Liberalizm, bireysel özgürlük üzerine kurulan bir siyasi felsefe veya dünya görüşüdür. Bireysel özgürlük ve bireysel haklar düşüncesiyle yola çıkan liberalizm, daha sonraki yıllarda farklı türlere bölündü ve bireylerin eşitlik ilkesinin de önemini vurgulamaya başladı. Klasik liberalizm bireysel özgürlüklerin rolünü vurgularken, sosyal liberalizm özgürlüğe vurgu yaptığı kadar; bireylerin eşitlik hakkı ilkesinin önemine vurgu yapar ve özgürlük ile eşitlik arasında denge kurmayı amaçlar. Liberal görüşü savunanlar geniş bir görüş dizisi benimsemekle birlikte genellikle ifade özgürlüğü, inanç özgürlüğü, basın özgürlüğü, sivil haklar ve sivil özgürlükler, seküler devlet, liberal demokrasi, ekonomik ve siyasi özgürlük, hukukun üstünlüğü, özel mülkiyet ve piyasa ekonomisi gibi fikirleri destekler.

18. yüzyılda liberal fikirlerin Aydınlanma Çağı  filozofları ve iktisatçıları arasında yayılmasıyla liberalizm ilk kez belirgin bir siyasi hareket olarak ortaya çıkar. Liberal düşünce; kalıtsal ayrıcalık, teokratik yönetim, mutlak monarşi ve kralların ilahi haklarına karşı çıkmaktaydı.

17. yüzyıl düşünürü John Locke sıklıkla ayrı bir felsefe geleneği olarak liberalizmin kurucusu şeklinde yansıtılır. Locke, her insanın hayat, özgürlük ve mülkiyet haklarına  sahip olduğunu savundu ve Toplumsal sözleşmeye göre de hükûmetlerin bu hakları ihlal etmemesi gerektiğini belirtti. Dönemlerinin liberal felsefesine sahip devrimciler, bu felsefeyi despot yönetimlerin devrilmesi için başlattıkları silahlı mücadeleleri meşru göstermek için kullandı. Şanlı Devrim, Amerikan Devrimi, Fransız Devrimi bunların arasındaydı. 19. yüzyılda Avrupa, İspanyol Amerika ve Kuzey Amerika'da  liberal devletlerin kurulduğu görüldü.

20. yüzyıla kadar serbest ticaret, laissez faire ekonomiyi destekleyen hükûmet, minimum müdahale ile vergilendirme ve dengeli bütçe liberallerin ekonomi görüşlerinin genel hatlarını yansıtmaktaydı. Liberaller bu dönemlerde bireycilik, özgürlük ve eşit haklara yoğunlaşmaktaydı. Ancak 19. yüzyılın sonunda yoksulluk, işsizlik ve modern sanayi kentleri içinde göreli yoksunluk gibi sebepler klasik liberal fikirlere eğilimleri değiştirdi. Sanayileşme ve laissez-faire ekonominin yarattığı sosyal dengedeki değişimlere karşı büyük politik tepkiler bu dönemde güçlenmeye başladı. 1929 yılında başlayan Büyük Bunalım liberal ekonomiye yönelik desteğin azalmasını hızlandırdı. Avrupa ve Kuzey Amerika'da sosyal liberal görüşler bu dönemde yükselişe geçti ve refah devletinin genişlemesinde önemli bir bileşene dönüştü.

Batı dünyasının 2. Dünya savaşından sonra yaşadığı otuz yıllık eşi görülmemiş genel refah modern liberalizmin yükselişini imliyordu. Ancak 1970'lerin ortalarından başlayarak çoğu batılı ülkeyi saran ekonomik büyümenin yavaşlaması modern liberalizme ciddi bir meydan okuma olanağı sundu. Bu on yılın sonunda, ekonomik durgunluk, refah devletinin sosyal faydalarını korumanın maliyetiyle birleştiğinde, hükûmetleri giderek politik olarak savunulamaz vergilendirme ve artan borç seviyelerine doğru itti. Pek çok hükûmet tarafından uygulanan Keynesyen iktisadın etkinliğini yitirmiş görünmesi de aynı derecede rahatsız ediciydi. Hükûmetler, ekonomik büyümeyi teşvik etmeyi amaçlayan programlara para harcamaya devam etti, ancak bunun sonucu, sıklıkla artan enflasyon ve işsizlik oranlarında her zamankinden daha küçük düşüşler oldu. Modern liberaller, olgun endüstriyel ekonomilerdeki durgun yaşam standartlarının zorluklarını karşılamak için mücadele ederken, diğerleri klasik liberalizmin canlanması için bir fırsat gördü. Yeniden güçlenen liberalizmin bu "neoklasik" versiyonunun öneminin en açık imi, Amerika Birleşik Devletleri'nde Liberteryen Parti'nin artan önemi, liberteryen piyasa idealini ve keskin bir şekilde sınırlı hükûmetleri desteklemeyi ve özendirmeyi amaçlayan çeşitli düşünce kuruluşlarının birçok ülkede kurulumuyla  liberteryenizmin politik bir güç olarak ortaya çıkmasıydı.

Doğası ve kökenleri

Doğuşu

Liberalizmin kökenlerinin İlk Çağ'da Eski Yunan siyasi ve iktisadi düşüncesine dek uzandığı düşünülmektedir. MÖ 5. yüzyılda sofistlerin (Protagoras, Gorgias, Antiphon, Kallikles, Tharsymachos ve diğerleri) düşünce sistemlerinde liberal düşüncenin izleri görülebilir. Yine İlk Çağ'da kimi düşünürler eserleriyle onlardan sonraki düşünürler üzerinde etki oluşturmuş ve liberal ideolojinin doğuşuna kaynak yaratmıştır. Örneğin, Aristoteles'nin Politika adlı eseri bu konuyla ilişkilendirilir.

Orta Çağ'daysa Hristiyan ve İslam dünyasında bazı liberal düşünürlere rastlanılır. Hristiyan dünyasında Saint Thomas d'Aquino ilk kez iktidarın sınırlandırılması ve özgürlüğün korunması yönünde fikirler ortaya atmıştır. Aquino bu anlamda Anayasacılığın, iktidarın sınırlandırılması anlayışının, ilk savunucularından birisi olarak kabul edilebilir. O dönemde Saint Paulus'un Bütün iktidar Tanrı'dan gelir sözüne karşılık, Saint Thomas, Bütün iktidar Tanrı'dan gelir, fakat halkın aracılığıyla kullanılır görüşünü savunmuştur. Yine Orta Çağ'da büyük İslam düşünürü İbn'i Haldun liberalizmin ilk habercilerindendir. İbn'i Haldun'un Mukaddime adlı eserinde liberalizmin bazı temel ilkelerine rastlanır.

Etimolojisi ve kullanımı
Liberal kelimesi tıpkı liberteryen, liberter, libertin gibi latince özgür anlamına gelen liberden türemiştir. Kelime, önceleri İngiltere kaynaklı, yabancı kaynaklı politikaları ifade etmek amacıyla kötüleyici ve suçlayıcı bir anlamda kullanılmıştır. İzleyen yıllardaysa İspanyollar Liberal sıfatını İngiltere kaynaklı politikaların nitelendirilmesi amacıyla kullanmaya başlamış ve Lockecu anayasal monarşi ile parlamenter yönetim ilkelerini savunan milletvekillerini liberales olarak isimlendirmiştir. Bir başka görüşe göre, Adam Smith, Ulusların Zenginliği'ndeki liberal ihracat ve ithalat sistemi ifadesiyle liberal kavramını ilk kullanan yazar olmuştur. Zamanla kullanımı yaygınlaşan kavram, yüzyılın ortalarına ve sonlarına doğru siyaset sözlüğüne iyice yerleşerek bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler ifadesinin yerini almış ve düşünce özgürlüğünü, ifade özgürlüğünü, basın özgürlüğünü ve serbest ticareti savunanların adlandırılmasında kullanılan etiket durumuna dönüşmüştür. Ancak daha sonraları dünyanın çeşitli yerlerinde liberalizmin bir kavram olarak  aşırı esneklik kazandığı görülmüştür. Liberalizm, Türkçede "erkincilik" şeklinde de kullanılmıştır. Erkincilik, Türkçede sözcük anlamı olarak felsefede hür düşünüşe bağlı olmak, ekonomide ise bireyin özgürlüğünü ve ekonomik güçler arasında hür rekabeti savunan anlamlarına gelir.

 Önemli Tarihi Olaylar

 Rönesans Hareketi

Rönesansın vurgusu, onunla birlikte gelişen yeni bir insan anlayışı ve bu anlayışa bağlı olarak vurgulanan özgürlük kavramıdır. Rönesansın asıl önemi özgürlük kavramı etrafında oluşan bireycilik anlayışının gelişimine temel oluşturan yeni bir insan felsefesi doğurmuş olmasıdır. Bu felsefe liberalizmin en önemli ilkeleri olan bireycilik ve özgürlük anlayışının gelişmesine katkıda bulunmuştur.
Rönesansın insan anlayışının en önemli özelliği; insanın kendi eylemiyle kendini gerçekleştiren, kendi tarihini kendi yapıp ettikleriyle oluşturan bir varlık olduğu anlayışıdır.
Rönesans ile birlikte insan, birey olarak toplumdan ayrı bir varlık halinde anlaşılmaya başlanmıştır.  İnsanı cemaat, aile veya toplumsal tabakaların önceden hiyerarşik ve değişmez kalıplarının dışında, ayrı bir varlık olarak anlaşılmasının kökleri atılmıştır. İnsan aklının tek yol gösterici olduğu kabul edilmiş, insan aklının sürekli bir şekilde ileriye doğru geliştiği anlayışı sonucu akıl dışı engellerin kaldırılarak akla uygun "rasyonel" bir düzen kurmanın gerekli olması anlamında projeler ve arayışlar başlamıştır. Liberal arayışlar ve Fransız devrimiyle özgürlük, eşitlik, kardeşlik sloganları bu arayışların tarihsel sonuçları olmuştur.

 Amerikan Devrimi

16. yüzyılın  sonlarına doğru Avrupa'nın diğer uluslarının göçmenleri ve İngilizler, Amerika'da ilk sürekli yerleşim yerlerini kurdular. Bu sırada da Myflower gemisi ile 200  İngiliz püriteni Plymouth Rock'a ayak bastı. Bu püritenler aynı yıl çoğunluk ve eşitlik esasına dayanan bir yönetim kurdular. Püritenler, görev dağılımı ve temsilde eşitlik, insan özgürlüğünün sınırlanmaması gerektiği düşüncelerini kıtaya yaymaktaydılar.  Göçler kesintisiz devam ediyor, Avrupa ve  İngiltere'deki mutlakiyet rejimlerinden kaçan göçmenler, kafalarında umutları ve Avrupa'daki özgürlük düşünceleri ile Amerika kıyılarından karaya çıkıyorlardı. Artan göçlerle beraber çeşitli koloniler arasında milliyetçilik gelişmeye başladı. İngiliz kolonileri toplamda 13 taneydi ve her koloninin başında bir vali vardı. Vali ile beraber koloni halkının seçtiği bir de meclis vardı. Vali ile halk meclisi devamlı çatışma halindeydi. Yedi yıl savaşlarında bozulan bütçe için yeni ve ağır vergilerin konması, kolonileri eyleme geçirdi.  İngiltere'ye karşı eylemlerin birincisi 1765'te Pul Kanunu Kongresi oldu. 5 Eylül 1774'te Pensilvanya'nın Philadelphia kentinde toplanan ilk parlamento iki kıta kongresi yaptı. Kongre,  şu önemli kararı aldı: "Sömürge fermanına uygun hareket etmeyen Vali iktidarını kaybeder. Hükümetsiz koloni kendi kaderini kendi tayin eder. Koloni halkı, ayrı, özgür ve bağımsızdır". 19 Nisan 1775'te başlayan ilk çatışmalarla Amerikan kolonileri, İngiltere'ye karşı bağımsızlık için savaşa başladı. Bütün Amerika'yı etkileyen, oradan da Avrupa'yı etkisi altına alacak olan bir beyanname ile Amerika bağımsızlık savaşı noktalanır. Bu beyanname; siyasi liberalizmin ilk ve en önemli siyasi belgesi olarak tarihe geçmiştir. Bu beyanname Thomas Jefferson,  John Adams, Benjamin Franklin,  Robert R. Livingston ve Roger Sherman tarafından düzenlenen, büyük bölümünü Thomas Jefferson'ın yazdığı "4 Temmuz 1776  Bağımsızlık Bildirgesi"dir. Bildirge Avrupa'yı da etkilemiş, siyasi liberalizmin temel felsefesindeki gelişmeleri hızlandırarak halkın özgürlük ve eşitlik taleplerini arttırmıştır.

 Fransız Devrimi

Amerikan Devrimi kıta Avrupasını etkileyerek İngiltere'ye, Fransa'ya yol göstermiş ve Amerikan Devrimi'nden daha etkili olarak 1789'da Fransa'da bir devrim yaşanmıştır. Fransız Devrimi'yle feodal düzenden doğan sosyal hukuki ayrıcalıklar, angarya kaldırıldı ve toprak mülkiyeti sınırlandırılıp bütün insanlar yasalar önünde eşit kabul edildi. Fransız Devrimi'yle İnsan ve Yurttaşlık Hakları Bildirisi, Ulusal Meclis tarafından 26 Ağustos 1789'da kabul edildi. Bildiri giriş bölümünde insan haklarının evrensel olduğunu belirtiyor ve insan haklarının doğal haklar olduğunu söylüyordu. Doğal haklar insanın sırf insan olmasından dolayı sahip olduğu haklardır ve insanın dışında hiçbir güçten ve iktidardan kaynaklanmaz. İnsan hakları devredilmez. İnsanlar kendi istekleri ile dahi bu haklardan vazgeçemezler. Bu haklar zaman aşımına uğramaz, kutsaldır, ihlal edilemezler. Devletin amacı da insanların bu kutsal haklarını korumaktır.  İnsanların bu doğal hakları; özgürlük, mülkiyet, güvenlik ve baskıya karşı direnmedir.  Bildiri herkesin yasa önünde eşit sayılacağını açıklıyor ve eski düzenin ayrıcalıklara dayanan yapısını yıkıyordu. Yasa önünde eşit sayılan yurttaşların yeteneklerine göre her türlü kamu görevi, rütbe ve mevkilere eşit olarak kabul edilebilecekleri ilan ediliyordu. Bildiri, keyfi tutuklamaları ve cezaları yasaklıyor; konuşma, yazma ve yayın özgürlüğünü getiren bildiri eski düzenin sansürcü sistemini yıkıyordu. Vergi koymayı ulusun veya ulusun temsilcilerinin iradesine bağlayarak eski düzenin keyfi vergileme sistemine, keyfi el koymalarına son veriyor, vergide adalet ve eşitlik ilkesini getiriyordu. Bildiri, eski düzenin Katolik kilise örgütünün insanları vicdanları üzerinde kurduğu tekeli yıkıyor, dini inanç özgürlüğünü getiriyordu. Kimse inançları yüzünden -ki bunlar dini inanç bile olsa- rahatsız edilmeyecektir ilkesini savunuyordu. Bildiri, liberalizmin temel ilkelerini bu şekilde dile getirirken çağdaş hukuk anlayışını da liberalizmle örtüştürüyordu. Devletin, siyasi toplumun ve iktidarın varlık sebebi olan insanların sahip olduğu haklarının ve özgürlüklerinin korunmasıdır. Devlet, iktidar ve halkın menfaati için kurulmuştur.

 Felsefe
 Özgürlük
Liberal gelenek içinde negatif özgürlük ve pozitif özgürlük olmak üzere iki tür özgürlük anlayışı bulunmaktadır. Klasik liberal ve liberteryenler "negatif özgürlük" anlayışına sahiplerdir. Negatif özgürlük anlayışı, bireyi başkalarına zarar vermeyen kendi tercihleri konusunda serbest bırakmak dışında ikinci kişilere hiçbir pozitif yükümlülük yüklemez. Bu çerçevede, "bireysel özgürlük, bireyin diğer bireylerden meşru olarak talep edebileceği tek şeydir. Özgürlüğün negatif yorumuna bağlı kalan liberaller sınırlı devleti savunur.

Ancak, geniş liberal gelenek içerisinde yer alan bütün düşünürler, özgürlüğün bu negatif yorumuna bağlı kalmazlar. Nitekim, 19. yüzyılda Thomas Hill Green, bireylerin dışarıdan bir baskıya maruz bırakılmamalarının onların gerçekten özgür oldukları anlamına gelmediğini ifade etmiştir. Green'e göre, bireylerin özgür sayılabilmesi için onların kişilik potansiyellerini gerçekleştirme doğrultusunda istedikleri şeyleri yapabilmeye muktedir olmaları da gerektir. Green için özgürlük; yapmaya veya zevk almaya değer bir şeyi yapmak, yahut da zevk almak hususunda olumlu bir güç veya yeterliliktir. Dolayısıyla, insanın gerçekten özgür olabilmesi için, yalnızca ona bu imkânı sağlayan hukuki bir çerçevenin bulunması yeterli değildir. Aynı zamanda fiili imkânlardan, toplumun ürettiği mal ve hizmetlerden pay almalı ve bireyin gücü ortak refaha katkıda bulunacak ölçüde artmalıdır. Örneğin seyahat özgürlüğüne gerçek anlamda sahip olabilmesi için onun seyahat etmek istemesi halinde engellenmemesi yetmeyip, bilet alabilecek maddi  imkânlara da sahip olması gerektir. Green, bu bağlamda topluma, bireyi refah devleti benzeri pozitif destekler sağlayarak özgürleştirme amacı yükler. Özgürlüğün bu pozitif yorumuna bağlı kalan liberaller, "modern liberaller" olarak isimlendirilir. Modern liberallere göre bireylerin, kendi iyi hayat  anlayışlarını oluşturabilmeleri için onların dış baskıdan korunmaları (negatif özgürlük) yetmez; bireyler aynı zamanda imkânlarla (pozitif özgürlük) da donatılmalıdır.

 Bireycilik

Bireycilik, klasik liberal gelenekte önemli bir yer tutar. Başlıca iki türlü anlamı bünyesinde barındırır. Bunlardan ilki toplumun, toplumsal düzenin ve toplumsal yapıların ancak bunların kurucu unsuru veya temel birimleri olan bireylerden, onların davranışları doğrultusunda açıklanabileceğini savunur. Başka bir ifadeyle, liberalizmin bireyciliği onun toplumsal olanın varlığını reddettiği anlamına gelmez; yalnızca toplumsal gerçeğin bireysel elementleriyle açıklanabileceğini söyler. İkinci olarak, liberalizm ahlâki veya normatif anlamda da bireycidir. Normatif bireycilik her bir bireyin ayrı bir değer olduğunun kabul edilmesini ifade eder. Her bir birey kendisi için yaşamı neyin değerli kıldığına ancak kendisi karar verebilir. Bu çerçevede, bir soyutlama olarak toplumun onu oluşturan bireylerinkinden ayrı bir varlığı, iradesi ve amaçları yoktur. Bireylere bağımsız bir değer olarak saygı göstermek gereği onların her birinin ahlâki bir statüye sahip olmalarından kaynaklanır. Ahlâki bir değer olarak bireycilik, bireysel insanların kendi potansiyellerini geliştirebilecekleri ve değerlerini belirleyip gerçekleştirebilecekleri bir alanın varlığına ihtiyaç duyar. Kendini geliştirme ancak bireysel olarak başarılabilir.

Özgürlük bireysel bir durumu belirtir, özgürlüğün öznesi herhangi bir toplu varlık biçimi (toplum, ulus, grup, cemaat vs.) değil, yalnızca ve her zaman birey olarak insandır. Dolayısıyla, liberallerin "özgür toplum" sözüyle belirttikleri genellikle, özgür bireylerden oluşan ve özgürlüğü güvenceleyen kurumlarla donatılmış olan bir toplumdur. Liberal kuramda özgürlük, temel politik bir değerdir. Politik anlamda özgürlük, siyasi baskıdan korunmuşluk durumunu belirtir.

 Felsefi anlamda bireycilik
Bireyin başlı başına en üstün değer olması, toplum ve devlet içinde tek gerçek olarak görülmesidir.

 Siyasal anlamda bireycilik
Bireyi, devletin kaynağı ve amacı görmektedir. Toplum ve devletin  kuruluş amaçları bireylerin haklarını ve çıkarlarını korumaktır.

 Sosyolojik anlamda bireycilik
Bireyin toplumun temeli olarak kabul edilmesidir.

 Ekonomik anlamda bireycilik
Bireyin ekonomik faaliyetin temel aktörü olarak kabul edilmesidir. Bireyin özel mülkiyet hakkının dokunulmaz ve kutsal olduğunu ilan eder. Bireyin ekonomik özgürlüğünü kısıtlayan merkantilizm ve korporatizm reddedilmektedir.

 Hoşgörü
Hoşgörü, insanların onaylamadıkları davranışlara veya eylemlere müdahale etmemeleri gerektiği inancıdır. Bu inancın iki temel niteliği bulunur: Belirli bir davranışın onaylanmaması ve kişilerin kendi görüşlerini başkalarına dayatmalarının reddedilmesi. Ahlaki açıdan ikna etmek, muhakemede bulunmak veya argümanlar ileri sürmek gibi bazı müdahele biçimleri meşru olabilir, ancak baskı yapmak veya güç kullanmak değildir.
Hoşgörü, bireysel özgürlüğe bağlılığın önemli ifadelerinden biridir. Bireysel özgürlüğün olduğu bir yerde insanlar pek çok insanın görüşünden gayet farklı olsa bile, iyi bir hayat sürmeye dair kendi görüşlerini takip edebilirler. Bireyler bağımsız, kendi hayatları ve içinde bulundukları şartlar üzerinde kontrol sahibi olabilmelidirler.

 Özerklik
Liberal özerklik çoğu kez kendinin, başkalarının ve toplumsal pratiklerin devamlı olarak akılcı incelemeden geçirilmesiyle ilişkilendirilmiştir. Andrew Mason da buna benzer şekilde, özerkliğin kendi kendini yönetme veya kendi yazgısını kararlaştırmayla ilgili olduğunu belirtmekte ve bunun akıl tarafından yönetilmek ve başkalarının iradesinden bağımsız olmak, kısaca kendisi tarafından yönetilmek gibi iki unsuru bulunduğunu belirtmektedir. Bu ikinci unsurla ilgili başlıca özerklik anlayışları ise "bağımsız düşünceli" olmak ve "eleştirel-düşünme" yeteneğidir.  Susan Mendus ise özerkliği, Kantçı bir tarzda, kişinin kendisi için belirlediği bir yasaya itaat etmesi olarak tanımlamaktadır. Onun için, üzerinde düşünüp taşınmadan geleneğe veya günün pratiğine uyan kişinin doğru anlamda özerk olduğu söylenemez, çünkü onun iradesi çevresindekilerin iradesi tarafından belirlenmektedir. Özerkliğin bu anlatımı kişinin yalnızca zordan, sınırlandırmadan ve tehditten uzak olma gibi standart negatif özgürlükleri değil, fakat aynı zamanda toplumsal törenin ve geleneklerin boğucu sınırlarının ötesine geçip özgür olmayı da gerektirmektedir.
Kısaca özerklik fikri kişinin seçimlerinin dış etkenler tarafından belirlenmemesini, kendi gerçek iradesinin sonucu olması gerektiğini savunur.

 Çoğulculuk ve Tarafsızlık
Liberalizm, toplumsal ve siyasi tasarımı açısından bakıldığında çoğulcu bir teoridir. Charles Larmore'a göre liberalizm, nihai önemdeki meseleler hakkındaki görüş farklılıklarına rağmen, birlikte yaşamanın zora başvurmayan bir yolunun bulunabileceğine ilişkin umudu simgeler. Ona göre insanlar hayatı neyin yaşanmaya değer kıldığı konusundaki farklı görüşlerini koruyarak öz bir ahlaklılık açısından anlaşmaya varabilir.

 Öz-Sahiplik
John Locke'un "öz-sahiplik"  düşüncesi liberalizmin temellerinden biridir. Bireyler kendilerinin sahipleridir. Bu, her bireyin bedeni üstündeki bütün kullanım haklarına sahip olduğu anlamına gelir. Ayrıca, yapılmak istenilen her şey için harici malların kullanımına da ihtiyaç olduğundan Locke, bunlar üzerinde de bir şekilde mülkiyet edinilmesi gerektiğini düşünmüştür. Bunun da tabii yolu, sahip olunan emeğin bu harici mallara katılmasıdır.  Böylece birey onları mülk edinmiş olur. Ancak, Locke'a göre harici malları özel mülk haline getirebilmenin bir sınırı vardır. "Locke'cu şart" denen bu sınıra göre, sahiplenmenin meşru olması için geriye "başkalarının ortak kullanımı için yeterli miktarda ve iyi durumda" bırakılmış olmalıdır.

 Klasik ve modern liberalizm
 Klasik liberalizm Klasik liberalizm, sivil özgürlükler ve politik özgürlük ile hukukun egemenliği altında temsili demokrasiyi savunan ve ekonomik özgürlüğü vurgulayan liberalizmin bir dalıdır.M. O. Dickerson et al., An Introduction to Government and Politics: A Conceptual Approach (2009) p. 129

Klasik liberaller, bireysel özgürlük üzerine kurulu ve bu özgürlüklerin korunmasıyla sınırlandırılmış, topluma yüksek oranda avantaj sağlayacak bazı hizmetleri sunan bir devletin olması, geriye kalan bütün fonksiyonların düşürülerek serbest piyasa tarafından karşılanması gerektiğini savunur. Klasik liberaller laissez faire ekonomi politikalarını savunur, iktisadi özgürlükler ve serbest piyasa ekonomisini vurgular, devletin görev alanının genişletilmesine karşı çıkar.

 Modern liberalizm Sosyal liberalizm, modern liberalizm veya reform liberalizmi' olarak da bilinir.   Bireysel özgürlük ve sosyal adalet arasında denge kurmayı amaçlayan politik bir ideolojidir. Klasik liberalizm gibi piyasa ekonomisi, sivil ve siyasi hak ile özgürlüklerin genişlemesini onaylaması bakımıyla uyuşur ancak bunlara ek olarak hükûmetin meşru rolünün yoksulluk, sağlık ve eğitim gibi ekonomik ve sosyal konuları da içerdiği fikrini barındırır. Sosyal liberalizmde toplumun iyiliği bireyin özgürlüğü ile uyumlu görülür. İkinci dünya savaşı sonrasında sosyal liberal fikirler dünyanın birçok ülkesinde benimsenmiştir. Sosyal liberal düşünceler ile partiler merkez veya merkez sol olarak kabul edilir.

Modern liberaller refah anlayışını fırsat eşitliği temelinde savunmuşlardır. Birey ve gruplar, mevcut sosyal koşullardan dolayı zarara uğruyorlarsa devletin bu zararları azaltmak veya tamamen ortadan kaldırmak için üstlenmesi gereken sosyal sorumlulukları vardır. Yurttaşlar; konut edinme, eğitim ve çalışma hakkı gibi çeşitli refah ve sosyal haklara sahiptir. Sosyal liberallere göre devletin ekonominin yönetiminden, en azından düzenlenmesinden sorumlu olması gerekmektedir.

Ayrıca bakınız
 Turuncu Kitap: Liberalizmi Geri Kazanmak
 Anayasal liberalizm
 Özgürlük için Friedrich Naumann Vakfı

Dış bağlantılar
 Özgür Toplumun Değerleri
 Liberalizm TV
 3H Hareketi
 Liberal Düşünce Topluluğu
 Liber+ Dergisi
 Özgürlük Araştırmaları Derneği
 Liberal Demokrat Parti

Kaynakça

Bireycilik
Antifaşizm
Toplumsal teoriler
İdeolojiler
Siyasi ideolojiler

Liberalizm


La Supercoupe d'Espagne 1999 (en espagnol : Supercopa de España 1999) est la quatorzième édition de la Supercoupe d'Espagne, épreuve qui oppose le champion d'Espagne au vainqueur de la Coupe du Roi. Disputée en match aller-retour les  et , l'épreuve est remportée par le Valence CF aux dépens du FC Barcelone sur le score cumulé de 4 à 3.

Il s'agit du premier titre du Valence CF dans cette compétition.

Compétition

Références

Lien externe
 Supercoupe d'Espagne sur www.rsssf.com

1999
Football en Espagne en 1999
Sport en août 1999
Face-à-face du Valence CF
Face-à-face perdu par le FC Barcelone

Supercoupe d'Espagne de football 1999


Kelt politeizmi veya Kelt dini, Keltlerin inandıkları politeistik inanç, gelenek ve dinî düşünce ve uygulamaların bütününe verilen isimdir. Kelt dini kendine özgü ve zengin bir mitolojiye sahiptir ki bu mitoloji de Kelt mitolojisi olarak anılmaktadır. Kelt politeizminin zaman zaman Druidizm veya Kelt paganlığı olarak da anıldığı olmuştur. Keltik dinî uygulamaları, Galya'nın Romalılar tarafından işgal edilmeye başlandığı zamandan itibaren bir Romalılaştırmanın işaretlerini taşısa da, bu Romalılaştırmanın etkisi, önemi ve derinliği akademik tartışma konusudur.

Tapınaklar
Genellikle Keltlerin tapınak yapmadığı ve dışarıda, korularda tapındıkları söylenir. Fakat arkeolojik bulgular bunun doğru olmadığını göstermiştir; Kelt dünyasının farklı bölgelerinde çeşitli tapınak yapıları keşfedilmiştir. Romalıların Kelt dünyasını fethiyle, ayrı bir Kelto-Roman tapınak tipi ortaya çıkmıştır. Bu tipe fanum denir.

Keltlerde Tapınma
İlk Keltler bazı ağaçların kutsal olduğuna inanırlardı. Ağaçların Kelt dinindeki önemi Eburonian kabilesinin isminde görülebilir; bu isim porsukağacı ile ilişkilidir. Ayrıca İrlanda mitlerinde sıkça geçen Mac Cuilinn (çoban püskülü oğlu) veya Mac Ibar (porsukağacı oğlu) gibi isimler de bunun bir göstergesidir.

Romalı yazarlar Keltlerin insan kurban ettiğini belirtmiştir ve İrlanda kaynaklarında bu fikre uzaktan da olsa bir destek var olsa da, bu bilgilerin çoğunluğu ikinci elden ve söylenti şeklindedir. Kurban etme işlemini doğrulayan çok az sayıda arkeolojik bulgu vardır, bu nedenle çağdaş tarihçilerin çoğu Kelt kültürlerinde insan kurban etmenin çok nadir olarak mevcut olduğunu düşünmektedirler.

Kelt kültüründe bir savaşçı kültü de bulunmaktaydı. Bu kültün merkezinde düşmanların kesilmiş kafaları vardır. Ayrıca Keltlerin ölülerini silahlar ve diğer aksesuarlarla birlikte gömdükleri bilinmektedir ki bu onların bir tür ahiret inancına sahip olduklarını göstermektedir. Definden önce ölü kişinin kafasını keserler ve kafatasını kırarlardı.

Druidler
Özellikle modern kültürde olduğundan çok farklı bir şekilde lanse edilen ve modern literatürde fazlasıyla romantikleştirilen druidler aslında Keltlerin mitolojik ve dini geleneklerini uygulayan, bunların devamından sorumlu rahip sınıfıdır. Büyük oranda verasete dayalıdır, yani atalardan miras yoluyla yeni fertlere kalan bir görevdir. Druidlerin görevleri ve pozisyonları Hindistan'daki Brahmin kastı veya İran'daki magi ile karşılaştırılabilir, bu sınıfların hepsi de büyük oranda büyü, kurban ve kehanetle iştigal etmişlerdir. Hint-Avrupa kökenli bu toplulukların barındırdığı bu tip sınıfların birbirlerine olan benzerliklerinden dolayı, en başta proto-Hint-Avrupalılarda da bu tür bir sınıfın var olduğu öne sürülmüştür.

Druidler özellikle meşe ağacı ve ökseotu ile özdeşleştirilmişlerdir; belki de ökseotunu ilaçlar veya halusinojenik karışımlar hazırlamakta kullanmaktaydılar. Çoğunlukla druid kelimesinin "meşe" anlamına gelen bir kökten türediğine inanılsa da bu büyük ihtimalle proto-Hint-Avrupalı kök genel olarak "sağlamlık" anlamına gelmekteydi.

Bardlar ise Kelt topluluklarında yönetici vasfındaki ailenin tarihini veya kabilenin savaşçılarının cesaretini anlatan şarkılar söyleyen bir tür ozandı. Kelt kültüründe tarihi bir kültür mevcut değildi, Akdeniz uygarlıklarıyla karşılaşana kadar Keltlerin herhangi bir yazılı tarihleri veya yazılı tarih kültürleri yoktu. Fakat sözel tarih gelenekleri vardı ki bu bardların hafızalarından topluluğa yayılırdı. Benzeri yazma geleneği olmayan kültürlerdeki gibi bardlar bu tür tarihi bilgileri ezberlerken şiir ölçüleri ve kafiye kullanmışlardır.

Ayrıca, ilaveten bir "kahin" veya "peygamber" sınıfı bulunmuş olabilir. Strabo bunları "vate" olarak anar; bu isim Keltik "esinlenmiş" veya "esrik" anlamlarına gelen kelimeden türemiştir. Buradan Kelt toplumunun druidlerin ayinsel ve tomaturjik dini dışında, öteki dünya ile iletişime geçmeye dayanan şamanizm-vari bir öğe de barındırığı sonucu çıkarılabilir.

Ayrıca bakınız
 Kelt mitolojisi

Kelt mitolojisi
Politeizm

Kelt dini


Kvindehadernes Fald er en dansk stumfilm fra 1914, der er instrueret af Eduard Schnedler-Sørensen efter manuskript af A.V. Olsen.

Handling

Eksterne henvisninger

Stumfilm fra Danmark
Danske film fra 1914

Kvindehadernes Fald


Tyvepak () er en svensk-produceret, dansk komediefilm fra 1921. Filmen er instrueret af Lau Lauritzen Sr. og har Carl Schenstrøm og Aage Bendixen i hovedrollerne som Fyrtårnet og Bivognen. Filmen regnes af mange som den første Fy og Bi-film, selvom det er Aage Bendixen og ikke Harald Madsen, som spiller rollen som Bivognen.

Medvirkende
 Carl Schenstrøm som Fyrtaarnet
 Aage Bendixen som Bivognen
 Axel Hultman som Grosserer Blomgren
 Olga Svendsen som frøken Svensson, Blomgrens husholderske
 Margot Linnet som Inger, Blomgrens datter
 Pip Overbeck som Else, Blomgrens datter
 Osvald Helmuth som Billy
 Harry Komdrup som Willy
 Jørgen Lund

Referencer

Eksterne henvisninger

Svenske film fra 1921

Tyvepak (film fra 1921)


Üğrüm veya nutasyon, Tıpkı güneş gibi, ayın da yeryuvarına uyguladığı çekim kuvveti, dünyanın rotasyon ekseninin ekliptik kutbu etrafındaki konik hareketin tabanı üzerinde, kutbu 18.6 yıllık periyotlar halinde sinüsodial bir harekete zorlamasına denir. Ekinoks noktalarındaki duruma Ay çekiminin karışması ile yerin dönme ekseninin çizdiği nutasyon konisi üzerinde oluşan kıvrılmalardır.

Devinme

Üğrüm


Tyrannosaurus, Kretase'nin sonlarında (68-66 milyon yıl önce, Maastrihtiyen) yaşamış, büyük bir etobur teropod dinozor cinsi. Tyrannosaurus, diğer tyrannosauridlerden çok daha geniş bir dağılıma sahipti ve bulunduğu yaşam alanındaki etçillerin en büyüğüydü.

Kısaca T. rex veya popüler kültürde T-Rex olarak bilinen ve Latince "zorba kertenkelelerin kralı" anlamına gelen Tyrannosaurus rex, cinsin tip türü –çoğu taşılbilimciye göre de tek türü– olup aynı zamanda, Spinosaurus ve Giganotosaurus ile birlikte en büyük teropodlardan biriydi. T. rex, güçlü arka ayakları üzerinde yürüyen, son çalışmalar ışığında eğik bir gövde durumunda duran ve kuyruğu ile dengesini sağlayan; uzunluğu 12 metreyi, dik durduğunda boyu 4 metreyi geçen; yetişkinlikte 4 ile 8 ton ağırlığında olan büyük bir kara hayvanıydı. Bu cinsin üyeleri Kuzey Amerika ve muhtemelen Asya'da (Tarbosaurus) yaşamıştır.

T-Rex olarak bilinen Tyrannosaurus'un günümüzde türünü devam ettiren en yakın akrabası tavuklardır. Bilim adamları, T-Rex'in nasıl yürüdüğünü tam olarak anlayabilmek için tavuklara sahte dinozor kuyruğu bağlayarak deney ve gözlem yaptılar.

Etimoloji
Antik Yunanca tyrant (zorba) ile sauros (kertenkele) kelimelerinin birleşmesiyle türetilmiş Tyrannosaurus sözcüğü, 1905 yılında Henry Fairfield Osborn tarafından iki ayaklı, etçil bir teropod dinozor cinsine verilmiştir. 1906 yılında bu ad Bulletin of the American Museum of Natural History dergisinde bilimsel olarak yayımlanmıştır.

Doğal özellikleri

Tyrannosaurus dünya üzerinde yaşamış en büyük etçil dinozor cinslerinden biridir. Cinsin kocaman kafatasıyla ilgili bilgiler, bu yapının bütünüyle ezme işlemi için evrildiğidir. T. rex, yaklaşık 1,5 metrelik kafatası ve güçlü dişleri ile avını güçlü ısırıklarla delebiliyordu, türün fosil kayıtlarına dayanarak ortalama 12 metre uzunluğa ve 4,5 metre yüksekliğe sahip olduğu belirlenmiştir. Tyrannosaurus cinsinin önemli diğer özellikleri de güçlü uyluklara ve güçlü ve uzun bir kuyruğa sahip olmasıdır. Bacak ve kuyruk yapısı onun hızlı devinmesine olanak sağlayan bir durumdadır. Bilim insanlarının yaptığı çalışmalara göre, güçlü çeneleri sayesinde Tyrannosaurus cinsi dinozorlar tek ısırışta 230 kg'ı aşkın et yiyebiliyorlardı.

Bu teropod cinsinin bir diğer karakteristik doğal özelliği de görece ufak ön kollarıdır. Bugüne değin bu kolların işlevi üzerine çokça yorum ve çıkarım üretilmişse de şimdiye değin kullanımı kesin olarak açıklanamamıştır. İlk olarak, avını kanca işlevi görür biçimde kavramak, hayvan doğrulurken destek almak ve cinsel ilişkide eşi tutmak gibi işlevleri olduğu düşünülmüştür. Onun bu kısıtlı kullanımları ne olursa olsun, bu organlar Tyrannosaurus cinsine atalarından kalma, evrimsel bir körelmiş organdır. Tyrannosauroidea üst familyasının evrim çizgisinde ön kolların küçülmesi, daha güçlü boyun kasları ve büyük kafatası karşısında verilen bir ödün gibi değerlendirilmektedir. Son yıllarda egemen olan bu görüş, Hawaii Üniversitesi'nden taşılbilimci Steven M. Stanley'nin yeni bir çalışmasıyla sorgulanmaya başlamıştır. Stanley'e göre görece kısa, ancak güçlü ön kolları yakın karşılaşmalarda yaralayıcı bir özelliğe sahipti ve bunu yaklaşık 10 cm'lik pençeleriyle yapabiliyordu. Avını kavrasın ya da kavramasın, bu güçlü ancak kısa kollar ile çabuklukla avında yaralar açabiliyordu. Ayrıca evrimsel aşamada dinozorların parmaklarını kaybetmesi ilerleme göstergesidir (dinozorların torunları olan kuşlarda parmakların körelmesi örneğinde olduğu gibi). Tyrannosaurus cinsinin ellerindeki üçüncü parmaklarını kaybetmesi sonucu el parmaklarının her biri yüzde 50 daha çok basınçla karşı karşıya kalabilmektedir ve bu da pençelerin daha güçlü vuruşlar yapmasına olanak vermektedir.

Tüm bu görüşlerin yanında, University of Maryland in College Park'dan Tyrannosaurus uzmanı Thomas Holtz bu görece ufak kolların daha ikincil eylemde kullanıldığını ve yetişkin Tyrannosauruslar için daha etkisiz bir organ olduğunu savlamaktadır. Holtz'un görüşüne göre özellikle hayvanın kurbanında yaralar açmak için kollarını kullanması sırasında etkili ve hızlı saldırılar için küçük kolların hareket alanı görece yetersiz kalmaktadır ve Tyrannosaurusların çoğu bu yaraları açmak için kollarının bağlı olduğu gövdelerini devindirmek zorunda kalmaktadırlar ve bu durum da güçlü silahları olan çenelerini kullanmaları için uygunsuz bir durum yaratabilir.

Tüylülük

Tyrannosaurus cinsine ait dinozorların tüylere sahip olup olmadığı kesin değildir. Tyrannosauroidea üst familyasından 2004 yılında keşfedilmiş Dilong paradoxus gibi küçük dinozorlarda tüylerin varlığına dair kanıtlar keşfedilmiştir, ancak o dönemde büyük dinozorların ısı yalıtımına daha az gereksinmeleri nedeniyle tüylenmenin yalnızca küçük türlerde görülebileceği varsayımı destek görmüştür. İlerleyen yıllarda keşfedilen Yutyrannus fosilinde yer alan tüyler, Tyrannosauroidea üst familyasından büyük cinslerin de tüylü olabileceğini ortaya koymuştur.

2017 yılında yapılan incelemeler sonucunda, bir T. rex örneğinin kuyruk, kalça ve boyun bölümünün pullar ile kaplı olabileceğine dair kanıtlar ortaya konmuştur. Bu, eğer Tyrannosaurus türleri tüylüyse bile bu tüylerin ancak gövdelerinin üst kısmında bulunabileceğini göstermektedir.

Beslenme
Tyrannosauruslar, günümüzdeki pek çok fırsatçı etçil hayvan gibi, muhtemelen, hem avcı hem de leşçiydiler. Bazı T. rex fosilleri, muhtemel kurbanı olan ceratopsian gibi diğer dinozor taşılları ile birlikte bulunmuştur. Anahtar deliğine benzer göz çukurları ile gözlerin ileriye dönük, birbirini kısmen kapsayan görüş alanı; keskin derinlik hissi olduğuna yorulur ve avcı olduğu savını güçlendirir. Aynı biçimde sağlam, iri ve iyi korunan kafatası ile iri ve güçlü çenesi de avcı olduğu görüşünü destekler. Kurbanlarındaki diş izleri, T. rex'in eti dişlerini geçirip yırtarak yediğini göstermektedir. Bu işlem sırasında, güçlü boyun ve bacak kaslarını, eti kemikten ayırmak için kullanıyordu.

Genel olarak Tyrannosauridlerin ayırt edici özelliklerinden biri de büyük ve sağlam yapılı kafataslarıdır ve Tyrannosaurus rexin uzmanlar tarafından bilinen en yüksek ısırma kuvvetine sahip kara hayvanı olduğu düşünülür. Değerleri kesin olarak bilmek olanaksız da olsa örneğin Giganotosaurus'''un ısırma kuvvetinin Tyrannosaurus rex kafatasının yarattığı ısırma kuvvetinden düşük olduğu savunulmaktadır. Tyrannosauridlerin çeneleri kemik kırmak ve ezmek için adaptasyonlara sahipken; Giganotosaurus ve akrabalarının çeneleri daha çok eti parçalamak ve avı ısırarak yere devirmek yönünde evrimleşmişlerdir.

 Evrim Tyrannosaurus cinsinin evrimsel çizgisi, bilim dünyasının önem verdiği ve üzerinde çalıştığı bir konudur. Bu konudaki en önemli keşiflerden biri 2016 yılında gerçekleştirilmiştir. Özbekistan'ın Kızılkum Çölü'nde bulunan  Pantyrannosauria kladına ait bir dinozor cinsi (Timurlengia), Tyrannosaurus cinsinin evrimsel gelişimindeki kayıp 20 milyon yılı önemli ölçüde aydınlatmıştır. 92-90 milyon önce geç Kretase dönemine tarihlenen bu taşılları 2016 yılında taşılbilimci Brusatte ve ekibi bulmuştur. Küçük, çevik ve görece büyük beyin yapılarına sahip ata türlerin taşılları 100 milyon yıl önce biterken; görece büyük alışılmış Tyrannosauroidea üyelerinin taşılları en erken 80 milyon yıl önceye tarihlenmektedir. Ayrıntılı çalışmalar Tyrannosaurus cinsini de içeren geç Kretase Tyrannosauridlerinin evrimsel olarak başarıyla ekosistemdeki tepe yırtıcı olma konumuna çıkmalarını görece erken atalarındaki gelişkin beyinsel işlevlere (görece büyük beyin ve duyu sistemleri) borçlu olduklarını savunmaktadır.

 Kaynakça

 Dış bağlantılar
 "Tyrannosaurus."  Dino Directory''. Natural History Museum.

Tyrannosauridae
Monotipik dinozorlar cinsleri
Süper yırtıcılar
Kretase devri dinozorları
Kuzey Amerika dinozorları
Montana jeolojisi
Colorado'da paleontoloji
Güney Dakota'da paleontoloji
Montana'da paleontoloji
Wyoming'de paleontoloji
1905'te tanımlanan fosil taksonları
Henry Fairfield Osborn tarafından adlandırılmış taksonlar
Kuzey Amerika'daki Geç Kretase dinozorları

Tyrannosaurus


دومينيك مارايس (18 ديسمبر 1955 في ليون)  لاعب كرة قدم فرنسي معتزل كان يجيد اللعب في خط الدفاع .

مراجع

وصلات خارجية

أشخاص على قيد الحياة
لاعبو الدوري الفرنسي
لاعبو تورز
لاعبو رين
لاعبو كرة قدم فرنسيون
لاعبو أولمبيك ليون
مواليد 1955
مواليد في ليون

دومينيك مارايس


La cordillera Huaguruncho es una cadena montañosa integrada en el conjunto de la cordillera Oriental del Perú. Se extiende a lo largo de unos 30 km sobre los bordes de la selva amazónica, con una disposición norte-sur, atravesando parte de los departamentos de Huánuco y Pasco. La cordillera se encuentra cubierta de neveros con una superficie glaciar de 23,4 km², alcanzando su máxima elevación en el nevado Huaguruncho, con 5.723

Ubicación geográfica
La cordillera Huaguruncho está ubicada a unos 55 Kilómetros al nordeste del lago Junín, cerca de la localidad de Huachón. Está comprendido entre los 10° 24′ y 10° 35′ de latitud Sur, y los 76° 01′ y 70° 50′ de latitud Oeste del meridiano de Greenwich, atravesando la parte central del departamento de Pasco (Provincia de Pasco y Oxapampa) y sur de Huánuco (Provincia de Pachitea y Ambo), entre los picos de Jocholampa y Hualgashjanca.

Morfología
La característica principal de la cordillera es presentar una morfología bastante abrupta afectada por una intensa erosión glaciar, con presencia de lagunas y valles glaciares cuyo fondo amplio es en forma de U; sobre la cual se acumulan depósitos morrénicos y glaciofluviales.

Lagunas
De los deshielos de los glaciares de la cordillera se han formado, tanto en su vertiente occidental como en la oriental, unas 70 lagunas altoandinas que constituyen reservorio naturales de agua para las poblaciones humanas que viven cerca a la cordillera, así como hábitat de una fauna diversa. Las lagunas constituyen además en el ambiente natural de una diversidad de aves y de varias especies de peces nativos e introducidos como la trucha. Muchas de estas lagunas son de una gran belleza paisajística, como las lagunas Huascacocha, Suiracocha, Pacchapata y Añilcocha, cuyas aguas son de color turquesa.

La mayoría de las lagunas poseen un gran potencial hidroenergético que viene siendo aprovechado desde hace varias décadas en la generación de energía eléctrica para asientos mineros de la sierra central del Perú.

Hidrología
Esta cordillera da nacimiento a varios ríos que pertenecen tanto a la vertiente del Océano Pacífico como a la del Atlántico. En la vertiente oriental de la cordillera se encuentran las nacientes de dos ríos, el Huancabamba y el Santa Cruz, que al unirse forman el río Pozuzo, tributario a su vez del río Palcazú, que desemboca en el río Pachitea. Otros deshielos de la parte oriental de la cordillera bajan al norte para formar el río Huallaga, notable tributario amazónico del Marañon. De la vertiente occidental de la cordillera nace el río Antacancha, que después se llama Huachón, que a su vez desemboca en el río Paucartambo y pertenece a otra cuenca amazónica, la del Perené.

Ascensiones históricas
Entre las más interesantes ascensiones en esta cordillera se encuentran la del nevado Huaguruncho en 1945 por los suizos F. Marmillod y J. Beran. Este último la repitió al año siguiente junto al geólogo suizo Hans Spann, cuya actividad científica sería importante después con la realización al estudio de la seguridad de las lagunas de la cordillera Blanca. En 1942 fue escalado el nevado Ñausacocha por los británicos R. Bishop y P. Coyle, quienes reconocieron la cuenca oriental que desciende hacia la selva por los ríos Quiparacra y Huaylamayo con los nombres de ríos Lucma y Paucartambo hacia Oxapampa.

Turismo
La cordillera de Huaguruncho no solo alberga riquezas naturales sino también importantes recursos culturales como las instituciones comunitarias y los sistemas tradicionales de producción agropastoril de las poblaciones locales, así como monumentos arqueológicos como el camino de origen inca que, partiendo de la meseta de Bombón, atraviesa la cordillera para dirigirse hacia Huancabamba, en la ceja de montaña.

Cumbres
Cubierta por cumbres de nieves, la cordillera de Huaguruncho alcanza su mayor altitud en el nevado del mismo nombre, Huaguruncho, con 5.723 metros.

Véase también
 Cordilleras del Perú
 Geografía del Perú

Referencias

Enlaces externos
 All The Mountains

Huaguruncho
Accidentes geográficos del departamento de Huánuco
Accidentes geográficos del departamento de Pasco

Cordillera Huaguruncho


TAI Aksungur bespilotna je letjelica (UAV) koju je za turske oružane snage izradila tvrtka Turkish Aerospace Industries (TAI). Koristeći postojeću tehnologiju iz serije bespilotnih letjelica TAI Anka, to je najveća bespilotna letjelica proizvođača s kapacitetom nosivosti za opremu specifičnu za misije. Namijenjen je za dugotrajni nadzor, obavještajne signale, pomorske ophodnje ili kao bespilotna borbena letjelica. TAI je planirao integrirati pakete oružja i staviti Aksungur u proizvodnju početkom 2020. Prva jedinica isporučena je turskim pomorskim snagama 20. listopada 2021.

Dizajn
Zrakoplov je 12 m dug i 3 m visok kada se oslanja na svoj stajni trap. Visoko postavljena krila imaju blagi diedralni kut i raspon krila od 24 m (79 ft) . Visoko postavljena krila imaju blagi diedralni kut i raspon krila od 24 m. Krila završavaju malim krilcima. Centralizirani trup je ispod krila i sadrži avioniku, kameru i senzore, s blisterom kamere na bradi. Gorivo je pohranjeno u trupu i krilima. Motor s turbopunjačem postavljen je ispod svakog krila, pri čemu se svaka gondola motora proteže unatrag u repnu granu. Ove repne grane završavaju vertikalnim stabilizatorima, s horizontalnom repnom ravninom koja im se pridružuje. Stajni trap tricikla uvlači se u gondole motora i nos zrakoplova tijekom leta.

Zrakoplov pokreću dva naprijed postavljena dizelska motora PD-170 s dvostrukim turbopunjačem koje je razvila tvrtka Tusaş Engine Industries (TEI), opremljena propelerima s tri kraka u konfiguraciji traktora (tegljača). Prema proizvođaču, to omogućuje Aksunguru krstarenje maksimalnom brzinom od 180 km/h i nošenje maksimalnog korisnog tereta od 750 kg do visine od 7600 m ili uspon do 1000 m s nosivošću od 150 kg. Projektirana maksimalna nosivost zrakoplova veća je za 375% u odnosu na njegov prethodnik; njegova najveća masa pri polijetanju je 3300 kg. Predviđeno je da ostane u zraku 12 sati kao jurišni zrakoplov ili pomorski ophodni zrakoplov i 24 sata tijekom signalno-obavještajnih misija.

Daljinsko upravljanje bespilotnom letjelicom vrši se putem softvera kompatibilnog s DO-178B na zemaljskoj kontrolnoj stanici kompatibilnoj s DO-254 i hardverom pomoću dvostruke sigurnosne šifrirane digitalne podatkovne veze. Opcijska fleksibilnost rada izvan vidnog dometa dostupna je putem komunikacijskog satelita .

TAI očekuje integraciju oružanih sustava tipičnih za borbene zrakoplove F-4 i F-16 na Aksunguru u zadnjem kvartalu 2019. Ispod svakog krila nalaze se tri učvršćenja za pričvršćivanje vanjskog tereta, poput streljiva ili sonarnih plutača. Ove učvršćene točke predviđene su za opterećenja od 150, 300 i 500 kg. Predloženo naoružanje uključuje TEBER-81 (laserski vođena bomba Mk-81), TEBER-82 (laserski vođena bomba Mk-82), LUMTAS, MAM-L, Roketsan Cirit, MAM-C, HGK-3 (precizno vođeno streljivo), KGK (82) (krilni navođeni komplet) i minijaturna bomba.

Operativna povijest
Dana 2. rujna 2020., TAI Aksungur odletio je pedeset deveti probni let zadržavši se u zraku 49 sati. Dana 17. rujna 2020., TAI Aksungur je letio na visini od 20.000 stopa 20 sati noseći 12 MAM-L pametnog streljiva.

TAI Aksungur nosio je bombu MK-82 s kompletom za navođenje Teber tešku 250 kg i pogodio metu na udaljenosti od 30 km.

Tehnički podaci
 Kapacitet: nosivost od 750 kg
 Duljina: 12 m
 Raspon krila: 24 m
 Visina: 3 m
 Prazna težina: 1800 kg
 Maksimalna težina pri polijetanju: 3300 kg
 Pogon: 2 × TEI PD170 4-cilindrični, tekućinom hlađeni turbo motor s horizontalnim klipom i suprotnim klipom, 130–160 kW (170–220 KS) svaki
 Propeleri: trokraki potisni propeler konstantne brzine

Performanse
 Brzina krstarenja: 250 km/h
 Domet: 6500 km
 Izdržljivost: 60 sati
 Radni strop: 12.192 m

Naoružanje
 Čvrste točke: 6, s odredbama za nošenje kombinacija:
 Projektili:
 CIRIT
 Rakete:
 Moguće ROKETSAN DSH (raketa za protupodmorničko ratovanje) i torpeda za dužnosti pomorske ophodnje
 Bombe:
 MAM: MAM-L i MAM-C precizno navođeno streljivo LUMTAS
 LUMTAS
 TEBER-81 (laserski vođen MK-81)
 TEBER-82 (laserski vođen MK-82)
 HGK-3 (komplet za precizno navođenje)
 KGK (82) (Komplet za navođenje s krilima)

Izvori

Stranice s nepregledanim prijevodima
Turske vojne bespilotne letjelice

TAI Aksungur


În astronomie, asteroizii care intersectează orbita Pământului sunt asteroizi care evoluează în aproprierea Pământului. Pentru a-i numi, se folosește adesea abrevierea ECA (a sintagmei din engleză Earth-Crossing Asteroids, "asteroizi care intersectează orbita Pământului"), asteroizi ale căror orbite în jurul Soarelui o intersectează pe aceea a Pământului, având o distanță afelică inferioară aceleia a lui Marte, adică 1,381 UA (valoarea de 1,300 UA fixată de specialiștii americani).

NEA (Near-Earth Asteroids, asteroizii din apropierea Pământului) sunt și ei, denumiți adesea, prin abuz și greșit asteroizi care intersectează orbita Pământului, deși unii dintre aceștia nu intersectează orbita planetei noastre. (Vd. mai jos). Uneori se întâlnește, în lucrări de specialitate, termenul împrumutat din franceză circasteroid, pentru aceeași definiție.

Printre NEA, se disting trei familii principale:
 Atenii, care posedă o semiaxă majoră mai mică de o UA ;
 Apollonii, care intersectează orbita Pământului cu o perioadă mai mare de un an;
 Amorii, care din exterior ating ușor orbita Pământului și, prin urmare, nu o intersectează în sensul strict al termenului.

Se numesc asteroizi care ating ușor orbita Pământului (cu abrevierea EGA, siglă a termenului englez Earth-Grazing Asteroids) asteroizii având o distanță minimă de orbita terestră inferioară a 0,100 UA, iar PHA (sigla termenului englez Potentially Hazardous Asteroids, "asteroizi potențial periculoși") cei cu magnitudine absolută  (cu alte cuvinte, având diametrul mediu mai mare de ) și care pot trece în interiorul unui cerc de 0,05 UA situat în planul eclipticii la 1,0 UA de Soare.

Asteroizii care intersectează orbita Pământului aparțin unui grup de obiecte din apropierea Pământului (în engleză, NEO: Near Earth Object), care cuprinde și câteva comete. Unele din aceste obiecte, fiind susceptibile de a ciocni Pământul, fac obiectul unor cercetări și urmăriri deosebite.

 este primul asteroid care intersecta orbita Pământului care a fost detectat și urmărit în spațiu înainte de căderea lui pe Pământ, la 7 octombrie 2008.

Detecția asteroizilor care intersectează orbita Pământului

În a doua jumătate a secolului al XX-lea, diferite lucrări științifice au permis descoperirea amenințării care ar constitui-o impactul unor asteroizi pentru viața pe Pământ. NASA a pus pe roate detecția asteroizilor a căror orbită o intersectează pe aceea a Pământului și care au un diametru mai mare de . Această dimensiune a fost reținută întrucât un astfel de asteroid ar putea conduce la extincția omenirii.  Se estimează că există cel puțin  de asteroizi în această categorie. Un obiect de acest tip lovește Pământul la fiecare  de ani. La sfârșitul lui 2008, aproape 90 % din aceste obiecte fuseseră recenzate. În acești din urmă ani, mai multe programe de detecție ale NASA (LINEAR, NEAT, Spacewatch, LONEOS, Catalina Sky Survey, ADAS) sau din alte țări (CINEOS,...)  au fost puse la punct pentru identificarea obiectelor de talie mai mică. Aceste programe utilizează telescoape dedicate acestei sarcini și bazate pe Pământ. Programul NEOWISE exploatează capacitățile telescopului spațial în infraroșu WISE pentru identificarea unei subcategorii de asteroizi care intersectează orbita Pământului denumită PHA (Potentially  hazardous asteroid) care se definește ca acei asteroizi a căror orbită o intersectează pe aceea a Pământului la mai puțin de 8 milioane de kilometri de acesta. Rezultatele acestui studiu, încheiat în 2012, permit să se estimeze între circa  și circa  de asteroizi de acest tip, având o talie cuprinsă între  și un kilometru, dintre care 20% până la 30% sunt astăzi identificați. Există, de altfel, o jumătate de milion de asteroizi, care întretaie orbita Pământului, cu o talie cuprinsă între  și . Statistic, unul din aceste obiecte lovește Pământul la fiecare o mie de ani, iar un asteroid cu diametrul mediu mai mic de  la fiecare 100 de ani. La începutul lui 2013 doar o fracțiune din aceste obiecte era detectată.

Listă parțială
În sensul strict, un asteroid care intersectează orbita Pământului este un asteroid a cărui orbită o întretaie pe aceea a Pământului. Asteroizii care intersectează orbita Pământului numerotați sunt listați aici. În această listă, se află, de exemplu, asteroidul 3753 Cruithne, a cărui orbită întreține un raport deosebit cu aceea a Pământului (orbită în formă de potcoavă).

Note : † Asteroid care atinge ușor, din exterior, orbita Pământului

Supravegherea și devierea asteroizilor care intersectează orbita Pământului
Se caută să se recenzeze, într-un mod exhaustiv, mai ales asteroizii potențial periculoși (în engleză:  Potentially Hazardous Asteroids, cu sigla: PHA) cu scopul distrugerii sau schimbării direcției lor, în caz de risc de impact cu Pământul. Acești PHA fac parte din obiectele potențial periculoase.

Există două sisteme automatizate destinate să-i supravegheze: Sentry la Pasadena în Statele Unite ale Americii și NEODyS la Pisa în Italia.

Agenția Spațială Europeană (ESA) realizează un program de supraveghere și de deviere eventuală a asteroizilor care intersectează orbita Pământului. Proiectul este expus, în mod amănunțit, în serviciile publice. (www.esa.int)

Note

Legături externe
  Site al NASA despre datele fizice ale asteroizilor
  Listă a asteroizilor periculoși care intersectează orbita Pământului ordonați după distanța minimă la Pământ (E-MOID), între ianuarie 2014 și 2178
  Tabel cu apropierile următoare ale asteroizilor
  Listă cu apropierile micilor asteroizi
  Listă cu observarea prioritară a asteroizilor (H ⇐ 22)

Vezi și
 Obiecte din apropierea Pământului
 Impact astronomic
 Obiect potențial periculos
 Cvasisatelit

Asteroizi care intersectează orbita Pământului
Gestiunea amenințării obiectelor care intersectează orbita Pământului

Asteroid care intersectează orbita Pământului


قشقاي قبائل من التركمان في جمهوریة إيران يستوطنون مدن شيراز وأصفهان لاسيما الجزء الشمالي من محافظة فارس في جنوبي إيران يبلغ عددهم 1.5 مليون نسمة وهم يتكلمون اللغة التركية، ويعيش أفراد القشقاي ضمن عدة قبائل رعوية.

القبائل الرئيسية لاتحاد قشقاي القَبَلي
يتكون اتحاد قشقاي القَبَلي من خمس قبائل رئيسية من بينها الأمالي ودارشوري وقشقولو وفارسيمادان.

قبيلة أمالي أو أمالة
كان الناس من قبيلة أمالي في الأصل محاربين وعمال تابعين لمنزل إيلخاني، أو زعيم قبيلة؛ يجري تجنيدهم من مختلف قبائل قشقاي للعمل بمثابة حارس شخصي للزعيم. بحلول عام 1956، كانت قبيلة أمالي تتألف مما يقارب 6000 أسرة.

قبيلة دارشوري/ديريشيرلو/ديرشوري
يقال أن قبيلة دارشوري انضمت إلى اتحاد قشقاي القَبَلي أثناء حكم كريم خان زاند (1163-93/1750-79). ووفقًا لإحصائيات الحكومة الفارسية، فقد بلغ عدد الأسر داخل قبيلة دارشوري حوالي 5169 أسرة، أو 27396 شخص في عام 1360. اشتُهر أفراد قبيلة الدارشوري بأنهم «أفضل مربي الخيول من بين القبائل الأخرى». وقد أدّت سياسة التوطين القسري للقبائل البدوية التي اتَّبعها رضا شاه بهلوي (1304 – 20/1925 – 41) إلى خسارة 80–90 في المائة من خيول دارشوري، ولكن حققت القبيلة ازدهارًا جديدًا بعد الحرب العالمية الثانية. بالإضافة إلى أن رضا شاه بهلوي قد أعدم حسين خان دارشوري زعيم أسرة دارشوري بهدف استعادة السيطرة على إقليم فارس الذي كان تحت حكم قبيلة دارشوري أثناء إمبراطورية الغار.

قبيلة قشقولو أو قشقولي
أثناء الحرب العالمية الأولى، أيّد الزعيم قشقولي البريطانيين ودعمهم في معركتهم ضد إسماعيل خان والحليف الألماني فيلهلم فاسموز. وبعد انتهاء الحرب، عاقب إسماعيل خان الزعيم قشقولي وطرد جميع من عارضه و «تعمَّد تفكيك وإفقار قبيلة قشقولي». ثم انفصل الأفراد المواليين للسلطان إسماعيل عن القبيلة الرئيسية وأصبحوا يشكلون قبائل مستقلة من بينهم قبيلة قشقولي قوشاق (قشقولي الصغيرة) وقبيلة قاراشاي. أما القبيلة الأخرى فقد أصبحت تُعرف باسم قبيلة قشقولي بوزورغ (قشقولي الكبيرة). تألفت قبيلة قشقولي بوزورغ من 862 4 أسرة حسب إحصائيات عام 1963. وكما لاحظ أوليفر جارود، فإن قشقولي بوزورغ «اشتهرت بصنع بطانيات الجاجيمز أو التارتان الصوفية، فضلًا عن الجودة العالية التي تتميز بها سجاداتهم وزخارف الزينة».

قبيلة إيمور أو فارسيمادان
يزعم أفراد هذه القبيلة بأنهم أتوا من إقليم فارس في الأصل، ذلك أن قبل انتقالهم إلى بلاد فارس الشمالية تمركزوا في كالاجستان، وهي منطقة تقع جنوب غرب طهران في أواخر القرن السادس عشر. في أكتوبر عام 1590، تمت معاقبة زعيمهم أبو القاسم بيغ وبعض من أتباعه بسبب انضمامهم ليعقوب خان حاكم بلاد فارس، في ثورة ضد الشّاه عباس الأول. يُقدَّر عدد أفراد هذه القبيلة حوالي 2715 أسرة أو 12394 فرد في عام 1982.

مراجع

قشقاي
ترك أوغوز
مجموعات عرقية في إيران
محافظة أصفهان
محافظة خوزستان
محافظة فارس

قشقاي


Al Khaleej Sugar (AKS) est un groupe sucrier de Dubaï aux Émirats arabes unis.

En 2022, l'entreprise prévoit d'ouvrir une usine en France à Grand-Couronne. Des habitants des communes environnantes et l'Association de défense des berges de Seine s'opposent à l'installation du projet dans le site classé de la vallée de la Seine-boucle de Roumare.

Références

Liens externes

Entreprise sucrière
Entreprise ayant son siège aux Émirats arabes unis

Al Khaleej Sugar


ජාතික, ප්‍රාන්තමය හෝ පළාත්බද සහ  නාගරික මට්ටම් වල රජයයන් විසින්  ශබ්ද සම්ප්‍රේෂණයට ආශ්‍රිතව සංස්ථාපනය කරනු ලද ආඥාපනත් හෝ  මාර්ගෝපදේශන වෙතින් ඝෝෂා නියාමනය සමන්විත වෙයි. මෙම කරුණ පිළිබඳ සන්ධිස්ථානමය සිද්ධියක් ලෙසින් සැලකිය හැකි එක්සත් ජනපද   1972 ඝෝෂා පාලන පණත සම්මත කරගැනුමෙන් පසුව, අනෙකුත් ප්‍රාදේශීය සහ ප්‍රාන්ත රජයයන් විසින්ද තවත් විධිනියම සම්මත කරන ලදි.

ඝෝෂා නියාමනය විසින්  ඝෝෂාවෙහි ප්‍රමාණය, ඝෝෂාවෙහි පැවතුම් කාලය සහ ඝෝෂාවෙහි ප්‍රභවය පිළිබඳව සීමා පැනවෙයි. එය සාමාන්‍යයෙන් සීමාවන් පනවන්නේ දවසෙහි කිසියම් කාල ප්‍රාන්තරයන් තුල බලපැවැත්වෙන අයුරිනි.

ඝෝෂා නියාමනය


Shenyang (eða Shen-yang ) (kínverska: 沈 阳; rómönskun: Shěnyáng) er höfuðborg Liaoning héraðs í Alþýðulýðveldinu Kína. Borgin er byggð á flatri láglendissléttu í mið-norðurhluta Liaoning héraðs, við rætur Changbai-fjalla og í jaðri hinnar víðáttumiklu Mansjúríu-sléttu. Shenyang er miðstöð viðskipta og verslunar, samgangna, mennta og menningar í Norðaustur Kína. Hún er ein mesta iðnaðarborg Kína.

Árið 2020 bjuggu á stórborgarsvæði Shenyang um 9,1 milljónir manna. Borgin var áður þekkt undir heitinu Fengtian (eða Manchu, Mukden).

Saga Shenyang borgar verður rakin í meira en 2.000 ár. Mansjú þjóðin lagði undir sig borgina á 17. öld og notaði hana stuttlega sem höfuðborg Tjingveldisins eða Mansjúveldisins. Tími Tjingveldisins (1636 - 1912) er farsælasta tímabil borgarinnar enda átti keisarafjölskyldan ættir að til Mansjúríu þar sem borgin er. Í borginni eru margir sögulegir staðir sem vísa til þessa tíma: Keisarahöllin í Shenyang, fyrrum konungsbústaðir, keisaragrafir, hof og pagóður.

Að sama skapi varð borgin vitni að myrkrum tíma í sögu Kína í stríði Rússlands og Japanska keisaradæmisins 1904–05, sem var í Shenyang (þá Mukden) og færði Japan ítök í Mansjúríu. Japan tók yfir borgina 1931. Þegar þeir gáfust uppgjöf árið 1945 var Shenyang áfram vígi lýðveldishersins en kommúnistar náðu borginni árið 1948.

Staðsetning

Shenyang borg er staðsett í mið-norðurhluta Liaoning héraðs og er fjölmennasta borg í Norðaustur Kína (sem áður hét Mansjúría). Borgin er staðsett í suðurhluta hinna víðáttumiklu Norðaustur-sléttu (Mansjúríu-sléttuna) norðan við Hun-fljót, sem er stærsta þverá Liao-fljóts. Borgin er byggð á flatri láglendissléttu, þar sem land rís til austurs í átt að skógi vöxnum hlíðum Changbai-fjalla.

Saga

Saga Shenyang borgar verður rakin í meira en 2.000 ár. Frá tímum Hanveldisins (206 f.Kr. – 220 e.Kr.) hefur vatnasvæðið við Liao fljót verið byggt af innflytjendum Han-kínverja frá héruðunum Hebei og Shandong. Á Vestur Han tímabilinu var á svæðinu sett upp fylki að nafni Houcheng sem nú er Shenyang borg. Aðrir hlutar Mansjúríu voru lengi undir stjórn ýmissa hirðingjaflokka og ættbálka, þar sem Mansjú þjóðin var fyrirferðamest.

Á 10. öld var Shenyang, þá undir nafninu Shenzhou, orðin að landamærastöð Khitan-ríkis, sem varð að Liao-veldinu (907–1125). Suðurhluti Mansjúríu var sigraður af Jin þjóðum 1122–1123 og öld síðar af Mongólum, sem um 1280 höfðu lokið landvinningum sínum um allt Kína og stofnað Júanveldið (1206–1368). Mongólar gáfu borginni nafnið Shenyang. Mingveldið hrakti síðan Mongóla burt af svæðinu árið 1368.

Mansjú þjóðin lagði undir sig borgina á 17. öld. Þeir kölluðu borgina Mukden (sem á mansjú máli þýðir "Stórkostlegt stórborg"). Hún varð stuttlega höfuðborg Mansjúveldisins eða Tjingveldisins en þegar Mansjú keisaraveldið leysti Mingveldið af hólmi og stofnaði Tjingveldið (1644–1912), gerðu þeir fyrrum höfuðborgar Mingveldisins í Beijing að höfuðstað.

Tími Tjingveldisins (1636 - 1912) er farsælasta tímabil borgarinnar enda átti keisarafjölskyldan ættir að til Mansjúríu þar sem borgin er. Mukden borg (nú Shenyang) hélt mikilvægi sínu sem eldri höfuðborg hins ríkjandi ættarveldis. Þar voru keisaragrafir, fyrrum keisarahöll og aðrir konungsbústaðir, hof og pagóður. Í borginni eru í dag margir sögulegir staðir sem vísa til þessa tíma og með þekktustu minnisvörðum Kína. Grafhýsi í borginni frá tímum Mingveldisins og Tjingveldisins eru nú á heimsminjaskrá UNESCO.

Borgin óx jafnt og þétt, sérstaklega á síðari hluta 19. aldar og fram á 20. öld. Tvennt þrýsti á breytingar í borginni og í Liaoning héraði. Annars vegar voru afskipti erlendra aðila - rússneskra og síðar japanskra. Hins vegar var stóraukinn fjöldi kínverskra innflytjenda. Þetta leiddi af sér mikinn hagvöxt. Á fyrri hluta 20. aldar fjölgaði íbúum héraðsins gríðarlega.

Rússar byggðu á árunum 1896 til 1903 Suður- Mansjúríu járnbrautina sem tengdist borgum nálægra héraða, sem og Trans-Síberíu lestarkerfinu. Rússland og Japan kepptust um yfirráð í Mansjúríu eftir 1895 og varð Mukden borg (Shenyang) óhjákvæmilega einn af lykilstöðum enda borgin orðin rússneskt vígi. stríð Rússlands og Japanska keisaradæmisins 1904–05, sem var háð í Mukden (Shenyang) færði Japan síðan ítök í Mansjúríu.

Snemma á 20. áratugnum tók kínverski stríðsherrann Zhang Zuolin, skjólstæðingur Japana og með aðsetur í Mukden borg, þátt með öðrum stríðsherrum í baráttunni um stjórnun Beijing. Hann var síðar yfirbugaður af her Lýðveldishernum. Japan hertóku borgina árið 1931 og breyttu nafni borgarinnar í Fengtian. Þegar þeir gáfust uppgjöf árið 1945 var borgin vígi Lýðveldishersins þar til kommúnistar náðu henni árið 1948. Shenyang varð þá grunnur að frekari landvinningum kommúnista á öllu meginlandi Kína.

Stjórnsýsla

Stjórnsýslusvæði borgarinnar nær til tíu borgarsvæða, fylkisborgarinnar Xinmin og tveggja sýslna: Kangping og Faku.

Árið 2020 þegar síðasta manntal var gert í Kína, var íbúafjöldi borgarkjarna Shenyang 7.665.638 en íbúafjöldi undir lögsögu borgarinnar var 9.070.093.

Shenyang er einnig aðalborg í einni helstu borgarþyrpinga Kína, eða á svokölluðu "Stór-Shenyang borgarsvæði", sem eru borgir staðsettar í mið-suðurhluta Liaoning héraðs. Íbúar þar eru um 27 milljónir. Til þyrpingarinnar teljast borgirnar Shenyang, Dalian, Benxi, Liaoyang, Anshan, Yingkou, Pulandian, og Gaizhou.

Efnahagur

Shenyang er ein mesta iðnaðarborg Kína. Stóriðja hefur byggst þar upp allt frá þriðja áratug síðustu aldar. Borgin gegnir mikilvægu hlutverki í áætlun kínverskra yfirvalda um endurreisn norðaustursvæðis. Borgin hefur verið að auka fjölbreytni í iðnaði og auka hlut sinn í þjónustugeirann. Vaxandi atvinnugreinar borgarinnar eru í hugbúnaði, bifreiðframleiðslu og framleiðslu raftækja.

Meginframleiðsla í borginni eru vélar og tilbúnir málmar. Framleiddar eru margvíslegar vélar, vírar og kaplar, sement, margskonar efnaframleiðsla, tilbúinn áburður og lyf. Bræðsla málma, kopars, sinks, blýs og mangan er einnig umfangsmikil í borginni. Þá er ótaldar mjölverksmiðjur, pappírsverksmiðjur, sápu- og leðurverksmiðjur, textílverksmiðjur og glerframleiðsla.

Vísindi og rannsóknir

Shenyang hefur lengi starfað sem mennta- og menningarmiðstöð Norðaustur Kína. Borgin hýsir meira en 20 háskóla og framhaldsskóla, þar á meðal hinn virta Liaoning-háskóla, Tækniháskóla Norðaustur-Kína, Norðaustur Verkfræðiskólann, Norðaustur fjármála og hagfræðistofnunina, og tvo læknisháskóla.

Með tugir vísindarannsóknarstofnana í borginni er Shenyang einnig stórborg á sviði vísinda.

Samgöngur

Samhliða nálægum borgum þjónar Shenyang sem flutnings- og viðskiptamiðstöð Norðaustur Kína við nágrannaríkin, einkum Japan, Rússland og Kóreu. Borginni er ein af leiðandi járnbrautarmiðstöðvum Kína. Hún hefur tvær lestarstöðvar og er tengd mjög öflugu lestarneti, meðal annar við nokkrar línur háhraðalesta til stærri borga Kína. Innan borgarinnar er nýbyggt marglínu snarlestakerfi.

Við borgina er öflugt vegakerfi með 6 hringvegum um borgina og hraðbrautum til nágrannaborga og héraða

Shenyang Taoxian alþjóðaflugvöllurinn sem er um 20 km suður af borginni, var opnaður árið 1989: Hann er einn af fjölfarnari flugvöllum Kína. Árið 2018 fóru um völlinn um 19 miljónir farþega.

Tenglar

 Ensk vefsíða borgarstjórnar Shenyang .
 Ensk vefsíða Encyclopaedia Britannica um Shenyang.
 Vefsíða Travel China Guide um Shenyang borg.. Ferðahandbók fyrir borgina: Almennar upplýsingar, samgöngur, helstu ferðamannastaði, veður o.fl.

Heimildir

Tilvísanir

Borgir í Kína

Shenyang


Tribute (en castellano: Tributo) es una película estadounidense de comedia dramática de 1980 dirigida por Bob Clark y escrita por Bernard Slade, basada en su obra de teatro homónima. Es protagonizada por Jack Lemmon, Robby Benson, Lee Remick y Colleen Dewhurst.

Reparto
 Jack Lemmon ... Scottie Templeton
 Robby Benson ... Jud Templeton
 Lee Remick ... Maggie Stratton
 Colleen Dewhurst ... Gladys Petrelli
 John Marley ... Lou Daniels
 Kim Cattrall ... Sally Haines
 Gale Garnett ... Hilary
 Teri Keane ... Evelyn
 Rummy Bishop ... Jugador de Poker
 John Dee ... Jugador de Poker
 Bob Windsor ... Jugador de Poker
 Eileen Lehman ... Enfermera
 Andrew Foot ... Actor
 Trevor Daley ... Policía

Premios
Entró al Festival Internacional de Cine de Berlín, donde Jack Lemmon ganó el Oso de Plata a la mejor interpretación masculina.

Referencias

Enlaces externos

Películas basadas en obras

Tribute (película de 1980)


Le gang Los Priscos, également connu sous le nom de gang Prisco, était une organisation criminelle qui fonctionnait comme l'un des bras armés du cartel de Medellín. Le gang était dirigé par le respecté médecin Ricardo Prisco, et était fortement impliqué dans des assassinats et le trafic de drogue.

Les Priscos étaient l'un des rares groupes armés à rester fidèles à Pablo Escobar, le baron de la drogue du cartel de Medellín, après son évasion de prison en 1992. Le gang a donc été impliqué dans de violents combats avec les paramilitaires de Los Pepes et la police colombienne. Un raid du Search Bloc dirigé par Horacio Carrillo a tué la plupart des dirigeants du gang, à l'exception de Ricardo, en 1992. Ricardo est resté fidèle à Escobar jusqu'à sa mort en 1993 des mains de La Quica, le principal sicario d'Escobar, qui prévoyait de faire défection.

Références

Cartel de Medellín
Cartel de la drogue

Los Priscos


A Estação Ferroviária Arnhem Presikhaaf é uma estação ferroviária localizada no município de Arnhem, província de Guéldria, Países Baixos. A estação foi aberta em 1969.

Arnhem Presikhaaf

Estação Ferroviária Arnhem Presikhaaf


Tauragnas Gölü, 60.5 metre derinlikle Litvanya'nın en derin gölüdür. Utena İli'nin Tauragnai kesiminin yakınında, Aukštaitija Milli Parkı'nda konumlanmıştır.

Litvanya'daki göller

Tauragnas Gölü


O Patriarcado de Karlovci (sérvio: Карловачка патријаршија, romanizado:  Karlovačka patrijaršija) ou Patriarcado sérvio de Sremski Karlovci (sérvio: Српска патријаршија у Сремским Карловцима, romanizado: Srpska patrijaršija u Sremskim Karlovcima), foi uma Igreja Ortodoxa autocéfala histórica que existiu entre 1848 e 1920, uma das várias jurisdições ortodoxas que foram estabelecidas no Império Austro-Húngaro. Foi formado em 1848, quando a Metrópole de Karlovci, que compreendia os súditos sérvios do Império, foi elevada a patriarcado. O Patriarcado de Karlovci existiu até 1920 (nominalmente), quando junto com algumas outras jurisdições ortodoxas no extinto Império, bem como a Metrópole de Cetinje, foi fundido com a Metrópole de Belgrado para formar a Igreja Ortodoxa Sérvia. A sede do Patriarcado era em Karlovci (hoje Sremski Karlovci, Voivodina, Sérvia) e depois de 1918 no Reino dos Sérvios, Croatas e Eslovenos. Não foi reconhecido pelo Patriarcado de Constantinopla.

História

Na Assembléia de Maio em Sremski Karlovci em 1848, antes da revolta sérvia de 1848-1849, os sérvios da Monarquia de Habsburgo proclamaram a criação da Voivodina Sérvia, uma região autônoma sérvia dentro da Monarquia. O metropolita de Karlovci, José Rajačić, também foi proclamado "patriarca sérvio", assim a Metrópole de Karlovci tornou-se um Patriarcado. O título de "patriarca sérvio" dado a Rajačić foi confirmado pelo Imperador Francisco José I no mesmo ano.

Esta confirmação de Rajačić como o Patriarca Sérvio, e Estevão Šupljikac como Vojvoda, foi um movimento político feito pelo Imperador Francisco José I. Ele foi confrontado com a revolução em seu país e teve dificuldades para subjugar os húngaros sob Kossuth. Šupljikac e seu colega croata, José Jelačić, apoiaram o imperador contra os húngaros.

A posição da Igreja Ortodoxa Sérvia e dos Sérvios na Áustria e na Hungria foi regulamentada em reformas trazidas primeiro pela Imperatriz Maria Teresa e depois pelo Imperador José II. O Conselho Popular da Igreja Sérvia de 1769 regulamentou o status dos sérvios e da Igreja em um documento especial chamado "Regulamento" e, posteriormente, no "Rescrito Declaratório da Nação Ilíria" emitido por Maria Teresa em 1779. Esses atos regulamentavam a vida da Metrópole de Karlovci até 1868. O imperador Francisco José I publicou um decreto especial regulando os assuntos da Igreja Ortodoxa Sérvia e seu decreto vigorou até a unificação das Igrejas Sérvias em 1920.

O estabelecimento do Patriarcado em Karlovci foi visto como a restauração da unidade sérvia na Áustria e na Hungria e o patriarca foi até considerado o personagem principal entre os sérvios. Alguns autores afirmaram que, na verdade, a dinastia dos Habsburgos na Áustria fundou o Patriarcado de Karlovci.

Em 1865, os romenos ortodoxos que estavam sob jurisdição do Patriarcado de Karlovci foram separados e transferidos para a jurisdição da recém-criada Metrópole Romena de Sibiu. O processo foi realizado por mútuo acordo que incluiu a transferência da Eparquia de Arad e partes orientais da Eparquia de Temišvar e Eparquia de Vršac.

Em 1873, o Bispado de Chernivtsi na Bucovina, que desde 1783 estava sob a jurisdição espiritual de Karlovci, foi elevado a  Arcebispado quando foi criado a nova Metrópole da Bucovinia e Dalmácia. O novo arcebispo de Chernivtsi ganhou jurisdição sobre as eparquias sérvias da Dalmácia e Kotor, que também estavam (até então) sob jurisdição espiritual de Karlovci.

O Imperador Francisco José I exerceu controle total sobre o Patriarcado. Em 1890, contrariando a decisão do Congresso da Igreja Sérvia e a tradição ortodoxa, ele promoveu George Branković ao trono patriarcal. Dessa forma, o imperador desacreditou a hierarquia da Igreja aos olhos dos leigos e encorajou a ascensão do anticlerical Partido Radical do Povo Sérvio na Áustria-Hungria.

O último patriarca, Luciano Bogdanović, foi assassinado em 1913. Após sua morte, o trono patriarcal permaneceu vago nos últimos sete anos de sua existência, com os seguintes bispos servindo como locum tenens: Miron (Nikolić) de Pakrac (1913 e 1914-1919 ), Mihailo (Grujić) de Gornji Karlovac (1913–1914) e Georgije (Letić) de Temišvar (1919–1920; coadjutor 1918–1919).

Após a dissolução da Áustria-Hungria no outono de 1918, o Patriarcado de Karlovci foi em 1920 fundido na recém-unida Igreja Ortodoxa Sérvia sob um patriarca sérvio residente em Belgrado.

Eparquias
Incluía as seguintes eparquias:

Patriarcas

 José (1848–1861) - Arcebispo de Karlovci e Patriarca Sérvio. Primeiro Patriarca em Karlovci;
 Samuel (1864-1870) - Arcebispo de Karlovci e Patriarca Sérvio;
 Procópio (1874–1879) - Arcebispo de Karlovci e Patriarca Sérvio;
 Germano (1881–1888) - Arcebispo de Karlovci e Patriarca Sérvio;
 George (1890–1907) - Arcebispo de Karlovci e Patriarca Sérvio;
 Luciano (1908–1913) - Arcebispo de Karlovci e Patriarca Sérvio. Último Patriarca em Karlovci. Assassinado em Bad Gastein em circunstâncias pouco claras;
 Miron de Pakrac (1913) - Lugar-tenente;
 Mihailo de Gornji Karlovac (1913–1914) - Lugar-tenente;
 Miron de Pakrac (1914-1919) - Lugar-tenente;
 Georgije de Temišvar (1918–1919) - Coadjutor;
 Georgije de Temišvar (1919–1920) - Lugar-tenente.

Ver também
 Patriarcado de Peć
 Igreja Ortodoxa Sérvia

Referências
Igreja Ortodoxa Sérvia
Áustria-Hungria
Igrejas Ortodoxas autocéfalas históricas

Patriarcado de Karlovci


Twelfth Army or 12th Army may refer to:

Germany
 12th Army (German Empire), a unit in World War I
 12th Army (Wehrmacht), a unit in World War II

Russia
 12th Army (Russian Empire), a unit in World War I
 12th Army (RSFSR), a Red Army unit in the Russian Civil War
 12th Army (Soviet Union), a unit of the Soviet Army

Other countries
 Twelfth Army (Japan), a unit of the Imperial Japanese Army
 Twelfth Army (United Kingdom), a unit of the British Army
 Twelfth Army (Italy), a unit in World War I
 12th Army (Austria-Hungary), a unit in World War I

See also
 XII Corps (disambiguation)
 12th Division (disambiguation)
 12th Wing (disambiguation)
 12th Brigade (disambiguation)
 12th Regiment (disambiguation)
 12th Battalion (disambiguation)
 12 Squadron (disambiguation)

Twelfth Army


L'église Saint-Martial est une église située à Gourvillette, dans le département français de la Charente-Maritime en région Nouvelle-Aquitaine.

Historique

L'église est inscrite au titre des monuments historiques par arrêté du .

Architecture

Intérieur

Extérieur

Références

Voir aussi

Articles connexes
 Liste des monuments historiques de la Charente-Maritime
 Églises de la Charente-Maritime

Liens externes

Gourvillette
Monument historique inscrit en 1949
Gourvillette
Gourvillette

Église Saint-Martial de Gourvillette


පටාචාරා යනු පාලි කැනනයේ විස්තර කර ඇති බුද්ධාගමේ කැපී පෙනෙන කාන්තා චරිතයකි. ගෞතම බුදුරදුන්ගේ ශ්‍රාවිකාවන් අතර, විනයදර භික්ෂුණින් අතරින් අර්ගස්ථානයේ ලැබූ තෙරණිය ඇය වූවාය.

Patacara ඉතා ධනවත්  දියණිය ලෙස විස්තර කරන ලදී Savatthi වූ ද, කෝසල රාජධානියේ . ඇගේ පෙර නම වූයේ මුළු නගරයේම ලස්සනම ගැහැණු ළමයා වූ රූපවතී ය. ඇගේ ඕනෑවට වඩා ආරක්‍ෂාකාරී දෙමාපියන් ඇයට බොහෝ සෙයින් ආදරය කළ අතර ඇයට සෑම සුඛෝපභෝගීත්වයක්ම ලබා දුන්නේය. ඇයට භාරද්වාජ් නම් බාල සහෝදරයෙක් ද සිටියේය. හැමදේම තිබුනත් තනිකම නිසා ඇය හිටියේ අසතුටින්. ඇය තම දෙමාපියන්ගේ සේවකයෙකු වන අමරෂානාත් නම් තරුණ, පෙනුමැති අහිංසක පිරිමි ළමයෙකුට ආදරය කරයි, ඔහු පහත් සමාජ තත්ත්‍වයකට හිමිකම් කියයි. නමුත් අමර්ෂ්ට මුලදී ඇය ගැන කිසිම හැඟීමක් තිබුණේ නැහැ. . ඒ සමගම ඇගේ දෙමාපියන් අසල්වැසි රාජධානියක කඩවසම් තරුණයෙකු වන රෙවන්ත් කුමරු සමඟ ඇගේ විවාහය සංවිධානය කරයි. රූපවතී දැනගන්නවා ඇය අමර්ෂ්ගේ දරුවා සමඟ ගැබ්ගෙන සිටින බව. ඇය ඔහු සමඟ රහසේ පැන යාමට තීරණය කරයි. නමුත් අමර්ෂ් තම අයිතිකරුවන් පාවා දීම ප්‍රතික්ෂේප කරයි. ඇය විවාහ වීමට පෙර හෝ ඇගේ ගැබ් ගැනීම ගැන සියලු දෙනා දැන ගැනීමට පෙර ඇය සමඟ පලා යන ලෙස ඇය ඔහුගෙන් ඉල්ලා සිටී. සැලසුම් කළ පරිදි, අමර්ෂ් සහ රූපවතී යන දෙදෙනාම මුදල් හා විසිතුරු භාණ්ඩ රැගෙන මාලිගාවෙන් රහසේ පැන ගොස්, සරල නමුත් ප්‍රීතිමත් ජීවිතයක් ගත කිරීම සඳහා මාලිගාවෙන් බොහෝ දුරින් පිහිටි කුඩා ගමකට ළඟා වෙති. ඉන්පසු ඔවුහු ගොවියෙකුගේ පැල්පතක පදිංචි වෙති. ඒවගේම කිසිම සුඛෝපභෝගි බවකින් තොරව පාන් උපයා ගැනීමට ඔවුන් අරගලකාරී ජීවිතයක් ගත කරයි, නමුත් එකිනෙකාට බෙහෙවින් ආදරය කරයි. තම දියණිය සේවකයෙකු සමඟ සම්බන්ධයක් ඇති බවත් දෙදෙනාම පැන ගොස් ඇති බවත් දැනගත් පසු ඇගේ පවුලේ අය කෝපයට පත් වෙති.

ඇයගේ ගර්භණී සමයේදී, සම්ප්‍රදායට අනුව, පටාචාරා  තම ස්වාමිපුරුෂයාගෙන් ප්‍රසූත කිරීම සඳහා තම දෙමාපියන්ගේ නිවසට ගෙන යන ලෙස ඉල්ලා සිටියාය. ඇය මෙය සාධාරණීකරණය කළේ කුමක් සිදුවුවත් දෙමව්පියන්ට තම දරුවාට ආදරයක් ඇති බවයි. ගේ ඇය ස්වාමිපුරුෂයා එය ප්‍රතික්ෂේප කළේ ඇගේ දෙමාපියන් නිසැකවම ඔහුට වධ හිංසා හෝ සිරගත කරන බව පවසමිනි. ඔහු ඇය සමඟ නොඑන බව තේරුම් ගත් ඇය තනිවම යාමට තීරණය කළාය. මේ බව දැනගත් ඔහු ඇය පසුපස ගොස් ආපසු එන ලෙස ඇයව පොළඹවා ගැනීමට උත්සාහ කළද එය නිෂ්ඵල විය. එබැවින් අවසානයේ ඔහු ඇය සමඟ යාමට එකඟ විය. ඔවුන් සැවැත්තියට පැමිණීමට පෙර ඇය පිරිමි ළමයෙකු බිහි කළාය. සැවැත්තියට යාමට තවත් හේතුවක් නොවූයෙන් ඔවුහු ආපසු හැරී ගමේ ජීවිතය පටන් ගත්හ.

වසර කිහිපයකට පසු ඇගේ දෙවන දරුවා සමඟ ගැබ් ගත්තාය. නැවතත්, ඇය තම ස්වාමිපුරුෂයාට තම දෙමාපියන් වෙත ගෙන යන ලෙස ඉල්ලා සිටි අතර ඔහු එය ප්‍රතික්ෂේප කළ විට ඇය තම පුතාද රැගෙන තනිවම ගමන ආරම්භ කළාය. ඇගේ සැමියා පසුපස ගියේය. ඇය දරු ප්‍රසූතියට ගිය අතර ඇය තම ස්වාමිපුරුෂයාට නවාතැනක් සොයා දෙන ලෙස ඉල්ලා සිටියාය. එම ස්ථානයට දැඩි කුණාටුවක් කඩා වැදී තිබුණි. ඔහු විසකුරු සර්පයෙකු විසින් දෂ්ට කළ දර කිහිපයක් සෙවීමට ගොස් ක්ෂණිකව මිය ගියේය. මේ අතර පටාචාරා ඇගේ දෙවන පුතු බිහි කළාය. පසුදා උදෑසන ඇය දුටුවේ තම ස්වාමිපුරුෂයා මිය ගොස් සිටින අතර ඔහුගේ සිරුර දැඩි ලෙස වැටී ඇති බවයි. කලබලයට පත් ඇය ඔහුගේ මරණය සම්බන්ධයෙන් තමාටම දොස් පවරා ගත්තාය.

ඇය සැවැත්තියට යන ගමන දිගටම කරගෙන ගිය නමුත් ඇය අසිරවතී නදියට එන විට අධික වර්ෂාව නිසා එය පිටාර ගලමින් තිබුණි. දරුවන් දෙදෙනා සමඟ එහා මෙහා යාමට නොහැකි වූ ඇය, වැඩිමහල් දරුවා වෙරළේ තබා, පළමු පුතා රැගෙන යාමට පෙර, දරුවා රැගෙන අනෙක් වෙරළට ගියාය. ඇය ආපසු එන අතරමගදී, ගිජුලිහිණියෙකු දරුවා මතට ගසාගෙන පියාසර කළේය. තම මවගේ කෑගැසීම ඇසී වැඩිමහල් පුතා පටාචාරා තමාට කතා කරන බව විශ්වාස කර වතුරට බැස්සේය. දැඩි දිය පහරට ඔහු ගසාගෙන ගියේය. ඇයට ඇගේ සැමියා සහ දරුවන් දෙදෙනාම අහිමි විය. ඇය විනාශයට පත් විය. එහෙත්, ඇය තම දෙමාපියන් හමුවීමේ බලාපොරොත්තුවෙන් නගරය දෙසට ගමන් කළාය. නමුත් ඇය යන අතරමගදී ඇයට දන්වා ඇත්තේ කුණාටුවෙන් ඔවුන්ගේ නිවස කඩා වැටීමෙන් ඇගේ දෙමාපියන් සහ සහෝදරයා මිය ගිය බවයි. සම්පූර්ණයෙන්ම සුනුවිසුනු වී සම්පූර්ණයෙන්ම මානසික අවපීඩනයෙන් පෙළෙන පටාචාරා උමතු වී පසුව ඇය පිස්සුවෙන් කෑ ගසා ඇඳුම් ගලවා ගැනීමට පටන් ගනී. මිනිසුන් ඇයට ගල් ගසා, පිස්සු ගැහැනිය යැයි කියමින් ඇයට වධ දුන් අතර, ඇය කලින් කවුරුන්දැයි කිසිවෙකු හඳුනා ගත්තේ නැත. ඇය දිනෙන් දින වඩාත් ආක්‍රමණශීලී හා උමතු වූවාය. ඕනෑම අනුකම්පාවක් ඇති පුද්ගලයෙකු තම නිරුවත් සිරුර ඇඳුම් වලින් වසා ගැනීමට උත්සාහ කරන සෑම විටම ඇය ඒවා ඉරා දමා ඔවුන්ට කෑ ගැසුවාය. සමාජයේ සම්මතයට හා සාරධර්මවලට විශාල අභියෝගයක් වූ ඇඳුම්වල වැදගත්කම හා හැසිරීම ගැන ඇය ක්‍රමයෙන් නොදැන සිටියාය. ඒ අනුව 'පටාචාරා' යන නම ලැබුණි. මිනිස්සු ඇයට බැන වදිනවා. අවසානයේ ඇය ගමෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම නෙරපා හැරියේය.

එම අවස්ථාවේ දී බුදුන් වහන්සේ දී රැඳී සිටි ජේතවන, Anathapindika ගේ ආරාම. පටාචාරා, නිරුවතින් සැවැත්තිය හරහා දිව ගොස් අසහනයෙන් පසු, තම පවුලේ ඛේදවාචක විස්තර කරමින් බුදුන් වහන්සේගේ පාමුල වැඳ වැටුණාය. බුදුන් වහන්සේ බෞද්ධ ධර්මයන් භාවිතා කරමින් මෙය පැහැදිලි කළ අතර, පටාචාරාට අනිත්‍ය ස්වභාවය වහා අවබෝධ විය. ඇයගේ සැබෑ නම කියන්නැයි ඇගෙන් ඇසූ විට, ඇගේ සැබෑ නම රූපාවතී, එනම් රූපය සහ ඇගේ තත්වය ඇගේ නමට සම්පූර්ණයෙන්ම විරුද්ධ වූ බැවින් ඇයට අපහසුතාවයක් දැනුනි. ඒ නිසා ඇය තමන්ව හඳුන්වා දුන්නේ 'පටාචාරා' නමිනි. ඇය මෙසේ සෝතාපන්න වූවාය, ආර්යභාවයේ පළමු අවස්ථාවයි. විනයදර භික්ෂුණින් අතරින් ප්‍රමුඛයා ඇය බවත් උපාලි භික්ෂුවගේ කාන්තා සහකාරිය බවත් බුදුන් වහන්සේ වදාළහ. පැවිදි ජීවිතයේ "ආචාර ධර්ම" කෙරෙහි ඇය දක්වන උනන්දුව ඇයගේ පෙර වින්දනය පිළිබඳ ආවර්ජනයට හේතු විය.

රහතන් වහන්සේලා

පටාචාරා මහරහත් තෙරණිය


Pieter Catharinus Arie Geyl (* 15. Dezember 1887 in Dordrecht; † 31. Dezember 1966 in Utrecht) war ein niederländischer Historiker.

Wissenschaftliche Laufbahn

Geyl bzw. (niederländische Schreibweise) Geijl studierte Niederländische Literatur in Leiden und promovierte 1913 über ein historisches Thema. Im selben Jahr wurde er Korrespondent des Nieuwe Rotterdamsche Courant in London. 1919 wurde für Geyl ein Lehrstuhl "Dutch Studies" am University College London eingerichtet, der mit Unterstützung der niederländischen Gesandtschaft von niederländischen Unternehmern finanziert wurde und später in "Dutch History" umbenannt wurde.

In seinen Studien konzentrierte sich Geyl auf die belgisch-niederländischen Beziehungen. Die Trennung der Niederlande nach dem Achtzigjährigen Krieg im 16. Jahrhundert bezeichnete er als das Ergebnis militärischer Zufälle, die eine getrennte Behandlung beider Territorien nicht rechtfertigen könne. Gegen die von ihm als "kleinniederländisch" bezeichnete Nationalgeschichtsschreibung in den Niederlanden und insbesondere gegen die belgische Geschichtsschreibung nach Henri Pirenne schrieb er großniederländische Geschichte. Für ihn waren die Niederlande und Flandern Teile eines einzigen niederländischen Stammes mit gemeinsamer Kultur, Belgien hingegen nur ein Kunstprodukt. Seine Angriffe auf den belgischen Staat führten zu einem Einreiseverbot in Belgien von 1929 bis 1933.

Geyl unterstützte die Flämische Bewegung von London aus und pflegte eine intensive Korrespondenz mit vielen ihrer Vertreter. Gemeinsam mit Frederik Carel Gerretson bekämpfte er den Belgisch-niederländischen Vertrag. 1933 überführte er den Historiker Colenbrander des Plagiats. Aufgrund seiner politischen Aktivitäten und seines polemischen Auftretens, war er auch in den Niederlanden umstritten, so dass erst 1936 ein Ruf auf den Lehrstuhl für Niederländische Geschichte an der Universität in Utrecht folgte.

In Utrecht bezog er als Mitglied der Gruppe Eenheid door democratie klar Stellung gegen den Faschismus. Während der deutschen Besatzung wurde er im Oktober 1940 als Geisel u. a. im Konzentrationslager Buchenwald interniert und erst 1943 aus gesundheitlichen Gründen entlassen.

Nach dem Krieg wurde Geyl Mitglied der gemeinsamen Kommission zur Ausführung des belgisch-niederländischen Kulturvertrages von 1946. Dennoch blieb Geyl seinen großniederländischen Überzeugungen treu und sprach 1962 auf der flämisch-nationalistischen IJzerbedevaart.

Geyl wurde 1946 zum ordentlichen Mitglied in der Königlich Niederländischen Akademie der Wissenschaften ernannt und empfing zahlreichen Ehrungen vor allem in der englischsprachigen Welt. So wurde er 1961 zum korrespondierenden Mitglied der British Academy gewählt. Im Jahr seiner Emeritierung, 1958, wurde ihm der P.C.-Hooft-Preis für sein essayistisches Werk verliehen. Am 9. Juni 1959 wurde er in den Orden Pour le Mérite für Wissenschaft und Künste als ausländisches Mitglied aufgenommen.

Einer seiner Studenten war Hermann W. von der Dunk, ein niederländischer Kulturwissenschaftler deutscher Herkunft.

Hauptwerke

 De Groot-Nederlandse Gedachte, 2 Bände 1925–1930.
 Geschiedenis van de Nederlandse Stam, 3 Bände, 1930–1937.
 Noord en Zuid; eenheid en Tweeheid in de Lage Landen, 1946.
 Oranje en Stuart 1641–72, 1939, 2. Auflage 1963.

Weblinks
 Texte zu und von Geyl auf dbnl.org

Einzelnachweise

Historiker
Hochschullehrer (Universität Utrecht)
Mitglied der Königlich Niederländischen Akademie der Wissenschaften
Mitglied der British Academy
Träger des Pour le Mérite (Friedensklasse)
Niederländer
Geboren 1887
Gestorben 1966
Mann
Häftling im KZ Buchenwald

Pieter Geyl