, Hockey produced a White Paper analysing the tourism industry.

 Although North Sydney has long been a blue-ribbon Liberal seat, Hockey was the first person in over 60 years to be promoted to cabinet while holding the seat.

In 2004 as Human Services Minister, Hockey proposed an "Access Card" and spent $3 million advertising the card before submitting the legislation to parliament.

Hockey regularly appeared on the Seven Network's morning program Sunrise in the "Big Guns of Politics" section debating the Opposition Leader, Kevin Rudd, drawing 20,000–30,000 additional viewers who would tune in specifically for that segment,  until the arrangement was mutually terminated on 16 April 2007 following controversy over plans to stage a pre-dawn Anzac Day service in Vietnam.  Hockey credits this show for introducing him to an audience who had no interest in politics.

Opposition
In December 2007, Hockey was made Shadow Minister for Health and Ageing and Manager of Opposition Business in the House. In September 2008 he became Shadow Minister for Finance, Competition Policy and Deregulation. He became Shadow Treasurer in February 2009 when Julie Bishop stepped down from the portfolio.

Prior to his appointment as shadow treasurer there had been a move to get Hockey to transfer to New South Wales state politics to replace Barry O'Farrell as state Liberal leader and lead the  Coalition to victory at the 2011 state election, which would have made Hockey the Premier of New South Wales. Hockey, however, denied any interest to move into state politics. The push to get Hockey into state politics came to an end when he was promoted to shadow treasurer as that placed him within striking distance of becoming federal leader.

Hockey's popularity among voters grew under the leadership of Malcolm Turnbull and, in October 2009, polls showed him as the preferred Liberal leader. However, Hockey announced that he had no intention to challenge for the leadership.

On 9 November 2009, Hockey gave a speech, "In Defence of God", at the Sydney Institute.

A Newspoll released on 30 November 2009 placed Hockey at 33%, Turnbull at 30% and Tony Abbott at 19%, when voters were asked who would be the "best person to lead" the Liberal Party. Speculation flourished that Hockey would challenge Turnbull for the leadership of the Liberal Party, and Hockey consulted senior party dignitaries such as Howard and Costello about whether he should run.

Hockey faced a dilemma. He had been a consistent supporter of the ETS. Running against Turnbull, a fellow moderate in the Liberal Party, would mean taking the leadership with the support of the party's right wing and climate change sceptics.

On 1 December 2009, Hockey chose to include his candidacy in a party room ballot to determine the leadership of the Liberal Party. The ballot was between Hockey, Turnbull and Abbott. Hockey was eliminated in the first round of the ballot, with the eventual winner being Abbott. Following the change of leadership, Hockey remained Shadow Treasurer.

He told ABC TV's Q&A audience on 7 March 2011 that corporate Australia had fallen behind in female boardroom representation and if companies failed to meet a reasonable target within a period of time then "more punitive measures" needed to be taken by parliament. He later said that "quotas must be a last resort".

Hockey gave a speech to the Grattan Institute on 11 March 2010 called "In Defence of Liberty". The speech defended anti-terrorism laws and rejected a hypothetical bill of rights, while criticising increased police powers. A series of "In Defence..." speeches by Hockey followed over 2010 and 2011: "In Defence of Enterprise" to the EIDOS Institute on 14 April 2010; "In Defence of Opportunity" to the Sydney Institute on 9 March 2011; and "In Defence of Youth" to the University of New England on 27 July 2011. This series of speeches were seen as Hockey's bid for the Liberal leadership.

Biographer Madonna King points out "Australia's Future Engagement in the Asian Century" (25 October 2011) and "The Future of Free Markets, Global Trade and Commerce" (7 December 2011) as other key speeches from this three-year period of Joe Hockey trying to show what he stood for.

On 17 April 2012, Hockey gave a speech at the Institute of Economic Affairs in London. He warned Australians that the time to become self-sufficient was at hand and that the government could not afford to give "universal payments" to Australians. The speech was controversial in Australia, sparking discussion on the ABC Lateline program and an article in The Australian. The speech was said to change the public's perception of Hockey from "avuncular" to "hard-head". and foreshadowing Hockey's first budget.

On 26 April 2012, Hockey gave a speech, "The Future of Australian Diversity", at the Islamic Council of Victoria. "To judge Islam based on the actions of extremists and terrorists would be no different than judging Christianity on the actions of those who have over the centuries committed atrocities in the name of Christianity."

Abbott government

The Coalition won government at the 2013 election, and Hockey was named Treasurer.

In 2014, the "end of the age of entitlement" was used to justify the government refusing financial assistance to Holden in South Australia and SPC Ardmona in Victoria and explaining why they could not participate in Barnaby Joyce's proposal for a bail out of farmers. Hockey's approach has been described by sociology lecturer Verity Archer as being like former US President Richard Nixon's, "using claims of a budget emergency" to cut welfare.

In April 2014, Hockey faced criticism for saying "the poorest people either don't have cars, or actually don't drive very far" when seeking an increase in the fuel excise tax.

In May 2014, Fairfax media published a story stating that political donors to the North Sydney Forum were able to have "VIP" meetings with Hockey, under the title "Treasurer for Sale".

Hockey delivered the 2014 budget on 13 May 2014. The austere budget faced widespread criticism and was overwhelmingly rejected by the Australian public as reflected in all opinion polls after its release.  Michael Pascoe, writing for the Sydney Morning Herald, regards Hockey as being saddled with policies that were fiscally irresponsible, but designed to win support, giving as an example the scrapping of the price on carbon.  Hockey was considered by his colleagues to have made a poor case for the economic reforms in the 2014 budget. The Guardian writes that criticism of the budget as "unfair" harmed Hockey's public image.

After the February 2015 Liberal party leadership spill motion, there were calls for Hockey to be replaced as Treasurer.

In the leadup to the 2015 budget, Abbott stated that no matter how the budget was received, Hockey would continue as Treasurer. Hockey delivered the 2015 budget.  This was considered a vast contrast to the 2014 budget.

In June 2015, Hockey was criticised over his response to housing affordability issues, where he advised first home buyers to "get a good job that pays good money".

In August 2015, Peter FitzSimons, chair of the Australian Republican Movement, announced that Joe Hockey would help lead a parliamentary friendship group aimed at a referendum on an Australian republic before 2020.  This led to criticism of Hockey by members of the Coalition, who regarded the renewed push for a republic to be a distraction from the government's priorities.  Later in August, a leak stated that two cabinet ministers were urging Abbott to reassign Hockey as treasurer.

After Malcolm Turnbull ousted Abbott at the 2015 Liberal leadership spill, there was growing speculation that Turnbull would not retain Hockey as Treasurer in his new government, even though as mentioned above they are both members of the Liberal Party's moderate wing. Although Turnbull offered Hockey a different role in his government, Hockey declined and on 20 September 2015 announced his intention to leave Parliament.  Hockey gave his final speech to parliament on 21 October 2015.

Parliamentary resignation and US Ambassador role

Hockey resigned from parliament on 23 October 2015 which triggered the 2015 North Sydney by-election which was won by Trent Zimmerman. It was announced on 8 December 2015 that Hockey would become the next Ambassador of Australia to the United States when Kim Beazley's term ended in early 2016.  In his new role as Ambassador, Hockey wrote a response to a New York Times editorial about cuts to climate change research at CSIRO.  In the first 100 days of Donald Trump's presidency, Malcolm Turnbull and Trump had a phone conversation regarding the agreement for the US to take detained refugees from Manus Island that Turnbull had struck with Barack Obama.  Trump described the deal as "dumb" on Twitter.  Hockey met with Steve Bannon and Reince Priebus for discussions.

Hockey's term as ambassador was extended for a year but ended on 30 January 2020, and was replaced as ambassador by former Liberal Party Senator Arthur Sinodinos the week after. His farewell party was held on 17 January 2020 in Washington, D.C., and was attended by Abbott and Australian golfer Greg Norman.

Post-political career
At the start of 2020, Hockey planned to continue staying and working in the United States for several years after his role as ambassador to the United States. It was previously reported that he was planning to take up a part-time position as a guest lecturer on public policy and politics in an American university.

Hockey made unsubstantiated claims of fraud in the Presidential vote of the 2020 United States elections. Hockey's basis for the claim was a 93% Democratic vote in Washington, D.C., where he had been living for several years. However, the Democratic vote in Washington, D.C., regularly reaches the level cited by Hockey. Hockey wrote an opinion piece in The Sydney Morning Herald supporting Joe Biden for President of the United States.

In October 2022 Hockey released his autobiography:

Personal life
Hockey met Melissa Babbage, his future wife, in 1991 at a Young Liberals state convention. In 1994, Hockey married Babbage, an investment banker, later head of foreign exchange and global finance at Deutsche Bank. As of 2014, the couple had three children and lived in Hunters Hill, New South Wales. Upon the birth of his youngest child, Hockey became the first federal Minister to take paternity leave.  He has walked the Kokoda Track and has climbed Mount Kilimanjaro to raise funds for medical equipment. Hockey and his wife became owners of a 200 hectare cattle farm in Malanda, near Cairns, Queensland. In 2012, he lost more than 20 kg following gastric sleeve surgery.

In 2014, Hockey launched defamation proceedings against Fairfax Media over an article published in its newspapers, The Sydney Morning Herald, The Age and The Canberra Times, titled Treasurer for sale, which he said falsely implied that he accepted bribes paid to influence his decisions and that he corruptly sold privileged access to a select group of Liberal Party donors. A trial was held to determine whether the allegations were defensible in March 2015 in the NSW Supreme Court before Justice Richard White, where Hockey argued that false allegations of the nature contained in the article, and the conduct of Fairfax during the proceedings, evidenced a malicious intent to smear his otherwise good reputation and consequently would justify the award of aggravated damages.  Hockey was represented by Bruce McClintock SC. Fairfax was defended by Dr Matt Collins QC. In June 2015, the judge partially ruled in favour of Hockey, ruling that where the headline had been seen without the article, it was defamatory, and awarded Hockey $200,000 in damages.  Fairfax was ordered to pay 15% of Hockey's court costs.

See also
WorkChoices – part of Hockey's portfolio as Workplace Relations Minister

References

External links

|-

|-

|-

|-

|-

|-

1965 births
Abbott government
Ambassadors of Australia to the United States
Australian people of Armenian descent
Australian people of Palestinian descent
Australian republicans
Australian Roman Catholics
Lawyers from Sydney
Liberal Party of Australia members of the Parliament of Australia
Living people
Members of the Australian House of Representatives
Members of the Australian House of Representatives for North Sydney
Members of the Cabinet of Australia
People educated at St Aloysius' College (Sydney)
People from the North Shore, Sydney
Politicians from Sydney
Sydney Law School alumni
Treasurers of Australia
21st-century Australian politicians
20th-century Australian politicians

Joe Hockey


Jalisco er fylki í vestur- og mið-Mexíkó. Það er 78.599 ferkílómetrar og eru íbúar um 8,3 milljónir (2020) og eru flestir í höfuðborginni Guadalajara sem er þriðja stærsta borg landsins með stórborgarsvæðinu. Borgin Puerto Vallarta með sínar strendur og Chapala-vatn, stærsta vatn landsins, eru vinsælir ferðamannastaðir. Mexíkósk menning eins og áfengið tekíla og mariachi-söngvarar rekja uppruna sinn til Jalisco.

Eldfjallið Nevado de Colima er hæsti punkturinn og Colima-eldfjallið er á mörkum Jalisco og Colima-fylkis.

Fylki Mexíkó

Jalisco


Racem (lat. racemus) u botaničkom smislu označava "grozdasti" cvat cvjetnica u kojemu su cjetovi raspoređeni na kratkim stapkama duž glavne stabljike, npr. đurđice.

Izvori

Botanika

Racem


Steinburg er en by og kommune i det nordlige Tyskland, beliggende i Amt Bad Oldesloe-Land under Kreis Stormarn. Kreis Stormarn ligger i den sydøstlige del af delstaten Slesvig-Holsten.

Geografi
Steinburg ligger ca. 10 km syd for Bad Oldesloe og ca 28 km nordøst for Hamborg. I kommunen ligger ud over Steinburg, landsbyerne Eichede, Mollhagen og Sprenge.

Eksterne kilder/henvisninger

 Kommunens side  på amtets websted.
 Statistikamt Nord – Bevölkerung der Gemeinden in Schleswig-Holstein 4. Quartal 2014 (XLSX-Data) (Fortschreibung auf Basis des Zensus 2011)

Byer i Slesvig-Holsten
Byer i Kreis Stormarn

Steinburg (Stormarn)


Copa América de Futebol de Areia de 2023 (em espanhol como Copa América de Futbol Playa) foi a 4ª edição do torneio de seleções de futebol de areia da América do Sul, desde que esse é regido pela FIFA. Foi disputada na cidade de Rosário, na Argentina. O torneio é organizado pela CONMEBOL e acontece entre 11 a 19 de março de 2023.

O torneio foi realizado pelo segundo ano consecutivo, servindo nesta ocasião como eliminatória para a Copa do Mundo FIFA de Futebol de Areia de 2023 a ser realizada nos Emirados Árabes Unidos. Serão atribuídos aos primeiros três lugares no torneio.

Equipes participantes
As seleções participantes são os 10 membros da CONMEBOL.

</center>

Sede
A Argentina foi nomeada país-sede do torneio na reunião do Conselho da CONMEBOL realizada em 30 de setembro de 2022. Rosário foi confirmada como cidade-sede pela Asociación del Fútbol Argentino em 14 de fevereiro de 2023, com o Estadio Arena, localizado dentro do Predio Ferial Parque Independencia, como sede de todas as partidas.

Arbitragem
Em 23 de fevereiro de 2023, a CONMEBOL anunciou um total de 20 árbitros nomeados para o torneio.

Sorteio
O sorteio foi realizado no dia 16 de fevereiro de 2023 na sede da Conmebol em Luque, no Paraguai. As 10 equipes foram sorteadas em dois grupos de cinco times. Anteriormente, as seleções da Argentina e do Paraguai estavam automaticamente classificadas no grupo A como país-sede e no grupo B como campeão da última edição, respectivamente. Os potes restantes foram atribuídos de acordo com as posições do último torneio. atribuídos aos diferentes tambores de acordo com a sua classificação final na edição anterior do torneio, realizada em 2022.

Fase de grupos

Todas as partidas seguem o horário da Argentina (UTC-3).

A primeira fase é realizada entre os dias 11 e 16 de março de 2023 e dela participam dez equipes, que estão divididos em dois grupos de cinco equipes. As duas melhores equipes de cada grupo avançam para as semifinais, quando são disputadas as eliminatórias. A pontuação atribuída às equipas em função do resultado é a seguinte:

 Vitória no tempo normal: 3 pontos para a equipe vencedora.
 Vitória na prorrogação: 2 pontos para o time vencedor.
 Vitória na disputa de pênaltis: 1 ponto para o time vencedor.
 Derrota: time derrotado não marca ponto

Em caso de igualdade de pontos, são utilizados os seguintes critérios de desempate, nesta ordem:

 Maior número de pontos obtidos em partidas entre as equipes em questão.
 Confronto direto entre as equipes envolvidas em questão.
 Maior saldo de gols nas partidas entre as equipes em questão.
 Maior número de gols marcados em partidas entre as equipes em questão.
 Maior saldo de gols em todas as partidas.
 Mais gols em todos os jogos.
 Menor número de cartões vermelhos.
 Menor número de cartões amarelos.
 Sorteio.

Cada equipe ganha três pontos por vitória no tempo regulamentar, dois pontos por vitória na prorrogação, um ponto por vitória na disputa de pênaltis e nenhum ponto por derrota (artigo 19 do regulamento).

Grupo A

Grupo B

Fase final
Todas as partidas seguem o horário da Argentina (UTC-3).

Premiação

Equipes classificadas para a Copa do Mundo de Futebol de Areia de 2023

Classificação geral

Direitos de transmissão
As seguintes empresas e canais estão autorizados a transmitir o torneio.

Ligações externas

Copa América de Futebol de Areia
Desporto na Argentina em 2023
2023 no futebol de areia