Enver Paşa (, doğum adı: İsmail Enver, اسماعيل انور; d. 23 Kasım 1881 veya 6 Aralık 1882 – ö. 4 Ağustos 1922), Osmanlı İmparatorluğu'nun son yıllarında etkin olan Osmanlı askeri ve siyasetçisi. İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin önemli önderleri arasında bulunmuş, 1913'te Bâb-ı Âli Baskını adı verilen askerî darbeyle cemiyetin iktidara gelmesini sağlamış, 1914'te Almanya ile askerî ittifaka önayak olarak Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na girmesine öncülük etmiş, savaş yıllarında Harbiye Nazırı ve Başkumandan Vekili sıfatıyla askerî politikayı yönetmiştir. Bu savaş sırasında meydana gelen Ermeni Tehciri'ni hazırlayanlardan biridir. I. Dünya Savaşı'nın yenilgi ile sonuçlanması üzerine Almanya ve Rusya'da Türk halklarının bir araya getirilmesi amacıyla pek çok mücadelede bulunmuştur. Orta Asya'da Basmacı Hareketi'nin başına geçerek Bolşeviklere karşı savaşmıştır. 4 Ağustos 1922'de bir çatışma esnasında Bolşevikler tarafından öldürülmüştür.

1914'te Padişah Abdülmecid'in torunu (Şehzade Süleyman'ın kızı) Naciye Sultan'la evlenerek Osmanlı Hanedanı'na damat olmuştur.

İlk yılları ve eğitimi

Ailesi

23 Kasım 1881'de İstanbul Divanyolu'nda dünyaya geldi. Ancak doğum tarihi kimi kaynaklarda tartışma konusudur. Babası bayındırlık teşkilatında inşaat teknisyeni Hacı Ahmet Paşa (kendisi aynı zamanda Malta sürgünlerindendir), annesi Ayşe Dilara Hanım'dır. Annesi Kırımlı bir Tatar'dır, baba tarafından soyu Tosk Arnavutlar'a veya Gagavuz Türklerine dayanmaktadır. Ailenin 5 çocuğundan en büyüğüdür. Kendi deyimine göre ailesi pek varlıklı olmasa da eğitimi için çok emek vermiştir. Önce Nafia Nezareti'nde fen memurluğu yapan daha sonra Surre Emini (Surre-i Hümâyûn Alayı Emini) görevine getirilen ve sivil paşalığa yükselen Hacı Ahmet Paşa'nın tayinleri nedeniyle çocukluğu farklı şehirlerde geçti. Kardeşleri Nuri (Nuri Paşa-Killigil), Kâmil (Killigil-Hariciyeci), Mediha (General Kazım Orbay ile evlenecektir) ve Hasene'ydi (Selanik Merkez Kumandanı Nazım Bey ile evlenecektir). Enver Paşa, Genelkurmay eski başkanlarından Kazım Orbay'ın da kayınbiraderiydi.

Ayrıca "Kût'ül-Amâre Kahramanı" olarak anılan Halil Kut, Enver Paşa'nın amcasıdır.

Eğitimi

Üç yaşında evlerinin yakınındaki İbtidaî Okulu'na (ilkokul) gitti. Daha sonra Fatih Mekteb-i İbtidaîsi'ne girdi ve ikinci sınıftayken babasının Manastır'a tayin olması nedeniyle bırakmak zorunda kaldı. Yaşı küçük olmasına karşın 1889'da Manastır Askeri Rüştiyesi'ne (ortaokul) kabul edilmeyi başardı ve oradan 1893'te mezun oldu. Eğitimine 15. sırada girdiği Manastır Askerî İdadisi'nde devam etti ve 1896 yılında 6. sırada mezun oldu. Harp Okulu'na geçti ve bu okulu 1899'da 4. sırada piyade teğmeni olarak bitirdi. Harp Okulu'nda okurken kendisi gibi henüz öğrenci olan amcası Halil Paşa ile birlikte tutuklandı ve Yıldız mahkemelerinde yargılanıp serbest bırakıldı. Harp Akademisini 2. olarak bitirdi ve Osmanlı Ordusu'na kurmay subay yetiştiren Mekteb-i Erkân-ı Harbiye'nin 45 kişilik kontenjanına girmeyi başarmıştır. Buradaki eğitiminden sonra, 23 Kasım 1902'de Kurmay Yüzbaşı olarak Üçüncü Ordu'nun emrinde Manastır 13. Topçu Alayı 1. Bölüğü'ne verildi.

Askerlik yaşamı

İlk dönemi

Manastır 13. Topçu Alayı 1. Bölüğü'ndeyken, Bulgar çetelerinin izlenmesi ve cezalandırılma görevi için yapılan harekâtlara katıldı. 1903 yılı Eylül'ünde Koçana'da bulunan 20. Piyade Alayı'nın birinci bölüğüne, bir ay sonra da 19. Piyade Alayı'nın birinci taburunun birinci bölüğüne nakledildi. Nisan 1904 tarihinde Üsküp'teki 16. Süvari Alayı'nda görevlendirildi. Ekim 1904 tarihinde ise İştip'teki alaya giden Enver Bey, iki ay sonra "sunûf-ı muhtelife" hizmetini tamamlayarak Manastır'daki karargâha geri döndü. Burada kurmaylık dairesinin birinci ve ikinci şubelerinde yirmi sekiz gün çalıştı, ardından Manastır Mıntıka-i Askeriyesi'nin Ohri ve Kırçova mıntıkaları müfettişliğine tayin edildi. 7 Mart 1905'te kolağası oldu. Bu görevi sırasında Bulgar, Rum ve Arnavut çetelerine karşı girişilen askerî harekâtta üstün başarılar gösterdiğinden dördüncü ve üçüncü Mecidiye Nişanı, dördüncü Osmaniye Nişanı ve altın Liyakat Madalyası ile ödüllendirildi; 13 Eylül 1906 tarihinde binbaşılığa yükseltildi. Bulgar çetelerine karşı yürüttüğü faaliyet onun üzerinde milliyetçilik fikirlerinin etkili olmasında rol oynadı. Çatışmalarda bacağından yaralanarak bir ay hastanede kaldı. Eylül 1906 dönemi içinde Selanik'te kurulan Osmanlı Hürriyet Cemiyeti'ne on ikinci üye olarak katıldı. Manastır'a dönüşünde cemiyetin, buradaki örgütlenmesini kurma eylemlerinde bulundu. Bu eylemleri, Osmanlı Hürriyet Cemiyeti ile merkezi Paris'te olan Osmanlı Terakkî ve İttihat Cemiyeti'nin birleşmesi ve ilk örgütün Osmanlı Terakkî ve İttihat Cemiyeti Dahilî Merkez-i Umûmisi adını almasından sonra daha yoğun olarak sürdürdü. Terakkî ve İttihat Cemiyeti tarafından başlatılan ihtilal girişimlerine katıldı. Eylemlerinin ihbar edilmesi üzerine İstanbul'a davet edildi. Ancak 24 Haziran 1908 akşamı dağa çıkarak ihtilâlde öncü rolü oynadı.

Hürriyet kahramanı
Amcası Yüzbaşı Halil Bey ile konuşarak merkezi Paris'te bulunan Jön Türk Hareketi'nin Selanik'teki bir kolu olan Osmanlı Hürriyet Cemiyeti'ne (sonraki adıyla İttihat ve Terakki Cemiyeti) katılmayı kabul etti. (Tahminen Mayıs 1906) Bursalı Mehmet Tahir Bey'in rehberliği ile cemiyete, on ikinci üye olarak kabul edildi. Kendisine cemiyetin Manastır şubesini kurma görevi verildi.

İttihat ve Terakki'nin başlattığı ihtilal hareketleri içinde yer alan Binbaşı Enver Bey, kız kardeşi Hasene Hanım'ın eşi olan ve sarayın adamı olarak bilinen Selanik Merkez Kumandanı Kurmay Albay Nazım Bey'i öldürme planı içinde yer aldı. 11 Haziran 1908 günü gerçekleşen suikast girişimi Nazım Bey'in ve onu öldürmekle görevli fedai Mustafa Necip Bey'in yaralanması ile sonuçlanırken Enver Bey, Divan-ı Harb'e sevk edildi. Ancak İstanbul'a gitmek yerine 12 Haziran 1908 gecesi dağa çıkıp ihtilal başlatmak üzere Manastır'a doğru yola çıktı. Resne'de, Resneli Niyazi Bey'in dağa çıktığını öğrenince Manastır yerine Tikveş'e yöneldi ve cemiyeti orada yaymaya çalıştı. Ohrili Eyüp Sabri Bey de onu izledi. Bu hareket padişah tarafından II. Meşrutiyet'in ilan edilmesinde önemli rol oynadı. Dağa çıkan subaylar arasında en kıdemlisi olduğu ve önemli faaliyetler gerçekleştirdiği için Enver Bey, bir anda "hürriyet kahramanı" olarak kabul edildi, İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin askeri kanadının en önemli isimlerinden birisi oldu. Gittiği her yerde anayasanın yeniden yürürlüğe girmesi konusunda ateşli konuşmalar yaptı, söylevlerinde Meşrutiyet çağrısı yaptı, bunu yeterli görmeyen Enver Bey, görkemli törenler düzenletti. Meşrutiyet'in sonrasında 23 Ağustos 1908'de Rumeli Vilâyâtı Müfettişliği başkanlığı görevine verilen Enver Bey, 5 Mart 1909'da 5000 kuruş maaşla Berlin askerî ataşesi olarak görevlendirildi. Çeşitli aralıklarla iki yılı aşkın bir süre devam eden bu görev, Almanya'nın askerî durumuna ve sosyal yapısına büyük hayranlık duymasına yol açtı ve onu Alman sempatizanı haline getirdi.

Berlin askeri ataşeliği

5 Mart 1909'da Berlin Askeri Ataşesi olarak görevlendirilen Enver Bey, bu görev sırasında Alman kültürü ile tanıştı ve çok etkilendi. Enver Bey bu görev sırasında, 1910 yılında Londra'da onuruna verilen bir yemeğe, çağrı üzerine Britanya'ya gitmiştir. Bu gezide "Türk Devrimcisi" olarak karşılanmış, İngilizler "İttihatçıların" yanında olduklarını belirtmiştir. İstanbul'da 31 Mart Olayı'nın patlak vermesi üzerine geçici olarak yurda döndü. İsyanı bastırmak üzere Selanik'ten İstanbul'a giden ve komutanlığını Mahmut Şevket Paşa'nın üstlendiği Hareket Ordusu'na katıldı; hareketin kurmay başkanlığını Kolağası Mustafa Kemal Bey'den devraldı. Bu başkaldırı bastırıldıktan sonra II. Abdülhamit tahttan indirilmiş, yerine Mehmet Reşat geçmişti. Kurulan İbrahim Hakkı Paşa kabinesinde Harbiye Nazırlığı görevi beklenildiği gibi Enver Bey'e değil, Mahmut Şevket Paşa'ya verildi.

12 Ekim 1910 tarihinde Birinci ve İkinci Ordu manevralarında yönetici olarak görev yapmak üzere yeniden İstanbul'a geldi ve kısa bir süre sonra geri döndü. Mart 1911'de İstanbul'a çağrılan Enver Bey, 19 Mart 1911'de görüştüğü Mahmud Şevket Paşa tarafından Makedonya'daki çete faaliyetlerine karşı alınacak tedbirleri denetlemek ve bu alanda bir yazanak hazırlamak üzere bölgeye gönderildi. Enver Bey dolaştığı Selanik, Üsküp, Manastır, Köprülü ve Tikveş'te bir yandan çetelere karşı alınacak önlem üzerinde çalışırken öte yandan İttihat ve Terakki'nin ileri gelenleriyle görüştü. 11 Mayıs 1911 tarihinde İstanbul'a döndü. 15 Mayıs 1911'de Sultan Mehmed Reşad'ın yeğenlerinden Nâciye Sultan ile nişanlandı. 27 Temmuz 1911'de Malisör isyanı sebebiyle İşkodra'da toplanan İkinci Kolordu'nun kurmay dairesi başkanı (erkânıharp) olarak Trieste üzerinden İşkodra'ya gitmek üzere İstanbul'dan ayrıldı. 29 Temmuz 1911'de ulaştığı İşkodra'da, Malisör isyanının bastırılması İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin Arnavut üyeleriyle olan sorunlarının çözümünde önemli rol oynadı. Bu gelişmelerden sonra Enver Paşa, görev yeri Berlin'e geçtiyse de İtalyanlar'ın, Trablusgarp'a saldırmaları üzerine yurda döndü. Orada "Enveriye" denen asker şapkasını yaptı. Bu şapka, Osmanlı Ordusu'nun gözdesi oldu.

Trablusgarp Savaşı

Enver Bey, İtalyanlara karşı bir gerilla savaşı yürütülmesi fikrini İttihat ve Terakki Cemiyeti üyelerine kabul ettirdikten sonra Kolağası Mustafa Kemal Bey ve Paris Ataşemiliteri Binbaşı Fethi (Okyar) Bey gibi isimlerle bölgeye gitmeye koyuldu. 8 Ekim 1911'de padişah ve hükûmet yetkilileriyle bu durumu görüştükten sonra İskenderiye'ye gitmek üzere 10 Ekim 1911'de İstanbul'dan ayrıldı. Mısır'da ileri gelen Arap liderleriyle çeşitli temaslar kurup 22 Ekim'de Bingazi'ye hareket etti. Çölü geçerek, 8 Kasım'da Tobruk'a ulaştı. 1 Aralık 1911'de Aynülmansûr'da askerî karargâhını kurdu. İtalyanlar'a karşı yapılan muharebe ve gerilla harekâtında büyük başarılar elde etti. 24 Ocak 1912'de resmen Umum Bingazi Mıntıkası kumandanlığına getirildi. 17 Mart 1912 tarihinde bu görevine ek olarak Bingazi mutasarrıflığına atandı. 10 Haziran 1912'de kaymakam oldu. Kasım 1912 sonlarında Balkan Savaşı'na katılmak üzere Bingazi'yi terkederek tedbili kıyafetle İskenderiye'ye, oradan da bir İtalyan gemisiyle Brindisi'ye gitti. Viyana üzerinden İstanbul'a dönen Enver Bey, 1 Ocak 1913 tarihinde Onuncu Kolordu Kurmay Komutanlığı başkanlığına tayin edildi. Kâmil Paşa hükûmetinin barış antlaşması imzalanması yolundaki çabaları aleyhindeki İttihat ve Terakki eylemlerinde öncü rol oynadı. 10 Ocak 1913'te Nâzım Paşa ile görüşen Enver Bey, Harbiye nâzırı ile Kâmil Paşa'nın istifaya zorlanması ve yerine savaşa devam edecek bir hükûmetin kurulması konusunda anlaşmaya vardı. Daha sonra bu fikri, Kâmil Paşa'nın görevde kalmasını isteyen Sultan Mehmed Reşad'a da kabul ettirmeye çalıştı. Bingazi ve Derne'deki kuvvetlerin başına geçti; Hanedan damadı olmasının da kazandırdığı saygınlıkla 20 bin kişiyi seferber etmeyi başardı ve adına para bastırarak bölgeye hakim oldu. Bir yıl süren mücadele sonunda, Balkan Savaşı'nın başlaması üzerine diğer Türk subaylarla birlikte İstanbul'a çağrıldığı için bölgeyi 25 Kasım 1912'de terk etti. İtalyan kuvvetlerine karşı verdiği başarılı mücadele nedeniyle 1912'de yarbaylığa yükseldi.

Balkan Savaşı ve Bâb-ı Âli Baskını

Balkan Savaşı'na katılmak üzere diğer gönüllü subaylarla birlikte Bingazi'den ayrılan Yarbay Enver Bey, düşman kuvvetlerinin Çatalca'da durdurulmasında önemli rol oynadı. I. Balkan Savaşı yenilgi ile sonuçlanmıştı. Kamil Paşa hükûmeti, kendilerine Londra Konferansı'nda önerilen Midye-Enez sınırını kabule yanaşıyordu. İttihatçıların kendi aralarında yaptığı ve Enver Bey'in de katıldığı toplantıdan zor kullanarak hükûmeti devirme kararı çıktı. 23 Ocak 1913 günü Enver Bey'in öncü rolü oynadığı Bâb-ı Âli Baskını gerçekleşti. Baskın sırasında Harbiye Nazırı Nâzım Paşa, Yakup Cemil tarafından öldürüldü; Enver Bey, Mehmet Kamil Paşa'ya istifasını imzalattı ve padişahı ziyaret ederek Mahmut Şevket Paşa'nın sadrazam olmasını sağladı. Böylece İttihat ve Terakki Cemiyeti askerî darbe ile iktidarı ele geçirmiş oldu.

Bâb-ı Âli Baskını'ndan sonra, Enver Bey, Bulgar ordusu başka cephelerde savaşmakta olduğundan, direnişle karşılaşmadan, 22 Temmuz 1913'te Edirne'ye girdi. Bu gelişme üzerine saygınlığı artan Enver Bey, "Edirne Fatihi" unvanını aldı. Rütbesi albaylığa (18 Aralık 1913), kısa bir süre sonra da generalliğe (5 Ocak 1914) yükseltildi. Hemen ardından istifa ettirilen Harbiye Nazırı Ahmet İzzet Paşa'nın yerine Harbiye Nazırı oldu. Bu arada, Sultan Mehmet Reşat'ın yeğeni Emine Naciye Sultan ile Baltalimanı'ndaki Damat Ferit Paşa Konağı'nda yapılan düğünle evlenerek "Damad-ı Şehriyari" oldu (5 Mart 1914).

Harbiye Nazırlığı

Harbiye Nazırı olduktan sonra orduda bazı düzenlemeler yapan Enver Paşa, binden fazla sayıda yaşlı subayı ordudan tasfiye etti, genç subayları önemli görevlere getirdi. Orduda Fransız modeli yerine Alman stilini uyguladı, birçok Alman subayı Türk ordusunda danışman olarak görevlendirildi. Alaylı subayların çoğunun işine son verdi, ordunun gençleşmesini sağladı. Üniformalar değiştirildi; orduda okur yazarlığın artmasına çalıştı ve bunun için "enveriye yazısı" denilen bir alfabe uygulamaya kondu. Mahmut Şevket Paşa'nın suikast sonucu öldürülmesinden sonra kurulan Said Halim Paşa kabinesinde ve onun görevden çekilmesi üzerine 1917'de kurulan Talat Paşa kabinesinde de devam ettiği Harbiye Nazırlığı, 14 Ekim 1918'e kadar sürdü.

I. Dünya Savaşı

Harbiye Nazırı Enver Paşa, 2 Ağustos 1914'te Rusya'ya karşı gizli bir Türk-Alman ittifak anlaşması imzalanmasında önemli rol oynadı. 10 Ağustos'ta Boğazlar'dan girmesine izin verilen iki Alman kruvazörünün 29 Ekim'de Rus Çarlığı liman ve gemilerine saldırması için gerekli onayı verdi. 14 Kasım'da Fatih Camii'nde okunan Cihad-ı Ekber ilanı ile devlet, resmen I. Dünya Savaşı'na katılmış oldu.

Sarıkamış Harekâtı

Enver Paşa, ülke I. Dünya Savaşı'na girdikten sonra Harbiye Nazırı olarak askerî harekâtın yönetimini eline aldı. 3. Ordu'nun Doğu Cephesi'nde Rus kuvvetlerine karşı giriştiği Sarıkamış Kış Harekâtı'nın komutanlığını üstlendi. Enver Paşa, ordunun komutasını Hakkı Hafız Paşa'ya bırakıp İstanbul'a döndü ve savaş boyunca başka hiçbir cephede komutanlık üstlenmedi. Uzun bir süre İstanbul basınında Sarıkamış hakkında herhangi bir haber veya yayın yapılmasına izin vermedi. 26 Nisan 1915'te Harbiye Nazırlığı'nın yanı sıra Başkomutan Vekili olan Enver Paşa, Eylül ayında korgeneralliğe yükseldi.

Ermeni Tehciri

1877-1878'deki 93 Harbi sırasında da bazı yerli Ermenilerin, Osmanlı'ya karşı yayılmacı Rus ordularının yanında çarpıştığını ve cephe gerisinde isyanlar çıkarttığını bilen Enver Paşa, 2 Mayıs 1915'te Dahiliye Nazırı Talat Paşa'ya gönderdiği gizli telgraf ile isyancı Ermenilerin bölgeden uzaklaştırılmasını istedi. Uygulama, Talat Paşa tarafından başlatıldı ve 27 Mayıs 1915'te Tehcir Kanunu çıkartılarak yürürlüğe konuldu.

1917'de Kut ül-Amare'de İngiliz general Townshend'in tutsak alınması ve Kafkasya cephesinde Ruslara karşı elde edilen başarılar üzerine Enver Paşa'nın rütbesi orgeneralliğe yükseltildi.

Yurt dışına kaçışı

Filistin, Irak ve Suriye'de Osmanlı ordusunun İngilizler karşısında sürekli yenilgiye uğraması üzerine Osmanlı Devleti'nin savaştaki yenilgisi kesinleşti. 14 Ekim 1918'de Talat Paşa kabinesi, ateşkes anlaşmalarını kolaylaştırmak için istifa ettiğinde Enver Paşa'nın harbiye nazırlığı görevi de sona erdi. İngilizlerin İttihat ve Terakki üyeleri hakkında yakalatma emri çıkarmasından sonra partili arkadaşlarıyla birlikte bir Alman torpidosuyla yurt dışına kaçtı. Ardından Kafkasya, İngiliz denetimine alındı; İngilizler Enver Paşa'nın Kafkasya'da bir hareket başlatacağından kuşkulansa da bu olasılık gerçekleşmedi. Önce Odessa'ya, oradan da Berlin'e gitti; burada ziraatçi kimliğiyle bir yıl boyunca saklandı. Daha sonra Rusya'ya geçti. İstanbul'da Divan-ı Harp, rütbelerini geri aldı ve gıyabında ölüm cezasına çarptırdı. 1 Ocak 1919'da hükûmetçe askerlikten ihraç edildi.

İttihat ve Terakki'yi örgütleme çalışmaları
1918-19 kışlarını kimliğini gizleyerek Berlin'de geçiren Enver Paşa, İttihat ve Terakki'yi yeniden örgütleme çalışmalarına girdi. Almanya'daki devrimci ayaklanmalara katılmak için Berlin'de bulunan Sovyet siyaset adamı ve gazeteci Karl Radek ile görüştü ve onun davetiyle Moskova'ya gitmek üzere yola çıktı. Ancak üçüncü denemesinde, 1920'de Moskova'ya gitmeyi başardı ve orada Sovyet Dışişleri Bakanı Çiçerin ve Sovyetler Birliği kurucu önderi Lenin'le görüştü. 1-8 Eylül 1920 tarihinde Bakü'de gerçekleşen Birinci Doğu Halkları Kurultayı'na Libya, Tunus, Cezayir ve Fas'ı temsilen katıldı. Ancak kongre önemli sonuçlar getirmedi. Sovyetlerin, Türkiye ve başka Müslüman ülkelerdeki milliyetçi hareketleri gerçekten desteklemediği izlenimi alarak Ekim 1920'de Berlin'e döndü. 15 Mart 1921'de Talat Paşa'nın öldürülmesinden sonra İttihat ve Terakki'nin başlıca önderi durumuna geldi.

1921'de tekrar Moskova'ya giden Enver Paşa, Ankara Hükûmeti'nin Moskova'ya gönderdiği Bekir Sami Bey başkanlığındaki Türk delegeleriyle görüştü. Anadolu'daki Millî Mücadele hareketine katılmak istediyse de kabul edilmedi. TBMM'de bulunan bazı eski İttihatçılar, onun Mustafa Kemal Paşa'nın yerini almasını istiyorlardı. Temmuz 1921'de Batum'da bir İttihat ve Terakki kongresi topladı. 30 Temmuz'da Ankara'ya Yunan saldırısı başlayınca bir kurtarıcı gibi Anadolu'ya girmeyi umut eden Enver Paşa'nın bu umudu 13 Eylül 1921 günü kazanılan Sakarya Meydan Muharebesi ile boşa çıktı.

Basmacı Hareketi ve ölümü

Enver Paşa, bu aşamadan sonra hem Anadolu'da ikilik çıkarmamak hem de kendisi için bir başarı şansı görmediğinden, yanında Teşkîlât-ı Mahsûsa'nın eski liderlerinden Kuşcubaşı Hacı Sami Bey ve bir takım eski İttihatçılarla birlikte Bolşevik Ruslara karşı Türkistan bağımsızlık hareketini yürüten Basmacılara destek vermek amacıyla Orta Asya'ya gitme kararı aldı. Bakü'yü terk eden Enver Paşa, Aşkābâd ve Merv'e uğradıktan sonra Ekim 1921 tarihinde Buhara'ya gitti. 8 Kasım'da Türk subaylarla birlikte tekrar yola çıktı ve 19 Kasım'da Akbulağ, 21 Kasım'da Başçardak kışlağına ve 24 Kasım'da Korgantepe'ye ulaştı. Burada Basmacı reislerinden İbrahim Lakay tarafından bir Cedidçi ve Rus casusu olabileceğinden şüphelenildiği için 1 Aralık 1921'de İbrahim Lakay tarafından belli bir süre esir alındı. Şubat 1922 sonunda buradan kurtulan Enver Paşa Basmacılar'ı örgütlemek için tekrar Duşanbe ilerisindeki kışlaklara gitti. 24 Temmuz'da Ruslar'ın, Duşanbe'yi alması üzerine geri çekilerek Satılmış kışlağına vardı. Buradan Belcuvan bölgesindeki Abı-Derya mevkiine geçti ve son karargâhını burada kurdu.

4 Ağustos 1922'de karargâhta düzenlenen kurban bayramı töreninde maiyetinde kalan askerlerle bayramlaşırken Yakov Melkumov komutasındaki bir Rus müfrezesinin baskınına uğradı; yanındaki otuza yakın atlı ile giriştiği çarpışmada Abı-Derya mevkiinde öldürüldü. Cenazesi Cegan Tepesi'ne getirilerek orada defnedildi.

Naaşının Türkiye'ye getirilmesi
Naaşının taşınması, dönemin cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in Eylül 1995'te yaptığı Tacikistan gezisi sırasında gündeme geldi. Yetkililerin temaslarından sonra, başkent Duşanbe'nin yaklaşık 200 km doğusundaki Belcivan kentine bağlı Obtar köyünde bulunan Enver Paşa'nın mezarı, Cumhurbaşkanlığı Başdanışmanı Münif İslamoğlu başkanlığındaki uzmanlar ve bilim adamlarından oluşan sekiz kişilik bir kurul tarafından 30 Temmuz 1996'da açıldı. Dış yapısından Enver Paşa'ya ait olduğu anlaşılan cenaze, Tacikistan'daki siyasi karışıklıklar nedeniyle zorlukla başkent Duşanbe'ye getirilebildi. Burada Türk bayrağına sarılı tabuta konularak İstanbul'daki resmî tören için hazırlandı.

3 Ağustos 1996'da İstanbul'a getirilen naaşı bir gece Gümüşsuyu Askeri Hastanesi'nde tutuldu. Ölüm yıl dönümü olan 4 Ağustos 1996 tarihinde, Şişli Camii'nde sekiz imamın kıldırdığı cenaze namazının ardından Şişli'deki Abide-i Hürriyet Tepesi'nde, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Kültür Bakanlığı'nca ortak olarak hazırlanan, Talat Paşa'nın yanındaki mezara defnedildi. Törene dönemin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, Millî Savunma Bakanı Turhan Tayan, Devlet Bakanı Abdullah Gül, Sağlık Bakanı Yıldırım Aktuna, Kültür Bakanı İsmail Kahraman, ANAP Milletvekili İlhan Kesici ve İstanbul Valisi Rıdvan Yenişen'le Enver Paşa'nın torunu Osman Mayatepek'le diğer yakınları katıldı.

Özel yaşamı
Kendisi Farsça, Rusça, Almanca ve Fransızca olmak üzere 4 yabancı dil bilmekteydi. Ayrıca kendisi portre resimle uğraşırdı. Sıkıldığı zaman eşi Naciye Sultan'ın portresini çiziyordu. Alman askerî çevrelerince kendisi şık, kibar ve iyi bir kurmay olarak tanınıyordu.

Enver Paşa, Türk izciliğine özellikle önem vermiş, keşşaf ocakları açıp, baş izci seçilmiştir. Enver Paşa'nın da içinde bulunduğu İttihat ve Terakki hükûmeti döneminde Türk izciliğinde gelişmeler kaydedilmiştir.

Enver Paşa, İkinci Meşrutiyet sonrası dönemde kadınların, Osmanlı'nın toplumsal ve ekonomik yaşantısına uyum sağlaması ve katılması amacıyla "Osmanlı Kadınları Çalıştırma Cemiyeti"ni kurmuştur. Bu cemiyet sayesinde kadınlar, gönüllü olarak savaşa katılmaya başlamış, Türk feminizmi gelişme kaydetmiş, kadın taburları kurulmuştur.

Etkileri ve anısı
Enver Paşa, Türk halk yazınında kimileyin Ruslara karşı direnişiyle, kimileyin Sarıkamış Harekâtı'nda gerçekleşmiş başarısızlıklar ile anılagelmiştir.

Suat Yalaz'ın "Enver Paşa Efsanesi" adlı romanında yaşamının bir kısmı anlatılmıştır.

Enver Paşa'nın anılarını kendi ağzından anlattığı Enver Paşa'nın Anıları (1881-1908) adlı bir kitap bulunmaktadır.

Hakkında yazılan kitaplar
 Şevket Süreyya Aydemir - Makedonya'dan Ortaasya'ya Enver Paşa
 Murat Bardakçı - Enver
 Suat Yalaz - Enver Paşa Efsanesi
 Nevzat Kösoğlu - Şehit Enver Paşa

Popüler kültürdeki yeri
 20 Eylül 2007'de başlayan Elveda Rumeli adlı Türk dizisinde Binbaşı Enver Bey karakterini Deniz Özmen canlandırmıştır.
 2012'de başlayan Kurt Kanunu adlı Türk dizisinde Enver Paşa karakterini Necati Şaşmaz canlandırmıştır.
 18 Ocak 2018'de başlayan Mehmetçik Kut'ül Amare adlı Türk dizisinde Enver Paşa karakterini Serkan Ercan canlandırmıştır.
 2023 yapımı Atatürk adlı filmde Sarp Akkaya tarafından canlandırılacaktır.

Hakkındaki bazı idiaalar
Tarihçi-yazar Murat Bardakçı Enver adını verdiği araştırma-tarih kitabında aslında Enver Paşa'nın Turancı değil de İslamcı olduğunu yazmıştır. Bunun nedenini de kurmuş olduğu Kafkas İslam Ordusu'na bağlamıştır.

Galeri

Ayrıca bakınız
 Hurûf-ı munfasıla
 Enver Paşa Köprüsü
 Enver Bey sigara fabrikası

Dış bağlantılar

 Enver Paşa'nın kişisel eşyaları

Kaynakça

Notlar

1881 doğumlular
İstanbul doğumlu askerler
1922 yılında ölenler

20. yüzyılda Osmanlılar
Osmanlı generalleri
Osmanlı gurbetçiler
Bahriye nâzırları
Harbiye nâzırları
Trablusgarp Savaşı'nda Osmanlı askerleri
Balkan Savaşları'nda Osmanlı askerleri
I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı askerleri
İttihat ve Terakki üyeleri
Osmanlı İmparatorluğu Meşrutiyet dönemi
Teşkilât-ı Mahsusa
Mekteb-i Harbiye'de öğrenim görenler
Türk İslamcılar
Türk milliyetçileri
Mekteb-i Erkân-ı Harbiye'de öğrenim görenler
Mecidiye Nişanı sahipleri
Ermeni Soykırımı'nı reddedenler
Demir Haç sahipleri
İstanbul'da defnedilenler
Âliye Divan-ı Harb-i Örfi'nce suçlu bulunanlar
İtibarı iade edilen kişiler
Piyade subaylar
Süryani Kırımı
Çatışmada ölen Osmanlılar
Çanakkale Savaşı

Enver Paşa


Margin Call (titulada en Hispanoamérica El precio de la codicia) es una película dramática estrenada el 21 de octubre de 2011 en Estados Unidos y España, y estrenada el 8 de marzo de 2012 en Argentina. Protagonizada por Kevin Spacey, Paul Bettany, Jeremy Irons, Zachary Quinto, Penn Badgley, Simon Baker, Mary McDonnell, Demi Moore y Stanley Tucci. Dirigida y escrita por J. C. Chandor.

Argumento

El analista de riesgo menor, Seth Bregman (Penn Badgley), el más veterano colega de Peter Sullivan (Zachary Quinto) y el jefe de la mesa de negociación, Will Emerson (Paul Bettany) ven cómo un equipo de recursos humanos temporal, contratado por la empresa, lleva a cabo un despido masivo sin previo aviso por una acción, justo en su piso de negociación, en el inicio de un día hábil por lo demás normal. Uno de los empleados despedidos es el jefe de Peter y Seth, Eric Dale (Stanley Tucci), que dirige la gestión de riesgos en el mismo piso. En su entrevista de salida, Dale intenta decirle a su ahora exempleador que la empresa debe buscar en lo que ha estado trabajando. Mientras Dale es escoltado fuera, le da a Peter Sullivan una memoria USB con un proyecto en el que había estado trabajando, diciéndole que "tenga cuidado" al tiempo que se sube al ascensor.

Esa noche, Peter Sullivan finaliza el proyecto de Eric Dale y descubre que la volatilidad actual de la empresa de valores de respaldados por hipotecas tóxicas, deudas de casas que no se están pagando, pronto superará los niveles de volatilidad histórica de las posiciones del banco. Debido a un apalancamiento excesivo, deuda para cubrir más deuda, si los activos de la empresa en valores respaldados por hipotecas disminuyen en un 25%, la empresa va a sufrir una pérdida mayor que su capitalización de mercado. También descubre que, dada la longitud normal de tiempo en que la empresa lleva a cabo dichos valores, se debe producir esta pérdida en cualquier momento. Así Peter Sullivan alerta a Will Emerson, que llama al jefe junior Sam Rogers (Kevin Spacey) para una reunión de emergencia.

Los empleados permanecen en la firma en una serie de reuniones con cada vez más altos ejecutivos, durante todo el día y la noche, como el jefe de la división, Jared Cohen (Simon Baker), la jefa de gestión de riesgos, Sarah Robertson (Demi Moore) y, finalmente, el director general John Tuld (Jeremy Irons) para tomar una decisión al día siguiente. El plan de Jared Cohen es que la empresa venda rápidamente todos los activos tóxicos antes de que el mercado pueda reaccionar a la noticia de su falta de valor, lo que limita la exposición de la empresa, un curso favorecido por el jefe John Tuld, que es más firme en su postura que la objeción de Sam Rogers. Pero Rogers advierte a Cohen y Tuld que verter a la venta los activos tóxicos de la empresa, va a diversificar el riesgo en todo el sector financiero y destruir las relaciones de la empresa con sus clientes y contrapartes. Rogers también advierte a Cohen que sus clientes van a enterarse rápidamente de los planes de la empresa, una vez que se den cuenta de que la empresa sólo está vendiendo los valores respaldados por hipotecas tóxicas, sin comprar valores nuevos. Es decir, que no se trueque o intercambie una garantía hipotecaria para otro.

Finalmente localizan a Eric Dale, cuyo teléfono celular había sido inutilizado por la compañía y consiguieron convencerlo de regresar con la promesa de una cuota generosa y la amenaza de que su paquete de indemnización sería cuestionado de no hacerlo. Mientras tanto, se revela que Robertson, Cohen y Tuld eran conscientes de los riesgos en las semanas previas a la crisis. Tuld planea ofrecer la renuncia de Robertson a la junta y los trabajadores como chivo expiatorio ante la posibilidad de una quiebra de la empresa.

Antes de que los mercados abran en la mañana, después de planear lo que harán durante toda la noche, Rogers dice a sus agentes comerciantes que recibirán bonos de siete cifras si logran una reducción del 93% en ciertas clases de activos MBS en una "venta de fuego". Admite que los comerciantes están poniendo fin a sus carreras mediante la destrucción de las relaciones con sus clientes. Mientras tanto, Robertson y Dale se sientan en una oficina, se les paga generosamente por no hacer nada durante el día para evitar que se extiendan rumores de problemas de la empresa; Robertson se defiende enérgicamente diciendo que advirtió de los riesgos en el pasado.

Emerson logra cerrar las posiciones, pero sus contrapartes están cada vez más agitados y sospechosos a medida que el día avanza. Después de horas de negociación final, Rogers observa al mismo equipo humano comenzar otra ronda de despidos en su planta. Se enfrenta a Tuld en el área ejecutiva de comedor y presenta su renuncia, pero Tuld rechaza sus renuncia afirmando que la crisis actual no es realmente diferente de diversos accidentes y los mercados bajistas del pasado en Wall Street, que las fuertes ganancias y las pérdidas son simplemente parte del ciclo económico por la naturaleza del mercado de valores y los fondos especulativos. Convence a Rogers de permanecer en la empresa durante dos años más, con la promesa de que juntos podrán hacer una gran cantidad de dinero a partir de esa crisis. Sullivan es traído por Cohen, y Tuld informa a Rogers que promoverá a Sullivan, por descubrir y anticipar lo que pasaría con las deudas que la empresa maneja.

En la escena final, Rogers es visto en el jardín delantero de su exmujer por la noche, enterrando a su perro que ha muerto de cáncer -él se había quedado con el perro, pero pensaba que ya que este había pasado la mayor parte de su vida allí, allí debía ser enterrado-. Su exmujer sale y le comenta que la firma financiera del hijo de ambos, había sufrido un duro golpe ese día, pero había conseguido salir adelante.

Reparto

 Kevin Spacey como Sam Rogers.
 Paul Bettany como Will Emerson.
 Jeremy Irons como John Tuld.
 Zachary Quinto como Peter Sullivan.
 Penn Badgley como Seth Bregman.
 Simon Baker como Jared Cohen.
 Mary McDonnell como Mary Rogers.
 Demi Moore como Sarah Robertson.
 Stanley Tucci como Eric Dale.

Producción
Se empezó a rodar el 10 de julio de 2010. Se filmó íntegramente en la ciudad de Nueva York, Estados Unidos. El personaje de Jeremy Irons fue inicialmente ofrecido a Ben Kingsley, pero éste tuvo que declinar la oferta debido a problemas de agenda. Tim Robbins y Billy Crudup estuvieron interesados en formar parte del reparto del film, pero finalmente no pudieron participar debido a sus compromisos previos con otras producciones. Carla Gugino iba a interpretar a Sarah Robertson pero tuvo que abandonar el proyecto en el último minuto, Demi Moore fue su sustituta.

La película está inspirada en el suceso ocurrido con Lehman Brothers en Estados Unidos y en la posterior crisis económica de 2008-2011 a nivel mundial. Zachary Quinto actúa y a su vez produce la cinta, junto a sus socios Corey Moosa y Neal Dodson, a través de su compañía "Before The Door Pictures".

Distribución
Según la compañía Lions Gate Entertainment el filme también fue estrenado simultáneamente en cines y en formato VOD, generando unos ingresos de entre 1,7 y 2 millones de dólares y superando la cifra de 250.000 alquileres en cuatro semanas. Gracias al éxito de Margin Call en este formato algunas distribuidoras se plantean el VOD como una nueva forma de promoción de sus largometrajes sin grandes presupuestos ni aspiraciones comerciales excesivas, atrayendo a más audiencia y generando beneficios.

Recepción

Respuesta crítica
Según la página de Internet Rotten Tomatoes obtuvo un 85% de comentarios positivos, llegando a la siguiente conclusión: «Inteligente y sólidamente interpretada, Margin Call convierte la complicada crisis financiera de 2008 en un apasionante y estimulante drama». Roger Ebert escribió que "Margin Call utiliza a un reparto excelente que convierte la charla sobre finanzas en diálogos atractivos. También consiguen reflejar la enormidad de lo que está pasando". Carlos Boyero describió la película como un "potente retrato de los tiburones financieros. (...) explica con lucidez y profundidad (...) Margin Call transmite mucho miedo. Lo logra con el retrato creíble de esos personajes". Según la página de Internet Metacritic obtuvo críticas positivas, con un 76%, basado en 32 comentarios de los cuales 27 son positivos. Según la página de Internet Sensacine, las críticas españolas la valoraron de manera positiva, recopiló un total de 4 críticas sobre ella recibiendo una nota media de 3 sobre 5.

Premios
Premios Óscar

Fue presentada en el Festival de Cine de Berlín, Alemania, el 12 de febrero de 2011, dentro de la sección oficial de largometrajes a concurso y fue elegida como una de las candidatas al Golden Bear. También fue presentada en el Festival de Cine de Sundance, Estados Unidos, el 25 de enero de 2011. Fue galardonada en el New York Film Critics Circle Awards como «mejor película». J.C. Chandor fue premiado en el National Board of Review como «mejor dirección debut», asimismo fue nombrada como una de las diez mejores películas independientes del año.

Taquilla
Estrenada en 56 cines estadounidenses debutó en vigésima posición con 561.000 dólares, con una media por sala de 10.034 dólares, por delante de El camino y por detrás de Abduction. Recaudó en Estados Unidos 5 millones de dólares. Sumando las recaudaciones internacionales la cifra asciende a 16 millones. El presupuesto estimado invertido en la producción fue de 3.5 millones. En la siguiente tabla se muestran los diez primeros países donde mayores cifras obtuvo:

Referencias

Enlaces externos

Tráiler (en inglés)
Crítica en la revista Haciendo Cine

Películas en inglés
Películas de suspenso
Cine independiente
Películas rodadas en Estados Unidos
Películas rodadas en Nueva York
Películas basadas en hechos reales
Películas de Lions Gate Entertainment
Crisis económica y financiera de 2008
Películas sobre crisis financieras

Margin Call


An Sobralia turkeliae in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Eric Alston Christenson. An Sobralia turkeliae in nahilalakip ha genus nga Sobralia, ngan familia nga Orchidaceae.

Mabibilngan ini ha Peru. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Sobralia

Sobralia turkeliae


O Museu das Marinhas é um museu de história e etnografía situado na população espanhola de Betanzos. Localiza-se no antigo convento de Santo Domingo de Betanzos e foi inaugurado em 1983. No mesmo edifício encontram-se o arquivo e a biblioteca municipal, e ademais, edita-se a revista cultural Anuário Brigantino.

História

Sé
A sé do museu foi convento de Santo Domingo, construído entre os séculos XVI e XVIII. Inaugurou-se o 25 de fevreiro de 1983. Após fechar para realizar uma restauração, voltou a abrir-se o 17 de maio de 1993. Seu diretor é o betanceiro Ángel Arcay Barral.

O testamento de Antonio González de Sosa de 1558 outorga a sua propriedade à ordem religiosa de Santo Domingo. Essa ordem aproveitou o legado e instalou-se na cidade com quatro confesores e um predicador, numa "casa do hórreo" a extramuros da cidade. Essa casa e sua capilla foram o primeiro convento. Em 1558 o vicario Cristóbal de Mendoza aprovou a criação de um convento e a igreja, deixando atrás a antiga capilla. Naquela época, esses terreios eram o chamado campo da feira de San Roque, na parroquia de Brabío. Em 1680 inaugurou-se seu altar e em 1714 terminou-se a torre barroca da igreja.

Em 1615, o então novo convento converteu-se em priorato, isto é, contava com mais de doze frailes. No entanto, em 1821 a lei proibia os conventos de menos de 20 pessoas, e teve que fechar até o ano seguinte, quando depois de queixas se lhe concedeu permissão para continuar como tal.

Com o trienio liberal, os dominicos foram expulsas do convento e fechou-se. Nesse ano perderam-se escritos e livros do arquivo e decretou-se o derrubo do convento. No entanto, o Conde de Taboada impediu-lhes derrubar o convento essa vez. Assim mesmo, em 1843 o cabildo quis demoler o edifício mas não se levou a cabo por falta de orçamento.

Criação do museu
Desde a saída dos dominicos, o convento utilizou-se para diversas funções, destacando o ser a sé da policia civil de Caballería, que esteve ali até 1981. Também foi sede do ensino secundário com uma cátedra de desenho ou o lugar onde se inaugurou o Teatro Alfonsetti em 1882, entre muitas outras funções.

Em fevereiro de 1983 inaugurou-se o novo Museu das Marinhas. No entanto, o edifício não estava em boas condições e o museu foi trasladado à Avenida de Linares Rivas. Ao finalizar as obras em 1993, o museu voltou ao antigo convento. Com essa nova abertura do centro passou a denominar-se "Centro Cultural Santo Domingo" e albergava o Museu das Mariñas, a biblioteca municipal "Castelao" e o Arquivo Municipal de Betanzos.

Colecções
O museu está dividido em dous andares. No primeiro há uma mostra de elementos etnográficos e históricos, depois a planta organiza-se em salaos temáticos.

No térreo expõem-se peças históricas das comarcas vinculadas a Betanzos. Uma parte tem a exposição de jóias galaicas da segunda Idade do Ferro, como torques e pulseras. Outra parte da planta mostra vários restos medievais, como sepulcros de diferentes personalidades do clero, a nobreza e a villa de Betanzos. Destacam o possível médico Fernán Peres de Andrade (s. XIV) e sua esposa Sancha Rodríguez, Nuno Freire de Andrade (s. XV), Andrade "O Jovem" (c. XV) ou irmandinhos como Afonso de Carvallido.

Na primeira planta encontram-se as portas do Arquivo do Hospital de San Antonio de Padua, Betanzos, de 1674, bem como óleos do apostolado da Escola de Rubens que procedem de Amberes . Também conta com um pequeno museu dedicado ao traje, com teias, trajes de festa, vestidos galegos ou chicotes. Na planta alta também destacam uma colecção dos símbolos do governo republicano espanhol, do movimento nacionalista galego e das Irmandades dá Fala de Betanzos. Cabe destacar a homenagem a Daniel Rodríguez Castelao e as revistas do Rexurdimento e dos Jogos Florais de Betanzos, que depois deram origem ao Anuário Brigantino.

Galeria

Referências

Betanzos

Museu das Marinhas


Amaziah of Judah (pronounced , ; ; ), was the ninth king of Judah and the son and successor of Joash. His mother was Jehoaddan () and his son was Uzziah (). He took the throne at the age of 25, after the assassination of his father, and reigned for 29 years, ( ), 24 years of which were with the co-regency of his son. The second Book of Kings and the second Book of Chronicles in the Hebrew Bible consider him a righteous king, but with some hesitation. He is praised for killing the assassins of his father only and sparing their children, as dictated by the Mosaic Law.

Edwin R. Thiele dates Amaziah's reign from 797/796 to 768/767 BCE. Thiele's chronology has his son Uzziah becoming co-regent with him in the fifth year of his reign, in 792/791 BCE, when Uzziah was 16 years old.

Reign

As soon as his kingdom was established, Amaziah executed the murderers of his father, but he permitted their children to live in obedience to the Mosaic law:
Fathers shall not be put to death for their children, nor shall children be put to death for their fathers; a person shall be put to death for his own sin.

Amaziah was the first to employ a mercenary army, 100,000 Israelite soldiers, who he engaged in an attempt to reconquer Edom, which had rebelled during the reign of Jehoram, his great-grandfather. He was commanded by an unnamed prophet to send back the mercenaries, with whom he acquiesced (, 13), much to the annoyance of the mercenaries. His obedience to this command was followed by a decisive victory over the Edomites ().

Due to the Israelite mercenaries' anger at being excluded from the battle, they attacked and looted multiple towns in Judah. Afterward, Amaziah began to worship some of the idols he took from the Edomites. An unnamed prophet rebuked him for this, and the king responded by threatening him that if he continued to admonish him, he would have him executed. His victory over Edom inflated his pride, and he challenged to a combat Jehoash, grandson of Jehu, king of Israel. The latter's disdain and scorn for Amaziah are embodied in the stinging parable of the thistle and the cedar (). In his resentment, Amaziah rushed into a disastrous battle at Beth-shemesh, and a humiliating defeat overtook his army and the land. The king was captured, 400 cubits of the wall of Jerusalem was broken down, the city, Temple, and palace were looted, and hostages were carried to Samaria.

His defeat was followed by a conspiracy which took his life. He, like his father, was the victim of assassins, apparently bent upon killing the one who had brought upon such dire disasters upon the land. Amaziah was slain at Lachish, to which he had fled, and his body was brought to Jerusalem, where it was buried in the royal sepulcher (; ). While the narrative in 2 Kings records the conspiracy "in fact only", the Chronicler "characteristically connects the conspiracy with Amaziah's apostasy", which took place "after the time that" (and by implication, because) "Amaziah turned away from following the Lord".

The rabbis of the Talmud declared, based upon a rabbinic tradition, that Prophet Amoz was the brother of Amaziah (אמציה), the king of Judah at that time (and, as a result, that Prophet Isaiah himself was a member of the royal family).

Biblical evaluation
According to the Books of Kings, Amaziah "did what was right in the sight of the Lord", but did not meet the standard of righteousness set by King David; in particular, because he did not remove the local shrines on the "high places" and centralise worship in Jerusalem. The writer of the Books of Chronicles also considers that during the earlier part of his reign, "he did what was right in the sight of the Lord, but not with a loyal heart".

Biblical scholar H. P. Mathys notes that , verses which deals with Amaziah's discharge of the mercenary army, are "often regarded as having stemmed from an independent source available to the Chronicler, since they do not conform with his theology.

Chronological notes
The calendars for reckoning the years of kings in Judah and Israel were offset by six months, that of Judah starting in Tishri (in the fall) and that of Israel in Nisan (in the spring). Cross-synchronizations between the two kingdoms therefore often allow narrowing of the beginning and/or ending dates of a king to within a six-month range. For Amaziah, the Scriptural data allow the narrowing of his accession to some time between Nisan 1 of 796 BCE and the day before Tishri 1 of the same BCE year. For calculation purposes, this should be taken as the Judean year beginning in Tishri of 797/796 BC, or more simply 797 BCE. His death occurred at some time between Nisan 1 and Tishri 1 of 767 BCE, i.e. in 768/767 by Judean reckoning, or more simply 768 BCE.

References

9th-century BC births
8th-century BC murdered monarchs
8th-century BC kings of Judah
Prisoners of war
8th-century BC deaths
Biblical murder victims
Ancient child monarchs
Male murder victims

Amaziah of Judah


Ksenon, Xe sembolü ile gösterilen 54 atom numaralı kimyasal elementtir. Renksiz, ağır, kokusuz bir soy gaz olan ksenon Dünya atmosferinde eser miktarda bulunur. Genellikle reaktif olmayan element, sentezlenen ilk soy gaz bileşiği olan ksenon heksafloroplatinatın oluşumu gibi birkaç kimyasal reaksiyona maruz kalabilir.

Ksenonun tabiattaki varoluşu dokuz kararlı izotoptan ibarettir. Ayrıca kırkın üzerinde radyoaktif bozunuma uğrayan kararsız izotop bulunur. Ksenonun izotop oranları Güneş Sistemi'nin ilk tarihinin araştırılmasında önemli bir araçtır. Ksenon-135 nükleer fisyonun sonucu olarak açığa çıkar ve nükleer reaktörlerde nötron soğurucu görevini yapar.

Ksenon flaş lambalarında ve ark lambalarında kullanılır, ve tıpta genel anestezik olarak kullanılır. İlk excimer lazer modelin lazer aktif ortamında ksenon dimer molekülü (Xe2)  ve ilk lazer modellerinde de pompa olarak ksenon flaş lamba kullanıldı. Ksenon ayrıca kuramsal zayıf etkileşimli ağır parçacıkların (WIMP) araştırılmasında  ve uzay gemilerindeki iyon iticilerde kullanılır.

Tarih
Ksenon 12 Temmuz 1898'de William Ramsay ve Morris Travers tarafından yine kendi keşifleri olan kripton ve neon'un ardından keşfedildi. Ramsay ve Travers elementi sıvı havanın buharlaşan bileşenlerinden arta kalan kalıntılarda buldular. Ramsey bu gaz için Yunancada 'yabancı' veya 'ziyaretçi' anlamlarına gelen ξένον [xenon] sözcüğünün geçişsiz tekil formu ξένος [xenos] adını önerdi. 1902'de Ramsay ksenonun Dünya atmosferindeki oranını 20 milyonda bir olarak tahmin etti.

1930'larda mühendis Harold Edgerton yüksek hızlı fotoğrafçılık için çakar lamba (strobe light) teknolojisini araştırmaya başladı. Bu araştırma onu, ışığın ksenon ile dolu bir tüpte kısa elektrik akımının gönderilmesiyle elde edildiği ksenon flaş lambasının keşfine götürdü. 1934'te Edgerton bu yöntemle bir mikrosaniye kadar kısa flaşlar üretebildi.

1939'da Albert R. Behnke Jr. derin su dalgıçlarında meydana gelen sarhoşluğu araştırmaya başladı. Behnke çalışmasında çeşitli solunum karışımlarının etkilerini test etti ve bunun dalgıçların derinlikteki değişimi algılamalarına sebep olduğunu keşfetti. Bu sonuçlardan sonra ksenon gazının anestetik olarak kullanılabileceği görüşüne vardı. 1941'de Rusya'da Lazharev'in görünüşte ksenon anestezisi üzerine çalışmış olmasına rağmen 1946'da ksenon anestezisini teyit eden yayımlanmış ilk raporu yazan kişi deneylerini fareler üzerinde yapan J. H. Lawrence'dır. Ksenon ilk kez 1951'de, iki hastasını başarılı bir şekilde ameliyat eden Stuart C. Cullen tarafından cerrahi anestezik olarak kullanıldı.

1960'ta fizikçi John H. Reynolds, aşırı ksenon-129 bolluğunda belli başlı göktaşlarının izotopik anormallik içerdiğini keşfetti. Reynolds bunun radyoaktif iyot-129'un bir bozunum ürünü olduğu sonucuna vardı. Bu izotop cosmic ray spallation ve nükleer fisyon ile yavaşça üretilir ancak sadece süpernova patlamalarında nicel olarak üretilir. 129I izotopunun yarı ömrü kozmolojik zaman skalasında nispeten kısadır (16 milyon yıl). Bu da süpernovalar ile göktaşlarının 129I izotopunu katılaştırıp tuzakladığı zaman arasında çok kısa bir süre geçtiğinin ispatıdır. Bu iki olay (süpernova ve gaz bulutunun katılaşması) Güneş Sistemi'nin ilkel tarihi esnasında neler olduğunu göstermektedir. 129I izotopu büyük ihtimalle Güneş Sistemi oluşmadan önce üretildi (ancak uzun süre önce değil) ve ikinci bir kaynaktan gelen izotoplar ile güneş gazı bulutunu tohumladı. Bu süpernova kaynağı aynı zamanda güneş gazı bulutunun çöküş sebebi de olabilir.

Uzun bir süre boyunca ksenon ve diğer soy gazların tamamen kimyasal süreduran oldukları ve herhangi bir bileşik oluşturamayacakları düşünülüyordu. Ancak British Columbia Üniversitesi'nden Neil Bartlett araştırmaları esnasında platinyum heksaflorid (PtF6) gazının, dioxygenyl hexafluoroplatinate (O2+[PtF6]-) oluşturulması için oksijen gazını (O2) okside edebilen güçlü bir aracı yükseltici olduğunu keşfetti. O2 ve ksenonun birinci iyonizasyon potansiyeli neredeyse aynı olduğundan, Bartlett platinyum heksafloridin de ksenonu oksitleyebileceğini fark etti. 23 Mart 1962'de o iki gazı birleştirdi ve bilinen ilk soy gaz bileşiği ksenon heksafloroplatinatı elde etti. Bartlett bileşiğinin Xe+[PtF6]- olduğunu düşündü ancak daha sonraki çalışmaları bunun muhtemelen ksenon içeren çeşitli tuzların karışımı olduğunu gösterdi. Bunun sonrasında başka birçok soy gaz bileşiği daha keşfedildi ve argon florohidrür (HArF), kripton diflorid (KrF2) ve radon florid gibi bazı argon, kripton ve radon bileşikleri de tanımlandı.

Bulunuş
Ksenon Dünya atmosferindeki eser gazlardandır 0.087±0.001 ppm (μL/L) veya bir başka ifadeyle yaklaşık 11.5 milyonda bir parça şeklinde bulunur. ve ayrıca bazı mineral kaynaklarından çıkarılan gazlarda da bulunur. Ksenonun 133Xe ve 135Xe gibi bazı radyoaktif türleri, nükleer reaktörlerdeki bölünebilir malzemelerin nötron ışınlaması ile üretilir.

Ksenon havanın oksijen ve azota ayrılması işleminde yan ürün olarak elde edilir. Genellikle çift aşamalı tesiste ayrımsal damıtma ile yapılan bu işlemden sonra sıvı oksijen küçük miktarda kripton ve ksenon içerir.
İlave damıtma aşamaları ile sıvı oksijen %0,1–0,2 kripton/ksenon karışımı içerecek şekilde zenginleştirilebilir. Bu karışım silika jel üzerine adsorpsiyon veya damıtma yoluyla çıkarılır. Son olarak kripton/ksenon karışımı damıtma yöntemi ile ksenon ve kriptona ayrılabilir. Bir litre ksenonun atmosferden eldesi 220 kilowatt saat enerji gerektirir. 1998 yılı içinde Dünya çapında 5,000–7,000 m³ ksenon üretildi. Ksenon nadir bulunuşu sebebi ile diğer hafif soy gazlardan çok daha pahalıdır. 1999 yılı itibarı ile küçük miktarlar için bu gazların Avrupa piyasasındaki değerleri; ksenon için 10 €/L, kripton için 1 €/L ve neon için 0.20 €/L şeklindedir.

Ksenon Güneş atmosferinde, Dünya'da ve asteroidlerde ve kuyrukluyıldızlarda göreli olarak seyrek bulunur. Mars atmosferinde ksenonun bulunuşu Dünya'dakine benzerdir: yaklaşık olarak milyonda 0.08 parça. Yine de 129Xe'nin Mars'taki oranı Dünya ve Güneş'tekinden daha yüksektir. Bu izotopun radyoaktif bozunma ile oluştuğu düşünülürse, bu sonuç muhtemelen Mars'ın, gezegen formuna geldiği ilk 100 milyon yıl içinde, ilkel atmosferini yitirdiğinin belirtisi olabilir. Bunların aksine Jüpiter gezegeni atmosferinde olağandışı derecede ksenon bulunur; yaklaşık olarak Güneş'tekinden 2.6 kat daha fazladır. Bu yüksek bolluk güneş bulutsusu ısınmaya başlamadan önce, küçük gezegenlerin (planetesimal) erken ve ani artışından kaynaklanıyor olabilir (aksi durumda ksenon, planetesimal buzullarda tuzaklanamazdı), ancak bu durumun sebebi hâlen açıklanamamış durumdadır. Güneş Sistemi içinde bütün ksenon izotopları için nükleon fraksiyonu 1.56 × 10−8 veya toplam kütle içinde 64 milyonda bir parçadır.

Karakteristik

Bir ksenon atomunun çekirdeğinde 54 proton bulunur. Standart sıcaklık ve basınçta saf ksenon gazının yoğunluğu, (Dünya atmosferinin yüzey yoğunluğu 1.217 kg/m³'ten yaklaşık 3 kat fazla) 5.761 kg/m³'tür. Sıva haldeki ksenonun yoğunluğu 3.100 g/mL'ye kadar çıkabilir (maksimum yoğunluk üçlü noktada olur). Aynı koşullar altında katı ksenonun yoğunluğu 3.640 g/cm³'tür (2.75 g/cm³ olan granitin yoğunluğundan büyüktür). Gigapaskal seviyesinde basınç uygulandığında ksenon metalik faza geçiş yapar.

Ksenon soy gaz veya asal gaz olarak isimlendirilen sıfır valanslı elementlerdendir. Element (örneğin yanma gibi) birçok kimyasal reaksiyona karşı süredurandır, çünkü en dış valans kabuğunda sekiz elektron bulunur. Bu durum sıkıca bağlı olan en dıştaki elektronların kararlı ve minimum enerji konfigürasyonunda olmasını sağlar. Yine de ksenon güçlü oksitleyiciler ile oksitlenebilir ve birçok ksenon bileşiği sentezlenebilir.

Gazlı tüplerde ksenon, gaz elektriksel boşalma ile uyarılırsa mavi ve eflatun ışık yayar.

İzotoplar

Doğal ksenon dokuz kararlı izotoptan oluşur. On kararlı izotopu bulunan kalay dışındaki tüm elementler içinde en fazla kararlı izotopa sahip elementtir. Elementler içinde sadece ksenon ve kalay yediden fazla izotopa sahiptir. 124Xe, 134Xe ve 136Xe izotoplarının çift beta çözünmesine uğrayacakları öngörülür, ancak bu hiçbir zaman gözlenmediği için, bu izotopların da kararlı oldukları kabul edilir. Bu kararlı formların yanında, kırkın üzerinde kararsız izotop da incelenmiştir. Yarı ömrü 16 milyon yıl olan 129Xe, 129I'nin beta çözünmesi sonucunda üretilir. 131mXe, 133Xe, 133mXe ve 135Xe, 235U ve 239Pu'nun fisyon ürünlerinden bazılarıdır. Bu yüzden bu izotoplar nükleer patlamalarda indikatör olarak kullanılır. Çeşitli ksenon izotopları, süpernova patlamalarında, çekirdeklerindeki hidrojeni tükenen ve AGB yıldız haline gelen kırmızı dev yıldızlarında, klasik nova patlamalarında ve iyot, uranyum ve plütonyum gibi elementlerin bozunumu sonucunda oluşur.

Yapay 135Xe izotopu nükleer fisyon reaktörlerindeki işlemlerde dikkate değer bir öneme sahiptir. 135Xe izotopunu termal nötronlar için büyük bir tesir kesitine sahiptir (2.6×106 barn), bu özelliği ile izotop nötron soğurucu olarak veya işlemden bir süre sonra, zincir reaksiyonu yavaşlatabilen ve durdurabilen "zehir" olarak kullanılır. Bu olay, ABD'de Manhattan Projesi çerçevesinde inşa edilen ilk nükleer reaktörlerde, plütonyum üretimi için keşfedildi.

Ksenon elementi, iki ana izotopun izleyicisi olduğu için, göktaşlarındaki ksenon izotopu oranı Güneş Sistemi'nin oluşumunun araştırılmasında önemli bir araçtır. Radyometrik tarihlemedeki iyot-ksenon yöntemi, nükleosentez ve güneş bulutsusundaki katı maddenin yoğunlaşması arasında geçen süreyi verir. Ksenonun 129Xe/130Xe ve 136Xe/130Xe gibi izotop oranları da, dünyasal başkalaşımın ve ilkel gaz çıkışının anlaşılmasında önemli bir araçtır.

Bileşikler

Ksenonun ilk bileşiği 1962'de sentezlenen ksenon heksafloroplatinattır. Bundan sonra birçok ksenon bileşiği daha keşfedildi. Bunlar arasında ksenon diflorür (XeF2), ksenon tetraflorür (XeF4), ksenon heksaflorür (XeF6), ksenon tetroksit (XeO4) ve sodyum perksenat (Na4XeO6) gibi bileşikler yer alır. Ayrıca yüksek derecede patlayıcı bileşik ksenon trioksit de (XeO3) elde edildi. Bu zamana kadar bulunan seksenden fazla ksenon bileşiği elektronegatif flor veya oksijen içerir. Diğer atomlar bağlı iken (hidrojen ve karbon gibi), onlar çoğunlukla flor veya oksijen içeren bir molekülün parçası olarak bulunurlar. Bazı ksenon bileşikleri renklidir ancak elementin çoğu bileşiği renksiz halde bulunur.

1905'te, Finlandiya'daki Helsinki Üniversitesi'ndeki bir grup bilim insanı (M. Räsänen ve ortak çalışanlar) ksenon dihidrit (HXeH) ve sonrasında ksenon hidroksit (HXeOH), hidroksenoasetilen (HXeCCH) ve diğer Xe içeren moleküllerin anıklanmasını duyurdular. Ek olarak 2008'de Khriachtchev ve diğerleri, kriyojenik ksenon matriksi dahilinde suyun ışılkesimi (fotoliz) ile HXeOXeH bileşiğinin anıklandığını bildirdiler. Ayrıca HXeOD ve DXeOH gibi döteryumlanmış ksenon molekülleri de üretilmiştir.

Ksenonun kimyasal bağ oluşturduğu bileşiklere ek olarak, ksenon atomlarının başka bir bileşiğin kristalimsi kafesi ile tuzaklandığı klatrat yapılar da oluşturabilir. Bunun bir örneği, ksenon atomlarının su moleküllerinin kafesindeki boşlukları doldurduğu, ksenon hidrattır (Xe·5.75 H2O). Ayrıca hidratın döteryumlanmış örnekleri de üretilmiştir. Böyle gaz hidratlar, doğal olarak, Vostok Gölü ve Antarktik buz örtüsünün altı gibi yerlerde yüksek basınç şartları altında ortaya çıkabilir. Klatrat oluşumu, kısmi olarak ksenon, argon ve kripton damıtımında kullanıldı.

Ksenon, atomunun bir fulleren içinde hapsolduğu endohedral fulleren bileşikler de oluşturabilir. Fulleren içinde hapsolmuş ksenon atomu, 129Xe nükleer manyetik rezonans spektroskopisi yoluyla gözlenebilir.
Bu tekniğin kullanılmasıyla, ksenon atomunun çevresine göre kimyasal duyarlılığına bağlı olarak, fulleren molekülü üzerindeki kimyasal reaksiyonlar analiz edilebilir. Ancak, ksenon atomu da fullerenin reaktifliği üzerinde, elektronik bir etkiye sahiptir.

Ksenon atomları temel durumlarındayken, birbirlerini iterler ve bağ oluşturmazlar. Ksenon atomları enerji kazandıklarında, elektronlar tekrar temel duruma dönünceye kadar uyarılmış dimer (exited dimer - eximer) oluşturabilirler. Bu mahiyet oluşur çünkü ksenon atomu en dış elektron kabuğunu dolu tutma eğilimindedir ve bunu kamşu ksenon atomundan bir elektron alarak yapabilirler. Bir ksenon excimer için tipik yaşam süresi 1–5 ns'dir ve bozunum sonucunda yaklaşık 150 ve 173 nm dalgaboyunda fotonlar salıverilir. Ksenon ayrıca, brom, klor ve flor gibi halojenlerin de dahil olduğu diğer elementlerle de dimer oluşturabilir.

Kullanım
Ksenon elementi nadir bulunmasına ve Dünya atmosferinden elde edilmesi göreli olarak pahalı olmasına rağmen birçok uygulama alanına sahiptir.

Aydınlatma ve optik

Gaz deşarj lambaları

Ksenon, ksenon flaş lambası olarak bilinen ışık yayan aletlerde kullanılır. Ksenon flaş lamba fotoğrafik flaşlarda ve stroboskopik lambalarda ve nadiren bakterisidal lambalarda kullanılır. Ksenon lazerlerde aktif lazer ortamını uyararak koherent ışık elde edilmesini sağlar.. 1960'ta keşfedilen ilk katı hal lazer ksenon flaş lambası ile pompalandı, ve atalet kısıtlamalı nükleer füzyonda kullanılan lazerler de ksenon flaş lambaları ile pompalandı.

Sürekli, kısa, yüksek basınçlı ksenon yay lambaları gün ortası güneş ışığına yakından benzeyen bir renk sıcaklığına sahiptir ve bunlar güneş benzeticilerde kullanılır. Bu lambaların kromatikliği, Güneş'ten gözlenen ısıya yakın bir ısıdaki ısıtılmış kara cisim radyatörünü andırır. Bu lambalar 1940'larda ilk olarak tanıtıldıklarında, film projektörlerinde kullanılan kısa ömürlü karbon ark lambalarının yerini almaya başladılar. Lambalar tipik 35mm'lerde ve IMAX film projeksiyon sistemlerinde, otomotivde HID farlarında ve diğer özel alanlarda kullanıma sokuldu. Bu arklar muhteşem bir kısa dalga boylu morötesi ışınım kaynağıdırlar ve kızılötesi yakınlarında yoğun yayıma sahiptirler arkın bu özelliği bazı gece görüş sistemlerinde kullanılır.

Plazma ekrandaki tekil hücreler elektrod kullanımıyla plazmaya dönüştürülen bir ksenon ve neon karışımı kullanır. Bu plazma ile elektrodların etkileşimi, ekranın önünü örten fosforu uyaran morötesi fotonlar üretir.

Ksenon yüksek basınçlı sodyum lambalarında "starter gaz" olarak kullanılır. Ksenon bütün radyoaktif olmayan soy gazlar içerisinde en düşük ısıl iletkenliğe ve en düşük iyonizasyon potansiyeline sahip olan elementtir. Bir soy gaz olarak ksenon işlem lambalarında meydana gelen kimyasal reaksiyonlara karışmaz. Düşük ısıl iletkenlik ısı kayıplarının minimize eder ve düşük iyonizasyon potansiyeli gazın çöküm geriliminin, soğuk durumda göreli olarak düşük olmasına sebep olur, bu da lambanın çok daha kolay bir şekilde çalışmasına olanak sağlar.

Lazerler
1962'de Bell Laboratuvarları'ndaki bir grup araştırmacı ksenonun lazer etkisini keşfettiler, ve sonrasında helyum eklendiğinde lazer aktif ortamının geliştiğini buldular. Ksenon dimer (Xe2) kullanılan ilk eximer lazerde bir demet elektron ile enerji sağlanarak, 176 nm dalga boyunda (morötesi) uyarılmış emisyon üretildi. Ksenon klorür ve ksenon florür de eximer (ya da daha doğru bir ifadeyle exiplex) lazerlerde kullanılır. Ksenon klorür eximer lazer dermatolojide kullanım alanına sahiptir.

Anestezi
Ksenon pahalı olmasına rağmen genel anestezik olarak kullanılır. Ksenon anestezisi için iki tane yöntem bulunmaktadır. Birincisi, sinapsların hücre zarındaki kalsiyum-ATPaz pompasının inhibisyonunu kapsar. Bu durum, ksenon protein içindeki nonpolar bölgelere bağlandığında meydana gelen, bir konoluşumsal değişimden (üç boyutlu yapı değişikliği) kaynaklanmaktadır. İkinci yöntem anestezik ile lipid membranı arasındaki özgül olmayan etkileşmeye odaklanır.

Ksenon %71 minimum alveoler konsantrasyona (MAC) sahiptir. Bu haliyle bir anestezik olarak N2O'dan %50 daha etkilidir. Bu nedenle ksenon, daha az hipoksi riskine sahip oksijenle yapılan konsantrasyonlar şeklinde kullanılabilir. Azot oksitten (N2O) farklı olarak ksenon bir sera gazı değildir bu yüzden de element çevre dostu olarak nitelendirilir.

Diğer
Nükleer enerji uygulamalarında, ksenon, kabarcık odalarında, problarda ve büyük molekül ağırlığı ve süreduran yapının gerekli olduğu diğer alanlarda kullanılır.

Sıvı ksenon, kuramsal zayıf etkileşimli ağır parçacıkların veya WIMP'lerin tespitinde ortam olarak kullanılır.
Bir WIMP, ksenon çekirdeği ile çarpışınca teorik olarak, bir elektronu koparması ve bir sintilasyon yaratması gerekir. Ksenon kullanılmasıyla bu enerji patlaması, kolayca, kozmik ışınlar gibi parçacıkların sebep olduğu benzer olaylardan ayırt edilebilir. Yine de İtalya'da Gran Sasso Ulusal Laboratuvarı'ndaki (Gran Sasso National Laboratory) XENON deneyinde, o zamana kadar doğrulanmış herhangi bir WIMP bulunmasında başarısız oldu. Deneyde hiç WIMP tespiti yapılamamış olsa da, deney karanlık madde ve bazı fizik modellerinin araştırılmasına hizmet edecek. Tesiste bulunan şimdiki dedektör, Dünya'daki diğer cihazlardan beş kat daha hassastır.

Ksenon, sahip olduğu atom ağırlığı başına düşük iyonizasyon potansiyeli ve (yüksek basınç altında) oda sıcaklığında sıvı olarak saklanabilmesi ile uzay araçlarının iyon itki motoru için tercih edilen bir yakıttır. Ksenonun süreduran doğası onu çevre dostu yapar ve yine bu özelliği ile ksenon iyon motorlarında, cıva veya sezyuma oranla daha az kimyasal aşındırıcılık gösterir. Ksenon uydu iyon motorlarında ilk kez 1970'lerde kullanıldı. Element daha sonra Avrupa'nın SMART-1 adlı uzay gemisinde ve NASA'nın Dawn Spacecraft adlı uzay gemisinde üç iyon itki motoru için yakıt olarak kullanıldı.

Analitik kimyada perksenat bileşikleri yükseltgen madde olarak kullanılır. Ksenon diflorür, özellikle mikro elektro mekanik sistemlerin (MEMS) üretiminde, silikon için etchant olarak kullanılır. Antikanser ilacı 5-fluorouracil, ksenon diflorürün urasil ile reaksiyona girmesi sonucu üretilebilir. Ksenon ayrıca protein kristalografisinde de kullanılır.

Önlem

Ksenon gazı, standart sıcaklık ve basınçta, yalıtılmış cam veya metal konteynerde güvenli bir şekilde saklanabilir. Ancak ksenon, plastik ve kauçuk gibi materyallerle yalıtılmış konteynerlerde kademeli olarak sızıntı yapar. Ksenon toksik değildir. Gaz kanda çözünebilir ve kan beyin bariyerine nüfuz eden seçilmiş maddeler grubuna aittir ve oksijenle birlikte yüksek konsantarasyonda solunduğunda anestezik özellik gösterir. (bkz. anestezi alt başlığı). Birçok ksenon bileşiği, oksidatif özelliklerine bağlı olarak, patlayıcı ve toksiktir.

Havada 344 m/s olan ses hızı ksenon ortamında 169.44 m/s'dir. (bunun sebebi, ağır ksenon atomlarının, azot ve oksijen molekülleri ile karşılaştırıldığında daha yavaş ortalama hıza sahip olmalarıdır). Bu sayede ksenon atomu solunduğunda ses yolunun rezonans frekansını düşürür. Bu da solunduğunda yüksek perde sese sebep olan helyumun aksine, karakteristik alçak perdeden ses üretilmesini sağlar. Helyum gibi ksenon da vücudun oksijen ihtiyacını karşılamaz ve basit asfiksanttır. Bu nedenle artık çoğu üniversitedeki genel kimya gösterilerinde, ses gösterisi yapılmasına izin verilmez. Ksenonun pahalı olması sebebiyle bu tür gösterilerde, molekül ağırlığı (146 versus 131) ksenonunkine yakın olan sülfür heksaflorür (bu da aynı şekilde asfiksanttır) kullanılır.

Ksenon veya sülfür heksaflorür gibi ağır gazların, %20 oksijen karışımı içerdiklerinde güvenli bir şekilde solunması mümkündür (yine de bu konsantrasyondaki ksenon genel anestezideki bilinçsizliğe sebep olur). Akciğerler bu gazları çok etkili ve çabuk bir şekilde karıştırır böylece ağır gazlar oksijenle birlikte tahliye edilir ve akciğerin arkasında birikmezler. Yine de büyük miktardaki herhangi bir ağır gaz için tehlike durumu da vardır. Bu şekilde kokusuz, görünmez ve renksiz bir gazla dolu bir konteynere giren biri bilmeden gazı soluyabilir.

Kaynakça

Dış bağlantılar

 WebElements.com – Xenon
 USGS Periodic Table - Xenon
 EnvironmentalChemistry.com - Xenon
 Anestezik olarak ksenon

5. periyot elementleri
Boğucu gaz
Soy gazlar
Genel anestezikler
Elementler
Roket itici yakıtları
NMDA reseptör antagonistleri

Ksenon


12ft é um website que oferece acesso gratuito a páginas da web que bloqueiam a leitura pública, livre e gratuita por meio da utilização de ferramentas como muros de pagamento. Foi desenvolvido pelo engenheiro canadense Thomas Millar. Para cumprir sua função, o serviço se aproveita das cópias acessíveis e legíveis que as páginas oferecem ao serviço de rastreamento de rede do Google. Sites com muros de pagamento geralmente permitem acesso a rastreadores de rede de pesquisa para garantir que suas páginas apareçam nos motores de busca.

O 12ft foi criado no início da pandemia de COVID-19, quando Millar estava pesquisando sobre a doença e constatou que oito dos dez principais links do Google Search continham acesso pago. O nome é baseado na frase "Show me a ten-foot wall and I'll show you a twelve-foot ladder." (), presente no livro All I Want To Know Is Where I'm Go to Die So I'll Never Go There, de Peter Bevelin.

Em 31 de agosto de 2022, o site saiu do ar, com o provedor de hospedagem exibindo a mensagem de erro "DEPLOYMENT DISABLED" e o código de estado HTTP 451, que indica indisponibilidade por razões legais. O site voltou ao ar em 1 de setembro de 2022.

Em 29 de outubro de 2023, a hospedagem de sites Vercel suspendeu a conta de Thomas Millar, alegando violação dos seus termos de uso. Além do 12ft, outros websites não relacionados e domínios foram suspensos juntos, passando a exibir uma página com o código de estado HTTP 403.

Ver também
 Library Genesis
 Sci-Hub
 Z-Library

Serviços online
Acesso livre
Ativismo de propriedade intelectual
Recuperação de informação

12ft


الارتفاع بالطيران يكون المسافة ما بين نقطة أو طائرة إلى مستوى سطح البحر وتقاس بالقدم بالملاحة الجوية مصطلح ارتفاع له عدة معاني، تتأرجح من إضافة كلمة معدلة مثل (الارتفاع الحقيقي) أو ضمنية من خلال محتوى الحديث. وهو مبدأ أساسي لسلامة الطيران بحيث يكون كلا الطرفين قادرين على تبادل المعلومات حول هذا الموضوع بشكل واضح والصطلحات هي كالتالي:
 الارتفاع الحقيقي: هو  عن مستوى سطح البحر. وباستخدام الملاحة ببريطانيا, الارتفاع العمودي لمستوى أو لنقطة أو لجسم تقاس من مستوى سطح البحر.
 : هو علو الشيء فوق , ويستخدم لقياس ارتفاع التضاريس, وبالملاحة البريطانية، المسافة العمودية لمستوى أو نقطة أو جسم ما تقاس من معطيات محددة، وتسمى الارتفاع بحيث المعطيات المحددة هي ارتفاع المجال الجوي.
 الارتفاع المطلق: هو ارتفاع الطائرة فوق التضاريس التي تطير فوقها.
 الارتفاع المعين: هي القراءة على عداد الارتفاع.
 ارتفاع ضغطي: هو العلو فوق معطيات الطائرة الثابتة (وهي 1013,2 مللي بار أو 29,92انش زئبقي وبدرجة حرارة ْ15). يقسم الارتفاع الضغطي إلى كل 100 قدم ويشار إليه كمستوى طيران، ويستخدم لقياس مافوق الارتفاع الانتقالي transition altitude وهي 18ألف قدم بالولايات المتحدة ولكن بالدول الأخرى يصل إلى 3آلاف قدم. لذلك فعندما يقرأ مؤشر الارتفاع 18000 قدم على قياس الضغط المعياري (29,92 \ 1013.2) فإنه يقال مستوى الطيران 180.
 الارتفاع الكثافي: هو ارتفاع مصحح خارج عن حالات الجو القياسي الدولي ISA حيث يكون كثافة الهواء لا تعادل القياس الدولي. أداء الطائرة يعتمد على الارتفاع الكثافي، بحيث يتأثر بالضغط البارومتري والرطوبة والحرارة. فمثلا في اليوم الشديد الحرارة، فإن الارتفاع الكثافي بالمطار سيكون عاليا بحيث يضعف إقلاع الطائرة، خصوصا المروحية وطائرات الشحن الثقيلة.

مناطق الارتفاع
على الرغم من أن مصطلح الارتفاع Altitude هو شائع الاستعمال لتفسير أي علو يبدأ من فوق سطح البحر، إلا أن مصطلح Elevation مرغوب أكثر للاستعمال بعلم الجغرافيا.

يعرف طب الجبال ثلاث مناطق للارتفاع:
 ارتفاع عالي = 1500 متر -3500متر (5000 - 11,500 قدم)
 ارتفاع عالي جدا = 3500 - 5500 متر (11,500 - 18,000 قدم)
 الارتفاع الأقصى = 5500 متر فما فوق
الرحلات لتلك الارتفاعات الشاهقة قد يسبب مشاكل صحية، تبدأ من الأعراض الخفيفة نسبيا لمرض الجبال الخطير وحتى احتمال الموت بالاستسقاء الرئوي وبالورم الدماغي نتيجة لتجمع السوائل بالدماغ.

غلاف الأرض الجوي مقسم إلى عدة طبقات:
 المتكور الدوار (تروبوسفير): ترتفع حتى 8كم بالقطبين و18 كم بخط الاستواء
 طبقة ستراتوسفير: تمتد حتى 50 كم
 طبقة المتكور الأوسط (ميزوسفير): تمتد حتى 85 كم
 طبقة المتكور الحراري (ثيرموسفير): تمتد حتى 675 كم ويوجد بها طبقة المتكور المتأين (أيونوسفير)
 طبقة اكسوسفير: حتى 10000كم.

المراجع

طبوغرافيا
فضاء جوي
مصطلحات الطيران

ارتفاع (طيران)


Die Byron Township ist eine von 24 Townships im Ogle County im Norden des US-amerikanischen Bundesstaates Illinois.

Geografie
Die Byron Township liegt im Norden von Illinois am Rock River rund 10 km unterhalb der Stadt Rockford. Die Grenze zu Wisconsin liegt rund 40 km nördlich; der Mississippi, der die Grenze zu Iowa bildet, befindet sich rund 80 km westlich.

Die Byron Township liegt auf  und erstreckt sich über 96,3 km², die sich auf 94,7 km² Land- und 1,6 km² Wasserfläche verteilen.

Die Byron Township liegt im Norden des Ogle County und grenzt im Norden und Nordwesten an das Winnebago County. Innerhalb des Ogle County grenzt die Byron Township im Südwesten durch den Rock River getrennt an die Marion Township, im Süden an die Rockvale Township und im Westen an die Leaf River Township.

Verkehr
Durch die Township führt entlang des Rock River die Illinois State Route 2 und kreuzt in Byron die Illinois State Route 72. Alle weiteren Straßen sind County Highways sowie weiter untergeordnete und zum Teil unbefestigte Fahrwege.

In Ost-West-Richtung verläuft durch die Byron Township eine Eisenbahnlinie der Canadian Pacific Railway, die von Chicago nach Westen führt.

Der nächstgelegene Flughafen ist der rund 5 km östlich der Township gelegene Chicago Rockford International Airport südlich von Rockford, dem Zentrum der Metropolregion Rockford, an deren Rand die Byron Township liegt.

Bevölkerung
Bei der Volkszählung im Jahr 2010 hatte die Township 6563 Einwohner. Neben Streubesiedlung lebt die Bevölkerung überwiegend in der Stadt Byron (mit dem Status "City"), die zum größten Teil in der Byron Township liegt. Der Teil der Stadt, der am gegenüberliegenden Ufer des Rock River liegt, gehört zur Marion Township.

Einzelnachweise

Weblinks
 Offizielle Website
 www.city-data.com - Byron Township
 Histopolis - Byron Township

Byron Township (Illinois)


Domenico Bartolini peut faire référence à :
 Domenico Bartolini (1813-1887), un cardinal italien du XIX siècle
 Domenico Bartolini (1880-1960), un fonctionnaire er homme politique italien.

Domenico Bartolini


Olaylar

Doğumlar

Ölümler
 Magnentius, kendisini İmparator ilan eden Galya doğumlu Roma isyancısı (d. 303)

353


Hellmuth Himmel (* 21. Februar 1919 in Maribor, Slowenien; † 19. Jänner 1983 in Graz) war ein österreichischer Germanist und Kabarettautor.

Leben
1920 übersiedelte die Familie von Maribor nach Graz. Hellmuth Himmel besuchte in Graz das Gymnasium, studierte an der Universität Graz Germanistik und arbeitete ab 1946 am Germanistischen Institut und erhielt später den Lehrstuhl.

Hellmuth Himmel war nach dem Zweiten Weltkrieg Gründer des Grazer Hochschulstudios und wesentlich an den Kabarettabenden des Studentenbrettls als Texter und auf der Bühne beteiligt. Für die Grazer Kabarett-Ensembles, Forum Zoo, Treffpunkt Orpheum und Die Tellerwäscher textete Hellmuth Himmel unter dem Pseudonym Erik Rumbach.

Schriften
 Gerichtet! Gerettet! Auswahl der Werke von Hans Kaltneker (Eingeleitung und Auswahl). Stiasny-Bücherei, Nr. 47, Stiasny Verlag, Graz/Wien 1959
 Geschichte der deutschen Novelle. Bern 1963.
 Achim von Arnims Toller Invalide und die Gestalt der deutschen Novelle. Versuch einer literaturwissenschaftlichen Grundlegung. Selbstverlag, Graz 1967.
 Adalbert Stifters Novelle "Bergmilch". Eine Analyse. Böhlau, Wien 1973, ISBN 3-412-85973-7.
 Das unsichtbare Spiegelbild. Studie zur Kunst und Sprachauffassung Rainer Maria Rilkes. Centro Studi Rainer Maria Rilke e il suo Tempo, Duino-Trieste 1975.
 Wirkungen Rilkes auf den österreichischen Roman. Existentielle Probleme bei Musil, Broch und Doderer. Böhlau, Wien 1981, ISBN 3-412-00581-9.

Literatur
 Die andere Welt. Aspekte der österreichischen Literatur des 19. und 20. Jahrhunderts. Festschrift für Hellmuth Himmel zum 60. Geburtstag. Herausgegeben von Kurt Bartsch, Dietmar Goltschnigg, Gerhard Melzer, Wolfgang Heinz Schober; Francke Verlag, Bern und München 1979, ISBN 3-7720-1449-6.

Weblinks

Einzelnachweise

Germanist
Kabarettist (Österreich)
Hochschullehrer (Universität Graz)
Österreicher
Geboren 1919
Gestorben 1983
Mann

Hellmuth Himmel


The Mysterious Traveler was an anthology radio series, a magazine, and a comic book. All three featured stories which ran the gamut from fantasy and science fiction to straight crime dramas of mystery and suspense.

Radio
Written and directed by Robert Arthur and David Kogan, the radio series was sponsored by Adam Hats. It began on the Mutual Broadcasting System, December 5, 1943, continuing in many different time slots until September 16, 1952. The lonely sound of a distant locomotive heralded the arrival of the sinister narrator (portrayed by Maurice Tarplin), who introduced himself each week in the following manner:

This is the Mysterious Traveler, inviting you to join me on another journey into the strange and terrifying. I hope you will enjoy the trip, that it will thrill you a little and chill you a little. So settle back, get a good grip on your nerves and be comfortable—if you can!
The narrator also took an active role in two episodes. In "The Accusing Corpse", he appears as a coroner named Roger. In "The Good Die Young" he appears as a general practitioner named Doctor Smith.

Cast members included Jackson Beck, Lon Clark, Roger DeKoven, Elspeth Eric, Wendell Holmes, Bill Johnstone, Joseph Julian, Jan Miner, Santos Ortega, Bryna Raeburn, Frank Readick, Luis van Rooten, Ann Shepherd, Lawson Zerbe and Bill Zuckert. Sound effects were by Jack Amrhein, Jim Goode, Ron Harper, Walt McDonough and Al Schaffer.

"Behind the Locked Door", a popular, much-requested episode which took place in total darkness, was repeated several times during the years. Two archaeologists discover a century-old wagon train that had been sealed in a cave following a landslide. When their Native American guide is mysteriously and brutally attacked, the two, now lost in the darkness, conclude that the descendants of the wagon train are still living in the cave.

Only 75 of the original 370 Mysterious Traveler episodes still exist. The popularity of the series spawned other supernatural shows, such as The Sealed Book. With scripts by a Mysterious Traveler writer and Tarplin as host-narrator, The Strange Dr. Weird was a nearly identical program.

Magazine

Grace Publishing's 1951–52 Mysterious Traveler digest-sized magazine ran for five issues with cover paintings by famed pulp illustrator Norman Saunders. The publisher was David Kogan, and managing editor Robert Arthur also contributed many stories. The first issue (November 1951) carried a welcome from the Mysterious Traveler himself:
This is the Mysterious Traveler, inviting you to join me on another journey into the realm of mystery and suspense. This time the trip is to be made in the pages of a magazine, rather than on the air. Thousands of letters have come to me from the many listeners who enjoy my weekly radio program on the Mutual Broadcasting System, urging me to put some of my stories into printed form.

This magazine is the answer. Some of the stories in it will be my own, retold for your enjoyment in fiction form by the finest writers of today. But many of the other stories will be favorites of mine, both new and old, written by the world's greatest craftsmen of the mystery—such men and women as John Dickson Carr, Dorothy L. Sayers, Brett Halliday, Ray Bradbury, Craig Rice, Lawrence Blochman, all of whom you will find in this issue, and dozens of others who will appear in the issues to come.

These stories, both new and old, will be the finest I can collect for your enjoyment. They will have mystery, suspense, inventiveness, color—and above all they will be good reading, just as I try to make The Mysterious Traveler on the air good listening.

I hope you will enjoy this magazine, now in your hands for the first time. I hope also that you will let me know if it satisfies you, what kind of stories you would prefer to see in future issues, the titles of any favorite stories you would like me to bring back into print again, or any other comments you wish to make. Write me at: Studio 4, 105 East 15th St., New York 3, New York. And now I invite you to begin our first trip together in print with one of John Dickson Carr's most unusual and least known short stories, "The Other Hangman," which begins on the opposite page. Good reading!

Yours sincerely,
The Mysterious Traveler

Comic books
Trans-World Publications' one-shot Mysterious Traveler Comics #1 (Nov. 1948) had a direct tie-in with the radio series, including the story "Five Miles Down", taken directly from an episode scripted for the radio program. Only a single issue was published.

Charlton Comics published a separate Tales of the Mysterious Traveler comic book for 13 issues from 1956 to 1959, followed by two more issues in 1985 shortly before the company went under. Steve Ditko illustrated many stories in this title. Stories intended for future issues saw print in Renegade Press's Murder. In 1990, Eclipse Comics published a large-format paperback collecting 19 Ditko stories from the Charlton title. Some of those stories were reprinted in Pure Imagination's Steve Ditko Reader.

Short story and biography
Anthony Boucher's 1950 detective story anthology, Four-and-Twenty-Bloodhounds, paired each story with a brief biography of the detective. In the case of "The Big Money" by Robert Arthur, Boucher apologized to the reader:
The most disquieting moment in editing this anthology came when I received the biographical questionnaire filled in by the Mysterious Traveler. In answer to the first blank, born __, he had simply inserted: ?. And the succeeding answers were equally disconcerting and not in all cases publishable—though I have forwarded a copy to Miskatonic University for its files. Suffice it that no one—not even his nominal creators, Robert Arthur and David Kogan—knows whether the Traveler is detective, criminal or neither. He is only a sly, insinuating, knowing voice heard weekly over MBS, and here makes his first appearance anywhere in print.

See also
 List of Charlton Comics publications
 The Whistler

References

Listen to
 The Mysterious Traveler 70 single episodes – OTRR official – stream and download
 OTR Network Library: The Mysterious Traveler (65 1938–52 episodes) RealPlayer required. The first of the 66 episodes available is actually from The Mercury Theatre on the Air, not the Mysterious Traveler
 The Mysterious Traveler radio shows (seven 1944–1951 episodes)
 The Mysterious Traveler (77 episodes on the Internet Archive)

External links
 Jerry Haendiges Vintage Radio Logs: The Mysterious Traveler
 OTR Plot Spot: Mysterious Traveler – radio show plot summaries and reviews.

American radio dramas
Fantasy radio programs
1943 radio programme debuts
1952 radio programme endings
Mutual Broadcasting System programs
1940s American radio programs
1950s American radio programs
Charlton Comics titles
1956 comics debuts
1959 comics endings
1985 comics debuts
1985 comics endings
Fantasy comics
Mystery comics
Science fiction comics
Radio programs adapted into comics
Comics based on radio series
Comics magazines published in the United States
Magazines established in 1951
Magazines established in 1952
Defunct magazines published in the United States
Eclipse Comics titles
Edgar Award-winning works

The Mysterious Traveler


Juan Alfredo Lacassie Arriagada (Valparaíso, 16 de noviembre de 1903 - Santiago, 1973) fue un político y militar chileno.

Estudió en la Escuela Militar de Santiago, de donde egresó en 1923. Se desempeñó como militar durante 3 años, ingresando luego a la Fuerza Aérea, donde estuvo desde 1926 a 1929. Fue nombrado adicto aéreo en Europa, acreditado en Francia, España, Alemania, Bélgica, Gran Bretaña e Italia, desde 1936 a 1939. Desde este último año, y hasta 1952, trabajó en la industria, agricultura y comercio.

Militó en el Partido Agrario Laborista y se desempeñó como intendente de Talca, desde enero de 1953 hasta el 12 de marzo de 1954. Luego, fue nombrado intendente de Antofagasta, ejerciendo entre el 25 de abril de 1955 y el 27 de septiembre de 1956 tras presentar su renuncia. Además, fue director de Seguro Social hasta 1957 y miembro de la Comisión Mixta de Sueldos.

En las elecciones parlamentarias de 1957 fue elegido diputado por la 2.ª Agrupación Departamental de Antofagasta, Tocopilla, El Loa y Taltal, para el periodo entre 1957 y 1961, siendo parte de la comisión de Defensa Nacional de la Cámara de Diputados de Chile.

Referencias

Enlaces externos

Nacidos en Valparaíso
Fallecidos en Santiago de Chile
Políticos del Partido Agrario Laborista de Chile
Diputados del XLIII Período Legislativo del Congreso Nacional de Chile
Alumnado de la Escuela Militar del Libertador Bernardo O'Higgins
Intendentes de la provincia de Talca
Intendentes de la provincia de Antofagasta

Juan Lacassie


بنيامين ماكو هيل  ولد في الثاني من ديسمبر 1980 وهو مبرمج ومطور في دبيان لينكس وباحث في الملكية الفكرية مشارك في حركة البرمجيات الحرة ومطور برمجيات.

و أيضا يعد من المفكرين الأساسيين من الجيل الثاني في منظمة البرامج الحرة التي يرأسها ريتشارد ستالمان.

مراجع

وصلات خارجية

 الموقع الشخصي

أساتذة جامعة واشنطن
أشخاص على قيد الحياة
أعضاء هيئة تدريس كلية سلوان للإدارة لمعهد ماساتشوستس للتكنولوجيا
أهل جنو
أعلام دبيان
خريجو كلية سلوان للإدارة لمعهد ماساتشوستس للتكنولوجيا
خريجو كلية هامبشير
خريجو معهد ماساتشوستس للتكنولوجيا
علماء وعالمات حاسوب
لينكس
مبرمجو برمجيات حرة
مشتقات أوبونتو
مواليد 1980
ناشطو حقوق النسخ

بنجامين ماكو هيل