Wolfgang Amadeus Mozart (27 Ocak 1756, Salzburg - 5 Aralık 1791, Viyana) veya vaftiz adıyla Johannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart, Klasik Batı Müziği'nde Klasik dönemin etkili ve üretken bestekârlarından biridir.

Kutsal Roma İmparatorluğu'na bağlı Salzburg'da doğan Mozart, olağanüstü yeteneklerini erken yaşta göstermeye başladı. Beş yaşında piyano ve keman konusunda yetkin hale gelmiş, beste yapmaya başlamıştı ve Avrupalı kraliyet ailelerine konserler veriyordu. 17 yaşında Mozart, Salzburg sarayında müzisyen olarak görev yapmaya başladı ama orada tatmin olmayınca daha iyi bir pozisyon aramak üzere seyahatlere çıkmaya başladı. 1781'de Viyana seyahati sırasında Salzburg'daki görevinden ihraç edildi. Bunun üzerine Viyana'da kalmaya karar verdi. Viyana'da daha meşhurdu ama maddi güvencesi daha azdı. En ünlü senfonilerinin, konçertolarının ve operalarının birçoğunu ve Requiem'in bazı kısımlarını Viyana'daki son yıllarında besteledi. 35 yaşında öldüğünde Requiem henüz tamamlanmamıştı. Ölümüyle ilgili ayrıntılar hâlâ tartışma konusudur.

Bestelediği 600'den fazla eserin birçoğu senfoni, konçerto, oda, opera ve koro müziğinin zirve noktaları olarak kabul edilir. Mozart tüm zamanların en önemli klasik bestecileri arasında sayılır ve Batı müziği üzerindeki etkisi çok derindir. Ludwig van Beethoven ilk eserlerini Mozart'ın gölgesinde bestelemiştir. Joseph Haydn, Mozart için "Böyle bir yetenek 100 yıl boyunca bir daha gelmez." demiştir.

Yaşamı

Gezi yılları

İlk yıllarında, Mozart birçok kez Avrupa gezisine çıktı. Bunlardan ilki 1762 yılında, Bavyera Elektörlüğü'nün başkenti Münih'te, Bavyera Kurfüstü (Elektör prensi) lll. Maximillian'ın sarayında verdiği konserdir. Aynı yıl Prag ve Viyana'da da imparatorluk saraylarında konserler vermiştir.  Konser turu, üç buçuk yıl sürer ve Wolfgang babası ile beraber Münih, Mannheim, Paris, Londra (burada ünlü İtalyan çelist Giovanni Battista Cirri ile çalmıştır), Lahey, tekrar Paris, Zürih, Donaueschingen ve Münih'te konserler vermiştir. Bu gezisi sırasında, Mozart birçok ünlü müzisyenle tanışır ve kendisi de bu müzisyenlerin eserlerine aşinalık kazanır. En önemli esin kaynaklarından biri Johann Sebastian Bach' tır. Bach'ın eserleri birçok kez Mozart'ın esinlendiği eserler olarak gösterilmiştir. Tekrar Viyana'ya 1767'de giden ikili, burada 1768 yılının kasım ayına kadar kalırlar. Bu gezi sırasında Mozart çiçek hastası olur. Sonradan iyileşmesi babası Leopold tarafından Tanrı'nın oğlu için sevgisini temsil etmektedir.

Salzburg'da geçen bir yıl sonunda, üç kez İtalya'ya yolculuğa çıkmıştır. 1769 Kasım'ından 1771 Mart'ına kadar, 1771'in Ağustos'undan Kasım ayına kadar ve 1772 Ekim'i 1773 Mart'ı arası dönemde Mozart üç opera besteler: "Mitridate Rè di Ponto" (1770), "Ascanio in Alba" (1771) ve "Lucio Silla" (1772). Üç opera da Milano'da oynanmıştır. Bu gezilerin ilkinde, Mozart Venedik'te Andrea Luchesi ve G.B. Martini ile Bologna'da buluşur, Accademia Filarmonicanın bir üyesi olarak kabul edilir. İtalya'daki yolculuğunun efsanevi bir hikâyesi de Gregorio Allegri'nin Miserere'sini Sistina Şapeli'de duyup  tamamını hafızasına yazmasıdır. Yalnız bunu yaparken parçadaki küçük hataları düzeltir ve böylece Vatikan malının ilk yasadışı kopyasını üretmiş olur.

23 Eylül 1777'de annesi ile beraber Mozart, Münih, Mannheim ve Paris'i kapsayan bir Avrupa turuna çıkar. Mannheim'da, o dönemin en iyisi Mannheim Orkestrası ile çalar. Aloysia Weber'e aşık olur, ancak  daha sonra ikili ayrılır. Dört yıl sonra da Aloysia'nın kız kardeşi Constanze ile evlenir. Paris'e başarısız bir ziyareti sırasında, annesi 1778 yılında ölür.

Viyana'da Mozart

1780 yılında, Mozart'ın ilk büyük operası İdomeneo Münih'te oynanır. Ertesi yıl patronu Prens Başpiskopos Colloredo ile Viyana'yı ziyaret eder. Salzburg'a geri döndüklerinde, opera şefi olan Mozart, isyanını arttırır ve başpiskoposun müzik işleriyle ilgilenmek istemez. Bu düşüncelerini söylemesiyle de başpiskopos desteğini çeker. Mozart bundan sonra, aristokrasinin ilgisiyle özgür olarak Viyana'da müziğini geliştirmek için yerleşir. Bu bir nebze de Türk tarih i için önem taşır. Türklerin Avrupa'da moda olduğu o yıllarda, Mehter ritminden esinlenen Mozart, 11 numaralı La Majör Piyano Sonatı'nın (K. 311) 3. bölümünde "Ronda alla Turca" (Türk Marşı)'nı besteler. Ayrıca Viyana'da Türk elçinin kızı Zaide adına opera besteler.

4 Ağustos 1782'de, babasının istememesine rağmen Constanze Weber (d. 1763 - ö. 1842) ile evlenir. Constanze'nin babası Fridolin Weber, Carl Maria von Weber'in Franz Anton Weber'den üvey kardeşidir. 6 çocukları olmasına rağmen, sadece 2 tanesi çocukluktan sonra yaşar: Carl Thomas Mozart (d. 1784 - ö. 1858) ve Franz Xaver Wolfgang Mozart (d. 1791 - ö. 1844) (daha sonra küçük bir bestekâr olmuştur). İki çocuğu da evlenmemiş, yetişkinliğe erişebilen çocuğu olmamıştır. Carl'ın Constanza isminde bir kızı olur, o da 1833'te çocukken ölür.

1782 yılı Mozart'ın kariyeri için verimli bir yıldır: operası (Saraydan Kız Kaçırma (Die Entführung aus dem Serail)) müthiş bir başarıya ulaşır. Bu operasında bahsedilen saray, Topkapı Sarayı olmayıp, Akdeniz kıyılarında bir yazlık saraydır yani yazlık köşktür. Opera, Türklerin bulunduğu Osmanlı ülkelerinde geçmektedir. Selim Paşa'nın ve harem ağası Osman'ın tutsağı olan Konstanze ve İngiliz hizmetkarı Blonde'yi, Konstanze'nin nişanlısı bir İspanyol soylusu olan Belmonto kaçırmaya çalışır. En sonunda da Selim Paşa Belmont ve Konstanze'nin birleşmesine razı olur. Ardından konserlere çıkan Mozart, kendi piyano konçertolarının yönetmenliğinin yanı sıra, solo olarak da enstrümanlar çalar.

1782 ve 1783 yılları arasında, Mozart Johann Sebastian Bach ve George Frideric Handel'in eserlerine sahip olan Baron Gottfried van Swieten sayesinde bu bestekârlara,  aşinalık  kazanır. Mozart'ın bu eserler üzerindeki çalışmaları, Barok tarzında yeni bir müzik stili ve dili yaratılmasını sağlar. Sihirli Flüt (Die Zauberflöte) bu örneklerden biridir ve finali de 41. Senfoni'dir.

1783 yılında Wolfgang ve Constanze, babası Leopold'u Salzburg'da ziyaret ederler ancak babası Constanze'yi iyi karşılamaz. Ancak bu ilham, Mozart'ın duasal eserlerinden biri, Große Messe (Do Minör Büyük Ayini)  henüz bitmemiş olsa da Salzburg'da gösterime girer ve hâlâ en tanınmış eserlerindendir. Wolfgang eşi Constanze'nin Leopold'ün sevgisini almak için başrolde solo şarkı söylemesini sağlar.

Viyana'daki ilk yıllarında, Mozart Beethoven'ın da hocası olan 100'ün üzerinde senfoni bestelemiş Joseph Haydn ile tanışır ve arkadaş olurlar. Haydn ne zaman Viyana'yı ziyaret etse beraber yaylı kuartet çalarlar. Mozart'ın Haydn'a çaldığı 6 kuartet (K. 387, K. 421, K. 428, K. 458, K. 464, and K. 465) 1782 ile 1785 yılları arasında yazılmıştır. Bunlar Haydn'ın Opus 33 setine karşı bir yanıttır. Haydn'a yazdığı bir mektupta Mozart şu sözleri yazar:

"Çocuklarını büyük bir dünyaya göndermeye karar veren bir baba, onlara o dönemde meşhur bir insanın koruması ve öncülük etmesi gerektiğini düşünmüştü. Sonunda en iyi dostlar haline gelmişlerdi. Ben de aynı yolla, size 6 çocuğumu gönderiyorum... Lütfen onları nezaketle; bir baba, bir yol gösterici ve bir arkadaş olarak alınız!... Ancak, size yalvarıyorum; lütfen babalarının gözlerinden kaçan hatalar için anlayış gösteriniz ve saygı duyduğum cömert dostluğunuzu esirgemeyiniz."

Haydn bunun üzerine Mozart'a büyük bir hayranlık duydu ve Mozart'ın son 3 serisini dinledikten sonra babası Leopold'a "Tanrı  ve dürüst insanlığım üzerine size derim ki, çocuğunuz yüz yüze veya ismiyle tanıdığım en büyük bestekârdır. Zevk ve daha önemlisi, bestekârlığın en derin bilgisine sahip."

1782 ila 1785 yılları arasında, Mozart piyano konçertolarında solo olarak çıktığı seri konserler verir ve bunlar en güzel çalışmaları olarak kabul edilir. Bu konserler finansal açıdan da başarılı olmuştur. 1785'ten sonra ise, Mozart sahneye daha az çıkar ve sadece birkaç konçerto yazar. Maynard Solomon bunu Mozart'ın elindeki yaralardan dolayı olduğunu söylemektedir, başka bir bakış açısına göre ise halk artık ona aynı ilgi göstermemiştir.

Mozart 18'inci yüzyıl Avrupa'sındaki Aydınlanma Çağı'ndan da esinlenir ve 1784 yılında Mason olur. Locası spesifik olarak deist yerine katoliktir ve babası 1787'de ölmeden önce de babasını kendi inanışına çekmeye çalışır. Sihirli Flüt (Die Zauberflöte), sondan ikinci operası, da masonik alegoriler içermektedir. Ayrıca Mozart, Haydn ile aynı mason locasındadır.

Mozart hayatında nadiren maddi zorluklar yaşamıştır. Ancak, bu yaşadığı zorluklar birçok kez abartılmış ve romantikleştirilmiştir. Arkadaşlarından birçok kez borç almıştır ve pek çok borcu ödenmemiş şekilde ölmüştür. 1784 ile 1787 arasında bugün de ziyaret edilen Domgasse 5'te Aziz Stephen Katedrali arkasında, yedi odalı bir apartmanda yaşamıştır.  Burada 1786'da " Figaro'nun Düğünü (La nozze di Figaro) operasını bestelemiştir.

Mozart ve Prag

Mozart'ın Prag ve halkıyla özel bir ilişkisi vardır. Buradaki seyircisi, Figaro'yu Viyana'dakilerden daha fazla kutlamıştır. "Meine Prager verstehen mich" (Praglılarım beni anlıyor) sözü de Bohemya'da oldukça ünlü olmuştur. Birçok turist, Prag'daki izlerini takip eder ve Mozart Müzesi, yaşadığı Bertramka Villası'nda oda orkestralarını dinlerler. Prag şehri, Mozart'a hayatının geri kalanında finansal olarak komisyonlar aracılığıyla destek sağlamıştır. Don Giovanni 29 Ekim 1787'de Estates Tiyatro'sunda gösterime girmiştir. Mozart son operası Titus'un merhameti (La Clemenza di Tito)  6 Eylül 1791'de, yine bu şehirde Leopold II'nın Bohemya Krallığı taç giyme töreninde gerçekleşmiştir. Mozart bu görevi, Antonio Salieri'nin açıkça reddetmesi üzerine almıştır.

Son hastalığı ve ölümü

Mozart'ın son hastalığı ve ölümü incelenmesi oldukça zor bir konudur. Romantik efsaneler ve birbiriyle uyuşmayan teoriler mevcuttur. Birçok araştırmacı, Mozart'ın hastalığının yükselme durumunda anlaşamaz.  Özellikle hangi noktada Mozart hastalığı hakkında haberdar oldu ve bu eserlerini etkiledi. Romantik bakış açısı, hastalığının giderek kötüye gittiğine ve bunun da eserlerine paralel bir şekilde yansıdığını savunur. Bunun karşısında ise, günümüzdeki bazı araştırmacılar, durumunun iyi olduğunu ve ölümünün ailesi ve arkadaşlarında ani bir şok etkisi yarattığını belirtirler. Mozart'ın son sözleri: "Ölümün tadı dudaklarımda... Bu dünyadan olmayan bir şey hissediyorum" der. Hastalığının asıl sebebi de bir varsayımdır. Ölüm kayıtları "hitziges Frieselfieber" (mühim darı tanesi ateşi) der ve bu, sebebi modern tıpta açıklanabilen bir tanım değildir. Birçok teori önerilmiştir, bunların arasında, trişinoz, cıva zehirlenmesi ve ateşli romatizma da vardır. Hastaların kanatılması o dönemde genelde uygulanan bir anlayıştı ve bu da sebepler arasında gösterilir.

Mozart, 5 Aralık 1791 tarihinde gece 1 sularında Viyana'da ölür. Hastalığının yükselmesi ile, son çalışması Requiem ile birlikte Zauberflöte'dir. Yalnız Zauberflöte'yi ölümünden önce bitirir ve sahnelere çıkarıp ünlü yapar, ama Requiem'i bitiremeden ölür. Bu iki çalışmasına daha  ölümünden birkaç gün önce başlamıştır. Popüler efsaneye göre, Requiem'de Mozart kendi ölümünü düşünerek bu besteyi yapmıştır ve bu dünya sonrasından bir haberci bunu maddi olarak desteklemiştir. Belgesellerdeki bulgular, bu anonim desteğin Schloss Stuppach Kontu Franz Walsegg tarafından geldiğini ispatlamıştır. Eserin büyük çoğunluğu da, Mozart'ın sağlığı yerindeyken yazılmıştır. Genç bir bestekâr ve Mozart'ın öğrencisi Franz Xaver Süssmayr, Constanze tarafından Requiem'i bitirmesi için görevlendirir. İlk görevlendirilen Süssmayr değildir, Constanze öncelikle Joseph Eybler'e başvurur, ancak Joseph Leopold Eybler beceremez ve görevi reddeder.

İsminin yazılı olmadığı bir mezar taşı ile gömülü olduğu için, genelde Mozart'ın parasız ve unutulmuş olarak öldüğü söylenir. Ancak, Viyana'da eskisi kadar yüksek yaşam standartlarında yaşamasa da, komisyonlardan iyi bir gelir elde ediyordu. Yılda yaklaşık olarak 10,000 florin kazanıyordu, bu da 2006'ya göre 42,000 Dolar (ya da 572.577 TL) etmektedir. Söz konusu miktar O'nu 18'inci yüzyılda Dünya'da en fazla para kazanan %5'in içerisine sokar. Ancak, servetini kontrol edemiyordu. Annesi hakkında "Wolfgang ne zaman yeni bir şeyler kazanırsa, kendisini ve malını etrafına veriyordu" demiştir. Oldukça masraflı yaşamı da, onu birçok kez kredi almaya yöneltmiştir. Birçok yalvarış mektupları hâlâ günümüzde vardır, ama fakirliğine değin harcamalarına olduğu kadar fazla bir delil yoktur. Toplu bir mezarda değil, 1785 Avusturya kanunlarına göre halka ait bir mezara gömülmüştür.

St. Marx mezarlığındaki orijinal mezarı kaybolsa da, anıtsal mezar taşları buraya ve Zentralfriedhof'a yerleştirilmiştir. 2005'te Avusturya'nın Inssbruk Üniversitesi ve Maryland-Rockville'deki DNA laboratuvarlarında, Avusturya Müzesi'ndeki Mozart'ın kafatasının ona ait olup olmadığı araştırılmış ve bu anneannesinin ve yeğeninin DNA'leriyle karşılaştırılmıştır. Test sonuçları yetersiz kalmıştır ve DNA örneklerinin birbiriyle bir alakasını bulamamışlardır.

1809'da Constanze Danimarkalı diplomat Georg Nikolaus von Nissen (d. 1761 – ö. 1826) ile evlenir. Yeni eşi de Mozart'ın büyük bir hayranıdır ve Mozart üzerine bir biyografi yazar. Ömrü süresince bunu bitiremese de, öldükten sonra, Constanze bitirmiş ve yayınlamıştır.

Dünya tarihinin belki de gelmiş geçmiş en büyük müzik dehasının sadece 35 yıllık bir ömür yaşaması ve bu ömüre 626 ölümsüz eser bırakması, kendisi belki de müzik dünyasının en büyük kazançlarından biri olsa da, kısa ömrü de müzik dünyasının en büyük kaybıdır.

Ölümünden bu yana geçen iki asırlık zaman içinde, her kuşak onun eserlerinde bir başka anlam ve güzellik bulmuştur. Eserlerindeki derin anlam ruhlara işledikçe Mozart'ın insanlığa yardımı daha da önem kazanacaktır.

Yapıtları, müzik tarzı ve yenilikleri

Tarzı

Mozart'ın müziği, Haydn'ınki gibi, klasik müziğin ilk örneklerindendir. Çalışmaları, o dönemin tarzını değiştirmiş ve barok tarzı ile de karışımını sağlamıştır. Mozart'ın kendine ait tarzı klasik müziğin tamamının gelişimine paraleldir. Çok yönlü bir besteciydı ve hemen hemen her türde müzik yazardı. Bunların arasında senfoni, opera, solo konçerto, oda orkestrası, yaylı kuartet ve yaylı kentet ve piyano sonatları da vardır. Bu türlerin hiçbiri yeni değildi, ama piyano konçertosu Mozart'ın tek başına geliştirdiği ve popüler ettiği bir türdür. Ayrıca önemli sayıda dini müzik de yayımladı, bunların arasında ayin müzikleri de vardı ve birçok dans müziği de besteledi; divertimenti, serenadlar ve diğer hafif eğlenceli türlerde.

Mozart ilk yıllarından beri müthiş bir kulağa sahipti. Duyduğu her müziği hafızasına bir daha çıkmayacak üzere yazabiliyordu. Gezilerinin de oldukça fazla olmasından dolayı, nadir bir tecrübe koleksiyonu edindi. Londra'da bir çocuk olarak J. S. Bach ile karşılaştı ve müziğini dinledi. Paris, Mannheim ve Viyana'da da buradaki bestekârlarla karşılaştı. Muhteşem Mannheim orkestrasıyla beraber çalıştı. İtalyan açılışları ve opera buffalarıyla karşılaştı. Bunların hepsi, gelişiminde önemli bir rol oynadı. Londra ve İtalya'da galant tarzı o dönemde oldukça popülerdi. Basit, hafif müzik, sesin yavaşlamasına bir tutku, vurgulara önem veren, hakim ve ana notanın üstündeki dördüncü ve altındaki notayı çıkartarak, simetrik cümlelerle ve açık bir mimari sundu. Bu tarzın etrafında gelişen klasik müzik, Barok'un komplike tarzına bir tepkiydi. Mozart'ın ilk çalışmaları, İtalyan uvertürleriydi. Diğerleri J.C. Bach'ın eserlerine oldukça benzerdi ve başkaları da Viyana'daki eserlerin değişik bir şekilde vurgulanmasıydı. Mozart'ın en tanınan özelliklerinden biri de belli bir düzenin uyumuydu; sesin yavaşlamasına ana nota etrafında yöneliyordu ama Mozart, bunu değiştirerek uyumu ses yavaşlamasının daha güçlü yarıya geçmesini sağlamıştı. Mozart'ın Phrygian anlayışı da bunu gösterir.

Mozart olgunlaştıkça, Barok müziğinden birtakım yeni özellikler daha adapte etmiştir. Örnek olarak, 29. Senfoni'nin La Majör (K. 201)'ünde kontrpuana ait iki veya daha çok sayıda melodinin bir arada çalınmasından meydana gelmiş tema kullanıyordu ilk hareketinde ve düzensiz ifade uzunluklarını denemiştir. 1773'teki bazı kuartetleri fugal finalleri vardır ve büyük olasılıkla Haydn'dan esinlenmiştir. O da bunu opus 20 setinde kullanmıştır. Fırtına ve Gerilim akımının etkisi, Alman edebiyatını "Romantizm" akımına doğru yöneltirken, müzikte de bestecileri etkilemiştir.

Mozart'ın çalışma hayatında odağı enstrümantal müzikle operalar arasında gitmiş gelmiştir. Avrupa'da o anda bulunan iki tarzda da operalar yazmıştır. "Figaro'nun Düğünü", "Don Giovanni" ve "Cosi fan tutte" (Bütün Kadınlar Böyle Yapar) [opera buffa] tarzında iken "İdomeneo" ve "Sihirli Flüt" [opera seria] tarzındadır. Daha sonraki operalarında da enstrümanların, orkestranın, ton renginin psikolojik ve duygusal hisleri ve dramatik geçişleri ifade edebilmek için yeni yöntemler geliştirmiştir. Senfonilerinde çözülemeyecek seviyede komplike bir şekilde orkestrasını kullanması, orkestranın psikolojik etkilerini geliştirmiş ve daha sonra da opera olmayan eserlerinde de görülmüştür.

Mozart için Türklerin ayrı bir önemi vardır, Türkler için de Mozart'ın. Mozart Türklerle, müzik ve töreleriyle gençlik çağlarıyla başlayarak ilgilenmiştir. Osmanlıların Viyana'yı kuşatması sırasında ve sonrasında, Avrupalılar, özellikle de de Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun yurttaşları Türklerle yakın ilişkilere girmiştir.

Etkisi

Mozart'ın nesiller boyunca, tüm müzik türlerinin bestekârlar üzerindeki etkisi oldukça büyüktür. Mozart'dan sonraki tüm önemli bestekârlar Mozart'ın büyüklüğünden bahsetmiştir. Rossini hakkında "O bir dahi kadar bilgili ve bilge kadar dahi olan tek müzisyendi." demiştir. Ludwig van Beethoven'in Mozart hayranlığı da açıktır. Beethoven, Mozart'ı birçok kez kendisine örnek olarak almıştır. Örnek olarak, Beethoven'in Sol majör 4. Piyano Konçertosu Mozart'ın Do majör Piyano Konçerto'suna (K.503) bir göstergedir. Beethoven'in apartmanında öğrencilerinden birine, Mozart'ın Do majör kuartet'ini (K.464) gösterip "Ah, ne eser. Bu, Mozart'ın 'İşte benim yapabileceğim bu, dinleyebilecek kulakların olsaydı!' demesidir." demiştir. Beethoven'in daha birçok eseri Mozart'ın eserlerine benzemekte ve çağrıştırmaktadır. Bunlara Beethoven'in Do minör 3. Piyano Konçertosu ile Mozart'ın Do minör 24. Piyano Konçerto'su da dahildir. İkisi de Haydn öğrencisi olup buluştuklarına inanılır ve Mozart'ın da Beethoven hakkında "Dünyaya hakkında bahsedilecek bir şey bırakacak." dediği söylenmektedir. Çaykovski, "Mozartiana"yı Mozart'ı övmek için yazmıştır. Max Reger'in 1914'te yazdığı "Mozart Tema"sı da en tanınmış eserlerinden biridir.

Buna ek olarak Mozart, Frédéric Chopin, Franz Schubert, Peter İlyiç Çaykovski, Robert Schumann ve birçok besteci tarafından en iyi olarak gösterilmiştir. Hatta Frédéric Chopin, cenazesinde kendi yazdığı cenaze müziğini değil Mozart'ın Requiem'inin çalınmasını istemiştir.

Mozart popüler müzik için de bir ilham kaynağı olarak kalmıştır. Jazz'dan, Rock'a, hatta Heavy Metal'e kadar. Jazz piyanisti Chick Corea, Mozart'ın piyano konçertolarını çalarken kendisini konçertolar yazmaya esinlenmiştir.

Köchel Dizini

Mozart öldükten sonra, eserlerinin dizilimi için birçok defa uğraşılmıştır. Ancak, bunu 12 yıllık bir uğraşı sonunda, 1862'de Ludwig von Köchel başarır. Mozart'ın hâlen eserleri Köchel'in katalog numaralarına göre sıralandırılmıştır. Bu nedenle, örnek olarak La majör 23. Piyano Konçertosu demek yerine, basitçe "K. 488" ya da "KV. 488" diye yazılır. Buradaki KV'nin açılımı Köchel Verzeichnis (Köchel Dizini)'dir. Bu katalog 6 kez revizyona gitmiş, Mozart'ın eserleri de K.1 den K.626'ya kadar numaralandırılmıştır.

Söylenceler ve uyuşmazlıklar

Mozart bestekârlar arasında doğal olmayan bir efsane yumağıyla karşılaştı. Bir bakıma çünkü ilk biyografisini yazanlar onu şahsen tanıyorlardı. Bir ürün sunabilmek için hayali öğeler eklemek zorunda kalıyorlardı. Bu söylenceler, Mozart öldükten sonra başladı ama pek azı belli kanıtlar etrafındaydı. Bunlardan biri de Mozart'ın Requiem'ini kendi ölümünü düşünerek yazması üzerineydi. Hayali sözleri, gerçek olaylardan ayırmak Mozart araştırmacılarının devam eden bir görevi haline gelmiştir, lakin efsaneleri gerçek olaylardan ayırmak gerekir. Dramatistler ve senaristler, araştırmacıların sorumluluklarından özgür olarak, bu efsaneleri oldukça iyi birer öğe olarak kullandılar.

-
Başka bir tartışma konusu da Mozart'ın çocukluktan ölümüne kadar insanüstü dehasıdır. Bazıları ilk eserlerini basit ve unutulabilir bulurken diğerleri Mozart'ın 5 yaşında yazdığı esere bile hayranlık duyarlar. Her halukarda, ilk bestelerinin bir bölümü hâlâ oldukça popülerdir. K. 165 örnek olarak, Mozart tarafından 17 yaşındayken bestelenmiştir ve en tanınan eserlerden biridir. Başka bir söyleyiş de henüz 5 ya da 6 yaşındayken gözleri kapalı olarak ellerini çapraz bir şekilde tutup piyanoyu çalabildiğidir.

Benjamin Simkin, Mozart üzerine yazdığı bir kitapta Mozart'ın Tourette sendromu yaşadığını öngörmüştür. Ancak, hiçbir Tourette sendrom uzmanı, organizasyonu veya psikiyatrist Mozart'ın böyle bir sendroma sahip olduğunu söylememiştir ve birçoğu da yeteri kadar delilin olmadığını vurgular.

Fiziksel Görünüş
Mozart'ın fiziksel görünüşü tenor Michael Kelly tarafından Anımsamalar adlı eserinde tanımlandı: "oldukça zayıf ve solgun, oldukça boş bir adam ve saçları oldukça dağınık olan küçük bir adam". İlk biyografisi Niemetschek, "fiziği hakkında özel bir şey yoktu." O küçüktü ve onun muazzam gözleri dışında onun muafiyeti dehasının hiçbir işaretini vermedi. " Çocukluktaki çiçek hastalığı vakasının bir hatırlatıcısı olan yüz cildi lekeleri vardı. Zarif kıyafetleri severdi. Sesi, karısının daha sonra "bir tenor olduğunu,  şarkı söylerken yumuşak olduğunu, ancak onu heyecanlandıran bir şey olduğunda ya da onu uygulamak gerektiğinde, hem güçlü hem de enerjik olduğunu" yazdı.

Mozart genellikle son teslim tarihlerine yaklaştıkça kompozisyonları büyük bir hızla bitirerek uzun ve sıkı çalıştı. Sık sık eskizler ve taslaklar yaptı; Beethoven'ın aksine, karısı ölümünden sonra onları yok etmeye çalıştı.

Mozart, Viyana müzik dünyasının merkezinde yaşadı ve önemli sayıda ve çeşitlilikte insan biliyordu: diğer müzisyenler, tiyatro sanatçıları, Salzburg'lular ve aristokratlar, İmparator II. Solomon, en yakın üç arkadaşını Gottfried von Jacquin, Kont August Hatzfeld ve Sigmund Barisani olarak görüyor; diğerleri arasında eski meslektaşı Joseph Haydn, şarkıcılar Franz Xaver Gerl ve Benedikt Schack ve boynuz oyuncusu Joseph Leutgeb vardı. Leutgeb ve Mozart, genellikle Mozart'ın pratik şakalarının poposu olarak Leutgeb ile ilginç bir dostça alay konusu taşıdılar.

Bilardodan ve dans etmekten zevk alıyordu ve evcil hayvanları seviyordu: bir kanarya, sığırcık, köpek ve eğlence amaçlı binicilik için bir atı vardı.

Amadeus (1984)

Milos Forman'ın 1984 yılında yönettiği Amadeus, Peter Shaffer'in oyunu üzerinedir. 8 Oscar kazanan bu film, o yılın da en popüler filmlerinden biri olmuştur. Film Mozart'ın eserlerini halkın tanıması için oldukça faydalı olmuştur, ancak tarihsel eşitsizlikler yüzünden eleştirilmiştir. Özellikle Antonio Salieri'nin Mozart ile olan rekabeti üzerine pek az tarihsel kanıt vardır. Aksine, büyük bir ihtimalle Mozart ve Salieri birbirlerine arkadaş ve ortak gözüyle bakmaktadırlar. Salieri'nin halk kütüphanesinden Mozart'a partisyonlar verdiğinin belgelerle kanıtları vardır. Bunun yanı sıra, birçok kez Mozart'ın eserlerini sahnede sunmuştur. Bunun da üstüne, Mozart'ın oğlu Franz Xaver'in müzik öğretmeni olmuştur.

Eserlerini hiçbir zaman göstermemesi, filmde fazla dramatize edilmiştir. Ayrıca, Mozart'ın eserleri incelendiğinde, birçok revizyonlar yaptığı da gözükmektedir. Mozart oldukça ağır çalışırdı ve kendi izniyle üstün bilgisini ve becerilerini Avrupa'nın müzik geleneklerine göre geliştirmişti. Schaffer ve Forman Amadeus'un hiçbir zaman Mozart'ın gerçek biyografisi olarak sunmak istemediklerini anlamış, filmin DVD sunumunda da, dramatik anlatımın İncil'deki Habil ve Kabil hikâyesinden esinlendiğini anlatmıştır - bir kardeş Tanrı tarafından sevilir, diğeri hor görülür.

Ayrıca bakınız

 Köchel Dizini
 Mozart operaları listesi
 Amadeus tiyatro oyunu

Kaynakça

 Braunbehrens, Volkmar (Ing. cev.: Timothy Bell) (1986) Mozart in Vienna: 1781-1791 Harper Perennial, 1986 ISBN 978-0-06-097405-3
 Deutsch, Otto Erich (Ing. cev.:  Eric Blom et al.) (1965) Mozart: A Documentary Biography, Stanford University Press,
 Greither, Aloys (1962) Wolfgang Amadé Mozart, Rowohlt Taschenbuch Verlag GmbH,
 Gutman, Robert W.: (2001) Mozart: A Cultural Biography< Random ISBN 0-15-100482-X
 Landon, H. C. Robbins (1988) 1791: Mozart's Last Year, Thames & Hudson, ISBN 0-500-28107-6
 Melograni, Piero  (2006) Wolfgang Amadeus Mozart: A Biography, The University of Chicago Press,  ISBN 0-226-51956-2 Bir kisim
 Mila, Massimo (1979) Lettura delle Nozze di Figaro, Einaudi, ISBN 88-06-18937-9
 Rayner, Mark (2005)  The Amadeus Net ENC, 2005 ISBN 0-9752540-1-4
 Sadie, Stanley, ed. (2000) Mozart and his Operas, St. Martin's, 2000 ISBN 0-312-24410-X
 Solomon, Maynard (1996) Mozart: a life, Harper, ISBN 0-06-092692-9
 Davenport, Marcia 1932 Mozart, The Chautauqua Press,
 Till, Nicholas (1992) Mozart and the Enlightenment,Faber,Norton, ISBN 0-571-16169-3
 Eisen, Cliff Eisen ve Keefe,  Simon P. (ed.) (2006) The Cambridge Mozart Encyclopedia>, Cambridge University Press, ISBN 0-521-85659-0
 Jick, Hershel (1997) A Listener's Guide to Mozart's Music, Vantage, ISBN 0-553-12308-9

Dış bağlantılar

 Robbins, Gregory Allen  () "Mozart & Salieri, Cain & Abel: A Cinematic Transformation of Genesis 42
 The Mozart Project

1756 doğumlular
Salzburg doğumlular
1791 yılında ölenler
18. yüzyıl müzisyenleri

Avusturyalı opera bestecileri
Avusturyalı Roma Katolikleri
Klasik dönem bestecileri
Avusturyalı masonlar
Sankt Marx Mezarlığı'na defnedilenler
Roma Katolik besteciler ve müzisyenler

Wolfgang Amadeus Mozart


الجمعة بني حبيبي هي بلدية تابعة إقليميا إلى دائرة العنصر ولاية جيجل. تقع في الشمال الشرقي للولاية، يحدها من الشمال كل من بلديتي سيدي عبد العزيز وواد عجول، من الشرق بلدية العنصر، من الجنوب بوراوي بلهادف ومن الغرب برج الطهر، مشاتي البلدية: القعدة (الزاوية) مركز البلدية، بني معزوز، تيسبيلان، الطيانة، أولاد فاتج، أولاد معقل، حيان، الحوش، تامزرار، بوعامر، محسن.

أصل التسمية
اسمها مركب من العبارتين الجمعة وبني حبيبي، أما الجمعة بفتح الجيم فهو في الحقيقة يوم الجُمعة، وقد اقترن هذا اليوم بهذه المنطقة نسبة إلى السوق التي كانت تُقام بها في هذا اليوم من كل أسبوع، حيث يلتقي سكان المناطق الأخرى بالسكان المحليين يبيعون ويبتاعون ويتبادلون المنتجات الفلاحية والنسيجية وغيرهما، كما أن هذا الملتقى كان عبارة عن فرصة للتعارف وتبادل الأخبار حيث لم تكن وسائل الاتصال متوفرة كالآن، ويعود هذا التقليد في المنطقة إلى ما قبل القرن التاسع عشر ولا يزال إلى يومنا هذا، وأما عن الشطر الثاني «بني حبيبي» فهو اسم التجمع القبلي الذي عاش في هذه المنطقة من القرون الوسطى إلى عهد البايات العثمانيين ثم إلى ما بعد ذلك، ولا تزال بعض العائلات البالغ نسبها إلى هذا الأصل تعيش في هذه المنطقة إلى اليوم.

التاريخ

1- العصور البدائية
منطقة الجمعة بني حبيبي هي جزء من امتداد جغرافي ذو أصل واحد يسمى بقبائل الحدرة أو القبائل الصغرى، يمتد من واد بوغريون في خليج بجاية إلى منطقة رأس العشايش غرب القل، ويمكن ان نمثل هذ الامتداد الجغرافي بولاية جيجل بحدودها الحالية أو أكثر من ذلك بقليل. هذه المنطقة في معظمها عبارة عن سلاسل جبلية كثيفة الغابات، كانت في الماضي مليئة بالوحوش كالأسود والنمور والضباع ما جعل الإنسان ينفر من هذه المنطقة ولا يعمرها، رغم هذا لا يمكن النفي بأنه عاشت في هذه المنطقة بعض التجمعات القبلية البدائية.

2- العهدين الفينيقي والروماني
إن انعدام المراجع التي تتحدث عن تاريخ هذه المنطقة في العصر القديم يجعل الحديث في هذا الموضوع صعب جدا ويخلي المجال لاستنباطات أو بالأحرى تكهنات بوجود حياة من عدمها في هذه المنطقة في العصور القديمة، لكن بعض المعطيات تكاد تجعلنا نسلم بأنه على الأقل في وقت ما بين العهدين الفينيقي والروماني استقر الإنسان في هذه المنطقة وعمرها، ودليل ذلك بقايا قبور على النمط الروماني في منطقة «مرفوعة» ويسميها السكان المحليين بلهجتهم العامية «لقبور دي الجوهالا» أي قبور المجهولين، لكن للأسف لحق بها الضرر عندما أقيمت بها مستثمرة فلاحية حكومية في السبعينات من القرن العشرين، ويقال كذلك أن في منطقة القعدة وبالضبط في المنطقة المسماة «البطاحي» توجد بعض آثار بنايات قديمة مدفونة تحت الأرض حيث أن الموقع غطته الأتربة شيئا فشيئا بفعل السيول، ويقال كذلك أنه توجد بقايا ممر روماني كان يربط البحر بالمناطق الداخلية عابرا غابات وأحراش بني حبيبي وبني فتح قرب واد يرجانة، هذه البقايا على شكل أحجار متراصة مغطاة بالأتربة، وفي انتظار دراسة انتربولوجية معمقة نستخلص أنه قد وجد الإنسان في هذه المنطقة منذ القدم لكنه لم يعمرها بالشكل الذي يترك بصمات واضحة على التاريخ.

3- ما قبل العهد الفرنسي
أهم المراجع التي يمكن الاعتماد عليها في دراسة تاريخ المنطقة في هذه الفترة هي المراجع الاستعمارية، لأن الفرنسيين اعطوا وصفا دقيقا لما وجدوا عليه السكان عندما احتلوا هذه المناطق، وقد خلص المؤرخون إلى أن نمط حياة سكان هذه المناطق لم يتغير منذ عصر الفتوحات الإسلامية إلى ما قبل رحيل الفرنسيين مرورا بعصر الدويلات الإسلامية فالعهد العثماني، وهذا مقتطف مما نُشر في الجريدة الرسمية الفرنسية عام 1867 عن بني حبيبي .

4- العهد الفرنسي
بعد احتلال مدينة جيجل سنة 1839 م، أراد المستعمر الفرنسي بسط سيطرته على كل القبائل والأعراش المحيطة، فكانت له محاولات كثيرة يقوم خلالها بخرجات عسكرية نحو القبائل انطلاقا من مدينة جيجل، لكن في كل مرة ينال منه الفشل ويعود إلى المدينة حيث يتحصن، بل أكثر من ذلك، فأحيانا تلاحقه فرق من القبائل حتى يبلغ أسوار جيجل، واستمر الوضع على هذا الحال حتى سنة 1851 م.

أ- مجزرة سانت آرنو

خرج الجنرال سانت آرنو من مدينة ميلة يوم الجمعة 9 ماي 1851 م بجيش كبير قاصدا مناطق الشمال القسنطيني حيث تقطن القبائل التي لم يتم بعد اخضاعها رغم المحاولات الكثيرة التي قام بها المستعمر منذ العام 1839 م، سالكا الطريق المارة عبر بني خطاب، أولاد عسكر، بني عيشة، بني فتح وبني حبيبي ومن ثم نحو مدينة جيجل. وما إن سمعت القبائل بانطلاق حملة الجنرال سانت آرنو حتى سارعت إلى لم شملها وإعداد المقاومين لسد الطريق عليه، وبالفعل تم التنسيق بين القبائل وإعداد جيش من المقاومين قوامه أكثر من 4000 مقاتل.

بعد يومين من انطلاق الحملة وبالضبط يوم 11 ماي كان الجنرال سانت آرنو قد بلغ بجيشه مرتفعات أولاد عسكر، فما إن دخل أراضي القبائل حتى انقضت عليه فرق من المقاومين في معركة شرسة دامت نهارا كاملا، تكبد خلالها المستعمر بعض الخسائر ما عطل سير الحملة، وقد تعودت فرنسا في مثل هذه الحالات الانتقام من الابرياء من الشيوخ والعجائز والأطفال حيث قتلت منهم الكثير وأحرقت المنازل وخربت القرى، وعاودت القافلة مسيرتها حتى بلغت منطقة الركابة في بني عيشة يوم 13 ماي أين تلقى الجنرال وجيشه ضربة قاسية من طرف مقاومي القبائل وألحقوا به خسائر كبيرة قدرت حسبهم بخمسين قتيلا ومائتي جريح، فلجأ الجنرال إلى قانون الأرض المحروقة وبدأ في اليوم التالي في عملياته البربرية من تقتيل ونهب وحرق وتخريب ضد سكان كل من بني عيشة، بني حبيبي وتايلمام، وقد بلغ عدد الضحايا في هذه المجازر أكثر من 400 قتيل و1000 جريح، أغلبهم من الصبيان والعجائز الذين لا يستطيعون الفرار، وبهذا تكون بني حبيبي قد رفعت راية الخضوع للمستعمر، وتم بعد ذلك تنصيب الإداريين والقياد والقضاة وبدأ عصر سلطة جديدة دامت طويلا.

ب- ثورة أولاد عيدون

في عام 1860 م قامت السلطات الاستعمارية الفرنسية بإنشاء المكتب العربي بالميلية لتسيير شؤون قبائل المنطقة أولاد عيدون، مشاط، بني تليلان، بني خطاب وأولاد عواط وغيرهم، وأنشأت برج الميلية الذي تولت حراسته فرقة عسكرية فرنسية بمساعدة مجندين جزائريين..

في عام 1864 م قامت بعض قبائل الضفة الغربية للواد الكبير والتابعة إداريا لمكتب الميلية بمحاولة التمرد على السلطات الاستعمارية ومساندة ثورة جبال البابور، لكن السلطات الاستعمارية ردعت هذا العصيان مجندة لذلك جماعات من قبيلة أولاد عيدون التي كانت لها بعض العداءات القبلية مع بعض جيرانها، حيث تم تحصين برج الميلية وتكثيف ضربات المدفعية حتى تم القضاء على هذه الحركة، وبهذا أصبحت قبيلة أولاد عيدون في نظر القبائل الأخرى خارجة عن الملة، واستمرت هذه الحساسية بضع سنين، لكن أعراش أولاد عيدون لم يُرضها هذا الوضع وقررت القيام بما يُحسّن نظرة الآخرين لها.

في مساء ممطر من يوم الاثنين 13 فيفري 1871 م، وعندما بدأ التجار بالوفود من كل القبائل إلى الميلية محملين بمختلف السلع استعدادا لسوق الثلاثاء الاسبوعية، والتي تقام على بعد 1200 متر من برج الميلية العسكري، قامت جماعة من حوالي مائة فرد من أولاد حنش، أولاد عربي وأولاد بوزيد وكلهم من قبيلة أولاد عيدون بالهجوم على السوق ونهب السلع والتخريب وإثارة البلبلة والصراخ، وكل ذلك للفت انتباه الجنود الفرنسيين المرابطين بالبرج وحملهم على القدوم إلى السوق لبسط الأمن وإعادة الأمور إلى طبيعتها، فيخلو الجو لآخرين فيهاجمو البرج ويحتلوه، لكن أفراد الفرقة الفرنسية المتواجدة بالبرج لم ينتبهوا لما حدث، حتى كان يوم الغد وجدوا أنفسهم محاصرين داخل محيط البرج، وبهذا انطلقت ثورة أولاد عيدون التي دامت أسبوعين وشارك فيها العديد من القبائل، لكن تم القضاء على هذه الثورة يوم 27 من نفس الشهر على يد الجنرال بوجي، ودون الخوض في تفاصيل هذه الأحداث، نشير فقط أنه قد لجأ إلى البرج والاحتماء به حوالي 170 من الجزائريين العاملين مع السلطات الاستعمارية من القياد والقضاة والمجندين مع الفرنسيين، وقد كان من بينهم مرابطان بارزان هما بلقاسم بن علي الدرويش من قبيلة تايلمام وعلي بن فيالة من قبيلة بني حبيبي، والذان يتمتعان باحترام من السلطات الفرنسية، وسبق لهما أن ساعدا في إنقاذ بعض الأوروبيين في أحداث برج لاكروا عام 1860 م، يقول لويس رين في وصفه لعلي بن فيالة «كان رجلا ذكيا، صريحا خفيف الروح، صائدا ماهرا وجنديا ممتازا، صبورا لكنه عنيفا، ولقد اضطر لتقديم استقالته من القضاء...»..

الموقع والسكان

1- الموقع
تقع قبيلة بني حبيبي شرق مدينة جيجل بحوالي 40 كم. تبدأ أراضيها من الضفة اليسرى للوادي الكبير، وتأخذ في الارتفاع إلى القرب من جبل سدات. مساحة أراضيها 7491 هكتارا، يحدها من الشمال عرشي بني بلعيد، الجناح وبني صالح، ومن الغرب بني يدر وبني معمر، ومن الجنوب بني عيشة، بني فتح وبني يدر، ومن الشرق تايلمام وبني مسلم. تربتها خصبة على العموم رغم وعورة تضاريسها المملوءة بأشجار الفلين والزيتون، أما أشجار الفواكه فقليلة. أعيان القبيلة يقولون أن أصلهم من المغرب، ولم يخضعوا للأتراك، كما لم يستسلموا للفرنسيين إلا بعد حملات 1851، 1852 م، عددهم 2349 نسمة، يسكنون 502 كوخا، يعيشون من الفلاحة وتربية الحيوانات والنحل، أهم منتوجاتهم الشعير والقمح والذرة بجميع أنواعها وزيت الزيتون والبقول وغيرها. كانوا يحرثون الأرض بحوالي 125 محراث، ويملكون 161 من الخيول والبغال، وحوالي 1179 رأسا من البقر، و4690 من الماعز والغنم و91 خلية نحل... ". هذا وصف الفرنسيين لقبيلة بني حبيبي عام 1867 م، وهو حسب المؤرخين نفس حال القبيلة قبل ذلك بقرون، وإنما تغيرت الأرقام فقط.

2- السكان
السكان الذين عمروا هذه المناطق كانوا يعيشون بالنمط العشائري، وهو نمط تقليدي بسيط يكون فيه الحكم لأعيان القبيلة فيما يخص القضاء والنزاعات والعلاقات الخارجية. ويبدو أن سكان بني حبيبي من فروع قبيلة كتامة البربرية، اختلطوا شيئا فشيئا بالعرب بعد القرن الثاني عشر الميلادي عندما قدم الموحدون المغاربة لتحرير مدينة جيجل عام 1153 م، فاستقر معهم عدد من الفقهاء لغرض التعليم، ونستطيع أن نذكر أحدهم يدعى أحمد العابد، وهو شريف مغربي من نسل عبد السلام بن مشيش، تقول عنه الروايات المتواترة أنه قدم من المغرب مبحرا في بداية القرن الثالث عشر الميلادي، واستقر في مكان قرب قبيلة الجناح، لكنه هجرهم بعد فترة لأنهم آذوه وانتقل جنوبا نحو قبيلة بني حبيبي حيث وجد مستقره عندهم، والتف حوله السكان وأقاموا له جامعا يُحفظ فيه الناس القرآن ويعلمهم تعاليم الدين الإسلامي، وكان على ذلك حتى وافته منيته نحو 1281 م، فقبروه داخل جامعه، ولا يزال ضريحه المتواجد بجبل حيان مزارا إلى اليوم، هذا وقد دُفن في نفس الجامع إبنه محمد الذي توفي بعده بحوالي عشرون عاما. ومن بين من أخذ عنه العلم شاب من بني حبيبي يقال له البصير (لبصير) الذي سار على طريق شيخه وزادها من التصوف، فكان يوصف بالتدين الشديد والزهد.

من أهم ما ميز قبيلة بني حبيبي عن القبائل المجاورة في هذه الفترة أن أراضيها الشرقية تنتهي بسهل فسيح يتوسط سلسلة من الجبال تابعة لعدد من القبائل والعشائر أمثال بني فتح، بني عيشة، تايلمام، بني وجهان، بني مسلم، بني بلعيد، بني معزوز، الجناح، بني صالح، بني يدر، أولاد عواط وغيرهم، حيث كان هذا السهل بمثابة مركز تجاري لكل هذه القبائل، فكان التقليد أن يلتقي السكان المحليين كل جمعة بالقادمين من المناطق الأخرى يبيعون ويبتاعون ويتبادلون المنتوجات الفلاحية والنسيجية وغيرهما، فيما يُعرف بالسوق الاسبوعية.

النشاط الاقتصادي
أهم النشاطات الاقتصادية التي يمارسها سكان البلدية: الفلاحة، خياطة الملابس وبعض النشاطات التقليدية الأخرى.
كانت سوق الجمعة الأسبوعية في هذه الفترة من أهم أسواق المنطقة الشرقية كلها، حيث كان الفلاحون والتجار يأتونها من كل القبائل محملين بمختلف المنتوجات الزراعية كالقمح والشعير والذرة والتمور وغيرها بالإضافة إلى المنتوجات الموسمية كالخضر والفواكه والبقول، وأعداد كبيرة من الماشية والحيوانات النفعية كالأبقار والأغنام والماعز والخيول والبغال والحمير والأرانب والدجاج، ومختلف المنتوجات النسيجية والجلدية والأفرشة والزرابي والأدوات المعدنية كالفؤوس والمناجل وحدوات الخيول وغير ذلك. وكانوا يبدأون بالتوافد جماعات جماعات من صباح يوم الخميس وحتى صباح يوم الجمعة، ويقومون بإنشاء منصات خشبية لعرض سلعهم، ومنهم من يعرضها على الأرض، والبعض الآخر يملكون أكواخا دائمة، وآخرون في عرباتهم، وكل بمقدرته وحسب نوع السلع التي يبيعها، ومنهم من يقيم مقاهٍ ومشاو في الهواء الطلق على الأفرشة العشبية والقطع الخشبية المسندة على الأحجار، وبعضهم الآخر يغتنم هذه الفرصة لإذاعة الأخبار السارة والدعوات والنعايا، ويستمر الحال كذلك حتى مساء يوم الجمعة، حيث يبدأ جموع الوافدين بالمغادرة آملين في سوق قادمة أفضل وأكثر ربحا.

النشاط الرياضي

تعتبر مدينة الجمعة بني حبيبي منبعا للرياضيين الممتازين رغم عدم إيجاد الكثير منهم الرعاية الكافية وخاصة في كرة القدم
شباب الجمعة بني حبيبي JSDBH:
الذي أنشئ سنة 1936 وينشط حاليا في الدرجة الثانية (بطولة الولائية ولاية جيجل)وسبق للنادي ان لعب في البطولة الوطنية القسم الثاني ولقدكان العديد من الاندية مهتمة بلاعبين الفريق الدين كانو يصنعون الفرجة اينما كانوا من بين الاندية مولودية الجزائر-شباب جيجل مولودية وهران-وشبيبة بجاية وألوان الفريق الأساسية الأحمر والأبيض والذي يأخد من ملعب البلدي مقرا له من أبرز إنجازاته. إضافة إلى ذلك يعد فريق شباب الجمعة بني حبيبي من أقوى الفرق رياضية في الولاية حيت لديه جمهور عريض المعروف بالمناصرة الفريق في كل وقت.

أحياء وقرى البلدية
القعدة (الزاوية) مركز البلدية، بني معزوز، تيسبيلان، الطيانة، أولاد فاتج، أولاد معقل، حيان، الحوش، تامزرار، بوعامر محسن، ارسى ، تيمجدران .

المصادر

بلديات ولاية جيجل

الجمعة بني حبيبي


Sarah Rodman Swift (* 20. April 1913; † 2. April 2009), bekannt unter dem Namen Sally Swift, war eine amerikanische Reitlehrerin und die Begründerin des Centered Riding.

Leben
Sally Swift wuchs in Hingham, Massachusetts auf. Sie war als herkömmliche Reitlehrerin tätig, bevor sie 1947 den Bachelor of Science im Fach Agrarwirtschaft an der Cornell University erhielt. Sie arbeitete bis zu ihrer Rente im Jahr 1975 für die Holstein Association USA, einen Rinderzuchtverband.

Leistungen
Swift begründete die Reitweise Centered Riding. Nach der frühen Diagnose einer Skoliose erhielt sie schon im Kindesalter Unterricht, um ihr Körpergefühl zu schulen, und trainierte nach der Alexander-Technik. Ihre so erworbenen Kenntnisse übertrug sie auf das Reiten und entwickelte das Centered Riding. Swifts Methode soll die Balance des Reiters verbessern und sein Bewusstsein schärfen. Um das zu erreichen, werden mentale Bilder benutzt.  Die Methode des Centered Riding besteht aus 4 Basics: den sanften Augen, der Atmung, der Balance und dem Zentrieren. Swift ist die Begründerin der Organisation Centered Riding Inc.

Ehrungen
1997 erhielt Sally Swift den Lifetime Achievment Award des American Riding Instructor Certification program. Zudem erhielt sie 2006 einen Platz in der United States Dressage Foundation's Hall of Fame. 2008 gewann Sally Swift den Equine Industry Vision Award von Pfizer Animal Health und American Horse Publications. Im Jahr 2010 wurde sie posthum mit dem The Richard E. McDevitt Award of Merit der United States Equestrian Federation geehrt.

Werke
 Centered Riding. New York: St. Martens/Marek, 1985.  ISBN 0-312-12734-0.
 Centered Riding 2: further exploration North Pomfret, Vt.: Trafalgar Square Pub, 2002. ISBN 1-570-76226-0.

Weblinks

 Offizielle Centered Riding Homepage , abgerufen am 13. Februar 2012

Einzelnachweise

Trainer im Pferdesport
Sachbuchautor
US-Amerikaner
Geboren 1913
Gestorben 2009
Frau

Sally Swift


An Aristida stocksii in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni Joseph Dalton Hooker, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Karel Domin. An Aristida stocksii in nahilalakip ha genus nga Aristida, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Aristida

Aristida stocksii


Dennis Frank Wise (born 16 December 1966) is an English former professional football player and manager who played as a central midfielder. He is the president of Serie B side Como 1907. He is best known for having spent the majority of his career at Chelsea, from 1990 to 2001.

Beginning his career at Wimbledon, Wise came to prominence as a member of the "Crazy Gang", and in 1988, was part of the team that won the FA Cup in an upset victory over Liverpool. In 1990, he joined Chelsea, becoming captain three years later under the stewardship of Glenn Hoddle. During his time at Stamford Bridge, Wise won two FA Cups, a League Cup and a UEFA Cup Winners' Cup, and is the club's second most successful captain, behind John Terry. Wise was a popular figure amongst the Chelsea support, and was named the club's Player of the Year on two occasions. In June 2001, he was sold to Leicester City.

Internationally, Wise was in and out of the squad for the England national football team, with the majority of his appearances coming in 2000, when Kevin Keegan was manager. He was named in the UEFA Euro 2000 squad, playing in all three of England's group games. His only goal for the national side was on his debut on 1 May 1991, against Turkey.

In the latter years of his playing career, Wise gradually became involved in the managerial aspects of the game, starting at Millwall, where he took on the role of player-manager, taking them to the FA Cup Final and European football for the first time ever. He was briefly caretaker manager at Southampton, following the departure of Harry Redknapp, before he took over the reins at Swindon Town on a permanent basis. In October 2006, he was appointed manager of the then-Championship side Leeds United, who found themselves in the relegation zone. Although they were ultimately relegated, Wise reshaped his side in the close season and Leeds made an excellent start to their first season in the third tier of English football.

In a surprise career move, despite their strong position and likelihood of promotion, Wise left Leeds in January 2008 to join the newly reshaped management team at Newcastle United in an executive role, tasked with travelling around Europe and further afield identifying young players and developing the academy. Wise left Newcastle on 1 April 2009. Following the situation that led to his departure, Wise admitted that "it has all had a damaging effect on my career". He has since worked as a pundit for Sky Sports. In 2017, Wise appeared on the seventeenth season of I'm a Celebrity...Get Me Out of Here!.

Playing career

Wimbledon
Wise started his career as an apprentice with Southampton, but was left without a club after he fell out with manager Lawrie McMenemy. He moved to Wimbledon on 28 March 1985 at the age of 18 on a free transfer and made his debut under manager Dave Bassett. During the autumn of 1985, Wise was loaned to Swedish non-league club Grebbestads IF. He returned to Plough Lane following his loan spell and helped the club gain promotion to the Football League First Division in 1986. In his first season in the First Division, Wise scored four goals in 27 starts as the club defied the critics and finished the season in sixth place.

He was a member of the infamous Wimbledon "Crazy Gang" that reached the 1988 FA Cup Final. On 12 March 1988, he provided the free-kick from which Brian Gayle headed in the clinching goal against Watford to secure passage to the semi-finals of the FA Cup. In Wimbledon's semi-final match against Luton Town on 9 April, he scored the winner as they reached the final with a 2–1 victory. In the final on 14 May, he played an influential role in defeating heavy favourites Liverpool at Wembley, containing winger John Barnes and supplying the cross from a free kick from which Lawrie Sanchez headed home the winning goal. Wimbledon were unable to compete in the 1988–89 European Cup Winners' Cup, due to the ongoing ban on English teams from European competitions, following the actions of a group of Liverpool supporters in the 1985 European Cup Final Heysel disaster.

Chelsea
Wise signed for Chelsea on 3 July 1990 for a then-club record fee of £1.6 million. In his first season with the club, he scored 13 goals in 44 matches as Chelsea finished in 11th place. Wise's former Wimbledon teammate Vinnie Jones joined Chelsea prior to the 1991–92 season, and the intimidating presence of his fellow Londoner in the middle of the park seemed to help him rediscover his best form. Wise was Chelsea's top scorer for the season with 14 goals from midfield, with perhaps his best performance coming in a 2–1 victory away to Liverpool on 1 February 1992; Chelsea's first league win at Anfield since 1935.

Following the departure of captain Andy Townsend in 1993, and the arrival of Glenn Hoddle as manager, Wise's growing stature within the side was recognised, with Hoddle installing him as captain. Though league form was disappointing throughout the 1993–94 season, with the Blues finishing 14th, Wise led Chelsea to their first FA Cup Final in 24 years, though he couldn't prevent the Blues crashing to a 4–0 defeat to Manchester United.

In the second league match of the 1994–95 season, Wise scored his first goal, netting a penalty as the Blues came from 0–2 down to defeat Leeds United 3–2 on 27 August 1994. Wise's ill-discipline began to show at the beginning of the 1994–95 season, picking up a red card for swearing in a 2–4 loss to Newcastle United on 10 September. He scored his first goal in Europe five days later, capping off an impressive Chelsea performance as the Blues defeated Viktoria Žižkov 4–2 in the first round of the Cup Winners' Cup. Worse was to follow off the pitch as Wise was sentenced to a three-month prison term in March 1995 for assaulting a London taxi-driver and was ordered to pay £965 compensation to him for damage to the cab, £169 for damage to his spectacles and £100 for the shock and distress. The prison sentence was later overturned on appeal. Nonetheless he was briefly stripped of the Chelsea captaincy by Hoddle over the affair, and a long term thigh injury capped a miserable season for the midfielder.

Wise captained the Chelsea team that defeated Middlesbrough 2–0 in the 1997 FA Cup Final, only the club's second FA Cup triumph and Wise's first trophy as Chelsea captain. Chelsea's success would continue in the 1997–98 season as Wise first led Chelsea to victory in the League Cup, another 2–0 win against Middlesbrough, the midfielder's cross for Frank Sinclair's opener capping a superb display. Wise also made a decisive contribution in the Cup Winners' Cup final, a dinked pass over the Stuttgart defence setting up Gianfranco Zola to score the winner, moments after coming on as a substitute.

Wise then captained Chelsea to victory over Real Madrid in the 1998 UEFA Super Cup, a late Gus Poyet strike securing a 1–0 victory in Monaco. His disciplinary issues were so severe during the 1998–99 season, that Wise missed no fewer than 15 matches in all competitions. He received three red cards in addition to being charged with biting the arm of Real Mallorca defender Elena Marcelino in the second half of their Cup Winners' Cup semi-final first-leg 1–1 draw at Stamford Bridge, though he was later cleared by UEFA. In the Premier League, he led Chelsea to their highest ever final position at the time, third, thereby securing a place in the Champions League for the first time in the club's history, losing only three leagues games along the way, a feat bettered by only three English champions in the 20th century.

In Chelsea's first ever Champions League match, a third-qualifying round match against Latvian side Skonto FC, Wise captained the side to a 3–0 victory, and 0–0 draw in the second leg meant that Chelsea had qualified for the group stage of the Champions League at the first time of asking. On 20 October 1999, he came on as a second-half substitute and scored Chelsea's fourth goal as they defeated Galatasaray 5–0 in Istanbul in their fourth Champions League group match. He scored a memorable Champions League equaliser in the San Siro against A.C. Milan a week later to secure top spot in the group. In February 2000 his disciplinary problems resurfaced as he was charged with misconduct by the FA following an alleged confrontation with Kenny Cunningham in the tunnel after the 3–1 victory over former club Wimbledon at Stamford Bridge, and was later fined £7,500. Wise captained Chelsea to their second FA Cup win in three years, being awarded the Man of the Match honour as the Blues defeated Aston Villa 1–0 courtesy of a Roberto Di Matteo goal on 20 May 2000. Wise's last major trophy as captain of Chelsea would come in the 2000 FA Charity Shield on 13 August, as goals from Jimmy Floyd Hasselbaink and Mario Melchiot secured a 2–0 win over reigning league champions Manchester United.

With new manager Claudio Ranieri seeking to lower the average age of the Chelsea squad, he was sold to Leicester City on 25 June 2001 for £1.6 million. His time at Stamford Bridge would span 11 years, from 1990 to 2001 and when he finally left Chelsea, the combative midfielder finished with the fourth most appearances in the club's history, featuring 445 times and scoring 76 goals.

Leicester City
Wise's time at Leicester was less successful and marred by controversy. He made just 17 league appearances, scoring once against Liverpool, and was sent home from a pre-season tour of Finland and suspended by the club on 20 July 2002 after breaking the nose and jaw of teammate Callum Davidson in an argument.

Wise was sacked by the club for serious misconduct on 2 August, after which Leicester went into administration. Surprised by the dismissal, he contacted the Professional Footballers' Association and appealed against the decision. The Football League Disciplinary Commission later ruled that Wise had been harshly treated by Leicester and ordered that he be reinstated and given the maximum punishment of two weeks' wages (about £70,000). The tribunal's order led the club to launch an appeal against the decision, which they won on 18 September.

Millwall
Wise then signed for Millwall on 24 September 2002 and became player-manager in 2003. Millwall were the first team from outside the top flight to reach the FA Cup final since Sunderland in 1992 when Wise led them to their first ever FA Cup Final in 2004. The First Division side lost to Manchester United 3–0. Despite losing, Millwall qualified for a place in the UEFA Cup for the first time in their history, as United had already qualified for the Champions League. They were knocked out in the first round by Hungarian champions Ferencváros. He resigned at the end of the 2004–05 season. Wise decided to leave as a new regime entered the club.

Southampton
Wise returned to Southampton on a free transfer on 27 June 2005 and made 12 appearances for the club. With the resignation of Harry Redknapp, he was briefly joint-caretaker manager of the club with Dave Bassett. However, he left St Mary's on 26 December, when George Burley was appointed as the new manager. He scored once in the league for Southampton, in a 2–2 draw with Ipswich Town.

Coventry City
It was not long before Wise was playing again, as he signed a six-month deal with Coventry City on 19 January 2006. He joined up once again with Micky Adams, who had been his manager whilst he was at Leicester. He made an emphatic start, beginning his spell with Coventry by scoring a goal in each of his first three games with the club, including a spectacular overhead kick from the edge of the penalty area against Hull City. On 9 May, out-of-contract Wise was offered a new one-year contract at the Ricoh Arena but decided it was time to hang up the boots and go back into management. He finished his Coventry career having scored six goals in thirteen appearances.

International career
Wise made his England debut on 1 May 1991 and scored the game's only goal as England defeated Turkey in a Euro 92 qualifying match at the İzmir Atatürk Stadium. Following a good season, Wise was expected to be included in the final squad for the 1996 European Championships held in England but just missed out on a place in Terry Venables' squad. Despite leading Chelsea to victories in the 1998 Football League Cup Final and the 1998 UEFA Cup Winners' Cup Final, Wise was passed over by former Chelsea manager Glenn Hoddle for a place in the England squad at the 1998 FIFA World Cup.

He earned a recall to the England team in 1999, after four years away from the national setup, playing in the match against Belgium. He followed this up with an impressive performance against Argentina on 23 February 2000, as the sides drew 0–0 at Wembley.

He featured in three of the four friendly matches for England in the build-up to the Euro 2000 tournament in the Netherlands and Belgium and was subsequently included in the final squad by manager Kevin Keegan. He came on as a second-half substitute for Steve McManaman in England's first match on 12 June 2000, his first competitive international in almost nine years, but England threw away a 2–0 lead and were defeated 2–3 by Portugal. He started England's next match against Germany and was praised for his part in the 1–0 win, England's first over Germany in a major tournament since the final of the 1966 World Cup. He started England's final group game against Romania as well, but was replaced by Nick Barmby at half-time as the Three Lions fell 2–3 to a late Ionel Ganea penalty kick and were eliminated.

Following Euro 2000, Wise played the full ninety minutes against winners France at the Stade de France in Paris on 2 September as the sides drew 1–1. His final cap for England came in a 0–0 World Cup qualifying match against Finland on 11 October 2000.

Managerial career

Swindon Town
On 22 May 2006, Wise was appointed Swindon Town player-manager on a three-year contract, with ex-Chelsea teammate Gustavo Poyet as his assistant. He made an excellent start to the season by winning six out of seven games and topping the League Two table with 18 points after a 2–0 away win against Chester City on 1 September. As a result of this tremendous start, Wise was awarded the Manager of the Month award.

On 24 October, Wise left Swindon to join Leeds United, leaving the club third in the league, with thirty-one points from fifteen games.

Leeds United
On 20 September 2006, Wise was linked with the vacant Leeds United managerial post, following the sacking of Kevin Blackwell. On 21 October, Swindon gave Wise, and his assistant Gus Poyet, permission to speak to Leeds, following their request. However, talks broke down between the clubs when they were unable to agree a suitable financial package and on 23 October, Swindon withdrew permission for Leeds to talk with, or seek to appoint, Wise and Poyet, stating that "Dennis and Gus remain valued members of Swindon Town FC as both players and part of the management team". In a bid to keep hold of the pair, the club offered them both significantly improved terms. Later that day, Swindon confirmed that they had reached a suitable financial settlement package with Leeds for the services of Dennis Wise and Gus Poyet and that they looked set to join. Following the successful negotiation of acceptable compensation in line with the expectations of Swindon Town, on 24 October, the boards of both clubs officially confirmed that Dennis Wise, Gus Poyet and Andrew Beasley had joined Leeds United as manager, assistant manager and goalkeeping coach respectively.

On the evening of his arrival, Wise watched from the stands at Elland Road as he saw his new side crash to a 3–1 defeat in the League Cup against fellow Championship side Southend United. He received a standing ovation from fans and in a press conference unveiling him to the media, he said that he believed that it did not matter that he formerly played for Chelsea. In the interview he stated that his aim was to bring Leeds back into the Premiership. Wise took over with the club second from bottom of the Championship and in a difficult financial position.

Wise's first game in charge came four days later, ironically against Southend at Elland Road again, though this time it was a league fixture and Leeds won the game 2–0. However, they continued to struggle for the remainder of the season under Wise and relegation was confirmed on 4 May 2007 with only one game remaining, when the Football League gave the club a 10-point penalty for going into administration. Leeds finished bottom of the league and they were relegated to League One for the first time in their history. Nonetheless, chairman Ken Bates retained Wise for the 2007–08 season.

On 4 August, Leeds were granted their golden share, but they were given another penalty, this time 15 points, after administrators KPMG refused to resurrect the CVA for the 'old' Leeds United company. Despite this, they made an excellent start, winning their first 7 league games and Wise was named as manager of the month for both August and September. However, on 29 October 2007, Poyet left Leeds to become Juande Ramos's assistant at Tottenham. Three days later, Wise's ex-manager at Wimbledon, Dave Bassett, became his number two. The partnership did not start well and Leeds finally lost their unbeaten record, losing 3–1 to Carlisle United at Brunton Park on 3 November.

Leeds briefly topped the table on Boxing Day, after drawing 1–1 in an early kick-off against Hartlepool United at the Victoria Ground and they went into 2008, third in the league. Wise left the club on 28 January 2008 in a surprise move to take up a role at Newcastle United, his last game in charge being a 1–1 draw against Luton Town at Kenilworth Road on 26 January.

Executive roles

Newcastle United
On 29 January 2008, Newcastle United announced that Wise would be joining the club as Executive Director (Football), an advisor to the board on footballing matters, reporting directly to the club chairman Chris Mort. Although speculated to be in the role of Director of Football or General Manager, the job is thought to be more restricted, involving transfers, scouting and youth development, alongside simultaneous appointment of Tony Jimenez as Vice-President (Player Recruitment) and Jeff Vetere as Technical Co-ordinator, following the earlier shock return of first team manager Kevin Keegan. Keegan had previously expressed disquiet with the concept of a Director of Football, both in commenting about the previous Newcastle manager Sam Allardyce, and latterly the proposition of Newcastle owner Mike Ashley appointing one during his tenure at the club.

Wise's role, as stated by Ashley, was to be a '"football-related" executive director'. In a February 2008 interview, Mort revealed that Newcastle had "heard on the grapevine" that Wise was considering a "move upstairs". Wise was selected as his relative youth and being a "bundle of energy" suited the new role that would involve "travelling around Europe and further afield". Wise, with Vetere, was tasked with helping identify young players for approval by first team manager Kevin Keegan. Wise's role would also entail him helping develop the academy.

The departure of Keegan from the club, on 4 September, saw Wise, Jimenez (who left the club on 9 October) and club owner Ashley come under mounting pressure from the club's supporters to quit. Wise left Newcastle on 1 April 2009.

Como 1907
On 9 May 2019, the Northern Italian team Como 1907 entrusted him with the role of technical consultant on behalf of SENT Entertainment, the consortium that had taken over the Larian company a few months earlier. In February 2021 he rose to the role of sole administrator, replacing Michael Gandler.

Bibliography
Wise published his autobiography, Dennis Wise: The Autobiography, in 1999.

Career statistics

Club

Notes

International
Score and result list England's goal tally first, score column indicates score after Wise goal.

Managerial statistics

Include all League, Cup & European first team fixtures.

Honours

Player
Wimbledon
FA Cup: 1987–88

Chelsea
FA Cup: 1996–97, 1999–2000
Football League Cup: 1997–98
FA Charity Shield: 2000
UEFA Cup Winners' Cup: 1997–98
UEFA Super Cup: 1998

Millwall
FA Cup runner-up: 2003–04 (as player-manager)

Individual
Chelsea Player of the Year: 1997–98, 1999–2000
Alan Hardaker Trophy: 1998

Manager
Individual
Football League One Manager of the Month: August 2007, September 2007
Football League Two Manager of the Month: August 2006

References

External links
 Chelsea Profile

 Full Managerial Stats for Leeds United from WAFLL

English men's footballers
England men's international footballers
England men's B international footballers
England men's under-21 international footballers
Southampton F.C. players
Wimbledon F.C. players
Chelsea F.C. players
Leicester City F.C. players
Millwall F.C. players
UEFA Euro 2000 players
English football managers
Millwall F.C. managers
Swindon Town F.C. managers
Leeds United F.C. managers
Coventry City F.C. players
Swindon Town F.C. players
Premier League players
1966 births
Living people
Footballers from Kensington
Newcastle United F.C. directors and chairmen
People educated at Phoenix High School, London
Men's association football midfielders
Southampton F.C. managers
Men's association football player-managers
Sportspeople convicted of crimes
English people convicted of assault
English autobiographers

Dennis Wise


Vaterpolo klub "Podstrana" (VK Podstrana; Podstrana) je muški vaterpolski klub iz Podstrane, Splitsko-dalmatinska županija.
Sjedište kluba je na adresi Mile Gojsalića 26, Podstrana.

O klubu
VK "Podstrana" je osnovan 2016. godine, te se natječe u 3. HVL - skupina Split, te na raznim amaterskim turnirima.

Uspjesi

Pregled plasmana

Poznati igrači

Poznati treneri

Unutrašnje poveznice
 Podstrana

Vanjske poveznice
 VK Podstrana, facebook stranica
 hvs.hr, Podstrana

Izvori

 podstrana-portal.com, Vaterpolo klub "Podstrana" na prvoj službenoj utakmici protiv "Igrana" u kojoj su domaćini pobijedili 11-7., objavljeno 20. srpnja 2016., pristupljeno 8. studenog 2018.
 dalmatinskiportal.hr, Vaterpolo klub Podstrana poziva na trening dječake rođene 2005. godine i mlađe, objavljeno 12. kolovoza 2016., pristupljeno 8. studenog 2018.
 hvs.hr, Registar članova , objavljeno 30. listopada 2018., preuzeto 8. studenog 2018.
 bisnode.hr, VATERPOLO KLUB PODSTRANA
 poslovna.hr, VATERPOLO KLUB PODSTRANA

Podstrana
Podstrana

VK Podstrana


Morten Hee Andersen (22. maj 1991 i Roskilde) er en dansk skuespiller.
Han er bedst kendt for sine roller i bl.a. tv-serierne Sygeplejerskolen og Carmen Curlers og i filmen ''Margrethe den 1.

Filmografi

Film

TV-serie

Eksterne henvisninger

Skuespillere fra Danmark
Personer fra Roskilde

Morten Hee Andersen


قائمة بطولات دورة رولان غاروس الدولية لعام 1965 (المعروفة الآن بدورة رولان غاروس) :

الكبار

فردي رجال

 Fred Stolle هزم  Tony Roche, النتيجة: 3-6 6-0 6-2 6-3

فردي سيدات

 Lesley Turner هزمت  مارغريت سميث كورت, النتيجة: 6-3 6-4

مراجع

باريس في 1965
أحداث مايو 1965 الرياضية
أحداث مايو 1965 الرياضية في أوروبا
دورات رولان غاروس
دورات رولان غاروس حسب السنة
رياضة فرنسية في 1965
كرة المضرب في 1965
كرة مضرب فرنسية في 1965

البطولات الفرنسية 1965 (كرة مضرب)


සෙලියුකස් සමග ගැටුම් හා මිත්රM වීම් (කි පූ 305)

සෙලියුකස් i නිකාටර්ගේ රිදි කාසිය, මෙහු චන්ද්රt ගුප්ත මෞර්යය සමග සටන් වැදුනු අතර පසුව ඔහු සමග මිත්ර  වන ලදී.

ඇලෙක්සැන්ඩර් අධිරාජ්ය යාගේ පෙර පැවති අධිරාජ්යකයේ ආසියානු කොටසේ මෙසිඩෝනියානු මාණ්ඩලිකයා වු සෙලියුකස් I නිකාටර් විසින් බක්ට්රිහයා හා ඉන්දුස් වැනි ඉතා ඈත පිහිටි නැගෙනහිර දිග භූමි ප්රසදේශ ආක්රිමණය කළ ඔහුගේ පාලනය යටතට ගන්නා ලදී. (ඇපියන්, රෝමයේ ඉතිහාසය, සිරියානු යුද්ධ 55) කි පූ305 හි ඔහු චන්ද්රග ගුප්ත සමග ගිවිසුමකට එළඹෙන ලදී.

"අවිආයුධ වලින් බලසම්පන්න හා කවුන්සිලයෙන් අනුනයිනි වු ඔහු මෙස පොතමියා, ආමේනියා, සෙලියුසිඩ් කැපඩොස්යා, පර්සිස්, පාතියා, බක්රියා, අරාබිය, ටපවුරියා, සොද්දියා, අරචෝසියා, හිල්කානියා හා හින්දුස් ගඟ වැනි ඈත පිහිටි අශෝක අදිරාජ්යුයා විසින් යටත් කර ගෙන සිටි අනෙක් ප්රයදේශද අයත් කරගන්නා ලදී. එම නිසා ඔහුගේ සීමා අලෙක්සැන්ඩ්රස අධිරාජ්යදයාගෙන් පසු වඩාත් විශිෂ්ඨතම ඒවා විය. ප්රිලගියා සිට ඉන්දුස් දක්වා වු සියළු ප්රඩදේශ සෙලිකස්ට අයත් විය." ඇපියන්, රෝමයේ ඉතිහාසය සිරියානු යුද්ධ 555

ගැටුමකට කිසිදු හේතුවක් නොතිබුණත් ඔහු විසින් යම් භූමියක් අත්පත් කර ගැනීම‍ට අසමත් වු විට ඉන්දියානු අධිරාජ්ය යන්ට එරෙහිව දුබලව කටයුතු කළ බව පැහැදිලි ඇති අතර ඔහුගේ වු භූමි ප්රිදේශද භාර දීමට සිදු විය. කෙසේ නමුත් කි පූ305  හිදි සෙලිකස් හා චන්ද්ර5ගුප්ත ගිවිසුමකට එළඹෙන ලද අතර ස්ට්රේබූට අනුව සෙලිකස් විසින් දකුණු දිග ඇප්ගනිස්ථානය හා පර්සියාවේ කොටස් ඇතුළත්ව භූමි ප්රභදේශ ගණනාවක් චන්ද්ර් ගුප්තට පවරා දෙන ලදී.

ඊට ප්රඇතිචාර ලෙස සෙලිකස්ට කි පූ301 හි ඉප්සස් ගැටුමේ දී තිරණාත්මක භූමිකාවක් රඟ දැක්විය හැකිය. යුධ අලින් 500 දෙනෙකු හා යුධමය වත්කම් හිමිය.

http://en.wikipedia.org/wiki/Maurya_Empire#Conflict_and_alliance_with_Seleucus_.28305_BCE.29


Selah (, también transcrito como  selah) es una palabra que se usa frecuentemente en la Biblia hebrea, a menudo en los Salmos, y es un concepto difícil de traducir. Es probable que sea un signo litúrgico-musical o una instrucción en la lectura del texto, algo así como "deténgase y escuche". "Sela" también se puede utilizar para indicar que se hará un interludio musical en ese momento en el Salmos.  La Biblia de las Américas establece Selah como "pausar y pensar en eso".

Los Salmos fueron cantados con acompañamiento de instrumentos musicales y hay referencias a esto en muchos capítulos. Treinta y uno de los treinta y nueve salmos con la leyenda "Para el maestro del coro" incluyen la palabra "Sela". Sela señala una pausa en la canción y, como tal, tiene una finalidad similar a Amén, ya que hace hincapié en la importancia del pasaje anterior. Por otra parte, Sela puede significar "para siempre", como lo hace en algunos lugares en la liturgia (en particular, la segunda a la última bendición de la Amidá). Otra interpretación sostiene que Sela proviene de la raíz hebrea primaria sala () que significa "pesar", y por ende a la medida (peso). Además, "Sela" es el nombre de una ciudad de la época de David y Salomón.

Etimología

Su etimología y significado exacto se desconoce. Esta palabra aparece setenta y un veces en treinta y nueve de los Salmos, y tres veces en Habacuc 3. Se encuentra al final de los Salmos 3, 24 y 46, y en la mayoría de otros casos en el final de un verso, con excepción de los Salmos 55:19, 57:3, y Hab. 3:3, 9, 13.

El significado de este término, aparentemente, no es conocido ni siquiera por los antiguos comentaristas bíblicos. Esto se puede ver por la variedad de interpretaciones dadas a la misma. La Septuaginta, Símaco y Teodoción traducen διάψαλμα (diapsalma, o "fuera del salmo") - una palabra enigmática en griego, como "Sela" en hebreo. La Hexapla simplemente transcribe σελ. Aquila, Jerome y el Targum lo traducen como "siempre". De acuerdo con Hipólito (De Lagarde, "novas Psalterii Græci muestras Editionis" 10), el término griego διάψαλμα significó un cambio en el ritmo o la melodía en los lugares marcados por la palabra, o un cambio en el pensamiento y el tema. En contra de esta explicación Baethgen ("Psalmen", p. 15, 1 ª ed. Göttingen, 1892) señala que Sela también ocurre en el final de algunos salmos.

Una interpretación alternativa es que "Sela", deriva la raíz primaria hebreo [sala], que significa "pesar", y por implicación a medida (peso). Esto es fácilmente comprensible ya que en la historia bíblica, dinero, comida y otros objetos de valor eran "pesados" en la horca o suspendidas en un tipo de balanza (el equivalente de nuestra escala de medición) para determinar su valor. Esto implica un posible significado es una instrucción para medir cuidadosamente y reflexionar sobre las últimas declaraciones en el mundo.

Las ideas modernas

EW Bullinger cree que "Sela" es una conjunción que une dos versos (o pensamientos, o Salmos) juntos, ya sea en cambio, una explicación más detallada, o para marcar una relación de causa y efecto.

Otro significado que se propone asigna a la raíz, como un imperativo que no debería haber sido vocalizado correctamente, "sollah" (Ewald, "Kritische Grammatik der Hebräischen Sprache," p. 554; König, "Historisch-Kritisches Lehrgebäude der Hebräischen Sprache, "ii., Parte i., P. 539). El significado de este imperativo se da como "Levantar", equivalente a "fuerte" o "fortissimo", una dirección a los músicos acompañantes para irrumpir en el lugar marcado con estrépito de platillos y estruendo de trompetas, la orquesta tocando un interludio mientras las voces de los cantantes eran silenciadas. El efecto, en lo que respecta al cantante, el propósito era marcar una pausa. Este significado, también, se ha interpretado en la expresión o signo, considerándose selah una variante de "shelah" (= "pausa"). [Cita requerida] Pero como el intercambio de shin (ש) y samek (ס) no es habitual en el hebreo bíblico, y como significado de "pausa" no se considera aplicable en medio de un versículo, o cuando una pausa interrumpiría la secuencia del pensamiento, esta proposición ha recibido poca aceptación. Aunque no hay casos oficiales de pruebas para apoyar esta afirmación, se rechazó en varias ciudades de Oriente Medio, que la palabra "Selah" tenga su origen en el arameo sirio como una palabra reservada para la oración como un elogio que se utiliza exclusivamente para alabar a Dios y es la forma más elevada del hombre, la alabanza es capaz de dar. Además, esta palabra también significa oración en árabe moderno.

Salmos
Judaísmo
Palabras y frases en hebreo

Sela


Google Glass ist der Markenname eines am Kopf getragenen Miniaturcomputers des US-amerikanischen Unternehmens Google LLC. Das Produkt wird der Klasse der Wearables (Wearable Computing) zugeordnet. Auszeichnend für dieses Gerät ist das optische Display, das in der Peripherie des Sichtfeldes auf einem Brillenrahmen montiert ist und daher auch als Peripheral Head-Mounted Display (PHMD) bezeichnet wird. Entgegen der Populärliteratur handelt es sich hierbei genau genommen nicht um ein Head-up-Display (HUD), wenn man dessen ursprünglicher Definition der NASA folgt, da (1) die Wahrnehmung der Informationen unabhängig von der Kopfposition ist und (2) Informationen auch nur über den Umweg der Kamerawiedergabe augmentiert werden können. Im medientheoretischen Zusammenhang gehört die Technik zur nicht-immersiven erweiterten Realität ().

Neben der Anzeige von Informationen auf dem Display können Informationen auch mit dem aufgenommenen Bild der internen Digitalkamera kombiniert werden. Dazu können Daten aus dem Internet bezogen und versendet werden. Während Google Glass für manche IT-Experten einen technischen Meilenstein darstellt, erkennen Datenschützer darin Gefährdungen für die Privatsphäre beobachteter Personen. Die Brille könnte unauffällig die Umgebung des Trägers ausspähen und Aufzeichnungen aller Nutzer auf Google-Server übertragen.

Entwicklung
Google Glass ist ein aus dem Forschungsprojekt Google Project Glass hervorgegangenes Produkt, das in der Google-X-Sparte des Unternehmens unter Sergey Brin entwickelt wurde. Es wechselte im Jahr 2019 von der Alphabet-Holding in die AR/VR-Abteilung von Google.

Der Name Glass bezieht sich auf das Glasprisma, das die Informationen in das Sichtfeld des Benutzers einblendet. Im englischen Sprachraum wird Glass manchmal fälschlich als Glasses (Brille) bezeichnet. Google-Chef Larry Page erklärt den Singular Glass so:

Auch der deutsche Begriff "Datenbrille" ist irreführend. Zwar wurden Prototypen mit einem Brillenrahmen verschraubt, doch kann das Gerät auch auf Korrektions-, Sonnen- oder Sportbrillen befestigt werden. Damit wird das Sichtfeld des einen Auges nur zu einem kleinen Teil abgedeckt.

Google beantragte auch ein Patent für eine Kontaktlinsen-Kamera – als Alternative zur bisherigen Bauform.

Marktstart
Ab Mitte April 2014 waren in den USA einige Tausend Google Glass-Geräte als Testversion zu bestellen, auch um soziale Aspekte für Träger und Umwelt beurteilen zu können.

Im Januar 2015 stellte Google den Verkauf vorerst ein. Die im Jahr 2019 angebotene Glass Enterprise Edition 2 wurde bis 2023 für ca. 1100 US-Dollar angeboten.
Hierbei wurde die Akku-Laufzeit deutlich erhöht und ein USB-C Port zum schnellen Aufladen integriert.

Technik

Google Glass ist ein winziger tragbarer Computer (Masse: 46 Gramm) mit
 Display mit 640 × 360 Pixel Auflösung (auch für Bewegtbilder)
 5-V- und 1,5-A-Akku mit 820mAh Beladung mit USB Type-C, USB 2.0 480Mbps
 Qualcomm Quad Core, 1,7GHz und 3 GB Arbeitsspeicher (RAM) und 32 GB eMMC SSD-Speicher
 Mikrofon
 Sensoren: GPS, GLONASS, Licht, 3-Achsen-Gyroskop, 3-Achsen-Beschleunigungssensor, Blinzel-Sensor, Barometer, Gesichtserkennungs-Sensor, Erkennung ob das Display offen ist
 Antennen für Bluetooth LE und HID sowie WLAN Dualband 2,4 / 5 GHz 802.11a/b/g/n/ac
 Kamera mit 8 Megapixel und 720p, die während der Aufnahme eine rote LED leuchten lässt
 Lautsprecher ohne einst vorgesehene Knochenleitung
 Betriebssystem Android Oreo

Das Bild wird von einem LCoS-Microdisplay erzeugt und über ein – für Glass namensgebendes – Glasprisma in das Blickfeld projiziert.

Die Google-Glass-Programmierschnittstelle "Mirror-API", ist bislang teilweise veröffentlicht. Glass nutzt eine Representational State Transfer (REST) basierende Schnittstelle.
Dabei werden Texte, Bilder oder HTML-Ausschnitte ("") in einem JSON-Dokument übertragen. Die Authentifizierung erfolgt mit OAuth 2.0.

Bedienung und Funktionen
Das Gerät schaltet sich durch eine leichte Kopfbewegung nach oben ein. Eine Berührung des Touchpads oder die Worte "OK, glass" mit einem weiterführenden Kommando dienen der Funktionsauswahl. Zudem werden kontextabhängige Informationen von Google Now automatisch angezeigt.

Drittanbieter wie Evernote mit Skitch, Path und The New York Times wollen die Funktionalität von Glass um eigene Anwendungen erweitern. Auch ist es mit der Anwendung (MyGlass) für Smartphones mit dem Google-Betriebssystem Android möglich, Glass-Geräte digital anzusprechen und zu verwalten.

Lasertastatur
Google bekam ein Patent für eine Lasertastatur zu Google Glass vom Patentamt der USA (USPTO) zugesprochen. Hierzu projiziert die Brille über einen Laser eine virtuelle Tastatur auf die Handfläche des Nutzers. Damit kann er Anrufe entgegennehmen oder Nachrichten verfassen. Mit der Brillen-Kamera wird die Position des tippenden Fingers und das eingegebene Zeichen erkannt.

Augensteuerung
Glass-Träger können Fotos per Augenzwinkern schießen – auch mit abgeschaltetem Display.
Über die Software kann man die Datenbrille mit dem Smartphone einrichten und synchronisieren.

Gesichtserkennung
Die Gesichtserkennung sollte nach Konzernangaben ausgeschlossen werden. Glass soll Menschen anhand ihrer Kleidung mit Hilfe eines Spatiogramms – einer Datei mit Merkmalen wie Mustern, Strukturen und Farben – erkennen.
Erste Anwendungen zur Gesichtserkennung für Google Glass wurde im Mai 2013 angekündigt. Das Unternehmen Facial Network veröffentlichte Anfang 2014 eine Gesichtserkennungs-App, die neben Google Glass auch auf Smartphones laufen soll. Rund 15 Sekunden benötige das Programm, um unter 2,5 Millionen Personen-Bildern die gefilmte Person zu finden. Da Google bislang keine Gesichtserkennungs-Apps zulässt, wird die App zunächst nicht im Google Play Store angeboten.

Marketing
Google Glass wurde im April 2012 in einem Video sowie bei der Entwicklerkonferenz Google I/O am 28. Juni 2012 vorgestellt. Prototypen für Entwickler, die "Explorer Edition", wurden ab dem Februar 2013 zum Preis von 1500 US-Dollar angeboten. US-Entwickler konnten Prototypen bei der Google I/O vorbestellen.
Seit 2019 kostet das Gerät in den USA 999 US-Dollar.

Rezeption

Nutzen
Der ständige Zugriff auf das Internet oder auf Software, während die Hände für andere Zwecke freibleiben, ist in einigen Branchen vorteilhaft, etwa um Wartungsanleitungen in das Sichtfeld einzublenden. So könne die Intralogistik revolutioniert werden. Da Kommissionierer beide Hände frei haben, sei ein schnelleres Kommissionieren möglich. Der interne Computer ist mit 46 Gramm sehr leicht. Scott Huffman, Vizepräsident von Google, erklärte, man wolle die tastaturgestützte Kommunikation der Nutzer auf eine natürlichere Ebene bringen wie bei einem Assistenten.

Entwickler und Designer sahen Google Glass als einen entscheidenden Schritt in ein neues Zeitalter der Computernutzung an, das neuartige Anwendungen anstoßen kann.

Der amerikanische Journalist David Pogue kam nach einem Test des Geräts zu dem Schluss:

Glass kann Polizisten helfen, Verdächtige aus Fahndungslisten per Gesichtserkennung zu erkennen. Weiterhin könne sich jeder freiwillig in einer Gesichtserkennungsdatenbank anmelden, um Zusatzangaben über sich anzubieten.

Das erste mit Google Glass lesbare Buch erschien am 8. Oktober 2014 im Europäischen Universitätsverlag. Das Buch ist als normales Papierbuch lesbar oder – angereichert mit Multimedia-Elementen – mit Google Glass, Kindle und Smartphones und Tablets der Plattformen iOS und Android.

Datenschutz
Das Projekt stieß wegen der enormen Bedeutung Googles am Markt bereits vor Erreichen der Marktreife weltweit auf Kritik. Datenschützer wehren sich gegen die Einführung der Brille, weil sie unauffällig die Umgebung des Trägers ausspähen könne und alle Aufzeichnungen aller Nutzer auf konzerneigene Server übertragen könnte.

Auf Grundlage der Bedenken entstand das Schimpfwort "glasshole" für Google-Glass-Nutzer – abgeleitet von "asshole".

Die Kombination aus den technischen Möglichkeiten des Geräts mit der Marktmacht des Konzerns löst Bedenken aus. Das verdeckte Aufzeichnen von Bildern und Tönen im öffentlichen Raum und deren automatische Übermittlung auf Server des Konzerns verstößt nach Ansicht einiger Experten gegen das Recht auf informationelle Selbstbestimmung. Jeder Träger der Datenbrille übermittelt zudem seinen Standort über GPS und erlaubt so das Erstellen von Bewegungsprofilen.

Google wird nach mehreren Auseinandersetzungen und dem Verschleppen von Information zur konzerneigenen Datenschutzpolitik gegenüber der EU, vermutlichen Falschaussagen zur Datenerfassung bei Street View und den Vorwürfen, gegenüber staatlichen Behörden in den USA gelogen zu haben, von mehreren Seiten nicht mehr als vertrauenswürdig im Umgang mit privaten Daten eingestuft.

So verglich der Journalist Andrew Keen die Auswirkungen von Google Glass mit jenen der Automobil-Einführung und warnte:

So wird befürchtet, dass von Google gesammelte Daten der Anwender und jener, die diese beim Tragen mit der Brille aufnahmen, mit Gesichts- oder Spracherkennungssoftware über unbestimmte Zeit hinweg ausgewertet werden könnten.

Google versuchte, in den am 16. April 2013 vorgelegten API-Vorschriften für externe Software-Entwickler Datenschutzbedenken abzuschwächen, und verbietet diesen Entwicklern das Schalten von Werbung als auch das Weitergeben gesammelter Daten an Dritte, sofern nicht von Google erlaubt.

Verstärkt wurden die Befürchtungen bezüglich einer Auswertung mit Gesichts- und Spracherkennungssoftware, als im Sommer 2013 das Überwachungsprogramm PRISM des Geheimdienstes NSA bekannt wurde. Die Kooperation von Google mit dem Dienst legte die Vermutung nahe, dass sich die NSA Zugriff auf die von Glass aufgezeichneten Daten von Personen verschafft, die keine Staatsangehörigen der USA sind, und sie entsprechend auswertet. Matthew Yglesias schrieb im Magazin Slate zu den möglichen negativen Auswirkungen der Geheimdienstaktivitäten auf den Export von Hightech-Produkten:

Verbote
In der Ukraine und der Russischen Föderation sind der Verkauf und die Benutzung von Google Glass vermutlich verboten, da die Geräte als Spionagetechnologie erfasst werden.

Als eines der ersten Spielkasinos verbot das Caesars Palace in Las Vegas das Tragen der Brille, da man im US-Bundesstaat Nevada keine Computer und Aufnahmegeräte in Casinos verwenden darf.

Vergleichbare Entwicklungen
 Head-Mounted Displays
 Vuzix, Golden-i, Laster Technologies, Recon Instruments und Si14 stellen Geräte mit ähnlicher Funktionalität her.
 Die Oculus Rift ist im Gegensatz zu Glass für virtuelle Realität ausgelegt.
 EyeTap, Prototyp
 Microsoft HoloLens
 Apple Vision Pro

 Kontaktlinsen-Displays
 Forscher wie Professor Babak Parviz der Universität Washington beschäftigen sich mit Kontaktlinsen, die mittels eingebautem Display Informationen direkt vor dem Auge einblenden könnten.

Literatur
 Eric Butow, Robert Stepisnik: Google Glass For Dummies. John Wiley & Sons Inc, 2014, ISBN 978-1-118-82522-8.

Weblinks

 Glass – Technische Spezifikationen
 Gesicherte Patente
 Die dunkle Seite von Google Glass

Einzelnachweise

Augmented-Reality-Headset
Glass
Tragbare Computer
Virtualisierung

Google Glass


බොහෝ කාලයක් මුළුල්ලේ නර්තනය යන්න තම සහකරුවන් සොයා ගැනීමේ මාර්ගයක් ව පැවතිණ . ඉසඩෝරා ඩන්කන් නර්තනය යනු පරම විමුක්තිගත සිරුරේ උපරිම බුද්ධිය යැයි කියා සිටියා ය . නූතන පරීක්ෂණ මගින් නර්තනය හරහා හුවමාරු සන්නිවේදනයේ ප‍්‍රමාණය පිළිබඳ අදහසක් ලැබී ඇත .
නේචර් සඟරාවේ පලවූ නර්තනය බොහෝ තරුණ පිරිමින් ගේ සමමිතිය හෙලි කරයි ලිපියට අනුව ජැමෙයිකානු නර්තනයක් එය රඟන්නා ගේ ලිංගික තේරීම් පිළිබඳ සාධක ඉදිරිපත් කරන අතර ඔහු පිළිබඳ වැදගත් තොරතුරු සන්නිවේදනය කරයි . රට්ගර්ස් හි මහාචාර්ය ලී ක්‍රොන්ක් ට අනුව වඩාත් සමමිතික පුරුෂයන් වඩාත් හොඳ නර්තනයක් ඉදිරිපත් කරන අතර එය කාන්තාවන් ගේ විමසුමට ලක් වෙයි . සමමිතිය ස්ථාවරත්වය වර්ධනය නිරූපණය කරන බැවින් එය නීරෝගි භාවයේ ඉතා වැදගත් මිම්මක් වේ .
ස්වීඩන අධ්‍යයනයකට අනුව බුද්ධි පරීක්ෂණ වලදී වැඩි ලකුනු ලබන්නෝ ද රිද්මය තබාගැනීමේ සමත්කම් දක්වති .  මෙය වාදනය වන සංගීතයකට කරන නර්තනය එම ශිල්පියාගේ බුද්ධිය විදහා පෑමක් බව පෙන්නුම් කරයි .

References
http://en.wikipedia.org/wiki/Dance_and_health#Dance_and_courtship

නර්තනය හා ලාලනත්වය


Kantarma, Kahramanmaraş ilinin Elbistan ilçesine bağlı bir mahalledir. Kantarma Sinemilli alevilerin ocak mahallesidür. Soylarının Horasan'dan geldiği söylenir.

Coğrafya
Kahramanmaraş iline 205 km, Elbistan ilçesine 45 km uzaklıktadır.

Nüfus

Dış bağlantılar
 Kantarma

Elbistan'ın mahalleleri

Kantarma, Elbistan


فيرميلاب  هو مختبر أبحاث وطني يقع قرب شيكاغو بالولايات المتحدة الأمريكية يتبع لوزارة الطاقة الأمريكية وهو خاص بأبحاث فيزياء الجسيمات عالية الطاقة.

يوجد في مختبر فيرميلاب معجل الجسيمات تيفاترون وهو ثاني أكبر معجل جسيمات في العالم، حيث يبلغ محيطه 6.3 كم (بينما أكبر معجل جسيمات في العالم هو مصادم الهدرونات الكبير التابع لوكالة سيرن والذي يبلغ طول محيطه 27 كم).

«مختبر مسرع فيرمي الوطني» (فيرميلاب)، الواقع في الجزء الخارجي من باتافيا، إلينوي، بالقرب من شيكاغو، هو مختبر وطني تابع لوزارة الطاقة الأمريكية متخصص في فيزياء الجسيمات عالية الطاقة. منذ عام 2007، يُدار فيرميلاب من قبل «تحالف أبحاث فيرمي»، وهو مشروع مشترك بين جامعة شيكاغو و«جمعية أبحاث الجامعات» (يو آر إيه). فيرميلاب هو جزء من «خط إلينوي للتكنولوجيا والأبحاث».

قبل تشغيل «مصادم الهدروانت الكبير» (إل إتش سي) في عام 2008 بالقرب من جنيف، سويسرا، كان مسرع الجسيمات «تيفاترون» التابع لفيرميلاب أقوى مسرع للجسيمات في العالم، إذ كان يسرع البروتونات المضادة إلى طاقات تبلغ 500 جيجا إلكترون فولت، وينتج تصادمات بين البروتونات بطاقة تصل إلى 1.6 تيرا إلكترون فولت، وهو أول مسرع يصل إلى طاقة «تيرا إلكترون فولت» واحد. بمحيط 3.9 ميل (6.3 كيلومتر)، كان رابع أكبر مسرع جسيمات في العالم من حيث المحيط. كان أحد أهم إنجازاته هو اكتشاف «الكوارك القمي» عام 1995، الذي أُعلنت عنه فرق البحث باستخدام «مكشاف مصادم فيرميلاب» (سي دس إف) و«مكشاف دي زيرو» الخاصين بتيفاترون. جرى إيقاف تشغيل تيفاترون عام 2011.

بالإضافة إلى دراسة فيزياء التصادمات عالية الطاقة، يستضيف فيرميلاب تجارب أهداف ثابتة وتجارب جسيمات النيوترينو، مثل «ميكروبون» (تجربة المعزز المايكرو للنيوترينو)، و«إن أوه نيو إيه» (تجربة كشف النيوترينو المُنزاح عن المحور لمشروع النيوترينوات في الحاقن الرئيسي إن يو إم آي)، وتجربة «سيكويست». تشمل تجارب النيوترينو المُنجزة تجربة «مينوس» (بحث تذبذب النيوترينو للحاقن الرئيسي) و«مينوس بلس» و«مينيبون» و«سايبون» (تجربة معزز سايبار للنيوترينو). كان مكشاف مينيبون عبارة عن كرة قطرها 40 قدمًا (12 مترًا) تحتوي على 800 طن من الزيت المعدني مبطنة من الداخل بـ 1520 صمام تضخيم ضوئي. كان يُكشف ما يقدر بنحو مليون نيوترينو كل عام. وُضع سايبون مقابل شعاع النيوترينو الخاص بمينيبون لكنه تمتع بقدرات تتبع دقيقة. تستخدم تجربة إن أوه نيو إيه، شعاع مشروع «إن يو إم آي» (النيوترينوات في الحاقن الرئيسي) الخاص بفيرميلاب، الذي استخدمته تجربة مينوس في السابق. يتضمن هذا المشروع إطلاق شعاع مكثف من النيوترينوات لتسافر مسافة 455 ميلًا (732 كيلومتر) عبر الأرض إلى «منجم سودان» و«نهر آش»، في مينيسوتا، موقع كاشف إن إوه نيو إيه البعيد.

في المجال العام، فيرميلاب هو موطن لمشروع استعادة النظام البيئي لسهوب البراري المحلية ويستضيف العديد من الأحداث الثقافية، مثل محاضرات العلوم العامة والندوات والحفلات الموسيقية الكلاسيكية والمعاصرة والرقص الشعبي والمعارض الفنية. الموقع مفتوح من الفجر حتى الغسق للزوار الذين يقدمون هوية صالحة سارية المفعول.

أطلق على أحد الكويكبات اسم «11998 فيرميلاب» تكريمًا للمختبر.

نظرة تاريخية
كانت منطقة وستون، إلينوي، مجتمعًا بجوار باتافيا، قام مجلسها القروي بالتصويت لحلها في عام 1966 لتوفير موقع لبناء فيرميلاب.

تأسس المختبر في عام 1969 باسم «مختبر المسرع الوطني». أُعيد تسميته تكريمًا للفيزيائي «إنريكو فيرمي» في عام 1974. كان الفيزيائي «روبرت راثبون ويلسون» أول مدير للمختبر، الذي أشرف على افتتاحه قبل موعه النهائي وضمن حدود الميزانية. العديد من التماثيل الموجودة في الموقع هي من صنعه وسُمي مبنى المختبر الشاهق على اسمه، الذي أصبح شكله الفريد رمزا لفيرميلاب والذي يعد مركز النشاطات في حرم المختبر.

استقال ويلسون من منصبه في عام 1978 احتجاجًا على نقص تمويل المختبر، تولى الفيزيائي «ليون إم. ليدرمان» المنصب الإداري. تحت إشرافه، استُبدل المسرع الأصلي بمسرع تيفاترون، القادر على إجراء تصادمات بين البروتونات والبروتونات المضادة بطاقة أجمالية تبلغ 1.96 تيرا إلكترون فولت. استقال ليدرمان من منصبه عام 1989 وحافظ على منصبه كمدير فخري. سُمي مركز تعليم العلم في الموقع على شرفه.

في ما يلي أسماء المديرين اللاحقين للمختبر:
 «جون بيبولز»، من 1989 حتى 1996
 «مايكل إس. ويذرل»، من يوليو 1999 حتى يونيو 2005
 «بييرماريا أودون»، من يوليو 2005 حتى يوليو 2013
 «نايجل لوكيير»، من سبتمبر 2013 حتى الوقت الحاضر.

يواصل فيرميلاب المشاركة في عمل مصادم الهدرونات الكبير (إل إتش سي)؛ فهو يمثل موقع المستوى 1 في شبكة الحوسبة العالمية للمصادم.

اقرأ أيضا

 مكشاف مصادم فيرميلاب
 مصادم الهادرونات الكبير
 سينكروترون البروتونات
 مختبر لورانس ليفرمور الوطني

مراجع

التعليم في مقاطعة دوبيج (إلينوي)
التعليم في مقاطعة كين (إلينوي)
المختبرات الوطنية لوزارة الطاقة الأمريكية
إنريكو فيرمي
باتافيا (إلينوي)
تأسيسات سنة 1967 في إلينوي
مبان ومنشآت في مقاطعة دوبيج (إلينوي)
مبان ومنشآت في مقاطعة كين (إلينوي)
مختبرات في الولايات المتحدة
مرافق فيزياء الجسيمات
مراكز أبحاث نووية
مراكز أبحاث وتنمية ممولة اتحاديا
معاهد أبحاث في إلينوي
معاهد فيزيائية
مواقع جذب سياحي في مقاطعة دوبيج (إلينوي)
مواقع جذب سياحي في مقاطعة كين (إلينوي)

فيرميلاب


Det nu er en dansk kortfilm fra 2007, der er instrueret af Martin Winther.

Handling

Eksterne henvisninger

Danske film fra 2007

Kortfilm fra Danmark

Det nu


Moho may refer to:

Birds
 Moho (genus), an extinct genus of birds in the family Mohoidae
 The Hawaiian name of the Hawaiian rail, an extinct species
 The Māori name of the North Island takahe, an extinct species
 A local name for the oriole warbler, Hypergerus atriceps

Computers
 Moho (software), 2D animation software also sold as Anime Studio
 Moho Engine, used in games such as Supreme Commander
 Moho (video game), a 2000 Dreamcast game by Take-Two Interactive

Geology and geography
 Moho discontinuity, the boundary between the Earth's crust and the mantle
 Moho, Puno, a city in Peru
 Moho District, Peru
 Moho Province, Peru
 Moho River, in Guatemala and Belize

Other uses
 Model of Human Occupation, a model of practice in occupational therapy
 Mount Holyoke College, a small, historically-women's liberal arts college in South Hadley, MA, USA
Motorhome, a type of vehicle used for recreational travel.
The fictional planet Moho, from the video game Kerbal Space Program

Moho


NGC 7258 je spiralna galaktika u zviježđu Južnoj ribi.

Izvori

Vanjske poveznice

  Hartmut Frommert: Revidirani Novi opći katalog
  Izvangalaktička baza podataka NASA-e i IPAC-a
  Astronomska baza podataka SIMBAD
   VizieR
 DSS-ova slika NGC 7258
  Auke Slotegraaf: NGC 7258 Deep Sky Observer's Companion
  NGC 7258 DSO-tražilica
  Courtney Seligman: Objekti Novog općeg kataloga: NGC 7250 - 7299

7258

NGC 7258


Et landemode er et årligt møde i et stift, hvor stiftamtmanden, biskoppen og provsterne deltager, og hvor administrative kirkelige sager afgøres. Indtil 1992 var landemodet tillige en gejstlig appelret bestående af biskoppen og stiftamtmanden.

Noter

Folkekirken

Landemode


Antofagasta, Şili'nin 15 idari bölgesinden biridir. II Región ("2. Bölge") olarak da bilinir.

Tarih
Antofagasta'nın tarihi bölge gibi ikiye ayrılır, sahil bölgesi ve And dağları'nda bulunan dağlık yayla veya altiplano. Kolomb öncesi zamanlarda, sahil kıyısında balıkçı-toplayıcı göçebe Chango kızılderili kabileleri yaşıyordu. Changolar hakkında conquistadorlar (Peru ve Meksika'ya keşfe giden onaltıncı yüzyıl fatihleri) ile fazla iletişmde olmamalarından dolayı fazla bilgi bilinmemektedir.

Bölgenin iç kısımlarında Atacama Salar (kurumuş tuz gölü), Loa Nehri havzası ve vadileri ve altiplano çevresindeki vaha çevresi atacaman kültürü tarafından yerleşim alanı olarak kullanılmaktadır, önemli yerleşim San Pedro de Atacama köyüdür.

Atacaman kültürü önemli oranda Tiwanaku kültüründen etkilenmiştir ve daha sonra İnka hakimiyetine girmiştir. Atacamanlar başlıca mısır ve fasulye ekmişlerdir, Amazon havzası ve Pasifik kıyılarına kadar ticareti genişletmiştir. İspanyolların 16. yüzyılda gelmesi kültürlerini yoketmemiştir fakat derinden etkileyerek mestizaje işlemi sonucu değiştirmiştir, bu işlem sonucunda her iki kültür birbirine karışmıştır. İspanyol hakimiyetinde, Atacaman bölgeleri (sadece iç bölgeler), Charcas yönetimine verilmiştir ve özgürlük uğraşı zamanında Simón Bolívar yeni Bolivya Cumhuriyeti olarak, yaşayanların %90-95'i Şili kökenli olmasına rağmen, "Litoral" ismi altında birleştirmiştir (iç kısımlar ve sahiller dahil). Bu karara Şili hükûmeti tarafından muhalefet edilmiştir ve şu zamana kadar anlaşmazlıklara yol açmıştır. Şili bu bölgelerde İspanyol hükümdarlığının Uti possidetisi öne sürerek hak ilan etmektedir, kıyı kesimleri onlara aittir ve Peru'ya doğrudan sınırları vardır. Juan López ve José Santos Ossa gibi Şili'li gezginler zengin nitrat ve guano madenleri keşfetmişlerdir, bu keşiflerin sonucunda Şili kıyılarının kolonizasyonu artmıştır. Her iki ülkenin yerleşimcileri arasındaki gerilim 1879 yılında patlak veren Pasifik Savaşı'na kadar artmıştır. Antofagasta savaş sonunda kalıcı olarak Şili'ye bağlanmıştır.

Şili'liler tarafından kolonileştirme, "Küçük Kuzey" isimli bölgeden (Atacama ve Coquimbo'nun modern bölgeleri, III ve IV bölgeleri) başlayarak daha yeni bölgeler olan Antofagasta and Tarapacá ile devam etmiştir, diğer adı Büyük Kuzey. Avrupa'dan da göçmenler gelmeye başladı (başta Hırvatlar, İspanyollar, Britanyalılar ve Yunanlar), Arap ülkelerinden ek olarak Çin, Peru ve Bolivya'dan. Diğer çeşitli ülkelerden göçler devam ederek Kuzey Şili'nin altiplano bölgesinin modern kültürünü oluşturdu. Şu anki hali, Orta vadiden daha çok And kültürü taşımaktadır.

Bölge 20. yüzyılın başlarında olan Şili'nin birleşme hareketinde önemli bir merkez olmuştur. Bakır madenlerinin nitrat madenlerinin yerine geçmeden önce, bölge nitrat endüstrisine bağımlı durumdaydı. Dünya'daki en büyük ve en zengin iki açık çukur madeni Antofagasta'da bulunmaktadır: La Escondida ve Chuquicamata.

İklim
Çoğunlukla çöl iklimi vardır, Atacama Çölü'nün bir kısmı, sahilden dağlık çöl kısımlara kadar farklı oranlarda yağış alır.

Ekonomik aktiviteler
Bölgenin başlıca geçim kaynağı %59 oranla madencilik ve madencilik ile ilgili işlerdir, ayrıca balıkçılık ve endüstriyel üretim de vardır.

En önemli nehri Loa'dır.

Ayırca bakınız
 Atacama sınır sorunu

Kaynakça
 17 Nisan 2006 tarihli İngilizce Wikipedia Antofagasta Region

Antofagasta bölgesi