නොබෙල් ත්‍යාගය ස්කැන්ඩිනේවියානු කමිටු විසින් විද්‍යාත්මක දියුණුවන් ඇගයීම උදෙසා වාර්ෂිකව පිරිනමනු ලබන ජාත්‍යන්තර සම්මානයකි. ඩයිනමයිට් සොයාගනු ලැබූ ස්වීඩන් ජාතික රසායනඥ ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල්(Alfred Nobel) ගේ අවසන් කැමැත්ත මත 1885දී නොබෙල් ත්‍යාගය පිහිටුවන ලදී. භෞතික විද්‍යාව, රසායනික විද්‍යාව, කායික විද්‍යාව සහ වෛද්‍ය විද්‍යාව, සාහිත්‍යය සහ සාමය උදෙසා වූ ත්‍යාග ප්‍රථමයෙන් පිරිනමන ලද්දේ 1901 වසරේදීය.

නොබෙල් සාම ත්‍යාගය නොර්වේහි ඔස්ලෝ නුවරදීත් අනිකුත් ත්‍යාගයන් ස්වීඩනයේ ස්ටොක් හෝල්ම් නුවරදීත් ප්‍රදානය කරනු ලබයි.සෑම නොබෙල් ත්‍යාගයක්ම සලකනු ලබන්නේ අදාල ක්ෂේත්‍රයේ ගෞරවාන්විතම සම්මානය ලෙසිනි.

ස්වෙරිජස් රිස්ක්බෑන්ක්(Sveriges Riksbank ) මහ බැංකුව විසින් ආර්ථික විද්‍යාව සඳහා වූ  ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල් අනුස්මරණ ස්වෙරිජස් රිස්ක්බෑන්ක් ත්‍යාගය 1968දී  නොබෙල් ත්‍යාගයන්ට සමගාමීව පිහිටුවිනි.මෙහි පලමු ත්‍යාගය පිරිනැමුනේ 1969. එය නිල වශයෙන් නොබෙල් ත්‍යාගයක් සේ පිලි නොගැනුනද ඒ පිලිබඳව නිවේදනයන් සහ ත්‍යාග පිරිනැමීම සිදුකරනු ලබනේ අනිකුත් නොබෙල් ත්‍යාගයන්ට සමගාමීවය.

භෞතික විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව හා ආර්ථික විද්‍යාව සඳහා වූ නොබෙල් ත්‍යාගය කැරොලින්ස්කා ආයතනයෙහි(Karolinska Institutet) නොබෙල් සම්මේලනය මගින් පිරිනමනු ලැබේ.නොබෙල් සාම ත්‍යාගය ප්‍රදානය කරනු ලබන්නේ නොර්වේජියානු නොබෙල් කමිටුව මගිනි.
සෑම සම්මානලභියෙකුම රන් පදක්කමක්, අධිකාර පත්‍රයක් හා නොබෙල් පදනමේ වාර්ෂික ආදායම මත පදනම් වන යම් මුදල් ප්‍රමාණයක්ද හිමිකර ගනී. 2011 වසරේදී එක ත්‍යාගයක වටිනාකම ස්වීඩ්න් ක්‍රෝනා මිලියන 10ක් විය. නොබෙල් ත්‍යාගය සඳහා මිග ගිය අයෙකු සුදුසුකම් නොලැබුවද යම් අයෙක් සම්මානය හිමි කරගෙන තිබියදී එය ප්‍රදානය කිරීමට පෙර මිය ගියහොත් එම ත්‍යාගය ඒ පුද්ගලයා වෙතම ප්‍රදානය කෙරේ. ත්‍යාගය පුද්ගලයින් තිදෙනෙකුට වඩා වැඩි ප්‍රමානයක් අතරේ බෙදාහරිනු නොලබයි. විසිවන සියවසවන විට එක් සම්මානයක් උදෙසා සම්මානලාභීන්ගේ සාමාන්‍ය අගය සැලකිය යුතු පරිදි ඉහල ගොස් ඇත.

ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල් 1833 ඔක්තෝබර් 21 දින ස්වීඩනයේ ස්ටොක් හෝල්ම නුවරදී ඉංජිනේරු පවුලක උපත ලබන ලදී.ඔහු රසායනඥයෙක්ද, ඉංජිනේරුවෙක්ද, නිමැවුම්කරුවෙක්ද විය. 1884දී බොෆෝර්ස් යකඩ සහ වානේ කම්හලක් මිලදීගත් නොබෙල් ප්‍රධාන යුද්ධෝපකරණ නිෂ්පාදකයෙකු බවට පත්විය.බැලිස්ටයිට්(ballistite,)සොයාගැනීමේ පුරෝගාමියා වන්නේ නොබෙල්ය. ඔහු කෝඩයිට් පේටන්ට් අයිතිය උල්ලංගනය කිරීම පිලිබඳ නඩුවක් සඳහාද සම්බන්ද විය. නොබෙල් සිය ජීවිත කාලය පුරාම මහත් ධනයක් එක්  රැස් කලේය. ඔහුගේ ධනයෙන් විශාල ප්‍රමාණයක් උපයනු ලැබුවේ ඩයිනමයිට් ප්‍රධාන වූ ඔහුගේ නව නිර්මාණ 355නි.

1888දී ඇල්ෆ්‍රඩ් "මරණයේ වෙලෙන්දා මිය යයි" යන හිසින් ප්‍රංශ පුවත්පතක පළවූ ඔහුගේම මරණ දැන්වීම දැක පුදුමයට පත්විය. මියගොස් තිබුනේ ඔහුගේ සහෝදරයා වූ ලුඩ්විග්(Ludvig) වූ හෙයින් එය වසර 8කට පෙර සිදුකෙරුනු පූර්ව මරණ දැන්වීමක් විය. එම ලිපිය නොබෙල්ව කලබලයට පත්කල අතර  මරණයෙන් පසුව ඔහුව මිනිසුන්ගේ සිත්හි රැඳෙන ආකාරය පිලිබඳව බියට පත්විය.මෙය ඔහුගේ අන්තිම කැමති පත්‍රය වෙනස් කිරීමට ඔහුව පෙලඹවීය. ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල් 1896 වසරේ දෙසැම්බර් 10වනදා ඉතාලියේ සැන් රෙමෝ හි ඔහුගේ නිවසේදී මස්තිෂ්ක රක්තපාතයෙන් මරණයට පත්විය. එවිට ඔහුගේ වයස අවු:63 කි.

බොහෝදෙනෙකුගේ මවිතයට හේතුවන පරිදි නොබෙල්ගේ අවසන් කැමති පත්‍රය කියා පෑවේ භෞතික විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව,සාමය, කායික විද්‍යාව හෝ වෛද්‍ය  සාහිත්‍ය අංශවලින් මානව වර්ගයාගේ ශුභ සිද්දිය උදෙසා කැපවූවන් වෙත ත්‍යාග මාලාවක් පිරිනැමීම සඳහා ඔහුගේ ධනය පරිත්‍යාග කරන බවය. නොබෙල් සිය ජීවිත කාලය තුලදී බොහෝ අවසන් කැමති පත්‍ර ලියන ලදී. ඔහු සිය අවසාන අවසන් කැමති පත්‍රය ලියන ලද්දේ ඔහු මිය යාමට වසරකට පෙර 1895 නොවැම්බර් 27 දින පැරීසියේ ස්වීඩන්-නෝර්වේජියානු සමාජ ශාලාවේදීය. නොබෙල් ත්‍යාග 5ක් පිහිටුවීම සඳහා ඔහු සිය සම්පූර්ණ වත්කමෙන් 94%ක්- ස්වීඩන් ක්‍රෝනා මිලියන 36ක් පරිත්‍යාග කරන ලදී. අවසාන කැමති පත්‍රය පිලිබඳව ඇතිවූ සැකය නිසා නෝර්වේ පාර්ලිමේන්තුව මගින් 1897 අප්‍රේල් 26 වනදා තක්වා එය අනුමත නොවිනි. නොබෙල්ගේ අවසාන කැමති පත්‍රයේ භාරකරුවන් වන රැග්නර් සොහ්ල්මන්(Ragnar Sohlman ) සහ රුඩොල්ෆ් ලිලිපෙකිස්ට්(Rudolf Lilljequist) විසින් නොබෙල්ගේ ධනය රැක බලාගැනීම සඳහාත් සම්මාන ප්‍රදානයන් සංවිධානය කිරීම සඳහාත් නොබෙල් පදනම පිහිටුවන ලදී.

නොබෙල්ගේ උපදෙස් අනුව සාම ත්‍යාගය පිරිනැමීම සඳහා නෝර්වීජියානු නොබෙල් කමිටුව පත්කෙරිනි. මේ සඳහා සාමාජිකයින් තෝරා ගැනීම අවසන් කැමති පත්‍රය අනුමත වීමත් සමගම 1897 අප්‍රේල් මාසයේදී සිදු කෙරිනි. ඉන්පසු අනිකුත් ත්‍යාග ප්‍රදාන කමිටුද පිහිටුවන ලදී.  ඒ අනුව කැරොලින්ස්කා ආයතනය ජුනි 07 වනදාද, ස්වීඩ්න ඇකඩමිය ජුනි 09 වනදාද, විද්‍යාව පිලිබඳ වූ රාජකීය ස්වීඩන් ඇකඩමිය ජුනි 11 වනදාද පිහිටුව්නා ලදී.නොබෙල් පදනම සම්මාන ප්‍රදානය සිදුවිය යුතු ආකාරය පිලිබඳව එකඟතාවයකට පැමිනුණි. නෝර්වේ නොබෙල් කමිටුව සාම ත්‍යාගය පිලිබඳවත් ස්වීඩ්න් ආයතන අනිකුත් ත්‍යාග පිලිබඳවත් වගකීම දරයි.

නොබෙල් පදනම

නොබෙල් පදනම 1990 ජුනි 29 වනදා මූල්‍යමය සහ පරිපාලනය හැසිරවීම සඳහා පෞද්ගලික සංවිධානයක් ලෙස ස්තාපනය කෙරිනි. නොබෙල්ගේ අවසන් කැමති පත්‍රයට අනුව පළමු කාර්යය වූයේ නොබෙල් ඉතිරි කර ගිය ධනය පාලනය කිරීමයි. රොබර්ට් සහ ලුඩ්විග් නොබෙල් ඇසර්බය්ජන්හි තෙල් වෙලඳාමට සම්බන්ද විය. නොබෙල් පදනමේ තවත් වැදගත් කාර්යයක් වූයේ සම්මාන පිලිබඳව ජාත්‍යනතර අවදානය ඇති කිරීමත් ත්‍යාග පරිපාලනය විදිමත් කිරීමත්ය. සම්මානලාභීන් තෝරාගැනීම සම්බන්දයෙන් පදනම මැදිහත් වූයේ නැත. බොහෝ ආකාරයන්ගෙන් නොබෙල් පදනම ආයෝජන සමාගමකට සමාන වේ. ඒ අනුව ඔවුන් නොබෙල්ගේ මුදල් ශක්තිමත් මූල්‍ය පදනමක් ඇති කිරීම සඳහාත් ත්‍යාග සහ පරිපාලන කටයුතු සඳහාත් ආයෝජනය කෙරිණි. නොබෙල් පදනම ස්වීඩ්නයේ බදුවලින්ද(1946 සිටා එක්සත් රාජධානියේ බදුවලින්(1953 සිට )ද නිදහස් විය.1980 සිට පදනමේ ආයෝජනයන් වඩාත් ලාභදායී වී ඇති අතර 2007 දෙසැම්බර් 31 සිට නොබෙල් පදනම පාලනය කරනු ලබන මුදල් ප්‍රමාණය ස්වීඩන් ක්‍රෝනාර් බිලියන 3.628 කි.

නොබෙල්ගේ නීති රීතිවලට අනුව පදනම ස්වීඩන සහ නෝර්වීජියානු ජාතික පුද්ගලයින් 5දෙනෙකුගෙන් සමන්විත වේ. පදනමේ සභාපති ඇතුලු භාරකරුවන් විසින් තෝරා ගැනෙන සාමාජිකයින් 5 දෙනෙකු  පත් කරනු ලැබුනේ ස්වීඩ්න් රජු සහිත කවුන්සිලය මගිනි. අධ්‍යක්ෂකවරයා තෝරා ගැනෙන්නේ කමිටු සාමාජිකයින් අතුරෙනි. සහය අධ්‍යක්ෂකවරයා රජු ඇතුලු කවුන්සිලය මගින්ද නියෝජිත්යඉන් දෙදෙනෙකු භාරකරුවන් මගින්ද පත් කෙරේ. කෙසේ වෙතත් 1995 සිට සියලු සාමාජිකයින් භාරකරුවන් විසින් තෝරා ගැනෙන අතර  අධ්‍යක්ෂකවරයා සහ  සහය අධ්‍යක්ෂකවරයා කමිටුව විසින්ම තෝරා පත්කර ගැනෙයි.

ප්‍රථම ත්‍යාගයන්

නොබෙල් පදනම සහ එහි කාර්යයන් තීරනය කිරීමෙන් අනතුරුව නොබෙල් කමිටුව විසින් සමාරම්භක ත්‍යාග උදෙසා නාම යෝජනා භාරගැනීම ආරම්භ කෙරිනි. දෙවනුව ඔවුන් ප්‍රාරම්බ අපේක්ෂකයින්ගේ ලැයිස්තුවක් සම්මාන ප්‍රදානය කරනු ලබන ආයතනයන් වෙත යවන ලදී. ආරම්භයේදී ජෝර්ගන් ලෝව්ලන්ඩ්(Jørgen Løvland), බිජෝන්ස්ටිජර්න් බිජෝන්සන්( Bjørnstjerne Bjørnson) සහ ජොහැන්නස් ස්ටීන්( Bjørnstjerne Bjørnson) යන ප්‍රකට පුද්ගලයින් නොබෙල් සාම ත්‍යාගය සඳහා නම් කරන ලදී. සාමය සඳහා පියනගන 19වන සියවසේ අග භාගයේදී සාම ත්‍යාගය පිරිනැමුනේ පරසිඳු චරිත දෙකක් වූ අන්තර් පාර්ලිමේන්තුව පිහිටුවීමේ සම ප්‍රාරම්භකයෙකු වූ ෆෙඩ්‍රික් පැසීටත් (Frédéric Passy) ජාත්‍යන්තර රතු කුරුස සංවිධානයේ පුරෝගාමියා වූ හෙන්රි ඩූනට්ටත්(Henry Dunant) ය.

නොබෙල් කමිටුවේ භෞතික විද්‍යාව ත්‍යාගය සඳහා යෝජිත ලැයිස්තුවේ එක්ස්-රේ කිරණ සොයාගැනීම නිසා විල්හෙල්ම් කොන්රඩ් රෝන්ට්ජන්ගේත්( Wilhelm Conrad Röntgen)  කැතෝඩ කිරණ සොයාගැනීම නිසා පිලිප් ලෙනාර්ඩ්ගේ(Philipp Lenard) නමත් ඇතුලත් විය. විද්‍යාව පිලිබඳ රාජකීය ඇකඩමිය එම ත්‍යාගය සඳහා රෝන්ට්ජන්( Röntgen) තෝරා ගන්නා ලදී. 19වන සියවස අග භාගයේදී බොහෝ රසායනඥයින් අගය කලයුතු දායකත්වයක් එම ක්ෂේත්‍රය වෙනුවෙන් ලබාදෙන ලදී. එනිසා රසායන විද්‍යාව ත්‍යාගය පිරිනැමිය යුත්තේ කාටදැයි යන ගැටලුවට මුහුණ දීමට ඇකඩමියට සිදුවිය. ඇකඩමියට නාම යෝජනා 20ක් ලැබුන අතර ඉන් 11ක්ම ජේකොබ්ස් වැන් හොල්ෆ් (Jacobus van't Hoff.) උදෙසා වෙන්විය. ඔහු රසායන තාප ප්‍රගති විද්‍යාව උදෙසා දැක්වූ දායකත්වයට පලමු රසායන විද්‍යා නොබෙල් ත්‍යාගය හිමි කර ගත්තේය.

ස්වීඩ්න් ඇකඩමිය පලමු නොබෙල් සාහිත්‍ය සම්මානය උදෙසා සලී පෘඩොම්මේ(Sully Prudhomme ) කවියා තෝරා ගැනින. ස්වීඩන් ලේඛකයින්, කලාකරුවන් සහ සාහිත්‍ය විචාරකයින් 42දෙනෙකුගෙන් සමන්විත වූ කණ්ඩායමක් මෙම තීරනය උදෙසා විරෝදය පල කරන්නට වූයේ ලියෝ ටෝල්ස්ටෝයිට(Leo Tolstoy ) ජයග්‍රහණය ලබා දෙතැයි යන අපේක්ෂාවෙනි. බර්ට්න් ෆෙඩ්ල්මෑන්(Burton Feldman) ඇතුලු පිරිසක් මෙම සම්මානය විවේචනය කලේ පෘඩොම්මේ අශිෂ්ට කවියෙකු ලෙස සලකමිනි. ෆෙඩ්ල්මෑන් ගේ විග්‍රහය වූයේ කමිටු සාමාජිකයින් බහුතරය වික්ටෝරියානු සාහිත්‍යා ප්‍රියකල බැවින් වික්ටෝරියානු කවියෙකුට සම්මානය හිමිවූ බවයි. ප්‍රතම කායික විද්‍යා/ වෛද්‍ය විද්‍යා ත්‍යාගය ජර්මානු කායික වෛද්‍ය හා ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යා වෛද්‍ය එමිල් වොන් බෙහ්රින්ග්ටයි(Emil von Behring.).1890 සමයේදී ඔහු දහස් ගනනකට මරු කැඳවූ ඩිප්තීරියා රෝගය සඳහා ප්‍රතිජීවකයක් නිපදවන ලදී.

දෙවන ලෝක යුද්ධය

1938 දී සහ 1939 දී ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර්ගේ ජර්මානු අධිරාජ්‍යයේ සම්මාන ලාභීන් තිදෙනෙකුට (රිචර්ඩ් කූන්(Richard Kuhn), ඇඩොල්ෆ් ෆ්‍රෙඩ්‍රිච් ජොහාන් බියුට්නන්ඩ්ට්( Adolf Friedrich Johann Butenandt) සහ ගර්හර්ඩ් ඩොමැග්ක්(Gerhard Domagk) )සම්මානය පිලිගැනීම තහනම් කෙරිනි.ඔවුන් පසුව අධිකාර පත්‍රය සහ පදක්කම ලබා ගැන්මට සමත්විය. දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේ ස්වීඩනය ඊට මැදිහත් නොවූවද සම්මාන ප්‍රදානය සිදුවූයේ අක්‍රමවත් ලෙසිනි. 1939දී සාම ත්‍යාගය පිරි නොනැමිනි. ජර්මනිය නෝර්වේ යටත් කර ගැනීම නිසා 1940 සිට 1942 දක්වා කාලය තුල කිසිදු සම්මානයක් ප්‍රදානය නොවුනි. ඉන් පසු වසරේ සාම ත්‍යාගය සහ සාහිත්‍ය ත්‍යාගය හැරුනු කල අනිකුත් ත්‍යාග ප්‍රදානය කෙරුනි.

නෝර්වේ යටත් කරගත් කාලයේදී කමිටුවේ සාමාජිකයින් තිදෙනෙකු රටෙන් නෙරපා දමන ලදී. ඉතිරි සාමාජිකයින් නාසීන්ගෙන් වද හිංසා ලැබීමෙන් වැලකුනේ නොබෙල් පදනම මගින් ඔස්ලෝ නුවර කමිටු ගොඩනැගිල්ල  ස්වීඩ්න් දේපොලක් බව ප්‍රකාශ කිරීමෙනි. ස්වීඩනය සමග යුද්ධයක් නොතිබූ බැවින් එය ජර්මානු හමුදාවන්ගෙන් ආරක්ශා විනි. මෙම සාමාජිකයින් කමිටුවේ කමිටුවේ වැඩ පිලිවෙල ක්‍රියාත්මක කලමුත් කිසිදු ත්‍යාගයක් ප්‍රදානය නොවුනි. 1944 දී පිටුවහල් කල සාමාජිකයින් තෙදෙනාත් ඇතුලුව සාම ත්‍යාගය පිරිනැමීමට නාම යෝජනා කැඳවන ලදී.

ආර්ථික විද්‍යාව සඳහා වන නොබෙල් ත්‍යාගය

1968 දී ස්වෙරිප්ස් රිස්ක් බැංකුව විසින් 300 වන සංවත්සරය සැමරුවේ ප්‍රණාමයක් ලෙස විශාල මුදල් ප්‍රමාණයක් නොබෙල් පදනමට ලබා දීමෙනි. මින් පසු වසරේ ආර්ථික විද්‍යාව සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගයක් ප්‍රථම වරට පිරිනමන ලදි. විද්‍යාව පිළිබද රෝයල් ස්ටිවන් ඇකඩමිය විසින් සම්මාන ලාභීන් තෝරන ලදි. මෙලස ජෑන් ටින්බර්ගන් හා රැක්නර් හ්‍රිරිස්චි විසින් ආර්ථික විද්‍යාවේ ක්‍රියාවලිය විශ්ලේශනය කිරීමට ගතික ආදර්ශ සොයා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් නොබෙල් ත්‍යාගයෙන් පිදුම් ලදහ. එය නොබෙල් ත්‍යාගයක් නොවූවද එය ප්‍රදානය කරනු ලබන්නේ අනෙක් සම්මාන සමඟිනි. නාම නිවේදනයද අනෙකුත් සම්මාන ලාභීන්ගේ නම් සමඟම සිදු කරන අතර පිරිනැමීමද ස්වීඩන් ප්‍රදානෝත්සවයේදීම සිදු කරනු ලැබේ. මින් සමඟම නොබෙල් කමිටුව තවත් නව ත්‍යාග පිරිනැමීම සිදු නොකීරීමට තීරණය කරන ලදි.

සම්මාන ප්‍රදාන ක්‍රියාපටිපාටිය

සම්මාන ප්‍රදාන ක්‍රියාපටිපාටිය සියළුම නොබෙල් ත්‍යාග සඳහා සමාන වේ. ප්‍රධාන වෙනස වන්නේ එක් එක් යෝජනා සඳහා නාමයෝජනා ඉදිරිපත් කිරීමට ආඑති අයිතියේ ඇති වෙනසයි.

නාම යෝජනා

නොබෙල් කමිටුව විසින් සැප්තැම්බර් මස 3000 ක් පමණ පුද්ගලයින් වෙත නාමයෝජනා පත් යවනු ලබයි. මෙම පුද්ගලයින් බොහෝ විට අදාල ක්ෂේත්‍රයේ ශාස්ත්‍රීයව ක්‍රියාකාරී පුද්ගලයින් වේ. සාම ත්‍යාගය උදෙසා, රාජ්‍යන්ට, ජ්‍යාත්යන්තර අධිකරණ සාමාජිකයන්ට, මහාචාර්යවරුන්ට, ප්‍රධාන දේවගැතිවරුන්ට, පූර්ව සාම ත්‍යාග ලාභීන්ට සහ නෝර්වේ නොබෙල් කමිටුවේ වත්මන් හා පැරණි සාමාජිකයන්ට නාමයෝජනා යවනු ලබයි. නාම යෝජනා පත් භාර දීමේ අවසන් දිනය වන්නේ සම්මාන ප්‍රදානය කරන වසරේ ජනවාරි 31 වේ. නොබෙල් කමිටුව සලකා බැලිය හැකි නාම 300ක් පමණ ඒ අතරින් තෝරා ගනු ලබයි. නාම යෝජනා වූවන්ගේ නම් ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශයට ප්‍රකාශයට පත් කිරීම හෝ ඔව්න් යෝජිත බව ඔවුට දැනුම් දීම මින් සිදු නෙකෙරේ. නාමයෝජනා ත්‍යාග ප්‍රධානයෙන් පසු වසර 50 දක්වා සීල් තබනු ලැබේ.

තෝරාගැන්ම

නොබෙල් කමිටුව විසින් අදාල ක්ෂේට්ත්‍රයන්ගේ ප්‍රවීණයන්ගේ උපදෙස් මත වාර්තාවක් පිළියෙල කරනු ලබයි. මෙය අපේක්ෂයන්ගේ නම් ලයිස්තුව සමඟ ත්‍යාග ප්‍රධානය කරන ආයතන වෙත යවනු ලබයි. එම ආයතනයන් සම්මාන ලාභීයා හෝ සම්මාන ලාභීන් බහුතර ඡන්දයෙන් තෝරා ගැනීම සඳහා එක් රැස් වෙයි. නැවත සලකා බැලිය නොහැකි ඔවුන්ගේ තීරණය ඡන්දය අවසන් වූ විගසම නිවේදනය කරනු ලබයි. එක් සම්මානයක් සඳහා උපරිම ලෙස සම්මාන ලාභීන් තිදෙනෙකු තෝරා ගනු ලබයි. යම් ආයතනයකය පිරිනැමිය හැකි ත්‍යාග හැරුනු විට අනෙකුත් සම්මාන ලබා දිය හැක්කේ පුද්ගලයින්ට පමණි. යම් හෙයකින් සාම ත්‍යාගය නොදෙන්නේනම් අදාල මුදල අනෙකුත් සම්මාන අතරේ බෙදී යයි. මෙය 19 වරක් සිදුවී ඇත.

මරණයෙන් පසුව සිදු කරන නාමයෝජනා

මරණයෙන් පසුව සිදු කෙරෙන නාමයෝජනා සඳහා ඉඩ නොලැබුණද නාමයෝජනා වූ කාලය තුළ මියයන අය සම්මානය සඳහා සුදුසුකම් ලබයි. මෙය දෙවරක් සිදු වී ඇත. 1931 දී සාහිත්‍ය ත්‍යාගය එරික් ඇක්සල් කාර්ල්ෆෙල්ඩ්ටත් 1961 දී සාම ත්‍යාගය එක්සත් ජාතීනේ සංවිධානයේ ලේඛම් ජනරාර් ඩෑග් හැමර්ස්ක්ජෝල්ඩ් හටත් මරණයෙන් පසුව සම්මාන පුදකිරීම සිදු විය. 1974 සිට ඔක්තෝම්බර් මාසයේ ප්‍රකාශය සිදි කරන විට සම්මාන ලාභීන් ජීවතුන් අතර සිටිය යුතු බව තීරණය වී ඇත. විලියම් විකරි සම්මානය ප්‍රකාශය පත් කිරීමෙන් පසුව සම්මානය ලබා ගැනීමට පෙට මරණයට පත් වූ අයෙකි. 2011 ඔක්තෝම්බර් 03 දින කායික හෝ වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළිබඳ ත්‍යාගය රැල්ෆ්. එම්. ස්ටීන්මෑන් හට ලබා දීම පිළිබඳ ප්‍රකාශය එළි දැක්වින. නමුත් ඔහු එයට වසට තුනකට පෙර මියගොස් සිටි බව ඔවුන් දැන නොසිටියහ. පසුව ඔවුන් සාකච්චා කර මරණයෙන් පසු නාමයෝජනා ඉදිරිපත් නොකලඳ ඔහුගේ ත්‍යාගය වෙනස් නොකිරීමට තීරණය කරන ලදි.

හදූනා ගැනීමට ගතවන කාල පමාව

නොබෙල්ගේ අවසන් කැමති පත්‍රයට අනුවපෙර සම්මානය පිරිනැමුනේ නව සොයාගැනීම් උදෙසාය. කෙසේ උවත් පසුව මෙම පූර්ව සොයාගැනීම් පසුව අපකීර්තියට පත් විය. ජොහැන්නස් නයිබිගර් 1926 දී සාවද්‍ය පිළිකා කාරකයක් සොයා ගැනීම පෙනුවෙන් කායික විද්‍යා හෝ වෛද්‍ය විද්‍යාව සදහා වන නොබෙල් ත්‍යාගයෙන් පිදුම් ලද්දේය. මෙවන් දුශ්කර අවස්තා මඟ හැරිමට සම්මානය සදහා නිර්දේශ වන්නෙ පරීක්ෂක කාලය සමත් වූ සොයාගැනීම් පම්ණි. කායික විද්‍යා කා වෛද්‍ය විද්‍යා නොබෙල් කමිටුවේ හිටපු සභාපති රැල්ෆ් පීටර්සන්ට අනුව මිණුම් දණ්ඩ - පූර්ව වර්ශය - නොබෙල් කමිටුව විසින් පරිවර්තනය කරනු ලැබුවේ - නව සොයාගැනීමේ පැහැදිලි/ප්‍රත්‍යක්ෂ බලපෑම ලැබෙන වර්ෂය ලෙසිනි.

සාහිත්‍ය ත්‍යාගය සාමාන්‍යයෙන් පිරිනමනු ලබන්නේ ජීවිත කාලයක් පුරා සිදුකෙරුනු නිර්මාණයන් අගය කිරීමක් වශයෙනි. සාම ත්‍යාගයද පිරිනමනු ලබන්නේ ජීවිත කාලයක් පුරාවට සුදුකළ කාර්යයන් අගය කිරීමක් ලෙසිනි. 2008 මාර්ටි අහ්මිසාරි ජ්‍යාත්යන්තර අර්බූධ විසදීමට ගත් උත්සාහය උදෙසා සම්මානයට පාත්‍ර වීම මෙයට උදාහරණයකි. නමුත් මෑත කාලීන සිදුවීම් උදෙසාද සම්මානයට පාත්‍ර විය හැකියි. උදාහරණයක් ලෙස කොෆි අනන් 2001 වසරේදී නොබෙල් සාම ත්‍යාගයෙන් පිදුම් ලද්දේ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ ලේඛම් ජනරාල් ධූරය ලැබීමන් වසර 4කට පසුව වේ. එයට සමානව යසර් අර්ෆත්, යීස්තක් රාබින් හා ශිමොන් පියර්ස් 1999 දී සාම ත්‍යාගය ලැබුවේ ඔස්ලෝ සම්මුතිය සාර්තකව අවසන් කර වසරකට පසුව වේ.

නොබෙල්ගේ අවසන් කැමති පත්‍රයේ, සම්මාන ප්‍රදානය විය යුත්තේ ඉන් පෙර වර්ෂයේ සිදුවූවක් සඳහා විය යුතු බව සදහන් වූවත් භෞතික විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව හා වෛද්‍ය විද්‍යාව සඳහා සම්මානයන් පිරිනමනු ලබන්නේ අඳාල සොයාගැනීම පුළුල්ව පිළිගැනීමකට ලක්වූ පසුව වේ. මෙයට ඇතැම් විට දශකයක් ගත විය හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස සුබ්‍රමණියම් 1983 සම්මාන ලැබුවේ 1930 දී තාරකා ව්‍යූහ පරිණාමට පිළිබඳ පර්යේශනයන් සඳහා වේ. සියළුම විද්වතුන් ඔවුන්ගේ සොයාගැනීම් පිළිගැනීමට ලක් වන තෙක් ජීවත් නොවෙති. ඇතැම් සොයාගැනීම් සම්මාන සඳහා සලකා බැලීමට ලක් කළ නොහැකේ ඒවා සොයාගත් පුද්ගලයින් මිය ගොස් සිටින බැවිනි.

සම්මාන ප්‍රදානෝත්සවයන්

සාම ත්‍යාගය හැරුණු කොට සෙසු නොබෙල් ත්‍යාග පිරිනැමීම සිදු කරනු ලබන්නේ ස්වීඩනයේ ස්ටොක්හෝල්ම් නුවරදී නොබෙල්ගේ මරණයේ සංවත්සර දිනය වන දෙසැම්බර් 10 වන දිනයි. සම්මානලාභීන්ගේ දේශන පැවැත්වීම සම්මාන ප්‍රදානෝත්සවයට පෙර දින පැවැත්වේ. සාම ත්‍යාගය සහ එය ලබන්නන්ගේ දේශනය නෝර්වේහී ඔස්ලෝ නුවර දෙසැම්බර් 10 වන දින වාර්ශික ප්‍රදානෝත්සවයේදී පැවැත්වේ. සම්මාන උළෙල හා ඊට සමගාමී භෝජන සංග්‍රහයක් ඉතා වැදගත් ජ්‍යාත්යන්තර සිදුවීම් ලෙස සලකනු ලැබේ. ස්වීඩන් උත්සවයේ සම්මාන පිරිනැමීම ස්ටොක්හෝල්හී උත්සව ශාලාවේත් භෝජන සංග්‍රහය ස්ටොක්හෝල් නුවර් ශාලාවේ පැවැත්වේ. නොබෙල් සාම ත්‍යාග උළෙල නෝර්වීජියානු නොබෙල් ආයතනයේ (1905-1946), ඔස්ලෝ විශ්ව විද්‍යාලයීය ශ්‍රවණාගාරයේ (1947-1989) සහ ඔස්ලෝ නගර ශාලාවේදී (1990 -) පැවැත්වේ.

ස්ටොක්හෝම් නුවර නොබෙල් උත්සවයේ උච්චතම අවස්ථාව වන්නේ ස්වීඩනයේ රජු අතින් නොබෙල් සම්මානලාභීන් සිය සම්මාන ලබා ගැනීමට ඉදිරියට පැමිණෙන අවස්ථාවයි. ඔස්ලෝහීදී නෝර්වේ රජු ඉදිරිපිට නෝර්වීජියානු නොබෙල් කමිටුවේ සභාපති වරයා විසින් සම්මානය පුද කරනු ලබයි. 1902 සිට ස්ටොක්හෝම්හීදී රජු විසින් සාම ත්‍යාගය හැරුනු විට අනෙක් ත්‍යාග පිරිනමනු ලබයි. ප්‍රථමයෙන්ම දෙවන ඔස්කාර් රජු විදේශිකයන්ට සම්මාන පිරිනැමීම අනුමත නොකළද නමුත් ඒ සමඟ ඉන් ස්වීඩනයට ලැබෙන ප්‍රසිද්ධිය වටහා ගැනීමෙන් ඔහුගේ මතය වෙනස් විය.

නොබෙල් භෝජන සංග්‍රහය

ස්වීඩනයේ සම්මාන ප්‍රධානෝත්සවයෙන් පසුව ස්ටොක්හෝල්ම් නුවර් ශාලාවේදී ස්වීඩන් රජ පවුල හා 1300 පමණ වන අමුත්තන් සහභාගී වන භෝජන සංග්‍රහයක් පැවැත්වේ. මෙය රාත්‍රී ආහාරය, විනෝදාත්මක අංග හා නර්ථනයකින් සමන්විත වන අතර දේශීය හා විදේශීය මාධ්‍ය රාශියකින් ආවරණය කරනු ලබයි. 1930ට පෙර මෙය පැවැත්වූයේ ස්ටොක්හෝම් ග්‍රෑන්ස් හෝටලයේ උත්සව ශාලාවේ වේ.

නොබෙල් සාම ත්‍යාගය සඳහා භෝජන සංග්‍රහය ඔස්ලෝ ග්‍රෑන්ඩ් හෝටලයේ සම්මාන උළෙලින් පසුව පැවැත්වේ. ඊට සම්මානලාභීන්, නෝර්වේ අගමැති, නෝර්වේ රජු හා රැජින සහභාගී වේ. අමුත්තන් 250ක් සහභාගී වන මෙහිදී ආහාර පටිපාටීන් 5කින් අමුත්තන් සංග්‍රහ ලබයි. ප්‍රථම වතාවට 1979 ඔස්ලෝ නුවරදී  පවත්වන්නට යෙදුන භෝජන සංග්‍රහය තෙරේසා ම්ව්තුමිය එයට වැය වන මුදල් දුප්පත් ජනයාට දීම වඩාත් සුදුසු යැයි පවසමින් එයට සහභාගී වීමෙන් වැළකුණු නිසා ප්‍රථම වතාවට 1979 දී භෝජන සංග්‍රහය අවලංගු කරන ලදි. ඇය ඒ සදහා වෙන් කෙරුනු ඩොලර් 7000ක මුදල නත්තල් දිනයේදී නිවාස නොමැති 2000ක පුද්ගලයින් උදෙසා රාත්‍රී ආහාරය ලබා දීමට වැය කළාය.

නොබෙල් දේශන

නොබෙල් පදනමේ නීතියට අනුව සෑම සම්මානලාභියෙක්ම තම සම්මානයට අදාල විශය පිළිබඳව දේශනයක් කළ යුතුය. මෙම දේශන නොබෙල් සතියේදී පැවැත්වේ. (නොබෙල් සම්මානලාභීන් ස්ටොක්හෝම් නුවරට පැමිණිමෙන් ඇරඹෙන මෙම සතිය භෝජන සංග්‍රහයෙන් අවසන් වේ) නමුත් මෙය අනිවාර්ය නොවේ සම්මානලාභීන් බැඳි සිටින්නෙ සම්මානය ලැබීමෙන් පසුව මසක් ඇතුලත දේශනය පැවැත්වීමටයි. ඇතැම් දේශන ලැබීමෙන් ඊට පසුවත් පැවැත්වී ඇත. උදාහරණයක් ලෙස 1906 දී සාම ත්‍යාගය දිනූ ඇමරිකානු ජනාධිපති තියඩෝර් රූස්ට්වෙල් සිය දේශනය පැවැත්වූයේ 1910 දී තම ධුර කාලය අවසන් වීමෙන් පසුව වේ. මෙම දේශන සංවිධානය කරනු ලබන්නේ සම්මානලාභීන් තෝරා ගන්නා ආයතන විසින්ම් වේ.

ත්‍යාග

පදක්කම්

නොබෙල් ත්‍යාග පදක්කම් 1902 සිට නිර්මාණ කරන ලද්දේ ස්වීඩනයේ මින්වර්කට්t(Myntverket)  හා නෝර්වේ මඟිනි. එතැන් පටන් එය නොබෙල් පදනමේ වෙළඳ ලකුණ ලෙස ලියාපදිංචි වී ඇත. සෑම පදක්කමක් මතම වම් කෙලවරේ නොබෙල්ගේ ඡායාරූපයක් ඇත. භෞතික විද්‍යාව, කායික විද්‍යා හෝ වෛද්‍ය විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව හා සාහිත්‍ය උදෙසා වන සම්මාන සඳහා පිදෙන පදක්කම් වල ඔහුගේ ඡායා රූපයක් හා ඔහුගේ උපත හා විපත සිදුවූ වර්ෂයන් සඳහන් වූ සමාන මුහුණත් ඇත. නොබෙල්ගේ රූපයක් සාම ත්‍යාග පදක්කමේත්, ආර්ථික විද්‍යා පදක්කමේත් අනිකුත් ඒවායින් තරමක් වෙනස් නිර්මාණ සමඟ සමන්විත වේ.

1980ට පෙර පදක්කම් නිර්මාණය වූයේ කැරට් 23 රන් වලිනි. නමුත් ඉන් පසුව එය නිර්මාණය කරන ලද්දේ කැරට් 18 මිශ්‍ර රන් වලින් හා කැරට් 24 රන් ආලේප කිරීමෙනි. එක් එක් පදක්කමේ බර රන් ප්‍රමාණයන් සමඟ වෙනස් වන අතර සාමාන්‍ය බර ග්‍රෑම් 175ක් පමණ වේ. විශ්කම්භය මිලි මීටර් 66 ක් වන අතර මිලි මීටර් 2.4 ක් පමණ පළල් වේ. ඒවායේ රන් පරිමාව හේතුවෙන් මේවා සොරකම් කිරීම් වලට ලක් වීමේ සම්භාවිතාවට ඉහළ වේ. දෙවන ලෝක යුධ සමයේ ජර්මානු විද්වතුන් වන මැක්ස් වොන් ලුවී(Max von Laue ) හා ජේම්ස් ෆ්‍රෑන්ක්(James Franck) විසින් සිය පදක්කම් සැඟවීම පිණිස කොපෙන්හේගන් වලට යන ලදි. ජර්මනිය ඩෙන්මාර්කය ආක්‍රමණය කළ විට රසායන විද්‍යාඥ ජෝර්ජ් ද හෙවසි(George de Hevesy)නාසි ජර්මනිය ඒවා රාජ සංතක කිරීම වැලැක්වීමට එය රසායන මිශ්‍රණයක සඟවන ලදි.යුද්ධයට පසු ඒවා නැවත සකස් කරන ලදි.

අධිකාර පත්‍රය

නොබෙල් සම්මාන ලාභීන් ස්වීඩන් රජුගෙන් හෝ නෝර්වීජියානු නොබෙල් කමිටු සභාපතිගෙන් අධිකාර පත්‍රයක් ලබා ගනයි. විශයට අදාල සම්මාන ප්‍රදාන ආයතන විසින් විශේෂයෙන්ම සම්මාන ලාභීන් උදෙසා නිර්මාණය කරනු ලබයි. එහි පින්තූරයක් හා එම සම්මාන ලාභියා එම සම්මානය ලැබීමට හේතු කාරකය සඳහන් වන වගන්තියක් ඇතුලත් වේ. එබදු උපුටා දැක්වීම්ක් කිසිදු සාම ත්‍යාග ලාභියෙකුගේම අධිකාර පත්‍රයේ ඇතුලත් නොවේ.

ත්‍යාග මුදල

සම්මාන ලාභීන් ඔවුන්ගේ සම්මාන ලබන විට ඔවුන්ට ප්‍රදානය කෙරෙන මුදල් ප්‍රමාණය ඇතුලත් ලේඛණයක් ප්‍රදානය කෙරේ. මෙහි ප්‍රමාණය එම වසරේ නොබෙල් පදනමට ප්‍රදානයල කළ හැකි මුදල් ප්‍රමාණය මත රඳා පවතී. මෙම මුදල් ප්‍රමාණය 1980 සිට වැඩි වී ඇත. 2009 දී මූල්‍යමය ත්‍යාගය ස්වීඩන් ක්‍රොන් මිලියන 10ක් විය. සම්මානයට දෙදෙනෙකු හිමිකම් කියයි නම් එම ත්‍යාග මුදල දෙදෙනා අතරේ සමව බෙදීයයි. තිදෙනෙකුනම් මුදල සමානව බෙදීමට හෝ එක් අයෙකුට අඩක් හා අනෙක් දෙදෙනාට අනෙක් අඩ සමව බෙදා දීමටත් සම්මාන ප්‍රදාන කමිටුවට බලය ඇත. ත්‍යාග ලාභීන් සිය මුදල් ත්‍යාග විද්‍යාවේ, සාහිත්‍යයේ හා මානවවදයේ සුබ සිද්ධිය උදෙසා පරිත්‍යාග කිරීම සුලබව සිදු වේ.

මතභේදයන් හා විවේචන

මතභේදයන්ට ලක්වන කාරණා

නොබෙල් තේරීම් කමිටුවට වැඩි වශයෙන් එල්ල වන චෝදනා වන්නේ දේශපාලන න්‍යාය පත්‍රයන්ට අනුව කියාත්මක වීම හා නෙබෙල් ත්‍යාගය සැබවින්ම හිමි විය යුතු පුද්ගලයන් නොතකා හැරීම යන කාරණා මත වේ. එමෙන්ම සාහිත්‍ය සදහා වන නොබෙල් ත්‍යාගය පිරිනැමීමේදී යුරෝපීය කේන්ද්‍රගත වීමක් ඔවුන් අනුගමනය කරයි යනුවෙන් තවත් චෝදනාවක් ඔවුන්ට එල්ල වේ.

සාමය සදහා වන නොබෙල් ත්‍යාගය

 නොබෙල් ත්‍යාගයන් අතරින් වඩාත්ම විවේචනයට බදුන් වු නොබෙල් ත්‍යාගය වන්නෙ හෙන්රි කිසින්ගර් (Henry Kissinger) සහ ලී ඩක් තෝ (Lê Ðức Thọ) යන දෙදෙනාට පිරිනැමුණු නොබෙල් ත්‍යාගය වේ. ඔවුන් පසුව එම ත්‍යාගය ප්‍රතික්ෂේප කලහ. මෙමගින් ඇතිවු මතභේදය එවකට නොබෙල් කොමිටුවේ උන් නෝර්වීජියානු සාමාජිකයන් දෙදෙනෙක් විරුද්ධත්වය දැක්වීමක් ලෙස ඉල්ලා අස්වීමටද හේතු විය. උතුරු වියට්නාමය හා ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය අතර තාවකාලික සාමයක් ඇතිකිරීමට මුල් වීම යන කාරණය මත හෙන්රි හා තෝ යන දෙදෙනාට 1973 වර්ශයේ ජනවාරි මස නොබෙල් ත්‍යාගය පිරිනැමුනි. නමුත් මෙම ත්‍යාගය ඔවුන්ට ලබා දීම පිළිබද නිවේදනය නිකුත් වන විටත් එම රටවල් අතර යුධ සටන් නොකඩවා පැවතුනි. විචාරකයන් විශාල ප්‍රමාණයක් කිසින්ගර් සාමය ඇති කරන්නෙක් නොව සාමය කඩ කරන්නෙක් ලෙසත් වියට්නාම් යුද්ධය තවත් පුලුල්ව ව්‍යාප්ත කිරීමටත් හේතු වුවෙක් ලෙස ප්‍රකාශ කරති.

ඊශ්‍රායලය හා පලස්තීනය අතර සාමය ඇති කිරීමට දායක වීම යන කාරණය සහ මත යසර් අර්ෆත් (Yasser Arafat), ශිමොන් පෙරෙස්(Shimon Peres) සහ යිස්ට්සාක් රේබින්(Yitzhak Rabin) යන අයට 1994 වසරේදී නොබෙල් සාම ත්‍යාගය පිරිනැමුනි. නමුත් ඒ හා සම්බන්ඳව පැවති ගැටළු ගණනාවකට විසඳුම් ලැබුනේ නැත. ප්‍රධාන වශයෙන් ඔවුන් විසින් අවසාන විසධුමකට එළඹ නොසිටීම හා පලස්තීන සරණාගතයින්ගේ තත්වය පිළිඹඳව සලකා නොතිබීම මින් ප්‍රධාන වේ. නොබෙල් ත්‍යාගය පිරිනැමීම සඳහා නිවේදනය නිකුත් කළ විට නොබෙල් කොමිටුවේ සාමාජිකයන් පස් දෙනෙකු විසින් අර්ෆත් ත්‍රස්තවාදියෙකු ලෙස හා ඔහු යටත් විය යුතු බවට ප්‍රසිද්ධියේ චෝදනා කලහ. මීට අමතර්ව අර්ෆත් පිළිබඳව තවත් සැක සහිත කරුණු විවිධ පුවත් පත් හරහා ප්‍රස්ද්ධියට පත් විය.

තවත් මතභේදයට තුඩු දුන් නොබෙල් ත්‍යාගයක් වන්නේ 2009 වසරේදී බැරැක් ඔබාමාට ලබා දුන් නොබෙල් සාම ත්‍යාගයයි. මෙම ත්‍යාගය සඳහා බැරක් ඔබාමා නිර්දේශ වන විට ඔහු ජනාධිපති ලෙස පත් වී දින 11ක් පමණි. නමුත් සත්‍ය වශයෙන් නිර්ණය කිරීම සිදුවූයේ ඉන් පසු මාස 11ක කාලය තුළ වේ. ඔබාමා විසින් තමන් එම ත්‍යාගයට හිමි කම් කීමට සුඩුසු නැති බව හා ඔවුන් විසින් තමන්ව ඒ සදහා තෝරා නොගත යුතු බව ප්‍රකාශ කලේය. මින් පෙර සාම ත්‍යාගය ලබා ගත් පුද්ගලයන් කොටස් දෙකට බෙදුනු අතර කොටසක් ඔහු එයට සුදුසු නොවන බවත් අනෙක් පිරිස ඔබාමා විසින් ඔහුගේ ත්‍යාගය ටවමත් උපයාගෙන නොමැති බවත් ප්‍රකාශ කලහ. ඒ අතරින් ජිමී කාටර් (Jimmy Carter) හා අල් ගෝර් (Al Gore) වාමාංගික නැමියාව පිළිඹඳ චෝදනාවත් මතු කලහ.

සාහිත්‍ය සඳහා වන නොබෙල් ත්‍යාගය

2004 වසරේදී එල්ෆ්‍රෙඩෙ ජෙලිනෙක් (Elfriede Jelinek) සඳහා පිරිනමන ලද සාහිත්‍ය ත්‍යාගය නිසාවෙන් ස්වීඩන ඇකඩමියේ සාමාජිකයෙක් වන කාන්ට් අන්ලන්ඩ් (Knut Ahnlund) විරෝදය දැක්වීමක් ලෙස ඉල්ලා අස් වීමට හේතු විය. මෙලෙස ඉල්ලා අස් වෙමින් ඔහු දක්වා සිටියේ මෙලෙස ජෙලිනෙක්ට ත්‍යාගය පිරිනැමීම සියලු ප්‍රගතිශීලී බලවේගයන්ට නැවත පිළිසකර කළ නොහැකි හානියක් හා සාහිත්‍යට කලාවක් ලෙස ඇති පොදු දැක්ම ව්‍යාකූල කරන බවයි. ඔහු ජෙලිනෙක්ගේ නිර්මාණ "වගන්ති රාශියක් කිසිදු කලාත්මක ව්‍යුහයක් නොමැතිම ගොඩ ගැසීම්" ලෙස පෙන්වා දුන්නේය. 2009 වසරේදී හර්ටා මුලර් (Herta Müller) හට පිරිනැමුනු සාහිත්‍ය ත්‍යාගයත් විවේචන රාශියකට බඳුන් විය. වොශිංටන් පෝස්ට් පුවත්පතට අනුව ඇමරිකානු සාහිත්‍ය මහාචාර්ය වරු හා විචාරකයින් ඇය පිළිබඳව ඉන් පෙර දැනගෙන සිට නොමැත. මේ හේතුවෙන් විශාල පිරිසක් නොබෙල් ත්‍යාගය පිරිනැමීම යුරෝ කේන්ද්‍රීයව සිදුවන බව විශ්වාස කරන්නට විය.

විද්‍යාව සඳහා වන නොබෙල් ත්‍යාගය

1949 වසරේදී පෘතුගීසි ස්නායුවේදියෙකු වන අන්තෝනියෝ ඊගාස් මෝනිස් (António Egas Moniz) හට කායික විද්‍යාව හෝ වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළිබඳ නොබෙල් ත්‍යාගය ඔහුගේ prefrontal leucotomy ක්‍රමවේදය සඳහා පිනැමුණු ලදි. නමුත් ඉන් පෙර වසරේදී ආචාර්ය වෝල්ටර් ෆීම්න් (Dr. Walter Freeman) විසින් වඩාත් වේගවත් හා පහසු ක්‍රමවේදයක් ගොඩනගා තිබුණි. නමුත් ප්‍රසිද්ධිය හේතුවෙන් ෆීමන්ගේ ක්‍රමවේදය නිසි සලකා බැලීමක් හා නූතන වෛද්‍ය ආචාර ධර්මයන් නොතකමින් භාවිතයට ගැනුනි. වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළිබඳ නව එංගලන්ත සඟරාව (The New England Journal of Medicine) වැනි බලපෑම් සහගත ප්‍රකාශනයන් නිසාවෙන් leucotomy හෝ lobotomy ඉතාමත් ජනපිය විය. මේ නිසා මෝනිස් නොබෙල් ත්‍යාගය ලබාගෙන ඉදිරි වසර තුන තුළ 5,000 කට ආසන්න lobotomy ප්‍රමාණයක් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුළ සිදු විය.

මඟහැරුනු සිදුවීම්

නෝර්වීජියානු නොබෙල් කොමිටිය මහත්මා ගාන්ධි තුමා 1937-39 කාලයේ ඔහුගේ ක්‍රියාකාරකම් සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගයෙන් පිදුම් ලබන බව එතුමා ඝාතනය වන්නට දින කිහිපයකට පෙර 1947 වර්ශයේදී ස්තීර කරන ලදි. පසුව නෝර්වීජියානු නොබෙල් කමිටුව විසින් ඔහුට නොබෙල් ත්‍යාගය ලබා දෙන්නට නොහැකි වීම පිළිබදව තමන් කනගාටු වන බව ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදි. නෝර්වීජියානු නොබෙල් කමිටු සාමාජික ජියර් ලන්ඩෙස්ටාඩ් (Geir Lundestad) විසින් 2006 වසරේදී "කිසිදු සැකයකින් තොරව වසර 106 වන අපගේ ඉතිහාසය තුල සිදුවූ විශාලතම අත්වැරදීම වන්නේ මහන්මා ගාන්ධි තුමාට නොබෙල් සාම ත්‍යාගය පිරිනැමීමමට නොහැකි වීමයි. මහත්මා ගාන්ධි තුමා හට නොබෙල් සාම ත්‍යාගයක් නොමැති වීම ගැටළුවක් නොවූවත් ගැටලුව වන්නේ නොබෙල් සාම ත්‍යාගය මහත්මා ගාන්ධි තුමා නොමැතිම තිබීමයි" යනුවෙන් ප්‍රකාශ කරන ලද්දේය. 1948 වසරේදී (මහත්මා ගාන්ධි තුමා මියගිය වසර) නොබෙල් කමිටුව සාම ත්‍යාගය පිරිනැමීම "මේ වසරේදී නොබෙල් සාම ත්‍යාගයට හිමිකම් කිව හැක්කෙක් ජීවතුන් අතර නොමැත" යනුවෙන් ප්‍රකාශ කරමින් අත්හිටුවන ලදි. පසුව 1989 දී දලයි ලාමා තුමාට නොබෙල් සාම ත්‍යාගය පිරිනමන විට නොබෙල් කමිටුවේ සභාපති එය මහත්මා ගාන්ධි තුමා සිහි කිරීමක් ලෙසද එය සලකන බව ප්‍රකාශ කරන ලදි. මෙලෙස ඔවුන්ගේ දායකත්වය උදෙසා පිලිගැනීමට පත් උසස් පුද්ගලයින් රාශියක් මෙලෙස මඟ හැරී ඇත. මහත්මා ගාන්ධි තුමා ලෙසම, එලිනෝර් රූස්වෙල්ට් (Eleanor Roosevelt), වාක්ලව් හැවෙල් (Václav Havel), කෙන් සාරෝ-විවා (Ken Saro-Wiwa), සාරි නස්සෙයිබෙහ් (Sari Nusseibeh) සහ කොරාසොන් ඇක්කුයුනෝ(Corazon Aquino) යන පුද්ගලයින්ද මෙලෙස නොබෙල් ත්‍යාගය කිසිදා නොලද නමුත් ලැබීමට සුදුසු පුද්ගලයෝ වෙති.

සාහිත්‍ය සඳහා වන නොබෙල් ත්‍යාගය පිරිනැමීමේදීද මෙවන් මතභේදයට තුඩු දුන් අඩුපාඩු රැසක් සිදු වී ඇත. ඇඩම් කිර්ස්ච් (Adam Kirsch) අදහස් කරන පරිදි විශිෂ්ට ලේඛකයෝ රාශියක් දේශපාලන හා අනෙක්-සාහිත්‍යමය හේතූන් නිසා නොබෙල් ත්‍යාගයයෙන් පිදුම් ලබා නැත. යුරෝපීය හා ස්වීඩන් ජාතික ලේඛකයන් සඳහා වැඩි අවදානයක් යොමු කිරීම යන කාරණයත් විවේචනයට බඳුන් වනනකි. නොබෙල් ත්‍යාගය පිරිනැමීමේදී යූරෝ කේන්ද්‍රීය වීම හා එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇකඩමිය විසින් ත්‍යාගය පිරිනැමීමේදී යුරෝපීය ලේඛකයන්ට පිරිනැමීමට නැමියාවක් දක්වන බව ස්වීඩන ඇකඩමියේ ස්තීර ලේකම් පීටර් එංග්ලන්ඩ් (Peter Englund) විසින් 2009 දී පිළිගන්නා ලදි. මෙලෙස නොබෙල් ත්‍යාගයෙන් පිදුම් නොලද විශිෂ්ට ලේඛකයන් අතර එමිල් සෝලා (Émile Zola), ජෝර්ජ් ලුයිස් බෝගෙස් (Jorge Luis Borges), මාසෙල් ප්‍රොවුස්ට් (Marcel Proust), එසාරා පවුන්ඩ් (Ezra Pound), ජේම්ස් ජොයිස් (James Joyce), අගස්ට් ස්ට්‍රින්බර්ග් (August Strindberg), සයිමන් වෙස්ට්ඩිජ් (Simon Vestdijk), ජෝන් උප්ඩිකේ (John Updike), ආතර් මිලර් (Arthur Miller), චිනුආ ඇචෙබේ (Chinua Achebe) සහ මාක් ට්වේන් (Mark Twain) කැපී පෙනේ.

පුද්ගලයින් තිදෙනෙකුට වඩා එකවර ත්‍යාගය පිරි නොනැමීමට ඇති දැඩි නීතියද මතබේධයන්ට තුඩු දෙන කාරණයක් වේ. මෙලෙස පිළිගත් හා කැපී පෙනෙන දායකත්වයන් කළ කණ්ඩායම් හා පුද්ලයින් තිදෙනෙකුට වඩා වැඩි පිරිසක් එකතුව කළ දායකත්වයන් නොබෙල් ත්‍යාහය ලැබීමට සුදුසු වූවද මඟ හැරීමට ලක් වේ. 2002 වසරේදී කෝචි ටනකා (Koichi Tanaka) සහ ජෝන් ෆෙන් (John Fenn) යන දෙදෙනාට ප්‍රෝටීන රසායන විද්‍යාවේ අංශයේ mass spectrometry ගොඩනැංවීම වෙනුවෙන් නොබෙල් ත්‍යාගය පිරිනමන ලදි. නමුත් ෆ්‍රැන්ක්ෆර්ට් (Frankfurt) විශ්ව විද්‍යාලයේ භෞතික හා න්‍යායාත්මක රසායන විද්‍යා ආයතනයේ (Institute for Physical and Theoretical Chemistry)හි ෆ්‍රාන්ස් හිල්ලෙන්කෑම්ප්(Franz Hillenkamp) සහ මයිකල් කැරස් (Michael Karas) යන අයගේ දායකත්වයන් හඳුනා නොගන්නා ලදි. මේ හා සමානව මරණයෙන් පසු සම්මානය පුද කිරීම නහනම් කිරීම නිසාවෙන් යම් පුද්ගලයෙකුගේ මරණයෙන් පසුව ඔහුගේ දායකත්වයන් හඳුනා ගැනීමට ලක් නොවීම විවාදපන්න කරුණකි. 1962 දී ඩී.එන්.ඒ (DNA) ව්‍යූහය සොයාගැනීම වෙනුවෙන් කායික විද්‍යාව හෝ වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළිබඳ නොබෙල් ත්‍යාගය ෆ්‍රැන්සිස් ක්‍රික් (Francis Crick), ජේම්ස් ඩී. වෙට්සන් (James D. Watson) සහ මොරිස් විල්කින්ස් (Maurice Wilkins) යන අයට පුද දෙන ලදි. නමුත් එයට ප්‍රධාන දායකත්වයක් සැපයූ රොසලින් ෆ්‍රෑන්ක්ලින් (Rosalind Franklin) එයට වසර 4කට පෙර ඩිම්බකෝශ පිළිකාවකින් මියගොස් සිටියාය.

සොයාගැනීම් සඳහා නිමැවුම් වලට වඩා අවධානයක් හිමි වීම

ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල් තම ධනය වාර්ශිකව මූල්‍යමය ත්‍යාග ලෙස එම වසරට පූර්වගාමීව මනුශ්‍ය වර්ගයාට විශාලතම සුබසිද්ධිය සැලසූ අයට ලබා දීමට වෙන් කර ඇත. ඔහු පවසා ඇති පරිදි භෞතික විද්‍යාව පිළිබඳ නොබෙල් ත්‍යාගය පිරිනැමිය යුත්තේ භෞතික විද්‍යා ක්ෂෙත්‍රය තුළ වඩාත්ම වැදගත් සොයාගැනීම හෝ නිමැවුම කළ පුද්ගලයාට වේ. නොබෙල් විසින් මෙහි සොයාගැනීම් යන්න වැඩියෙන් අවධාරණය කර නොමැත. නමුත් ඉතිහාසය පුරාවට වැඩි අවධානයක් නොබෙල් කමිටු විසින් නිමැවුම් වලට වඩා සොයාගැනීම් සඳහා යොමු කර ඇති බව භෞතික විද්‍යාව සඳහා පිරිනමා ඈති සමස්ථ නොබෙල් ත්‍යාග ප්‍රමාණයෙන් 77% ක් සොයාගැනීම් සඳහා හා 23% ක් නිමැවුම් සඳහාද පිරිනමා තිබීමෙන් තහවුරු වේ.  ක්‍රිස්ටෝප් බාර්ට්නෙක් (Christoph Bartneck) සහ මැතියස් රෝටෙර්බර්ග් (Matthias Rauterberg) විසින් පුවත් පත්හි පලකරන ලද Nature and Technoetic Arts හි සොයාගැනීම් සඳහා නිමැවුම් වලට වඩා වැඩි අවධානයක් හිමී වීම නොබෙල් ත්‍යාගය එහි සැබෑ අදහස වන "සමාජයට කරන ලද විශාලතම දායකත්වයට" යන්නෙත් ඉවත ගෙන යන්නක් බවට වාද කරයි.

විශේෂිත අග්‍රගන්‍ය සම්මානිතයන්

බහුවිධ සම්මානිතයන්

පුද්ගලයින් සිවි දෙනෙකු නොබෙල් ත්‍යාග දෙක බැගින් ලබා ගැනීමට සමත් වී ඇත. මාරියා ස්ක්ලෝඩොව්ස්කා කියුරි (Maria Skłodowska-Curie) විසින් 1903 දී භෞතික විද්‍යාව පිළිබඳ නොබෙල් ත්‍යාගය විකිරණශීලීතාවය සොයා ගැනීම උදෙසා ලබා ගත් අතර 1911 දී ශුද්‍ර රේඩියම් වෙන් කරගැනීම උදෙසා රසායන විද්‍යාව සඳහා පිදෙන නොබෙල් ත්‍යාගයෙන් පිදුම් ලැබුවාය. එකිනෙකට වෙනස් විද්‍යා විශය පථ දෙකක් උදෙසා නොබෙල් ත්‍යාග ලඳ එකම පුද්ගලයා ලෙසද මාරි කියුරි හදුනා ගත හැක. 1954 දී ලිනස් පෝලින්ග් (Linus Pauling) විසින් රසායනික බන්ධන සහ සංකීර්ණ ධාතූන් සඳහා එහි යෙදීම් පිළිබද ඔහුගේ පර්යේශණයන් උදෙසා රසායන විද්‍යාව සඳහා පිදෙන නොබෙල් සම්මානය ලබා ගන්නා ලදි. එමෙන්ම පෝලින්ග් විසින් 1962 දී ඔහුගේ ප්‍රති-න්‍යෂ්ටික කියාවාදය උදෙසා ලබා ගන්නා ලදි. මෙමඟින් එකක් අනෙකට සම්බ්න්ද නැති නොබෙල් ත්‍යාග දෙකක් ලබා ගත් එක්ම පුද්ගලයා බවට පෝලින්ග් පත් වේ. ජෝන් බාර්ඩීන් (John Bardeen) දෙවරක් භෞතික විද්‍යාව සදහා නොබෙල් සම්මානයෙන් පිදුම් ලබා ඇත. ඔහු විසින් 1956 දී ට්‍රාන්සිස්ටරය නිපදවීම උදෙසා හා 1972 දී අධිසන්නායකතාවය පිළිබ්ද න්‍යාය ඉදිරිපත් කිරීම වෙනුවෙන්ද ලබා ගන්නා ලදි. ෆෙඩ්‍රික් සෑන්ගර් (Frederick Sanger) විසින් රසායන විද්‍යාව උදෙසා නොබෙල් සම්මානයෙන් දෙවරක් පිදුම් ලබා ඇත. ඔහු විසින් 1958 දී ඉන්සියුලින් අණුවේ ව්‍යුහය නිර්ණය කිරීම උදෙසා හා 1980 දී DNA අණුවේ මූලික අනුක්‍රමය නිර්ණය කිරීම සඳහා ක්‍රමවේදයක් නිමැවීම වෙනුවෙන්ද ලබා ගන්නා ලදි.

සංවිධාන දෙකක් විසින් සාමය සදහා නොබෙල් ත්‍යාගය කීප වරක් ලබාගෙන ඇත. අන්තර්ජාතික රතු කුරුස කමිටුව විසින් 1917 හා 1944 වර්ෂවල ලෝක යුධ සමයන්හීදී ඔවුන්ගේ කටයුතු සඳහා දෙවරක් හා 1963 වසරේදී ඔවුන්ගේ සියවස් සැමරුම් වසරේදීද වශයෙන් සම්පූර්ණයෙන් තුන් වතාවක් සාම ත්‍යාගයෙන් පිදුම් ලබා ඇත. එමෙන්ම සරණාගතයින් පිළිබද එක්සත් ජාතීන්ගේ මහ කොමසාරිස් මණ්ඩලය විසින් සරණාගතයින් උදෙසා 1954 හා 1981 වසර වලදී නොබෙල් සාම ත්‍යාගයෙන් දෙවරක් පිදුම් ලබා ඇත.

එකම පවුලේ සම්මාන ලාභීන්

කියුරි පවුල විසින් වැඩිම නොබෙල් සම්මාන ප්‍රමාණයක් ලබාගෙන ඇත. මාරි කියුරි විසින් 1903 දී භෞතික විද්‍යාවට හා 1911 දී රසායන විද්‍යාව වෙනුවෙන්ද නොබෙල් සම්මාන දෙකක් ලබාගෙන ඇති අතර ඇයගේ ස්වාමි පුර්ෂයා ඇය හා භෞතික විද්‍යාව සඳහා වන ත්‍යාගයට සම හිමිකම් කියයි. ඔවුන්ගේ දියණිය වන අයිරීන් ජුලියට් කියුරි (Irène Joliot-Curie) විසින් 1935 දී රසායන විද්‍යාව සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගය ඇයගේ සැමියා වන ෆෙඩ්‍රික් ජුලියට් කියුරි (Frédéric Joliot-Curie) හා එකතුව ලබා ගත්තාය. මින් අමතරව මාරි කියුරිගේ සැමියාගේ දෙවන දියණිය 1965 දී යුනිසෙෆ් (UNICEF) ආයතනයේ අධ්‍යක්ෂක ලෙස කටයුතු කරන විට සාමය සඳහා වන නොබෙල් ත්‍යාගයෙන් පිධුම් ලැබුවාය.

කියුරි පවුලේ වාර්තාවට සම කළ හැකි වැනත් පවුලක් හමු නොවූවත් සම්මානිතයන් දෙදෙනා බැගින් වන පවුල් කීපයක් ඇත. සැමියා හා බිරිඳ වන ගර්ටි රැඩ්නිට්ස් කෝරි (Gerty Radnitz Cori) හා කාර්ල් ෆර්ඩිනැන්ඩ් කෝරි (Carl Ferdinand Cori) යන දෙදෙනා විසින් 1947 වසරේදී කායික විද්‍යාව හෝ වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළිබඳ නොබ්ල් ත්‍යාගය සමව ලබා ගත්හ. ජේ. ජේ. තොම්සන් (J. J. Thomson) විසින් ඉලෙක්ට්‍රෝනයන් අංශු බව පෙන්වා දීමෙන් 1906 දී භෞතික විද්‍යාව සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගය ලබා ගත්තේය. ඔහුගේ පුත්‍රයා වන ජෝර්ජ් පැගෙට් තොම්සන් (George Paget Thomson) එම ත්‍යාගයම 1937 දී ඉලෙක්ට්‍රෝනයන්ට තරංගමය ගුණයන් පවතින බව පෙන්වා දෙමින් දිනා ගන්නා ලද්දේය. විලියම් හෙන්රි බ්‍රැග් (William Henry Bragg) හා ඔහුගේ පුත්‍රයා වන විලියම් ලෝරන්ස් බ්‍රැග් (William Lawrence Bragg) යන දෙදෙනා විසින් භෞතික විද්‍යාව පිළිබඳ නොබෙල් ත්‍යාගය 1915 දී සමව ලබා ගත්හ. නීල්ස් බෝර් (Niels Bohr) විසින් භෞතික විද්‍යාව පිළිබඳ නොබෙල් ත්‍යාගය 1922 දී දිනා ගත් අතර ඔහුගේ පුත්‍රයා ආගේ බෝර් (Aage Bohr) 1975 දී එම ත්‍යාගයෙන්ම පිදුම් ලැබීය. මාන් සීග්බාන් (Manne Siegbahn) භෞතික විද්‍යාව පිළිබඳ නොබෙල් ත්‍යාගය 1924 දී ලබා ගත් අතර ඔහුගේ පුත් කායි සීග්බාන් (Kai Siegbahn) භෞතික විද්‍යාව පිළිබඳ නොබෙල් ත්‍යාගයම 1981 දී දිනා ගන්නා ලද්දේය. හාන්ස් වොන් ඉයුලර්-කෙල්පින් (Hans von Euler-Chelpin) රසායන විද්‍යාව පිළිබඳ නොබෙල් ත්‍යාගය 1929 දී ලබා ගත් අතර ඔහුගේ පුත් උල්ෆ් වොන් ඉයුලර් (Ulf von Euler) කායික විද්‍යාව හෝ වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළිබද නොබෙල් ත්‍යාගය 1970 දී ලබා ගන්නා ලදී. සී. වී. රාමන් (C.V. Raman) භෞතික විද්‍යාව පිළිබඳ නොබෙල් ත්‍යාගය 1930 දී ලබා ගත් අතර ඔහුගේ බෑණනුවන් වන සුබ්‍රමණියන් චන්ද්‍රසේකර් (Subrahmanyan Chandrasekhar) විසින්ද භෞතික විද්‍යාව පිළිබඳ නොබෙල් ත්‍යාගය 1983 දී දිනා ගන්නා ලදී. ආතර් කොන්බර්ග් (Arthur Kornberg) කායික විද්‍යාව හෝ වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළිබද නොබෙල් ත්‍යාගය 1959 දී ලබා ගත් අතර ඔහුගේ පුත් රොජර් (Roger) පසුව රසායන විද්‍යාව පිළිබඳ නොබෙල් ත්‍යාගය 2006 දී ලබා ගන්නා ලදී. ජාන් ටින්බර්ජන් (Jan Tinbergen) විසින් පළමු ආර්ථික විද්‍යාව පිළිබඳ නොබෙල් ත්‍යාගය ලබා ගත් අතර ඔහුගේ සහෝදරයා නිකලස් ටින්බර්ජන් (Nikolaas Tinbergen) 1973 දී කායික විද්‍යාව හෝ වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළිබඳ නොබෙල් ත්‍යාගය හිමි කර ගන්නා ලදි.

ප්‍රතික්ෂේප කිරීම් හා වැලැක්වීම්

සම්මාන ලාභීන් දෙදෙනෙකු විසින් ස්වේච්චාවෙන් නොබෙල් ත්‍යාගය ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත. 1964 ජීන් පෝල් සාත්‍රේ (Jean-Paul Sartre) හට සාහිත්‍ය සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගය හිමි වූවද "ලේඛකයෙකු විසින්, එය කෙතරම් ගෞරවාන්විත ආකාරයකට සිදු වූවත් තමා ආයතනයක් බවට පත්වීම වැළැක්වීමට ඉඩ නොදිය යුතුය" යනුවෙන් පව්සමින් ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදි. ලී ඩක් තෝ (Lê Ðức Thọ) හට 1973 දී පැරිස් සාම ගිවිසුම උදෙසා සාම ත්‍යාගය හිමි වූවත් වියට්නාමයේ සත්‍ය සාමයක් නොමැති බව පවසමින් එය ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදි.

තෙවන ජර්මන් රාජ්‍ය කාලයේදී රිචඩ් කාන් (Richard Kuhn), ඇඩොල්ෆ් බුතෙනන්ඩ්ට් (Adolf Butenandt) හා ජෙර්හර්ඩ් ඩොමග්ක් (Gerhard Domagk) යන තිදෙනාට නොබෙල් ත්‍යාග ලබා ගැනීම් ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර් විසින් තහන කරන ලදි. එම සියලු දෙනාම ඔවුන්ගේ රන් පදක්කම් හා සහතික පත් දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව ලබා ගත්හ. 1958 දී සාහිත්‍ය සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගයෙන් පිඳුම් ලත් බොරිස් පැස්ටර්නැක් (Boris Pasternak) විසින් තම ත්‍යාගය ප්‍රතික්ෂේප කලේය. එලෙස කිරීමට හේතුව වූයේ සෝවියට් ආණ්ඩුව විසින් ඔහු තම ත්‍යාගය ලබා ගැනීමට ස්ටොක්හොල්ම් (Stockholm) වෙත ගියහොත් කුමන ක්‍රියා පටිපාටියක් ගනියිදැයි ඇති බිය නිසාවෙනි. ඔහුගේ මෙම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම ස්වීඩන ඇකඩමිය "මම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම කිසිදු ආකාරයකින් සම්මානයේ වලංගු භාවය බිඳකඳු අඩු නොකරයි" යනුවෙන් ප්‍රකාශ කරමින් එම වසරේ සාහිත්‍ය සඳහා වන සම්මානය උළෙලේදී පුද දීම කළ නොහැකි බවත් එය පැස්ටර්නැක් විසින් ලබා ගන්නා තුරා තමන් විසින් තබා ගන්නා බවත් ප්‍රකාශ කළහ. පසුව 1989 දී පැස්ටර්නැක්ගේ පුත්‍රයා විසින් තම පියා වෙනුවෙන් ලබා ගන්නා ලදි.

නොබෙල් ත්‍යාගයේ ස්මාරකය

"Planet of Alfred Nobel" නම් අනුස්මරණ සංකේතය 2008 සැප්තැම්බර් 13 දින (Dnipropetrovsk University of Economics and Law) නීතිය හා ආර්ථික විද්‍යාව පිළිබඳ ද්නිප්‍රොපෙට්‍රොව්ස්ක් සරසවියේදී විවෘත විය. අතක් මත ලෝක ගෝලයක් පවතින ලෙස කළු ගලින් මෙය නිමවා ඇත. ලෝක ගෝලය වටා පියාඹන ගැහැනු රුවක් (විද්‍යාවට අධිපති දෙවඟනගේ රුව) සළකුණු කර ඇත. එමඟින් තර්කනය හා බුද්ධිය නිරූපණය කරයි.

ගෝලය වටා නොබෙල් සම්මාන ලාභීන් 802කගේ මුහුණු නෙරා එන පරිදි කැටයම් කර ඇත. මෙය නිර්මාණය කිරීමට යුධ මිසයිල භාවිතයෙන් පසු ඉතිරි වෙන ලෝහ යොදාගෙන ඇත.

ආශ්‍රිත ලිපි
 නෝවීජියානු නොබෙල් කමිටුව

ග්‍රන්ථ නාමාවලිය

 Abrams, Irwin (2001). The Nobel Peace Prize and the Laureates. Watson Publishing International. ISBN 0881353884. http://books.google.com/?id=ny77bPwKxaUC&printsec=frontcover&q=.
 Crawford, Elizabeth T (1984). The Beginnings of the Nobel Institution – The Science Prizes, 1901–1915 (First ed.). Maison des Sciences de l'Homme & Cambridge University Press. ISBN 0-521-26584-3. http://books.google.com/?id=EGfhs_tvjVYC.
 Feldman, Burton (2001). The Nobel prize: a history of genius, controversy, and prestige. Arcade Publishing. ISBN 1559705922. http://books.google.com/?id=xnckeeTICn0C&printsec=frontcover&q=.
 Gribbin, John (1985). In Search of Schrödinger's Cat: Quantum Physics and Reality. Corgi. ISBN 0-552-12555-5.
 Jones, Brenn (2003). Learning about love from the life of Mother Teresa. PowerKids Press. ISBN 0823957772. http://books.google.com/?id=Bg6_1Ejy9r4C&dq=Mother+Teresa+Nobel+banquet+cancelled.
 Levinovitz, Agneta Wallin (2001). Nils Ringertz. ed. The Nobel Prize: The First 100 Years. Imperial College Press and World Scientific Publishing. ISBN 981-02-4664-1. http://books.google.com/?id=QMSg5mRJiukC&printsec=frontcover&q=.
 Leroy, Francis (2003). A century of Nobel Prizes recipients: chemistry, physics, and medicine. CRC Press. ISBN 0824708768. http://books.google.com/?id=8DjwaFWE4fYC&printsec=frontcover&q.
 Pais, Abraham (1983). Subtle Is the Lord: The Science and the Life of Albert Einstein (Third ed.). Oxford University Press. ISBN 0195204387. OCLC 8195995. http://books.google.com/?id=IQibQgAACAAJ.
 Shalev, Baruch Aba (2005). 100 years of Nobel prizes (Third ed.). The Americas Group. ISBN 9780935047370. http://books.google.com/?id=PfRaPHr86XUC.
 Sohlman, Ragnar (1983). The Legacy of Alfred Nobel – The Story Behind the Nobel Prizes. The Nobel Foundation. ISBN 0-370-30990-I.
 Wilhelm, Peter (1983). The Nobel Prize. Springwood Books. ISBN 9780862541118. http://books.google.com/?id=CNnZKHxQpO4C.

නොබෙල් ත්‍යාගය


Alexander Ewing, né le  à Aberdeen et mort le  à Taunton, est un officier, ténor et compositeur britannique.

Biographie

Ewing étudie la musique et l'allemand à l'Université de Heidelberg puis le droit à Aberdeen.

Lieutenant-colonel lors de la Guerre de Crimée (1855), il prend part en 1869 à une campagne en Chine.

Comme compositeur, on lui doit des musiques d'églises telle Jerusalem the Golden en 1853.

Hommage

Jules Verne voyage avec lui à bord du Great Eastern en 1867 et en fait un personnage de son roman Une ville flottante où il apparaît au chapitre XVI. Il participe alors à un concert qui a vraisemblablement bien eu lieu.

Notes et références

Liens externes

Compositeur britannique de musique classique
Ténor britannique
Naissance en janvier 1830
Naissance à Aberdeen
Décès en juillet 1895
Décès dans le Somerset
Militaire britannique de la guerre de Crimée
Décès à 65 ans

Alexander Ewing


Stefan N. Willich (* 1959) ist ein deutscher Arzt, Dirigent, Autor und Hochschullehrer.

Leben
Willich studierte als Stipendiat der Studienstiftung des deutschen Volkes Medizin an der Freien Universität Berlin, der Ludwig-Maximilians-Universität München und der New York University. Er promovierte 1985 zum Dr. med., erwarb einen Master of Public Health 1990 an der Harvard University und einen Master of Business Administration 1995 am INSEAD in Frankreich und habilitierte sich  1993 im Fachgebiet Innere Medizin.

Von 1993 bis 1995 war Willich Gastprofessor für Epidemiologie an der Universität Greifswald und Visiting Professor an der Harvard University. 1995 erfolgte die Berufung auf eine Professur und Ernennung zum Direktor des Instituts für Sozialmedizin, Epidemiologie und Gesundheitsökonomie der Charité – Universitätsmedizin Berlin. Von 2006 bis 2012 leitete er auch das dortige CharitéCentrum 1 für Human- und Gesundheitswissenschaften. Er ist Fellow der European Society of Cardiology und des American College of Cardiology. Willich war 2010 bis 2011 Vorsitzender der Deutschen Gesellschaft für Gesundheitsökonomie, 2011 bis 2019 Gründungspräsident der European Society of Integrative Medicine, und ist seit 2022 Gründungspräsident der International Society for Arts and Medicine.

Willich erhielt seit seinem sechsten Lebensjahr Violinunterricht. Er studierte nach dem Abitur zwei Jahre Violine, Kammermusik und Dirigieren an der Hochschule für Musik und Darstellende Kunst Stuttgart und in Berlin. Willich nahm u. a. an Workshops bei Sergiu Celibidache in München, Leon Fleisher in Boston/Tanglewood und Leon Barzin in Paris teil. Willich tritt regelmäßig als Dirigent in Erscheinung und gründete 2008 das World Doctors Orchestra. Von 2012 bis 2014 war er Rektor der Hochschule für Musik "Hanns Eisler" Berlin.

Willich erhielt 2021 den Alumni Award of Merit der Harvard University T.H. Chan School of Public Health, die höchste Auszeichnung für ehemalige Absolventen der Institution.

COVID-19-Pandemie
Im Rahmen der COVID-19-Pandemie in Deutschland äußerte Willich, dass es "keinen Grund gibt, das ganze Land in häusliche Quarantäne zu schicken" und warnte frühzeitig vor den sozialmedizinischen Gefahren eines Lockdowns.

Im Oktober 2020 sprach er sich für eine Überarbeitung des Schwellenwerts für Risikogebiete aus. Der Wert von 50 Fällen auf 100.000 Einwohner binnen sieben Tagen ("7-Tage-Inzidenz") sei im April 2020 ein "grober Anhaltspunkt" gewesen und der Bezug darauf "aus ärztlicher Sicht nicht belastbar". Die Überschreitung des Wertes führte er u. a. auf vermehrte Testungen gegenüber dem Frühjahr zurück, weshalb die Zahlen "realistisch in Bezug gesetzt" werden sollten.

Weblinks

 Stefan Willich beim World Doctors Orchestra
 Stefan Willich bei Klassik.com

Fußnoten

Kardiologe
Mediziner (20. Jahrhundert)
Mediziner (21. Jahrhundert)
Hochschullehrer (Charité)
Hochschullehrer (Universität Greifswald)
Dirigent
Rektor (Hochschule für Musik Berlin)
Deutscher
Geboren 1959
Mann
Person (Harvard University)
Sachbuchautor (Medizin)

Stefan Willich


Die Gallotiinae sind eine auf den Kanarischen Inseln, der Iberischen Halbinsel und den drei nordafrikanischen Staaten Tunesien, Algerien und Marokko heimische Unterfamilie der Echten Eidechsen (Lacertidae).

Merkmale
Die Gallotiinae gleichen generell den Arten der zweiten Unterfamilie der Echten Eidechsen, den Lacertinae. Auffallend sind die fast ausgestorbenen und erst in jüngster Zeit wiederentdeckten Arten der Kanareninseln Gran Canaria, Teneriffa, La Gomera und El Hierro, die einen halben Meter oder sogar 75 cm (El Hierro) lang werden können (Inselgigantismus). Die Gallotiinae unterscheiden sich vor allem durch ihre Fähigkeit Laute auszustoßen und durch ein Feld von weichen Stacheln an der Teilungsstelle der beiden sonst nicht mit Dornen oder Haken versehenen Hemipenis von den Lacertinae.

Gattungen und Arten
Es gibt 14 rezente Arten in zwei Gattungen, Gallotia von den kanarischen Inseln und Psammodromus von der Iberischen Halbinsel und Nordwestafrika.

 Kanareneidechsen (Gallotia Boulenger, 1916)
 Ostkanareneidechse (Gallotia atlantica)
 La-Palma-Rieseneidechse (Gallotia auaritae)
 La-Gomera-Rieseneidechse (Gallotia bravoana)
 Kleine Kanareneidechse (Gallotia caesaris)
 Kanareneidechse (Gallotia galloti)
 Teneriffa-Rieseneidechse (Gallotia intermedia)
 El-Hierro-Rieseneidechse (Gallotia simonyi)
 Gran-Canaria-Rieseneidechse (Gallotia stehlini)
 Sandläufer (Psammodromus Fitzinger, 1826)
 Algerischer Sandläufer (P. algirus)
 Psammodromus blanci
 Ostiberischer Sandläufer (P. edwarsianus)
 Spanischer Sandläufer (P. hispanicus)
 Psammodromus microdactylus
 Westiberischer Sandläufer (P. occidentalis)

Weiters sind einige fossile Taxa beschrieben, beispielsweise Janosikia ulmensis aus dem unteren Miozän Deutschlands und Pseudeumeces cadurcensis aus dem Oligozän.

Einzelnachweise

Literatur
 E. Nicholas Arnold, Oscar Arribas, Salvador Carranza: Systematics of the Palaearctic and Oriental lizard tribe Lacertini (Squamata: Lacertidae: Lacertinae), with descriptions of eight new genera (= Zootaxa. 1430). Magnolia Press, Auckland 2007, Digitalisat (PDF; 2,76 MB).

Weblinks

Echte Eidechsen
Lacertidae

Gallotiinae


أعلنت المنتخبات المشاركة في كأس الخليج 2009 في عمان عن تشكيلاتها في 29 ديسمبر 2008.

المجموعة الأولى

عمان

المدرب:  كلود لوروا
 علي الحبسي
 عماد الحوسني
 بدر الميمني
 محمد ربيع
 خليفة عايل
 حسن الغيلاني
 أحمد مبارك
 أحمد حديد
 فوزي بشير
 جابر محمد العويسي
 سليم خصيف الحسني
 سعيد الشون
 حسين الحضري
 سلطان الطوقي
 حسن ربيع
 يونس المشيفري
 محمد مبارك
 هاشم صالح
 سعد سهيل المخيني
 جمعة درويش
 وليد عبد الله
 منصور غميل
 عارف الشيبه
 محمد تقي
 طلال خلفان
 محمد هويدي
 سليمان الشكيري
 أحمد راشد
 سليمان الشكيلي
 سليمان بن جمعة
 إسماعيل العجمي
 عبد الرحمن صالح
 أحمد مانع
 محمد عبد الله البلوشي
 محمد حمد المخيني

الكويت

المدرب:  محمد إبراهيم
 عادل حمود
 طلال نايف
 عبد الله مشيلح
 حسين كنكوني
 فيصل دشتي
 فهد الرشيدي
 شهاب كنكوني
 محمد جراغ
 علي مقصيد
 خالد خلف
 يعقوب الطاهر
 جراح العتيقي
 فرج لهيب
 وليد علي
 نواف الخالدي
 حسين فاضل
 مساعد ندا
 محمد راشد الفضلي
 صالح الشيخ
 طلال العامري
 فهد الإبراهيم
 حمد العنزي
 بدر المطوع
 أحمد عجب
 نهير الشمري

البحرين

المدرب:  ميلان ماتشالا
 سيد محمد جعفر
 محمد حسين
 عبد الله المرزوقي
 عبد الله فتاي
 صالح عبد الحميد
 راشد عيسى
 محمود جلال
 راشد الدوسري
 راشد جمال
 محمد سالمين
 إسماعيل عبد اللطيف
 سيد حسن عيسى
 طلال يوسف
 سلمان عيسى
 عبد الله عمر
 محمد سيد عدنان
 حسين علي
 حسين مكي
 جمال راشد
 عبد الله عبدي
 سيد شبر إبراهيم
 عباس أحمد
 إبراهيم المشخص
 سيد علي عيسى
 فوزي عايش
 جيسي جون
 عبد الله الدخيل
 محمود عباس
 محمد حبيل
 علاء حبيل
 محمود عبد الرحمن
 عباس سعيد
 عبد الله الكعبي
 حمد فيصل
 داود سعد

العراق

المدرب:  جورفان فييرا
 نور صبري
 محمد كاظم
 صالح سدير
 علاء عبد الزهرة
 علي رحيمه
 عماد محمد
 قصي منير
 كرار جاسم
 محمد علي كريم
 مصطفى كريم
 مهدي كريم
 نشأت أكرم
 هوار ملا محمد
 يونس محمود
 سعد عطيه
 محمد ناصر
 أحمد اياد
 هلكور ملا محمد
 هيثم كاظم
 علي صلاح
 أحمد عبد علي
 أحمد مناجد
 باسم عباس
 جاسم غلام
 حيدر عبد الأمير
 خلدون إبراهيم
 سامر سعيد
 سلام شاكر
 ياسر عبد المحسن
 مثنى خالد
 محمد فيصل
 علي مطشر
 أوس إبراهيم
 إبراهيم كامل
 علاء كاطع

المجموعة الثانية

قطر

المدرب:  برونو ميتسو
 محمد صقر
 ماجد محمد
 عبد الله كوني
 خلفان إبراهيم خلفان
 مسعد الحمد
 طلال البلوشي
 إبراهيم ماجد
 علي عفيف
 يوسف أحمد
 محمد اليزيدي
 وسام رزق
 حسن الهيدوس
 سعد سطام
 ماركوني أميرال
 عبد العزيز علي
 بلال محمد
 قاسم برهان
 يونس رحمتي
 مصطفى محمد
 عبد العزيز كريم
 مجدي صديق
 عبد الرحمن مصبح
 وليد جاسم
 عادل لامي
 مشعل مبارك
 سباستيان سوريا
 محمد عمر حسن
 إبراهيم الغانم
 سيد علي البشير
 رجب حمزة
 حامد إسماعيل
 معاذ يوسف
 موسى هارون
 فابيو سيزار
 حسين ياسر

السعودية

المدرب:  ناصر الجوهر
 ياسر المسيليم
 منصور النجعي
 وليد عبد الله
 أسامة هوساوي
 طلال الخيبري
 ماجد العمري
 عبد الله الزوري
 ماجد المرشدي
 عبده عطيف
 سعود كريري
 خالد عزيز
 معتز الموسى
 أحمد الموسى
 عبد الرحمن القحطاني
 أحمد الفريدي
 أحمد عطيف
 ياسر القحطاني
 عيسى المحياني
 مالك معاذ
 أحمد البحري
 كامل فلاته
 رضا تكر
 حسن الراهب
 محمد نور
 عبده برناوي
 عبد العزيز الدوسري
 راشد الرهيب
 تيسير الجاسم
 أسامة المولد
 سلطان النمري
 نايف هزازي
 زيد المولد
 محمد العنبر

الإمارات

المدرب:  دومينيك باثيناي
 ماجد ناصر
 عبيد الطويلة
 علي خصيف
 حيدر ألو علي
 فارس جمعة
 محمد قاسم
 محمود خميس
 مهند سالم
 خالد سبيل
 عبيد خليفة
 وليد عباس
 حمدان إسماعيل
 محمد فايز
 عبد الرحيم جمعة
 عبد الله مال الله
 صالح عبد الله
 عامر الحمادي
 نواف مبارك
 محمد عمر
 محمد إبراهيم البلوشي
 عبد السلام جمعة
 أحمد علي معضد
 إسماعيل مطر
 إسماعيل الحمادي
 محمد سعيد الشحي
 أحمد محمد مبارك
 علي الوهيبي

اليمن

المدرب:  محسن صالح
 سالم عوض
 محمد عياش
 محمد صالح
 صالح الشهري
 ياسر باصهي
 علي محمد مبارك
 فهد باميلوح
 علاء الصاصي
 علي النونو
 هيثم عبده
 فرج مبروك
 محمد العماري
 أكرم الورافي
 ياسر البعداني
 سعود عبد الله
 سليمان العديني
 عبد الكريم القطوي
 أحمد الوادي
 عبد الله يسلم
 خالد بلعيد
 خالد الطاهش
 باسم العاقل
 عبد الله موسى
 زاهر محمد
 أوسام السيد ناصر
 علي العمقي
 ريان محمد
 خالد العرومي
 معاذ الكثيري

انظر أيضا
 كأس الخليج 2009

قوائم كأس الخليج العربي
كأس الخليج العربي 2009

تشكيلات كأس الخليج العربي 2009


Rul Gunzenhäuser (* 4. September 1933 in Stuttgart; † 14. Februar 2018) war ein deutscher Informatiker und Professor für Dialogsysteme an der Universität Stuttgart.

Leben
Rul Gunzenhäuser studierte Mathematik, Physik und Philosophie an der TH Stuttgart und an der Universität Tübingen. 1962 wurde er mit der Arbeit "Ästhetisches Maß und ästhetische Information" an der TH Stuttgart bei Max Bense promoviert. In dieser Dissertation finden statistisch-mathematische Verfahren Anwendung in der Text-Ästhetik. Von 1962 bis 1966 war er wissenschaftlicher Assistent am Rechenzentrum der TH Stuttgart.

Er war als Associate Professor an der State University of New York tätig und lehrte danach an der Pädagogischen Hochschule Esslingen Angewandte Mathematik und ihre Didaktik. Von 1973 bis 1999 war Rul Gunzenhäuser Universitätsprofessor an der Universität Stuttgart und Leiter der Abteilung Dialogsysteme im Institut für Informatik.

Wirken
Rul Gunzenhäuser war Autor von Büchern und zahlreichen wissenschaftlichen Publikationen.

Er prägte durch seine Forschung und Lehre maßgeblich die Software-Ergonomie in Deutschland (heute Mensch-Computer-Interaktion) und frühe Formen des rechnerunterstützten Lernens (heute E-Learning). Ein weiterer Forschungsschwerpunkt lag auf der Entwicklung von Benutzungsschnittstellen für Blinde und Sehbehinderte.

Mit dem Bild der Informatik in der Öffentlichkeit hat er sich in dem Buch "Schuld sind die Computer!" umfassend auseinandergesetzt.

Auszeichnungen und Ehrungen
 1994: Bundesverdienstkreuz Erster Klasse des Verdienstordens der Bundesrepublik Deutschland
 1995: Ehrenpromotion der Fakultät für Informatik der Technischen Universität Dresden zum Dr.-Ing. E. h.
 2003: Fellow der Gesellschaft für Informatik (GI)

Weblinks

 Homepage von Rul Gunzenhauser (Universität Stuttgart)
 Eintrag über Rul Gunzenhauser (compArt daDA: the database Digital Art)

Einzelnachweise

Informatiker
Hochschullehrer (Universität Stuttgart)
Träger des Bundesverdienstkreuzes 1. Klasse
Ehrendoktor der Technischen Universität Dresden
Deutscher
Geboren 1933
Gestorben 2018
Mann

Rul Gunzenhäuser


Imago (en alemán: ) fue una de las primeras revistas de psicoanálisis. Fundada por el jurista y psicoanalista Hanns Sachs, Sigmund Freud y Otto Rank en enero de 1912. Fue editada y distribuida por Hugo Heller.

Historia
Imago e  fueron dos de las primeras revistas de psicoanálisis. La primera estaba consagrada a temas culturales, mientras que la segunda se dedicaba a la teoría y la clínica.

Nacida después de Jahrbuch für psychoanalytische und psychopathologische Forschungen y de Zentralblatt für Psychoanalyse, Imago tenía como objetivo la publicación de trabajos psicoanalíticos relacionados con la antropología, la filosofía, la teología, la literatura la teología y la lingüística. Freud deseaba que el nombre fuera Eros and Psyche, pero finalmente se tomó el título de la novela de Carl Spitteler Imago (1906), cuya trama causó un gran impacto entre los psicoanalistas de la época, motivando incluso la elaboración por C. G. Jung del concepto imago para la representación inconsciente de las figuras relevantes del período infantil, principalmente las parentales.

La revista Imago se fusionó finalmente con la Internationale Zeitschrift für Psychoanalyse en 1939. Esta última revista había sido creada en 1913 para ocupar el lugar del Jahrbuch tras el conflicto con Jung y adquirió el carácter de «órgano oficial» de la Asociación Psicoanalítica Internacional. Se había publicado en Viena hasta 1939 y luego se trasladó a Londres, para editarse hasta su desaparición en 1941 con el nuevo nombre extenso tras la fusión: Internationale Zeitschrif für Psychoanalyse und Imago.

Véase también
 Jahrbuch für psychoanalytische und psychopathologische Forschungen
 American Imago, fundada por Sachs y Freud en 1939.
 El Moisés de Miguel Ángel, artículo publicado por Freud, anónimamente, en el número III de 1914.

Referencias

Bibliografía

Revistas de psicología
Psicoanálisis
Revistas desaparecidas de Alemania
Publicaciones fundadas en 1912
Publicaciones desaparecidas en 1937

Imago (revista)


Joel Barlow (Redding, 24 de março de 1754 - Żarnowiec, 26 de dezembro de 1812) foi um poeta e diplomata americano e político francês. Na política, ele apoiou a Revolução Francesa e foi um ardente republicano jeffersoniano.

Trabalhou como agente do especulador americano William Duer para fundar a Scioto Company em Paris em 1788 e vender títulos sem valor para terras no Território do Noroeste, que não eram de sua propriedade. Presume-se que ele não sabia que as transações eram fraudulentas. Ele ficou em Paris, envolvendo-se na Revolução Francesa. Foi eleito para a Assembleia e recebeu cidadania francesa em 1792.

Em seu próprio tempo, Barlow ficou conhecido especialmente pelo poema épico The Columbiad, uma versão posterior da Visão de Colombo (1807).

Como cônsul americano em Argel, ele ajudou a redigir o Tratado de Trípoli em 1796, para encerrar os ataques de piratas berberes em cidades-estado do Norte da África. Ele também serviu como Ministro dos Estados Unidos na França, de 1811 até sua morte em 26 de dezembro de 1812 em Żarnowiec, Polônia.

Biografia
Barlow nasceu em Redding, condado de Fairfield, Connecticut. Frequentou por um curto período o Dartmouth College antes de se formar no Yale College em 1778, onde continuou por dois anos como estudante de pós-graduação. Em 1778, publicou um poema antiescravidão intitulado "The Prospect of Peace".

Barlow foi um patriota fervoroso na Revolução Americana. Participou da Batalha de Long Island e serviu como capelão da 4.ª Brigada de Massachusetts de setembro de 1780 até o fim da Guerra Revolucionária. Foi um membro original da Sociedade de Cincinnati no estado de Massachusetts (e Connecticut). Foi um maçom e se tornou amigo de Thomas Paine. Em 1809, Barlow foi eleito membro da American Philosophical Society na Filadélfia.

Em 1783, Barlow mudou-se para Hartford, Connecticut. Em julho de 1784, fundou um jornal semanal chamado American Mercury, com o qual esteve ligado por um ano. Estudou direito e em 1786 foi admitido na ordem dos advogados. Em Hartford, Barlow tornou-se membro de um grupo de jovens escritores, incluindo Lemuel Hopkins, David Humphreys e John Trumbull, conhecido na história literária americana como "Hartford Wits". Contribuiu para a Anarchiad, uma série de artigos político-satíricos. Em 1787, publicou um longo e ambicioso poema, The Vision of Columbus, que lhe deu uma considerável reputação literária e já foi muito lido.

Especulador de terras
Em 1788, Barlow foi para a França como agente do coronel William Duer e da Scioto Land Company, que havia sido registrada em Paris no ano anterior. Ele deveria vender terras em parte do Território do Noroeste recentemente organizado (esta seção agora está em Ohio) e recrutar imigrantes para novos assentamentos. Parece ter ignorado o caráter fraudulento da empresa, que não detinha os títulos das terras que vendeu e faliu desastrosamente em 1790. Ele havia recrutado anteriormente um grupo de franceses para emigrar para a América. Conhecidos como os 500 franceses, a maioria deles estava entre os fundadores de Gallipolis, Ohio, a segunda cidade europeu-americana mais antiga fundada no novo Território do Noroeste.

Política francesa e cidadania
Em Paris, Barlow tornou-se um liberal na religião e um republicano avançado na política. Acreditava que "a civilização americana era a civilização mundial" e estava entusiasmado com a causa do republicanismo mundial. Ele se envolveu com a Revolução Francesa, chegando a ser eleito para a Assembleia da França, e obtendo a cidadania francesa em 1792. Embora tenha dedicado sua "Visão de Colombo" a Luís XVI, ele se juntou a oponentes reais para pedir a execução do rei. Barlow ajudou Thomas Paine a publicar a primeira parte de The Age of Reason enquanto Paine estava preso durante o Reinado do Terror na França.

Barlow permaneceu no exterior por vários anos, passando grande parte de seu tempo em Londres. Lá ele foi membro da Sociedade de Informação Constitucional de Londres. Publicou também vários ensaios radicais, incluindo um volume intitulado Conselhos às Ordens Privilegiadas (1792). Este foi censurado pelo governo britânico.

Diplomacia
Barlow foi nomeado cônsul americano em Argel em 1795-1797, durante o período em que os piratas berberes atacavam os navios dos Estados Unidos e da Europa. Ele usou fundos do Departamento de Estado em subornos e pagamentos de resgates para libertar mais de 100 marinheiros mercantes americanos detidos por piratas. Ajudou a negociar tratados com os estados da Barbária de Argel, Trípoli e Túnis para evitar futuras apreensões de navios americanos. Retornou aos Estados Unidos em 1805, onde residiu na capital nacional em seu casarão, conhecido como Kalorama, hoje nome de bairro do Noroeste de Washington, D.C..

Em 1811, Barlow foi nomeado Ministro dos Estados Unidos para a França; ele cruzou o Atlântico a bordo do USS Constitution. Sua tarefa era negociar o fim do Decreto de Berlim e do Decreto de Milão, bem como obter a liberação de navios e tripulações americanos mantidos pelos franceses durante as guerras napoleônicas. Ele fez amizade e foi servido como cônsul e agente premiado pelo exilado Irlandês Unido David Bailie Warden. Em outubro de 1812, Barlow partiu para Vilnius para negociar um tratado com o ministro das Relações Exteriores da França, que estava baseado na Lituânia para se preparar para a invasão francesa da Rússia. Quando ele chegou, o exército francês já estava em plena retirada de Moscou.

Barlow optou pelo caminho do sul para voltar a Paris, passando por Cracóvia e Viena. Ele adoeceu e morreu de pneumonia em 26 de dezembro de 1812 na vila polonesa de Żarnowiec. Um monumento foi erguido mais tarde para ele lá.

Poesia
Em 1807, ele publicou o épico Columbiad, uma edição estendida de sua Visão de Colombo. Isso aumentou sua reputação em alguns setores, mas no geral não foi bem recebido. Posteriormente, foi muito ridicularizado.

O poema pelo qual ele é agora mais conhecido é sua simulação heróica The Hasty-Pudding (1793), publicado pela primeira vez na New York Magazine e atualmente um item padrão em antologias literárias. Além disso, Barlow publicou Conspiracy of Kings, a Poem addressed to the Inhabitants of Europe from another Quarter of the Globe (1792). Ele continuou escrevendo ensaios políticos, publicando Political Writings of Joel Barlow (2.ª ed., 1796) e View of the Public Debt, Receipts and Expenditure of the United States (1800). Mas muitas de suas especulações políticas nunca foram além de seus volumosos cadernos, muitos dos quais estão conservados na Biblioteca Houghton de Harvard.

Ele também compôs uma versão satírica do hino nacional britânico "God Save the King", chamado "God Save the Guillotine".

Pensamento
O historiador William H. Goetzmann descreve Barlow como cosmopolita, junto com Thomas Jefferson, Benjamin Franklin, o engenheiro Robert Fulton e Thomas Paine, os dois últimos dos quais Barlow fez amizade na França. Barlow acreditava que o novo país da América era um modelo de civilização que prefigurava a "união de toda a humanidade em uma religião, uma língua e um todo harmonioso newtoniano" e pensava na "Revolução Americana como a escaramuça inicial de uma revolução mundial em nome dos direitos de toda a humanidade". Um otimista, ele acreditava que o progresso científico e republicano, junto com a religião e o crescente senso de humanidade das pessoas, levariam ao advento do Milênio. Para ele, a civilização americana era a civilização mundial. Ele projetou que esses conceitos se fundiriam em torno da reconstrução do templo em Jerusalém.

Legado
 Barlow foi pintado por Robert Fulton e John Vanderlyn (1798).
 Barlow, em Ohio é nomeado em sua homenagem.
 Ele foi um dos editores colaboradores da primeira revista agrícola da América, a Agricultural Museum.
 Joel Barlow High School em Redding, Connecticut, é nomeada em sua homenagem.
 Um monumento a ele foi erguido na vila de Żarnowiec, agora na Polônia, onde ele morreu.

Leituras adicionais
 Bernstein, Samuel. Joel Barlow: a Connecticut Yankee in an age of revolution (1985)
 Brant, Irving. "Joel Barlow, Madison's Stubborn Minister." William and Mary Quarterly, 3.ª série (1958): 438-451.
 Buel, Richard. Joel Barlow: American Citizen in a Revolutionary World (Johns Hopkins University Press; 2011) 448 páginas

 Woodress, James. A Yankee's Odyssey:the life of Joel Barlow (1958)

Ligações externas

 The Conspiracy of Kings; A Poem: Addressed to the Inhabitants of Europe, from Another Quarter of the World (London, 1792) online PDF edição.
 Guide to Joel Barlow's works at Houghton Library, Harvard University
 Joel Barlow Collection. Yale Collection of American Literature, Beinecke Rare Book and Manuscript Library.
 Society of the Cincinnati
 The American Revolution Institute

Alunos do Dartmouth College
Alunos da Universidade Yale
Embaixadores dos Estados Unidos na França
Poetas épicos
Poetas dos Estados Unidos

Joel Barlow


Vulcan LLC is a privately held company founded by the Microsoft co-founder Paul Allen and his sister Jody Allen in 1986 to establish and oversee the family's diverse business activities and philanthropic endeavors. It includes Vulcan Real Estate, the Paul G. Allen Estate and Trust, and advises the Paul G. Allen Family Foundation. Vulcan LLC is headquartered in Seattle, Washington.

History

Vulcan Northwest was formed in Bellevue, Washington in 1986 to manage the business affairs, investments, and philanthropic affairs of Paul Allen. The company initially had a Pacific Northwest focus.
The company's headquarters moved from Bellevue to Seattle in 1998. In 2001, they dropped "Northwest" from the company name to reflect growing global ventures.

In 2010, the Green Sports Alliance was conceived and founded by Vulcan Inc. and the Natural Resources Defense Council. Inaugural members and partners included Vulcan ventures such as the Seattle Seahawks, Portland Trail Blazers, and Seattle Sounders FC. Green Sports Alliance Members made a variety of commitments to improve their environmental performance such as reducing waste, conserving energy and water, and eliminating toxic chemicals.

Following Paul Allen's death in 2018, Vulcan co-executive Jody Allen—who also serves as the estate's executor and trustee—has taken the lead strategic role at Vulcan.  This has included instigating a process to assess the various Vulcan projects and enterprises based on either profit or philanthropic impact.  Vulcan had approximately 700 employees as of mid-2019, and in October 2019 was reducing some of those positions.

Areas of focus

Vulcan Real Estate
Vulcan's Real Estate division offers development and portfolio management services from site selection and urban planning to build-to-suit construction. Vulcan has developed 6.6 million square feet of new residential, office, retail and biotechnology research space and has a total development capacity of 10,000,000 square feet (930,000 m2).

Vulcan Real Estate redeveloped the South Lake Union neighborhood north of downtown Seattle and along the south shore of Lake Union. More than $5.7 billion has been invested in the neighborhood since 2002 for development projects and public infrastructure improvements.

Vulcan advocated for the Seattle Streetcar line known as South Lake Union Streetcar, which runs from Seattle's Westlake Center to the south end of Lake Union. The streetcar officially started operation on December 12, 2007. This development has been criticized as a city-supported real estate investment for Vulcan Inc., and concerns over the loss of low-income housing have been expressed..

In 2012, The Wall Street Journal called Allen's South Lake Union investment "unexpectedly lucrative" and one that led to his firm selling a 1,800,000 square feet (170,000 m2) office complex to Amazon.com for US$1.16 billion, one of the most expensive office deals ever in Seattle. "It's exceeded my expectations," Mr. Allen said of the South Lake Union development. The company also developed a five-building complex for Google near Lake Union Park that is planned to open in stages between 2019 and 2022. In late February 2022, Vulcan Real Estate sold the two-block, four building Google campus overlooking Seattle's Lake Union for $802 million, a price of $1,260 per square foot that's believed to set a new record for the city's office market.

In September 2014, Vulcan made a commitment to invest $200 million at Yesler Terrace where it would purchase three land parcels from the Seattle Housing Authority as part of an ambitious redevelopment plan for the 30-acre low-income housing site located southeast of downtown Seattle.

The Hospital Club
In 2002, Paul Allen reopened the doors of the old St. Paul's Hospital in London's Covent Garden neighborhood, revealing a new 60,000-square-foot creative hub, providing a professional and social hub to those working in the film, television, music, advertising, contemporary art and design, publishing and journalism, interactive media, theatre and fashion industries.

Museums

The Flying Heritage & Combat Armor Museum displays Paul G. Allen's collection of rare military aircraft, tanks and other military hardware from the United States, Germany, Japan, Russia, and the United Kingdom. The Collection opened to the public in 2004 at the Arlington, Washington airfield, moving in 2008 to a hangar at Paine Field in Everett, Washington. Several weeks after Allen's death in 2018, the museum opened a larger hangar to preserve related stories.
The Living Computers: Museum + Labs (LCM+L)  Is a computer and technology museum located in the SoDo neighborhood of Seattle, Washington. LCM+L (originally known as Living Computer Museum, and before that, PDPplanet.com) was founded by Paul Allen, on January 9, 2006.
The Museum of Pop Culture, or MoPOP (previously called EMP Museum, Is a nonprofit museum dedicated to contemporary popular culture. It was founded by Paul Allen in 2000 as the Experience Music Project. Since that time MoPOP has organized dozens of exhibits, 17 of which have toured across the US and internationally.
The Seattle Art Fair displays modern and contemporary art and is a showcase for the arts community of the Pacific Northwest.
The Seattle Cinerama is a downtown Seattle theater with a large screen. It was remodeled in 2014 to allow for more projection methods.
The Upstream Music Fest + Summit is a three-day music festival.

Vulcan Sports and Entertainment
Established in 2007, Vulcan Sports and Entertainment (VSE) provides strategic oversight for Allen's professional sports franchises including the Portland Trail Blazers, the Seattle Seahawks and manages Lumen Field, WaMu Theater, the Moda Center and Veterans Memorial Coliseum (Portland, Oregon). In the fall of 2018, Chris McGowan was named CEO of Vulcan Sports and Entertainment after Peter McLoughlin left the Seahawks.

Research

Both the Allen Institute for Brain Science and the Allen Institute for Artificial Intelligence were incubated at Vulcan Inc.
Started at Vulcan Inc. in 2001, the Allen Brain Atlas project sought to understand the connections between genes and brain functioning. From the project's research, Paul Allen created the Allen Institute for Brain Science in 2003 with a $100 million donation.

Project Halo came next. The project ran from 2002 to 2013, with the goal of creating a "digital Aristotle" that can correctly answer queries about scientific information, using artificial intelligence. The project led to a number of spinoff technologies, including the wiki software bundle SMW+, the Semantic Inferencing on Large Knowledge (SILK) project and the Automated User-Centered Reasoning and Acquisition System (AURA). From Project Halo's results, the Allen Institute for Artificial Intelligence was created.

Vulcan Productions
Vulcan Productions produces films, digital programs and outreach initiatives. Its programs have won awards including the George Foster Peabody Award, the Emmy Award, and the Grammy Award. Vulcan Productions closed in 2021.

Technology
Vulcan Inc. has also directly led some technology projects.

Vulcan Aerospace is a subsidiary of Vulcan Inc. set up in 2015 to help achieve Paul Allen's desire to make commercial space travel more convenient and less expensive. Vulcan Aerospace oversaw the development of Stratolaunch Systems project, an air launch system being developed 2010-2019 to transport payloads to low Earth orbit using a large carrier aircraft. In 2016, initial test flights were projected to take place as early as 2016.
In September 2016, Vulcan Aerospace President Chuck Beames left his role leading the effort and was replaced by an interim executive director: "Jean Floyd, the CEO of Vulcan's Stratolaunch Systems."
Although the super-sized Stratolaunch carrier aircraft first flew on April 13, 2019, at the Mojave Air and Space Port in a 2 h 29 min flight,
Vulcan announced in May 2019 that the company would cease operations.
The assets of Stratolaunch, including all intellectual property and the -wingspan carrier aircraft—"the world's largest aircraft to fly"—were put up for sale for  in June 2019. Stratolaunch was sold and the new owner was identified in December 2019 to be Cerberus Capital Management. Stratolaunch continued to operate under new ownership.

Vulcan Spectrum, a branch of Vulcan Inc., participated in the United States 2008 wireless spectrum auction, and paid  for "A Block" spectrum in the Seattle-Tacoma-Bremerton area, and  for "A Block" spectrum in Portland-Salem.

In 2003, Vulcan began developing the Vulcan FlipStart, a subnotebook with a 5.6-inch screen. The company began to manufacture and sell the FlipStart in March 2007, and ceased production in May 2008.

Philanthropy

In 2014, Vulcan Inc. partnered with Elephants Without Borders to secure a $7.3 million grant to conduct the Great Elephant Census. The census was designed to provide accurate and up-to-date data about the number and distribution of African elephants by using standardized aerial surveys of thousands of square miles. Prior to the survey, many countries had not conducted surveying flights in as many as 10 years. Dozens of researchers flying in small planes captured comprehensive observational data of elephants and elephant carcasses. The census was completed in 2016, finding that elephant populations had declined by as much as 30 percent over the previous seven years as a result of poaching.

In February 2016, Allen announced that Vulcan would donate $2 million in grants to stop the spread of the Zika virus. Most of the funds went to mosquito control efforts in countries where the virus was quickly spreading, while the remainder was used to fund a diagnostic test.

References

External links

Investment companies of the United States
Companies based in Seattle
American companies established in 1986
Privately held companies based in Washington (state)
Seattle Sounders FC
Portland Trail Blazers owners
1986 establishments in Washington (state)

Vulcan Inc.


රට අනුව මෙම බුද්ධාගම ලැයිස්තුව පෙන්නුම් කරන්නේ, 2010 ගණන් වන විට මිලියන 535 ක පමණ ජනතාවක් විසින් අනුගමනය කරන ලද බෞද්ධ ආගමේ ව්‍යාප්තිය ,  ලොව මුළු

ජනගහනයෙන් 7% සිට 8% දක්වා නියෝජනය කරයි.

භූතානය , මියන්මාරය , කාම්බෝජය , චීනය , හොංකොං ,  ජපානය ,  ටිබෙටය , ලාඕසය , මැකාවු ,  මොංගෝලියාව , සිංගප්පූරුව ,  ශ්‍රී ලංකාව , තායිවානය , තායිලන්තය , කල්මිකියාව යන රටවල බුද්ධාගම ප්‍රමුඛ ආගම වේ.ඊට අමතරව වියට්නාමය, දකුණු කොරියාව, ඉන්දියාව, නේපාලය, මැලේසියාව, ඉන්දුනේසියාව යන රටවල සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් බෞද්ධයින් සිටිති.දළ වශයෙන් මිලියන 244ක් හෙවත් එහි මුළු ජනගහනයෙන් 18.2%ක් පමණ වන විශාලතම බෞද්ධ ජනගහනය සිටින රට චීනයයි .  ඔවුන් බොහෝ විට චීන මහායාන පාසල්වල අනුගාමිකයන් වන අතර , මෙය බෞද්ධ සම්ප්‍රදායන්හි විශාලතම ශරීරය බවට පත් කරයි.

පුළුල් නැගෙනහිර ආසියාවේ ද භාවිතා කරන මහායානය , ලෝකයේ බෞද්ධයන්ගෙන් අඩකට වඩා අනුගමනය කරයි. බෞද්ධ පාසල්වල දෙවන විශාලතම ආයතනය ථේරවාදය වන අතර, බොහෝ දුරට අග්නිදිග ආසියාවේ සහ ශ්‍රී ලංකාවේ එය අනුගමනය කරනු ලැබේ . තුන්වන විශාලතම පාසල් වන වජ්‍රයාන ටිබෙටය , භූතානය , නේපාලය , මොංගෝලියාව සහ රුසියාවේ සමහර ප්‍රදේශවල බොහෝ දුරට අනුගමනය කරනු ලැබේ ,  නමුත් ලොව පුරා ව්‍යාප්ත වේ. බෞද්ධ පාසල්වල සිව්වන විශාලතම ආයතනය  නවයාන වන අතර එය බොහෝ දුරට අනුගමනය කරන්නේ මහාරාෂ්ට්ර ප්‍රාන්තික බෞද්ධයන් ය.

විශාරද පීටර් හාවිට අනුව, නැගෙනහිර බුදුදහම ( මහායානය ) මිලියන 360 ක් ද, දක්ෂිණ බුද්ධාගම ( ථෙරවාදය ) මිලියන 150 ක් ද, උතුරු බුද්ධාගම ( වජ්‍රයානය ) මිලියන 18.2 ක් ද වේ. අතිරේක බෞද්ධයන් මිලියන හතක් ආසියාවෙන් පිටත දක්නට ලැබේ.

රට අනුව බුද්ධාගම


Avaz, Replikas grubunun 2005 yılında piyasaya sürülen albümüdür. Genel olarak ses örgüsü açısından post punk/noise bir albümdür. Topluluk için köklere dönüşü ifade etmektedir.

Replikas'ın önceki albümlerine göre daha fazla sözlü parçanın yer aldığı albümün prodüktörlüğünü, daha önce Sonic Youth ve Pussy Galore gibi isimlerle çalışmış olan Wharton Tiers üstlenmiştir.

Albümdeki parçalar
 Gece Kadar Rahatsız Etmiyor
 İsimsizler
 0_1
 Dayan
 Bahar
 Benden Yüksek
 Ömür Sayacı
 70 Apartman Dairesi
 Deli Halayı İki
 Zift
 Reddiye

2005 albümleri
Replikas albümleri

Avaz (albüm)


Yurtdışına çıkış harcı, Türkiye Cumhuriyeti Pasaportu ile Türkiye dışına çıkan tüm Türk vatandaşlarının ödemesi zorunlu olan bir bedeldir. 2023 yılı itibarıyla 150 TL tutarındadır.

Arka planı
15 TL olan harç bedeli 15 Temmuz 2019 tarihinde 50 TL, 17 Mart 2022 tarihinde 150 TL olmuştur.

Uygulanması
Yurtdışına çıkacak yolcular, çıkış harç pullarını havalimanlarının terminallerinde bulunan noktalardan hem nakit hem de kredi kartıyla temin edebilmektedir.

Bu harçtan muaf tutulacaklar ilgili kanun ve yönetmeliklerde belirtilmiştir:

 KKTC'ye giden tüm T.C. vatandaşları,
 7 yaş altı çocuklar,
 Yurtdışında oturma izni ya da vatandaşlığı bulunanlar,
 Yurtdışına ticari bir amaçla görevli olarak seyahat edenler (uluslararası deniz yolu ve hava yolu çalışanları vb.).

Kaynakça

Dış bağlantılar
Yurtdışına çıkış harcıyla ilgili resmi gazete ilanı

Türkiye'de vergiler

Yurtdışına çıkış harcı


Svijet

Književna djela

Događaji

Osnivanja

Nagrade i priznanja

Rođenja

Smrti

Hrvatska i u Hrvata

Književna djela

Događaji

Osnivanja

Nagrade i priznanja

Rođenja

 1591. ili 1592. – Ivan Bunić Vučić, hrvatski pjesnik († 1658.)

Smrti

Izvori

Vanjske poveznice

Književnost u 1591.


Cœur de Pirate (en francés: «Corazón de Pirata») es el nombre artístico de Béatrice Martin (nacida el 22 de septiembre de 1989 en Montreal, Quebec), una cantante y compositora franco-canadiense de ascendencia francesa.

Cœur de Pirate inició su carrera musical a nivel profesional con el lanzamiento de su primer álbum de estudio homónimo el 16 de septiembre de 2008 en Quebec y el 20 de abril de 2009 en Francia. Fue seguido por su segundo álbum, Blonde, lanzado en noviembre de 2011.

Carrera

Primeros años y álbum debut

Cœur de Pirate comenzó a tocar el piano cuando tenía sólo tres años de edad. A los nueve años, ingresó al Conservatorio de Música de Montreal, en donde permaneció hasta que cumplió catorce años de edad, y más tarde se desempeñó como tecladista en la banda post-hardcore December Strikes First cuando tenía 15 años de edad. Después de una breve experiencia como tecladista de Bonjour Brumarie, lanzó su álbum debut titulado Cœur de Pirate en 2008 con el sello discográfico Grosse Boîte. El álbum fue nominado posteriormente para el premio al Mejor Álbum Francófono del Año en los Juno Awards de 2009.

Martin atrajo la mayor atención de los medios en febrero de 2009, cuando Francis Vachon, un fotógrafo de la ciudad de Quebec, usó su canción "Ensemble" como la banda sonora de un popular vídeo de YouTube que muestra a su hijo jugando con juguetes.

En marzo de 2009, Martin comenzó un proyecto paralelo inglés se llamado Pearls, pero no lo ha continuado desde entonces. Se la vio actuando con Jay Malinowski en mayo de 2010 en Q, y habló de colaborar con él en el futuro. En junio de 2009, Martin hizo una aparición especial del show de radio de CBC, Radio Q con Jian Ghomeshi, donde cantó su sencillo "Ensemble" y una nueva canción, titulada "Place de la République". En 2009 colaboró con Coca-Cola, patrocinador de los Juegos Olímpicos de Invierno en Vancouver, escribiendo una canción, titulada "Ouvre du bonheur", para una campaña publicitaria para Canadá.

Proyectos Pearl y Armistice (2009 - 2011)

Cœur de Pirate recibió un premio "Bucky" por parte de la CBC Radio 3 por votación del público en 2009 y su canción "Comme des enfants", recibió otro premio "Bucky" ese mismo año. En noviembre de 2009, ella ganó el premio Félix de la ADISQ como "Revelación del Año". En marzo de 2010, Coeur de Pirate recibió el premio a la mejor canción original por "Comme des enfants" en el Victoires de la Musique, el equivalente francés de los Grammy.

En 2010, Cœur de Pirate apareció en "Brutal Hearts", una canción del álbum de Bedouin Soundclash, Light The Horizon (su primera canción en inglés), y contribuyó con una canción nueva, "La Reine", para la edición 2010 de Great Canadian Song Quest. Martin, Jay Malinowski y varios miembros de la banda de rock estadounidense The Bronx posteriormente colaboraron en un EP de cinco canciones bajo el nombre de Armistice, que fue lanzado el 15 de febrero de 2011.

El 27 de marzo de 2011, Cœur de Pirate reveló a través de su página de Facebook que iba a volver al estudio para comenzar a trabajar en su segundo álbum al día siguiente. Confirmó el 12 de septiembre de 2011 que su próximo álbum, titulado Blonde, sería lanzado a la venta el 7 de noviembre de 2011. El 18 de enero de 2012 grabó con la banda Revolver à Taratata un homenaje a los Bee Gees que se emitió en marzo de 2012.

Blonde y gira internacional (2011 - presente)
El segundo álbum de estudio de Cœur de Pirate, Blonde, fue lanzado el 7 de noviembre de 2011, en versión digital y copias físicas, y las canciones "Adieu" y "Golden Baby" fueron lanzadas como sencillos de este disco.

Después de anunciar su embarazo en febrero de 2012, Martin dejó de viajar durante el segundo semestre del año y dio a luz a una niña en septiembre. A principios de 2013, regresó de su pausa con un video musical de "Place de la République", el primero para el que actuó como directora, y comenzó una gira internacional a partir de marzo.

En 2013, grabó la música para la quinta temporada de la serie de drama de Trauma de Canadá, con una banda sonora que fue estrenada el 14 de enero de 2014.

En 2014, grabó la banda sonora para el juego Child of Light de Ubisoft Montreal.

Colaboraciones

Cœur de Pirate ha aparecido en concierto con el cantante francés Julien Doré, para la realización de un dúo de la canción de Rihanna, "Umbrella". En 2009, grabó una nueva versión de su canción "Pour un Infidèle", con Doré. Ellos aparecieron juntos en el video musical de la canción como una pareja de celebridades de la década de 1960.

Cœur de Pirate contribuyó con su voz en "Brutal Hearts", la cuarta pista en el álbum Light The Horizon de Bedouin Soundclash. El vocalista Jay Malinowski y Cœur de Pirate posteriormente colaboraron en el marco del proyecto Armistice, lanzando una EP de cinco canciones el 11 de febrero de 2011.

Discografía

Cœur de Pirate

Armistice

Sencillos

Premios y nominaciones

Canadian Independent Music Awards

Referencias

Enlaces externos

 Sitio Web Oficial
 Cœur de pirate sur MySpace

Montrealeses
Cantautores de Canadá
Cantantes femeninas de Francia
Músicos de Canadá
Francoquebequeses

Cœur de Pirate


Armata Siberiană (în  - Sibirskaia Armiia) a fost o armată anti-bolșevică în timpul războiului civil rus, care a luptat în perioada iunie 1918 - iulie 1919 în regiunea Siberia - Ural.
Articles containing Russian-language text

Context
După preluarea puterii de către bolșevici la Petrograd, Congresul Extraordinar al Delegațiilor din toată Siberia a fost convocat la Tomsk la 7 decembrie 1917. Adunarea condusă de Partidul Socialist Revoluționar a refuzat să recunoască autoritatea sovietică sau decretele ei, iar în ultima sa sesiune din 15 decembrie a cerut convocarea unei Dume Regionale Siberiene "majoritar-socialiste" și a numit un Consiliu Provizoriu Siberian, răspunzător în fața Dumei, "care să acționeaze ca un guvern". Primul congres al Dumei a fost stabilit la 8 ianuarie 1918, dar nu a avut loc din cauza lipsei unui cvorum, care cerea ca cel puțin o treime dintre delegați, sau 93 de delegați, să fie prezenți. Mulți dintre delegați fuseseră deja arestați de autoritățile locale bolșevice; iar alții nu au reușit să ajungă la Tomsk.

Trei săptămâni mai târziu, în noaptea de 28-29 ianuarie, în jur de 40 de delegați au reușit în cele din urmă să se întâlnească. Ei au ales în mod expeditiv un guvern cunoscut ca Guvernul Provizoriu al Siberiei Autonome GPS (Временное Сибирское правительство), sub conducerea unui tânăr socialist-revoluționar, Piotr Derber. Un alt membru al Partidului Socialist Revoluționar - Col. Arkadie Krakovetski - a devenit ministru al războiului; sarcina sa a fost de a organiza o rebeliune anti-bolșevică în Siberia. Krakovetski a numit doi reprezentanți, stabskapitän-ul Frizel în districtul militar vest-siberian și praporgic-ul Kalașnikov (ambii membri ai Partidului Socialist Revoluționar). Cu toate acestea, au existat și numeroase organizații militare subterane independente, cu ofițeri cu experiență ca membri. Astfel, membrii Partidului Socialist Revoluționar au devenit rapid membrii ai unor organizații subterane. În vestul Siberiei, cea mai importantă persoană a devenit Col. Aleksei Grișin-Almazov, în Siberia de Est Col. A. Ellerț-Usov. Pentru a-și coordona eforturile au creat Statul Major în Novosibirsk; iar Grișin-Almazov a devenit șeful acestui Stat Major.

Crearea armatei

Revolta Legiunii Cehoslovace din mai 1918 a schimbat radical situația din Siberia. La 25 mai, legionarii au capturat Mariinsk, a doua zi Celeabinsk și Novonikolaevsk. La 28 mai, A. Grișin-Almazov a venit la Novonikolaevsk și s-a proclamat comandant al tuturor trupelor din districtul militar din Siberia de Vest. La acea vreme majoritatea membrilor Guvernului Provizoriu Siberian (inclusiv Derber și Krakovetsky) se aflau la Vladivostok; prin urmare, era necesar să se creeze o structură de guvernare fără ei. La 30 mai a avut loc o întâlnire la Novonikolaevsk, așa-numitul "Consiliu al reprezentanților Guvernului Provizoriu Siberian GPS", care a organizat comisariatul provizoriu din Siberia de Vest.

Pe 12 iunie 1918, Grișin-Almazov a ordonat redenumirea Statului Major din Districtul Militar din vestul Siberiei (situat în Omsk ) în Statului Major al Armatei Independente din Siberia de Vest. Membrii Statului Major erau ofițeri ai vechii Armate imperiale rusești, astfel încât nu mai exista nicio influență a Partidului Socialist-Revoluționar alungat.

La 30 iunie 1918, comisariatul din Siberia de Vest a transferat puterea sa către Guvernul Provizoriu Siberian (GPS), condus de Petr Vologodskii. Grișin-Almazov a fost numit ministru al războiului, dar a decis să nu creeze un minister al războiului; el a preferat să folosească structura personalului armatei independente din Siberia de Vest ca un minister al războiului.

Structura armatei

La 13 iunie 1918, toate trupele sub comanda lui Grichin-Almazov au fost concentrate în două corpuri:

 Corpul Siberian de Stepă (cu sediul în Omsk, comandat de col. Pavel Ivanov-Rinov ) și
 Corpul Siberian din Orient (cu sediul în Novosibirsk, comandat de Lt-Col. Anatoie Pepeliaiev).

Pe 11 iulie

 Corpul Ural (cu sediul în Celeabinsk, comandat de col. Mihail Hanjin ) a fost format și organizat.

În august 1918, armata siberiană avea trei corpuri de câte două sau trei divizii patru regimente (23.147 de infanteriști, 14.888 cavalerie și 22.224 de voluntari neînarmați).

La început, armata siberiană era voluntară, dar în curând a devenit evident că pentru a crea o adevărată armată era necesar să se organizeze un program de recrutare. Recrutarea a început la 25 august 1918, iar în octombrie 1918 armata siberiană avea 10.754 de ofițeri și 173.843 de soldați.

A fost împărțită în cele din urmă în cinci corpuri:

 Primul Corp Siberian ,
 Corpul 2 Siberian de Stepă ,
 Corpul 3 Ural ,
 Corpul  4 Siberian de Est (cu sediul în Irkutsk, comandat de maiorul-col. Alexander Ellerz-Usov),
 Corpul 5 Pri-Amur (cu sediul în Habarovsk, comandat de maiorul-col. Grigorie Semionov).

Era evident că până în vara anului 1918 principala forță militară din estul Rusiei era Legiunea Cehoslovacă. În timpul întâlnirii de la Celeabinsk, care a avut loc la 13 iulie 1918, s-a decis că, înainte de numirea comandantului tuturor forțelor aliate din Rusia, trupele siberiene de pe front vor fi plasate sub comanda comandantului legiunii cehoslovace, General maior Vladimir Șokorov (care a fost ofițer în Armata Rusă în timpul primului război mondial). La sfârșitul verii, când armata siberiană a devenit mai puternică și Șokorov a fost înlocuit de Jan Syrový drept comandantul al Legiunii Cehoslovace, au început să apară tensiuni între ruși și cehoslovaci.

Reorganizare

În septembrie 1918, în cadrul Conferinței de Stat de la Ufa, s-a decis ca Guvernul provizoriu al Siberiei Autonome și Comitetul membrilor Adunării Constituante să formeze un guvern provizoriu majoritar rus, sub conducerea lui Nikolai Avksentiev. Lt. Gen. Vasili Boldirev l-a înlocuit pe Jan Syrový ca șef al tuturor forțelor aliate din Rusia. Pavel Ivanov-Rinov din Armata Siberiană a devenit noul ministru al războiului și noul șef al Armatei Siberiene. Boldirev a reorganizat toate forțele anti-bolșevice din Rusia de Est în trei fronturi:

  Front,ul vestic
 Frontul sud-vestic
 Frontul Siberian.

Ivanov-Rinov a devenit comandant-șef al întregului Front Siberian.

După o lovitură de stat militară în noiembrie 1918, când amiralul Aleksandr Kolceak s-a proclamat conducător suprem al Rusiei, Boldirev a fost forțat să emigreze. În decembrie 1918, Kolchak a dizolvat vechea armată siberiană și a creat o nouă armată pe baza Grupului Ekaterinburg (inclusiv Corpul 1 și 3 al Armatei Siberiene și alte câteva trupe) cu Radola Gajda comandant. Au fost create trei alte forțe independente.

 Armata occidentală, din grupul de trupe Samara și Kamskaya, inclusiv Corpurile 3 și 6 din Ural, conduse de Gen. Mihail Hanzhin
 Armata Independentă din Orenburg, pe baza trupelor Frontului Sud-Vest, sub comanda generalului Alexander Dutov
 Corpul 2 Siberian de Stepă, reorganizat din Frontul Siberian, cu Gen. Brzhezovski comandantul său.

În iulie 1919, după ofensiva de primăvară a armatei ruse și contraofensiva de pe Frontul de Est, armata siberiană, aflată sub conducerea lui Mihail Diteriks, a fost împărțită înː

 Armata 1 (în direcția Tiumen sub comanda lui Anatoli Pepeliaiev)
 Armata a 2-a (în direcția Kurgan sub comanda lui Konstantin Akintievskij).

Împreună cu Armata a 3-a a lui Konstantin Saharov, ei au format un front estic al Mișcării Albe. După câteva înfrângeri zdrobitoare în fața Armatei Roșii, frontul estic s-a prăbușit în mare parte și s-a desființat până în noiembrie 1919. Ultimele trupe ale Armatei Siberiene s-au retras în Regiunea Transbaikal și au fost încorporate în Armata Orientului îndepărtat.

Comandanți

 Aleksei Grișin-Almazov (iunie-septembrie 1918)
 Pavel Ivanov-Rinov (septembrie - decembrie 1918)
 Radola Gajda (ianuarie - iulie 1919)
 Mihail Diteriks (iulie - noiembrie 1919)

Surse

 Н.Е.Какурин, И.И.Вацетис "Гражданская война. 1918-1921" (NEKakurin, IIVacetis "Războiul civil, 1918-1921") - Sankt-Peterburg, Editura "Polygon", 2002.
 Aceasta este o traducere a unui articol din Wikipedia rusă, Сибирская армия .

Fondări în 1918
Fondări în 1919
Armata Rusă
Războiul Civil Rus
Istoria Siberiei

Armata Siberiană


An Daiotyla xanthina in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Franco Pupulin ngan Robert Louis Dressler. An Daiotyla xanthina in nahilalakip ha genus nga Daiotyla, ngan familia nga Orchidaceae.

Mabibilngan ini ha Colombia. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Daiotyla

Daiotyla xanthina


Lindenau ist ein Ortsteil der Stadt Heldburg im Landkreis Hildburghausen in Thüringen.

Lage
Das Straßendorf liegt im Heldburger Land in einer Aue an der Landesstraße 1135, eingebettet in Wiesen, Felder und Wälder. Am südlichen Ende liegt der historische Ort Friedrichshall, eine ehemalige Saline. Nordwestlicher Nachbarort ist Einöd und südöstlicher Nachbarort Autenhausen in Bayern.

Geschichte
1151 wurde der Ort laut Gemeindechronik erstmals hinsichtlich der Arbeit in einer Saline genannt. Dieses Datum wird auch in etwa bestätigt, der 2. Februar 1152 ist nachgewiesen.

Das Umfeld ist ein ländliches, von der Landwirtschaft geprägtes Gebiet. Einst gab es dort das Friedrichshaller Bitterwasser, 1913 mit einer Goldmedaille auf dem medizinischen Weltkongress ausgezeichnet. Justus von Liebig bestätigte, dass es bei Magen- und Darmproblemen half. Heute befindet sich an der ehemaligen Produktionsstätte ein Wohn- und Pflegeheim.
Das Dorf erhielt 2002 im Wettbewerb Unser Dorf hat Zukunft die Bronzemedaille.
Südlich von Lindenau liegt das Naturschutzgebiet Althellinger Grund und Kreckaue, das sich bis in bayerisches Gebiet erstreckt.

Kirche
 St. Matthäus

Persönlichkeiten
 Moritz Hensoldt, (* 11. November 1821 in Lindenau, † 10. Oktober 1903 in Wetzlar)

Literatur
 Max-Rainer Uhrig: Das Heldburger Land. In: Frankenland, Zeitschrift für fränkische Landeskunde und Kulturpflege. Heft 6, Würzburg, Juni 1990. Online erreichbar auf der Website der Universitätsbibliothek Würzburg unter: http://frankenland.franconica.uni-wuerzburg.de/login/data/1990_137.pdf#view=FitBV
 Norbert Klaus Fuchs: Das Heldburger Land. Ein historischer Reiseführer. Verlag Rockstuhl, Bad Langensalza 2013, ISBN 978-3-86777-349-2
 P. Lehfeld: Bau- und Kunstdenkmäler Thüringens. Heft XXXI, Herzogthum Sachsen-Meiningen, Amtsgerichtsbezirke Heldburg und Römhild, 1904, Reprint, Verlag Rockstuhl, Bad Langensalza, ISBN 978-3-86777-378-2

Einzelnachweise

Weblinks

 https://www.facebook.com/TourismusvereinHeldburgerLandeV

Ortsteil von Heldburg
Ort im Landkreis Hildburghausen
Straßendorf
Ehemalige Gemeinde (Landkreis Hildburghausen)
Gemeindeauflösung 1993

Lindenau (Heldburg)


Barkas was the East German manufacturer of small delivery vans and minibuses named the B 1000. In addition to delivery vans, Barkas also made engines for Trabant cars.

The van was built in a new factory in Chemnitz (then known as Karl-Marx-Stadt) on a site which was formerly home to the Framo car plant, the old Framo factory having been crated up and shipped to the Soviet Union as part of a larger war reparations package in the late 1940s. The business had subsequently been nationalized by the GDR government.

B 1000 production started in 1961 and continued until 1991.  Originally the B 1000 was powered by the 45 PS three cylinder, two stroke DKW derived engine found also in contemporary Wartburgs.  Shortly before production ceased, the model designation was changed to B 1000/1, and the old engine was replaced by a 1.3 four-stroke engine manufactured under licence from Volkswagen. The Belgian importer began installing a 1.8-litre (Endura-D) Ford diesel engine in the 1980s as the two-stroke was no longer competitive.

The B 1000 was a remarkable van at the time; the unusually high loading capacity, two-stroke engine, front wheel drive and semi trailing arms suspension differed from the more traditionally constructed vans in the West. Being the only commercially available van in East Germany, the factory offered many body styles; a flatbed, a panel van, a people carrier, a box van and an ambulance were all available.

Comparisons with the Volkswagen van of the early 1960s were inevitable. Its front-mounted engine made the Barkas easier to load and more variable in its configuration, with space for up to eight passenger seats. The vehicles were mostly produced for public service applications, with private customer delivery times in the 1960s stretching to heroic levels commonly associated with Trabants, of between ten and fourteen years.

Perhaps the most infamous alleged use of the B 1000 in the time of East Germany was by the feared Stasi state security forces as a covert prisoner transport vehicle, whereby up to five prisoners could be held in tiny, windowless cells in the rear of the vehicle. The vans were often used allegedly to snatch citizens directly from the street, and were usually disguised as food delivery trucks. Examples of vans configured in this way can be found on display at the former Stasi headquarters in Berlin, as well as the Hohenschönhausen prison used to hold political prisoners.

Altogether 175,740 B1000s and 1,961 B1000-1s were built.

See also

 Tempo Matador
 DKW Schnellaster
 VW T1

Gallery

References

External links

UK IFA owners' club Barkas page
 www.barkas.de
 Website zum 4-Takt-Barkas B1000-1
 Fire Museum Frankenberg
 https://web.archive.org/web/20041209040812/http://home.clara.net/peterfrost/barkas.html Alternative Autos

Vehicle manufacturing companies established in 1958
Vehicle manufacturing companies disestablished in 1990
Defunct motor vehicle manufacturers of Germany
Industrieverband Fahrzeugbau
Car manufacturers of East Germany
1958 establishments in East Germany

Barkas (van manufacturer)


Bárukóngur (sipho fusiformis) er kuðungstegund. Finnst við Ísland en er afar fágætur og hefur aðeins fundist fáeinum sinnum.

Bárukóngurinn er með 16 — 18 langfellingar; aðeins 2 sipho-tegundir aðrar eru til, sem þannig eru mynztraðar. Önnur þeirra hefur örugglega fundizt hér við land, og þekkist sú tegund vel frá bárukóngnum, því að hún er rauðbrún á litinn.

Bárukóngur


Juan Manuel Ferrari (Montevideo 21. ožujka 1874. – Buenos Aires 31. listopada 1919.) bio je urugvajski kipar

Zajedno s ocem, kiparom Juanom Ferrarijem, studirao je u Montevideu, a 1890. otputovao je u Italiju, pod stipendijom urugvajske vlade, na studij s Ettoreom Ferrarijem u Rim dok je bio u Italiji, studirao je i na Kraljevskom institutu za lijepu umjetnost.

Ferrari se vratio u Urugvaj 1896. godine i otvorio vlastiti studio. Kasnije se preselio u Buenos Aires kako bi se 1915. ponovno se preselio u Rim.

Djela
Među svojim najvrijednijim djelima ističu se:

Spomenik Juan Antoniju Lavalleji u Minasu (1902),.
 Spomenik Bitci na Las Piedrasu, u Las Piedrasu (1911.),.
 Spomenik oslobodilačkoj vojsci generala San Martina (1914).

Literatura

 Tomo II: Plásticos uruguayos, zbornik radova La Biblioteca del Poder Legislativo, 1975.
 Juan Manuel Ferrari, 1874–1916: diciembre 1974, Montevideo, Urugvaj. (Exposición de homenaje) Comisión Nacional de Artes Plásticas.
  Urugvajski muzej vizualne umjetnosti  (španj.).

Životopisi, Montevideo
Urugvajski kipari

Juan Manuel Ferrari


"O Que É O Que É?" é uma canção da dupla sertaneja brasileira Simone & Simaria em parceria com a cantora e compositora Marília Mendonça. Foi lançada em outubro de 2019 como single pela Universal Music Brasil, com produção musical de Hudson Hostins e Simaria.

Composição
"O Que É O Que É?" foi escrita pelo cantor e compositor Tierry, que já tinha sido gravado por Simone & Simaria e, também, amigo de Marília Mendonça. A música é uma bachata que aborda o chifre no contexto humano e para outros animais, como bovinos. A canção foi a primeira e única parceria entre a dupla e a cantora.

Vídeo musical
A música acompanhou um videoclipe dirigido por João Monteiro e Toti Higashi que simulou programas de televisão e conteve referências a várias produções, como Casos de Família e Domingo no Parque, um programa de Silvio Santos exibido nas décadas de 1970 e 1980. Além das cantoras, o videoclipe incluiu a participação de várias figuras midiáticas, como a cantora Lexa, os influenciadores digitais Gkay e Maax Bezerra, e o humorista Jotinha.

O humorista Jotinha morreu em 5 de novembro de 2020 de complicações relacionadas a Covid-19. A cantora Marília Mendonça, por sua vez, morreu em 5 de novembro de 2021 em um acidente aéreo.

Lançamento e recepção
"O Que É O Que É?" foi lançada em 1 de outubro de 2019, com música e videoclipes disponibilizados na mesma data. O vídeo recebeu 370 mil visualizações em cerca de 7 horas e alcançou o topo de vídeos em alta do YouTube.

Em 2020, a canção passou a fazer parte da coletânea Churrasco das Coleguinhas.

Singles de 2019
Canções gravadas por Simone & Simaria
Canções gravadas por Marília Mendonça
Canções em português
Canções em dueto
Singles lançados pela Universal Music Brasil

O Que É O Que É?


Visconte Maggiolo (1478 – after 1549), also spelled Maiollo and Maiolo, was a Genoese cartographer.

He was born in Genoa and maybe he was a fellow sailor of explorer Giovanni da Verrazzano. In 1511 he moved to Naples, where he produced three extant nautical atlases. Some historians say that he died of malaria in 1530; but archival documents show that he was still alive, in Genoa, at least in 1549, although he certainly was already dead in 1561.

In 1527, he created a map depicting Verrazzano's travels. This map had a major error (so-called "Verrazzano Sea" with his "Verrazzano Isthmus", as Giovanni did not accurately describe the North American continent. This error kept on showing up in maps for over a century. A copy of this 1527 map was destroyed during World War II.

There are numerous portolan charts, atlases and at least two other world maps made by Vesconte Maggiolo: one dated Genoa, 1531; another kept at a public library in Treviso (in Italian), is dated Genoa, 1549.

Although he specialized in the mapping of the Mediterranean Sea, the Black Sea and the Aegean Sea, Maggiolo was the first to report in his atlas of 1548 the toponym of the South American river Rio de Amaxones.

Gallery

See also
 Egerton 2803 maps, portolan atlas attributed to Maggiolo

References
Notes

Bibliography
 Navigazione e carte nautiche nei secoli XIII-XVI, Genova, SAGEP, 1983.
 Corradino Astengo, Der genuesische Kartograph V. M. und sein Werk, in ''Cartographica Helvetica'', 1996, n. 13, pp. 9-17.
 Corradino Astengo, La cartografia nautica mediterranea dei secoli XVI e XVII, Genova 2000, pp. 80-88 e 149-192.
 Corradino Astengo, "The Renaissance Chart Tradition in the Mediterranean", in The History of Cartography, Volume Three (Part 1): Cartography in the European Renaissance, Edited by David Woodward, Chicago, University of Chicago Press, 2007, pp. 174-262.
 Corradino Astengo, "Vesconte Maggiolo (alias Vesconte de Maiolo, Vesconte de Maiollo", in Cartografi in Liguria (secoli XIV-XIX) a cura di Massimo Quaini, Genova, Brigati, 2007, pp. 72–75.

External links

 Map of the World by Viconte di Maiollo, 1527, 1905 facsimile from the Old Maps Collection.
 Portolan Chart, 1516 at The Huntington Library
 Portolan atlas/Vesconte de Maiolo ciuis Janue conposuy, 1511 at the John Carter Brown Library.

1478 births
Scientists from Genoa
16th-century Italian cartographers
16th-century Genoese people

Visconte Maggiolo


Miles Alexander Teller (n. 20 februarie 1987) este un actor american. A debutat în cinematografie în Rabbit Hole (2010). A avut roluri secundare în Footloose (2011) și Project X (2012), urmate de rolul principal Sutter Keely din The Spectacular Now (2013), bine apreciat de critici, pentru care a primit Premiul Special al Juriului Festivalului de Film pentru un actor în rol dramatic. În 2015, Teller a jucat în rolul lui Andrew Neiman din Whiplash, pentru care a fost nominalizat la Premiul Gotham pentru cel mai bun actor, Premiul Satellite pentru cel mai bun actor și Premiul BAFTA pentru cel mai bun star în ascensiune.

Mai este cunoscut pentru seria Divergent.

Note

Legături externe

Nașteri în 1987
Nașteri pe 20 februarie
Actori americani

Miles Teller


L'édition féminine 2022 du tournoi de tennis de Stuttgart se déroule du 18 au , sur terre battue en intérieur. Elle appartient à la catégorie WTA 500.

Faits marquants

Forfaits
  Victoria Azarenka, remplacée par  Petra Kvitová
  Danielle Collins, remplacée par  Zhang Shuai
  Barbora Krejčíková, remplacée par  Viktorija Golubic
  Jeļena Ostapenko, remplacée par  Bianca Andreescu
  Jasmine Paolini, remplacée par  Tamara Korpatsch
  Anastasia Pavlyuchenkova, remplacée par  Markéta Vondroušová
  Elina Svitolina, remplacée par  Camila Giorgi

Lauréates
En simple, la Polonaise Iga Świątek remporte le 7e titre de sa carrière en battant la Biélorusse Aryna Sabalenka. Il s'agit de son 2e titre en catégorie WTA 500 et le 4e titre remporté sur la saison 2022.

En double Desirae Krawczyk et Demi Schuurs remportent leur premier titre ensemble, et respectivement leur  et  titre de double en carrière. Elles ont battu la paire tête de série n°1 composée de Coco Gauff et Zhang Shuai en finale.

Primes et points

NB : Pour les têtes de série exemptées de , une élimination au  ne rapporte qu'un point WTA.
Source:

Résultats en simple

Parcours

Tableau

Résultats en double

Parcours

Tableau

Notes et références

Notes

Références

Voir aussi

Articles connexes
 Tournoi de tennis de Stuttgart (ATP 2022)
 Tournoi de tennis de Stuttgart
 Saison 2022 de la WTA

Liens externes
 Site officiel du tournoi

WTA 2022
Stuttgart
Tennis en Allemagne en 2022
Tennis en avril 2022

Tournoi de tennis de Stuttgart (WTA 2022)