Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), Türkiye Cumhuriyeti'nin yasama organıdır. 23 Nisan 1920'de Osmanlı Devleti'nin İtilaf Devletleri'nce işgaline direniş göstermek üzere kurulmuştur. Asli görevi yürütmeyi denetlemektir ve yasama erkini kullanır. "Egemenlik, kayıtsız şartsız milletindir" ilkesi, TBMM'nin varoluşunun temel dayanağını oluşturur.

Halihazırda tali kurucu iktidar olan TBMM, diğer Anayasal devlet organlarından üstün değildir. Yasama yetkisi, kanun yapma yetkisidir. Yasalar Anayasa'ya aykırı olamaz. TBMM'nin Anayasa'da da değişiklik yapma yetkisi bulunsa da bu yetki de Anayasa'nın Başlangıç bölümünde yer alan anlayışla ve Anayasal bütünlüğe uygun olarak hareket etme ve ancak bu çerçeve içerisinde Anayasada değişiklik yapabilme ile sınırlıdır ve bu çerçevede meşruiyet kazanır.

Anayasanın 6. maddesinde yer alan "Hiçbir kimse veya organ, kaynağını Anayasa'dan almayan bir Devlet yetkisini kullanamaz." ifadesiyle yasama organı olan TBMM'nin, kendisinin yasal dayanağı olan Anayasa'nın bütününü veya temel ilkelerini reddederek yeni bir Anayasa yapma yetkisi yoktur.

Anayasaya bağlılık yemini eden milletvekili veya partilerin bu girişimlerde bulunması, yetki aşımı ve yetki gaspı girişimi yönünden suç olan bu durum, milletvekilliklerinin meşrutiyetini sorgulanır hale getirir ve cebir kullanarak Anayasayı değiştirmeye teşebbüsten yargılanma durumu ortaya çıkabilir. Yasa ve Anayasa değişikliklerinin halka ait egemenlik haklarını da koruyan bir toplumsal sözleşme olan Anayasa'ya aykırı olup olmadığı Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenir.

Millete ait egemenlik yetkilerinin kuvvetler ayrılığı prensibi ile verilmesinin, kuvvetler ayrımının, devlet organları arasında üstünlük sıralaması anlamına gelmeyip, belli Devlet yetki ve görevlerinin kullanılmasından ibaret ve bununla sınırlı medeni bir iş bölümü ve iş birliği olduğu ve üstünlüğün ancak Anayasa ve kanunlarda bulunduğu anlamına geldiği Anayasa'nın başlangıç bölümünde belirtilmiştir.

Anayasa'nın 108. maddesine göre, yasama yetkisi Türk milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisi Milletvekili genel seçimleri, beş yılda bir, serbest, eşit, tek dereceli, genel oy esaslarına göre, yargı organlarının genel yönetim ve denetimi altında yapılır. Seçilen milletvekili adayları, Anayasaya bağlı kalacağına dair Türk milleti önünde namusu ve şerefi üzerine yemin ederek 5 yıllığına TBMM üyeliği (milletvekilliği) hakkı kazanırlar. TBMM üyeleri (milletvekilleri), yasama dokunulmazlığına sahiptir.

Tarihçe

Türk siyasi tarihinde parlamento
Türk siyasi tarihinde ilk parlamento Osmanlı döneminde İstanbul'da Dolmabahçe Sarayı'nda yapılan törenle 19 Mart 1877'de açıldı. Bu meclis Kanuni Esasi'nin göre "Meclis-i Umumi" olarak adlandırılmıştı. "Meclis-i Ayan" ve "Meclis-i Mebusan" olmak üzere iki kısımdan oluşan bu meclis, ilk oturumunu 20 Mart 1877 tarihinde Sultanahmet'teki İstanbul Üniversitesi binasında yaptı. Kısa süren bu meclis 93 Harbi nedeniyle dağıldı. Daha sonra yapılan ikinci genel seçimlerin ardından 18 Aralık 1877'de yeniden açılan meclis, Kanuni Esasi'nin verdiği yetkiyle padişah II. Abdülhamid tarafından 14 Şubat 1878'de kapandı.

1908'de bir seçim kanunu dikkate alınarak ilk seçim yapıldı. Seçme yaşı 25, seçilme yaşı 30 olan bu seçimlerde vergi ödeyenler oy kullanabiliyordu. 17 Aralık 1908'de yeniden açılan meclis, İstanbul'un İşgali'ne kadar açık kaldı. Üç yıl sonra ise İstanbul'da ilk kez bir ara seçim yapıldı. Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'ndan yenilgiyle çıkmasından sonra bu meclis Mondros Ateşkes Anlaşması sonrasında İstanbul'un işgali nedeniyle 11 Nisan 1920'de resmen kapandı.

TBMM'nin kurulması

Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışı
Mustafa Kemal Paşa, 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkarak Millî Mücadele'nin başlamasını sağlamıştır. Türk Kurtuluş Hareketi, Mondros Ateşkes Anlaşması'nın ardından kurulan dernekler ve toplanan kongreler aracılığıyla yurdun çeşitli yörelerinde kurtuluşu amaçlamıştır. Bu kongrelerde düşmana karşı savunma için örgütlenme gerçekleştirilmiş ve eylem biçimleri belirlenmiştir. Bazı çevreler ise kurtuluşu İngiltere'nin korumasında veya Amerika'nın mandasında aramışlardır.

İddialara göre bu faaliyetler, Ateşkes Anlaşması sonrasında işgal kuvvetlerinin yurdu bölmek, azınlıkları ve Kürtler'i kışkırtmak, işgal bölgeleri oluşturmak ve Yunan kuvvetlerinin işgalini gerçekleştirmesine yardımcı olmak amacıyla İzmir'i işgal etmeleri ve Ege Bölgesi'ne saldırmalarına izin verilmesi karşısında İstanbul Hükümeti'nin seyirci kalmasıyla ortaya çıkmıştır. Bazı çevrelerce, bu yerel örgütlerin kuruldukları yerlerde siyasi gücü temsil ettikleri ve feodal bir iktidar haline geldikleri iddiaları ileri sürülmektedir.

Mustafa Kemal Atatürk, Yıldırım Orduları Grup Komutanlığından ayrılarak 13 Kasım 1919'da İstanbul'a gelmiştir. İstanbul'da altı ay boyunca çalışmalarını sürdüren Mustafa Kemal Atatürk, İngiliz, Fransız, İtalyan ve Yunan savaş gemilerinden oluşan donanmayı görünce "Geldikleri gibi giderler" sözünü söylemiştir. İddialara göre Padişah ve Hükümetin kendisini İstanbul'dan uzaklaştırmak istemesiyle Anadolu'ya geçmiş ve kurtuluşun Anadolu'dan başlatılması düşüncesi ve kararı ortaya çıkmıştır.

Mustafa Kemal'in, ilk olarak ordularla temasa geçmiş ve Ankara'da bulunan 20. ve Diyarbakır'da bulunan 13. Kolordu Komutanlarına, Vali ve Mutasarrıflara 28 Mayıs tarihli bir genelge göndererek milli direniş örgütlerinin tüm ülkede kurulmasını istemiştir. Ayrıca Yunan kuvvetlerinin kontrolü altındaki Manisa ve Aydın'ın ardından yapılacak mitinglerle milletin işgale karşı duygularının açığa çıkarılması, yabancı devlet temsilcilerine ve Bâb-ı Âlî'ye şiddetle kınayan telgraflar gönderilmesi için halkın uyarılması gerektiğini belirttiği söylenmiştir.

İddialara göre bu genelgenin ardından, İngiliz Muhipleri Cemiyeti adına belediye başkanlarına gönderilen bir telgrafta, milletin İngiliz korumasını istediği ifade edilmiş, Sadrazam Damat Ferid Paşa'nın Ermeni özerkliğini kabul ettiğini açıklaması ve bir diğer iddiaya göre Hürriyet ve İtilaf Fırkası başkanının İngiltere'nin himayesini istemesi gibi olaylar yaşanmıştır. TBMM Kütüphanesi tarafından yayınlanan esere göre Mustafa Kemal Atatürk, bu durumu ve İstanbul Hükümeti'nin davranışlarını açıklayan 3 Haziran tarihli şifreli bir telgrafla komutanlar ve mülki idare amirlerini yeni bir uyarıya yönlendirmiştir.

8 Haziran'da İstanbul'a çağrılan Mustafa Kemal Atatürk, emri dinlemeyerek İstanbul'a gitmemesinin yaratacağı ortamda, bütün milletin birlik ve beraberliğini sağlayacak bir kurul adına yürütmenin daha uygun olacağını düşünmüş ve 19 Haziran'da Amasya'da bu yönde uygulamaya geçmiştir.

Amasya genelgesi ve sonrası
Mustafa Kemal Atatürk, ulusal örgütleri birleştirerek merkezi bir yönetim altında birleştirmek amacıyla 18 Haziran'da Trakya örgütüne bildirdiği kararını, 21-22 Haziran tarihlerinde Amasya'da Yaveri Cevat Abbas Bey'e dikte ettiği "Amasya Genelgesi" ile uygulamaya koymuştur. Bu genelgenin ana ilkeleri şunlardır:

 Vatanın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığı tehlikededir.
 Merkezi Hükümet, sorumluluğunu yerine getirememektedir ve bu durum milletimizi yok olmuş durumda bırakmaktadır.
 Milletin bağımsızlığını kurtaracak olan azim ve karar yine millete aittir.
 Milletin durumunu görüşmek ve haklı taleplerimizi dünyaya duyurmak için bağımsız bir milli kurulun varlığı gereklidir.
 Anadolu'nun en güvenli yeri olan Sivas'ta milli bir kongrenin en kısa sürede toplanması kararlaştırılmıştır.
 Bu amaçla, tüm illerin güven kazanmış üç temsilcisini hızla toplantıya yetiştirmek üzere derhal yola çıkarmak gerekmektedir.
 Herhangi bir olumsuz duruma karşı, durumun milli sır olarak saklanması ve temsilcilerin gerektiğinde kendilerini gizli tutarak seyahatlerine devam etmeleri gerekmektedir.
 Doğu illeri adına 10 Temmuz'da Erzurum'da bir kongre toplanacaktır. Diğer illerin temsilcileri, bu tarihe kadar Sivas'a gelirlerse Erzurum Kongresi üyeleri de Sivas genel toplantısında hazır bulunmak üzere harekete geçeceklerdir.

Bu genelge, Mustafa Kemal Atatürk tarafından Amasya'da bulunan Ali Fuat Paşa, Rauf Bey ve Refet Bey'e imzalatılmış ve şifreli telgraf olarak tüm sivil ve askeri makamlara gönderilmiştir. Sivas Kongresi, bu genelge üzerine toplanmıştır.

Erzurum Kongresi
1919'da Erzurum'da çalışmalara başlayan "Vilâyât-ı Şarkiye Müdâfaa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti" doğu illerinde Kürt devleti kurma amacı güden "Kürt Teali Cemiyeti"nin etkisini azaltmak için kurulmuştur. Dernek, Doğu illerinin Türk yurdu olduğunu vurgulayarak Ermeni yayılmacılığına karşı dünya kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla Fransızca bir gazete çıkarma ve "Hadisat" adında bir gazete yayınlama kararı almıştır. Cevat Bey ve Kâzım Bey önderliğindeki geçici kurul, Erzurum Valiliğine dilekçe vererek Derneğin Erzurum Şubesinin açılmasını talep etmiştir. Dernek, teşkilatlanarak düşünce ve eylem birliği sağlamak için çaba göstermiş ve "Albayrak" gazetesi aracılığıyla Türk-Kürt birliğini savunmuştur. Kazım Karabekir'in 15. Kolordu Komutanı olarak atanmasının derneğe büyük etki yarattığı ifade edilmektedir. Erzurum Şube Kongresi, Osmanlı bütünlüğünden ayrılmama, milli varlığın korunması, yardımcı teşkilat kurulması ve köylülerin silahlandırılması gibi kararları alarak tamamlanmıştır. Mustafa Kemal Atatürk'ün Erzurum'a gelmesi ve askerlikten istifa etmesiyle dernek yönetimi değişmiş ve Erzurum'da doğu illerini içeren bir kongre toplaması kararı alınmıştır. Temsilcilerin seçilmesi için dernek teşkilatlarından kişiler belirlenmiştir. Mustafa Kemal Paşa ve Rauf Bey, Erzurum Kongresi'ne katılabilmek için Erzurum Temsilciliğinden istifa etmiştir. Diğer seçilen temsilciler belirlenmiştir.

Erzurum Kongresi, 23 Temmuz 1919 tarihinde Sanat Okulu'nda toplanmıştır. Toplantıyı açan Şube Başkanı Raif Efendi, bir başkanın seçilmesi gerektiğini belirterek konuşmasını yapmıştır. Delegelerin oybirliğiyle Mustafa Kemal Paşa başkanlığa seçilmiştir. Mustafa Kemal Paşa, yaptığı konuşmada ateşkes anlaşması hükümlerine aykırı olarak yapılan saldırı ve işgalleri anlatarak tarihin bir milletin varlığını ve hakkını inkar edemeyeceğini vurgulamıştır. Milli ceryanın ruhunu ve iradesini vatan ve milletin mukaddesatını korumak için kullanacak bir iradeye sahip olmanın önemini vurgulayarak Anadolu'dan iradei milliyeyle hareket edebileceğimizi ifade etmiştir. Kongre 14 gün boyunca devam etmiş ve ülkenin içinde bulunduğu durum ve karşılaşılan sorunlar ele alınmıştır. "Doğu Anadolu Müdafaayı Hukuk Cemiyeti" adını alan ve İstanbul'daki cemiyetle bağları koparan yeni nizamname kabul edilmiş ve "Heyeti Temsiliye" seçilerek çalışmalar sona erdirilmiştir. Mustafa Kemal Paşa kongre kapanış konuşmasında, milletin umuduyla burada toplandığını ve vatan ve milletin kurtuluşu için önemli kararlar alındığını belirtmiştir. Kongrenin ulusal kurtuluş mücadelesindeki yeri ve önemini vurgulayarak tarihin bu kongreyi büyük bir eser olarak kaydedeceğini ifade etmiştir. Kongrede alınan kararlar özetle şu ilkeleri içermektedir:

 Vatanın tüm bölgeleri bir bütündür ve ayrılamaz.
 Yabancı işgallere ve müdahalelere karşı direniş gösterilecektir. Osmanlı hükümetinin düşmesi durumunda millet birlik içinde savunma yapacaktır.
 Vatanın ve bağımsızlığın korunması için merkezi hükümetin gücü yetersiz olduğunda geçici bir hükümet kurulacak ve bu hükümet Milli Kongre tarafından seçilecektir. Kongre toplantı halinde değilse, bu seçimi Heyeti Temsiliye yapacaktır.
 Milli gücün oluşturulması ve millet iradesinin egemen kılınması önemlidir.
 Hristiyan azınlığa siyasi egemenlik ve sosyal dengelere aykırı ayrıcalıklar verilmeyecektir.
 Manda ve himaye kabul edilemez.
 Milli Meclis'in derhal toplanması ve hükümetin Meclis'in denetimine tabi olması için çaba gösterilecektir.

Bu esaslar bir bildiri şeklinde her yere ve yabancı temsilciliklere iletilmiş, ayrıca komutanlara ve güvenilir makam sahiplerine gönderilerek çoğaltılıp dağıtılması sağlanmıştır. Bu sayede içeride ve dışarıda herkesin bu ilkelere vakıf olması hedeflenmiştir. Erzurum Kongresi, ulusal direnişin temelini oluşturmakta ve kurtuluşa giden yolda ilk toplu hareketi temsil etmektedir.

Anadolu ve Rumeli Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti'nin oluşumu
Kongrenin yedinci genel toplantısı 10 Eylül'de gerçekleşmiştir. Toplantıda, daha önce oluşturulan komisyon tarafından Amerika Kongresine gönderilecek mektup içeriği ele alınmıştır. Mektupta Kongrenin üyeleri ve temsil ettikleri bölgeler belirtilerek, yanlış bir barışın önlenmesi için yerinde bir incelemenin önemi vurgulanmıştır. Mektup kabul edildikten sonra Nizamname'nin görüşmeleri tamamlanmıştır.

Bu bağlamda, Cemiyetin adı "Şarki Anadolu Müdafaayı Hukuk Cemiyeti" yerine "Anadolu ve Rumeli Müdafaayı Hukuk Cemiyeti" olarak değiştirilmiştir. Heyeti Temsiliye'nin vatanın tümünü temsil edeceği vurgulanarak mevcut üyelere altı üye daha eklenmiştir. Ayrıca, her türlü işgal ve müdahaleye ve özellikle Rum ve Ermenilik teşkil edecek faaliyetlere karşı birlikte savunma ve direnme ilkesi netleştirilmiştir.

Kongrenin yayımlayacağı beyanname okunmuş ve bütçe ve para konularında kararlar alındıktan sonra Batı Anadolu adına Heyeti Temsiliye'ye altı yeni üye eklenmesine karar verilmiştir. Vasıf, Hüsrev Sami, Hakkı Behiç, Ömer Mümtaz, Mazhar Müfit ve Ratıpzade Mustafa Efendi Heyeti Temsiliye üyeliğine seçilerek kongre toplantıları sona ermiştir.

İstanbul Mebusan Meclisi Seçimleri, Meclisin Çalışmaları ve Dağıtılması
Heyeti Temsiliye, Sivas Kongresi'nin dağılmasından hemen sonra Korgeneral ve Tümen Komutanlarına, Valilere ve Mutasarrıflara, Belediye Başkanlarına ve Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Merkez heyetlerine 13 Eylül 1919 tarihli bir genelge gönderdi. Bu genelgede, milletin haklarının savunulması ve varlığının korunması için Ulusal Meclis'in en kısa sürede seçilip toplanmasının önemli bir görev olduğu vurgulanarak seçim hazırlıklarına başlanması talimatı verildi. Daha sonra, 7 Ekim 1919'da Mebusan Meclisi için milletvekili seçimlerine başlanacağı yurdun her yanından ilan edildi.

Mustafa Kemal Paşa'nın Meclisin Ankara'da toplanması isteği, 20 Ekim 1919'da Amasya'ya gelen İstanbul Hükümeti Temsilcisi Bahriye Nazırı Salih Paşa tarafından olumlu karşılandı. Ancak Padişah ve Hükümetinin, Meclisin Saltanat ve Devlet Merkezi olan İstanbul'da toplanması konusunda direnmeleri ve Erzurum, Trabzon, Balıkesir ve Manisa Müdafaa-i Hukuk Merkezlerinin bu yönde düşüncelerini dile getirmeleri üzerine durum, Heyeti Temsiliyenin 16-29 Kasım 1919'da Sivas'ta Komutanlarla birlikte yaptığı toplantıda görüşüldü. Toplantı sonucunda Meclisin İstanbul'da toplanması kabul edildi, ancak seçilecek milletvekillerinin İstanbul'a gitmeden önce belirli merkezlerde toplanarak güvenlik önlemleri alınması ve Mecliste savunulacak esaslar hakkında bilgilendirilmeleri ve bu amacın gerçekleştirilmesi için Mecliste güçlü bir grup oluşturulması kararlaştırıldı.

Mebusan Meclisi, 12 Ocak-18 Mart 1920 tarihleri arasında (65) gün süren (24) birleşimde birçok önemli iş gerçekleştirdi. En olumlu gelişme, 28 Ocak'taki gizli birleşimde kabul edilen ve 17 Şubat'ta kamuoyuna duyurulan "Ahdi Millî" (Misak-ı Millî) Beyannamesi oldu. Bu beyanname yabancı parlamentolara gönderilmesi kararlaştırıldı.

Ancak Mecliste yaşanan olumlu gelişmelere rağmen, Sadrazam Ali Rıza Paşa'nın 14 Şubat'ta Valilere ve Bağımsız Mutasarrıflara gönderdiği bir genelgede Kuvay-ı Milliye ve Heyeti Temsiliye aleyhinde bulunduğunun öğrenilmesi ve 19 Şubat'ta Felahı Vatan Grubu'nda yaptığı konuşmayla bu düşüncelerini pekiştirmesi, Mustafa Kemal Paşa'nın sert tepkisine yol açtı. Ulusal baskıya dayanamayan kabine, 3 Mart'ta istifa etmek zorunda kaldı.

Ertesi gün Mustafa Kemal Paşa, Mebusan Meclisi Başkanına ve Padişaha gönderdiği telgraflarda, "Bütün ulusun bu tarihi günlerde milli iradeyi temsil eden milletvekillerinin kesin kararlarını sabırsızlıkla beklediğini" ve "İçte ve dışta bin türlü ihtirasın köpürmesiyle huzur ve selametimizin tehdit altında olduğunu" bildirdi. Ayrıca, "milli vicdana güven vermeyecek bir kabine başkanına hiçbir surette tahammül edemeyeceğimizi" ifade etti.

Kabinenin yeni başkanı Salih Paşa önderliğinde 8 Mart'ta kurulmasına rağmen İstanbul'da Kuvay-ı Milliye aleyhindeki hareketler devam etti. İtilaf Devletleri, 15 Mart'ta asker ve sivil (150) Türk'ü tutukladı ve ertesi gün İngiltere, Fransa ve İtalya Yüksek Komiserlerinin imzaladığı bir notayı Sadrazam Salih Paşa'ya vererek İstanbul'un askeri işgal altına alınacağını bildirdi. İşgal, 16 Mart'ta saat 16.00'dan itibaren fiilen başladı.

Mustafa Kemal Paşa, işgali öğrendiği anda Yabancı Devletlerin Meclislerine, Dışişleri Bakanlarına ve siyasi temsilcilere gönderdiği telgraflarda "Osmanlı Milletinin siyasi egemenliği ve bağımsızlığına indirilen bu son darbenin, yaşamımızı ne pahasına olursa olsun savunmaya kararlı olduğumuzu" belirtti. Ayrıca yayınladığı bir bildiriyle "İşgal ile Osmanlı Devletinin yediyüz yıllık hayat ve egemenliğine son verilerek Türk Milletinin uygarlık yeteneğinin, hayat ve bağımsızlık hakkının ve bütün geleceğinin savunmasına çağrıldığını" ulusa ve bütün dünyaya duyurdu.

TBMM'nin toplanması

Ankara'da Toplanacak Olağanüstü Yetkili Meclis İçin Seçimler
Mustafa Kemal Paşa, "Müessisan Meclisi" adı altında toplamayı düşündüğü meclisin amacının halk tarafından doğru anlaşılıp değerlendirilemeyeceğini düşünerek, "Olağanüstü Yetkili Bir Meclis" toplanmasına karar verildiğini açıkladı. Bu meclis için hemen seçimlere gidilmesi gerektiği Heyeti Temsiliye tarafından belirtilen yönerge ile ilgili makamlara 19 Mart 1920 tarihinde gönderildi.

Yürürlükte olan 7 Zilhicce 1293 tarihli Kanun-i Esasi'ye göre düzenlenen "İntihab-ı Mebusan Kanun Layihası" ve Talimatnamesi'ne göre:

a) Her sancak için 50.000 erkek nüfusa bir milletvekili seçilmesi gerektiği belirtilmiştir. b) 25 yaşını dolduran ve devlete vergi veren Osmanlı uyruklarının seçme hakkına sahip olduğu ve Osmanlı Devleti uyruklarının Osmanlı sayıldığı ifade edilmiştir. c) Seçimlerin iki dereceli olarak gerçekleştirilmesi ve her birinci seçmenin bir ikinci seçmen seçerek milletvekillerinin bu ikinci seçmenler tarafından seçilmesi gerektiği belirtilmiştir. d) Milletvekili seçilmek için 30 yaşında olunması gerektiği ifade edilmiştir.

Ancak Heyeti Temsiliye'nin 19 Mart 1920 tarihli seçim talimatında, mevzuattaki seçmen oranı, seçmenler, seçim kurulları ve seçilme yaşı hakkındaki hükümler göz ardı edilerek:

aa) Her sancaktan 5 üye seçilmesi, nüfusun dikkate alınmaması, bb) Müslüman olmayanların seçimlere katılmaması ve vergi yükümlüsü olup olmadığının aranmaması, cc) Milletvekillerinin seçiminin ikinci seçmenler tarafından değil, Genel Meclis ve Belediye Meclisi Üyeleri ile Müdafaayı Hukuk Cemiyeti Merkez veya İdare Heyeti Üyelerinden oluşan bir kurul tarafından aynı günde ve oturumda yapılması, dd) Her parti, dernek veya topluluğun aday gösterebilmesi ve herkesin bağımsız olarak aday olabilmesi, ee) Seçimlerin en geç 15 gün içinde tamamlanarak çoğunluğun Ankara'da bulunmasını sağlaması kabul edilmiştir.

Buna göre 66 seçim çevresinden 349 milletvekili seçilmiş ve İstanbul Mebusan Meclisinden (Malta'dan gelenler dahil) gelen 88 milletvekiliyle toplam milletvekili sayısı 437'ye ulaşmıştır. Ancak 34 milletvekili istifa ettiği için I. Dönemin toplam milletvekili sayısı 403'tür.

Meclisin Açılması Hazırlıkları
Heyeti Temsiliye'nin 19 Mart 1920 tarihli seçim talimatına göre seçilen milletvekilleri, Nisan ayının başından itibaren Ankara'ya gelmeye başlamışlardır. Ancak Ankara'da konaklayacak pek çok yer olmadığı için kiralık ev bulmak da zor olmuştur. Bu nedenle, daha önce Erkek Öğretmen Okulu olarak hizmet veren ve sonradan Maârif Vekâleti olarak kullanılan binada milletvekillerine bir otel ayrılmış ve yemek için bir tabldot hizmeti sunulmuştur.

Meclisin toplanacağı yer ise ayrı bir sorun olmuştur ve sonunda şu anki Müze olan bina, 20. Kolordu ve Ankara Müdafaayı Hukuk Cemiyeti'nin katkılarıyla hazırlanmıştır. Bu bina, I. Dünya Savaşı'nın son yıllarında İttihat ve Terakki Fırkası tarafından Numune Mektebi ve Kulüp olarak inşa edilmeye başlanmıştır. Ancak İttihat ve Terakki'nin Ankara Temsilcileri olan Memduh Şevket Bey'in Ankara'dan ayrılması üzerine yerine atanan Necati Bey tarafından inşaatı devam ettirilmiş, ancak savaş koşulları nedeniyle tamamlanamamıştır.

Meclisin toplanacağı yer olarak belirlenen binanın bir odasında Fransız işgal müfrezesinin komutanı oturmaktadır ve giriş kapısının önünde Fransız bayrağı asılıdır. Fransız subayı önce binadan çıkarılmış, ardından çatıya kiremitler döşenmiş, okullardan sıralar getirilerek toplantı salonunda oturma düzenlemeleri yapılmış ve kürsü kurulmuştur.

Türkiye Büyük Millet Meclisi, 23 Nisan 1920 Cuma günü saat 13.45'te toplandı. Açılışı yapan en yaşlı üye olan Sinop Milletvekili Şerif Bey, 1845 doğumludur. Şerif Bey, Başkanlık kürsüsüne çıktı ve konuşma yaparak Meclis'in ilk toplantısını açtı:

Bu açış konuşmasında, millî egemenliğe dayalı yeni Türk parlamentosunun adı da "Büyük Millet Meclisi" olarak konulmuştu. Bu ad herkesçe benimsendi. Daha sonra Atatürk'ün tüm konuşmalarında yer aldığı şekliyle ve ilk kez 8 Şubat 1921 tarihli Bakanlar Kurulu Kararnamesinde de yazılı olarak, "Türkiye Büyük Millet Meclisi" (TBMM) adı kalıcılık kazandı.

TBMM, 24 Nisan 1920 tarihinde yaptığı ikinci toplantısında Mustafa Kemal Atatürk'ü meclis başkanlığına seçti. Mustafa Kemal Atatürk, kendi öncülüğünde kurulan TBMM'nin başkanlığını Cumhurbaşkanı seçildiği gün olan 29 Ekim 1923 tarihine kadar sürdürdü.

1923-1927

Lozan Antlaşması

Kurtuluş Savaşını kazanan Birinci Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi, yönetimi devralarak İkinci Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni oluşturdu. Birinci Dünya Savaşı'nın ardından Mondros Mütarekesi imzalandı ve mütareke hükümlerine uymayan müttefikler, İstanbul dahil olmak üzere ülkeyi işgal etmeye başladı. Hükümetin aciz durumu ve tepkilere neden olan tutumu sonucunda direniş örgütleri kuruldu. Mustafa Kemal'in 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkması, milli dayanışma örgütlerini harekete geçirdi ve güçlendirdi. Bu teşkilatlar kongrelerle birleşerek Milli Ordu'yu oluşturdu. Milli Mücadele, askeri ve siyasi başarılarla geçti ve 30 Ağustos 1922'de Başkumandanlık Savaşı ile sona erdi. Bu savaştan sonra Fransa, İngiltere ve İtalya'nın İstanbul'daki komiserleri, Yunan Hükümeti adına Ankara Hükümeti'ne mütareke isteğini iletti.

Türkiye temsilcisi İsmet Paşa, 24 Temmuz Salı günü saat 15.09'da, ona Mustafa Kemal'in hediye ettiği altın kalemle ilk imzayı attı. Bu törenle Osmanlı İmparatorluğu fiilen tarihindeki yerini alarak yeni Türk Devleti'nin temelleri atıldı. Birinci Dünya Savaşı, 9 yıl süren bir dönemi noktaladı. Türk Heyeti'nin tüm belgeleri imzalaması 7 dakika sürdü. İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan ve Romanya Türkiye'yi izledi ve Belçika ile Portekiz de kendi anlaşmalarını imzaladılar. Konferansın başkanı İsviçre Konfederasyonu Cumhurbaşkanı Scheur, kapanış konuşmasında "Hiçbir millet haklarından mahrum edilemez" ve "Galibiyet Türklere ait, kahramanca mücadele sonucunda haklarını elde ettiler" dedi.

Lozan Barış Antlaşması, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından uzun süren zorlu görüşmelerin ardından onaylandı. Türklerin isteği, Mustafa Kemal'in Sivas'ta Amerikan Generali Harbord'a söylediği gibi, dağılmış bir ülkeyi bir araya getirerek bağımsız bir devlet ve özgür bir millet olmak olarak ifade edildi.

Cumhuriyet döneminde çok partili siyasetin ilk denemesi, Mustafa Kemal'in isteği üzerine 1924 yılında birkaç ay sonra kapatılan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kurulmasıyla yapıldı.

1930-1946

6 yıllık tek parti iktidarının ardından, 1930 yılında yine Mustafa Kemal'in isteği üzerine Ali Fethi Okyar tarafından Serbest Cumhuriyet Fırkası kuruldu ancak parti, ülkenin doğusundaki isyanlar nedeniyle 17 Kasım 1930 tarihinde kapatıldı. 1945 yılına kadar çok partili demokrasiye geçiş için başka bir denemede bulunulmadı.

Millî Şef dönemi
Atatürk'ün ölümüyle birlikte, Kasım 1938'e kadar tek parti yönetimi altında olan Türkiye'de İsmet İnönü Cumhurbaşkanı seçildi. Bu yeni dönem, 1938-1945 yılları arasındaki süreyi kapsayan ve Türk siyasi tarihinde "Millî Şef Dönemi" olarak adlandırıldı. İsmet İnönü, Türk siyasi hayatında "Millî Şef" olarak anılan tek kişidir. Bu kavramın kullanımı daha öncesine dayanmasına rağmen, İnönü'nün seçilmesiyle şeflik siyasi bir sistem haline gelmiştir. İnönü, resmi unvanı olarak "Millî Şef" olarak anılmış ve bu tâbir her yerde onun için kullanılmıştır.

Millî Şef döneminde, Türkiye'de iki genel seçim yapılmıştır. Bunlardan biri 1939'da, diğeri ise 1943'te gerçekleşmiştir. Ayrıca, 1938, 1939, 1943, 1944 ve 1945 yıllarında bazı seçim bölgelerinde boş olan milletvekillikleri için ara seçimler düzenlenmiştir. 1939 genel seçimleri, 1908 tarihli İntihâb-ı Mebusân Kanunu'na göre yapılan son seçimdir. Büyük Millet Meclisi, Ocak 1939'da yeni bir seçime gitme kararı almıştır. Basında da sık sık seçimle ilgili haberler yer almıştır. CHP, tüm illerde aday göstereceğini ve birkaç ilde bağımsız milletvekilliği için boş yer bırakacağını duyurmuştur.

17 ve 20 Şubat 1939 tarihli Tan gazetesinde, milletvekili olmak isteyenlerin sayısının birkaç bine ulaştığı belirtilmektedir. İkinci tur seçimleri için aday listesi 13 Mart'ta ilan edilmiş ve seçimler 15 Mart'ta başlamış, 21 Mart akşamına kadar devam edeceği ifade edilmiştir.

1946-1960

Cumhuriyet tarihinin ilk çok partili seçimi 1946 yılında yapılmış (bugün hâlâ tartışmalı) ve iktidardaki CHP 397 milletvekili, muhalefetteki Demokrat Parti ise 61 milletvekili kazanmıştır. Seçim Kanunu'nda yapılan değişiklik ile 1950 seçimleri gizli oy ve açık tasnif ile gerçekleştirilmiş ve bu sistem ile yapılan ilk seçimi Demokrat Parti 416 milletvekilliği ile kazanmıştır. Ana muhalefete düşen CHP 69 ve Millet Partisi ise 1 milletvekilliği kazandı.

Bu alıntılar ve tespitler, 1950'li yıllarda Türkiye'de Demokrat Parti'nin iktidara gelmesi ve dönemin siyasi atmosferi hakkında farklı akademisyenlerin ve uzmanların görüşlerini yansıtmaktadır. İşte bazı ana noktalar:

 Prof. Dr. Bernard Lewis'e göre, Atatürk sonrası Türkiye'nin demokratik gelişimi açısından en önemli dönüm noktası, 1950'de gerçekleşen serbest ve dürüst bir seçimin muhalefetin ezici bir zaferiyle sonuçlanmasıdır.
 Prof. Dr. Mim Kemal Öke, DP'nin iktidara gelmesini toplum ağırlıklı siyasal sürece geçişin bir kilometre taşı olarak değerlendirir. Ancak zamanla DP'nin popülist demokrasiden otoriter bir popülizme doğru ilerlediğini belirtir.
 Cem Eroğul'a göre, DP'nin iktidara gelmesinin en önemli sebepleri, CHP'ye duyulan yaygın muhalefet ve egemen sınıfların artan iktidar arzusudur.
 Akademisyen Erdinç Yazıcı'ya göre, 1950-1960 arası Türkiye'de altyapı çalışmaları ve sanayileşme açısından önemli bir dönemdir. Bu dönemde DP, geleneksel yapıları değiştirerek toplumsal dönüşümü başlatmıştır.
 Akademisyen Ömer Çaha, DP'nin iktidara gelmesiyle birlikte Türkiye'de cumhuriyetin gerçek anlamda halka dayalı bir yönetim haline geldiğini ifade eder.
 Doç. Dr. Vedat Bilgin'e göre, DP'nin iktidara gelmesiyle Türkiye'de devletle toplum arasındaki siyasi mesafe fark edilmiş ve halkın denetimi ve katılımı artmıştır.
 Suavi Tuncay, DP'nin ekonomik ve siyasi anlayışının Türkiye demokrasisi açısından önemli bir yer tuttuğunu belirtir.
 Prof. Dr. Turan Güneş, 1950'li yıllarda Türkiye'nin geri kalmış bir ülke olduğunu, CHP'nin halkla bağlantısının zayıfladığını ve DP'nin siyasi atmosferi değiştirdiğini ifade eder.

Bu alıntılar, DP'nin iktidara gelmesinin Türkiye'de demokratikleşme sürecini etkilediğini ve toplumsal değişimlere yol açtığını göstermektedir. Farklı akademisyenler ve uzmanlar, DP döneminin Türk siyaseti ve toplumu üzerindeki etkileri hakkında çeşitli değerlendirmelerde bulunmuştur:

Tevfik Çavdar'a göre, 1954 seçimlerinde CHP'nin tam bir çöküntü ve dağılma yaşadığı ifade edilmektedir. Şevket Süreyya Aydemir ise DP iktidarının 1954-1957 döneminde hem zaferin zirvesine ulaştığını hem de yenilginin başlangıcını yaşadığını belirtir. Aydemir'e göre, DP'nin kader diyagramı bu dönemde çizilmeye başlanmıştır ve iktidarın tasfiyesi bu süreçte şekillenmeye başlamıştır.

Başka bir değerlendirmede ise, 1950-1960 döneminde DP iktidarına yönelik eleştirilerin, halkın çıkarlarına ve temel politikalarına yönelik olmadığı belirtilmektedir. Eleştirilerin büyük bir kısmının iktidar mücadelesi veren bürokrat ve seçkin aydınlardan oluşan grupların çıkarlarına yönelik olduğu ifade edilir. Bu aydınların eleştirilerinin altında kendi ayrıcalıklarını hukuki bir şekilde korumak istedikleri görülmektedir.

1957 seçimlerinden sonra muhalefet güçlenmiş ve iktidara karşı bir cephe birliği oluşturulmuştur. Bu durum DP yöneticilerini siyasi ve ekonomik alanda baskıya maruz bırakmış, iktidar-muhalefet anlaşmazlığı siyasi rejim konularında yoğunlaşmış ve ekonomik sıkıntılar muhalefetin halk desteğini kazanmasına yol açmıştır. Basın da büyük ölçüde muhalefet tarafını tutmuştur, çünkü Basın Kanunu'nda yapılan değişiklikler ve ispat hakkı tartışmaları devam etmektedir.

Siyasi atmosferin giderek ağırlaşması üzerine hükümet, basın ve muhalefet hakkında soruşturma yapmak ve baskıyı arttırtmak üzere Meclis Tahkikat Komisyonu kurmaya karar vermiştir. Bu karar muhalefet tarafından anayasa dışı bir girişim olarak nitelendirilmiş ve basın da geniş ölçüde desteklemiştir. Bu gelişmeler sonucunda tepkiler sokaklara yansımış, üniversitelerde öğrenci gösterileri ve protestolar gerçekleşmiştir. Bu hareket, "Anayasa ve hukuk dışı davranışlarıyla meşruluğunu kaybetmiş bir iktidara karşı milletin direnme hakkını kullanması" olarak tanımlanmıştır. CHP Meclis Grubu adına konuşan İsmet İnönü, iktidarın tüm bu düzenlemeleri kendi lehine şartlar altında seçime gitmek ve % 96,6 çoğunlukla yeniden iktidara gelmek için yaptığını, ancak vatandaşın buna izin vermeyeceğini ileri sürmüştür.

Kanunun çıkmasının ardından tepkiler sokaklara taşındı ve önce İstanbul Üniversitesi'nde (28 Nisan 1960) ve ardından Ankara Üniversitesi'nde (29 Nisan 1960) geniş ölçekli öğrenci gösterileri ve protestolar gerçekleşti. Bu olaylar 27 Mayıs 1960 tarihine kadar tekrarlanmış ve Türk Silahlı Kuvvetleri'nin askeri darbesi ile Demokrat Parti iktidarı sona erdirilmiştir.

27 Mayıs Darbesi'nden sonra Cumhuriyet Senatosu ile birlikte çift meclisli sisteme geçilmiş ve 12 Eylül 1980 Darbesi'ne kadar bu sistem kullanılmıştır.

1960-1980
27 Mayıs 1960 askeri müdahalesi, Demokrat Parti'nin on yıllık iktidarını sonlandırdı ve çocukluk çağındaki demokratik siyasi rejimin sonunu hazırladı. Bu müdahale, 1961 Anayasası'nın doğrudan bir sonucu olarak kabul edilir ve Türkiye'nin anayasal düzeni radikal bir şekilde değişti. Bu yeni anayasa ile Meclis üstünlüğü anlayışı yerine, egemenlik yetkili devlet organları arasında paylaşılan bir çoğulcu demokrasi anlayışına geçildi.

27 Mayıs 1960 Darbesi sonrasında Başbakan Adnan Menderes, Cumhurbaşkanı Celal Bayar ve meclisin diğer üyeleri tutuklandı. 1961 Anayasası'yla oluşturulan Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin iki alt meclisi idi. Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu başkanları, kendi meclislerince üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ve gizli oy ile ikişer yıl için seçilirler; ilk iki oylamada bu çoğunluk sağlanamazsa, salt çoğunlukla yetinilirdi. Meclis başkanlıkları için meclisteki siyasi parti grupları aday gösteremezlerdi.

1980-2018
12 Eylül 1980 Darbesi sonrası yapılan 1982 Anayasasıyla her iki meclis de kaldırılarak tek meclisli sisteme geri dönülmüştür.

2018-günümüz
2017 Anayasa değişikliği referandumundan sonra, yeni TBMM'nin ilk genel seçimi, 24 Haziran 2018 tarihinde başkanlık sistemi altında yapıldı. Milletvekili sayısı 550'den 600'e çıkarıldı. Ayrıca, güçler ayrılığı ilkesi gereği artık kabine üyeleri kanun tasarıları sunamamaktadır. Bu görev, milletvekillerine bırakılmıştır. Bu değişiklik doğrultusunda kabine üyeleri için parlamentoda ayrılan meclis başkanının sol tarafında bulunan koltuklar kaldırılmıştır.

TBMM'nin yapısı
Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, seçildikleri bölgeyi veya kendilerini seçenleri değil, bütün Milleti temsil ederler. Göreve başlarken aşağıdaki şekilde ant içerler:

Her 5 yılda bir yapılması öngörülen genel seçimler ile her ilden yasalarda belirtilen miktarda üye Yüksek Seçim Kurulu kararı ile mazbata alarak Meclis üyeliğine hak kazanırlar.

Meclis başkanı

Her yeni yasama döneminde Başkanlık seçimi yapılıncaya değin en yaşlı üye Başkan, en yaşlı ikinci üye Başkanvekilliği yapar. Bir yasama döneminde 2 defa başkanlık seçimi yapılır. İlkinde 2 yıl, ikincisinde seçim döneminin bitimine kadar görev yapar.

Başkanlık Divanı
Bir Başkan, dört Başkanvekili, yedi kâtip üye ve üç idare amirinden kurulur. Siyasi partiler sahip oldukları milletvekili sayısı oranında Başkanlık Divanı'nda temsil edilir.

Anayasa'ya göre 94. maddesine göre "Türkiye Büyük Millet Meclisinin Başkanlık Divanı meclis üyeleri arasından seçilen Meclis Başkanı, Başkanvekilleri, katip üyeler ve İdare Amirleri'nden oluşur. Başkanlık Divanı, meclisteki siyasi parti gruplarının üye sayısı oranında divana katılmalarını sağlayacak şekilde kurulur. Siyasi parti grupları başkanlık için aday gösteremezler. Türkiye Büyük Millet Meclisinin başkanlık divanı için, bir yasama döneminde iki seçim yapılır. İlk seçilenlerin görev süresi iki, ikinci devre seçilenlerin görev süresi üç yıldır. Türkiye Büyük Millet Meclisinin Başkanı, Başkanvekilleri, üyesi bulundukları siyasi partinin veya parti grubunun Meclis içinde ve dışındaki faaliyetlerine; görevlerinin gereği olan haller dışında, Meclis tartışmalarına katılamazlar; Başkan ve oturumu yöneten Başkanvekili oy kullanamazlar."

Bu hükümler Meclis Başkanı'nın ve Başkanlık Divanı'nın tarafsızlığını sağlama amacı gütmektedir.

Komisyonlar

Milletvekilliği statüsü
Milletvekilleri bir dönem için seçilirler. Dönem sonunda milletvekili olarak devam etmeleri için tekrar seçilmeleri gerekir. Milletvekilleri belirli bir ilden aday olup seçilirler ancak sadece o ili değil bütün Türk milletini temsil ederler. Devlet memurları, kamuda çalışan görevliler milletvekili adayı olabilmek için bu görevlerinden istifa etmeleri gerekmektedir.

18 yaşını aşan her Türk vatandaşı milletvekili seçilebilir, ancak aşağıdaki özelliklere sahip olanlar milletvekili seçilemez:
 İlkokul mezunu olmayanlar.
 Hırsızlık, dolandırıcılık gibi yüz kızartıcı suçlardan mahkûm olanlar.
 Muaf olmadıkça askerlik hizmetini tamamlamayanlar.
 Taksirli suçlar hariç olmak üzere en az 1 yıl ağır hapis cezası nedeniyle hüküm giyenler.
 Terör eylemi nedeniyle hüküm giyenler.

Milletvekili görevi süresince meclis içinde veya dışında belirttiği oy, söz ve düşünceleri ile ilgili yasama sorumsuzluğuna sahiptir. Bu hak görev süresi sona erse bile devam eder. Milletvekili görevi süresince sorgulanmama, tutuklanmama ve yargılanmama hakkına yani yasama dokunulmazlığına sahiptir. Bu hak görev süresi ile sınırlıdır.

TBMM doğrudan seçimle oluşur ve Türk milleti adına görev yapar. Parlamento'nun öncelikli görevi yürütmeyi denetlemek ve yasama yetkisini kullanmaktır. TBMM'nin çıkardığı yasalar Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenir.

Türkiye Büyük Millet Meclisinin çalışmasında şunlar gözetilir: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, TBMM İç Tüzüğü, Türkiye Cumhuriyeti kanunları, Başkanlık Divanı kararları, mahkeme kararları ve teamüller.

Meclis iç tüzüğü
TBMM'nin çalışma esasları Meclis iç tüzüğünde belirlenmiştir. Bu iç tüzük kurallarını yine meclisin kendisi belirler. 1961 yılında Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu'nun uyguladığı 2 farklı iç tüzük yürürlüğe girdi. 1973 yılında her iki meclisin ortak oturumlarında geçerli olan yeni bir iç tüzük kabul edildi. 1982 Anayasası ile çift meclis uygulaması kaldırıldı ve sadece 1973 yılında kabul edilen iç tüzük uygulanmaya başlandı. Günümüzde de bu 1973 yılında hazırlanan iç tüzük yürürlüktedir.

Merkez teşkilatı

 Genel Sekreterlik
 Özel Kalem Müdürlüğü

Meclis binaları

Günümüze kadar üç meclis binası kullanıldı. Günümüzde kullanılan meclis binası 6 Ocak 1961'de açıldı ve 1998'de bir yenileme çalışması gerçekleştirildi.

İlk meclis binası

İlk Meclis binası, bir bodrum katı üzerinde yer alan tek katlı 22x43 metre ölçülerine sahip, farklı ölçülere sahip dokuz oda ve bir büyük salondan oluşan bir yapıydı. Ön yüzündeki geniş saçakları ve iki balkonu binaya belli bir görkem ve şıklık veriyordu. Kurtuluş Savaşı sırasında bütün askeri ve politik kararların verildiği bu küçük ve fazla kullanışlı olmayan yapı 18 Ekim 1924 tarihine dek kullanıldı. Bina günümüzde Kurtuluş Savaşı Müzesi olarak hizmet vermektedir.

İkinci meclis binası

TBMM'nin ikinci binasının yapımına Mimar Vedat Bey'in projesiyle 1923'te başlandı. Bina çok kısa bir sürede tamamlandı ve 18 Ekim 1924'te hizmete açıldı. İlk binadan aşağı yukarı 50 metre uzağa yapılan yeni bina 36 yıl boyunca kullanıldı ve siyasi tarihimizde birçok önemli karara tanıklık etti.

Binanın içi, bir bodrum katı üzerinde yer alan iki kattan oluşuyordu. Merkezde Genel Kurul salonu yer alıyordu. Üst katın tavanı, Osmanlı motifleriyle dekore edilmişti. Genel Kurul salonunda dinleyiciler için balkonlar ve yıldız motifleriyle süslü duvar panelleri yer alıyordu. Dış cephesi büyük bir giriş, köprü kemerleri ve saçaklarla süslenmişti.

Cumhuriyetin ilk yıllarına tanıklık eden ikinci Meclis binası önemli tarihsel bir dönemde Meclis binası olarak kullanılmıştı. Günümüzde Cumhuriyet Müzesi olarak hizmet vermektedir.

Bugünkü meclis binası

Günümüzde de kullanılmakta olan TBMM'nin üçüncü binasının mimarı, Ankara'da başka birçok önemli devlet yapısının da mimarı olan Avusturyalı mimar Prof. Clemens Holzmeister'dir. Yüksek mimar Ziya Payzın da 1945 yılından binanın bitirilmesine kadarki süreçte Holzmeister tarafından tam yetkiyle görevlendirilerek çalışmıştır.

Ocak 1961'de kullanılmaya başlanan bina, Türkiye Cumhuriyeti'nin gücü ve kalıcılığını da temsil edebilecek şekilde, ciddi, kalıcı ve sağlamlığın ön planda tutulduğu mimari bir dışavuruma sahiptir. Büyüklüğü açısından, dünyanın en büyük parlamento yapılarından biridir.

Bina, 15 Temmuz Darbe Girişimi sırasında havadan bombalandı ve bu saldırı farklı aralıklarda dört kez tekrarlandı. Dört partiden yaklaşık yüz milletvekili bulunmakta iken gerçekleşen ve ikisi ağır olmak üzere on iki polis yaralandığı saldırıda Şeref Kapısı, Dikmen Kapısı ve ziyaretçi girişlerinin yapıldığı bölgelerin hasar görmüştür.

Siyasi partilerin temsili
TBMM'de en az 20 milletvekili ile temsil edilen siyasi partiler grup kurma hakkına sahiptir. Her parti grubunun kendi disiplin kurulu bulunur. Parti başkanı, eğer milletvekili ise doğrudan grup başkanıdır, parti başkanı milletvekili değil ise bir grup üyesi grup içi seçimle grup başkanı seçilir.

Genel seçimlerde milletvekili çıkartan ancak grup kurmak için yeter sayıya sahip olmayan siyasi partiler TBMM Başkanlık Divanı, TBMM Danışma Kurulu ve komisyonlarda temsil edilemezler.

Mevcut milletvekilleri sandalye dağılımı

Yasama dönemleri

Türkiye Büyük Millet Meclisi
TBMM'nin tarihçesi, kurulduğu 23 Nisan 1920 tarihinden 2023 yılına kadar 28 yasama dönemine ayrılır. Yasama dönemleri aşağıda listelenmektedir.

Cumhuriyet Senatosu
15 Ekim 1961 - 12 Eylül 1980 tarihleri arasında "Millet Meclisi" ve "Cumhuriyet Senatosu" olmak üzere iki meclis halinde çalışmıştır.

TBMM'de söz alan yabancı konuşmacıların listesi
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu zaman zaman yabancı devlet adamlarını da ağırlamaktadır. Ancak buradaki protokol duruma göre değişiklik gösterebilir. Yabancı isimlerin konuşma yapabilmesi için Genel Kurul kararı gerekmektedir.

Ayrıca bakınız
Türkiye'de siyaset
Türkiye devlet protokolü
Türk siyasetinde kadınların yeri
Türkiye'deki siyasi partiler listesi
23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı

Notlar

Kaynakça

Dış bağlantılar

 TBMM Yapıları, Fotoğraf Koleksiyonu - SALT Araştırma Merkezi

Türk lirası üstünde görünen yapılar
Tek meclisli yasama organları

Türkiye Büyük Millet Meclisi


Robert Trelford McKenzie (11 September 1917 – 12 October 1981) was a Canadian  professor of politics and sociology, and a psephologist (one who does statistical analysis of elections). He is perhaps best known in Britain as one of the main presenters of the BBC's General Election programmes.

Early life
Born in Vancouver, British Columbia, Canada, the son of William Meldrum McKenzie and Frances (née) Chapman, he was educated at King Edward High School and the University of British Columbia from which he graduated with a BA. He was a lecturer at the same university from 1937 to 1942. In 1943, he joined the Canadian Army and a year later, with the rank of captain, was sent to London where he remained for the rest of his working life.  Leaving the services three years later, McKenzie enrolled at the London School of Economics to study for a doctorate. In 1949, he was given a sociology lectureship, and was promoted to professor in 1964.

Television
He was widely known in the UK for his televised reports on general election results as they were announced on the BBC. He is popularly associated with the swingometer device used in such broadcasts. The swingometer was first introduced in 1955 by Peter Milne, and was later refined by McKenzie and David Butler and used nationally in the 1959 General election for the BBC. At first Butler used the meter, but in 1964 McKenzie enthusiastically took over. He appeared on all BBC election nights from 1955 to 1979, and was later replaced by Peter Snow in 1983 due to McKenzie's death in 1981. In 1980, he introduced and moderated the discussions in each episode of Milton Friedman's television series Free to Choose.

McKenzie famously interviewed Lord Hailsham on the BBC programme Gallery in 1963, asking questions on the then recent scandal involving Conservative cabinet minister John Profumo. Hailsham became increasingly fractious as the interview progressed regarding McKenzie's line of questioning, even though Hailsham was strongly critical of Profumo's conduct.

Other work

He wrote many academic books and papers during his career, including British Political Parties: The Distribution of Power within the Conservative and Labour Parties and Angels in Marble: Working Class Conservatives in Urban England, but it was through television and radio that his name became known. His broadcasting career began when he was requested by the BBC to give occasional talks on the Overseas Service; he was later invited to become involved in dramatic radio and TV, such as appearing as himself on an episode of the British series Yes Minister.

Death

McKenzie died from cancer in 1981.

Publications

British Political Parties : The Distribution of Power Within the Conservative and Labour Parties, 1955; 2nd ed., 1963.
Angels in Marble: Working Class Conservativism in Urban England (with Allan Silver), 1968.

See also
 Richard Dimbleby
 David Dimbleby
 David Butler

Notes

External links
Entry about McKenzie from the London School of Economics
BBC Archive - Swingometer
British Political Parties — Thirty Years after Robert McKenzie
Don't mean a thing if it ain't got that swing

1917 births
1981 deaths
Psephologists
Deaths from cancer
Canadian sociologists
Canadian military personnel from British Columbia
BBC television presenters
Academics of the London School of Economics
Academic staff of the University of British Columbia
Canadian emigrants to England
Canadian Army personnel of World War II
Canadian Army officers
Canadian expatriates in the United Kingdom
Canadian political scientists

Robert McKenzie (psephologist)


Hill & Wang este o editură de carte americană focalizată pe istoria Americii, pe istoria lumii și pe politică. Ea este o divizie a grupului editorial Farrar, Straus and Giroux.

Hill & Wang a fost fondată în 1956 ca o editură independentă de către Arthur Wang (1917/1918–2005) și Lawrence Hill, care lucrau amândoi la editura lui A. A. Wyn. Cei doi au cumpărat dreptul de editare a mai multor cărți deținut de Wyn și au început să publice piese de teatru în cadrul seriei Dramabooks, mai întâi în formatul trade paperback și apoi într-un nou format. Seria includea cărți scrise de Jean Cocteau, Arthur L. Kopit și Lanford Wilson. În 1959 Arthur Wang a dobândit dreptul de editare a scrierii memorialistice despre Holocaust a lui Elie Wiesel, Noaptea, care fusese refuzată de mai mulți editori de limba engleză, și a publicat această carte în 1960. Fondatorii editorii au continuat să extindă portofoliul Hill & Wang prin includerea unor autori ca Roland Barthes, Langston Hughes și istoricii americani Stanley Kutler și William Cronon.

În 1971 cei doi proprietari fondatori au vândut compania Hill & Wang grupului editorial Farrar, Straus and Giroux, iar marca Hill & Wang a continuat să fie recunoscută pentru calitatea înaltă a lucrărilor de non-ficțiune pe care le-a publicat. Mai recent, ea a publicat autori precum Cass Sunstein, Philip Gura, John Allen Paulos, Melvyn Leffler, Thomas Bender, William Poundstone, Woody Holton și Eric Rauchway.

Marca editorială a lansat, de asemenea, o linie editorială grafică, "Novel Graphics", când a publicat o adaptare grafică a Raportului Comisiei 9/11 realizată de Sid Jacobson și Ernie Colón. De atunci ea a publicat mai multe biografii grafice și lucrări de jurnalism grafic, precum și o adaptare grafică a Constituției Statelor Unite ale Americii.

Autori notabili
 Elizabeth A. Fenn, Encounters at the Heart of the World, Hill & Wang, 2014. Premiul Pulitzer pentru istorie .
 Elie Wiesel, Night, Hill & Wang, 1960, 2006.
 Woody Holton, Unruly Americans and the Origins of the Constitution (Hill Hill & Wang, 2007). Finalistă în competiția pentru National Book Award
 William Pfaff, Barbarian Sentiments: How the American Century Ends (Hill Hill & Wang, 1989). Finalistă în competiția pentru National Book Award
 Philip Gura, American Transcendentalism (Hill Hill & Wang, 2007). Nominalizată la Premiul National Book Critics Circle
 Roland Barthes, numeroase lucrări traduse.

Note

Legături externe
 Hill & Wang
 Farrar, Straus and Giroux

Edituri din Statele Unite ale Americii

Hill & Wang


Campanula mairei er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Marokkó.

Tilvísanir

Bláklukkur

Campanula mairei


Tensión efectiva es la fuerza normal repartida por unidad de área que se transmite de partícula a partícula en un agregado de partículas o rocas. Se puede definir como la tensión, según la tensión aplicada σij y la presión de los poros p, que controla el comportamiento de tensión o resistencia del suelo y la roca (o un cuerpo poroso genérico) para cualquier valor de presión de poro o, en otros términos, la tensión que se aplica sobre un cuerpo poroso seco (es decir, en p = 0) proporciona el mismo comportamiento de tensión o fuerza que se observa en p ≠ 0. Se aplica fundamentalmente en materiales geológicos compuestos por partículas aunque el concepto es válido para cualquier material poroso.

La tensión efectiva es la responsable, por ejemplo, de que el agua escape de la arena mojada al presionarla. La tensión efectiva entre los granos de arena aumenta expulsando el agua en su interior. El estudio de la tensión efectiva en el suelo es básico para comprender la estabilidad de taludes, el asiento de una estructura o la licuefacción de un suelo, especialmente durante un terremoto.

Discusión técnica
Karl von Terzaghi fue el primero en proponer una fórmula para la tensión efectiva en 1936. Para él, el término "efectiva" daba entender la tensión calculada que era efectiva en suelos que se movían o que causaban desplazamientos. Esta tensión representaba la media de la tensión soportada por el esqueleto del suelo.

La tensión efectiva (σ') que actúa en un suelo se calcula a partir de 2 parámetros, tensión total (σ) y tensión intersticial o presión de los poros de agua (u) de acuerdo con la siguiente fórmula:

Habitualmente, para ejemplos simples

Referencias
<div class="references-small">
 Das, Braja, 2005, Fundamental of Geotechnical Engineering - 2nd ed, ISBN 978-0-534-49294-6

Mecánica de suelos

Tensión efectiva


أوكيو ش.م.ع.م  عُرفت سابقاً باسم شركة النفط العمانية (بالإنجليزية: OOC) هي شركة تجارية مملوكة بالكامل لحكومة سلطنة عمان من خلال جهاز الإستثمارالعماني.

تتنوع أنشطة أوكيو في قطاعات عدة مثل البنية التحتية ونقل الطاقة وتكرير النفط وإنتاج البتروكيماويات وتسويق النفط وتوليد الطاقة، وتتوزع عملياتها في ١٧ دولة مختلفة. يبلغ إنتاج أوكيو من النفط حوالي 200 ألف برميل يومياً حسب تقرير شهر يونيو 2022.

تاريخ الشركة

1982 - 2000
 1982 - شركة مصفاة نفط عمان: تأسست شركة أوكيو تحت اسم شركة مصفاة عمان في عام بطاقة تصل إلى 50 ألف برميل في اليوم.

 1996 – شركة النفط العمانية: تأسست شركة النفط العمانية من قبل حكومة سلطنة عُمان.

 2000 – تأسست شركة منفصلة للغاز أطلق عليها اسم شركة الغاز العمانية.

2001 - 2010
 2003 – تم تأسيس شركة النفط العمانية للتسويق (نفط عُمان).

 2006 – تم تأسيس شركة عُمان للتجارة الدولية، وتم تأسيس القسم التجاري في نفس العام.

 2007 – تم إنشاء شركة المصافي والبتروكيماويات العمانية وذلك بدمج شركة مصفاة عُمان وشركة مصفاة صحار.

 2009 – تم تأسيس شركة النفط العمانية للإستكشاف والإنتاج.

 2010 – تم إطلاق برنامج التفاحة والذي يهدف إلى دمج شركة المصافي والبتروكيماويات والشركة العمانية للبولي بروبلين والشركة العمانية للعطريات المحدودة.

2011 - 2020
 2011 – بعد المرحلة الأولية من الإندماج، تم تأسيس شركة أوربك.

 2013 – إستحوذت أوكيو على شركة أوكسيا ومقرها في ألمانيا.
 2014 – بدأ بناء مشروع تطوير مصفاة صحار.

 2017 – الإعلان عن مشروع مشترك بين شركة النفط الكويتية العالمية وأوكيو لتطوير مصفاة الدقم ومجمع البتروكيماويات. وفي نفس العام، بدأت الشركة العمانية للصهاريج التابعة لأوكيو ببناء محطة تخزين النفط الخام بالقرب من منطقة رأس مركز.

 2018 – اطلاق برنامج نخلة، وفي نفس العام بدأ إنشاء مصفاة الدقم، وكذلك الأعمال الأساسية لمشروع صلالة لغاز البترول المسال ومشروع أمونيا صلالة.

 2018 – مشروع تحسين مصفاة صحار.

 2019 – اندمجت مجموعة أوربك مع شركة النفط العمانية وحصلت الشركة المشتركة على تسمية أوكيو وهي إختصار لكلمتي «عمان» و«الجودة» باللغة الإنجليزية.
 2020 – أوكيو وبالإشتراك مع وزارة التراث والسياحة يعلنان عن إفتتاح المركز السياحي بمركز الأثار بولاية دبا.

2021 - الآن
 سبتمبر 2021 – توقيع اتفاقية تطوير مشتركة بين أوكيو، ماروبيني كوربوريشن، لندي ودوتكو لتطوير مشروع الهيدروجين الأخضر والأمونيا الخضراء في صلالة.
 ديسمبر 2021 – افتتاح مشروع مجمع لوى للصناعات البلاستيكية في صحار والذي بدأ العمل عليه في مايو 2020.
 يوليو 2022 – وقعت أوكيو اتفاقية مع وزارة التعليم العالي والبحث العلمي والابتكار، وتمت الموافقة على تمويل إنشاء الكليات المهنية وذلك بتخصيص مبلغ 20,000 ريال عماني لتمويل وتجهيز عدد من مختبرات الكليات المهنية التابعة للوزارة.

الشركات الفرعية
 شركة النفط العمانية

 شركة أوربك

 شركة النفط العمانية للاستكشاف والإنتاج

 شركة الغاز العمانية

 شركة صلالة للميثانول

 الشركة العمانية العالمية للمتاجرة

 شركة أوكسيا

 مشروع صلالة للغاز البترولي المسال

 مصفاة الدقم

الموظفين
يعمل في أوكيو بناءا على تقرير أوكيو للاستدامة 2020 أكثر من 6000 موظف من 53 جنسية مختلفة، ويشكل من أعمارهم تحت الـ 40 عاماً نسبة 80٪ من إجمالي الموظفين طبقا.

مجلس الإدارة
 ملهم بن بشير الجرف (رئيس مجلس الإدارة)

 سعيد بن عبد الله الحاتمي (نائب رئيس مجلس الإدارة)

 طلال بن حامد العوفي (الرئيس التنفيذي)

مراجع

مصادر خارجية
 الموقع الإلكتروني لشركة النفط العمانية

شركات النفط والغاز في سلطنة عمان
شركات مقرها في مسقط (عمان)
شركات موارد غير متجددة أسست في 1937
شركات موارد غير متجددة أسست في 1982
شركات وطنية للنفط والغاز

شركة النفط العمانية


OMX Stockholm 30 (OMXS30) este un indice bursier al Bursei de Valori din Stockholm și cuprinde cele mai tranzacționate 30 de companii din Suedia.

Componente

Note

Legături externe
Lista oficială a componentelor OMXS30 (în engleză)
 Pagina Bloomberg pentru OMX:IND (în engleză)

OMX
Indici bursieri din Suedia

OMX Stockholm 30


Harry Dean Stanton (født 14. juli 1926, død 15. september 2017) var en amerikansk filmskuespiller og sanger. Han var kendt fra film som Alien, Paris, Texas og Den grønne mil.

Eksterne henvisninger
https://www.youtube.com/watch?v=XhCuH_wVd2Q

Skuespillere fra Kentucky

Harry Dean Stanton


, ou Le Goût du crime au Québec, est une série télévisée policière australienne et néo-zélandaise diffusée depuis le  sur Network 10 et TVNZ 1, le  aux États-Unis sur , chaîne de streaming du groupe AMC Networks, et le  au Royaume-Uni sur Alibi.

En France, la série est diffusée depuis le  sur , en Suisse le  sur RTS Un, et au Québec depuis le  sur AddikTV.

Synopsis
La série raconte les aventures d'Alexa Crowe, une ancienne policière d'origine néo-zélandaise qui travaille comme consultante pour la police de Melbourne. Elle enquête sur des affaires de meurtre non élucidées que lui transmet un ancien collègue, l'inspecteur Kieran Hussey. Elle est épaulée dans ses investigations par Madison Feliciano, une ancienne hackeuse entrée dans la police scientifique à seize ans pour éviter une inculpation. Veuve depuis quelques années, Alexa se change les idées en fabriquant du pain au levain qu'elle livre au Baristas Café, tenu par George Stathopoulos.

Dans la seconde saison de la série, Alexa retourne vivre dans son pays natal pour se rapprocher de son frère Will, emprisonné pour escroquerie. Installée à Auckland, elle continue ses enquêtes, cette fois pour le compte de l'inspecteur Harry Henare, une relation de Kieran qui lui soumet des affaires de mort suspecte. Madison, en congés de longue durée, vient habiter chez elle et l'assiste à nouveau. Alexa fabrique toujours du pain qu'elle livre désormais à Reuben Wulf, propriétaire du Reuben's.

Distribution

Acteurs principaux
 Lucy Lawless  : Alexa Crowe
 Ebony Vagulans  : Madison Feliciano, l'assistante d'Alexa
  : l'inspecteur Kieran Hussey
 Rawiri Jobe  : l'inspecteur Harry Henare (saison 2)
   : George Stathopoulos, le propriétaire du Baristas Café (saison 1)
   : Reuben Wulf, le propriétaire du Reuben's (saison 2)
  :  (saison 1)
 Kate McCartney : Dawn, la voisine d'Alexa (saison 1)
 Martin Henderson : Will Crowe, le frère d'Alexa (saison 2)
 Todd River : Capitaine Thunderbolt, le chat de compagnie (tigré gris) d'Alexa à Melbourne (saison 1)
 Zeppelin : Chowder, le chat de compagnie (tigré roux) d'Alexa à Auckland (saison 2)

Invités notables
 Lindsay Farris : Dylan Giroux
 Danielle Cormack : Nikki Malone
 Don Hany : Roger Sims
 Lisa Hensley : la cheffe Brenda Levine
 Alin Sumarwata : Morgana Finch
 Mavournee Hazel : Zoe Swan
 Alicia Gardiner : Joanne Argus
 Magda Szubanski : Miranda Lee
 Nadine Garner : Katrina Logan
 Jane Harber  : Chloe Angel, une voyante
 William Shatner : Barton Wallwork
 Renee O'Connor : Clarissa Klein
 Madeleine Sami : Lena
 Bruce Hopkins : Tony Danovich

Épisodes

Aperçu de la série

Première saison (2019)
 L'Appel du devoir ()
 Vieilles connaissances ()
 Du lycra sinon rien ()
 Une recette presque parfaite ()
 Colosse au pied d'argile ()
 Et un podcast de plus ()
 Souvenirs, souvenirs ()
 Macabre découverte ()
 Extra lucide ()
 Miroir, mon beau miroir ()

Deuxième saison (2021)
Fin , Network 10, TVNZ, Acorn TV et le distributeur DCD Rights renouvellent le contrat pour la diffusion d'une seconde saison de dix épisodes. Celle-ci commence le  sur TVNZ 1, le  sur Acorn TV pour les États-Unis et le Royaume-Uni, et est prévue pour le milieu de l'année 2022 sur Network 10.

 L'Appel du large ()
 Vague mortelle ()
 Un meurtre et des paillettes ()
 Au fil de l'histoire ()
 Les Raisins de la colère ()
 Sommeil fatal ()
 C'est pour mieux te tromper mon enfant ()
 Empire en toc ()
 Tourisme extrême ()
 Plaisir et douleur ()

Troisième saison (2022)
En , le contrat pour la diffusion d'une troisième saison est annoncé par Acorn TV.

Notes et références

Liens externes

Série télévisée créée en 2019
Série télévisée australienne des années 2010
Série télévisée australienne des années 2020
Série télévisée néo-zélandaise des années 2010
Série télévisée néo-zélandaise des années 2020
Série télévisée de Network 10
Série télévisée de TVNZ

My Life Is Murder


السلاطنية قرية تابعة إداريا إلى ولاية سيدي بوزيد وتقع على الطريق الوطنية 3.

انظر أيضا
ولاية سيدي بوزيد

قرى ولاية سيدي بوزيد

السلاطنية


Bathinda is a city and municipal corporation in Punjab, India. The city is the administrative headquarters of Bathinda District. It is located in northwestern India in the Malwa Region,  west of the capital city of Chandigarh and is the fifth largest city of Punjab.

Bathinda is home to the Maharaja Ranjit Singh Punjab Technical University, Central University of Punjab and AIIMS Bathinda. The city is also home to two modern thermal power plants, Guru Nanak Dev Thermal Plant and Guru Hargobind Thermal Plant at Lehra Mohabbat. Also located in the city is a fertilizer plant, two cement plants (Ambuja Cements and UltraTech Cement Limited), a large army cantonment, an air force station, a zoo, and a historic Qila Mubarak fort.

History
Bhatinda was changed to Bathinda to conform to the phonetical expression as locally pronounced. According to Henry George Raverty, Bathinda was known as Tabar-i-Hind (Labb-ut-Twarikh) or Tabarhindh, which roughly translates as 'Gateway to India'. The earliest mention of Tabar-i-Hind occurs in the Jami-Ul-Hakayat written about 607 Hijri or 1211 AD.

In 1004, Mahmud of Ghazni besieged and captured the local fort, which was located on the route from the northwest into the rich Ganges valley.
It was ruled by
In 1190, Muhammad of Ghor  attacked and occupied the fort of Bathinda. Prithviraj Chauhan, the ruler of this region, managed to recover possession of the fort thirteen months later in 1191 after the First Battle of Tarain. However, Prithviraj Chauhan was killed in the Second Battle of Tarain and the fort of Bathinda once again came under the control of Muhammad Ghori.

In 14th century present region of bathinda was ruled by Bhati and Bhanot rulers of that time.

1488, Bathinda was conquered by Rao Bika, son of Jodha of Mandore (founder of Jodhpur) and became part of Bikaner princely state.

Bathinda was an important fort in the area from Delhi to Lahore during the time of the Delhi Sultanate.

In 1634, a battle named Battle of Lahira (at Lahira in Bathinda) was fought between Guru Hargobind and Mughals.

The town had become an important trade and commercial centre under Mughal rule and the Mughal Emperors such as Akbar and Aurangzeb undertook many projects to enhance the fort of Bathinda.

In circa 1754, the town was conquered by Maharaja Ala Singh, the Maharaja of Patiala and since then it followed the history of erstwhile princely state of Patiala. With the dawn of independence and merger of Patiala and East Punjab States into a division called Patiala and East Punjab States Union (PEPSU), Bathinda became a full-fledged district with headquarters at Bathinda city.

Demographics

Population
As per provisional reports of Census India, population of Bathinda city in 2011 is 285,813; male and female are 151,782 and 134,031 respectively. The sex ratio of Bathinda city is 868 females per 1000 males. The number of literate people in Bathinda city are 211,318 of which 118,888 are males while 92,430 are females, average literacy rate is 82.84 percent of which male and female literacy is 87.86 and 77.16 percent respectively. Total children (ages 0 to 6) in Bathinda city are 30,713: 16,472 boys and 14,241 girls. Child sex ratio of girls is 865 per 1000 boys.

Religion
Hinduism is the majority religion in Bathinda city with 62.61% people following the faith. Sikhism is the second most popular religion in the city which is followed by 35.04% of the people. Minorities are Muslims, Christians, Buddhists and Jains. Sikhs count for 70.89% of the population in Bathinda District on a whole in spite of not being a majority in the city.

Geography and climate
Bathinda is in the northwestern region of India and is a part of the Indo-Gangetic alluvial plains. The exact cartographic co-ordinates of Bathinda are . It has an average elevation of 201 metres (660 ft).

Bathinda's climate corresponds to semi-arid with high variation between summer and winter temperatures. Average annual rainfall is relatively low, in a range of 20 mm to 40 mm.

In recent times, Summer temperatures of 49 °C (120 °F) and winter temperatures of 1 °C (about 33 °F) were not unknown in Bathinda, lowest being -1.4 °C (29.48 °F) in the winter of 2013

Government and politics
Bhatinda city is governed by Municipal Corporation Bhatinda. The administrative wing is headed by Municipal Commissioner Bikramjit Singh Shergill, while the elected wing is headed by Mayor.

Transportation
Bhatinda Railway Station has connectivity to most of the major cities in India. Four national highways: NH 7 (Fazilka - Badrinath National Highway), NH 54 (Kenchiyan, Hanumangarh - Pathankot National Highway), NH 148B   (Bathinda to Kotputli) and NH 754 (Bathinda to Jalalabad, Fazilka) pass through/near the city.

Education

College education
Colleges within Bathinda include:

Central university of Punjab

 Adesh University
 Adesh Institute of Medical Sciences and Research
 Akal University, Talwandi Sabo
 DAV College, Bathinda
 Government Rajindra College, Bathinda
 Guru Kashi University
 Bathinda College of Law
Institute of Hotel Management, Catering Technology and Applied Nutrition, Bathinda

DAV College, Bathinda
Established in 1969, the college is a pioneer of education in the region.

Central University of Punjab

The Central University of Punjab Bathinda (Punjab) has been established through the Central Universities Act 2009 which received the assent of the President of India on 20 March 2009. Its territorial jurisdiction extends to the whole State of Punjab.

It started its functioning from Camp Office in April 2009, which happens to be the residence of the Vice Chancellor, and from November 2009 it shifted to its City Campus spread over an area of 35 acres. Construction of the main campus has started on 540 acres of land in Ghudda Village (21.5 km from Bathinda ISBT) on Badal Road. Engineers India Limited, a Navratna Public Sector Undertaking, is providing PMC services for the project.

Maharaja Ranjit Singh Punjab Technical University
Maharaja Ranjit Singh Punjab Technical University (MRSPTU), formerly Maharaja Ranjit Singh State Technical University, is a State technical university of Punjab located in Bathinda, Punjab, India. It was established in 2015 and has jurisdiction over 11 districts namely Bathinda, Ferozepur, Moga, Faridkot, Sri Muktsar Sahib, Barnala, Mansa, Sangrur, Patiala, Fatehgarh Sahib and Fazilka. University will function from upgraded Giani Zail Singh Punjab Technical University Campus.

Adesh Institute of Medical Science and Research
Adesh Institute of Medical Sciences & Research (AIMSR) is a private not for profit Medical College associated with a 750-bed Tertiary Care Teaching hospital. It has 150 M.B.B.S. annual seat intake. The college is located on the Barnala Bathinda Highway. The college was established in 2006 under Adesh Institutions. AIMSR is approved by Medical Council of India and permitted by Ministry of Health & Family Welfare. It was affiliated to Baba Farid University of Health Sciences, Faridkot from 2006 to 2011 MBBS Admissions Batch and is affiliated to Adesh University, Bathinda starting 2012.

Notable people
Baba Ratan Hindi, who claimed to be the first Indian Muslim
Harbhajan Mann, actor and singer
Rajinder Gupta, businessman, founder of TridentGroup
Mehar Mittal, actor and producer
Mayank Markande, cricketer
Gurpreet Singh, artist
Manny Aulakh, Canadian international cricketer
Avneet Sidhu, Commonwealth games gold-winning shooter
Parduman Singh Brar, Shotputter, Asiad gold medallist
Balkar Sidhu, singer
Amrit Maan, actor, singer and lyricist
Balwant Gargi, writer and dramatist
Riaz ur Rehman Saghar, Pakistani poet and lyricist
Gurdial Singh, novelist
Kuldeep Manak, singer
Janmeja Singh Sekhon, politician
Sunny and Inder Bawra, composer duo
Kul Sidhu, theatre artist and actress
Mehreen Pirzada, actress

Environmental Issues
There has been increasing incidence of various types of cancer in and around Bathinda. It is attributed to the presence of polluting industries and the indiscriminate use of modern pesticides and other toxic materials in farming. A 2007 epidemiological study found that the surface waters of Bathinda are contaminated with arsenic, cadmium, chromium, selenium and mercury primarily due to the discharge of untreated waste water from surrounding industries. Unscientific farming practices, that emerged after the introduction of Green Revolution, are also alleged to be a reason for growing incidence of not just cancer but also, high rates of spontaneous abortions, reproductive ailments, genetic deformities, anaemia, diarrhoea, vomiting, fluorosis and a host of skin ailments including rashes and boils. Many young couples are also reported to be migrating out to save their children from adverse effects. Hence the government has completely banned the use of ground water in the city for drinking purposes.

In the cleanliness survey, conducted by the Union Ministry of Urban Development, Bathinda scored an all-India rank of 79 and number 1 rank in Punjab.

Suburbs of Bathinda
 Bhucho Mandi 15 km
 Goniana 14 km
 Maur Mandi  69 km
 Rampura Phul  420 km
 Talwandi Sabo 69 km
 Raman 42 km
 Sangat, India 69 km
 Bhagta Bhai, Kotha Guru ka 35 km

See also
 Bathinda district

References

External links

 Official website of Bathinda district

Articles containing potentially dated statements from 2001
All articles containing potentially dated statements

Bathinda


Obergeißendorf ist ein Ortsteil der Stadt Berga/Elster im Landkreis Greiz in Thüringen.

Geographie
In einem Zwischental des südöstlichen etagenmäßigen Hochplateaus über der Elsterniederung liegt der Ortsteil Obergeißendorf. Das Gelände ist sehr kupiert. An den Hängen und auf den Anhöhen steht Wald. Über die Kreisstraße 209 ist der Ortsteil verkehrsmäßig erschlossen.

Geschichte
Am 9. Januar 1454 wurde Obergeißendorf in einem Lehnbrief vom Herzog Friedrich von Sachsen erstmals urkundlich erwähnt.
Die ersten Häuser wurden entlang des Dorfbaches gebaut; Kirche und Schule folgten. Ein Rittergut gab es auch im Ort; das wohl älteste Gebäude wurde Ende der 1980er Jahre abgerissen. Die Mühle, die 1824 das Schankrecht erhielt, wurde 1564 errichtet. Der Mühlenbetrieb wurde um 1913 eingestellt.

Nach dem Wiener Kongress kam das Dorf 1815 zum Großherzogtum Sachsen-Weimar-Eisenach. Seit 1920 gehört das Gebiet zu Thüringen. Nach dem Zweiten Weltkrieg lag der Ort in der sowjetischen Besatzungszone, ab 1949 in der DDR. Am 1. Juli 1961 wurden Ober- und Untergeißendorf zur Gemeinde Geißendorf vereint. 30 Jahre später folgte die Eingemeindung nach Berga/Elster.

Wirtschaft
In der ursprünglich dörflichen Gemeinde siedelte sich auch Kunsthandwerk und Gewerbe an. Die Landwirtschaft als früherer Haupterwerbszweig spielt im Vergleich zu früher nur noch eine untergeordnete Rolle.

Weblinks

Einzelnachweise

Ort im Landkreis Greiz
Berga/Elster
Ersterwähnung 1454
Ehemalige Gemeinde (Landkreis Greiz)
Gemeindeauflösung 1961

Obergeißendorf


Trombosit veya kan pulcukları, kan pıhtılarının oluşumunda görev alan hücre parçalarına verilen isimdir. Platelet olarak da adlandırılır. Düşük trombosit seviyeleri veya fonksiyon anormallikleri (disfonksiyon) kanamaya yatkınlığı artırırken, yüksek trombosit seviyeleri -çoğunlukla asemptomatik- tromboz (damarda kanın pıhtılaşması) riskini yükseltir.

Tanım ve anatomi
Kan pulcukları çok sayıda granül içeren renksiz hücre parçalarıdır. Çapları 1,5-3,0 μm arasında değişir. İnsanlarda eritrositler (alyuvarlar) gibi, anükleer (çekirdeksiz) ve disk şeklindedirler (diskoid). Hücre zarının sitoplazma içine doğru parmak şeklinde girmesi sonucu oluşan ve yüzeye açılan bir kanal sistemine sahiptirler. Bu kanal sistemine kanaliküler sistem adı verilir. Ayrıca RNA ve birkaç farklı granül tipi içerirler.

Kan pulcukları granülleri
Kan pulcukları lizozomları veya Lambda granülleri: asit hidrolazlar içeren, 175-200 nm çapındaki granüller.
 Delta granülleri: ADP, ATP, kalsiyum iyonları, pirofosfat ve serotonin (plazmadaki serotonini alarak depolarlar) içeren, 250-300 nm çapındaki granüller.
 Alfa granülleri: fibrinojen, faktör V, vitronektin, trombospondin ve von Willebrand faktörü içeren, 300-500 nm çapındaki granüller.

Granüllerin içerdikleri maddeler iltihaplara verilen tepkide ve hemostazda rol alırlar.

Fizyoloji

Kan pulcukları yapımı
Kan pulcukları, iliğin megakaryosit diye adlandırılan büyük ve multinükleer olan hücrelerinin parçalarından oluşur. Megakaryosit parçaları sistemik dolaşıma girince kan pulcukları olarak adlandırılırlar.

Başlıca karaciğer tarafından üretilen trombopoietin hormonu kan pulcukları yapımını uyarır ve çoğalmasını kontrol eder.

Dolaşım
Kan pulcuklarının dolaşımdaki ömrü 9-10 gündür. Daha sonra dalakta ayrıştırılır. Hiposplenizm (dalağın fonksiyonunda azalma veya yok olma) yüksek kan pulcukları sayımlarına, hiperslepnizm (dalağın aktivitesinde anormal artış) düşük trombosit sayımlarına neden olabilir.

Görevi
Kan pulcukları kollajen ile temas ettiklerinde aktive olurlar. Damarın içindeki endotel bir şekilde hasar gördüğünde altındaki kollajen (bağ dokusu) açığa çıkar, aktive olan kan pulcukları kollajene bağlanır. Hasarlı bölge üzerine kan pulcukları kümelenir ve trombotik tıkaç oluştururlar. Bunun (oluşan tıkacın) sonucu olarak da ihtiva ettikleri granüllerin içeriğini ortama boşaltırlar. Ortama boşaltılan bazı maddeler yüzünden kan pulcukları birbirlerine bağlanırlar, yeni gelen kan pulcukları hasarlı yüzeye bağlanmış kan pulcukları bağlanır. Ayrıca granüllerin içeriği ortama boşaldığında ortaya çıkan serotonin salınımı damar duvarındaki düz kasların kasılmasına neden olarak hasarlanmış bölümden kan akımını engeller. Bunun nedeni serotoninin vazokonstrüktör olmasıdır. Ayrıca agregasyon sırasında kan pulcuklarında yüksek oranda bulunan miyozin ve aktin filamentleri kasılarak oluşan tıkacı güçlendirirler. Kan pulcukları plazmada bulunan fibrinojene ilave olarak fibrinojen salgılar. Bunun sonucu olarak pıhtılaşma sırasında daha çok fibrinojen fibrine dönüşerek, daha çok (trombosit ve diğer) kan hücrelerinin tutunacağı fibröz ağ oluşturur.

von Willebrand faktörü hasarlı damar duvarına yapışarak kan pulcuklarının buraya tutunmasını kolaylaştırır. Bu nedenle koagülasyon için önemlidir ve von Willebrand faktörü eksikliği veya bozukluğunda koagülasyon bozuklukları görülür. von Willebrand faktörünün eksikliğinden kaynaklanan hastalığa von Willebrand hastalığı denmektedir.

Damar duvarı prostasiklin (PGI2) isimli, kuvvetli bir trombosit agregasyon inhibitörü (engelleyici) sentezler. Böylece kan pulcukları tıkacı sadece hasarlı bölgede oluşur, yayılamaz.

Aktivatörler
Bilinen birçok kan pulcukları aktivatörü (etkinleştirici) vardır. Bunlardan bazıları:
 Kollajen, özellikle von Willebrand faktörü ile beraber
 Trombin
 Tromboksan A2
 ADP
 Konvulksin

İnhibitörler
 Prostasiklin
 Nitrik oksit

Hastalıklar
Sağlıklı bir insandaki trombosit sayımı 250-500 x 109/L kan arasındadır.

Trombositopeni (düşük trombosit sayımı) ve trombositoz (yüksek trombosit sayımı) koagülasyon problemlerinin ortaya çıkmasına neden olabilir. Kaba bir anlatımla, düşük trombosit sayımı kanama riskini yükseltirken, yüksek trombosit sayımı tromboz riskini yükseltir.

 Düşük trombosit sayımına neden olabilecek bazı bozukluklar:
 Trombositopeni
 İdiopatik trombositopenik purpura
 Trombotik trombositopenik purpura
 İlaçlara bağlı oluşan trombositopeni, örneğin: heparine bağlı trombositopeni (HIT)
 Gaucher hastalığı
 Aplastik anemi
 Trombosit disfonksiyonuna (fonksiyonda azalma veya yok olma) veya düşük sayıma neden olabilecek bazı bozukluklar:
 HELLP sendromu
 Hemolitik-üremik sendrom
 Kemoterapi
 Yüksek trombosit sayımına neden olabilecek bazı bozukluklar:
 Trombositoz
 Trombosit adezyon (bağlanma-yapışma) veya agregasyonu (kümelenme) bozukluklarından bazıları:
 Bernard-Soulier sendromu
 Glanzmann trombastenisi
 Scott sendromu
 von Willebrand hastalığı
 Trombosit metabolizması bozukluklarından bazıları:
 Düşük siklooksigenaz aktivite, konjenital (doğuştan) veya ilaca bağlı olabilir.

Ayrıca bakınız
 Hemostaz
 Koagülasyon
 Troamkasyon

Dış bağlantılar
 Trombositler, yapısı ve görevleri, şemalar - uludag.edu.tr - Doç. Dr. İlkin Çavuşoğlu (Türkçe)
 Kan fizyolojisi üzerine genel bilgi, trombosit tanımı ve kan pıhtılaşması mekanizmasının detaylı anlatımı - aof.edu.tr (Türkçe)
 Platelet Disorder Support Association (İngilizce)
 Platelet Disorders - clevelandchlinicmeded.com - Rachied Baz, MD & Tarek Mekhail, MD (İngilizce)

Kan hücreleri
Pıhtılaşma sistemi

Trombosit


Elementele transactinide (transactinoide) sunt elementele chimice sintetice cu număr de ordine Z≥ 104. Toate sunt elemente radioactive. Prin definiție, sunt și elemente transuraniene (au număr de ordine Z≥ 93).

Elementele transactinide cunoscute până în prezent sunt Rutherfordiu (Rf, Z= 104), Dubniu (Db, Z= 105), Seaborgiu (Sb, Z= 106), Bohriu (Bh, Z= 107), Hassiu (Hs, Z= 108), Meitneriu (Mt, Z= 109),  Darmstadtiu (Ds, Z= 110), Roentgeniu (Rg, Z= 111), Coperniciu (Cn, Z= 112), Nihoniu (Nh, Z= 113), Fleroviu (Fl, Z= 114), Moscoviu (Mc, Z= 115), Livermoriu (Lv, Z= 116), Tennessin (Ts, Z= 117) și Oganesson (Og, Z= 118).

Elemente chimice
Radioactivitate

Element transactinid


Thomas Richard Underwood, né le  à Londres et mort en 1835, est un aquarelliste et géologue britannique.

Biographie
Thomas Richard Underwood naît le  au 43 Lamb's Conduit Street, Holborn à Londres. Il est fils unique de Thomas Underwood (mort en 1808) et de sa femme, Susannah (morte en 1804/1805).

Selon lODNB, on ne sait rien de son éducation précoce ou de sa formation au dessin à l'aquarelle. Selon le Bryan's Dictionary of Painters and Engravers, il étudie chez le  Monro et exerce à Londres, s'adonnant à l'art plus comme un passe-temps que comme une profession.

Il se trouve en France à la rupture de la paix d'Amiens.

Peintre paysagiste et topographe, il exécute un certain nombre de sujets marins, par exemple Une côte rocheuse et Un navire dans un estuaire. Il peint également des sujets intérieurs comme A Cottage Beneath the Mountains. Certains de ses dessins sont présentés à l'exposition de Cooke à Soho Square. En 1802, il illustre le deuxième volume de l'important ouvrage de Philip Rashleigh sur les minéraux britanniques et, en 1823, il est élu membre de la Geological Society.

Thomas Richard Underwood meurt en 1835.

Références

Annexes

Bibliographie

Classement par ordre chronologique :

Liens externes

Naissance en février 1772
Naissance à Londres
Aquarelliste britannique
Géologue britannique
Décès en juillet 1835
Décès à 63 ans

Thomas Richard Underwood