Ali Adnan Menderes (1899, Aydın - 17 Eylül 1961, Bursa), Türk siyasetçi. 1950-60 yılları arasında Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlığı görevinde bulundu. Ayrıca, aynı tarihler arasında kurucuları arasında yer aldığı Demokrat Parti (DP) Genel Başkanlığını yürüttü. Menderes, Türkiye siyasi tarihinde idam edilen ilk ve tek Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı olarak tarihe geçti. 1990'da Türkiye Büyük Millet Meclisi çıkardığı yasayla, Menderes ve onunla beraber idam edilen Maliye Bakanı Hasan Polatkan ve Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu'ya itibarlarını iade etmiştir.

Türk Kurtuluş Savaşı'na katıldı ve sonrasında İstiklâl Madalyası aldı. Siyasi kariyerine Serbest Cumhuriyet Fırkası'nda başlayan Menderes, partinin kendini feshetmesinin ardından Cumhuriyet Halk Partisi'ne (CHP) katıldı ve ilk defa 1931 Türkiye genel seçimlerinde Aydın milletvekili olarak meclise girdi. Ayrıca 1935, 1939 ve 1943 Türkiye genel seçimlerinde de CHP Aydın milletvekili olarak tekrar mecliste görev aldı. Mustafa Kemal Atatürk'ün ölümünün ardından CHP'nin başına geçen İsmet İnönü'nün bütün üretim araçlarını devletleştirme faaliyetlerine karşı çıktı. Dörtlü Takrir olayı ve parti içi muhalefetten dolayı 1945 yılında Cumhuriyet Halk Partisi'nden ihraç edildi.

1945'te, CHP'den birlikte ihraç edildikleri arkadaşları Celâl Bayar, Mehmet Fuad Köprülü ve Refik Koraltan ile Demokrat Parti'yi kurdu. Parti, katıldığı ilk seçimde Türkiye Büyük Millet Meclisinde 61 sandalye kazandı. 1950 Türkiye genel seçimlerinde DP %52,7, CHP ise %39,4 oy aldı. DP 13 puan farkla kazanmasına rağmen seçimde kullanılan çoğunluk sistemi nedeniyle DP 420, CHP ise sadece 63 milletvekili çıkardı. Menderes 19. Türkiye Hükûmeti'ni kurarak başbakanlık görevine başladı. Bu görevini 1960 yılına kadar on yıl boyunca sürdürdü. Başbakanlığı döneminde Türkiye ekonomisi ortalama yıllık %7,8 oranında büyüdü ve Türkiye'nin gayri safi millî hasılası dünya toplamının binde 6,43'ünden, binde 7,52'sine yükseldi. 27 Mayıs Darbesi'nden sonra Yassıada Yargılamaları sonucu 9 ay 27 gün süren duruşmalar sonunda idam cezasına çarptırıldı ve 17 Eylül 1961 tarihinde Bursa'nın İmralı adasında idam edildi.

İlk yılları
Adnan Menderes, 1899'da Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı Aydın Vilayeti'nin Koçarlı ilçesinin Çakırbeyli köyünde toprak ağası varlıklı bir çiftçinin oğlu olarak doğdu. Kırım Tatarı asıllı olan büyük babası Hacı Ali Paşa, Konya'dan Tire tarafına göç etmiştir. İbrahim Etem Bey ile Tevhide Hanım'ın oğludur. Kız kardeşi Melike küçük yaşta ölmüştür. I. Dünya Savaşı öncesinde önce Karşıyaka'da forvet, daha sonra Altay'da kalecilik olmak üzere futbol oynadı. İlkokulu doğduğu köyde bitirdikten sonra, İzmir Amerikan Kolejinden mezun oldu. I. Dünya Savaşı'nda yedek subay eğitimi gördü, fakat zehirli sıtma hastalığına yakalandığı için cepheye gidemedi. Türk Kurtuluş Savaşı'na katıldı ve İstiklal Madalyası aldı. Evliyazade ailesinden Fatma Berin Hanım (1905 - 22 Nisan 1994) ile evlenmiş ve Yüksel, Mutlu, Aydın olmak üzere üç oğlu olmuştur.

Milletvekili seçildikten sonra Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesine devam etti ve 1935 yılında mezun oldu.

Siyasi hayatı

Cumhuriyet Halk Partisi dönemi

Aydın'da, 1930'da, Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın bir kolunu kısa süreli olarak organize etti. Partinin kendini feshetmesinden sonra Cumhuriyet Halk Partisi'ne geçti. Daha sonra 1931 seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi'nden Aydın milletvekili seçildi. Atatürk'ün ölümünden sonra İnönü CHP'nin başına geçince İnönü'nün bütün üretim araçlarını devletleştirme faaliyetlerine karşı çıktı. Menderes en sert çıkışını ise "çiftçiyi topraklandırma yasası" görüşülürken yaptı. Mevcut tasarının 6. maddesi devlet elindeki topraklarla birlikte o bölgedeki toprak ağalarının elindeki toprakların tarıma elverişli yerlerde 5.000 dekardan, elverişsiz yerlerde ise 2.000 dekardan fazlasının kamulaştırılıp köylüye dağıtılmasını öngörüyordu. Menderes (Menderes'in kendisi de bir toprak ağasıydı. Aydın'daki 30.000 dönümlük Çakırbeyli Çiftliği Menderes'e dedesinden kalmıştı.) ve diğer bazı milletvekilleri, özel mülkiyete tecavüz edilmek istendiğini belirterek bu tasarıya karşı çıktılar. Bu tasarı üzerine Menderes, Türkiye'de zaten tüm arazilerin %70'ten fazlasının devletin mülkiyetinde olduğunu ve İsmet Paşa'nın geriye kalan özel mülkleri de devletleştirerek Sovyetler Birliği'ndeki gibi tarımı kolhozlaştırmak istediğini açıklayarak üç arkadaşıyla birlikte Dörtlü Takrir'''i verdi. Dörtlü Takrir olayı ve parti içi muhalefetten dolayı 1945 yılında CHP'den ihraç edildi.

 Demokrat Parti dönemi

7 Aralık 1945'te, CHP'den birlikte ihraç edildikleri arkadaşları Celâl Bayar, Fuad Köprülü ve Refik Koraltan ile Demokrat Parti'yi kurdu. 1947'de yapılması gereken seçimler CHP tarafından bir yıl öne alındı. Bu seçimleri CHP %85 oy oranı ile kazandığını ilan etti ancak seçimlerde "açık oy - gizli tasnif" usulü uygulandığı için seçimlerin şaibeli olduğu iddia edildi. 1946 seçimlerinden sonra muhalefet ve iktidarın arasında şiddetli kavgalar görülmeye başladı. DP ve CHP'nin arası günden güne açılıyordu. Ancak Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, 12 Temmuz 1947'de yayımladığı 12 Temmuz Beyannamesi ile CHP içindeki sertlik yanlılarını durdurdu. Muhalefete karşı sert bir tutum takınan başbakan Recep Peker istifa etti. Demokrat Parti Genel Başkanı Celâl Bayar da, dönemin "Millî Şef"i İsmet İnönü'nün demokratik seçimlere izin vermesini sağlamak için "Devr-i Sabık yaratmayacağız" dedi (yani iktidara geldikten sonra yapılan yanlışların ve yolsuzlukların hesabını sormayacağız). Bunun üzerine bazı DP'liler partilerinden istifa ederek 19 Temmuz 1948'de Mareşal Fevzi Çakmak önderliğinde, Osman Bölükbaşı ile birlikte Millet Partisi'ni kurdular.

1950 yılında seçimlerden önce seçim yasası da değiştirilerek seçimlerde yargı güvencesi ve "gizli oy - açık tasnif" sistemi getirildi. 14 Mayıs 1950'de yapılan seçimlerde DP %52,7, CHP ise %39,4 oy aldı. DP 13 puan farkla kazanmıştı ancak seçimde kullanılan çoğunluk sistemi nedeniyle DP 420, CHP ise sadece 63 milletvekili çıkardı. TBMM başkanlığına Refik Koraltan, cumhurbaşkanlığına DP genel başkanı Celâl Bayar seçildi. Yeni cumhurbaşkanı Celâl Bayar, Menderes'i başbakan olarak görevlendirdi. Aslında pek çok kişi bu görev için Fuad Köprülü'nün getirilmesini bekliyordu. Yeni hükûmet 22 Mayıs'ta göreve başladı. Köprülü bu kabinede dışişleri bakanı oldu. Adnan Menderes'in 10 yıllık başbakanlık döneminde Türk iç ve dış politikasında büyük değişimler oldu. 1. Menderes Hükûmetinin ilk icraatı fazla masraf olduğu gerekçesiyle devlete ait otomobilleri satmak oldu. Menderes döneminde, paralara mevcut cumhurbaşkanının resminin basılması uygulamasını kaldırılmış, tekrar ilk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'ün resimleri basılmaya başlanmıştır.

Daha sonra, o döneme kadar Türkçe okunan ezanın Arapça okunması serbest bırakıldı. Yeni kurulan DP hükûmeti, 6 Haziran 1950'de, askerî darbe planladıkları gerekçesiyle başta Genelkurmay Başkanı Nafiz Gürman olmak üzere bütün üst komuta kademesi dâhil olmak üzere 15 general ve 150 albayı re'sen emekliye sevk etti.

1951 yılında Menderes hükûmeti Türkiye'nin Kore Savaşı'nda Birleşmiş Milletler kuvvetlerine Türk Tugayı ile katılmasına karar vererek CHP'liler tarafından çok tartışılan bir karara imza attı. Bu, aslında Türkiye'nin Soğuk Savaş'ta Batı Bloku tarafında yer aldığını göstermek için yaptığı bir siyasi manevraydı. Bunun neticesinde, Türkiye 1952'de NATO'ya tam üye olarak kabul edildi. Aynı yıl NATO'nun isteği üzerine komünizme karşı gayrinizami harp yapacak Seferberlik Tetkik Kurulu, daha sonraki adıyla Özel Harp Dairesi kuruldu.

1953 yılında CHP'nin tek parti iktidarı sırasında edindiği malları haczedildi ve hazineye aktarıldı. Halkevleri kapatıldı ve CHP döneminde çoğu kapatılan köy enstitüleri öğretmen okullarına dönüştürüldü.

1950-1954 yıllarında Türkiye ekonomide kalkınma dönemine girdi. Bu dönemde serbest piyasa ekonomisine geçişe hız verildi. Yabancılara petrol arama ve çıkarma izni verildi. Yabancı sermayeyi teşvik yasası çıkarıldı. Gelen krediler özellikle tarım alanında kullanılmaya başladı. Tarımda makineleşme çalışmaları yoğunlaştırıldı. Marshall Planı'nın da katkısıyla ülkede yeni sanayi tesisleri kuruldu. 1954 yılında Türkiye Vakıflar Bankası kuruldu. Bu dönemde Türkiye'nin Gayri safi millî hasılası yılda ortalama %9 oranında büyüdü.

2 Mayıs 1954 tarihinde yapılan seçimlerde DP büyük bir zafer kazandı. Oyların %57'sini alarak iktidarını tek başına devam ettirdi. Bu oy oranı, 150 yıldan beri fasılalarla batılılaşmaya, modernleşmeye ve demokrasiyi uygulamaya çalışan Türkiye tarihinde demokratik bir seçimde bir siyasi parti tarafından ulaşılan en yüksek orandı ve bir daha da bu orana ulaşılamadı. DP 502, CHP %35,9 oy oranı ile 31, CMP %4 oy oranı ile 5, bağımsızlar 3 milletvekili çıkardı. 17 Mayıs'ta Menderes 3. kabinesini açıkladı. Bu kez kendisine daha yakın isimleri bakan olarak seçmişti çünkü önceki 4 yıl içinde İçişleri Bakanı 5, İşletmeler Bakanı 5, Çalışma Bakanı 5, Ulaştırma Bakanı 4, Gümrük ve Tekel Bakanı 4 kez değişmişti.

1955 yılında ekonomide tıkanmalar başlamıştı. Dış borçlar giderek artıyordu, ödeme dengesi bozulmuştu, döviz girişi yeterli değildi. Bu durum ülkede çeşitli sıkıntılara neden olmaya başladı. DP meclis grubunda ekonomik gelişmeler nedeniyle huzursuzluk giderek artıyordu. Yine bu dönemde Birleşik Krallık'ın, egemenliği altında bulunan Kıbrıs'tan yeni düzenlemeler yaparak çekilmek istemesi üzerine 29 Ağustos 1955'te Londra'da Yunanistan, Birleşik Krallık ve Türkiye arasında üçlü görüşmeler başladı. Görüşmelerin ilk turunda hiçbir sonuç alınamadı. Yunanistan adanın kendi kaderini kendisinin belirlemesi gerektiğini, Birleşik Krallık üçlü bir askerî yönetimi, Türkiye ise statüko bozulacaksa adanın kendisine verilmesini istiyordu.

Bu arada Kıbrıs'ta 1 Nisan 1955'te faaliyete geçen ve Kıbrıslı Türklere saldırmaya başlayan, Türk köylerini yakıp yıkan, EOKA'ya karşı, Türk halkının savunmasını yapacak bir örgütlenme ihtiyacı duyan Kıbrıs Türkleri, çeşitli küçük mukavemet grupları oluşturmuştu. 27 Temmuz 1957'de Adnan Menderes'in talimatı ile Hariciye Vekili (Dışişleri Bakanı) Fatin Rüştü Zorlu ve Korgeneral Daniş Karabelen'in önderliğinde Rıza Vuruşkan, Burhan Nalbantoğlu, Rauf Denktaş ve Kemal Tanrısevdi tarafından Lefkoşa'da Türk Mukavemet Teşkilatı kuruldu. Menderes tarafından örtülü ödenekten finanse edilen TMT, küçük grupları birleştirerek tüm Kıbrıs adasına yaygın, her Türk köyünde varlık gösteren, Rumların EOKA örgütüne karşı çarpışan güçlü bir mukavemet teşkilatı olmuştur.

 6-7 Eylül Olayları

Kıbrıs konusunda Londra'da ikinci tur görüşmeler yapılırken 6 Eylül 1955 gecesi İstanbul'da bazı gazetelerin Selanik'te Atatürk'ün evine bomba atıldığını yazması üzerine azınlıklara karşı olaylar çıktı. Ağırlıklı olarak Rumlara karşı yönelen olaylarda 73 kilise, 8 ayazma, 1 havra, 2 manastır, 4.340 dükkân, 110 otel ve lokanta, 21 fabrika ve 3.600 ev saldırıya uğradı, 1 papaz olaylar sırasında öldürüldü. Tarihe 6-7 Eylül Olayları olarak geçen bu olaylar sebebiyle TBMM olağanüstü toplandı. DP İstanbul milletvekili Aleksandros Hacopulos Olayların oluş şekli tertip olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. dedi ve kolluk kuvvetlerin olaylar sırasında gösterdiği kayıtsızlığa dikkat çekti. Bunun üzerine hükûmet adına konuşan Başbakan yardımcısı Fuad Köprülü hükûmetin olaylardan haberi olduğunu ancak gün ve saatinin muayyen olmadığını açıkladı. Bugün hâlâ 6-7 Eylül Olayları'nın DP hükûmeti-Özel Harp emri ve bilgisi dâhilinde bir tertip olduğu, çeşitli çevrelerce ve Özel Harp Dairesi eski başkanlarından Em. Org. Sabri Yirmibeşoğlu tarafından da doğrulanmaktadır.

6-7 Eylül Olayları sonrasında bazı milletvekillerinin ceza yasasına ispat hakkı getirilmesini istemesi kargaşaya yol açtı. Hükûmetin karşı çıktığı yasa tasarısının kabulü için çalışan 9 milletvekili DP'den ihraç edildi. Bunun üzerine 10 milletvekili de DP'den istifa etti. 15 Ekim 1955'te DP büyük kongresi yapıldı ve Menderes tekrar genel başkan seçildi. 22 Kasım 1955'te toplanan DP Meclis Grubu izlenen ekonomi politikaları ile ilgili gensoru açılmasını kabul etti. 29 Kasım'da grup tekrar topladı. Toplantıda meclis grubunun istifa baskılarına dayanamayan Ticaret ve Ekonomi Bakanı Sıtkı Yırcalı ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan istifa etti. Grup daha sonra kürsüye Fatin Rüştü Zorlu'yu çağırdı ve Döviz Komitesi üyesi de olan Başbakan Yardımcısı'nın bütün görevlerinden istifa etmesi için tempo tutmaya başladı. Bunun üzerine Fatin Rüştü Zorlu bütün görevlerinden istifa etti. Daha sonra Menderes'i alkışlarla karşılayan grup 3 bakanı indirdikten sonra güvenoyu verdi. Aralarında Hüsamettin Cindoruk'un da bulunduğu, DP'den istifa edenler 20 Aralık 1955'te siyasal alanda liberal, iktisadi anlamda devletçi Hürriyet Partisi'ni (HP) kurdu. Mecliste siyaset sertleşmeye başlamıştı. 7 Eylül 1957'de Fuad Köprülü DP'den istifa etti. Hükûmet seçimleri bir yıl erkene aldı, Seçim Yasası'nı değiştirerek seçimlerde partilerin ittifak yapmasını önleyecek maddeler ve partisinden istifa eden bir kişinin 6 ay geçmeden başka bir partiden milletvekili seçilmesini engelleyecek bir madde ekledi. Basın bu maddeye "Köprülü Maddesi" adını taktı. 27 Ekim 1957'de seçimler yapıldı. DP %48 oy alarak 424 milletvekili çıkardı. CHP %41 oy oranı ile 186, HP ve CKMP ise dörder milletvekili ile meclise girdi. Bu durumda muhalefet %52 oy oranı ile 178 sandalye, DP ise %48 oy oranı ile 424 sandalye almış oluyordu. Bu yüzden muhalefet azınlık iktidarı deyimini kullanmaya başladı.

Menderes 1957 seçimlerinden sonra İstanbul'da imar çalışmalarına ağırlık verdi ve Barbaros Bulvarı, Büyükdere Caddesi, Vatan Caddesi, Millet Caddesi ve Eski Edirne Asfaltı (şimdiki E-5 otoyolu) yollarını açtı. Bu arada, en ileri teknolojilerin Türkiye'ye getirilmesi ve yeni nesillere öğretilmesi için Amerikan Ford Vakfı'nın yardımıyla Ankara'da Orta Doğu Teknik Üniversitesini, Trabzon'da da Karadeniz Teknik Üniversitesini kurdu. Böylece, 1773 yılında Padişah I. Abdülhamit tarafından "Mühendishane-i Bahr-i Hümayun" adıyla kurulan İstanbul Teknik Üniversitesinden 180 sene sonra Türkiye'de iki tane daha teknik üniversite kurulmuş oldu.

 Uçak kazası

17 Şubat 1959'da Kıbrıs konusunda Yunanistan'la imzalanan ikili antlaşmanın ardından üçlü görüşmeler için Birleşik Krallık'a giden Menderes'in, uçağının Londra Gatwick Havalimanı yakınlarında alçalırken düşüp parçalanmasına karşın kazadan yara almadan kurtulması ise muhalefetle kısa süreli bir yumuşamaya yol açtı.

1959 yılında Menderes Hükûmeti'nin ortaklık anlaşmasını imzalamasıyla Kıbrıs Cumhuriyeti kuruldu.

 Ekonomi politikaları
Menderes iktidarlarının önceki döneminde alınan borçların geri ödenememesi ve dış ticaret açığının çok artması yüzünden 1958 yılından itibaren Türkiye ekonomisi zorluklar yaşamaya başladı. Cumhuriyet tarihinin en yüksek oranlı devalüasyonu yapıldı, dolar 2 liradan 9 liraya çıkarıldı. Türkiye 600 milyon dolar dış borcunu ödeyemeyeceğini açıklayarak moratoryum (borçların ödenemeyeceği ve yeni bir ödeme planına bağlanması ilanı) ilan etti ve IMF ile ilk stand-by anlaşması imzalandı. Menderes, liberal ve dışa açık bir iktisat görüşüne sahipti, özel girişime geçmiş iktidarlara göre daha fazla serbesti tanıdı. Ekonomik girişimleri önceleri toplumun yoksul kesimini mutlu etti, ancak uzun vadede ekonominin dengesi bozuldu, aşırı dış alıma sebep oldu. Sanayileşme ve ekonomik gelişmeyle birlikte kırsal kesimden İstanbul gibi büyük şehirlere göç hızlandı. Bu yüzden büyük şehirlerde ilk gecekondu mahalleleri oluşmaya başladı. Menderes, en çok eleştiriyi, dışa bağımlılık politikaları yüzünden almıştır. Tek parti döneminde kurulan bazı traktör ve basma fabrikaları Menderes döneminde özelleştirildi veya ekonomik olmadıkları için kapatıldı. Nuri Demirağ tarafından kurulduktan sonra İsmet İnönü tarafından devletleştirme kapsamına alınan uçak ve uçak motoru fabrikaları, Eskişehir tank fabrikası ve Kırıkkale silah fabrikası Menderes döneminde NATO standartlarına uymadıkları gerekçisiyle kapatıldılar. Nuri Demirağ, THK aleyhine açtığı davasını kaybettikten sonra, Türkiye'de adalet kavramının gelişmesi için tek-parti diktatörlüğünün devrilerek çok-partili demokratik düzenin getirilmesi gerektiğine inanmıştı. Bu düşünceyle siyasete atıldı. 1945 yılında Türkiye'nin çok partili dönemdeki ilk muhalefet partisi olan Millî Kalkınma Partisi'ni kurdu. Parti, 1946 ve 1950 seçimlerinde meclise giremedi. 1954 seçimlerinde Demokrat Parti'den adaylığını koydu, Sivas milletvekili oldu.

1930'ların sonlarında başlatılan Banknot Matbaası kurma işi İkinci Dünya Savaşı nedeniyle aksadı; ancak 1951 yılında kuruluş süreci yeniden başlatıldı ve 1958 yılında Ankara'da Banknot Matbaası kurularak, ilk banknotların Birleşik Krallık'ta basılmaya başlanmasından 120 sene sonra Türkiye Cumhuriyeti banknotlarının artık Türkiye'de basılması sağlandı.

Menderes'in Başbakan olarak tek başına iktidarda bulunduğu 1950-1960 döneminde Türkiye ekonomisi ortalama yıllık %7.8 oranında büyüdü ve Türkiye'nin GSMH'si Dünya toplamının binde 6,43'ünden, binde 7,52'sine yükseldi.

 Menderes'in tek parti dönemine ve Kemalizm'e eleştirisi
Adnan Menderes tek parti CHP iktidarı dönemini, 1950 seçimlerinde Demokrat Parti'nin zaferi sonrasında eleştirmiştir. Menderes tek parti dönemine yaptığı eleştiriyi, Atatürk ve İnönü dönemleri arasında bir ayrım yapmadan dile getirmiştir.

Menderes, 27 yıllık tek parti dönemi için "uzun yılların beyhude israf edilmiş" olduğunu ve "memleketin tabiî inkişaf seyrinin hatalı ve sakat politikalarla engellenmiş" olduğunu söyler. Menderes bu dönemin millete yük olduğu iddiasında bulunmuştur. Tek parti döneminin ideolojisinin sonucu olarak ise "zamanla müdahaleci kapitalist, bürokratik ve inhisarcı bir devlet tipi ortaya çıkmıştır" demiştir. Adnan Menderes bu dönem için "devr-i sabık yaratmayacağız" ifadesinde bulunmuştur, bu ifadeyle tek parti devrinden hesap sorulmayacağını dile getirmiştir.

 27 Mayıs dönemi

1955 Yılından itibaren ekonomideki sıkıntıların ve 6-7 Eylül olayları gibi sebeplerle ülkede siyaset sertleşmeye başladı. 1954 seçimlerinde Osman Bölükbaşı'yı tekrar milletvekili seçtiği için Kırşehir ilçe yapıldı (Adnan Menderes konuyla ilgili mecliste "Türkiye'nin hiçbir vilayetinde yüzde 3'ten fazla oy almayan bir partiye mensup milletvekilini iki seçimde de seçen Kırşehir'in, bir içtimai ve siyasi bünye itibarıyla anormallik göstermekte olduğunu inkâr etmek mümkün değildir, evet biz açık konuşuruz" şeklinde konuşmuş ve Osman Bölükbaşı da cevaben; "Vilayeti kaldırdınız, bizi de kaldırın da zulmünüz tamam olsun" demiştir.) Ayrıca İsmet İnönü'nün seçim bölgesi Malatya ikiye bölünüp Adıyaman vilayeti kuruldu. İktidara karşı yazılar yazan 79 yaşındaki Hüseyin Cahit Yalçın dâhil, gazeteciler birer birer hapse atılmaya başlandı. Adalet Bakanı Esat Budakoğlu TBMM'de muhalefetin soru önergesi üzerine 1954-1958 yılları arasında 238 gazetecinin iktidara karşı yazılar yazmak suçundan mahkûm olduğunu açıkladı. CHP ve Hürriyet Partisi'nin birleşme çabası karşısında DP'liler 1957 seçimlerinden önce seçim yasasını değiştirerek partilerin ittifak yapmasının önleyen maddeler eklendi ve DP'den istifa eden Fuad Köprülü'nün başka bir partiden milletvekili seçilmesini engellemek için partisinden istifa eden bir kişinin 6 ay geçmeden bir başka partiden milletvekili olamayacağı şeklinde bir hüküm kondu.

1959 yılında ABD'ye bir gezi yaparak ilave maddi kaynaklar isteyen Menderes'e, artık Marshall Yardımı fonlarının bitmek üzere olduğu hatırlatıldı ve istekleri reddedildi. 1961 seçimleri öncesinde İskenderun Demir-Çelik, Seydişehir Alüminyum, Keban Barajı ve İstanbul Boğaziçi Köprüsü gibi tesislerin temellerini atmak isteyen Menderes, yakın arkadaşı ve bakanı Dr. Lütfi Kırdar'ı nabız yoklamak için Sovyetler Birliği'ne gönderdi. Sovyetler Birliği'nin konuya olumlu yaklaşması üzerine, Menderes de Temmuz 1960'ta Moskova'ya giderek, orada kredi anlaşmalarını imzalamaya karar verdi.

Bu arada DP Vatan Cephesi'ni kurdu. Artık radyoda her gece Vatan Cephesi'ne katılanların isimleri okunuyordu. Bu olay karşısında İstanbul'da bazı vatandaşlar ajans haberlerini dinlemeyenler derneği'ni kurdular. Bu tarz olayların yaşanması ülkeyi kamplaşmaya itti. 1960 yılında ise muhalefet ve iktidar arasındaki ilişkiler kopma noktasına geldi. CHP genel başkanı İsmet İnönü 29 Nisan'da seçim gezisine gittiği Uşak'ta DP binasından atılan çay bardağının İsmet Paşa'nın yanındaki bir gazeteciye isabet etmesiyle başlayan olaylar ve benzerinin İstanbul'da da yaşanması üzerine CHP parti grubu Başbakan ve İçişleri Bakanı hakkında soruşturma önergesi verdi ancak DP'lilerin çoğunlukta olduğu meclis bu önergeyi reddetti. Bir başka gerginlik ise 9 Mayıs'ta Menderes hükûmetinin ABD ile yaptığı ikili anlaşmaları meclisin kabul ettiği oturumda yaşandı. Muhalefetin milletvekilleri ABD Ordusu'nun doğrudan veya dolaylı bir saldırı karşısında Türk topraklarına gelmesi gibi hükümlerin yer aldığı ikili anlaşmalara karşıydılar ve böyle anlaşmaların hiçbir Avrupa ülkesi ile yapılmadığının altını çiziyorlardı.

CHP'li bazı milletvekillerinin bazı cuntacı subaylarla sürekli temas hâlinde olduğu istihbaratını alan Hükûmet, bu durumu soruşturmak için "Tahkikat Komisyonu"nu kurdu. 15 DP milletvekilinden oluşan komisyon hem suçlama hem de yargılama hakkına sahipti ve kararlarına itiraz edilemiyordu. Ayrıca uygun gördüğü toplantıları ve yayınları yasaklama hakkına sahipti. Komisyonun ilk işi Muhalefet partisi CHP aleyhine soruşturma açmak oldu. Bu durum karşısında "bu yolda devam ederseniz sizi ben de kurtaramam" dediği ve birkaç ay önce Güney Kore'de gerçekleşen askerî darbeye gönderme yaparak "Türk ordusu Kore ordusundan daha az şerefli değildir" diye konuştuğu için TBMM tarafından, "askerî darbeyi teşvik ettiği" gerekçesiyle İsmet İnönü'ye 12 oturum meclisten men cezası verildi. CHP Meclis Grubu'nun duruma itiraz etmesiyle olaylar iyice büyüdü ve sonunda CHP milletvekilleri polis zoruyla meclisten çıkartıldı. Meclis dışında ise üniversitelerde hükûmete karşı protestolar düzenleniyordu ve 28 Nisan 1960 tarihinde İstanbul Üniversitesi öğrencisi Turan Emeksiz hükûmete karşı İstanbul Üniversitesinde düzenlenen bir protesto mitinginde polisin açtığı ateş sonucu öldü. Hüseyin Onur ise sol bacağı kesilerek kurtarıldı. Hukukun üstünlüğünü savunan Yargıtay Başkanı Bedrettin Köker, Yargıtay Başsavcısı Ali Rifat Alabay, Yargıtay 2. Başkanlarından Haydar Yücekök, Yargıtay Üyeleri Melahat Ruacan, Kamil Çoşkunoğlu, Faik Uras ve İlhan Dizdaroğlu "görülen lüzum üzerine" re'sen günde emekliye sevk edildiler. 5 mayıs 1960'ta Ankara Kızılay Meydanı'nında 555K parolasıyla büyük bir protesto mitingi düzenlendi. 21 Mayıs'ta ise Harp Okulu öğrencileri ve subaylardan oluşan yaklaşık 1000 kişi Ankara'da hükûmet aleyhinde sessiz bir yürüyüş yaptı.

Sonunda 27 Mayıs 1960 sabaha karşı saat 4'te radyoda Kurmay Albay Alparslan Türkeş TSK olarak yönetime el koyduklarını belirtti ve askerî darbenin sebeplerini bir radyo bildirisi ile halka duyurdu. Menderes ise 27 Mayıs 1960 günü Kütahya'da Albay Muhsin Batur tarafından gözaltına alınarak Ankara'ya götürüldü. Daha sonra da ve diğer tutuklu Demokrat Parti üyeleri ile birlikte Yassıada'da hapsedildi. Darbeci subaylar ise Cemal Gürsel başkanlığında kurulan Millî Birlik Komitesi ve kurucu meclis ile beraber ülke yönetimini devraldı. Yeni bir anayasa oluşturulması için ülkenin önde gelen hukuk profesörlerinden bir anayasa komisyonu kuruldu. Menderes ve diğer DP üyeleri ise bulundukları Yassıada'da kurulan Yüksek Adalet Divanı tarafından yargılanmaya başladı. Yapılan oturumlar her gece radyoda Yassıada Saati programında halka duyuruluyordu. 9 Temmuz 1961 tarihinde Anayasa Komisyonu'nun hazırladığı yeni anayasa için yapılan halk oylamasında %61,7 oy oranı ile kabul edilerek yürürlüğe girdi. 1961 Anayasası'nın referandum sürecinde, hayır oyu yönünde propaganda yapmak serbest olmadığı hâlde, Aydın, Bolu, Bursa, Çorum, Denizli, İzmir, Kütahya, Manisa, Sakarya, Samsun ve Zonguldak vilayetlerinde 1961 Anayasası çoğunluk tarafından reddedildi.

 Menderes'e yöneltilen suçlamalar

 Örtülü Ödenek Davası: Örtülü ödenek paralarını zimmetine geçirmekten yargılandı. 13 oturum sürdü ve 2 Şubat 1961'de suçlu olduğu yönünde karara varıldı. Yürürlükteki kanunda örtülü ödenekteki kaynakların Başvekil tarafından sınırsız olarak ve kayıt tutulmadan harcanabileceği açıkça belirtildiği hâlde, bu mahkeme 10 yıllık Örtülü Ödenek kayıtlarını istedi. Menderes, bu harcamaları açıklamadığı için bu dava sonucunda 4.877.780 lirayı zimmetine geçirmekten suçlu bulundu ve paranın tahsili için Aydın'daki arazilerine el kondu. Örtülü ödenek davası konuşulurken savunma tarafı, Amerikan gizli servisinin Türk istihbarat servisine para vererek Menderes'in telefonlarını dinletilecek kadar teşkilata hakim olduğunu iddia etti. Menderes ve Başbakanlık Müsteşarı Ahmet Salih Korur, suçlunun o dönemin Millî İstihbarat Teşkilatı müsteşarı Behçet Türkmen olduğunu iddia etti.
 6-7 Eylül Olayları: 6-7 Eylül Olayları'na önceden haberi olduğu hâlde müdahale etmemek,
 Vatan Cephesi: Kurulan bir örgütü başka bir sınıf üzerinde baskı aracı olarak kullanmak,
 Vinileks firmasına Türkiye Vakıflar Bankası'ndan kredi verdirmekle suçlanmıştır. Adnan Menderes tarafından kurulan bu bankanın 27 Mayıs darbesine kadar Umum Müdürlüğü'nü yapan ve 1961 seçimlerinden sonra tekrar aynı Bankanın Genel Müdürlüğü'ne getirilecek olan Sabahattin Tulga yaptığı savunmada krediyi, suni deri imal ederek ithal ikamesi yapacak bu firmanın kârlı olacağına inandıkları için verdiklerini; nitekim darbe sonrası işbaşına gelen yeni banka yönetiminin de aynı firmaya ilave kredi verdiğini belirtmiştir. Buna rağmen bu mahkeme Menderes ve Hasan Polatkan'ı bu davadan da suçlu bulmuştur.
 İstanbul'da bulvar ve yol açmak için pek çok vatandaşın evini, parasını geciktirerek ya da hiç ödemeden istimlak etmek,
 Kanuna aykırı olarak üniversite basmak ve halka ateş açtırtmak,
 Bazı muhalefet milletvekillerinin ve muhalefet liderinin seyahat özgürlüğünü kısıtlamak,
 Döviz Yasası'nı ihlal etmek,
 Devlet radyosunu siyasi çıkarları için kullanmak,
 Halkı Demokrat İzmir'' gazetesinin matbaasını tahrip etmeye teşvik etmek
 Kırşehir'in haksız olarak ilçe yapılması,
 Yargı bağımsızlığının ihlali,
 1957 seçimlerinin erkene alınarak kanuna aykırı olarak tarihinin değiştirilmesi,
 Tahkikat Komisyonu'nun kurulup olağanüstü yetkilerle donatılması,
 CHP'nin mallarına "haksız" yere el konulduğu iddiaları,
 Anayasa'yı ihlal.

Menderes, 13 ayrı davadan yargılandı ve Bebek Davası dışındaki bütün davalardan suçlu bulundu.

İdamı
27 Mayıs darbesini yapan cuntacıların özel olarak kurdukları mahkeme olan Yüksek Adalet Divanı 9 ay 27 gün süren yargılama süreci sonunda 14 kişinin idamına, 31 kişinin de ömür boyu hapse mahkûm edilmeye karar verdi. Geri kalan 418 sanığa ise 6 ay ile 20 yıl arasında değişen hapis cezaları veya beraat kararı verildi. Akabinde Pakistan devlet başkanı Muhammed Eyüb Han ve İran Şahı Muhammed Rıza Pehlevi, Amerika Birleşik Devletleri başkanı Kennedy, Fransa cumhurbaşkanı Charles de Gaulle, Birleşik Krallık Kraliçesi II. Elizabeth, Almanya Başbakanı Konrad Adenauer idamların durdurulması için Cemal Gürsel başkanlığındaki Millî Birlik Komitesi'ne çağrıda bulundular. Cemal Gürsel başkanlığındaki Millî Birlik Komitesi; Celâl Bayar, Adnan Menderes, Hasan Polatkan ve Fatin Rüştü Zorlu dışındakilerin idam cezasını affetti. Celâl Bayar'ın cezası yaş haddi nedeniyle ömür boyu hapse çevrildi. Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan 16 Eylül 1961 tarihinde ve adet olduğu üzere sabaha karşı, o gün başarısız bir intihar teşebbüsünde bulunan, tutanaklara da geçen; tutuklu kaldığı süre içerisinde görevli bazı askerlerce sözlü ve fiziksel olarak şiddet gören Adnan Menderes ise İmralı Adası'nda 17 Eylül 1961'de sağlık muayenesini yapan doktor heyetinden sağlam raporu alınmasının akabinde, saat 13.21'de idam edildi. O dönem iktidara gelenlerin talebiyle idamlar yargı mensubu Salim Başol tarafından onaylanmıştır.

Ölümünden sonra

Ölümünden yalnızca 29 gün sonra yapılan 1961 seçimlerinde Demokrat Parti'nin devamı olduğunu söyleyen Adalet Partisi, yüzde 34,8 oy oranı ile 158 milletvekili çıkardı ve yüzde 36,7 oy alan CHP'nin ardından ikinci parti oldu. 1961 seçimlerinde, Adnan Menderes'in oğlu Yüksel Menderes'i Aydın'dan milletvekili adayı gösteren Yeni Türkiye Partisi ise yüzde 13,7 oy oranı ile TBMM'de üçüncü büyük parti grubu oldu. Bunu takip eden 1965 seçimlerinde Adalet Partisi, 1961 seçimlerinde bir kısım DP oylarını alan YTP'yi de eritip %52,87 oranında oy aldı ve tek başına iktidara geldi.

Yüksek Adalet Divanı kararlarının ve Menderes, Polatkan ve Zorlu'nun idamının haklılığı ve meşruluğu uzun yıllar tartışma konusu oldu. 22 Mayıs 1987'de İmralı'daki mezarlarının nakline ve isimlerinin bazı tesislere verilmesine ilişkin yasa teklifi TBMM Genel Kurulunda kabul edildi. Ancak Menderes ailesinin cenazelerin devlet töreniyle naklini istemesi ve bu talebin kabul görmemesi nedeniyle nakil gerçekleşemedi. Sonunda 11 Nisan 1990'da, Adnan Menderes ve onunla birlikte idam edilen arkadaşlarının İmralı'daki mezarlarının Bakanlar Kurulunun uygun göreceği bir yere devlet töreni ile nakledilmesini öngören yasa tasarısı TBMM Genel Kurulunda kabul edildi. Aynı kanun ile itibarları da iade edilmiş oldu. Meclisteki oylamada ANAP ve DYP milletvekilleri evet oyu kullanırken Sosyaldemokrat Halkçı Partililerin büyük çoğunluğu "çekimser", bir kısmı da "ret" oyu kullandı. Aynı gün DYP Genel Başkanı Süleyman Demirel ve arkadaşlarının Yassıada kararlarının yok sayılması, Menderes ve arkadaşlarının adli sicil kayıtlarının silinmesine ilişkin yasa önergesi ise ANAP'lıların oyları ile reddedildi. Naaşları, 29. ölüm yıldönümü olan 17 Eylül 1990 tarihinde İmralı'dan dönemin Cumhurbaşkanı Turgut Özal ve yüzbinlerce vatandaşın katıldığı bir törenle İstanbul, Topkapı'da, Vatan Caddesi ile Topkapı Mezarlığı arasında kendisi ile birlikte Polatkan ve Zorlu için yapılan Adnan Menderes Anıt Mezarı'ına nakledildi. Menderes'in 1958 yılında hizmete açtığı bu caddenin adı 1994 yılında dönemin belediye başkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın teklifiyle Adnan Menderes Bulvarı olarak değiştirildi.

Menderes'in adı, İzmir'deki uluslararası havalimanına (Adnan Menderes Havalimanı), Aydın'da kurulan üniversiteye (Adnan Menderes Üniversitesi), İstanbul'daki Adnan Menderes Bulvarı, Adana'da ise kendi yaptırdığı Seyhan Barajı'nın gölü kıyısındaki Adnan Menderes Bulvarı dâhil Türkiye'nin birçok şehrinde çeşitli caddelere verildi. 2022 yılında Aydın'ın Koçarlı ilçesinde Adnan Menderes Demokrasi Müzesi ziyarete açıldı. 2023 yılında Kazakistan'ın Türkistan şehrinde Adnan Menderes Anıtı açıldı.

Özel yaşamı

1929'da Berin Menderes ile evlenen Menderes'in bu evlilikten üç çocuğu oldu. Büyük oğlu Yüksel Menderes, Dışişleri Bakanlığında görev yaptıktan sonra siyasete atılarak Adalet Partisi'nden (AP) iki dönem üst üste Aydın milletvekili seçildi. 8 Mart 1972'de Ankara'daki evinde intihar ederek yaşamına son verdi. Ortanca oğlu Mutlu Menderes ise bir dönem Demokratik Parti'den, bir dönem de AP'den Aydın milletvekili seçildi. 1 Mart 1978'de, Ankara'da geçirdiği trafik kazasında yaşamını kaybetti. Küçük oğlu Aydın Menderes de uzun yıllar siyasetle ilgilendi. 1996 yılında geçirdiği trafik kazası sonucu yaşamının son 15 yılını felçli olarak geçiren Aydın Menderes, 2011 yılında öldü. Adnan Menderes'in, ikisi Yüksel Menderes'ten, biri de Mutlu Menderes'ten olmak üzere üç torunu vardır.

Adnan Menderes 1950'li yıllarda uzun süre opera sanatçısı Ayhan Aydan ile birliktelik yaşadı. Aydan 27 Mayıs Darbesi sonrasında Yassıada Davaları'na çağrıldı; "Bebek Davası"nda Menderes ile münasebette bulunmak ve bu münasebetten olan bebeği öldürmekle suçlandı. "Ben bu adamı sevdim" diyerek aşkını itiraf etti ve bebeğinin doğum sırasında öldüğünü anlattı. Örtülü ödenek davasında ise Adnan Menderes'in Ayhan Aydan'ın eski eşine belli aralıklarla ödeme yaptığı anlaşıldı.

Aldığı ödül ve madalyalar

 1958: Yükselen Güneş Nişanı Yüce Kordonu -

Hakkında yazılan kitaplar

 1969: Şevket Süreyya Aydemir,  Menderes'in Dramı?

Kaynakça

Dış bağlantılar

 Adnan Menderes - Time Dergisi
 BBC Türkçe, Adnan Menderes'in Londra uçak kazası - 1959

1899 doğumlular
Aydın doğumlu siyasetçiler
1961 yılında ölenler
Adnan
Türkiye başbakanları
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanları
Türkiye Cumhuriyeti Millî Savunma Bakanları
Türk muhafazakârlar
Türk Sünniler
Kırım Tatarı asıllı Türkler
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde öğrenim görenler
Kurtuluş Savaşı'na katılan siviller
Kırmızı şeritli İstiklâl Madalyası sahipleri
Demokrat Parti (1946) genel başkanları
27 Mayıs Darbesi
TBMM 4. dönem Aydın milletvekilleri
TBMM 5. dönem Aydın milletvekilleri
TBMM 6. dönem Aydın milletvekilleri
TBMM 7. dönem Aydın milletvekilleri
TBMM 8. dönem Kütahya milletvekilleri
TBMM 9. dönem İstanbul milletvekilleri
TBMM 10. dönem İstanbul milletvekilleri
TBMM 11. dönem İstanbul milletvekilleri
Askerî darbe ile devrilen liderler
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu
Serbest Cumhuriyet Fırkası mensubu siyasetçiler
Cumhuriyet Halk Partisi mensubu siyasetçiler
Demokrat Parti (1946) mensubu siyasetçiler
20. yüzyıl Türk siyasetçileri
Türkiye tarafından idam edilmiş kişiler
İdam edilmiş Türkler
İdam edilmiş siyasetçiler
Asılarak idam edilmiş kişiler
İtibarı iade edilen kişiler
İstanbul'da defnedilenler
Almanya Federal Cumhuriyeti Liyakat Nişanı sahipleri
Yükselen Güneş Nişanı sahipleri
İdam edilmiş başbakanlar
Türkiye'de merkez sağ

Adnan Menderes


Earl Baker Gardner (nacido el  en New Market, Indiana y fallecido el  en Montgomery, Ohio) fue un jugador de baloncesto estadounidense que disputó una temporada en la BAA. Con 1,91 metros de estatura, jugaba en la posición de alero.

Trayectoria deportiva

Universidad
Jugó durante tres temporadas con los Tigers de la Universidad DePauw, en las que anotó 683 puntos. Llevó a su equipo a un balance de victorias en 1947 de 16-3, marca que tardó 36 años en verse superada. Fue el único jugador de su universidad en llegar a la BAA o la NBA.

Profesional
Fue elegido en la cuadragésimo quinta posición del Draft de la BAA de 1948 por Minneapolis Lakers, en donde jugó una única temporada, pero que le bastó para hacerse con el anillo de campeón, tras derrotar en las Finales a los Washington Capitols. Gardner promedió en la temporada regular 1,8 puntos por partido.

Al año siguiente fue traspasado a St. Louis Bombers, pero una enfermedad cortó su carrera, no llegando a debutar.

Estadísticas de su carrera en la NBA

Temporada regular

Playoffs

Referencias

Enlaces externos

Baloncestistas de Indiana
Baloncestistas de la NBA
Baloncestistas de los DePauw Tigers
Baloncestistas de los Minneapolis Lakers

Earl Gardner


Helitt Líneas Aéreas (IATA: H9, OACI: HTH, y Callsign: Alboran) fue una aerolínea española con sede en Málaga. Creada en 2009 por Abel Pizarro Gómez.

Códigos
 Código IATA: H9
 Código OACI: HTH

Historia

La aerolínea se fundó en 2009 con el fin de unir la ciudad gaditana de Tarifa con Tánger (Marruecos) mediante helicópteros (de ahí el origen del nombre Helicópteros Tánger Tarifa). Debido al desacuerdo de las instituciones marroquíes a la construcción de un helipuerto en el puerto Tanger-Ville, la compañía se decantó por otro tipo de mercado. Empezó a operar el 21 de noviembre de 2011 con la ruta inaugural Málaga-Melilla; una semana después comenzó a operar la línea Melilla-Barcelona y el día 2 de diciembre, la ruta Melilla-Madrid el día 21 de diciembre inició la ruta Málaga-Madrid, el 3 de enero de 2012, la ruta Barcelona-San Sebastián y el día 20 Madrid-San Sebastián. El día 24 de marzo se inaugura la ruta Málaga-Nador y Palma de Mallorca-Nador, el 25 de marzo se inauguraron las rutas Badajoz-Madrid, Badajoz-Barcelona y Badajoz-Málaga y en mayo se inauguró la ruta Málaga-Casablanca. La inversión para poner en marcha la compañía fue de unos 30 millones de euros por Abel Pizarro Gómez.

A finales del año 2012, Helitt suspendió todos sus vuelos entre España y Marruecos, y en febrero de 2013 canceló todos los vuelos que realizaba en España, convirtiéndose en una aerolínea chárter.

Este cambio repentino conllevó el despido por ERE de más del 80% de la plantilla en el que la empresa no abonó las cantidades a las que estaba obligada, así como dejó sin volar a centenares de pasajeros sin responder por ello. Actualmente se encuentra bajo varios procesos judiciales por incumplimientos de contrato y otras causas.

Desde 2013 Helitt Líneas Aéreas, fue una compañía dedicada en exclusiva a vuelos chárter y vuelos en régimen de "wet lease". Desde entonces la compañía operó para multitud de compañías internacionales como Darwin Airline, Royal Air Maroc, Fly540 Ghana, TAP Portugal o Ceiba Internacional.

En 2014 anunció la incorporación de un simulador de tripulaciones. El 23 de septiembre de 2014, la aerolínea notificó a todos sus empleados la extinción de los contratos de trabajo y la inminente presentación de concurso de acreedores con extinción total.

Destinos
Estos eran los destinos que operó la aerolínea

 Badajoz - Aeropuerto de Badajoz
 Barcelona - Aeropuerto de Barcelona-El Prat
 Granada - Aeropuerto Federico García Lorca
 Madrid - Aeropuerto de Madrid-Barajas
 Málaga - Aeropuerto de Málaga-Costa del Sol
 Melilla - Aeropuerto de Melilla
 Vitoria - Aeropuerto de Vitoria
 Ibiza - Aeropuerto de Ibiza   Estacional
 Palma de Mallorca - Aeropuerto de Palma de Mallorca   Estacional
 Helitt deja de ofrecer los vuelos a Melilla desde el 25 de enero de 2013 y aunque se planteó volver a la ciudad el 1 de junio de ese mismo año, no se llegó a materializar aquello.

Flota
La flota de Helitt constaba de las siguientes aeronaves

 EC-LNP, operado desde el 08/2011. CN 285 (tipo 72-202)
 EC-LNQ, operado desde el 08/2011. CN 303 (tipo 72-202)
 EC-LNR, operado desde el 07/2011. CN 428 (tipo 72-212)

Véase también
Anexo:Aerolíneas de España

Enlaces externos

 Helitt Líneas Aéreas
 Helitt Líneas Aéreas - versión móvil
 Helitt Líneas Aéreas - Facebook
 Helitt Líneas Aéreas - Twitter

Referencias

Aerolíneas desaparecidas de España
Aerolíneas fundadas en 2009
Aerolíneas desaparecidas en 2014
Empresas de la provincia de Málaga
Economía de Málaga
Aerolíneas de Melilla
Aerolíneas de Málaga

Helitt


Antrakt, Tiyatro ve benzeri sahne sanatlarında, iki perde arasında geçen zaman, verilen ara. iki perde (bölüm) arası anlamına gelen Fransızca Entr'acte sözcüğünden Türkçeye olduğu gibi girmiştir. Aynı anlamı ifade eden sözcükler İngilizce'de intermission, Almanca'da Zwischenspiel, İtalyanca'da Intermezzo İspanyolca'da Intermedio dur.

Tiyatro terimleri

Antrakt


Borstel, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaletinde, Segeberg iline bağlı bir yerleşim yeri. 5,12 km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu, 31 Mart 2010 itibarıyla 130 olarak tespit edilmiştir. Belediye Başkanlığı Eckhard Kohn tarafından yürütülmektedir.

Dış bağlantılar
 www.amt-bad-bramstedt-land.de

Kaynakça

Segeberg iline bağlı yerleşim birimleri

Borstel


Arnotts can refer to;

 Arnott's Group, an Australian biscuit and salted snack food company
 Arnotts (Ireland), a department store in Dublin, Ireland
 Arnotts (Scotland) a department store in Glasgow and group of department stores in Scotland. A trading name of House of Fraser which is no longer in use.

Arnotts


Arsukfjorden er en dokumentarfilm fra 1990 instrueret af Claus Bering.

Handling
Gennem fem måneder, fra april til september, opholder Claus Bering sig i Arsukfjorden. Filmen viser de menneskelige aktiviteter og samfund i fjorden, men især områdets dyreliv med optagelser af havørn, lomvie, moskusokse, polarræv, ravn, fjeldrype, snespurv, gråirsken, laplandsværling og strømand.

Referencer

Eksterne henvisninger

Danske film fra 1990

Film om Grønland
Dokumentarfilm fra Danmark

Arsukfjorden (film)


este o supergigantă roșie din constelația Scutul, situată la aproximativ 2,9 kpc, adică la 9.500 de ani-lumină de Terra. În prezent este considerată ca fiind cea mai mare stea din Universul observabil, depășind VY Canis Majoris (cea de-a 7-a cea mai mare stea). Raza sa este estimată la ~1.708 raze solare (adică între 1,2 și 1,53 miliarde de kilometri) și un volum de ~5 miliarde de ori volumul Soarelui. Dacă ar fi plasată în centrul Sistemului nostru Solar, steaua ar înghiți toate planetele până la Jupiter. Raza sa nu este cunoscută cu certitudine, însă este posibil că steaua ar putea fi mai mare decât orbita planetei Saturn, făcând posibil din UY Scuti cea mai mare stea cunoscută la ora actuală. Este și una dintre cele mai luminoase stele.

Caracteristici

Steaua este clasată variabilă semiregulată având o perioadă de pulsație de 740 de zile. Are o putere bolometrică de , făcând din ea una dintre cele mai luminoase stele din galaxie.

În ciuda taliei sale imense, UY Scuti nu este clasată ca hipergigantă. Există o clasă de 0 în classificarea spectrală Morgan-Keenan pentru hipergigante, dar ea este excepțională. Aceste stele sunt clasate de obicei Ia-0, Ia+ sau chiar Iae, clasare bazată doar pe observațiile spectrale; cât despre supergigantele roșii, ele primesc rareori acest gen de clasificări speciale suplimentare. O mare luminozitate și/sau o mare talie nu permit să se definească o hipergigantă. Aceasta cere detectarea semnăturilor spectrale ale instabilității atmosferice și o importantă pierdere de masă. În cazul stelei UY Scuti, spectrul său prezintă linii spectrale ale carbonului, oxidului de siliciu și ale apei, însă nu arată nicio linie spectrală a oxigenului, neonului sau ale altor elemente mai grele, indicând, prin urmare, o pierdere de masă insuficientă. De altfel, amplasarea stelei pe diagrama Hertzsprung-Russell este dedesubtul regiunii ovale a hipergigantelor, fapt ce o clasează doar ca supergigantă roșie luminoasă.

Mărimea stelei
În vara lui 2012, astronomi de la VLT în Chile au măsurat parametri a trei stele din Centrul Galactic: UY Scuti, AH Scorpii și KW Sagittarii. Ei au observat că acești aștri sunt de  mai mari decât Soarele, ceea ce îi plasează printre cele mai mari stele cunoscute. Mărimea lor a fost măsurată cu raza Rosseland, amplasamentul în care grosimea optică este egală cu 1 (uneori o valoare diferită, de exemplu 2/3).

UY Scuti era cea mai mare stea dintre cele trei, cu o rază de  R☉ (adică de  km). Raza acestei stele este, prin urmare, raza stelară cea mai mare observată vreodată, de circa  mărimea celebrei Betelgeuse. UY Scuti este atât de enormă încât dacă Pământul ar avea diametrul unei mingi de plajă, de 20 cm, Soarele ar măsura , iar UY Scuti ar avea un diametru de vreo .

Masa stelei
Masa stelei UY Scuti este și ea nesigură, îndeosebi pentru că această stea  nu are companion care ar putea ajuta la calculul masei sale prin interferențe gravitaționale. Modelele de evoluție stelară conchid că masa inițială a unei stele (masa unei stele în formare) atigând nivelul unei supergigante roșii ca UY Scuti, ar trebui să fie aproximativ de 25 M☉ (maximum  pentru o stea nerotativă). Ea a pierdut probabil mai mult de jumătate din masa sa de-a lungul timpului. Masa stelei UY Scuti este de 7 până la 10 (8,5) ori masa Soarelui.

Sfârșitul vieții stelei
UY Scuti a început să-și fuzioneze heliul și să continue să-și fuzioneze hidrogenul într-o cochilie din jurul nucleului. Locul stelei UY Scuti în discul Căii Lactee conduce la ideea că steaua face parte din populația I, sau este o stea foarte bogată în metal, deci de o durată de viață mai degrabă scurtă.

UY Scuti ar trebui să-și fuzioneze carbonul, oxigenul, neonul și siliciul în nucleu în următoarele milioane de ani. După aceasta, nucleul său va fi format îndeosebi din fier, termonuclear inert, ceea ce-i va perturba echilibrul gravității și radiației interne. De aici va rezulta un colaps gravitațional, apoi o supernovă.
Acest gen de stele masive va evolua (înaintea fazei finale de supernovă) în temperaturi superficiale mai calde, înainte de a deveni o hipergigantă galbenă, o variabilă luminoasă albastră sau o stea Wolf–Rayet, creând un vânt stelar intens care-i va ejecta straturile superioare și-i va expune straturile interne.

Note

Vezi și
 Stea
 Supergigantă roșie
 Lista celor mai mari stele
 VY Canis Majoris
 KW Sagittarii
 Supernovă

Stele de tip spectral MI
Constelația Scutul
Stele variabile semiregulate

UY Scuti


Micron Technology, Inc. is an American producer of computer memory and computer data storage including dynamic random-access memory, flash memory, and USB flash drives. It is headquartered in Boise, Idaho. Its consumer products, including the Ballistix line of memory modules, are marketed under the Crucial brand. Micron and Intel together created IM Flash Technologies, which produced NAND flash memory. It owned Lexar between 2006 and 2017.

History

1978–1999
Micron was founded in Boise, Idaho, in 1978 by Ward Parkinson, Joe Parkinson, Dennis Wilson, and Doug Pitman as a semiconductor design consulting company. Startup funding was provided by local Idaho businessmen Tom Nicholson, Allen Noble, Rudolph Nelson, and Ron Yanke. Later it received funding from Idaho billionaire J. R. Simplot, whose fortune was made in the potato business. In 1981, the company moved from consulting to manufacturing with the completion of its first wafer fabrication unit ("Fab 1"), producing 64K DRAM chips.

In 1984, the company went public.

In 1994, founder Joe Parkinson retired as CEO and Steve Appleton took over as Chairman, President, and CEO.

A 1996 3-way merger among ZEOS International, Micron Computer, and Micron Custom Manufacturing Services (MCMS) increased the size and scope of the company; this was followed rapidly with the 1997 acquisition of NetFrame Systems, in a bid to enter the mid-range server industry.

2000–present
In 2000, Gurtej Singh Sandhu and Trung T. Doan at Micron initiated the development of atomic layer deposition high-k films for DRAM memory devices. This helped drive cost-effective implementation of semiconductor memory, starting with 90 nm node DRAM. Pitch double-patterning was also pioneered by Gurtej Singh Sandhu at Micron during the 2000s, leading to the development of 30-nm class NAND flash memory, and it has since been widely adopted by NAND flash and RAM manufacturers worldwide.

Micron and Intel created a joint venture in 2005, based in IM Flash Technologies in Lehi, Utah. The two companies formed another joint venture in 2011, IM Flash Singapore, in Singapore. In 2012, Micron became sole owner of this second joint venture.

In 2006, Micron acquired Lexar, an American manufacturer of digital media products.

The company again changed leadership in June 2007 with COO Mark Durcan becoming president.

In 2008, Micron converted the Avezzano chip fab, formerly a Texas Instruments DRAM fab, into a production facility for CMOS image sensors sold by Aptina Imaging.

In 2008, Micron spun off Aptina Imaging, which was acquired by ON Semiconductor in 2014. Micron retained a stake in the spinoff. The core company suffered setbacks, however, requiring layoffs of 15 percent of its workforce in October 2008, during which period the company also announced the purchase of Qimonda's 35.6% stake in Inotera Memories for $400 million. The trend of layoffs and acquisitions continued in 2009 with the termination of an additional 2,000 employees, and the acquisition of the FLCOS microdisplay company Displaytech. Micron agreed to buy flash-chip maker Numonyx for $1.27 billion in stock in February 2010.

On February 3, 2012, CEO Appleton died in a plane crash shortly after takeoff from the Boise Airport; he was the pilot and sole occupant of the Lancair IV aircraft. Mark Durcan replaced Appleton as the CEO shortly thereafter, eliminating his former title of President.

In 2013, the Avezzano chip fab was sold to LFoundry.

In the 2012–2014 period, Micron again went through an acquisition-layoff cycle, becoming the majority shareholder of Inotera Memories, purchasing Elpida Memory for $2 billion and the remaining shares in Rexchip, a PC memory chip manufacturing venture between Powerchip and Elpida Memory for $334 million, while announcing plans to lay off approximately 3,000 workers. Through the Elpida acquisition, Micron became a major supplier to Apple Inc. for the iPhone and iPad.

In December 2016, Micron finished acquiring the remaining 67% of Inotera, making it a 100% subsidiary of Micron.

In April 2017, Micron announced Sanjay Mehrotra as the new president and CEO to replace Mark Durcan.

In June 2017, Micron announced it was discontinuing the Lexar retail removable media storage business and putting some or all it up for sale. In August of that year the Lexar brand was acquired by Longsys, a flash memory company based in Shenzhen, China.

On December 5, 2017, Micron sued rivals United Microelectronics Corporation and Fujian Jinhua Integrated Circuit Co. (JHICC) in the United States District Court for the Northern District of California, alleging infringement on its DRAM patents and intellectual property rights.

Micron owns the intellectual property from Qimonda, a defunct DRAM manufacturer.

In May 2018, Micron Technology and Intel launched QLC NAND memory to increase storage density. The company ranked 150th on the Fortune 500 list of largest United States corporations by revenue.

In February 2019, the first microSD card with a storage capacity of 1 terabyte (TB) was announced by Micron.

As of March 2020, 3.84TB Micron 5210 Ion is the cheapest large-capacity SSD in the world.

In September 2020, the company introduced the world's fastest discrete graphics memory solution.  Working with computing technology leader NVIDIA, Micron debuted GDDR6X in the new NVIDIA GeForce RTX 3090 and GeForce RTX 3080 graphics processing units (GPUs).

In November 2020, the company unveiled a new 176-layer 3D NAND chip. It offers improved read and write latency and is slated to be used in the production of a new generation of solid-state drives.

On October 22, 2021, Micron closed the sale of IM Flash's Lehi, Utah fab to Texas Instruments for a sale price of US$900 million.

With the passage of the CHIPS Act, Micron announced its pledge to invest billions in new manufacturing within the US. In September 2022, Micron announced they would invest $15billion in a new facility in Boise, Idaho. In October 2022, Micron announced a $100billion expansion in Clay, New York.

In May 2023, the Cyberspace Administration of China barred major Chinese information infrastructure firms from purchasing Micron products, citing significant national security risks. The move was seen as retaliation against US sanctions on China's semiconductor industry and related export controls.

Carbon footprint
Micron Technology reported total CO2 emissions (direct and indirect) for the twelve months ending 31 December 2021 at 7,421 Kt (+280/+3.9% year-on-year).

See also
 Inotera
 List of companies based in Idaho
 List of semiconductor fabrication plants
 MPC Corporation
 Numonyx
 icDirectory France

References

External links

 Micron Channel Partners
 Crucial.com by Micron - consumer sales for Micron memory

1978 establishments in Idaho
1980s initial public offerings
American companies established in 1978
Companies based in Boise, Idaho
Companies listed on the Nasdaq
Computer companies established in 1978
Computer companies of the United States
Computer memory companies
Electronics companies established in 1978
Electronics companies of the United States
Manufacturing companies based in Idaho
Semiconductor companies of the United States
Computer storage companies

Micron Technology


Sønderjyllands Allé er en gade på Frederiksberg i København, der går fra Peter Bangs Vej i sydøst til Finsensvej i nordvest.

Gaden blev anlagt i 1914 og hed oprindeligt Diagonalvej. Den fik sit nuværende navn i 1920 som minde om Sønderjyllands genforening med resten af Danmark det år. Det omkringliggende område blev bebygget i de efterfølgende år med gader, der blev opkaldt efter folk med forbindelse til genforeningen.

Byginger og beboere
Den Sønderjyske By består af fire åbne karreer med 309 lejemål, der blev opført fra 1921 til 1923. De små haver foran husene og de krumme veje giver området et engelsk præg.

Overfor Den Sønderjyske Anlæg ligger der et sportsanlæg, der er en del af Frederiksberg Idrætspark.

Falkonergårdens Gymnasium åbnede i nr. 25 i 1953. Det havde tidligere ligget på Danas Plads.

Noter

Gader på Frederiksberg

Sønderjyllands Allé


الميمون هو إحدى الثدييات من رتبة الرئيسيات

ميمون أبو الهول (نوع) : نوع من جنس ميمون

 الميمون هي إحدى قرى محافظة بني سويف في مصر
 ميمون هي قرية جزائرية تابعة لبلدية أولاد أحمد تيمي بولاية أدرار.

ميمون (توضيح)


Franz Roser (* 17. Februar 1882 in Pforzheim; † 8. Februar 1945 in Mosbach) war ein deutscher katholischer Geistlicher. Er war von 1915 bis zu seinem Tod Stadtpfarrer in Mosbach.

Leben
Er war der Sohn des Dienstmanns Johann Roser und seiner Frau Christine geb. Förster. Nach dem frühen Tod beider Eltern wuchs Roser bei einer Tante auf. Nach seiner Vikariatszeit in Durmersheim und Mannheim kam er 1912 als Pfarrverweser nach Mosbach, wo er von 1915 bis zu seinem Tod als Stadtpfarrer wirkte. Im Ersten Weltkrieg zählte er zu den Pionieren der Caritas-Bewegung innerhalb der Diözese, wurde zum Flüchtlingskommissar für den Bezirk Mosbach ernannt und mit dem preußischen und dem badischen Kriegsverdienstkreuz ausgezeichnet. Als Rosers größtes Verdienst als Stadtpfarrer gilt der Bau der 1935 geweihten Kirche St. Cäcilia, die auf seinen Wunsch von Hans Herkommer entworfen wurde.

Während der Weimarer Republik war Roser auch politisch tätig und engagierte sich als Redner und Verfasser von Flugschriften für die Zentrumspartei, deren politischen Katholizismus er vollauf vertrat. Enge Freundschaften verbanden ihn mit Prälat Josef Schofer und mit Reichskanzler Joseph Wirth. Roser verfasste auch mehrere Schriften mit theologischen Inhalten und schrieb außerdem zahlreiche Beiträge für das Mosbacher Volksblatt, das zu Beginn der nationalsozialistischen Herrschaft verboten wurde. Aufgrund seiner christlichen und politischen Gesinnung stand Roser in Opposition zu den Nationalsozialisten, hat sich jedoch bis zu seinem Tod kurz vor Kriegsende vielfach als unbeugsame Persönlichkeit erwiesen.

In Mosbach ist heute der Franz-Roser-Platz nach ihm benannt.

Schriften
 Perlen aus dem Schatzkästlein der Kirche
 Ich weiß, warum und wem ich glaube
 Joseph Schofer zum Gedächtnis. Ein Strauß Vergißmeinnicht dem toten Führer aufs frische Grab gelegt, Heidelberg 1930
 Die neue katholische Pfarrkirche in Mosbach (Baden): Sankt Cäcilien auf dem Berge, Mosbach 1935

Literatur
 W. Kuhn: Franz-Roser-Gedächtnisschrift. Mosbach 1949
 Hermann Ginter: Necrologium Friburgense 1941-1945. Verzeichnis der in den Jahren 1941 bis 1945 verstorbenen Priester der Erzdiözese Freiburg, in: Freiburger Diözesan-Archiv, Bd. 70 (1950), S. 179–258, zu Roser S. 251f. (Volltext).
 Josef Müller: In Memoriam Franz Roser (1882-1945). Zum 120. Geburtstag des verdienten Seelsorgers, Katecheten, Caritasmannes, Zentrumspolitikers, Kirchenbauers und Autors, in: Mosbacher Jahresheft 12 (2002), S. 198–223.
 St. Cäcilia in Mosbach 1935–1985. Kirchliches Leben in Vergangenheit und Gegenwart, Verlag Laub, Elztal-Dallau 1985.

Römisch-katholischer Geistlicher (20. Jahrhundert)
Römisch-katholischer Geistlicher (Erzbistum Freiburg)
Zentrum-Mitglied
Person (Mosbach)
Deutscher
Geboren 1882
Gestorben 1945
Mann

Franz Roser


San Antonio Chel es una población del estado de Yucatán, México, localizada en el municipio de Hunucmá, ubicada en la parte nor-oeste de dicho estado peninsular.

Toponimia
El nombre (San Antonio Chel) hace referencia a Antonio de Padua y ch'el  que en idioma maya significa pájaro azul o chara yucateca (cyanocorax yucatanicus).

Localización
San Antonio Chel se encuentra al sur de la carretera que conduce de Hunucmá a Ucú.

Datos históricos
Una parte de la hacienda de San Antonio Chel, fue construida en el siglo XIX.

Hechos históricos
 En 1940 cambia su nombre de Chel a San Antonio Chel.

Zona arqueológica
Hay varios sitios arqueológicos en sus alrededores.

Demografía
Según el censo de 2005 realizado por el INEGI, la población de la localidad era de 206 habitantes, de los cuales 105 eran hombres y 101 eran mujeres.

Galería

Véase también
 Hunucmá
 Hacienda San Miguel Chac
 Sisal, puerto de Hunucmá.

Referencias

Enlaces externos

  Hunucmá en la Enciclopedia de los Municipios de México.

Haciendas de Yucatán
Toponimia maya
Localidades del municipio de Hunucmá

San Antonio Chel


USS Concord may refer to:

 , a sloop-of-war launched in 1828, and lost when she ran aground on a sand bar off Mozambique
 , a patrol gunboat in service from 1890 to 1909, and participated in the Battle of Manila Bay
 , a tugboat purchased in 1917, renamed Mendota (YT-3) in 1920, then to Muscotah in 1932, and placed out of service in 1934
 , a light cruiser commissioned in 1923, a participant in World War II, and decommissioned in December 1945
 , a combat stores ship commissioned in 1968, decommissioned and assigned to Military Sealift Command as USNS Concord (T-AFS-5), and out of service in 2009

See also

United States Navy ship names

USS Concord


Masato Hashimoto (født 12. oktober 1989) er en japansk tidligere professionel fodboldspiller.

Han har spillet for flere forskellige klubber i sin karriere, herunder Urawa Reds, Tochigi SC, V-Varen Nagasaki, SC Sagamihara og Grulla Morioka.

Eksterne henvisninger

Fodboldspillere fra Japan

Masato Hashimoto


Svjetla iznad Phoenixa (eng. Phoenix Lights), naširoko osvjedočeni fenomen viđenja NLO-a, koji se dogodio 13. ožujka 1997. godine na području iznad grada Phoenixa u Arizoni, koji je bio nadaleko vidljiv i zamijećen od strane brojnih svjedoka na širokom području spomenute američke savezne države, ali i u susjednom Meksiku. Incident se zapravo sastoji od dva različita fenomena, koja su se dogodila te noći na području Arizone. Prvi dio događaja se odnosi na viđenje trokutaste formacije svjetala koja su preletjela prostor te savezne države, a drugi dio događaja se odnosi na stacionarna svijetla koja su se pojavila nad Phoenixom.

Svjetla je vidjelo na tisuće svjedoka između 19:30 i 22:30 po MST vremenu, a vidjela su se u zraku do 480 kilometara, od granice Nevade, preko Phoenixa pa do granice Tucsona.

Objašnjenje američke vlade bilo je da je Američka vojska bacala baklje na području Phoenixa, međutim mnogi pobornici vjerovanja u NLO-e negiraju takav zaključak i smatraju ga zataškavanjem od strane vojske.

Bilješke

Vanjske poveznice

 Više od 20 godina kasnije tajna svjetala nad Phoenixom i dalje fascinira ljude - ktar.com, pristupljeno 11. lipnja 2020.
 Odgođena komisija za 23-ću godišnjicu svjetala nad Phoenixom - fox10phoenix.com, pristupljeno 11. lipnja 2020.
 Tajanstvena svjetla nad Phoenixom su prevara - livescience.com, pristupljeno 11. lipnja 2020.

Ufologija

Svjetla iznad Phoenixa


Mozambički nacionalni otpor (RENAMO; port.: Resistência Nacional Moçambicana) je vojna organizacija i politički pokret u Mozambiku. Stožer RENAMA je u Maputu. Osnovan je 1975. godin pod pokroviteljstvom rodezijske obavještajne službe i tajne policije Central Intelligence Organisation (CIO). RENAMO je bio dio antikomunističkog odgovora na vladajuću stranku u zemlji FRELIMO.

Zbog rodezijske potpore, kritičari su pokret često nazivali "vojskom koja zastupa" Rodeziju a poslije "vojska koja zastupa" južnoafričku aparthejdsku vladu. Razmatralo se da je RENAMO formiran radi jedne jedine svrhe, boriti se protiv mozambičke potpore rodezijskim ustanicima.

Prvi ga je vodio André Matsangaissa, bivši visoki časnik FRELIMOVA vojnog krila. Pokret RENAMO ima korijene u mješavini anti-FRELIMOVSKIH disidentskih skupina izniklih odmah prije i neposredno poslije osamostaljenja Mozambika, kao i južnoafrički i rodezijski pokušaji poticanja tih natjecanja za vlast. Očito je da su RENAMOVE obrglili, ojačali i osigurali mozambički politički izgnanici koji su se otpočetka suprotstavljali FRELIMU iz principa, i brojni drugi unovačeni silom.
Kad je izbio građanski rat u Mozambiku 1977., komunističke snage predstavljala stranka FRELIMO, a antikomunističke, točnije konzervativce, RENAMO. 4. listopada 1992., FRELIMO i RENAMO potpisali su Rimski opći mirovni sporazum, čime je završen taj građanski rat.

Danas je RENAMO parlamentarna stranka s 89 zastupnika u Skupštini Republike Mozambika.

Travnja 2013. izbio je ustanak RENAMA i trajao do rujna 2014., a nastavio se ožujka 2015. i traje do danas.  Ustanak RENAMA je gerilska kampanja.

Izvori

Vanjske poveznice
 (port.)  Službene stranice

Političke stranke
Nacionalni otpor

Mozambički nacionalni otpor


Füsun Koroğlu (d. 12 Ocak 1953, Ankara), Türk bürokrat.

1975'te Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesinden, 1979'da Orta Doğu Teknik Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği bölümünden mezun oldu. Jeoloji mühendisliği alanında yaptığı yüksek lisansını 1982'de, doktorasını 1986'da bitirdi. Uzmanlık alanı, Türkiye'deki kömür üretim alanlarıdır. Bir dönem Rahşan Ecevit'in sekreterliğini yürüttü. Bunun ardından Devlet Planlama Teşkilatına alındı ve burada araştırma grubu üyeliği yaptı. Güneydoğu Anadolu Projesi başkanvekilliği ve Devlet Bakanlığı danışmanlığı da yaptı.

1991 ve 1995 Türkiye genel seçimlerinde Demokratik Sol Partiden (DSP) milletvekili adayı oldu; ancak ikisinde de seçilemedi. DSP genel başkanı Bülent Ecevit'in meclisteki danışmanları arasında yer aldı, "Ecevit'in en büyük yardımcısı" olarak nitelendirildi. 1997'de Başbakanlık Müsteşar Yardımcılığına getirildi. Bu göreve teknik olarak asaleten atanmadı; Devlet Planlama Teşkilatı kadrosunda devam ederken bu göreve görevlendirmesi yapıldı. Başbakanlıkta müsteşar yardımcılığına getirilen ilk kadın oldu. Başbakanlık Müsteşar Yardımcısı iken Devlet Arşivleri yetki alanı dahilindeydi. Burada "otomasyon" adlı bir proje başlattı; proje kapsamında 50 milyon kadar belgenin elektronik ortama aktarılması çalışması yapıldı. Uzmanların karşı çıktığı ve ilk senesinde bir trilyon TL harcanmasına neden olan proje basında konu edilince askıya alındı. Tüm personel ve arşiv materyalinin İstanbul'da olmasına rağmen arşiv müdürlüğünü Ankara'ya taşıması ve arşivde çalışan memurları yeterlilik sınavına tabi tutmak istemesi üzerine arşivlerde gerginlik yaşandı.

7 Ağustos 2002 tarihinde Başbakanlık Müsteşarlığına asaleten atandı. Bu atamayla Türkiye'nin ilk kadın Başbakanlık Müsteşarı oldu. 57. Türkiye Hükûmeti'nde bu görevde bulunan Koroğlu, 2002 seçimleri sonrası Adalet ve Kalkınma Partisinin kurduğu 58. Türkiye Hükûmeti'nin göreve başlamasıyla görevden alındı. Koroğlu'na Başbakanlık Başmüşavirliği kadrosu verildi. Yerine gelen müsteşar Fikret Üçcan'la gerginlik yaşayan Koroğlu, Danıştay'a başvurarak Üçcan'ın "personel seçiminde kullanılması gereken objektif kriterler"e uymadığı gerekçesiyle görevden alınması işleminin iptali için devlete dava açtı.

Müsteşar Yardımcılığına getirilmeden önce, 1990'larda kömür alanlarının tahsisindeki usulsüzlüklerden dolayı hakkında soruşturma yürütüldü. 2003'te de personel alımlarında usulsüzlük yaptığı iddia edilerek hakkında soruşturma başlatıldı.

2007 ve 2011 Türkiye genel seçimlerinde MHP'den milletvekili adayı olarak seçimlere katılmış ancak bu seçimlerde de seçilememiştir.

Kaynakça

1953 doğumlular
Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesinde öğrenim görenler
Türkiye Başbakanlık müsteşar yardımcıları
Türkiye başbakan başmüşavirleri
Bülent Ecevit

Füsun Koroğlu


රංගනය
ශීලා පීරිස් - රූපා
වින්සන් ද පෝල් පීරිස් - පෝල්
ඇලන් පෙරේරා - මුදලාලි හාමිනේ
එච්. දළුවත්ත - ශාස්ත්‍රකරු
කිංස්ලි ජයසේකර - විමල්
ඊ. සී. බුලත්සිංහල - සේකර මුදලාලි
සුජාතා බුලත්සිංහල
තිලක් ගුණතිලක
ඊ. ඕ. ෆොන්සේකා
හර්බි සෙනෙවිරත්න
එච්. ගුණසේකර
තිලක සිරිවර්ධන

ගීත
මල් මාලා දාලා - ශීලා පීරිස්
ආලය වේග - ශීලා පීරිස්
ප්‍රේම සාගරේ – කිංස්ලි ජයසේකර , ශීලා පීරිස්
විකාර මේ – හර්බට් පෙරෙරා , තිලකා සිරිවර්ධන
ආදරණීය පුන්සඳේ – වින්සන් ද පෝල් පීරිස්
බොළඳ සිනා - කිංස්ලි ජයසේකර

විශේෂිතා
ලංකාවේ පෙන්වන ලද පළමු වෛවර්ණ චිත්‍රපටය.
මි. මී. 16 කැමරාගත කොට මි. මී. 35 ට විශාල කොට පෙන්වීම.
විමලවීර මාස්ටර්ට පසු සිංහලයකු තනිව හැදූ චිත්‍රපටය.
එක් පිටපතක් පමණක් මුද්‍රණය කිරීම.

ප්‍රදර්ශනය
මුලින්ම 1950 ජනවාරි 27 ක්‍රවුන් සිනමාහලේදීය. පෙන් වූයේ දින 10 ක් පමණි.
1950 පෙබරවාරි 17 වෙනිදා සිට වැල්ලවත්තේ ප්ලාසා සිනමාහලේ. එහි ප්‍රදර්ශනය වූයේ දින 07 ක් පමණි.
මංගල දර්ශනය – එවකට වෙළඳ ඇමතිව සිටි එච්. ඩබ්ලිව්. අමරසූරිය මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් ක්‍රවුන් සිනමා ශාලාවේදී සවස 6.30 ට.

නිෂ්පාදනය
ගීත පටිගත කිරීම – ලංකාවේදී සිදු කර ඇත.
ශබ්ද පරිපාලනය – ගයි බ්‍රෝහියර්
නැටුම් - ප්‍රේම්රාජ් හා කුමාරි නන්දිකා
වෙස් ගැන්වීම – කුවින්ටස් පීරිස්

ගම්බද සුන්දරි (චිත්‍රපටිය)


Mate Kapović (Zagreb, 5. kolovoza 1981.), hrvatski jezikoslovac, bivši zastupnik u Gradskoj skupštini Grada Zagreba.

Životopis

God. 1999. maturirao je na Klasičnoj gimnaziji u Zagrebu i potom na Filozofskom fakultetu u Zagrebu upisao studij kroatistike i lingvistike, koji je dovršio 2003. stekavši naslov profesora hrvatskog jezika i književnosti i lingvistike. Od 2004. radi na Odsjeku za lingvistiku FFZG-a. Doktorski studij dovršio je 2007. na Filozofskom fakultetu u Zadru, gdje je pod mentorstvom Ranka Matasovića obranio tezu Rekonstrukcija baltoslavenskih osobnih zamjenica s posebnim osvrtom na naglasak.

God. 2010. izabran je u zvanje docenta, a 2014. u zvanje izvanrednog profesora na FFZG-u, gdje predaje opću fonologiju, komparativnohistorijsku lingvistiku, indoeuropsku fonologiju i morfologiju. U njegovu su znanstvenom interesu također i akcentologija, sociolingvistika, dijalektologija i jezična politika. Stručno se usavršavao na stipendijama u Istanbulu, Beču i Osaki.

Objavio je knjige Uvod u indoeuropsku lingvistiku: Pregled jezikâ i poredbena fonologija (2008.), Čiji je jezik? (2011.) i Povijest hrvatske akcentuacije: Fonetika (2015.) te napisao više desetaka članaka objavljenih u hrvatskim i inozemnim časopisima. Pokretač je redovite godišnje međunarodne konferencije International Workshop on Balto-Slavic Accentology (IWoBA), koja se održava od 2005. okupljajući svjetski istaknute baltoslaviste, baltiste i slaviste.

Član je Odbora za dijalektologiju Razreda za filološke znanosti HAZU. Redovno sudjeluje u javnim raspravama o jeziku i politici pri čemu se kritički postavlja prema jezičnom purizmu u Hrvatskoj te kritizira kroatiste kada tvrde da se u BiH, Crnoj Gori, Hrvatskoj i Srbiji govore četiri standardna jezika.

Politička djelatnost

U okviru zajedničke političke platforme u koaliciji pet stranaka (Zagreb je naš!, Nova ljevica, ORaH, Radnička fronta i Za grad) je izabran za gradskog vijećnika u Gradskoj skupštini Zagreba kao prvi rotacijski zastupnik Radničke fronte.
Godine 2018. zamijenila ga je rotacijska zastupnica Katarina Peović Vuković.

Djela

Autorske knjige
 Uvod u indoeuropsku lingvistiku: Pregled jezikâ i poredbena fonologija (2008.)
 Čiji je jezik? (2011.)
 Ogledi o kapitalizmu i demokraciji (2015.)
 Povijest hrvatske akcentuacije: Fonetika (2016.)
 Jeziku je svejedno (2019.) (Koautori: Starčević, Anđel; Sarić, Daliborka)

Uredničke knjige

 Indoevropski jezici (The Indo-European Languages, urednik 2. izdanja, 2017.)

Izvori

Hrvatski jezikoslovci
Hrvatski dijalektolozi
Hrvatski političari od 1989.
Hrvatski publicisti

Mate Kapović


Neftekachka  es un posiólok del raión de Séverskaya, en el krai de Krasnodar de Rusia. Está situado entre el Kubán y las vertientes septentrionales del Cáucaso, 10 km al este de Séverskaya y 25 km al suroeste de Krasnodar, la capital del krai. Tenía 33 habitantes en 2010.

Pertenece al municipio Afípskoye.

Se encuentra situado al oeste de la refinería de Afipski.

Enlaces externos y referencias

 Este artículo contiene datos geográficos extraídos de Google Earth y el mapa de Rusia de Yandex.ru, accesible desde este enlace.
 Este artículo es en parte una traducción de su correspondiente en la edición en ruso de Wikipedia, Нефтекачка (Северский район).
 Mapa topográfico en maps.vlasenko.net
 Sobre el municipio .

Localidades del raión de Séverskaya del krai de Krasnodar

Neftekachka (Séverskaya, Krasnodar)


Likya Yolu, Fethiye'den başlayarak Antalya'ya kadar uzanan ve tarihte Likya olarak adlandırılan Teke yarımadasındaki patikalardan bir kısmının işaretlenip haritalanması ile oluşturulmuş bir yürüyüş rotasıdır. Likya Yolu, Türkiye'nin güneybatısındaki antik Likya kıyılarının bir bölümünde uzun mesafeli bir patikadır.

Likya yolunun uzunluğu 'den fazladır. Bu yol, Fethiye, Ovacık yakınındaki Hisarönü'ünden başlayıp Antalya'dan yaklaşık  uzaktaki Konyaaltı, Geyikbayırı'na kadar gider. Yol, kırmızı ve beyaz  yol çizgileriyle işaretlidir.

1992 yılında çalışmalarına başlanılan Likya yolu Türkiye'de yaşayan İngiliz Kate Clow tarafından tasarlanmış ve 1999 yılında gene Kate Clow tarafından hizmete açılmıştır. Yol, adını bir zamanlar bölgeyi yöneten eski uygarlıktan almıştır.

Patara Limanı yakınlarında bulunan ve 1994 yılında Prof. Dr. Sencer Şahin tarafından tercüme edilen Stadiasmus Patarensis isimli bir yazıtta Milattan sonra 43 yılında Likya'nın bir Roma eyaleti olduğu belirtilmekte ve bölgede yer alan 69 yol ve 53 şehir listelenmektedir.

Çeşitli kaynaklarca dünyanın en iyi 10 uzun mesafe yürüyüş rotasından biri olarak gösterilir. Parkur üzerinde yer alan Gelidonya Feneri manzarası 2007 yılında Türkiye'nin en güzel manzarası seçilmiştir. Ayrıca dünya üzerinde bir geminin tamamının çıkarılabildiği ilk su altı kazısı bu bölgeden görülebilen Amerikan Koyu'nda yapılmıştır.

Tarihçe

Likya, bugün Muğla ve Antalya illerinin olduğu, güneybatıda Anadolu'daki Akdeniz kıyısının Teke Yarımadası'ndaki Batı Toros Dağları'nda bir bölgeydi. Tarihçilere göre Likya halkı tarih öncesi Geç Tunç Çağı'nda yaşamıştır. Likya halkı Akdeniz kıyısında Ksanthos, Patara, Myra, Pınara, Tlos, Olympos ve Phaselis gibi şehir devletlerini ve Likya Birliği'ni kurdular.

Stratejik konumları sayesinde deniz ticareti ve hatta korsanlık için en iyi fırsatlara sahiptiler. Daha sonraki zamanlarda Likya bölgesi Pers İmparatorluğu ve Antik Yunanlar tarafından işgal edildi ve daha sonra Antik Roma, Bizans İmparatorluğu, Selçuklu İmparatorluğu ve son olarak da Osmanlı İmparatorluğu tarafından yönetildi. Yamaç duvarlarındaki Kaya mezarları ve bölgedeki lahit Likya uygarlığının kanıtıdır.

Likyalılar tarafından patika ve katır yolu olarak kullanılan Likya Yolu, 1989'dan beri Türkiye'de yaşayan İngiliz gurbetçi Kate Clow tarafından tasarlandı ve 1999'da açıldı. Garanti Bankası, Clow tarafından organize edilen bir grup gönüllü tarafından gerçekleştirilen yol işaretlemesine sponsor oldu.

Patika

Adını bu bölgede hüküm süren Likya uygarlığından alan Likya Yolu'nun uzunluğu 'den fazladır ve batıda Muğla İli'nin Fethiye ilçesi, Hisarönü'nden (Ovacık) doğudaki Antalya İli'nin Konyaaltı ilçesindeki Geyikbayırı'na kadar uzanır. Uzun mesafeli patika, Fransız Grande Randonnée özel sisteminden sonra işaretlenmiş olup kavşaklar sarı yön işaretleri ile işaretlidir. Parkurlar her 'de kayaların ve ağaç kütüklerinin her iki tarafında, toprak yollarsa rota boyunca yaklaşık 'de bir, özellikle kavşak gibi yerlerde, kırmızı şeridin üzerinde beyaz şeritlerle işaretlenir. Kırmızı çarpı işaretleri, yoldan bir sapma olduğunu ve işaretli patikaya girilmemesi gerektiğini gösterir. İşaretler gönüllüler tarafından periyodik olarak yenilenir. Likya Yolu'nun bazı bölümleri dağ bisikleti sürmeye uygundur.
Bazı yerlerde deneyimli yokuş aşağı ve tek parkur meraklıları bisikleti sırtta taşıyarak tüm parkuru geçebilir. Ancak kısmen Likya Yolu üzerinde ve paralel yan yollarda olan bisiklet yolunu alternatif orman ve köy yollarını kullanarak da gitmek mümkündür.
Clow, yolun genişliği, yol işaret türlerini, etap mesafelerini ve yürüyüş süresi vb patika özelliklerinin anlatıldığı rehber bir kitap yazmıştır.

Parkur üzerindeki yerleşim birimlerinde konaklama olanağı mevcuttur. Parkurun tamamı işaretlenmiş olup sponsor kuruluşlar ve gönüllüler tarafından bakımı yapılmaktadır.

İklim

Bölgedeki hakim Akdeniz iklimi nedeniyle yıllık yağışın az olduğu sıcak ve kurak yazlar ve ılıman kışlar vardır. Yürüyüş mevsimi uzundur.

Yüksek rakımlarda ve dağ zirvelerinde bir günde dört mevsimi anımsatan hava yaşanabilir. Alçak rakımlı alanlar, mayıs ortası ve eylül ortalarında yürüyüş için oldukça sıcaktır. Aralık ve Ocak aylarında yağmur ve fırtınalar yaşanabilir. Ocak ayından nisan başlarına kadar genellikle  üzerindeki yüksekliklerde kar olur. Kasım ve şubat arasında sağanak yağışlar olabilir.

Ekipman
Likya Yolu'nda yürüyüş yapmak için önerilen ekipman, yumuşak tabanlı, ayak bileğini kavrayan, su geçirmez-nefes alabilen kumaş yürüyüş botları, çabuk kuruyan pantolon ve çoraplar, nem emici kumaş gömlekler, başlıklar, boynu örtmek için tülbent, yağmurluk, yedek giysi ve iç çamaşırı, güneş gözlüğü, güneş kremi ve sırt çantasıdır. Mayo ve havlu bulundurmanızda da fayda vardır.
Diğer kullanışlı ekipmanlar arasında pusula, yol haritası, düdük, çakı, baş feneri, kamera, çakmak, yedek pil, küçük bir ilk yardım çantası ve bir cep telefonu sayılabilir.

Etaplar

Likya Yolu, Hisarönü (Ovacık)-Faralya, Faralya-Kabak Koyu, Kabak Koyu-Alınca, Alınca-Yediburunlar, Yediburunlar-Gavurağılı, Gavurağılı- Patara, Patara-Kalkan, Kalkan-Sarıbelen-Gökçeören, Gökçeören-Kaş, Kaş-Kekova, Kekova-Demre, Demre-Alakilise-Finike, Karaöz-Gelidonya Burnu-Adrasan, Adrasan-Olimpos-Çıralı, Çıralı-Beycik, Çıralı-Tekirova, Tekirova-Phaselis-Gedelme, Beycik- Tahtalı Dağı-Gedelme, Gedelme-Göynük, Göynük-Hisarçandır ve Hisarçandır-Geyikbayırı gibi etaplarda yürünebilir.

Patika şu şekilde ayrılır:
 Sahil yolu – Tekirova, Phaselis, Aşağıkuzdere, Göynük Yaylası, Hisarçandır, Çitdibi, Geyikbayırı
 İç hat – Ulupınar, Beycik, Yukarı Beycik, 1800m'de Tahtalı Dağı üzerinden geçiş, Yayla Kuzdere, Gedelme, Göynük Yaylası ile sahil yolunun birleştiği yer.

İlgi çekici yerler

Parkur boyunca ilgi çekici yerler: Ölüdeniz, Kelebekler Vadisi, Faralya, Kabak Koyu, Cennet Koyu, Korsan Koyu, Letoon (Likya bölgesinin tarihi başkenti, Seydikemer'de bir UNESCO Dünya Mirası Alanı), Sidyma, Bel, Gavurağılı, Letoon, Kınık (Xanthos), Akbel, Gelemiş köyü ve Patara harabeleri (Likya başkenti), Kalkan, Sarıbelen, Gökçeören, Kaş (Antiphellos), Üçağız, Kale, Demre (Myra), Kumluca, Belören, Zeytin ve Alakilise, İncegeriş Tepesi ( deniz seviyesinden yüksekliktedir), Belos, Finike, Kumluca, Mavikent, Karaöz, Gelidonya Burnu (Likya'nın en güney noktası) deniz feneri, Adrasan, Olimpos, Çıralı ve Yanartaş (Chimaera).

Ayrıca Pydnai, Apelia, Telmessos, Idyros, Antifellos, Apollonia ve Simena antik kentleri  Xanthos ve Patara arasındadır.

Likya Yolu'nun birinci bölümünde Uzunyurt (Faralya) Köyü, Dodurga Köyü, Sidyma, Pınara - Letoon - Xanthos kentleri ve incecik kumlarıyla eski bir liman bölgesi olan Patara yer alır.

İkinci bölümünde Antiphellos, Apollonia, Simena, Myra, Limyra, Rhodiapolis, Gagai, Melanippe, Gelidonya Burnu, Edrassa, Olimpos, Chimera ve Phaselis bulunur.

Olympos-Musa Dağı-Lost City Parkuru Olympos'tan başlayıp Musa Dağı'nın zirvesinde (780m) son bulan gidiş-dönüş 5 saatlik parkurdur. Musa Dağı'nın zirvesinde Likyalılar'ın ilk yerleşim yerlerinden olan Olympos tarihi şehrinin tamamıyle bozulmamış kalıntılarını görecek ve Adrasan manzarasında mola verilebilir.
Olympos-Çıralı-Ulupınar Parkuru Olympos'tan başlayıp Çıralı'dan geçen ve çınar ağaçları,dereleri ve alabalık lokantaları ile meşhur Ulupınar'da son bulan zevkli bir parkurdur. 5 saatlik bir parkurdur.
Olympos-Adrasan Parkuru Likya Yolu'nun bu parkurunda Musa Dağı'nın zirvesine çıkıp, Kayıp Şehir'i ziyaret edilir ve Adrasan sahilinde yürüyüş tamamlanır. 7 saat süren bir parkurdur.
Olympos-Cennet Parkuru Olympos'un gizli kalmış tarihi yapıları arasından geçip sahilden devam eden, birbirinden ilginç manzaralara sahip kısa bir parkurdur. Yürüyüş, kaya tırmanıcılarının keşfettiği ve tırmandıkları dümdüz duvarların yanından geçer ve Ceneviz Koyu'nu gören ormanda son bulur.
Karaöz-Adrasan Parkuru Meşhur Gelidonya Feneri'nden geçen, birbirinden güzel 5 Adalar ve deniz manzarası eşliğindeki en güzel parkurlardan biri. 7 saat sürmektedir.

Erişim ve konaklama
Likya Yolu'nun başlangıç noktalarına batıda Dalaman Havaalanı'ndan veya doğuda Antalya Havalimanı'ndan ulaşılabilir. Başlangıç noktalarına ulaşım için şehirlerarası otobüsler ve yerel otobüsler vardır.

Fethiye, Ölüdeniz, Faralya, Kabak Koyu, Patara, Kalkan, Kaş, Kekova, Demre, Finike, Adrasan, Olympos, Çıralı, Tekirova, Çamyuva, Kemer ve Göynük gibi yerlerde her bütçeye uygun otel, motel ve oda kahvaltı (OK) konaklama imkanı sunulmaktadır. Güzergah üzerindeki bazı köylerde son yıllarda geleneksel köy evlerinin pansiyon olarak kullanılmasıyla ek konaklama seçenekleri ortaya çıkmıştır. Güzergah üzerinde doğal kamp alanları ve kamp yapma imkanları da mevcuttur. Kabak Koyu, Patara, Özlen Çay, Ilık Yarımada, Andriake (Çayağzı Limanı), Olympos, Çıralı, Göynük kamp alanları tavsiye edilir.

2021 yılı itibari ile parkurlarda kaybolan yürüyüşçü sayısının artması nedeniyle Antalya Valiliği, belirli parkurların mahalli makamlara bildirilmesine ilişkin bir bildiri yayınlamıştır.

Ultramaraton

2010'dan beri, tarihi patikada Likya Yolu Ultramaratonu adlı uluslararası çok günlü yol koşusu ultra maraton düzenlenmektedir. Etkinlik, altı gün içinde Ölüdeniz'den Antalya'ya yaklaşık  rotada doğuya doğru ilerler.

Ayrıca bkz.
Karia Yolu
Türk Rivierası

Kaynakça

Dış bağlantılar

 Likya Yolu - GPS izleri, kalmak için yön, mevcut hizmetleri, turistik yerler, topluluklar, ilgi noktaları, ve daha fazlası.
 Likya Yolu ile ilgili site
 Likya Yolu ile ilgili tüm parkurları detayları (harita, fotoğraf, öneri ve tavsiyeler) ile içeren site
Turkey's Lycian Way  Trip report of a 2011 thru-hike on the Lycian Way
Trekking guide books and Trekking in Turkey information point
The site of the Culture Routes Society, which manages the path
Lycian Way Paths, pics ve GPS records: English/Turkish site
Lycian Turkey
Lycian Way Ultramarathon
Lycian Way supported treks

Türkiye'deki uzun-mesafeli yürüyüş patikaları
Türkiye'deki görülecek yerler
Ege Bölgesi
Akdeniz Bölgesi
Yol

Likya Yolu


الفرقة 16 إجرام  هو فيلم مصري من إنتاج عام 2006 وإخراج حامد سعيد (مخرج).

قصة الفيلم
يدور الفيلم في إطار كوميدي حيث فتاة تحب الأكشن والمغامرات يموت والدها ويستولي مدير أعماله على ثروته، وفي المقابل يحاول ابن عمها «ريكو» ومعه صديقه «عصام كاريكا» مطاردة هذا الشخص واستعادة الثروة، وينضمان عن طريق الصدفة لعصابة يتزعمها مريض هارب من مستشفى الأمراض العقلية، يتنكر «ريكو» و«كاريكا» في العديد من الشخصيات أملاً في الوصول إلى الثروة وإعادتها مرة أخرى.

الممثلون
 ريكو
 عصام كاريكا
 أميرة فتحي
 صلاح عبد الله
 دنيا عبد العزيز
 وحيد سيف
 حجاج عبد العظيم
 حسين المملوك
 أحمد الحلواني

روابط خارجية

المصادر

أفلام أحمد الحلواني
أفلام مصرية إنتاج 2006

الفرقة 16 إجرام (فيلم)


Léonard Nséké, né le 17 juillet 1939 à Souza et décédé le 16 octobre 2017 à Douala, est un ancien joueur international et entraîneur de football camerounais.

Biographie

Enfance et débuts
Léonard Nséké est né à Souza, situé dans le département du Moungo au Cameroun, région du Littoral. Professeur d'EPS (Education physique et sportive), Léonard Nséké est diplômé des écoles française et allemande. Il est parmi les premiers camerounais à obtenir le diplôme d'entraîneur de football FIFA-CAF.

Carrière
Léonard Nséké a consacré presque toute sa vie au sport et singulièrement au football. D'abord comme joueur au sein de l'Étoile de Mbanga, puis au Diamant de Yaoundé où il finira sa carrière active. Une carrière courte, mais riche, au cours de laquelle il fera les beaux jours du championnat d'élite du Cameroun. Parallèlement, il sera de la sélection nationale dès l'indépendance du pays en 1960 jusqu'à sa retraite comme joueur en 1967. Par ailleurs, sous son autorité de capitaine, le Cameroun remportera la prestigieuse Coupe des Tropiques en 1964 à Yaoundé face au Congo-Léopoldville, actuelle RD Congo.

En même temps, le devoir l'interpelle et il aligne alors les formations à l'Institut National de la Jeunesse et des Sports de Yaoundé et à l'Institut National des Sports de Paris. Ici, il côtoie les techniciens français Joseph Mercier et Jacky Braun. Ce dernier, premier cadre technique français du football à la création de la DTN de la Fédération française en 1960, voit en lui un talent de meneur et le recommande tel quel aux responsables camerounais. Alors sélectionneur du Cameroun, le Corse Dominique Colonna lui confirme le brassard de capitaine, qu'il restera jusqu'en 1967.

Le fort désir de transmettre son savoir se faisant pressant, Léonard Nséké intègre la fonction publique et exerce comme entraîneur régional à Dschang pour l'Ouest (1968-1969) puis à Garoua pour le Nord (1969-1973). L'excellence de son travail le mène à la Direction Technique Nationale au sein de laquelle il est adjoint de l'Allemand Peter Schnittger, alors sélectionneur national. De cette collaboration naîtra la montée d'une génération de jeunes loups qui feront longtemps briller l'étoile du Cameroun. Le plus célèbre de ces artistes du ballon rond reste Albert Roger Milla, attaquant incisif du Léopard de Douala qui aura sa première chance contre le Zaïre en 1973 et ne quittera plus la formation des Lions Indomptables.

Après Peter Schnittger, Léonard Nséké sera l'adjoint du Yougoslave Vladimir Béara aujourd'hui décédé, en compagnie de son ami et collègue Jean Atangana Ottou, également de regrettée mémoire. Au départ du Yougoslave, il mène quelques campagnes victorieuses, dont celle de la première Coupe d'Afrique des vainqueurs de Coupe remportée par le Tonnerre Kalara de Yaoundé en 1975.

Résolu à rehausser le niveau de ses cadres supérieurs à l'étroit, le gouvernement camerounais lui offre une nouvelle période de formation d'appoint, cette fois en Allemagne. À son retour, il prend les rênes des Lions Indomptables pour les Jeux africains d'Alger avant de se voir appeler à d'autres fonctions, devant son refus de redevenir adjoint d'une colonie de techniciens yougoslaves venus en coopération au Cameroun. Auteur de la ''Méthode Nséké'', une stratégie personnelle de développement physique et de techniques footballistiques, il estimait avoir la légitimité de la mettre en pratique sans filtre.

Il s'ensuit alors une longue traversée du désert qu'il met à profit pour former des jeunes ou encore diriger des formations du championnat national de première division. En 1992-1993, la situation bancale des Lions indomptables le ramène aux affaires et il qualifie le Cameroun pour la Coupe du Monde 1994 des USA. Las, on lui retire l'équipe après une tournée effectuée aux États-Unis à quelques mois de la compétition. On connaît la suite.

Après cet épisode douloureux, il retrouvera la barre de plusieurs équipes avec lesquelles il connaîtra des fortunes diverses. Relancé dans la course à la formation de la jeunesse, les Brasseries du Cameroun lui confient en 2001 ce qui sera son dernier mandat, la Direction technique de leur célèbre École de football. Il l'exercera pendant quelques années avant d'abandonner, miné par la maladie.

Notes et références

Annexes

Articles connexes
 Équipe du Cameroun de football
 Samuel Mbappé Léppé

Liens externes

Footballeur camerounais
Entraîneur camerounais de football
Sélectionneur de l'équipe du Cameroun de football
Naissance en juillet 1939
Naissance au Cameroun français
Décès en octobre 2017
Décès à Douala
Décès à 78 ans

Léonard Nséké