Ak Saruman (3. Çağ 1000–3019, Orta Dünya'da 2019 yıl boyunca yaşadı) 3. Çağ'da, Orta Dünya'ya Valar'ın Temsilcisi olarak gelen ilk sihirbaz, diğer bir adla Istari'dir (Istari büyücü kelimesinin başka bir karşılığıdır).  Ak Divan'ın başıdır. Sindarin'deki adı, "Yetenekli İnsan" manasına gelen, Curunír'dir.

Yüzüklerin Efendisi: Yüzük Kardeşliği ve Yüzüklerin Efendisi: İki Kule filmlerinde Saruman'ı Sir Christopher Lee canlandırmıştır.

Tarihçe

Valinor'da, Manwë tarafından bir divan toplandı. Bu muhtemelen, 2. Çağ'ın ortalarında, güç yüzüklerinin yaratımından kısa bir zaman sonraydı. Divan esnasında Orta Dünya'ya beş temsilci gönderilmesine karar verildi. Gönderilecek olanlar, "güçlü, Sauron'a denk, yine de güçten yoksun ve ete kemiğe bürünmüş" olmalıydı – yani Istari veya Sihirbazlar.

Gönderilenlerden biri, Valinor'da Curumo, Sindarin'de Curunír olarak bilinen Saruman'dı. Kendisi aynı zamanda Aulë'nin oldukça kuvvetli bir Maia'sıydı (tıpkı bir zamanlar Sauron'un da olduğu gibi). Aulë, Eru'nun ırkları yaratmasını bekleyemeden kendi ırkını yaratan Vala'dır. Başka bir deyişle cüceleri yaratan güçtür). Maiar da tıpkı Valar gibi insanın melek formlarıdır, sadece daha düşük versiyonlarıdır. İkisi birlikte (Maiar ve Valar) Ainur'dur (tekili Ainu) ve Arda'nın, yani dünyanın, yaratımından önce vardırlar.

Saruman, Manwë tarafından gönderilecek takımdaki gönüllülerden biriydi ve aynı zamanda Mithrandir'den (Gandalf) sonrakidir. Saruman'ın Gandalf'a karşı olan kıskançlığı burada bile baş göstermişti. Varda (Manwë'nin eşi), Gandalf'ı üçüncü Istari, sihirbaz olarak gösterdiğinde Saruman'ın içinde neden kendisi üçüncü olarak seçilmedi diye bir fırtına kopmuştu. Saruman Radagast'ı kendinden aşağı görmesine rağmen kendisiyle gelmesi için zorlamıştı.

Orta Dünya'ya Gelişi

Birçok öyküye göre, Saruman Mithlond'a (Boz Limanlar), Eriador'un batısına, bir gemiyle yalnız başına vardı. Bu varış yaklaşık 3. Çağ'ın 1000 yılında gerçekleşmiştir ve yalnızca bir Sindarin elfi olan Círdan Saruman'ın kimliğini ve kökenini biliyordu.

Burada iki kısa ama birbirinden biraz farklı hikâye vardır. Bunlardan ilki Curumo'nun (Saruman'ın), Aiwendil'i (Radagast'ı) yanına Yavanna ona yalvardığı için aldığıdır. İkinci hikâyeye göre ise, "Curumo'nun (Saruman) Aiwendil'i (Radagast) yanına, Yavanna'nın eşi Aulë onu buna mecbur ettiği için" yanına aldığını söyler. (Yarım kalmış Öyküler, Bölüm dört, Kısım II: Istari).

Saruman, tıpkı kendisinden önce buraya gelen iki mavi sihirbazın (yani Alatar ve Pallando'nun) yaptığı gibi ilk olarak Orta Dünya'nın doğusuna gitti. 1500 yıl sonra ise Sauron Dol Guldur'de yeninden güçlendiği sırada yönünü batıya çevirdi.

3. Çağ'ın yaklaşık 2463 yılında Ak Divan ilk kez kurulduğunda Saruman divana başçılık yapacak kişi olarak seçildi. O zaman bile Saruman, Sauron'un yeniden güçleneceğini sezmişti ve gücüne karşı içinde büyük bir arzu ve kıskançlık baş gösterdi. Özellikle de Tek Yüzük'e karşı. Tesadüfen bu yıl aynı zamanda Gollum'un Tek Yüzük'ü bulduğu aynı yıldı.

Ak Divan'ın Başına Gelmesi
3. Çağ'ın 2759 yılında Gondor'un o zamanki Vekilharcı olan Beren, Isengard halkasında bulunan Orthanc Kulesini karargâh olarak kullanması için Saruman'ın emrine verdi. Böylece Saruman, Batı'nın hür halklarının savunması için önemli bir nokta olmuş oldu. Orthanc'da, bir Palantír'e, yani 7 kadim görme taşından birine rastladı ancak bu bilgiyi gizli tuttu, özellikle de Ak Divan'dan. Daha sonraki zamanlarda da taşı kullandığını gizleyerek Divan'a ihanet edecekti.

3. Çağ'ın 2850 yılında, Gandalf Dol Guldur'a girdi ve şeytani varlık Sauron'un dönüşünü doğruladı. Saruman'ın tavsiyesiyle Ak Divan, Dol Guldur'a saldırmama kararı aldı. Bu olayla birlikte Gandalf ilk kez, Saruman'ın Tek Yüzük üzerinde bir hâkimiyet arzusu olduğuna dair şüphelendiğini gösterdi.

Saruman'ın Divan'ın Dol Guldur' saldırmasını engellemesinin arkasındaki gerçek stratejisi, Sauron'un gücünü toplamasına devam etmesine izin vermek ve bu sayede Tek Yüzük'ün kendisini ortaya çıkarmasını sağlamaktı. Bu noktada, Saruman yüzüğü ilk olarak kendinin ele geçirmeye gücünün yeteceğini umuyordu. Kısa süre içinde, Sauron'un yüzüğün bulunabileceği yerler hakkında beklediğinden daha fazla şey bildiğini fark etti ve 3. Çağ'ın 2941 yılında nihayet Sauron'a karşı Dol Guldur'a bir saldırı düzenlenmesine razı oldu. (Bu noktada Sauron, Mordor'a geri çekildi ve 5 Ordular Muharebesi yaşandı.).

Görülen o ki ya bu zamanlarda ya da yüzük-bilimine dair olan çalışmaları başarıya ulaşmadan kısa zaman önce Saruman, Noldor'lu Eregion'un yeteneğinin bir kısmını taklit etmeyi başardı ve kendi güç yüzüğünü yarattı. Muhtemelen bu yüzüğü güçlerini artırmak için kullandı ve sesinin de gücü ile birlikte çok daha büyük bir büyücüye dönüştü. Ancak görünen o ki, Saruman'ın yüzüğü, Tek Yüzük şöyle dursun, Elflerin Üç Yüzüğü kadar bile güçlü değildi.

Sauron Dol Guldur'u terk etti, yeniden ortaya çıktı ve Mordor'da hükümdarlığını başlatarak kendini tamamen açığa çıkardı. Mordor'da, Minas Ithil (ya da sonraki adı ile Minas Morgul)'de ele geçirdiği palantír sayesinde Saruman ile temas kurmayı başardı. Gandalf'a duyduğu aşırı kıskançlık ve gittikçe büyüyen gururu ile kibri, palantír vasıtası ile Düşman tarafından çarpıtıldı, sonunda Saruman, Sauron'un bir hizmetkârı haline geldi. Yine de gizliden gizliye Tek Yüzük'ü kendisi için ele geçirmeyi umuyordu.

Yüzük Savaşı

Yaklaşık olarak bu zamanlarda, Rohan'ı kontrol etme teşebbüsleri adına Saruman, Kral Théoden'in akıl danışmanı olan Solucandil Gríma'nın sadakatini satın aldı. Böylece Gríma, Sauron'un artan güçlerine karşı hiçbir şey yapmama konusunda kralı ikna etmeye ve ona bu yönde tavsiyeler vermeye başladı. Eğer ertesi yıl Gandalf bu olaya el atmayıp, Kral Théoden'e sağ kolunun gerçek yüzünü göstermeseydi ve kralı tekrar eski, sağlıklı haline döndürmeseydi Saruman ve Solucandil'in bu ihaneti Rohan ordusunun gücünü büyük ölçüde zayıflatacaktı.

Gandalf, Tek Yüzük'ün keşfedişini ve yüzüğün yerini kendisine iletinceye kadar Saruman gerçek niyetini açığa vurmadı. Gandalf bu bilgiyi kendisine aktardığında ise Saruman ona, Sauron ile olan anlaşmasını itiraf etti ve Sauron'a katılmadıkları takdirde yitirmeye mahkûm olduklarını dile getirdi. Kendini "Renkli Saruman" olarak ilan etti ve Gandalf kendisine katılmayı reddettiğinde onu Isengard'da hapsetti. Daha sonra Gandalf kaçmayı başardı ve Elrond'un Divanı'nda Saruman ile arasında geçenleri anlattı. Böylece Saruman'ın ihaneti Ak Divan'ın geri kalanı tarafından da bilinir oldu.

Saruman çok geçmeden Cadı-Kral Isengard'a geldiğinde yalan söyleyerek yeni efendisi Sauron'a da ihanet eder. Sauron, birkaç yıl önce yüzüğü bulan Baggins'i ve onun yurdu olan Shire'ı araması için Nazgûl'u göndermişti. Saruman, Shire hakkında hiçbir şey bilmiyormuş gibi davrandı. Ancak daha sonra Nazgûl, onun gönderdiği Shire ajanlarından birini yakaladı. Böylelikle Saruman iki taraf tarafından yakalanmış ve hain olarak damgalanmıştı. Bu andan sonra Saruman Tek Yüzük'ü ele geçirmek için tüm gücünü ve imkânlarını ortaya koymaya başladı.

Saruman zaman yitirmeden Rohan'a saldırı planlarına, Kral'ın oğlu olan Théodred'i öldürme girişimlerine, Shire'dan kaçan Frodo Baggins'i yakalamak için ajanlarını göndermeye ve Frodo ve arkadaşlarının Gondor'a doğru izleyebileceği muhtemel yollara akıncı takımları yollamaya başladı. İronik olarak bu akıncı takımlarından biri Peregrin Took ile Meriadoc Brandybuck'ı yakalayarak ikiliyi tam zamanında, Entleri harekete geçirmeleri için Fangorn Ormanı'na taşıdı. Gandalf, Saruman'ın bu sıralarda yüzük kaybolmadan önce onu taşıyan Isildur'un kalıntılarını da bulduğundan ve onları da yok ettiğinden şüpheleniyordu.

Saruman'ın Shire'a kurduğu şebeke Frodo Baggins'i ele geçirmeyi başaramadı, kısmen de olsa tek başarılı olan akıncıları Éomer tarafından durdurdu, Gandalf Rohanlıları zafere götürdü ve Entler Isengard'ın hakimiyetini ele geçirdi. Tamamen yenildiğinin farkında olan Saruman yaptıkları yüzünden pişmanlık duymayı ve af dilemeyi düşünse de son anda bundan da caydı. Hâlâ kaçabileceğine dair biraz umudu vardı ve bu ufacık umut kırıntısı bile yok etmeye çalıştığı kişilerin ellerinde alay konusu olmaktan çok daha iyi görünüyordu gözüne. Gandalf ve Théoden'i davasına katmak için son bir çaba daha sarf etti ancak başaramadı; asası kırıldı ve Istari arasından kovuldu.

Gandalf'ın esareti sırasında Saruman Orclardan, Doğudöllerinden ve Uruk-hai'larden oluşan ordusunu kurmaya başlamıştı. Ta ki Gandalf ve Entler gelip Isengard'ı yok edinceye dek… Eğer işler daha yavaş gelişmiş olsaydı ya da Gandalf doğru zamanda doğru yerlerde olmasaydı Solucandil, Rohan üzerinde tam bir hakimiyet kurabilir ve böylece Rohan esareti altına girebilir veya yok edilebilirdi.

Saruman planlarında başarılı olamadı çünkü Gandalf'ın kaçışı yüzünden hamlelerini çabucak ve acele ile gerçekleştirmek zorunda kaldı, onları mükemmelleştirmek için yeterli zamanı yoktu. Saruman kendisini halen "düşmemiş" olarak görürken Gandalf'ı kendi yanına çekeceğine gerçekten de inanmıştı ve Gandalf onu reddettiğinde ise kendini ihanete uğramış gibi sezdi. Emyn Arnen'de yüzüğü kendisi için ele geçirmeyi başaramaması planlarını daha da fazla bozdu çünkü artık Mordor tarafından da bir hain olarak görünecekti.

Yüzük Savaşı'nın son kısımlarında saf dışı bırakılan Saruman, sesinin büyüsünün de yardımıyla Entleri kendisini bırakmaları yönünde ikna etti. Ardından ajanı Lotho Torbaköylü-Baggins sayesinde denetimini ele geçirdiği Shire'a gitti. Son günlerini Sharkey takma adı ile burada kurdu bir haydut çetesini yöneterek geçirdi. 3. Çağ'ın 3019 yılında Frodo ve arkadaşları Shire döndü ve buradaki harekâtlarına son verdi. Solucandil, Saruman'a ihanet etti ve onu bıçaklayarak öldürdü.

Bir Maia olan Saruman gerçekten ölmedi elbette ancak ruhu şeklini yitirdi. Tıpkı Númenor'un düşüşü sırasında ve Son İttifak'taki yenilgisinden sonra Sauron'un da yitirmiş olduğu gibi… Gövdesini yitirdiğinde ruhu Mandos'a gitmeliydi, tüm Elfler, insanlar ve diğerleri öldüklerinde gidecekleri salonlara… Ama salonlara gidişi engellendi ve belki de (Tek Yüzük'ün yok edilişinin ardından tıpkı Sauron gibi) Orta-Dünya üzerinden güçsüz ve amaçsızca dolaşmaya mahkûm edildi.

Nitelikleri
Saruman kara saçlı, ihtiyar bir adam görünümündeydi. Üçüncü Çağ'ın sonlarında saçının ve sakalının büyük çoğunluğu beyaza dönmüştü. Sahip olduğu tek kara saç dudaklarının ve kulaklarının çevresindekilerdi. Uzun boylu, uzun suratlı ve derin, karanlık gözlere sahip bir adamdı. Ak bir cüppe giyerdi. Daha sonraları cübbesini o yürüdükçe renk değiştiren başka bir tane ile değiştirdi.

Gerçekte o ne bir insan ne de çoğu kişinin şüphelendiği gibi bir Elf değildi. Aksine, ete kemiğe bürünmüş bir Maia idi, bir Istar. Ölümsüz ve oldukça güçlü bir varlıktı ancak bu güçleri ne kadar kullanabileceği sınırlandırılmıştı. En belirgin güçleri sesi ve irfanıydı.

İnsanlar tarafından kendisine verilen isim, Saruman, Rohan lisanındadır. Tolkien'in çalışmalarında İngilizce, Westron diline yani Ortak Lisan'a denk gelirken bu lisanın atası olan Anglosakson İngilizcesi ise Rohan lisanına tekabül etmektedir. (Tıpkı Sayın Erkal'ın Ortak Lisan için modern Türkçeyi, Elf Lisanı için Osmanlıcayı, Rohan Lisanı için ise Orta Asya Türkçesi kullanması gibi…) Tolkien, Anglosakson kökenli olan ve "skill / yetenek" ya da "cunning / kurnaz" manasına gelen serau kelimesini kullanmıştır. Bir dilbilimci olan Tolkien'in, bu adın aynı zamanda gerçek bir tarihi kişi olan ve adının manası "divanının başkanı" manasına gelen Jaruman ile olan benzerliğinin farkında olması da mümkündür. Saruman'ın Westron dilindeki adı ise bilinmemektedir.

Elfler arasındaki adı Curunír, genellikle "Ak" manasına gelen 'Lân' (veya Glân) takısıyla birlikte kullanılırdı. Valinor'daki adı Curumo ise Quenya Lisanı'ndaki orijinal adıdır. Sindarin Lisanı erkeklik belirten –mo takısı olmadığından bu takı Quenya'da olmayan –ndir ile değiştirilmiştir (Curumo – Curunír).

Kişiliği
Aslında Saruman görünüş ve huy olarak Gandalf'a benzemektedir. Ancak Gandalf'ın aksine Saruman kibirlidir. Kendisini Istari arasında en güçlü kişi olarak görürdü ve Boz Radagast'ı açık bir şekilde küçümserdi. Aptal da değildi (her ne kadar Radagast'ın öyle olduğunu düşünse de), Gandalf'ın gücünü fark etmişti ve kısa süre içinde onu dengi olarak görmeye başlamıştı. Daha sonra ise acı içinde, aslında kendisinden bile üstün olduğunu da fark etti. Gandalf'ı kıskanmaya ve Gandalf'ın aleyhine çalıştığına inanmaya başladı. Böylece asıl kendisi Gandalf'a ve Ak Divan'ın geri kalanına karşı çalışmaya başladı.

Büyük bir ihtimalle Saruman, başlangıçta görevine sadıktı ve Sauron'u durdurmak amacı güdüyordu. Ancak gururu ve kibri (aynı zamanda Boz Gezgin'e duyduğu kıskançlık) onu hizmet ettiği davaya karşı bir haine çevirdi. İhaneti aniden değildi, zamanla yavaş yavaş büyüdü ve sonunda kendisini başka bir yol izleyemeyeceğine dair ikna etti ve artık yaptıklarının geri dönüş olmayacağına inandı. İçine düştüğü bu durumdan en çok Gandalf'ı sorumlu tuttu ve bu hatalı inanışı onu hatalarından kurtulmaktan alıkoydu. Çünkü suçlaması gereken kişi yalnızca kendisiydi ama o buna inanmayı reddediyordu.

Siyasi İlişkileri

İnsan Irkıyla İlişkileri
Tolkien, Saruman için "en çok insanlar arasında dolaştı." demiştir. Her zaman güç aradı ve Üçüncü Çağ'daki en güçlü krallıklar insanların ellerindeydi.

Orta-Dünya'nın doğusuna yaptığı yolculuklar hakkında hiçbir kayıt bulunmaz. Ancak batıya döndüğünde bir süre Gondor'un bir hizmetkârı olarak çalıştığı bilinir. Bu süre içerisinde dönemin Gondor Vekilharcı olan Beren tarafından kendisine Orthanc'ın anahtarları teslim edildi ve kulenin kolcusu olarak atandı.

İleriki yıllarda Saruman, herhangi bir hüküm (ya da Gondor'dan gelen bir itiraz) olmadan Orthanc kulesinin kendisine ait olduğunu iddia eder. Yine de hâlâ Gondor ve Rohan'a sadıktır. Bu zaman zarfında Minas Tirith arşivlerindeki parşömen ve kitapları uzun uzun incelemiş ve çalışmalar yapmıştır.

İhanete başladığı zamanlarda bile planlarını gerçekleştirebilmek için insanlardan faydalanmıştır. Ne de olsa Saruman hilelerin efendisiydi ve eski garezleri kolaylıkla yeni bir nefrete dönüştürebiliyordu.

Doğudölleri ordusunda kendilerine yer bulmuşlardı ve büyük bir olasılıkla bu adamlardan kimileri Uruk-hai ordusunun yaratılışı sürecinde de yer almıştı. Doğudöllerinin, "Saman kafalar" gelmeden uzun süre önce Rohan düzlüklerinde yaşadığı ve başçıları Freca'nın Miğfer tarafından öldürüldüğü eski öykülerde anlatılanlardır.

Solucandil Gríma, Saruman'ın planlarında hayati bir yere iye idi. Yaşlanan Kral Théoden'in danışmanı olan Gríma gizliden gizliye kralın kuzeni olan Éowyn'i arzulamaktaydı. Ancak Éowyn onu reddetmişti. Solucandil'in mi Saruman'a yanaştığı yoksa tam tersinin mi olduğu kesin değildir. Ancak kesin olan bir şey vardır ki Saruman, Solucandil'i kralı zayıflatması, diğer danışmanlarda hatta kendi tebaasına bile yabancılaştırması için kullanmıştır. Ta ki Grima, Rohan'ın asıl başçısı olana dek…

Elflerle İlişkileri
Saruman bir zamanlar Elfler ile iyi geçinirdi ve Sauron'a karşı birleşmiş bir öbek Elf ve Istari'den oluşan Ak Divan'a başçı olarak seçilmişti.

Bununla birlikte Saruman Üçüncü Elf Güç Yüzüğü olan Narya'nın Gemi yapımcısı Círdan tarafından Gandalf'a verildiğini de biliyordu. Bu Gandalf'a karşı olan kıskançlığını daha da körükledi ve Elflere karşı kin duymaya başladı.

Elfler, Saruman'ın Orta-Dünya'nın batısındaki etkinlikleri sırasında göz ardı edildi. Onların ülkeleri az ve gizliydi ve kimi harika güçler barındırsalar bile bunları Saruman'ın ilginç ya da kullanışlı bulacağı şekilde göz önüne çıkartmak gibi bir alışkanlıkları da yoktu. Aynı zamanda Elfleri bükmek ve manipule etmek diğer ırklara göre daha zordu.

Karargâhı olan Isengard, bir Elf krallığı olan Lothlórien'e çok yakın olmasına rağmen Saruman onlarla yok denecek kadar az temas kurmuştu. İhanetinden sonra ise Galadriel'e asla güvenmediğini ve Gandalf'ın kendisine karşı hazırladığı planlarda ona yardım ettiğinden şüphelendiğini açıkça ifade etmişti.

Özet olarak Saruman, Elferle çok az ilgilenmiş ve onlardan çok az faydalanmıştır.

Diğer Sihirbazlarla İlişkileri
Saruman, Valinor'dan ayrılırken her ne kadar bundan nefret etse de Yavanna'nın isteği üzerine Radagast'ı da yanına eş olarak aldı. Yine de Orta-Dünya'ya ilk olarak ve yalnız başına varmayı başardı. Kısa bir süre sonra diğer iki Mavi Büyücü (Alatar ve Pallando) ile Doğu'ya gitti ve tek başına döndü. Ithryn Luin (Elflerin deyimi ile Mavi Büyücüler) Düşman'ın iradesine karşı Doğu'da pek çok müthiş iş başarmış olabilirler. Yazgıları hakkında bilinen şeyler pek azdır.

Saruman onu sürekli küçümsemesine rağmen Radagast kendisine gayet iyi (ve olaylardan tamamen habersiz) şekilde hizmet etti. Saruman her ne kadar Gandalf'a "Ona biçtiğim rolü oynayacak kadar aklı varmış." dese de (Gandalf'ı Isengard'a gitmeye ikna ederek) Radagast aslında daha fazlasını yaptı. Saruman'ın (ve de Gandalf'ın) isteği üzerine kuşları Saruman'a ve Gandalf'a haber taşımaları için görevlendirdi. Bu yolla hem Saruman oldukça kıymetli şeyler gördü hem de Gandalf, Orthanc'in tepesindeki esaretinden kurtuldu. Dürüst ve soylu Radagast, Yavanna'nın kendisine verdiği göreve sadık kalmış ve Orta-Dünya'daki kuşları ve hayvanları (örneğin kartalları) kullanarak Sauron'a karşı olan mücadelede oldukça önemli bir rol oynamıştır.

Saruman, her zaman Gandalf'ı kıskandı ve onun kendisinden kimi sırları sakladığına inandı. Aslında bu şüphelerinde tamamen haksız da sayılmazdı zira Gandalf, Bilbo'nun yüzüğü hakkındaki bilgilerini ve şüphelerini kendisinden saklı tutmuştu. Gandalf aynı zamanda Narya'yı da bir sır olarak saklamıştı.

Gandalf da Saruman'ın Tek Yüzük'ü kendisi için ele geçirmek istediğinden şüpheleniyordu. Hatta Ak Divan'ın bir toplantısında bu şüphesini hafiften belli etmişti. Gandalf, piposunun dumanı ile neredeyse dokunulacak kadar somut olan yine de sonunda dağılıp giden dokuz küçük duman halka ve bir tane de büyük halka oluşturmuş ve bununla Saruman'ın Tek'i kendisi için istemesinin sonucunu sembolize etmişti.

Genel olarak Saruman, Gandalf'ı kendisinin tek dengi olarak gördü ve ona korku ile karışık bir saygı duydu (her ne kadar saygısını göstermese de). Her zaman Gandalf'ın yaptıklarını dikkatle izledi. Hatta Shire'a gönderdiği ajanları sayesinde öğrendiği pipo içme alışkanlığını bile ondan kaptı.

Olaylar iyice ortaya çıkmaya başladığında ise Gandalf'ı kendisi için bir müttefik olarak gördü. Muhtemelen bu Saruman için sadece siyasi bir durum değil aynı zamanda duyduğu saygı, yoldaşlık sezgisi ve paylaştıkları yazgı gibi sebepler ifade ediyordu. Bir ihtimalle de Sauron'un tek hizmetkârı pozisyonunda olmaktan korkuyordu.

Şüphesiz Saruman, Gandalf'a göre daha güçlüydü. Narya yüzüğüne sahip olmasına rağmen bile Gandalf onu yenememiş ve Orthanc kulesinde esir olmuştu. Kitapta Saruman'ın güçlerini yitirdiğine ya da Gandalf'ın güçlerinin arttığına dair bir metin bulunmamaktadır. Ancak Gandalf, "Ak Gandalf" olarak döndüğünde Saruman'ı sadece iradesi ile çağırabilmiş, huzurunda zorla tutabilmiş ve tek bir sözü ile asasını kırabilmiştir (tüm bunların Saruman'ın sahip olması gereken güçleri temsil ediyor olması muhtemeldir).

Saruman birkaç kez gururunu bir kıyıya atmaya ve Gandalf'tan yardım istemeye yaklaşmıştır. Buna en yakın olduğu zaman, Yüzük-Hayaletleri'nin (Shire'a olan yolculukları sırasında) Isengard'a uğradıkları ve Gandalf'ın halen kulede esir tutulduğu andır. O an Saruman içinde bulunduğu durumun farkına varmış ve Gandalf'dan özür dilemek için harekete geçmiştir. Ancak bulduğu tek şey esirinin çoktan kaçmış olduğudur.

Orklarla İlişkileri ve Uruk-Hai Irkını Yaratması
Saruman, Ork gücünün büyük çoğunluğunu muhtemelen Puslu Dağlar üzerindeki kabilelerden hatta belki de Moria'dan almıştır.

Isengard'da Ork üretmiş hatta insan-ork karışımı kırmalar üretip Uruk-hai birliklerini oluşturmuştur. Görünüşe göre bu amaçla Orkları insan eti ile beslemiştir.

Uruk-hai ordusu daha ağır, daha güçlü ve güneşe dayanıklı olmak gibi özelliklerinin yanı sıra büyük bir disiplin ve sonsuz bağlılık da göstermektedir. Uruk-hai ve insanlar arasında Ork görünümlü, çeşitli dereceleri olan orta sınıflar da vardır. Bu sınıflar Merry ve Pippin tarafından Saruman'ın normal ordusunun bir parçası olarak belirlenmiştir (ele geçirildikleri zamanı hatırlayarak).

Saruman'ın hizmetkârları onu hem Isengard'da hem de Shire'da "Sharkey" olarak adlandırmıştır. Bu muhtemelen Kara Lisan'da "yaşlı adam" manasına gelen sharku sözünün bir çeşit uyarlamasıdır. Saruman sözün manasından habersizdir (Gandalf ise dili iyi bildiğinden manasını bilir). Belki de bu adın kendi adının Ork dilindeki söylenişi olarak algılamıştır. Bunun manası ise Orkların Saruman'ı gerektiği kadar ciddiye almadıklarıdır.

Entlerle Olan İlişkileri
Saruman, Isengard'a yerleştikten kısa bir süre sonra Entler ile temas kurmuştur. Entlerin en yaşlısı olan Ağaçsakal onu buyur etmiş ve ormana girişini serbest kılmıştır.

Saruman aynı zamanda Entlerin hatırlayabildikleri kadar eski zamanları öğrenebilmek için Ağaçsakal'a danışmıştır. Saruman bu iyiliği karşılıksız bırakmış, sadece dinlemekle yetinmiştir.

Entler, Saruman'ın ihanetini önceden görmüş ve bu konu hakkında oldukça endişelenmişlerdir. Özellikle de Saruman'ın Orcları Fangorn'un kıyısındaki ağaçları ocaklarında kullanmak için (veya bazen hiç sebep bile yokken) kesmeye başladıkları zamanlarda…

Entlerin bazı şeylerin nasıl olması gerektiğine dair bir düzen duyguları olduğu da görülmektedir. İnsan ve Orcların melezleştirilmesi onları bir nebze de olsa alarma geçirmiş, Saruman'ın endişelenmesi gereken düşmanları arasına yenisini katmıştır. Aynı zamanda bu endişeleri Saruman'ın ihanetinin de sebebidir zira Entlere göre Istari, özel sorumluluklara sahip olmalıydı.

Saruman Entleri ve Fangorn'u endişe duymaksızın ve sonuçlarını düşünmeden kullanmıştır. Entlerin yeteneklerini ve harekete geçtiklerinde kazandıkları azimlerini açık bir şekilde yanlış yargılamıştır.

Saruman, bunu kullanışlı bulduğu zamanlarda Entlerin düşünce yapısını anlama yeteneğine açıkça sahiptir. Çünkü Ağaçsakal ile sadece konuşarak kendisini Orthanc'deki esaretinden kurtarmayı başarmıştır - Entler canlıların kafese kapatılmasından hoşlanmazlar.

Hobbitlerle İlişkileri
Gandalf'ın onlara duyduğu özel ilgiyi fark edene kadar Hobbit ırkı ve onların ülkeleri Saruman'ın ilgisini hiç çekmemiştir.

Gandalf'ın işlerine duyduğu gizli ilgi sebebiyle Hobbitlere ve Shire'a giderek daha fazla odaklanmaya başlamıştır. Kısa bir süreliğine oraya gizlice seyahat etmiş ve diyarın haritalarını çıkartmıştır. Gandalf bunun farkındadır fakat o zamanlar bu onu sadece eğlendirmiştir.

Gizlice pipo içmeye başlamıştır. Tütün ihtiyacını karşılamak için Isengard ile Shire arasında bir alış-veriş başlatmış, parasının gücü ve yaratabileceği bozulma ilgisini çekmiştir. Ajanlarının bazıları gizlilikle Shire'a girmiştir, bazılarının varlığı ise Gandalf ve Kolcular tarafından bilinmektedir.

Hobbitlere karşı olan nefreti Gandalf'ın onlara gösterdiği dikkatten ve bu dikkati Saruman'a ya da onun planlarına göstermediğinden kaynaklanıyor olabilir. Hobbitlerin Tek Yüzük'ü Gandalf ile birlikte kendisinden sakladıklarını öğrendiğinde ise nefretinin büyümüş olduğu kesindir.

Bu bilgiyi öğrenmesi ve Yüzük-tayflarının Yüzük Taşıyıcısı'nı bulmak için Shire ile Ayrıkvadi arasında avlanmasının sebep olduğu ani aciliyet, bölgedeki aktivitelerini arttırmasına sebep oldu.

Daha sonra Isengard'daki hükümdarlığının Entlerin ellerinde (ya da dallarında) son bulmasından dolayı ortalığı ayağa kaldıran Peregrin Took ve Meriadoc Brandybuck'ı suçlamış da olabilir.

Sauron'un düşüşünden sonra Saruman Entlerin elinden kurtuldu ve Shire'a giderek burada oluşturduğu haydut şebekesinin başına geçti. Derhal yıkım işlemlerine başladı, hava kirliliği yarattı, cinayetler işletti, yangınlar başlattı ve sebepsiz yere ağaçları kestirdi. Bunu Gandalf'a karşı son bir darbe olarak düşünüyordu. Aynı zamanda evini yerle bir eden Hobbitlerin her şey bittikten sonra huzurlu yuvalarına dönmeleri fikrine katlanamıyordu. Özellikle de Hobbitler kendi evinin yıkımına neden olduktan sonra…

Bu son çabaları da bir Hobbit Ayaklanması ile son buldu ve Frodo Baggins'i öldürmeye çalışmasına rağmen hayatı bağışlandı. O anda Frodo'ya gerçekten de saygı duydu ve bu oldukça kısa ömürlü oldu.

Valar ve Maiar ile olan ilişkileri
Saruman, Manwë buna karşı gelse de Orta –Dünya'ya gitmeye oldukça hevesliydi. Ölümünden sonra Valinor'a dönmesi engellendi. Ayrıca yeniden hayata dönmesine de izin verilmedi ve bir duman haline gelip yok oldu. Saruman gibi Aulë'nin bir Maia'sı olan Sauron onu hem kendisine hayran bıraktı hem de korkuttu. Kibrinin boyutu en üstlerde iken Saruman, Sauron'un yerini yeni bir Karanlık Lord olarak almayı düşündü fakat sonunda kendini çok daha büyük bir ruh ile karışırken buldu.

Yüzüklerin Efendisi karakterleri

Kurgusal savaş ağaları

1954 tanıtımları
Kurgusal erkek karakterler
Kurgusal büyücüler

Saruman


En mécanique ondulatoire, la vitesse de front est la vitesse à laquelle la première montée d'une onde qui croise l'axe horizontal se déplace.

En mathématiques, ce terme est utilisé pour décrire la vitesse de propagation d'un front dans la solution d'une équation aux dérivées partielles hyperbolique.

Différents types de vitesses
Différents types de vitesses peuvent être associés aux propagations de perturbations.
Par exemple, considérer la modulation d'amplitude d'une onde électromagnétique. La vitesse de phase est la vitesse de l'onde porteuse sous-jacente et la vitesse de groupe est la vitesse de la modulation (aussi appelée l'enveloppe).

Les premiers chercheurs sur les ondes  ont pensé que la vitesse de groupe coïncidait avec la vitesse à laquelle l'information voyageait. Aujourd'hui, les chercheurs savent que cette vitesse peut excéder la vitesse de la lumière sous certaines conditions, ce qui laisse soupçonner que la relativité restreinte est erronée. Des chercheurs ont déterminé ce qui constitue un signal.

Par définition, un signal implique une (nouvelle) information qui ne peut être prédite à partir de l'évolution antérieure de l'onde. L'une des formes possibles d'un signal (au point d'émission) est :

où u(t) est la fonction de Heaviside. En appliquant cette forme à un signal lumineux, on peut démontrer, à la condition que l'indice de réfraction d'un médium tend vers 1 lorsque la fréquence tend vers l'infini (donc, que la vitesse de l'onde se rapproche de plus en plus de la vitesse de la lumière dans ce médium) que la discontinuité ondulatoire, appelée « front », se propage à une vitesse moindre ou égale à la vitesse de la lumière.
Dans les faits, le front d'une perturbation électromagnétique voyage à la vitesse de front, qui est  dans ce cas, peu importe le medium.
Dans tous les cas, le processus commence toujours avec une amplitude zéro et croît.

Notes et références

Mécanique ondulatoire

Vitesse de front


Michel Jean-Pierre Debré (; 15 January 1912 – 2 August 1996) was the first Prime Minister of the French Fifth Republic. He is considered the "father" of the current Constitution of France. He served under President Charles de Gaulle from 1959 to 1962. In terms of political personality, Debré was intense and immovable and had a tendency to rhetorical extremism.

Early life
Debré was born in Paris, the son of Jeanne-Marguerite (Debat-Ponsan) and Robert Debré, a well-known professor of medicine, who is today considered by many to be the founder of modern pediatrics. His maternal grandfather was academic painter Édouard Debat-Ponsan. Debré's father was Jewish, and his grandfather was a rabbi. Debré himself was Roman Catholic.

He studied at the Lycée Montaigne and then at the Lycée Louis-le-Grand, obtained a diploma from the École Libre des Sciences Politiques, and a PhD in Law from the University of Paris. He then became a Professor of Law at the University of Paris. He also joined the École des Officiers de Réserve de la Cavalerie (Reserve Cavalry-Officers School) in Saumur. In 1934, at the age of twenty-two, Debré passed the entrance exam and became a member of the Conseil d'État. In 1938, he joined the staff of the Economy Minister Paul Reynaud.

Early career
In 1939, at the beginning of the Second World War, Debré was enlisted as a cavalry officer. He was taken prisoner in Artenay in June 1940 during the Battle of France but managed to escape in September. He returned to the Conseil d'État, now under the administration of the Vichy regime and was sworn in by Marshal Philippe Pétain. In 1942, he was promoted to maître des requêtes by the Minister of Justice. After the German invasion of the free zone in November 1942, Debré's political Pétainism disappeared, and in February 1943, he became involved in the French Resistance by joining the network Ceux de la Résistance (CDLR).

During the summer of 1943, General Charles de Gaulle gave Debré the task of making a list of prefects who would replace those of the Vichy regime after the Liberation. In August 1944, de Gaulle made him Commissaire de la République for Angers, and in 1945, the Provisional Government charged him with the task of reforming the French Civil Service. While doing so, he created the , a decision rooted in ideas formulated by Jean Zay before the war.

Under the Fourth Republic, Debré at first supported the Democratic and Socialist Union of the Resistance but defected to the Radical-Socialist Party on the alleged advice de Gaulle, who reportedly told him and several other politicians, including Jacques Chaban-Delmas, Allez au parti radical. C'est là que vous trouverez les derniers vestiges du sens de l'Etat. ("Go to the Radical Party. It's there that you will find the last vestiges of the meaning of the state".)

Debré then joined the Rally of the French People and was elected senator of Indre-et-Loire, a position that he held from 1948 to 1958. In 1957, he founded Le Courrier de la colère, a newspaper that fiercely defended French Algeria and called for the return to power of de Gaulle. In the 2 December 1957 issue, Debré wrote:

The explicit appeal to the insurgency led the socialist politician Alain Savary to write, "In the case of the OAS insurgency, the soldiers are not the culprit; the culprit is Debré".

Family
Michel Debré had four sons: Vincent Debré (1939–), businessman; François Debré (1942–2020), journalist; Bernard Debré (1944–2020), urologist and politician; and Bernard's fraternal twin, Jean-Louis Debré, politician. See Debré family.

Government

Michel Debré became the Garde des Sceaux and Minister of Justice in the cabinet of General de Gaulle on 1 June 1958. He played an important role in drafting the Constitution of the Fifth Republic, and on its acceptance he took up the new position of Prime Minister of France, which he held from 8 January 1959 to 1962.

After the 1962 Évian Accords referendum that ended the Algerian War and gave self-determination to Algeria was approved by a nearly ten-to-one margin, de Gaulle replaced Debré with Georges Pompidou. In November, during the parliamentary elections that followed the dissolution of the National Assembly, Debré tried to be elected as deputy for Indre-et-Loire. Defeated, in March 1963 he decided to go to Réunion, an island that he had visited for less than 24 hours on 10 July 1959, on a trip with President de Gaulle. The choice reflects Debré's fear that what remained of the French colonial empires would follow the path trodden by Algeria: that of independence for which he was not sympathetic.

Debré wanted to take action against the Communist Party of Réunion, which had been founded by Paul Vergès a few years earlier. The movement sought self-determination for the island and the removal of its position as an overseas department and had staged demonstrations on the island a few days earlier. He also noted that the invalidation of Gabriel Macé's election as Mayor of Saint-Denis rendered the post open to the opposition and so he took the decision to contest the election.

Debré returned to the government in 1966 as Economy and Finance Minister. After the May 1968 crisis, he became Foreign Minister and, one year later, served as Defence Minister under President Georges Pompidou. In that role, he became a hated figure of the left because of his determination to expropriate the land of 107 peasant farmers and shepherds on the Larzac plateau to extend an existing military base. The resulting civil disobedience campaign was ultimately victorious.

Considered as a guardian of the Gaullist orthodoxy, Debré was marginalised after the election of Valéry Giscard d'Estaing as President of France in 1974, whose foreign policy Debré criticised with virulence. In 1979, Debré took a major part in the Rally for the Republic (RPR) campaign against European federalism and was elected member of the European Parliament to defend the principle of the Europe of nations. However, Debré later accused Jacques Chirac, and the RPR moderated their speech. Debré was a dissident candidate in the 1981 presidential election but obtained only 1.6% of votes.

Politics in Réunion
Michel Debré arrived on the island of Réunion in April 1963 and succeeded in being elected Député for Saint-Denis on 6 May despite local opposition to the ordonnance Debré, a law that he had introduced in 1960 to allow civil servants in the overseas departments and territories of France to be recalled to Metropolitan France if they were suspected of disturbing public order. Supported by those who rejected autonomy, he immediately became the leader of the local right wing. That state of affairs would be challenged by Pierre Lagourgue during the next decade.

To justify the departmentalization of the island that occurred in 1946 and to preserve its inhabitants from the temptation of independence, Debré implemented an economic development policy and opened the island's first family planning center. He personally fought to get Paris to create a second secondary school on the south of the island, in Le Tampon, when at the time there was only one, the Lycée Leconte-de-Lisle, which catered for many thousands of inhabitants.

From 1968 to 1982, Debré forcibly relocated over 2,000 children from Réunion to France, to work as free labour in Creuse. The plight of those children, known as the Children of Creuse, was brought to light in 2002 when the Réunion exile Jean-Jacques Martial made a legal complaint against Debré, who had organised the controversial displacement, for "kidnapping of a minor, roundup and deportation". In 2005, a similar case was brought against the French Government by the Association of Réunion of Creuse.

Political career

Governmental functions

Keeper of the Seals, Minister of Justice: 1958–1959.
Prime Minister: 1959–1962.
Minister of Economy and Finance: 1966–1968.
Minister of Foreign Affairs: 1968–1969.
Minister of Defense: 1969–1973.

Electoral mandates

European Parliament

Member of European Parliament: 1979–1980 (Resignation). Elected in 1979.

Senate of France

Senator of Indre-et-Loire: 1948–1959 Became Prime minister in 1959. Elected in 1948, reelected in 1954.

National Assembly

Member of the National Assembly of France for Réunion: 1963–1966 (Became minister in 1966), 1973–1988. Elected in 1963, reelected in 1967, 1968, 1973, 1978, 1981, 1986.

General Council

General councillor of Indre-et-Loire: 1951–1970. Reelected in 1958, 1964.

Municipal Council

Mayor of Amboise: 1966–1989. Reelected in 1971, 1977, 1983.
Municipal councillor of Amboise: 1959–1989. Reelected in 1965, 1971, 1977, 1983.

Debré's Government, 8 January 1959 – 14 April 1962
Michel Debré – Prime Minister
Maurice Couve de Murville – Minister of Foreign Affairs
Pierre Guillaumat – Minister of Armies
Jean Berthoin – Minister of the Interior
Antoine Pinay – Minister of Finance and Economic Affairs
Jean-Marcel Jeanneney – Minister of Commerce and Industry
Paul Bacon – Minister of Labour
Edmond Michelet – Minister of Justice
André Boulloche – Minister of National Education
Raymond Triboulet – Minister of Veteran Affairs
André Malraux – Minister of Cultural Affairs
Roger Houdet – Minister of Agriculture
Robert Buron – Minister of Public Works and Transport
Bernard Chenot – Minister of Public Health and Population
Bernard Cornut-Gentille – Minister of Posts and Telecommunications
Roger Frey – Minister of Information
Pierre Sudreau – Minister of Construction

Changes
27 March 1959 – Robert Lecourt enters the Cabinet as Minister of Cooperation.
27 May 1959 – Henri Rochereau succeeds Houdet as Minister of Agriculture.
28 May 1959 – Pierre Chatenet succeeds Berthoin as Minister of the Interior.
23 December 1959 – Debré succeeds Boulloche as interim Minister of National Education.
13 January 1960 – Wilfrid Baumgartner succeeds Pinay as Minister of Finance and Economic Affairs.
15 January 1960 – Louis Joxe succeeds Debré as Minister of National Education
5 February 1960 – Pierre Messmer succeeds Guillaumat as Minister of Armies. Robert Lecourt becomes Minister of Overseas Departments and Territories and of the Sahara. His previous office of Minister of Cooperation is abolished. Michel Maurice-Bokanowski succeeds Cornut-Gentille as Minister of Posts and Telecommunications. Louis Terrenoire succeeds Frey as Minister of Information.
23 November 1960 – Louis Joxe becomes Minister of Algerian Affairs. Pierre Guillaumat succeeds Joxe as interim Minister of National Education.
20 February 1961 – Lucien Paye succeeds Guillaumat as Minister of National Education.
6 May 1961 – Roger Frey succeeds Chatenet as Minister of the Interior.
18 May 1961 – Jean Foyer enters the ministry as Minister of Cooperation.
24 August 1961 – Bernard Chenot succeeds Michelet as Minister of Justice. Joseph Fontanet succeeds Chenot as Minister of Public Health and Population. Edgard Pisani succeeds Rochereau as Minister of Agriculture. Louis Jacquinot succeeds Lecourt as Minister of Overseas Departments and Territories and Sahara. Terrenoire ceases to be Minister of Information, and the office is abolished.
19 January 1962 – Valéry Giscard d'Estaing succeeds Baumgartner as Minister of Finance and Economic Affairs.

References

Further reading
 Wahl, Nicholas. "The Constitutional Ideas of Michel Debré." Theory and Politics/Theorie und Politik. Springer Netherlands, 1971. 259–271.
 Wilsford, David, ed. Political leaders of contemporary Western Europe: a biographical dictionary (Greenwood, 1995) pp. 97–105

Primary sources
Debré, Michel. "The principles of our defence policy: Revue de Défense Nationale (Paris) 26 année August/September 1970." Survival 12#11 (1970): 376–383.

|-

|-

|-

|-

1912 births
1996 deaths
Politicians from Paris
French Roman Catholics
Democratic and Socialist Union of the Resistance politicians
Radical Party (France) politicians
Rally of the French People politicians
Union for the New Republic politicians
Union of Democrats for the Republic politicians
Rally for the Republic politicians
Prime Ministers of France
French Foreign Ministers
French Ministers of Justice
French Ministers of National Education
French Ministers of Finance
French Ministers of Veterans Affairs
French senators of the Fourth Republic
Senators of Indre-et-Loire
Deputies of the 2nd National Assembly of the French Fifth Republic
Deputies of the 3rd National Assembly of the French Fifth Republic
Deputies of the 4th National Assembly of the French Fifth Republic
Deputies of the 5th National Assembly of the French Fifth Republic
Deputies of the 6th National Assembly of the French Fifth Republic
Deputies of the 7th National Assembly of the French Fifth Republic
Deputies of the 8th National Assembly of the French Fifth Republic
Candidates in the 1981 French presidential election
20th-century French lawyers
French Army personnel of World War II
French people of Jewish descent
French people of the Algerian War
Jewish French politicians
Lycée Louis-le-Grand alumni
Lycée Montaigne (Paris) alumni
Sciences Po alumni
Members of the Académie Française
Commanders of the Legion of Honour
French Army officers
French prisoners of war in World War II
World War II prisoners of war held by Germany
French escapees
Escapees from German detention
Members of Parliament for Réunion

Michel Debré


Alacalı Cami, Harput'ta Kitapcıgil Parkı'nın girişinde bulunur. Artukoğulları döneminde inşa edilmiş cami küçük ebatta dikdörtgen planlıdır. Yapı Artuklu mimarisinde sık kullanılan iki değişik renkte kesme taş detaylar sebebiyle Alacalı Cami adını aldığı düşünülmektedir.

Elazığ'daki camiler
Harput
Artuklu yapıları

Alacalı Cami


Al Aquida es el nombre que recibe en el Islam la creencia o doctrina. Representa lo que el creyente debe reconocer y creer porque Alá lo ha revelado.

Para conocer a fondo el credo auténtico el musulmán debe recurrir a sus tres fuentes, y solo a ellas:
el Corán, que es la revelación de Alá,
la Sunnah, que son los dichos y hechos del Profeta Mahoma, recogidos en los llamados hadices verificados por los ulemas.
el ijma (consenso), que son los dichos y hechos de los compañeros del Profeta, los Salaf us-Saalih o Predecesores Piadosos, que también están recogidos en hadices.

Como consecuencia, cada buen musulmán basa en la aquida sus creencias, conceptos, prácticas religiosas, trato con la gente, conducta y hasta las finanzas, y solo acepta aquella jurisprudencia que esté basada en las tres fuentes: la sharia.

Referencias

Aquida, el Monoteísmo del Islam (Tawhíd)
Rubén López Vázquez: Aquida (lista de principios de la aquida)
Índice de diversos hadices
AbuAbdullah: Principios de la Aquida
Islamic Cultural Centre of London (1984): The Islamic quarterly, Volumen 28. Ed. Islamic Cultural Centre.

Pilares del islam
Filosofía islámica

Aquida


Kuća i vrt Miholjac don Mihovila Pavlinovića nalaze se u Podgori.

Opis
Istaknuti književnik i prosvjetitelj 19. st. don Mihovil Pavlinović sagradio je na zapadnom dijelu Podgore prizemnu kuću s jednom prostorijom i oko nje uredio šumu sred koje je kameni stol s klupama, ribnjak, šetnica i podzidi građeni suhozidom. U toj je kući boravio ljeti, pisao i sastajao se s kulturnim i političkim ličnostima prošlog stoljeća u Dalmaciji. Mjesto se spominje i u literaturi pod imenom "Miholjac".

Zaštita
Pod oznakom Z-4882 zavedena je kao nepokretno kulturno dobro - pojedinačno, pravna statusa zaštićena kulturnog dobra, klasificirano kao "javne građevine".

Izvori

Zaštićene javne građevine u Splitsko-dalmatinskoj županiji
Građevine u Podgori


උත්ස්වේදනය

උත්ස්වේදනය යනු, ශාක පත්‍ර වලින් හා ශාක දේහයේ අනෙකුත් වායව කොටස් වලින් සරල විසරණය මඟින් ජලය වාෂ්ප ලෙස ශාකයෙන් ඉවත්ව යාමේ ක්‍රියාවලියයි.

ජලය ඉවත් වීමෙන් වැඩිපුර ප්‍රමණයක් පූටිකා හරහා සිදු වේ.මෙය පූටිකා උත්ස්වේදනය ලෙස හැදින්වේ.මීට අමතරව යම් ප්‍රමණයක් උච්චර්මය මඟින් සිදු වේ.එය උච්චර්මීය උත්ස්වේදනය ලෙස හැදින්වේ.මීට අමතරව තවත් ප්‍රමණයක් වා සිදුරු හරහා ඉවත්ව යාම සිදු වේ.

උත්ස්වේදනය ක්‍රියාවලිය.

දිවා කාලයේදී අන්තර් සෛලිය අවකාශ වල අඩංගු වාතය ජලය වාෂ්ප වලින් සංතෘප්තව පවති.එයට හේතුව ඒවා තෙත් සෛල බිත්ති සමඟ ස්පර්ශව පැවතීමයි.සාමාන්‍යයෙන් ශාකයෙන් පිටත අඩංගු වාතය ශාකයේ ඇතුළත අඩංගු වාතයට වඩා වියළි වේ.මේ නිසා ශාකයෙන් පිටත අඩංගු වාතයේ ජල විභවය ශාකයේ ඇතුළත අන්තර්ගත වාතයේ ජල විභවයට වඩා අඩුය.මේ හේතුවෙන් හටගන්නා ජල විභව අනුක්‍රමණය ඔස්සේ අන්තර් සෛලිය අවකාශ වල අඩංගු ජල වාෂ්ප සරල විසරණය මඟින් ශාකයෙන් ඉවත් වේ.

උත්ස්වේදනය


Banana is a small seaport in the Kongo Central province of the Democratic Republic of the Congo on the Atlantic coast. The port is situated in Banana Creek, an inlet about 1 km wide on the north bank of the Congo River's mouth, separated from the ocean by a spit of land 3 km long and 100 to 400 m wide. The port is located on the creek side of the spit, which shelters it from the ocean. It is about 8 km south-east of Muanda to which it is connected by a paved road running along the coast.

Facilities
The port of Banana consists of one wharf of 75 m and depth 5.18 m, with two small cranes for cargo handling, and a few small jetties. The port has an oil terminal 4 km further upriver, to which tankers discharge while at anchor in the creek. The terminal has a quite separate road access east of Muanda. There are no major facilities in Banana apart from the port, since these are provided by the much larger town of Muanda, where the nearest airport is located. There is no rail link.

There is also a naval base of the Navy of the Democratic Republic of the Congo, which is partly maintained with Chinese assistance.

In early 2022, a $1.2 billion construction project began to turn the port into the DRC's first deep-water port. The work is being carried out by DP World, despite a lack of public tender, as part of its 30 year development and management contract.  When completed in 2025, the port is expected to process over 300,000 containers per year. The project has been criticized for its potential environmental threats, since it borders the country's Mangroves National Park, home to vulnerable and endangered plant and animal species.

Climate

History
The town was developed as a port in the 19th century, largely as part of the slave trade. Henry Morton Stanley arrived at Banana in 1879 at the start of an exploratory expedition funded by Leopold II of Belgium. Following the Conference of Berlin (1884–85) the European powers recognised Léopold's claim to the Congo Basin, and  the establishment of the Congo Free State, headed by himself, beginning the period of European colonization.

The Encyclopædia Britannica Eleventh Edition (1911) article on the folkloric belief in werewolves noted that "The people of Banana are said to change themselves by magical means, composed of human embryos and other ingredients, but in their leopard form they may do no hurt to mankind under pain of retaining for ever the beast shape."

Banana was the main Belgian naval base of the Congo until independence in 1960.

Notable people
 Mahomet Thomas Phillips (1876–1943), sculptor and stone mason

See also
 Transport in the Democratic Republic of the Congo

References

External links

Populated places in Kongo Central
Port cities in Africa

Banana, Democratic Republic of the Congo


Pauline Opango Lumumba connu aussi sous le nom de Pauline Opangu, est une activiste congolaise née le  à Wembonyam au Kasai et morte le  à Kinshasa. Elle devient l'épouse de Patrice Lumumba, premier ministre de la République Démocratique du Congo, le 15 mars 1951, devenant ainsi la troisième femme de ce dernier. Quatre enfants sont issus de cette union. Il s'agit de Julienne, Marie-Christine, Patrice et Roland.

Biographie
Pauline Opango aussi connu sous le nom de Pauline Opango Lumumba, est née à Wembonyam, Kasai, République démocratique du Congo, ex Congo Belge. Le 15 mars 1951, à ses 14 ans, elle devient la troisième épouse de Patrice Lumumba à qui elle donnera quatre enfants que sont: Roland, Marie-Christine, Patrice et Julienne.
Le 15 février 1961, elle apparaît protestant torse nue dans les rues de Léopold ville. Elle a commencé cette manifestation car le corps de son époux ne lui a pas été rendu après l'assassinat de ce dernier le 17 janvier 1961. Le ministre des Affaires étrangères belges, Louis Michel, s'excusera plus tard au nom de la Belgique.

Exil
Pauline Opango, sous la menace, quitte le pays pour l'Egypte où elle est accueillie, accompagnée de sa famille, par le Président égyptien, Nasser. Elle ne reviendra que plus tard sur l'invitation de Mobutu en 1967.

Décès
Pauline Opango meurt le 23 décembre 2014 à Kinshasa au Congo.
Elle a été inhumée le lundi 29 décembre au cimetière Nécropole à Nsele à Kinshasa.

Notes et références

Article connexe
 Patrice Lumumba

Liens externes

Première dame de la république démocratique du Congo
Pauline, Opango
Naissance en janvier 1937
Naissance au Congo belge
Décès en décembre 2014
Décès à Kinshasa
Décès à 77 ans

Pauline Opango


المرض حيواني المنشأ أو حيواني المصدر أو مرض مشترك أو ممرض حيواني  هو المرض المعدي الذي يسري في الحالة الطبيعية بين الحيوانات الفقارية البرية أو الأليفة ويمكن أن ينتقل منها إلى الإنسان. ويمكن أن يكون الإنسان المصاب مصدراً لعدوى الناس الآخرين في بعض الأمراض مثل الطاعون، أما في بعضها الآخر فلا ينتقل المرض من الإنسان المصاب، كما في داء البروسيلات.

الأمراض الحديثة الكبرى مثل مرض فيروس إيبولا والسالمونيلا. هي أمراض حيوانية المنشأ. كان فيروس نقص المناعة البشرية عبارة عن مرض حيواني المنشأ ينتقل إلى البشر في أوائل القرن العشرين، على الرغم من أنه قد تحول الآن إلى مرض إنساني منفصل. معظم سلالات الأنفلونزا التي تصيب البشر هي أمراض بشرية، على الرغم من أن العديد من سلالات أنفلونزا الخنازير وأنفلونزا الطيور هي من الأمراض الحيوانية المنشأ؛ هذه الفيروسات في بعض الأحيان تترابط مع السلالات البشرية من الإنفلونزا ويمكن أن تسبب الأوبئة مثل الإنفلونزا الإسبانية عام 1918 أو إنفلونزا الخنازير 2009. العدوى بتينيا سوليم في تونس هي واحدة من الأمراض الاستوائية المهملة التي تثير قلق الصحة العامة والطب البيطري في المناطق الموبوءة. يمكن أن يكون سبب الأمراض الحيوانية المنشأ مجموعة من مسببات الأمراض مثل الفيروسات والبكتيريا والفطريات والطفيليات. من 1,415 مسببات الأمراض المعروفة بإصابة البشر، 61% كانت حيوانية المنشأ. معظم الأمراض البشرية نشأت في الحيوانات. ومع ذلك، فإن الأمراض التي عادة ما تتضمن انتقال العدوى من الحيوان إلى الإنسان، مثل داء الكلب، تعتبر مرضًا مباشرًا.

لدى الأمراض الحيوانية المنشأ طرق انتقال مختلفة. في المرض المباشر ينقل المرض مباشرة من الحيوانات إلى البشر من خلال وسائل الاتصال مثل الهواء (الأنفلونزا) أو من خلال اللدغات واللعاب (داء الكلب). وعلى النقيض من ذلك، يمكن أن يحدث الانتقال أيضًا عن طريق أنواع وسيطة (يشار إليها على أنها ناقل)، والتي تحمل المرض الممرض دون الإصابة. عندما يصيب البشر بالعدوى، يطلق عليه اسم «الأمراض المنقولة بالحيوان» أو الانثروبونات. المصطلح من اليونانية: νον zoon "animal" و νόσος nosos "sickness".

الأسباب
يمكن أن يحدث انتقال الأمراض الحيوانية في أي سياق يوجد فيه حيوانات (حيوانات أليفة)، أو اقتصادية (زراعية، إلخ)، أو مفترسة (الصيد، أو الذبح، أو استهلاك اللعبة البرية) أو الاتصال مع أو استهلاك الحيوانات غير البشرية، أو المنتجات الحيوانية غير البشرية، أو المشتقات الحيوانية غير البشرية (اللقاحات، وما إلى ذلك).

تلوث الغذاء أو إمدادات المياه
أهم مسببات الأمراض الحيوانية المصدر التي تسبب الأمراض التي تنقلها الأغذية هي ايشرشيا كولاي وكامبيليباكتر،التكسوبلازما، وكالكيفيريدي، السالمونيلا.

في عام 2006، ركز مؤتمر عُقد في برلين على مسألة تأثيرات العوامل المسببة للأمراض الحيوانية المصدر على سلامة الأغذية، وحث الحكومات على التدخل، والجمهور على توخي اليقظة تجاه مخاطر الإصابة بالأمراض المنقولة عن طريق الغذاء من المزرعة إلى طاولة الطعام.

يمكن ربط العديد من تفشيات الطعام بمسببات الأمراض الحيوانية. يمكن تلوث العديد من أنواع الطعام المختلفة التي لها أصل حيواني غير إنساني. بعض الأطعمة الشائعة المرتبطة بالملوثات الحيوانية المنشأ تشمل البيض، والمأكولات البحرية، واللحوم، ومنتجات الألبان، وحتى بعض الخضروات. ينبغي التعامل مع تفشيات الغذاء في خطط التأهب لمنع انتشار الأمراض على نطاق واسع وللتفشيات بكفاءة وفاعلية.

الزراعة وتربية المواشي وتربية الحيوانات غير البشرية
يمكن أن يؤدي الاتصال بحيوانات المزرعة إلى مرض في المزارعين أو غيرهم ممن يتلامسون مع حيوانات المزرعة المصابة. يؤثر الغيلر بشكل رئيسي علي أولئك الذين يعملون عن قرب مع الخيول والحمير. يمكن أن يؤدي الاتصال الوثيق مع الماشية إلى الإصابة بالأنثراكس الجلدي، في حين أن الإصابة باستنشاق الجمرة الخبيثة أكثر شيوعًا بين العاملين في المسالخ والمدابغ والصوف. يمكن أن يؤدي الاتصال الوثيق بالأغنام التي ولدت حديثًا إلى الإصابة بالاعتلال الكلاميدي، أو الإجهاض الإنزوي، لدى النساء الحوامل، بالإضافة إلى زيادة خطر الإصابة بحمى كيو Q، وداء المقوسات، والليستريوسيس في الحوامل أو في حالة نقص المناعة. يحدث مرض المشوكات (Echinococcosis) نتيجة للدودة الشريطية التي يمكن أن تنتشر من الأغنام المصابة عن طريق الطعام أو الماء الملوث بالبراز أو الصوف. إنفلونزا الطيور شائعة في الدجاج. وبينما من النادر في البشر، فإن القلق الرئيسي على الصحة العامة هو أن سلالة من أنفلونزا الطيور سوف تترابط مع فيروس إنفلونزا بشرية وتسبب وباء مثل الإنفلونزا الإسبانية عام 1918. الماشية هي مستودع هام من الكريبتوسبوريديوسيس وتؤثر بشكل رئيسي على نقص المناعة.

هجمات الحيوانات البرية
داء الكلب

ناقلات الحشرات
 مرض النوم الأفريقي
 التهاب الدماغ الخيلي الشرقي
 التهاب الدماغ الياباني
 التهاب الدماغ الفنزويلي الفنزويلي
 حمى غرب النيل
 التهاب الدماغ الخيلي الغربي
 حمى زيكا

الحيوانات الأليفة
يمكن للحيوانات الأليفة نقل عدد من الأمراض. يتم تطعيم الكلاب والقطط بشكل روتيني ضد داء الكلب. كما يمكن للحيوانات الأليفة أن تنقل السعفة والجياردية، وهي أمراض مستوطنة في كل من الحيوانات والحيوانات غير البشرية. داء المقوسات هو عدوى شائعة للقطط. في البشر هو مرض خفيف على الرغم من أنه يمكن أن يكون خطرا على النساء الحوامل. الفيلاريا يسببه البعوض المصابة في الثدييات مثل الكلاب والقطط. ويتسبب مرض خدش القط من قبل بارتونيلا هينسيلي وبرتونيلا كوينتانا من براز البراغيث التي تتوطن في مخالب القطط. داء توكسوكاريسيس Toxocariasis هو إصابة البشر بأي نوع من أنواع الدودة المستديرة، بما في ذلك الأنواع الخاصة بالكلب (Toxocara canis) أو القطة (Toxocara cati). يمكن أن ينتشر كريبتوسبوردياسيس Cryptosporidiosis إلى البشر من السحالي الأليفة، مثل أبو بريص الفهد.

الأماكن العامة
وقد تم تتبع تفشي الأمراض الحيوانية المنشأ لتفاعل الإنسان مع الحيوانات الأخرى في حدائق الحيوانات ومعارض الحيوانات الأليفة وغير ذلك من الأماكن. في عام 2005، أصدرت مراكز السيطرة على الأمراض والوقاية منها (CDC) قائمة محدثة من التوصيات لمنع انتقال الأمراض الحيوانية المنشأ في الأماكن العامة. وتشمل التوصيات، التي وضعت بالتزامن مع الرابطة الوطنية للأطباء البيطريين في الصحة العامة للدولة، المسؤوليات التعليمية لمشغلي الموقع، والحد من الاتصال العام وغير الحيواني بالحيوان، ورعاية الحيوانات غير البشرية وإدارتها.

الصيد ولحوم الطرائد
 فيروس نقص المناعة البشرية

انتقال ثانوي
 إيبولا وماربورغ

العوامل المسببة للأمراض حيوانية المنشأ
 فيروسات
 بكتيريا
 طفيليات (مثلاً الأوالي أو الديدان)
 فطريات
 بريونات

مراجع

أمراض حيوانية
أمراض معدية

مرض حيواني المنشأ


El Plan Dyle (o Plan D) fue el plan de operaciones elaborado en 1940 por el Alto Mando de las Fuerzas Armadas francesas, bajo la dirección del general Maurice Gamelin, para responder a un posible ataque de la Wehrmacht en la frontera con Francia.

Este plan tomó su nombre del río Dyle, que fluye en el sur de Bélgica, donde, de acuerdo con las intenciones de los líderes militares franceses, se había concentrado el mayor esfuerzo para repeler un posible ataque alemán.

Antecedentes
El lanzamiento de la ofensiva alemana en Polonia obligó a Francia y su aliado británico planificar una estrategia de defensa contra un supuesto ataque alemán en la frontera con Francia

Después de la capitulación de Polonia, la guerra se estancó durante varios meses, por ello se la define con el término Guerra de broma. La neutralidad de Bélgica y los Países Bajos no fue, por el momento, violada; mientras, en la frontera franco-alemana la única gran operación militar que se lanzó fue un ataque limitado sobre el ejército francés en la región alemana de Sarre (Ofensiva del Sarre): las tropas se internaron sólo cinco kilómetros en territorio alemán, para después retirarse a principios de octubre

La razón de esta situación de bloqueo, desde el punto de vista anglo-francés, se deben principalmente a la necesidad que tenían estos dos Estados de proceder con tranquilidad en los planes de fortalecimiento y modernización de sus fuerzas armadas, sobre todo por la participación de unidades motorizadas y blindadas. Los Aliados necesitaban el tiempo para asegurarse de que su superioridad industrial volvería a poner a sus fuerzas armadas en una situación de superioridad técnica y numérica sobre los alemanes, invirtiendo así la condición de desventaja táctica ante un rival que hacía mucho tiempo que había iniciado la modernización de sus armas.

De acuerdo con los planes anglo-franceses, las fuerzas aliadas serían capaz de lanzar una ofensiva masiva contra los alemanes hacia el verano de 1941; hasta entonces el objetivo era detener cualquier avance alemán, manteniendo la línea del frente el mayor tiempo posible.

La defensa de Francia: La Línea Maginot
Al final de la Primera Guerra Mundial extendió la creencia en el Alto Mando francés, adquirida tras largos años de guerra en las trincheras, que la defensa de Francia se debía dar a través de la creación de grandes posiciones fortificadas a lo largo de la frontera; se rechazó por lo tanto, las nuevas teorías relacionadas con la guerra de movimiento y el desarrollo de formaciones independientes blindados para facilitar la construcción de nuevos sistemas de defensa fija.

Esta defensa fue propuesta, en primer término, por el mariscal Joseph Joffre, a pesar de la oposición de destacados políticos y militares franceses(Paul Reynaud y Charles de Gaulle, por ejemplo), los cuales presionaron a favor de la inversión en las tropas blindadas y aviones. Sin embargo, el gobierno fue persuadido por André Maginot, para invertir en una larga línea de fortificaciones en la frontera.

La línea fue construida en etapas, a partir del 13 de enero de 1928, pero los trabajos avanzaron recién en 1930, cuando en realidad Maginot obtuvo una financiación sustancial del gobierno. La construcción principal se completó en 1935. Las especificaciones para la defensa eran muy altas, con numerosos búnkeres y conectando entre sí a miles de hombres. Había 108 fuertes principales (ouvrages) a 15 kilómetros de distancia el uno del otro, intercalados con ouvrages menores y casamatas, con más de 100 km de túneles. Esta obra costó 5 millones de francos, y los fuertes innumerables pudieron alojar hasta 2 millones de soldados.
Las fortificaciones no se extendió a la zona del bosque de las Ardenas (que se considera impenetrable) y a lo largo de la frontera con Bélgica, ya que los dos países habían firmado una alianza en 1920 que garantizaba el ejército francés la oportunidad de trabajar en el territorio belga si las fuerzas Alemanas lo hubieran invadido. Cuando Bélgica derogó el tratado en 1936 y declaró la neutralidad, la Línea Maginot se extendió rápidamente a lo largo de la frontera franco-belga. Sin embargo, este nuevo tramo de fortificaciones nunca fue capaz de alcanzar los estándares de seguridad de la línea original.

Del Plan Schlieffen a las Ardenas

En la construcción de la Línea Maginot, el ejército francés no pudo resolver el problema de la pobreza en las fortificaciones que la frontera franco-belga poseía. Además, el Alto Mando francés dirigido por Maurice Gamelin, sobre la base de la experiencia de la Primera Guerra Mundial, estaba convencido de que los alemanes habían llevado a cabo su ataque principal en esa zona, utilizando los esquemas de operación del antiguo Plan Schlieffen.

La situación táctica en el frente occidental empujó, de hecho, a considerar el ataque francés a través de Bélgica (todavía formalmente neutral) como el único curso posible de acción ejecutable por el ejército alemán. La parte sur del frente fue cubierta por la Línea Maginot, considerada como un obstáculo insuperable en la batalla. La zona central estaba cubierta por bosques de las Ardenas, considerado "el mejor obstáculo anti-tanque de Europa", y el andar tortuosos del Río Mosa. Los franceses, por lo tanto, creían que la Wehrmacht concentrarían su ataque a través de las llanuras belgas, donde las formaciones blindadas y de infantería podría maniobrar más fácilmente.

La subestimación de las capacidades operativas de las formaciones blindadas y motorizadas a través de las Ardenas llevó al alto mando francés desgüarnecer el sector central de su línea defensiva, en lugar de reforzar la banda izquierda. Esta ala, de hecho, de acuerdo a las previsiones de los expertos militares franceses tendrían que soportar la parte más exigente de la batalla con las fuerzas alemanas.

El Plan Dyle
El plan operativo propuesto inicialmente por Gamelin (conocida como el plan  E), previó la defensa con una serie de posiciones fortificadas a lo largo de la frontera franco-belga. Las necesidades estratégicas y tácticas, sin embargo, condujo a una revisión de este plan: el objetivo principal fijado por el comando de las fuerzas francesas, de hecho, era mantener la línea del frente hacia el este como sea posible, tratando de mantener el control de la territorio y los puertos de Bélgica.

Gamelin sugiere que el plan Dyle (o Plan D). Las tropas anglo-francesas entrarían en el territorio belga, a lo largo de las posiciones fortificadas que fueron construidas por el gobierno de Bélgica en la extensión del río Dyle (la línea KW). Tal medida habría dado lugar a dos ventajas tácticas para las fuerzas aliadas: en primer lugar, permitiría una primera línea de defensa en un frente más corto y por lo tanto, más fácilmente defendible; en segundo lugar, al llegar a la línea KW, las fuerzas anglo-francesas serían capaces de utilizar de las nuevas posiciones de artillería antitanque que fueron construidas por los belgas en los años anteriores. Por último, la posición de la defensa en la línea de Dyle apareció como la mejor ubicación desde la cual iniciar la contraofensiva prevista para el verano de 1941.

Las unidades que participan en el plan operativo se enmarca todo en el grupo francés del Ejército, al mando del general Gastón Billotte. El 7° ejército francés del general Giraud que avanza a través del Flandes, hasta la desembocadura del río Escalda, formando un puente con los holandeses que participarían en la batalla. La Fuerza Expedicionaria Británica debía atravesar a lo largo, el Dyle, en el flanco meridional del ejército belga, entre Lovaina y Wavre. Más al sur, el ejército francés del general Blanchard reforzaría la línea defensiva con Wavre y la zona norte de Namur. El 9° ejército francés de Corap, entonces, habría tenido que empujar a su ala izquierda hacia el norte-oeste, para proteger la línea del río Mosa hasta Namur.

La plan de defensa desarrollado por el plan Dyle concentraba, coherentemente con las expectativas francesas acerca de la ofensiva alemana, la mayoría de las fuerzas anglo-francesas en el ala izquierda, en particular, las unidades asignadas a este sector más modernamente equipados y armados del ejército francés entero. Para defender la zona comprendida entre Donchery y Longuyon, el punto de unión entre el 1° Grupo de Ejércitos y la Línea Maginot francesa, sólo quedaba el 2° ejército francés del general Charles Huntziger. Para asegurar esta área, de hecho, el mando francés se basaba en gran medida en la impenetrabilidad que suponen los bosques de las Ardenas.

Elemento decisivo para el éxito del plan fue la resistencia del ejército belga en el primer asalto de la Wehrmacht. Si las fuerzas armadas de Bélgica fueron capaces de mantener el control del canal Alberto durante al menos cinco días, a continuación, las tropas anglo-francesas serían capaces de ocupar los nuevos puestos en el Dyle en la medida de sus posibilidades.

Conclusiones
El peso de la planificación estratégica de la defensa francesa sobre el destino de la Campaña de Francia fue significativamente importante. El plan Dyle, en la práctica, ponía la mayor parte de las fuerzas armadas francesas justo donde querían los alemanes; desde este punto de vista, por lo tanto, la estrategia de la defensa francesa fue complementaria al peligroso plan Manstein.

La subestimación del potencial de las fuerzas armadas en un ataque a través de la Ardenas, por otra parte, la hizo vulnerable a la unión de los dos grupos de ejércitos alemanes, poniendo así al ala izquierda del ejército francés en condiciones de ser rodeado.

Referencias

Operaciones de la Segunda Guerra Mundial
Francia en 1940
Francia en la Segunda Guerra Mundial
Tercera República Francesa
Frente Occidental (Segunda Guerra Mundial)

Plan Dyle


Pietro Pomponazzi (latin Petrus Pomponatius) (født 16. september 1462 i Mantua, død 18. maj 1525 i Bologna) var en italiensk filosof.

Pomponazzi tilhørte den kreds af lærde, der navnlig samledes i Padova om studiet af naturfilosofien og deltes i flere stridende retninger efter de forskellige opfattelser af Aristoteles' lære, som var kommet til orde hos den arabiske fortolker Averroes, hos Thomas Aquinas og i de antikke kommentarer, som i renaissancetiden fremdrogs til fornyet studium. Pomponazzi bekæmpede den averroistiske lære om, at den erkendende del af den menneskelige sjæl skulle vende tilbage til verdenssjælen og kun for så vidt være udødelig, men han kunne heller
ikke slutte sig til den kirkelige opfattelse, at de enkelte sjæle var udødelige; tværtimod hævdede han, at den rette forståelse af Aristoteles, som han fandt støtte for hos Alexander fra Afrodisias, var den, at de enkelte sjæle var dødelige, og for at undgå konflikt
med kirken søgte han at dække sin farlige lære ved påstanden om de to forskellige slags sandhed, den teologiske, som kirkens tro påbyder, og den filosofiske, som erkendelsesarbejdet fører os til. Stod Pomponazzi således i det metafysiske spørgsmål om enkeltsjælens forhold til verdenssjælen helt på tidens grund, så har han fået stor og blivende betydning derved, at han i diskussionen om sjælens væsen kom ind på en selvstændig og indgående behandling af erkendelsens væsen og form samt bevidsthedslivets hele karakter, hvorved han blev en af grundlæggerne af den nyere psykologi. Han fremhæver bevidsthedens enhed og undersøger nøje dens forskellige funktioner, dens form og forholdet til dens stof. Målet er en stadig fremadskriden mod erkendelsen af det gode, et mål, som ligger inden for dette jordiske liv, da noget andet ikke gives; herved lægger Pomponazzi også grunden til en ny opfattelse af det etiske, som ikke er givet af noget højere, men bestemt af det rent menneskelige og erstatter individets fuldkommenhed i en højere tilværelse med slægtens stadige udvikling, en rent humanistisk morallære, som står i den skarpeste modstrid ikke blot med kirkens etik, men også med de nyplatoniske renaissancefilosoffers bestemmelse af livets værd. Såvel ved sin omfattende forfattervirksomhed, som ved sin mundtlige undervisning har Pomponazzi øvet stor indflydelse ved grundlæggelsen af den nyere filosofi, som gennem ham har fået frugtbare impulser fra oldtidens tankeliv.

Kilder

Filosoffer fra Italien
Renæssancefilosoffer
Italienere i 1500-tallet

Pietro Pomponazzi


Déjà vu (daha önceden görmek) ( [deja vü]), yaşanılan bir olayı daha önceden yaşamışlık veya görülen bir yeri daha önceden görmüş olma duygusu. Anı daha önceden yaşamışlık hâlidir. Fransızca; déjà  (daha önceden) ve voir (görmek) kelimelerinden oluşmaktadır.

Nedenleri
Beynin, yorgunluk hissi veya başka nedenlerden dolayı bir görüntü, ses, vb. herhangi bir girdiyi, giriş anı sırasında algılayamamasından kaynaklanabilir. Beyin bu girdiyi algıladığında kişi bu olayı daha önce yaşadığı hissine kapılabilir.

Ayrıca, beynin sağ lobu ile sol lobunun milisaniyeden daha küçük bir zaman farkı ile çalışmasından da kaynaklanabilir. Bir taraf diğer taraftan önce algıladığı için, geç algılayan taraf bu olayın daha önce yaşanmış olduğu yanılsamasına kapılır. Bu durum sinir aksonlarındaki küçük bir sapmadan kaynaklanır. Yoğun miktarda alkol alımının ertesi sabahı (akşamdan kalma iken) gerçekleşme ihtimali yüksektir.

Araştırmalara göre insanların %50'den fazlası hayatlarında en az bir kere déjà vu durumunu yaşamıştır. İnsanların çoğu bir süre sonra, en son ne zaman déjà vu yaşadığını unutur.

Ancak bazı kişilerde bu olaylar onlara çok sıra dışı olduğundan dolayı yaşadıkları déjà vu'leri unutmayabilirler.

İlgili terimler

Déjà entendu
Déjà entendu ([deja antandü]): Bir şeyi daha önce işittiğini sanmak.

Deja fait
Déjà fait ([deja fe]): Bir şeyi daha önce de yaptığını sanmak.

Déjà pensé
Déjà pensé ([deja panse]): Bir şeyi daha önce de düşünmüş olduğunu sanmak.

Jamais vu

Bildiği ve gördüğü bir şeyi veya kimseyi hiç görmemiş olduğunu sanmak. Déjà vu'nün zıddıdır. Bu durumda insanlar tanıdığı bir çevrede yabancılık çekebilirler. Déjà vu'ye benzer nedenlerle ortaya çıkar.

Kaynakça

Psikoloji
Bellek süreçleri

Déjà vu


Susan Elizabeth George (born February 26, 1949) is an American writer of mystery novels set in Great Britain.

She is best known for a series of novels featuring Inspector Thomas Lynley.  The 21st book in the series appeared in January 2022. The first 11 were adapted for television by the BBC as earlier episodes of The Inspector Lynley Mysteries.

Biography

Elizabeth George was born in Warren, Ohio, the second child of Robert Edwin and Anne (née Rivelle) George. She has an older brother, author Robert Rivelle George. Her mother was a nurse, and her father a manager for a conveyor company. The family moved to the San Francisco Bay Area when she was 18 months old as her father wanted to get away from Midwestern weather.

She was a student of English, having received a teaching certificate from the University of California, Riverside. While teaching English in the public school system, she completed a master's degree in counseling and psychology. She received an honorary doctorate in humane letters from Cal State University Fullerton in 2004 and was awarded an honorary Masters in Fine Arts from the Northwest Institute of Literary Arts in 2010. She also established the Elizabeth George Foundation in 1997.

George married Ira Jay Toibin in 1971 and they divorced in 1995. George is currently married to Tom McCabe.

Career
Her first published novel was A Great Deliverance (1988). It introduces Detective Inspector Thomas Lynley, in private life the Earl of Asherton, privately educated (Eton College and Oxford University); his partner Detective Sergeant Barbara Havers, grammar-school-educated and from a working-class background—both from Scotland Yard; Helen Clyde, Lynley's girlfriend and later wife; and Lynley's former school friend, the forensic scientist Simon St. James and his wife, Deborah.

Awards

George's first novel, A Great Deliverance, was favorably received by the mystery fiction community.

It won the Agatha Award for Best First Novel in 1988 and the 1989 Anthony Award in the same category. It was nominated for an Edgar Award in 1988.

Bibliography

Fiction: Inspector Lynley
 1988: A Great Deliverance ()
 1989: Payment in Blood ()
 1990: Well-Schooled in Murder ()
 1991: A Suitable Vengeance ()
 1992: For the Sake of Elena ()
 1992: Missing Joseph ()
 1993: Playing for the Ashes ()
 1996: In the Presence of the Enemy ()
 1997: Deception on His Mind ()
 1999: In Pursuit of the Proper Sinner ()
 2001: A Traitor to Memory ()
 2003: A Place of Hiding ()
 2005: With No One as Witness ()
 2006: What Came Before He Shot Her ()
 2008: Careless in Red ()
 2010: This Body of Death ()
 2012: Believing The Lie ()
 2013: Just One Evil Act ()
 2015: A Banquet of Consequences ()
 2018: The Punishment She Deserves ()
 2022: Something to Hide ()

Whidbey Island Saga
 2012: The Edge of Nowhere (The Edge of Nowhere: Saratoga Woods or The Edge of Nowhere 01: The Dog House) ()
 2013: The Edge of the Water (The Edge of the Water: Saratoga Woods) ()
 2015: The Edge of the Shadows ()
 2016: The Edge of the Light ()

Short story collections
 2001: The Evidence Exposed (; Short story collection UK)
 2002: I, Richard (; short story collection)
 2004: A Moment on the Edge: 100 Years of Crime Stories by Women (editor; )

Non-fiction
 2004: Write Away ()
 2020: Mastering the Process - from Idea to Novel

References

1949 births
20th-century American novelists
20th-century American women writers
21st-century American novelists
21st-century American women writers
Agatha Award winners
American mystery writers
American thriller writers
American women novelists
Anthony Award winners
Living people
Novelists from Ohio
People from Warren, Ohio
University of California, Riverside alumni
Women mystery writers
Women thriller writers
Writers from San Francisco

Elizabeth George


John Robert Walmsley Stott  (27 April 1921 – 27 July 2011) was an English Anglican priest and theologian who was noted as a leader of the worldwide evangelical movement. He was one of the principal authors of the Lausanne Covenant in 1974. In 2005, Time magazine ranked Stott among the 100 most influential people in the world.

Life

Early life and education
John Robert Walmsley Stott was born on 27 April 1921 in London, England, to Sir Arnold and Emily "Lily" Stott (née Holland). His father was a leading physician at Harley Street and an agnostic, while his mother had been raised Lutheran and attended the nearby Church of England church, All Souls, Langham Place. Stott was sent to boarding schools at eight years old, initially to a prep school, Oakley Hall. In 1935, he went on to Rugby School. While at Rugby School in 1938, Stott heard Eric Nash (nicknamed "Bash") deliver a sermon entitled "What Then Shall I Do with Jesus, Who Is Called the Christ?" After this talk, Nash pointed Stott to Revelation 3:20, "Behold, I stand at the door, and knock: if any man hear my voice, and open the door, I will come in to him, and will sup with him, and he with me."  Stott later described the impact this verse had upon him as follows:

Stott was mentored by Nash, who wrote a weekly letter to him, advising him on how to develop and grow in his Christian life, as well as practicalities such as leading the Christian Union at his school.

At this time, also, Stott was a pacifist and a member of the Anglican Pacifist Fellowship. In later life he withdrew from pacifism, adopting a 'just war' stance.

Stott studied modern languages at Trinity College, Cambridge, where he graduated with double first-class honours in French and theology. At university, he was active in the Cambridge Inter-Collegiate Christian Union, where the executive committee considered him too invaluable a person to be asked to commit his time by joining the committee. After Trinity he transferred to Ridley Hall Theological College, then affiliated to the University of Cambridge, to train for ordination as an Anglican cleric.

He later received a Lambeth Doctorate of Divinity in 1983.

Ministry
Stott was ordained as a deacon in 1945 and became a curate at All Souls Church, Langham Place (1945–1950), then rector (1950–1975). This was the church in which he had grown up and where he spent almost his whole life apart from a few years spent in Cambridge. While in this position he became increasingly influential on a national and international basis, most notably being a key player in the 1966–1967 dispute about the appropriateness of evangelicals remaining in the Church of England. He had founded the Church of England Evangelical Council (CEEC) in 1960 to bring together the different strands of evangelicals. In 1970, in response to increasing demands on his time from outside the All Souls congregation, he appointed a vicar of All Souls, to enable him to work on other projects. In 1975 Stott resigned as rector and Michael Baughen,  was appointed in his place; Stott remained at the church and was appointed rector emeritus.

In 1974 he founded Langham Partnership International (known as John Stott Ministries in the US until 2012), and in 1982 the London Institute for Contemporary Christianity, of which he remained honorary president until his death. During his presidency he gathered together leading evangelical intellectuals to shape courses and programmes communicating the Christian faith into a secular context. He was regularly accompanied by a leading paediatrician, John Wyatt, and the institute director, the broadcaster Elaine Storkey, when they spoke across the country to large audiences on "Matters of Life and Death". Following his chairmanship of the second National Evangelical Anglican Congress in April 1977, the Nottingham statement was published which said, "Seeing ourselves and Roman Catholics as fellow-Christians, we repent of attitudes that have seemed to deny it." This aroused controversy amongst some evangelicals at the time.

Retirement and death
Stott announced his retirement from public ministry in April 2007 at the age of 86. He took up residence in the College of St Barnabas, Lingfield, Surrey, a retirement community for Anglican clergy but remained as rector emeritus of All Souls Church.

Stott died on 27 July 2011 at the College of St Barnabas in Lingfield at 3:15 pm local time. He was surrounded by family and close friends and they were reading the Bible and listening to Handel's Messiah when he peacefully died. An obituary in Christianity Today reported that his death was due to age-related complications and that he had been in discomfort for several weeks. The obituary described him as "An architect of 20th-century evangelicalism [who] shaped the faith of a generation." His status was such that his death was reported in the secular media. The BBC referred to him as someone who could "explain complex theology in a way lay people could easily understand". Obituaries were published in The Daily Telegraph and The New York Times.

Tributes were paid to Stott by a number of leaders and other figures within the Christian community. The American evangelist Billy Graham released a statement saying, "The evangelical world has lost one of its greatest spokesmen, and I have lost one of my close personal friends and advisors. I look forward to seeing him again when I go to heaven." The Archbishop of Canterbury, Rowan Williams, wrote:

Stott's funeral was held on 8 August 2011 at All Souls Church. It was reported that the church was full with people queuing for a considerable time before the service started.

A memorial website remembrance book (closed 2017) attracted comments from over one thousand individuals. Memorial services for Stott were held at St Paul's Cathedral, London; Holy Trinity Cathedral, Auckland, New Zealand; St Andrew's Cathedral, Sydney, Australia; College Church, Wheaton, Illinois, United States; Anglican Network Church of the Good Shepherd, Vancouver, Canada; St. Paul's, Bloor Street, Toronto, Canada; as well as in cities across Africa, Asia and Latin America. Upon his death, he was cremated, his ashes were interred at Dale Cemetery, in Pembrokeshire, Wales.

Influence
Stott has had considerable influence in evangelicalism. In a November 2004 editorial on Stott, the New York Times columnist David Brooks cited Michael Cromartie of the Ethics and Public Policy Center as saying that "if evangelicals could elect a pope, Stott is the person they would likely choose".

Writing
He wrote over 50 books, some of which appear only in Chinese, Korean, or Spanish, as well as many articles and papers.

One of these is Basic Christianity, a book which seeks to explain the message of Christianity, and convince its readers of its truth and importance.

The Preacher's Portrait: Some New Testament Word Studies, published in 1961, it was an important reference for clergy.

He was also the author of The Cross of Christ (), of which J. I. Packer stated, "No other treatment of this supreme subject says so much so truly and so well."

Other books he wrote include Essentials: A Liberal–Evangelical Dialogue, a dialogue with the liberal cleric and theologian David L. Edwards, over whether what evangelicals hold as essential should be seen as such.  In 2005, he produced Evangelical Truth, which summarises what he perceives as being the central claims of Christianity, essential for evangelicalism.

Upon his formal retirement from public engagements, he continued to engage in regular writing until his death. In 2008, he produced The Anglican Evangelical Doctrine of Infant Baptism with J. Alec Motyer.

An introduction to his thought can be found in his two final substantial publications, which act as a summation of his thinking. Both were published by the publishing house with which he had a lifelong association, IVP.
 In 2007, his reflections on the life of the church: The Living Church: Convictions of a Lifelong Pastor.
 In January 2010, at the age of 88, he saw the launch of what would be his final book: The Radical Disciple.  It concludes with a poignant farewell and appeal for his legacy to be continued through the work of the Langham Partnership International.

Anglican evangelicalism

Stott's churchmanship fell within the conservative evangelical wing of the Church of England. He played a key role as a leader of evangelicalism within the Church of England, and was regarded as instrumental in persuading evangelicals to play an active role in the Church of England rather than leaving for exclusively evangelical denominations. There were two major events where he played a key role in this regard.

He was chairing the National Assembly of Evangelicals in 1966, a convention organised by the Evangelical Alliance, when Martyn Lloyd-Jones made an unexpected call for evangelicals to unite as evangelicals and no longer stay within their "mixed" denominations. This view was motivated by a belief that true Christian fellowship requires evangelical views on central topics such as the atonement and the inspiration of Scripture. Lloyd-Jones was a key figure to many in the free churches, and evangelical Anglicans regarded Stott similarly. The two leaders publicly disagreed, as Stott, though not scheduled as a speaker that evening, used his role as chairman to refute Lloyd-Jones, saying that his opinion went against history and the Bible. The following year saw the first National Evangelical Anglican Congress, which was held at Keele University. At this conference, largely due to Stott's influence, evangelical Anglicans committed themselves to full participation in the Church of England, rejecting the separationist approach proposed by Lloyd-Jones.

These two conferences effectively fixed the direction of a large part of the British evangelical community. Although there is an ongoing debate as to the exact nature of Lloyd-Jones's views, they undoubtedly caused the two groupings to adopt diametrically opposed positions. These positions, and the resulting split, continue largely unchanged to this day.

Honours

Stott was appointed a Chaplain to Queen Elizabeth II in 1959 and, on his retirement in 1991, an Extra Chaplain. He was appointed a Commander of the Order of the British Empire (CBE) in the New Year Honours 2006.  He received a Lambeth Doctorate of Divinity in 1983, as well as five honorary degrees, including doctorates from Trinity Evangelical Divinity School (1971), Wycliffe College, Toronto (1993), and Brunel University (1997).

Annihilationism
Stott tentatively held to annihilationism, which is the view that the final state of the unsaved, known as hell, is death and destruction, rather than everlasting conscious torment.  Stott said that: "the ultimate annihilation of the wicked should at least be accepted as a legitimate, biblically founded alternative to their eternal conscious torment." This led to a heated debate within mainstream evangelical Christianity: some writers criticised Stott in very strong terms while others supported his views.

Anti-Zionism
 Stott stated his firm opposition to Zionism: "Political Zionism and Christian Zionism are anathema to Christian faith ... The true Israel today is neither Jews nor Israelis, but believers in the Messiah, even if they are Gentiles ..."

Personal life
Stott remained celibate his entire life. He said, "The gift of singleness is more a vocation than an empowerment, although to be sure God is faithful in supporting those he calls." He lived simply and gave his wealth away. 'Pride is without doubt the greatest temptation of Christian leaders', he said. When asked what he would change if he had his time again he replied 'I would pray more'.

Stott's favourite relaxation was birdwatching; his book The Birds Our Teachers draws on this interest.

Bibliography
 The books of John Stott (bibliography published by Langham Partnership International)

See also
International Fellowship of Evangelical Students

References

Citations

Works cited

Further reading

External links

 Langham Partnership International
 John Stott biography
 The London Institute for Contemporary Christianity
 1996 Christianity Today interview
 2006 Christianity Today interview
 Papers of John Stott at Lambeth Palace Library

Holders of a Lambeth degree
1921 births
2011 deaths
20th-century Anglican theologians
20th-century English Anglican priests
20th-century English theologians
20th-century English male writers
21st-century Anglican theologians
21st-century English Anglican priests
21st-century English theologians
21st-century English male writers
Alumni of Ridley Hall, Cambridge
Alumni of Trinity College, Cambridge
Anglican pacifists
Annihilationists
Bible commentators
Commanders of the Order of the British Empire
Christian apologists
Christian humanists
English Anglican theologians
English Christian pacifists
English evangelicals
English male non-fiction writers
Evangelical Anglican clergy
Evangelical Anglican theologians
Evangelicalism in the Church of England
Environmental writers
People educated at Rugby School
Theistic evolutionists
Writers about religion and science
Anti-Zionism in the United States
Christian anti-Zionism

John Stott


Energija vezanja (oznaka Ev ili EB) je najmanja energija potrebna da se sustav čestica poput kristala, molekule ili atomske jezgre rastavi na sastavne dijelove, atome ili nukleone (neutroni + protoni). U fizici čvrstoga stanja i atomskoj fizici pojam se najčešće odnosi na najmanju energiju potrebnu da se elektron u određenom kvantnom stanju otrgne od sustava u kojem je vezan.

U nuklearnoj fizici, energija vezanja po nukleonu razlikuje se od jezgre do jezgre i određuje krivulju stabilnosti ovisno o masenome broju elementa. Prema energiji vezanja po nukleonu mogu se predvidjeti fuzijski procesi na malim vrijednostima i fisijski na velikim vrijednostima masenoga broja. Energija Sunčeva zračenja oslobađa se u efektivnoj pretvorbi četiriju protona u jezgru helija (fuzijom kilograma vodika u nešto manje od kilograma helija oslobađa se energija od 6 · 1014 J).

Nuklearna energija vezanja

Nuklearna energija vezanja je energija koju je potrebno uložiti kako bi se atomska jezgra rastavila na protone i neutrone. Što je jezgra stabilnija, nuklearna energija vezanja je veća. Izračunana pomoću Einsteinove jednakosti (ekvivalencija mase i energije), koja povezuje energiju i masu, nuklearna energija vezanja jezgre od Z protona i N neutrona iznosi:

gdje je: mp - masa protona, mn - masa neutrona, m(Z, N) - masa atomske jezgre, c - brzina svjetlosti u vakuumu, a Δm - defekt mase. Mjerna jedinica nuklearne energije vezanja jest megaelektronvolt (MeV).

Nuklearna energija vezanja je energija koja drži nukleone (protone i neutrone) na okupu u atomskoj jezgri. Ta energija ima različite vrijednosti za različite jezgre, a raste s porastom atomskog broja (Z). Zbog takve razlike u energiji vezanja, neke su jezgre nestabilne i raspadaju se, pretvarajući se u druge stabilnije jezgre. Učestalost raspada je povezana uz vrijeme poluraspada, koje se određuje kao vrijeme koje je potrebno da se raspadne polovica jezgri nekog uzorka. Vrijeme poluraspada različitih jezgri može imati vrijednosti između dijelića sekunde pa sve do nekoliko milijardi godina.

Energija vezanja po nukleonu
Energija vezanja po nukleonu je nuklearna energija vezanja podijeljena brojem nukleona. Najmanja je za deuterij ²H (2,23 MeV) i tricij ³H (2,83 MeV), s povećanjem mase atomskih jezgara energija vezanja se, uz neke izuzetke, povećava do željeza 56Fe (8,7 MeV), a za jezgre teže od željeza polagano opada. Energija se oslobađa spajanjem jezgara lakših od željeza i cijepanjem jezgara težih od željeza. Tako na primjer ona za neon-20 iznosi 8,031 MeV, dok za olovo-208 je 7,865 MeV. Iako su ova dva kemijska elementa na različitim stranama periodnog sustava elemenata, nuklearna energija vezanja po nukleonu im je gotovo jednaka.

Molekularna energija vezanja
Molekularna energija vezanja je energija potrebna da se atomi molekule rastave na pojedine atome od kojih je izgrađena. Energija vezanja jednaka je, u dobrom približenju (aproksimaciji), zbroju ∑Ei,k, gdje Ei,k odgovara energiji potrebnoj za razbijanje veze među atomima i, k. Energije vezanja za dvostruke i trostruke veze veće su nego za jednostruke, ali ne za dva ili tri puta.

Energija vezanja i defekt mase

Poznato je da su mase atomskih jezgara manje od onih masa koje bismo dobili tako da jednostavno zbrojimo mase njihovih protona i neutrona. Razlika između ukupne mase sastavnih čestica i stvarne mase jezgre zove se defekt mase. Pomnožen s c2 defekt mase daje energiju vezanja. Energija atomske jezgre je, naravno, negativna veličina. Naprotiv, energija vezanja je pozitivna. Ona je, po određenju, jednaka cjelokupnoj energiji koja se oslobađa pri tvorbi jezgre iz slobodnih neutrona i protona. Očito je da je energija jezgre jednaka energiji spajanja uzetoj s negativnim predznakom. Što je energija jezgre niža, to je energija spajanja veća.

Izuzevši sve detalje, energija vezanja određena je brojem sastavnih čestica. Broj neutrona označit ćemo s N (neutronski broj), a broj protona sa Z (atomski broj). Zaokružena atomska težina A jednaka je N + Z. Nanesimo kao apscisu atomsku težinu, a kao ordinatu energiju spajanja. Vidi se odmah da energija spajanja linearno raste s brojem sastavnih čestica. Ipak prema najtežim atomskim jezgrama energija se slabije povećava nego broj čestica. Prosječna energija spajanja po čestici iznosi u čitavom sustavu jezgara oko 8 MeV. Vidi se da prosječna energija po čestici malo opada prema najtežim jezgrama. Pojedini proton ili neutron je, dakle, u najtežim jezgrama nešto slabije vezan nego u jezgrama srednje atomske težine.

Iz ovakvog toka energije spajanja proizlazi mogućnost alfa-raspadanja. Radioaktivni raspad moguć je onda ako nova jezgra i emitirana alfa-čestica imaju zajedno veću energiju spajanja od prvobitne jezgre. Teške atomske jezgre iza olova mogu prijeći u jezgre za 4 jedinice nalijevo i da pri tom emitiraju još alfa-čestice znatnih kinetičkih energija. Naravno, nemoguće je da se teške atomske jezgre raspadnu uz spontanu emisiju protona ili neutrona. Pri vezivanju pojedinog protona ili neutrona oslobađa se uvijek izvjesna energija ili drugim riječima, energija atomske jezgre uvijek se snizuje kad se povećava broj protona i neutrona. No kad se jezgrama iza olova dodaju 2 protona i 2 neutrona, tad se dobiva manje energije nego kad se te četiri čestice skupe u jednu alfa-česticu.

Slabiji porast energije kod teških atomskih jezgri može se potpuno razumjeti iz električnog odbijanja između protona. Kad bi djelovale samo električne sile, protoni bi se brzo raspršili na sve strane. Nuklearne sile drže protone i neutrone u jezgri. Te sile znatno su jače od električnih. No kod velikog mnoštva protona potencijalna pozitivna energija protona slabi čvrstoću atomske jezgre.

Za prirodu nuklearnih sila značajna je činjenica da je prosječna energija vezanja po čestici približno ista za sve atomske jezgre. To je nešto što se sasvim protivi električnim silama i gravitaciji. Kod Coulombove sile i gravitacije potencijalna energija čestice bila bi sukladna (proporcionalna) broju svih čestica. Jedan predmet na planetu je to jače privučen što je veća masa planeta. Naprotiv, u atomskim jezgrama čvrstoća veza pojedine čestice ne zavisi u bitnom od mase jezgre. Pojedini proton i neutron isto je tako čvrsto vezan uz 3 ostale čestice helijeve jezgre kao i uz 237 čestica uranijeve jezgre. Odatle proizlazi da je pojedini proton ili neutron vezan samo uz svoju neposrednu okolinu, a bez značenja je prisutnost daljih čestica.

Ovo ponašanje možemo objasniti na osnovu hipoteze o kratkom dosegu nuklearnih sila. Nuklearne sile djeluju samo na sitnim razmacima između protona i neutrona. One naglo isčezavaju u razmacima većim od 0,5∙10-14 m. Prema tome jedan proton ili neutron može vezati uza se samo mali broj drugih čestica. Odatle proizlazi da čvrstoća "nuklearne materije" u bitnom ne ovisi o broju čestica.

Atomske jezgre u mnogo pogleda ponašaju se slično kao kapljice tekućine. Tekućina ima konstantnu gustoću, a sile između molekula eksponencijalno iščezavaju s udaljenošću. Mnoga svojstva atomskih jezgri možemo shvatiti na taj način da imamo pred očima model kapljice tekućine.

Izvori

Kemijska svojstva
Kvantna mehanika
Nuklearna fizika

Energija vezanja


Paul Leonida () a fost un general român care a luptat în Primul Război Mondial și în cel de-al Doilea Război Mondial.

S-a născut la 28 iunie 1895, la București, în familia lui Anastase și Matilda Leonida, care au avut 11 copii. A fost fratele renumitului inginer Dimitrie Leonida (1883-1965), întemeietorul Muzeului Tehnic București. S-au remarcat și surorile Elisa (1877-1973), prima femeie inginer licențiată în chimie din lume, Adela (1890-1928), medic, a condus primul spital de oftalmologie din România, Natalia (1878-1948), licențiată a Facultății de Litere de la Sorbona și fratele Gheorghe (1892-1942), sculptor.

A urmat Școala de ofițeri de artilerie, geniu și marină (1914-1916) și Școala Superioară de Război (1923-1925), pe carea absolvit-o ca șef de promoție.

Grade militare:

sublocotenent-1916

locotenent-1917

căpitan-1920

maior-1927

locotenent-colonel-1937

colonel-1940

general de brigadă-1945

general de divizie-1947

Funcții militare:

comandant de pluton și baterie în Regimentul 2 Artilerie Grea (1916-1925)

funcții în Direcția operații din Marele Stat Major (1927-1932, 1938-1940)

comandant de divizion în Regimentul 2 Artilerie Grea (1932-1934)

atașat militar la Budapesta (1934-1938)

șef de stat major al Corpului 2 Armată (1940)

comandant al Regimentului de Artilerie din Centrul de instrucție al artileriei de la Mihai Bravu (1940-1942)

șef al Secției operații din Marele Stat Major (1942-1945)

comandant al Brigăzii 10 Artilerie (1945-1947)

A participat la primul război mondial conducând un pluton din Regimentul 2 Artilerie Grea.

În cel de al doilea război mondial s-a remarcat ca șef al Secției Operații din Marele Stat Major și a participat pe front conducând Brigada 10 Artilerie, care a sprijinit acțiunile de luptă ale Diviziei 10 Infanterie pentru forțarea Hronului, pe frontul din Cehoslovacia.

Generalul de brigadă Paul Leonida a fost trecut în cadrul disponibil la 9 august 1946, în baza legii nr. 433 din 1946, și apoi, din oficiu, în poziția de rezervă la 9 august 1947.
A fost decorat, printre altele, cu Ordinele "Steaua României", clasa a IV-a și "23 August", clasa a IV-a. Prin Decretul Consiliului de Stat al Republicii Populare Romîne nr. 500/1964 i s-a conferit Ordinul "23 August" clasa a IV-a "pentru merite deosebite în opera de construire a socialismului, cu prilejul celei de a XX-a aniversări a eliberării patriei".

A decedat la 16 septembrie 1982, la București.

Decorații
  Ordinul "Steaua României" în gradul de ofițer (8 iunie 1940)
 Ordinul "23 August" clasa a IV-a (1964)

Note

Legături externe
  Generals.dk

Nașteri în 1895
Decese în 1982
Generali români
Militari români în Al Doilea Război Mondial
Decorați cu Ordinul Steaua României
Decorați cu Ordinul 23 August
Decese în București

Paul Leonida


Agrilus egeniformis é uma espécie de escaravelho perfurador de madeira metálico da família Buprestidae. É conhecida a sua existência na América do Norte.

Referências

Leitura adicional

egeniformis
Coleópteros descritos em 1923

Agrilus egeniformis


Sebecosuchia es un grupo extinto de crocodiliformes mesoeucrocodilianos que incluye a los sebécidos y a los baurusúquidos. El grupo apareció inicialmente en el Cretácico Superior con los baurusúquidos y se extinguieron en el Mioceno con los últimos sebécidos. Sus fósiles se han encontrado principalmente en Suramérica pero también han sido hallados en Europa, África del Norte y Asia.

Historia y filogenia
Sebecosuchia fue denominado inicialmente en 1937 por el paleontólogo estadounidense George Gaylord Simpson para incluir a Sebecus y a Baurusuchidae. Sebecus, que había sido descubierto en Suramérica desde 1937, era un crocodiliforme inusual con un cráneo profundo y dientes que eran zifodontes, es decir aserrados y comprimidos lateralmente. La familia Baurusuchidae fue nombrada un año después e incluía al por entonces recién descrito Baurusuchus, que también era una forma suramericana con hocico profundo.

Más recientemente, otros crocodiliformes han sido asignados a Sebecosuchia, aunque no pueden ser asignados a ninguna familia. Estos incluyen a los géneros Eremosuchus, nombrado en 1989, y a Pehuenchesuchus, nombrado en 2005. Estos son usualmente considerados como sebecosuquios más basales que los sebécidos y los baurusúquidos.

A continuación se presenta un cladograma mostrando la posible posición filogenética de Sebecosuchia modicada de Turner y Calvo (2005). En este cladograma, Sebecidae es un conjunto parafilético de sebecosuquios basales mientras que Baurusuchidae es monofilético e incluye a los sebecosuquios más derivados.

En un estudio filogenético de los crocodiliformes, Benton y Clark (1988) dividieron a Sebecosuchia, considerando a los baurusúquidos como notosuquios basales mientras que los sebécidos eran neosuquios basales. Desde entonces, muchos estudios han apoyado la monofilia de Sebecosuchia. En 2007, sin embargo, un estudio filogenético situó a los baurusúquidos como metasuquios basales y a los sebécidos como parientes cercanos de una familia de notosuquios llamada Peirosauridae. Juntos, los sebécidos y los peirosáuridos forman el nuevo clado Sebecia. Abajo está un cladograma de este estudio, hecho por Larsson y Sues (2007):

Dos años después, Sereno y Larsson (2009) llegaron a la misma conclusión, excepto porque ellos situaron a los baurusúquidos como notosuquios avanzados. Sin embargo, más recientemente Turner y Sertich (2010) apoyaron de nuevo el concepto de Sebecosuchia en sus análisis de las relaciones de los notosuquios. En su estudio, Sebecosuchia era un avanzado clado dentro de Notosuchia. Iori y Carvalho (2011) llegaron a conclusiones similares, agrupando a Baurusuchus junto a Sebecidae. A continuación se presenta el cladograma de Turner y Sertich (2010):

En últimas contribuciones (Pol and Powell, 2011; Sellés et al., 2020; Bravo et al., 2021) se volvió a recuperar la monofilia de Sebecosuchia. El siguiente cladograma es una versión simplificada de su análisis, enfocándose en Sebecosuchia.

Paleobiología
Todos los sebecosuquios eran carnívoros y terrestres. Sus narinas se abrían muy en la punta del hocico, lo que sugiere que vivían en tierra más que en el agua (en los crocodiliformes acuáticos, las narinas usualmente se abren dorsalmente sobre la cima del hocico). El propio hocico está lateralmente comprimido, una característica compartida con otros reptiles terrestres como los dinosaurios terópodos. Las cuencas oculares se abren lateralmente en lugar de la disposición dorsal de los crocodiliformes acuáticos. Más aún, tenían un prominente cuarto trocánter sobre el fémur para la sujeción de los músculos que pudieron haber ayudado a mantener su marcha erguida. Aunque ahora son ampliamente aceptados como animales terrestres, alguna vez se pensó que los sebecosuquios eran semiacuático, pasando parte de su tiempo en el agua.

Los sebecosuquios pueden haber tenido hocicos lateralmente comprimidos para poder resistir las enormes fuerzas presentes durante las mordidas. Los dientes también comprimidos por los lados, aguzados y aserrados. Su forma puedo haberles permitido penetrar y cortar fácilmente la carne. El hueso pterigoide en el cráneo está bastante curvado, permitiéndole a un enorme músculo abductor cerrar rápidamente las mandíbulas y dándole a los sebecosuquios una poderosa mordida.

Referencias

Notosuchia
Reptiles extintos

Sebecosuchia


Pico la Selle (en francés: Pic la Selle; en criollo haitiano: Pik Lasel) también llamado «Morne La Selle» (Monte La Selle), es el pico más alto en el país caribeño de Haití, con una altura de 2.680 metros (8.793 pies) sobre el nivel del mar. La montaña es parte de la cordillera llamada Chaîne de la Selle (Cadena de la Selle) . Se encuentra ubicado en el Departamento Oeste (Ouest) una de las divisiones administrativas de esa nación.

Véase también
 Mar Caribe
 Geografía de Haití

Referencias

Enlaces externos
Información sobre la montaña

Montañas de Haití
Picos ultraprominentes de América Central
Puntos más altos de los países de América

Pico la Selle


دوبيونكي (Дубёнки) هي مدينة في مقاطعة ديبار في جمهورية مقدونيا.

يبلغ عدد سكانها حوالي 3396   نسمة.

مدن مقدونيا

دوبيونكي (ديبار)