MySQL, altı milyondan fazla sistemde yüklü bulunan çoklu iş parçacıklı (), çok kullanıcılı (), hızlı ve sağlam () bir veri tabanı yönetim sistemidir.

UNIX, OS/2 ve Windows platformları için ücretsiz dağıtılmakla birlikte ticari lisans kullanmak isteyenler için de ücretli bir lisans seçeneği de mevcuttur. Linux altında daha hızlı bir performans sergilemektedir. Kaynak kodu açık olan MySQL'in pek çok platform için çalıştırılabilir ikili kod halindeki indirilebilir sürümleri de mevcuttur. Ayrıca ODBC sürücüleri de bulunduğu için birçok geliştirme platformunda rahatlıkla kullanılabilir.

Geliştiricileri, 500'den fazlası 7.000.000 kayıt içeren 10.000 tablodan oluşan kendi veritabanlarını (100 gigabyte civarında veri) MySQL'de tuttuklarını söylüyorlar.

Web sunucularında en çok kullanılan veri tabanı olup ASP, PHP gibi birçok Web programlama dili ile kullanılabilir.

MySQL, tuttuğu tablolarla çok kullanıcılı sistemlerde söz konusu olan erişim hakları sorununu başarılı bir şekilde çözmektedir. MySQL'in 4.0 sürümü ile birlikte "" desteği, 4.1 sürümüyle birlikte de alt sorgu desteği eklenmiştir.

Ayrıca "veri tutarlılığını (İng. )" sağlama işinin programcıya bırakılması tercih edilmiştir, ancak bu bir dezavantaj olarak görülmeyebilir. Çünkü pek çok veri tabanı programcısı VTYS'lerdeki veri tutarlılığının esnek olmayan, zorlayıcı bir özellik olduğunu düşünmektedir.

Temel özellikleri
MySQL aşağıdaki veri tabanı nesnelerini desteklemekte olup bu nesnelerin bazıları 5.1 sürümü ile gelmiştir:

 Tablo (table)
 Görünüm (view)
 Yordam (procedure)
 Tetikleyici (trigger)
 İmleç (cursor)

Tarihçe
 1994 MySQL'in geliştirilmesine başlandı.
 23 Mayıs 1995 İlk MySQL sürümü yayınlandı.
 2001 yılında MySQL 3.23 yayınlandı.
 2004 MySQL 4.1 beta sürümü ve gerçek sürümü Ekim 2004 yılında yayınlandı. (R-trees and B-trees, subqueries, prepared statements)
 2008: MySQL 5.1 sürümü yayınlandı. (event scheduler, partitioning, plugin API, row-based replication, server log tables)
 2008 Ocak: Sun Microsystems, bir milyar dolara MySQL'i satın aldı.
 2009 Nisan: Oracle, Sun Microsystems'i satın aldı. Oracle, MySQL'i geliştirmeye devam edeceğini duyurdu.
 2010 Ocak: Oracle'ın MySQL AB'yi satın almasından önce, Monty Widenius GPL-only bir fork olan MariaDB'yi başlattı. MariaDB, MySQL sunucusu 5.5 ile aynı kod tabanına dayanır ve Oracle tarafından sağlanan sürümlerle uyumluluğu sürdürmeyi hedefler.

Yönetim araçları
MySQL için çok çeşitli grafiksel arayüze sahip programlar mevcuttur. Bunlar içerisinden en bilineni yine MySQL'i geliştiren firma tarafından geliştirilmiş ücretsiz bir yazılım olan MySQL GUI Tools 'dur. Bunun yanında PHP ile geliştirilmiş phpMyAdmin diğer alternatif bir yazılımdır. Tek bir PHP dosyası ile işlem yapan Javascript ile birçok işi kolaylaştıran Adminer* yazılımı da önerilmektedir.

Kaynakça

Ayrıca bakınız
 MariaDB
 PostgreSQL
 SQLite

Dış bağlantılar

 MySQL resmî Sitesi
 MySQL Türkçe Sitesi

1995 yazılımları
Çapraz platform yazılımları
MySQL
Oracle yazılımları
SQL

MySQL


الإمساك، المعروف أيضًا باسم عسر التغوط  هو ضعف في الأمعاء يجعل حركات الأمعاء غير منتظمة أو يصعب تمريرها. غالبا ما يكون البراز صلبا وجافا. قد تشمل الأعراض الأخرى آلام البطن، الانتفاخ، والشعور كما لو أن المرء لم يمرر البراز تماما. قد تشمل المضاعفات الناجمة عن الإمساك البواسير، الشق الشرجي، أو انحشار برازي. يتراوح التردد الطبيعي لحركات الأمعاء لدى البالغين بين ثلاثة في اليوم وثلاثة في الأسبوع. غالبا ما يكون لدى الأطفال من ثلاث إلى أربع حركات أمعاء يوميا بينما عادة ما يكون لدى الأطفال الصغار من اثنين إلى ثلاثة في اليوم.

الإمساك له العديد من الأسباب. تشمل الأسباب الشائعة بطء حركة البراز داخل القولون، متلازمة القولون العصبي، واضطرابات قاع الحوض. تشمل الأمراض المرتبطة الأساسية قصور الغدة الدرقية، السكري، مرض باركنسون، الداء البطني، حساسية الغلوتين-غير السيلياك، نقص فيتامين بي12، سرطان القولون، التهاب الردب، وداء الأمعاء الالتهابي. تشمل الأدوية المرتبطة بالإمساك أشباه أفيونيات، بعض مضادات الحموضة، حاصرات قنوات الكالسيوم، ومضادات الكولين. من بين أولئك الذين يتناولون المواد شبه الأفيونية يصاب حوالي 90٪ بالإمساك. الإمساك أكثر إثارة للقلق عندما يكون هناك فقدان للوزن أو فقر دم، دم موجود في البراز، هناك تاريخ من مرض التهاب الأمعاء أو سرطان القولون في عائلة الشخص، أو يكون له بداية جديدة في الأشخاص الأكبر سنا.

يعتمد علاج الإمساك على السبب الكامن ومدة وجوده. تشمل التدابير التي قد تساعد شرب ما يكفي من السوائل، تناول المزيد من الألياف، استهلاك العسل وممارسة الرياضة. إذا لم يكن هذا فعالا، فقد يوصى بالمُسهلات، مطهرات البراز، أو نوع الملينات التشحيمية. عادة ما يتم حجز المسهلات المنشطة عندما تكون الأنواع الأخرى غير فعالة. قد تشمل العلاجات الأخرى الارتجاع البيولوجي أو في حالات نادرة الجراحة.

في عموم السكان، تتراوح معدلات الإمساك بين 2–30 في المائة. بين كبار السن الذين يعيشون في دار رعاية، يتراوح معدل الإمساك بين 50–75 في المائة. ينفق الناس، في الولايات المتحدة، أكثر من 250 مليون دولار أمريكي على أدوية الإمساك سنويا.

أسباب
يمكن تقسيم أسباب الإمساك لأسباب تعود لعيوب خلقية، أسباب أولية أو أسباب ثانوية. الأسباب الأكثر شيوعًا للإمساك هي أسباب أولية والتي لا تشكّل خطرًا حياتيًا. أما في كبار السن، فقد تشمل الأسباب: استهلاك كمية غير كافية من الألياف الغذائية، استهلاك سوائل غير كافي (شرب الماء 2 لتر في اليوم في الشتاء وأكثر من ذلك في الصيف) ، قلة الحركة عموما و النشاط البدني، أو يكون من أعراض جانبية لأدوية، أو قصور الدرقيّة، أو انسداد ناجم عن سرطان القولون.

الأسباب الهضمية
 أورام القولون
 داء كرون
 تشنج القولون
 شق شرجي أو باسور
 إمساك أولي لأسباب نفسية أو اجتماعية

الأسباب غير الهضمية
 النظام الغذائي:
قد يكون النظام الغذائي سبب للإمساك أو سبب يؤدي إلى تفاقمه عند اتباع نظام غذائي منخفض الألياف الغذائية، أو منخفض السوائل.
 الأدوية: أشهر الأدوية المسببة للإمساك هي المهدئات ومضادات التشنج
 أسباب غدية: قصور درق، فرط نشاط جارات الدرق يؤدي لفرط كالسيوم وزيادة التقلصات القطعية، داء السكري المسبب لاعتلال أعصاب سكري.
 اضطراب الشوارد: فرط الكالسيوم أو نقص البوتاسيوم.
 أسباب عرضية: الحمل، بعد العمليات، امتناع المريض عن الطعام.

أعراض الإمساك
 اصفرار الوجه.
 اكتساء اللسان بطبقة لها طعم كريه.
 الصداع.

علاج الإمساك
 تنظيم الغذاء.
 مزاولة الرياضة، لتنبيه الكبد كي يقوم بإفراز الصفراء التي تساعد العفج على هضم الطعام بشكل جيد.
 إدخال المواد النباتية في الطعام (حساء الخضار)، الخبز الأسمر، الخضروات الطازجة.
 احتساء كميات كبيرة من الماء.وتناول الخس، تناول ملين بسيط في حالات الإمساك المزمنة.

علم الأوبئة
الإمساك هو الشكوى الأكثر شيوعا في الجهاز الهضمي في الولايات المتحدة وفقا لبيانات الاستطلاع. حسب التعريف المستخدم، فإنه يحدث في 2% إلى 20% من السكان. إنه أكثر شيوعا في النساء، كبار السن والأطفال. الأسباب التي تجعله يصيب كبار السن كثيرا هي ازدياد المشاكل الصحية مع التقدم في العمر وانخفاض النشاط البدني.
 12% من السكان في جميع أنحاء العالم أعلنوا إصابتهم بالإمساك.
 الإمساك المزمن مسؤول عن 3% من جميع الزيارات السنوية إلى عيادات الأطفال الخارجية
 تكاليف الرعاية الصحية الخاصة بالإمساك تبلغ 6.9 مليار دولار سنويا في الولايات المتحدة
 أكثر من 4 ملايين أمريكي لديه إمساك متكرر، وهذا يمثل 2.5 مليون زيارة للطبيب سنويا.
 ينفق حوالي 725 مليون دولار على المنتجات الملينة كل عام في الولايات المتحدة.

المراجع

أعراض أمراض الجهاز الهضمي
أمراض الأمعاء
أمراض منقولة بالماء
تشاخيص تمريضية
حالات مشخصة باختبار البراز
طب عام
علامات طبية

إمساك (داء)


Kuyumcu, Samsun ilinin Vezirköprü ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe
Mahallenin adı mahallenin yakınında bulunduğu sanılan altın madeninden gelmektedir.

Coğrafya
Samsun iline 138 km, Vezirköprü ilçesine 23 km uzaklıktadır.

Nüfus

Vezirköprü'nün mahalleleri

Kuyumcu, Vezirköprü


Osud (título original en checo; en español, El destino) es una ópera en tres actos con música de Leoš Janáček y libreto en checo del propio compositor y Fedora Bartošová. Janáček inició la composición de esta ópera en el año 1903 y la terminó en 1907. Junto con su última ópera, De la casa de los muertos, fue la única no representada en vida del compositor, siendo escuchada por vez primera el año 1934 en la Radio de Brno, y estrenada sobre el escenario en el año 1958 en Brno, dirigida por František Jílek.

Esta ópera rara vez se representa en la actualidad; en las estadísticas de Operabase aparece con 5 representaciones en el período 2005-2010.

Enlaces externos

Óperas de Leoš Janáček
Óperas en checo
Óperas de 1958
Óperas estrenadas en Brno

Osud


Oblivion Clock prvi je EP norveškog avangardnog metal sastava Virus. EP je 1. prosinca 2012. godine objavila diskografska kuća Duplicate Records.

O albumu
Oblivion Clock izvorno je nosio radni naslov Flux the Fluent te je bio sniman u periodu od 2001. do 2012. godine na različitim lokacijama.

Ovo je posljednje glazbeno izdanje sastava s gostujućim basistom i klavijaturistom Bjeimom. Kao dodatni gostujući basisti na albumu pojavili su se Plenum, tada bivši basist sastava te Bård Ingebrigtsen. Naslovnicu EP-a načinio je bubnjar Einar Sjursø.

Popis pjesama

Članovi sastava

Virus
Einz – bubnjevi, naslovnica, produkcija
Czral – vokali, gitara, produkcija
Ostalo osoblje
 Zweizz – tekst (na pjesmi 5)

Dodatni glazbenici
 Plenum – bas-gitara (na pjesmama 1 i 5)
 Bård – bas-gitara (na pjesmi 7)
 Bjeima – bas-gitara (na pjesmama 2, 3 i 6), klavijature, glazbeni uzorci, produkcija

Izvori

EP
Albumi iz 2012.
Albumi sastava Virus

Oblivion Clock


ثنائية المحرك  هي طائرة نفاثة يكون بها محركان نفاثان، والمكان الطبيعي لتلك المحركات هو: يكون متدليا تحت الجناح، والمكان الآخر هو على الهيكل بالخلف. ويكون الطائرات ثنائية المحرك أهدأ وأكثر كفاءة باستهلاك الوقود من طائرات ثلاثية أو رباعية المحركات. ويوجد العديد من شركات الطيران التي تستخدم طائرات ثنائية المحرك بشكل خاص مثل خطوط الولايات المتحدة (US Airways) وأمريكان إيرلاينز ودلتا Delta Air Lines، وكونتننتال Continental Airlines في الولايات المتحدة.

عند فشل أحد المحركات فإن المحرك الآخر يجب أن تكون لديه قوة دفع كافية للمحافظة على مستوى الطيران حتى وصولها إلى أقرب مطار تستطيع أن تحط فيه. وهو من أساسيات مايسمى بنظام العمليات الممتدة ايتابس (ETOPS).

أشهر الطائرات المدنية ثنائية المحرك: ماكدونل دوغلاس دي سي-9، بوينغ 717، بوينغ 737، بوينغ 757 وبوينغ 767، بوينغ 777 وبوينغ 787، إيرباص إيه 300 وإيرباص إيه 310 وإيرباص إيه 320 وإيرباص إيه 330 وإيرباص إيه 350.
 طائرات مقاتلة: لوكهيد إف - 22 رابتور، ماكدونال (F2H Banshee) وإف 14 وإف-15 إف 18 ويوروفايتر وداسو رافال.

انظر أيضا
 طائرة ثلاثية المحرك

المراجع

أشكال الطائرات
طائرات نفاثة ثنائية المحركات

طائرة ثنائية المحرك


Barleria mirabilis, vrsta drveta iz porodice primogovki (Acanthaceae), otkriveno tek 20. lipnja 2014. godine na platou Uzondo u zapadnoj Tanzaniji, Mpanda Distr., kamp 5

Izvori

Vanjske poveznice
Barleria - The Plant List The Plant List, version 1.1.
Tropicos Name - Barleria Botanički vrt Missouri
Catalogue of Life: 26th July: indexing the world's known species  Barleria

Acanthoideae

Barleria mirabilis


An Aristida bissei in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Luis Catasús. An Aristida bissei in nahilalakip ha genus nga Aristida, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Aristida

Aristida bissei


San Francisco El Alto («San Francisco» en honor a su santo patrono Francisco de Asís; «El Alto», por su ubicación geográfica en los alto de una colina empinada) es un municipio del departamento de Totonicapán de la región sur-occidente de la República de Guatemala. Celebra su fiesta titular el 4 de octubre de cada año en honor a su santo patrono.

En 1820, hacia el final de la colonia, sus habitantes participaron en una revuelta indígena contra los tributos excesivos dirigida por Atanasio Tzul, la cual se alzó contra las autoridades peninsulares y criollas en Totonicapán y Santa María Chiquimula, pero fue reprimida por milicianos ladinos, principalmente provenientes de San Carlos Sija.

Después de la Independencia de Centroamérica en 1821, San Francisco fue parte del departamento Totonicapán/Huehuetenango, y en 1838 pasó al Estado de Los Altos, el cual fue aprobado por el Congreso de la República Federal de Centro América en ese mismo año. En el nuevo estado hubo constantes revueltas campesinas y tensión con Guatemala, hasta que las hostilidades estallaron en 1840, y el general conservador mestizo Rafael Carrera recuperó la región para Guatemala.

El departamento de Totonicapán/Huehuetenango permaneció como tal hasta el 12 de agosto de 1872, cuando la Revolución Liberal de 1871 ya había triunfado seis años después de la muerte del general Carrera; en ese fecha el gobierno de facto del presidente provisorio Miguel García Granados creó el nuevo departamento de Quiché tomando gran parte de los extensos territorios de Totonicapán/Huehuetenango y Sololá/Suchitepéquez. Desde ese momento, San Francisco El Alto pasó a ser parte del nuevo departamento de Totonicapán.

Toponimia

Antes de la conquista española, el lugar era llamado «Chuisiguán» que es un término de la lengua k'ich'e  y quiere decir «lugar en el precipicio», debido a su ubicación en la cima de una colina empinada.  Por esa misma razón el poblado fue llamado «El Alto» por los conquistadores españoles, quienes lo nombraron también San Francisco en honor a San Francisco de Asís.

División política

<div align=center>
{| class="mw-collapsible wikitable" width=70% align=center style='font-size:0.9em'
|+style="color:black";|División política de San Francisco El Alto
|- style="color:white;"
!style="background:#659ec7;" align=center width=10%|Categoría
!style="background:#659ec7;" align=center|Listado
|-
!style=background:lemonchiffon;|Aldea
|colspan=3| Chivarreto
 Chirrenox
 Pabatoc
 Paxixil
 Rancho de Teja
 Pachaj
 Sacmixit
 San Antonio Sija
 Saquicol Chiquito
 Tacajalbé
|-
!style=background:lemonchiffon;|Barrios
|Chusiguan y Xolve
|}

Geografía física

El municipio tiene una extensión territorial de 132 km².

Ubicación geográfica

San Francisco El Alto se encuentra en el departamento de Totonicapán, a 17 km de la cabecera departamental. Sus colindancias son:

Norte: Momostenango, municipio del departamento de Totonicapán
 Sur: San Cristóbal Totonicapán, municipio del departamento de Totonicapán
 Este: Momostenango y Totonicapán, municipios del departamento de Totonicapán
 Noroeste: San Carlos Sija, municipio del departamento de Quetzaltenango
 Suroeste: San Francisco La Unión, municipio del departamento de Quetzaltenango

Gobierno municipal

Los municipios se encuentran regulados en diversas leyes de la República, que establecen su forma de organización, lo relativo a la conformación de sus órganos administrativos y los tributos destinados para los mismos.  Aunque se trata de entidades autónomas, se encuentran sujetos a la legislación nacional y las principales leyes que los rigen desde 1985 son:

El gobierno de los municipios está a cargo de un Concejo Municipal mientras que el código municipal —ley ordinaria que contiene disposiciones que se aplican a todos los municipios— establece que «el concejo municipal es el órgano colegiado superior de deliberación y de decisión de los asuntos municipales […] y tiene su sede en la circunscripción de la cabecera municipal»; el artículo 33 del mencionado código establece que «[le] corresponde con exclusividad al concejo municipal el ejercicio del gobierno del municipio».

El concejo municipal se integra con el alcalde, los síndicos y concejales, electos directamente por sufragio universal y secreto para un período de cuatro años, pudiendo ser reelectos.

Existen también las Alcaldías Auxiliares, los Comités Comunitarios de Desarrollo (COCODE), el Comité Municipal del Desarrollo (COMUDE), las asociaciones culturales y las comisiones de trabajo. Los alcaldes auxiliares son elegidos por las comunidades de acuerdo a sus principios y tradiciones, y se reúnen con el alcalde municipal el primer domingo de cada mes, mientras que los Comités Comunitarios de Desarrollo y el Comité Municipal de Desarrollo organizan y facilitan la participación de las comunidades priorizando necesidades y problemas.

Los alcaldes que ha habido en el municipio son:

 2012-2016: Diego Israel González

Historia

Época colonial

El cronista Francisco Antonio de Fuentes y Guzmán menciona la ciudad en su obra Recordación Florida en 1690 indicando que la misma tenía un total de 2,880 habitantes indígenas y 720 «tributarios».

Revuelta indígena de 1820

Los residentes de San Francisco El Alto se unieron a la revuelta contra los tributos excesivos, que comenzó el 20 de febrero de 1820 en Santa María Chiquimula; ante el interés de su pueblo indígena por acabar con los impuestos eclesiásticos y el tributo, Atanasio Tzul y Lucas Aguilar lucharon en contra del poder de la Capitanía General de Guatemala representado por el Capitán General, el Arzobispo de Guatemala, Ramón Casaus y Torres, las órdenes regulares, la élite ladina local y los caciques de Totonicapán. Los tributos reales habían sido suprimidos en 1811 por las cortes de Cádiz, pero fueron impuestos de nuevo por el rey Fernando VII.

Durante la cuaresma de 1820, cuando se supo que Fernando VII había sido obligado a poner nuevamente en vigencia la Constitución absolutista, Aguilar y Tzul realizaron gestiones ante el alcalde mayor para verificar el hecho. El 12 de julio por la noche, los principales y los líderes de la revuelta reconocieron como reyes a Tzul y a su esposa, simbólicamente les impusieron las coronas de San José y Santa Cecilia. Así, se dio paso al rechazo del tributo, la remoción del Alcalde Mayor, José Manuel Lara de Arrese y la imposición de un gobierno propio.

Tzul fue azotado durante nueve días y encarcelado más tarde en Quetzaltenango, después de que el movimiento sufriera una represión a manos de alrededor de mil milicianos criollos, provenientes de Écija y otros lugares. El 25 de enero de 1821, él y otros dirigentes solicitaron la gracia del indulto, el cual les fue concedido el 1.° de marzo de 1821, después de una manifestación de individuos totonicapenses.

Tras la Independencia de Centroamérica

Conformación de los Distritos del Estado De Guatemala tras la iindependencia del Reino de Guatemala de España.

El efímero Estado de Los Altos

A partir del 3 de abril de 1838, San Francisco El Alto fue parte de la región que formó el efímero Estado de Los Altos y que forzó a que el Estado de Guatemala se reorganizara en siete departamentos y dos distritos independientes el 12 de septiembre de 1839:

 Departamentos: Chimaltenango, Chiquimula, Escuintla, Guatemala, Mita, Sacatepéquez, y Verapaz
 Distritos: Izabal y Petén

Las revueltas indígenas en el Estado de Los Altos fueron constantes y alcanzaron su punto crítico el 1.º de octubre de 1839, en Santa Catarina Ixtahuacán, cuando tropas altenses reprimieron una sublevación y mataron a cuarenta vecinos. Encolerizados, los indígenas acudieron al caudillo conservador Rafael Carrera, en busca de protección. Por otra parte, en octubre de 1839 la tensión comercial entre Guatemala y Los Altos dio paso a movimientos militares; hubo rumores de que el general Agustín Guzmán, militar mexicano que estaba al mando de las Fuerzas Armadas de Los Altos, estaba organizando un ejército en Sololá con la intención de invadir Guatemala, lo que puso a ésta en máxima alerta.

Tras algunas escaramuzas, los ejércitos se enfrentaron en Sololá el 25 de enero de 1840; Carrera venció a las fuerzas del general Agustín Guzmán e incluso apresó a éste mientras que el general Doroteo Monterrosa venció a las fuerzas altenses del coronel Antonio Corzo el 28 de enero.  El gobierno quetzalteco colapsó entonces, pues aparte de las derrotas militares, los poblados indígenas abrazaron la causa conservadora de inmediato; al entrar a Quetzaltenango al frente de dos mil hombres, Carrera fue recibido por una gran multitud que lo saludaba como su «libertador».

Carrera impuso un régimen duro y hostil para los liberales altenses, pero bondadoso para los indígenas de la región —derogando el impuesto personal— y para los eclesiásticos restituyendo los privilegios de la religión católica. El 26 de febrero de 1840 el gobierno de Guatemala colocó a Los Altos bajo su autoridad y el 13 de agosto nombró al corregidor de la región, el cual servía también como comandante general del ejército y superintendente.

Tras la Reforma Liberal de 1871

Luego de la Reforma Liberal de 1871, el gobierno de facto del presidente provisiorio Miguel García Granados dispuso crear el departamento de Quiché para mejorar la administración territorial de la República dada la enorme extensión del territorio de los departamentos de Totonicapán/Huehuetenango y de Sololá/Suchitepéquez. De esta cuenta, el 12 de agosto de 1872 el departamento de Sololá/Suchitepéuez perdió sus distritos de Suchitepéquez, de la Sierra y de Quiché y San Francisco El Alto pasó a formar parte del nuevo departamento de Totonicapán, junto con Totonicapán, San Cristóbal, San Andrés Xecul, Écija, San Antonio Sija, San Bartolo Agua Caliente, Calel, Momostenango, Santa María Chiquimula, San Antonio Ilotenango, Nagualá y Santo Tomás Perdido, en la costa de Suchitepéquez.

Guerra Civil de Guatemala

Una de las consecuencias de la Guerra Civil que asoló a Guatemala entre 1960 y 1996 fue la masiva emigración de indígenas a los Estados Unidos y una afluencia masiva de remesas a sus familias, con el resultado de que durante varios años, más del 50% de la economía de los Estados Unidos lo tomaran los indígenas.  Puesto que la población ladina eran menos propensos a emigrar y recibir el estatuto de refugiado, el equilibrio de poder económico y político ha cambiado drásticamente en comparación a como era tras la Independencia de Centroamérica en 1821, resultando en mayores oportunidades para la población indígena. Esto se puede ver desde el día bullicioso mercado textil que, literalmente, ahogan toda el área urbana de San Francisco El Alto, por lo que es un destino turístico favorito.

Economía

La economía local se nutre de los cientos de pequeños fabricantes de ropa de propiedad familiar y operado, con el resultado de que las exportaciones de prendas de vestir supera el tradicional 'Gran tres' de café, el azúcar y el banano.

Transporte
En el municipio existen unos vehículos y camionetas de pasajeros denominados «micros» que prestan servicios a cualquier punto de la zona.

Véase también

 Elecciones municipales de Guatemala de 2015
 Historia Territorial de Guatemala
 Organización territorial de Guatemala

Notas y referencias

Referencias

Bibliografía

 }}

Enlaces externos
Página de la Municipalidad del municipio de San Francisco El Alto

Municipios de Totonicapán
Patronazgo de San Francisco de Asís
Poblados del extinguido Estado de Los Altos
Toponimia castellana de Guatemala

San Francisco El Alto


Moja osveta je oprost je hrvatski dokumentarni film autorice Irene Hrvatin. Film govori o hrvatskom mučeniku i blaženiku Miroslavu Bulešiću i o "krvavoj krizmi" u Lanišću gdje je ubijen.

Film je dobio glavnu nagradu na 5. Festivalu hrvatskoga katoličkog filma Trsat.

Izvori

Hrvatski dokumentarni filmovi
Rimokatolička Crkva u Hrvatskoj

Moja osveta je oprost


Karl Spencer Lashley (June 7, 1890 – August 7, 1958) was an American psychologist and behaviorist remembered for his contributions to the study of learning and memory. A Review of General Psychology survey, published in 2002, ranked Lashley as the 61st most cited psychologist of the 20th century.

Early life and education
Lashley was born on June 7, 1890, in the town of Davis, West Virginia. He was the only child of Charles and Maggie Lashley. He grew up in a middle-class family with a reasonably comfortable life. Lashley's father held various local political positions. His mother was a stay-at-home parent, and had a vast collection of books in the home. She brought in women from the community, whom she would teach various subjects. This is no doubt what gave Lashley his love of learning. Lashley has always held his family in high regard. He has said that his father was a kind man.

Lashley's mother was a strong advocate of schooling, and she encouraged Lashley intellectually from an early age. Lashley was a very active boy, both physically and mentally. He was able to read by the age of four. His favorite thing to do as a child was to wander through the woods and collect animals, like butterflies and mice. He spent most of his childhood alone. Lashley did not have many friends. The reasons for his lack of friendships is unclear. Lashley graduated high school at age 14.

Lashley enrolled at West Virginia University, where he had originally intended to become an English major. He took a course in zoology, however, and switched his major to zoology due to his interactions with the professor John Black Johnston. Lashley wrote, "Within a few weeks in his class I knew that I had found my life's work".

After obtaining his Bachelor of Arts at West Virginia University, Lashley was awarded a teaching fellowship at the University of Pittsburgh, where he taught biology along with biological laboratories. While there he also carried out research which he used for his master's thesis. Once Lashley completed his master's degree, he studied at Johns Hopkins University, where he received his PhD in genetics in June 1911. He became a professor at University of Minnesota, University of Chicago, and Harvard University.

At Hopkins, Lashley minored in psychology under John B. Watson, whom he continued to work closely with him after receiving his PhD. It was during this time that Lashley worked with Shepherd Ivory Franz and was introduced to his training/ablation method. Watson had a great deal of influence on Lashley. Together the two conducted field experiments and studied the effects of different drugs on maze learning of rats. Watson helped Lashley to focus on specific problems in learning and experimental investigation, followed by locating the area of the cerebrum involved in learning and discrimination.

Career
Lashley's career began with research concerning brain mechanisms and how they were related to sense receptors. He also conducted work on instinct as well as color vision. He studied many animals and primates, which had been an interest since his freshman year at college.

Lashley worked at the University of Minnesota from 1917 to 1926 and then at the Institute for Juvenile Research in Chicago before becoming a professor at the University of Chicago. After this he went to Harvard, but was dissatisfied and from there became the director of the Yerkes Laboratory of Primate Biology in Orange Park, Florida.

Lashley's most influential research centered around the cortical basis of learning and discrimination. He researched this by looking at the measurement of behavior before and after specific, carefully quantified, induced brain damage in rats. Lashley trained rats to perform specific tasks (seeking a food reward), then lesioned specific areas of the rats' cortex, either before or after the animals received the training. The cortical lesions had specific effects on acquisition and retention of knowledge, but the location of the removed cortex had no effect on the rats' performance in the maze. This led Lashley to conclude that memories are not localized, but that they are widely distributed across the cortex. Today we know that distribution of engrams does in fact exist, but that the distribution is not equal across all cortical areas, as Lashley assumed. His study of V1 (primary visual cortex) led him to believe that it was a site of learning and memory storage (i.e. an engram) in the brain. He reached this erroneous conclusion due to imperfect lesioning methods.

By the 1950s, two separate principles had grown out of Lashley's research: mass action and equipotentiality. "Mass action" refers to the idea that the rate, efficacy and accuracy of learning depend on the amount of cortex available. If cortical tissue is destroyed following the learning of a complex task, deterioration of performance on the task is determined more by the amount of tissue destroyed than by its location. "Equipotentiality" refers to the idea that one part of the cortex can take over the function of another part; within a functional area of the brain, any tissue within that area can perform its associated function. Therefore, to destroy a function, all the tissue within a functional area must be destroyed. If the area is not destroyed then the cortex can take over another part. These two principles grew out of Lashley's research on the cortical basis of learning and discrimination.

Later life
In February 1954, while doing his teaching at Harvard, Lashley unexpectedly collapsed and was hospitalized. He was diagnosed with hemolytic anemia and put on a cortisone treatment. This eventually began to soften his vertebrae, and as a result a splenectomy was performed. Lashley was on the road to a full recovery until his trip to France with his wife Clair, where he once again unexpectedly collapsed, but this time to his death on August 7, 1958.

Honors

Lashley was elected to many scientific and philosophical societies, including the American Psychological Association (Council member 1926–1928; President, 1929), Eastern Psychological Association (President, 1937), Society of Experimental Psychologists, British Psychological Association (Honorary Fellow), American Society of Zoologists, American Society of Naturalists (President, 1947), British Institute for the Study of Animal Behavior (Honorary Member), American Society of Human Genetics, American Physiological Society, Harvey Society (Honorary Member), National Academy of Sciences (elected in 1930). In 1938, Lashley was elected a Member of the American Philosophical Society, the oldest learned society in the United States, dating to 1743. Since 1957, the Society has awarded the annual Karl Spencer Lashley Award in recognition of work on the integrative neuroscience of behavior. In 1943, Lashley was awarded the Daniel Giraud Elliot Medal from the National Academy of Sciences.

Lashley was awarded honorary Doctor of Science degrees from the University of Pittsburgh (1936), the University of Chicago (1941), Western Reserve University (1951), the University of Pennsylvania; in 1953, Johns Hopkins University presented him with an honorary Doctor of Laws degree.

Criticisms
Lashley had a reputation as an objective scientist, but Nadine Weidman has tried to expose him as a racist and a genetic determinist. But Donald Dewsbury and others, have disputed the claim that he was a genetic determinist, citing research of Lashley's in which he found evidence of both genetic and environmental influences on organisms. Dewsbury does admit however, that Lashley was quite racist. He cites a line from a letter that Lashley wrote to a German colleague which reads: "Too bad that the beautiful tropical countries are all populated by negros. Heil Hitler and Apartheit!" This line alone would leave little debate on this matter, but he cites others as well.

Notable publications
1923 "The behavioristic interpretation of consciousness." Psychological Review
1929 "Brain mechanisms and intelligence."
1930 "Basic neural mechanisms in behavior." Psychological Review
1932 "Studies in the dynamics of behavior." University of Chicago Press.
1935 "The mechanism of vision", Part 12: Nervous structures concerned in the acquisition and retention of habits based on reactions to light. Comparative Psychology Monographs 11: 43–79.
1943 "Studies of Cerebral Function in Learning", Journal of Comparative Neurology vol. 79.
1950 "In search of the engram." Society of Experimental Biology Symposium 4: 454–482.
1951 "The problem of serial order in behavior." Cerebral Mechanisms in Behavior.

See also
 Sequence learning

References

Further reading

External links

National Academy of Sciences Biographical Memoir

1890 births
1958 deaths
Neuropsychologists
American cognitive neuroscientists
Memory researchers
Animal testing
Johns Hopkins University alumni
University of Chicago faculty
Harvard University Department of Psychology faculty
Foreign Members of the Royal Society
Presidents of the American Psychological Association
People from Tucker County, West Virginia
20th-century American psychologists

Karl Lashley


Cushing may refer to:

People
 Cushing (surname)

Places in the United States
 Cushing, Iowa
 Cushing, Maine
 Cushing, Minnesota
 Cushing Township, Minnesota
 Cushing, Nebraska
 Cushing, Oklahoma
 Cushing, Texas
 Cushing, Wisconsin
 Cushing Island, Maine

Other uses
 Cushing Academy, a boarding school in Ashburnham, Massachusetts
 Cushing Hall, a dormitory at Hampden–Sydney College in Hampden Sydney, Virginia
 Cushing House, a dormitory at Vassar College in Poughkeepsie, New York
 Cushing House Museum and Garden in Newburyport, Massachusetts
 Cushing's disease, an endocrine disorder (one of several specific causes of Cushing's syndrome)
 Cushing's syndrome, an endocrine disorder (an umbrella term for several disorders, including Cushing's disease and related disorders)
 Cushing reflex, in response to brain ischemia
 Cushing's triad, a clinical triad
 Cushing ulcer, a gastric ulcer
 USS Cushing (DD-985)

See also
 Justice Cushing (disambiguation)

Cushing


සිත පුහුණුකිරීම භාවනාකිරීම නම්වේ. භාවනාව මගින් මානසික දියුණුවද ශකක්තිමත් භාවයද වර්ධනය කර ගැැනීම සියලු කටයුතුවල සාර්ථකත්වය සදහා ඉවහල් වෙයි. විවිධ ආගම් සහ දර්ශණවල විවිධ භාවනා ක්‍රම පිළිබඳව විස්තර දක්නට ලැබේ. භාවනාව කෙරෙහි වැඩි  අවධාරණයක් දැක්වන්නේ බෞද්ධ ඉගැන්වීම් තුළ නිසා භාවනා පුහුණුවට වැඩි ක්‍රියාකාරී සහභාගිත්වයක් දක්වනු ලබන්නේ බෞද්ධ ප්‍රජාවයි.

බෞද්ධ භාවනා

බුදු දහම

බෞද්ධ භාවනා යනු තථාගත ධර්මය ඉගෙනගෙන, මතකයේ ඇති ධර්ම කොටස් තමන්ගේ උදාහරණ සහිතව මෙනෙහි කර අවබෝධ කරගැනීමටය. එසේ සමුදය වය දැකීමෙන් ලැබෙන සමාධියට ආර්ය සමාධිය කියනු ලැබේ. භාවනා වඩන විට මුල් කාලයේ දී විනාඩි කිහිපයක් වුව ද භාවනා කිරීම ප්ර මාණවත් වන අතර ඉන්ද්රි්ය වැඩිම නිසා කලක් යන විට ප්රීණතිය සුඛය සහිත සමාධීන් ලැබීමෙන් වැඩි වේලාවක් භාවනා වැඩිය හැක. භාවනාව හිඳින සිටින සක්මන් කරන නිදන ඕනෑම ඉරියව්වක කළ හැකිය. කලක් භාවනා කරණ විට ප්රීසතිය සුඛය ගලන සමාධීන් (ධ්යාදනයන්) ඇති වී  ඇති වී අනිත්යල දුක්ඛ අනාත්ම ආදී ත්‍රිලක්ෂණය අවබෝධයෙන් ධර්මාවබෝධය ලැබිය හැක.

පංච උපාදානස්කන්ධය යනු කුමක් ද?
රූප වේදනා සංඥා සංස්කාර විඤ්ඤාණ කියලා උපාදානයට බඳුන් වෙන ස්කන්ධයන් පහක් තියෙනවා. සත්වයා කියලා හඳුන්වන්නේ මේ ස්කන්ධ පහට. උපාදාන කියන්නේ දැඩිව ගැනීම කියන අර්ථයෙන්. සංඛිත්තේන පංචූපාදානස්කන්ධා දුක්ඛා. මේ ස්කන්ධ පහේ පහළ වීම කියන්නේ දුක් කඳු පහක පහළ වීමට යි.

1. රූප කියලා කියන්නේ කුමකට ද? රූප කියන්නේ ඇසට පෙනෙන රූප වලට විතරක් නෙමෙයි. පඨවි ආපෝ තේජෝ වායෝ කියන සතර මහා ධාතු සහ ඒ නිසා ඇති වුණ වර්ණ ශබ්ද ගන්ධ රස ස්ඵර්ශ ආදී සියල්ල රෑප යි. පඨවි ධාතුව කියන්නේ තද ගතියට. කෙස් ලොම් වැනි කොටස් වල පඨවි ධාතුව වැඩි නිසා තදයි. ආපෝ කියන්නේ ඇලෙන වැගිරෙන ගතියට. ජලය ලේ දහදිය වැනි දේවල් වල ආපෝ ධාතුව වැඩි නිසා ඇලෙන වැගිරෙන ස්වභාවයෙන් යුක්තයි. තේජෝ කියන්නේ උෂ්ණත්වයට. වායෝ කියන්නේ පිම්බෙන සෙළවෙන ස්වභාවයට. අපේ කය ඇතුලු ලොව ඇති ඕනෑම වස්තුවක් සෑදී ඇත්තේ මේ පඨවි ආපෝ තේජෝ වායෝ කියන ධාතු සතර අඩු වැඩි වශයෙන් සංයෝග වීමෙන්.

2. වේදනා කියන්නේ කුමකට ද? දුක් වේදනාවට විතරක් නෙමෙයි. සැප දුක් මැදහත් වේදනා තුනටම වේදනාස්කන්ධය කියනවා. අපට ප්රි ය අරමුණක් ඇස කන ආදී ඉන්ද්රිියක ගැටුනොත් ඇති වෙන්නේ සුඛ වේදනාවක්. අප්රි ය පුද්ගලයෙක් හෝ වස්තුවක් ගැටුණොත් ඇති වෙන්නේ දුක්ඛ වේදනාවක්. ප්රි්ය අප්රිැය නොවන මැදහත් අරමුණක් නිසා ඇති වෙන්නේ උපේක්ෂා වේදනාවක්. ස්ඵර්ශ වෙන දේ අනුව තමයි වේදනාව ඇති වෙන්නේ. එසේනම් වේදනාව අපට ඕනෑ විදිහට පවත්වාගන්න පුළුවන් දෙයක් නොවෙයි.

3. සංඥා කියන්නේ කුමක් ද? සංඥා කියන්නේ හඳුනාගැනීමට. නිල් රතු කහ ආදී වශයෙන් වර්ණ හඳුනාගන්නවා. ශබ්ද හදුනාගන්නවා. ලුණු රස තිත්ත රස ආදී වශයෙන් රස හඳුනාගන්නවා. සංඥාවෙන් මව හදුනාගන්නවා, පියා හඳුනාගන්නවා, දූ දරුවන් හිතමිත්රාවදීන් හඳුනා ගන්නවා. වේදනාව සැපය දුක්ය ආදී වශයෙන් සංඥාවෙනුයි හඳුනාගන්නේ. ඉගෙනගන්නකොට සංඥා ගොඩ වැඩි වෙනවා. ඒ ඒ දේවල් හඳුනාගැනීමේ හැකියාව වැඩි වෙනවා.

4. සංස්කාර කියන්නේ කුමක් ද? සකස් කරන නිසා සංස්කාර කියනවා. සංස්කාරයෙන් සකස් කළ දේ නැවත සකස් කරනවා. අපි යම් මනවඩනා රෑපයක් හොඳයි ලස්සන යි කියලා සංස්කාරයක් කළොත් ඒ සංස්කාරය නිසා නැවත නැවතත් ඒ වස්තුවේ රෑප සටහන, ඒ නිසා ඇති වූ වේදනාව, රෑප සංඥාව, හොඳයි ලස්සනයි ආදී වශයෙන් කළ සංස්කාරය සහ විඤ්ඤාණය නැවත නැවත ඇති වෙනවා.
කුසල චේතනාව නිසා පුඤ්ඤාභිසංඛාර හෙවත් දාන ශිල භාවනා වැනි දස කුසල් ඇති වෙනවා. අකුසල චේතනාව නිසා අපුඤ්ඤාභිසංඛාර හෙවත් මුසාවාද, පරුසාවාච, පිසුණාවාච (කේලම්) වැනි දස අකුසල් ඇති වෙනවා. අරූපාවචර කුසල් ආනෙඤ්ජාභිසංඛාර යි. අපි කයෙන් වචනයෙන් සහ සිතින් නිරතුරැව සංස්කාර රැස් කරනවා. ඒවාට තවත් ආකාරයකින් කාය සංඛාර, වචී සංඛාර සහ චිත්ත සංඛාර කියනවා.

5. විඤ්ඤාණය කියන්නේ දැනගැනීමට. රෑප දැනගන්නවා, ශබ්ද දැනගන්නවා, ගන්ධ දැනගන්නවා, රස දැනගන්නවා, පහස දැනගන්නවා, මනසට එන නොයෙක් අරමුණු දැනගන්නවා. සංඥාවෙන් හඳුනාගත් දේ විඤ්ඤාණයෙන් දැනගන්නවා.

ඇසෙහි රූපයක් ගැටුණු විට රූප දකින සිත ඇති වෙනවා. ඇසයි රූපයයි රූප දකින සිතේ එකතුවයි කියන තුනට ඇසේ ස්ඵර්ශය කියනවා. ස්ඵර්ශය නිසා එම රූප අරමුණේ රසය විඳින සැප දුක් හෝ මැදහත් වේදනාවක් ඇති වෙනවා. සංඥාවෙන් ඒ රූපයේ මේ වේදනාව ඇතැයි හඳුනාගන්නවා. චේතනාවෙන් ඒ රූපය ලබාගත යුතුය, අකමැති එකක් නම් ඉවත් කළ යුතුය ආදී වශයෙන් සංස්කාර ඇති වෙනවා. මේ ආකාරයට කණ නාසය දිව කය මනස යන ආයතනයන්ට පිළිවෙලින් ශබ්ද ගන්ධ රස ස්ඵර්ශ ධම්ම යන අරමුණු ගැටී ඒ ඒ ආයතනයන්ගේ ස්ඵර්ශය ඇති වීමෙන් වේදනා සංඥා සංස්කාර ඇති වෙවී නැති වෙවී යනවා.
මගේ කය, මගේ දුව පුතා ආදී වශයෙන් රෑපය මමය මගේය කියලා දැඩිව අල්ලාගෙන ඉන්නවා නම් රෑප උපාදානස්කන්ධයක් වෙනවා. ඒවාගේම මගේ සැපය, මගේ දුක ආදී වශයෙන් වේදනාව උපාදාන කරන විට වේදනා උපාදානස්කන්ධයක් ඇති වෙනවා. මගේ හැඳිනීම, මගේ මතකය, මගේ උගත් කම ආදී වශයෙන් සංඥාව උපාදාන කරන විට සංඥා උපාදානස්කන්ධයක් ඇති වෙනවා. මගේ පින, මගේ පව, මගේ රැකියාව, මගේ ලෝභය, මගේ ද්වේෂය, මගේ ප්ර්ඥාව, මගේ සතිය ආදී වශයෙන් සංස්කාර උපාදාන කරන විට සංස්කාර උපාදානස්කන්ධයක් ඇති වෙනවා. මට පේනවා, මට ඇසෙනවා, මම රස විදිනවා, මට දැනෙනවා ආදී වශයෙන් උපාදාන කරන විට විඤ්ඤාණ උපාදානස්කන්ධයක් ඇති වෙනවා. මේ ආකාරයට අපි ධර්මයක් මෙනෙහි නොකරන, භාවනාවක් නොකරන සෑම අවස්ථාවකම අවිද්යාාවත් තෘෂ්ණාවත් නිසා පංච උපාදානස්කන්ධයන් සකස් කරගන්නවා. ඒ ඒ ස්කන්ධයන් මොනවා දැයි මතකයේ තබාගෙන කාලයක් මෙනෙහි කරන විට පංච උපාදානස්කන්ධයන් පිලිබදව මනා අවබෝධයක් ලැබෙනවා. රාග ද්වේෂ මෝහ වැනි ක්ලේෂයන් අඩු විමක් ද අත්දැකිය හැකියි. විදර්ශනාව යනු පංච උපාදානස්කන්ධයන් අනිත්යව දුක්ඛ අනාත්ම අශුභ අසාර වශයෙන් යෝනිසෝ මනසිකාරය කිරීමයි, නුවනින් විමසීමයි. එය කළ යුතු අන්දම කෙටියෙන් විමසා බලමු,

1. අනිච්චානුපස්සනාව
1). දුක්ඛාර්ය සත්ය ය පිලිබද අවබෝධයක් ඇති වීමට, සිතේ සමාධියක් ඇති වීමට, ජාති ජරා ව්යා ධි මරණ දුක්ඛය කෙටියෙන් හෝ මෙනෙහි කරන්න. අපායේ ඉපදීම දුකක්. තමන් අපායේ ඉපිද ඇති බව ඇති පිළිගෙන තියුණු හුල් වලින් ඇනීම, අත්පා කැපීම, මස් ගැලවීම, ලෝදිය පෙවීම වැනි දුක් වලට තමා පත් වී ඇති බව මෙනෙහි කරන්න. ප්රේ්ත ලෝකයේ ඉපිද ගින්නෙන් පිච්චෙමින් අසූචි මළමුත්රා  ආදිය අනුභව කරමින් අවුරුදු දහස් ගනන් දුක් වින්ද බව මෙනෙහි කරන්න. තිරිසන් අපායේ ඉපිද ගවයින් වැනි සතුන් වෙලා ජීවිත කාලයම බර වැඩ අරගෙන මැරූ අවස්තා වල ගලා ගිය ලේ මහා සාගරයේ ජලයට වඩා වැඩි බව මෙනෙහි කරන්න. මිනිසෙකු වශයෙන් ඉපිද කුඩා කල හෙලවෙන්නට වත් කථා කරන්නටවත් බැරිව දුක් වින්ද හැටි, ඉගෙනගන්න, රැකියාවල් කරන්න දුක් වින්ද හැටි මෙනෙහි කරන්න. අකීකරු දරුවන් ස්වාමි භාර්යාවන් නිසා දුක් වින්ද හැටි මෙනෙහි කරන්න. නොයෙක් රෝග වැළදී දුක් වින්ද හැටි මෙනෙහි කරන්න. පිළිකා අපස්මාර මොලේ ගෙඩි වකුගඩු රෝග වැනි දරැණු ලෙඩ තමාටත් ඕනෑම වෙලාවක හැදෙන්න පුළුවන් බව සිතන්න. වයසට ගිහින් ඉන්ද්රිබයයන් දුබලව එක්තැන්ව අවුරුදු ගණන් දුක් විදින්නට සිදු විය හැකි බව සිතන්න. දෙවියන්ට බොහෝ කල් ආයුෂ ඇති නමුත් දෙව්ලොව ද දුක් ඇත. දෙවියන් ද රාග ද්වේෂ මෝහ ගිණි වලින් දැවේ. දෙවියන්ට ද නොයෙක් රාජකාරීන් පැවරේ ඒවායින් වෙහෙසට පත් වූ විට දෙවියන් සුවදක් ආඝාණය කර මත් වේ. මත් වෙන්නේ දුක නිසාය. බඹලොව ද දුකකි. බ්රිහ්මයින්ට ද සෑම විටම ධ්යාසනයෙන් සිටීමට බැරි නිසා දෝමනස්සය ඇති වේ. බ්රයහ්මයින් ද චුත වී අපායට තිරිසන් ලෝකයට වැටේ. මෙසේ කෙටියෙන් දුක්ඛය මෙනෙහි කරන්න. (සතර අපායෙන් මිදීමට නම් චතුරාර්ය සත්යෙ අවබෝධ කර සෝවාන් ඵලයකට හෝ පත් විය යුතුය.)

2). දැන් මරණසතිය වඩන්න. මරණය දුකකි. උපන් හැම සත්වයාම මරණයට පත් වේ. බුදු පසේබුදු මහරහතන් වහන්සේලාට පවා මරණයට යටත් වීමට සිදු විය. එසේ නම් තමා ද ඕනෑම මොහොතක මරණයට පත් විය හැකි බව සිතන්න. තමන් දැක ඇති මළ සිරැරක් ආසන්නයේ තමන්ගේ සිරුර තබන්න. දැන් තමා මරණයට පත් වී ඇති බව සිතට කාවද්දන්න. මළ සිරුර ඉදිමී නිල්වී ඕජස් ගලන හැටි පණුවන් ගහන හැටි මස් දියවෙවී යන හැටි මෙනෙහි කරන්න. සිත සමාධි වෙන තෙක් මෙසේ මෙනෙහි කරන්න. මේ කය මෙසේ අනිච්ච නම් දුක්ඛ නම් විපරිණාමයට පත් වෙනවා නම් මගේය කියන්න වටිනවා දැයි තමාගෙන් විමසන්න. මෙසේ භාවනා කරන විට සමහරෙකුට තමා පෙර භවයක මියගොස් මනෝමය කයින් සිට මළ සිරුර දකිමින් සිට අවස්ථාවක් පෙනිය හැක. එසේ පෙනීමටම අවශ්යාම නොවේ. සිත එකග වූ පසු සමුදය අස්ථංගමය මෙනෙහි කරන්න.

3). දැන් සමුදය හෙවත් කුණු කය හටගත්ත හැටි මෙනෙහි කරන්න.
මනවඩනා ආහාරයන් වැනි දෑ පතයි. සිතින් හෝ මැනවයි කියයි. නැවත නැවත ඒවායේ බැසගෙන සිටියි. ඒ නිසා ඒ රෑපයන්ගෙන් ලැබෙන සතුට උපාදාන වේ. උපාදානය නිසා ඒ මනවඩනා රෑපය, භවය හෙවත් තණ්හාව පවතියි. භවය නිසා ජාතිය ඇති වී මේ කුණු කය හටගෙන ජරා මරණ දුක් රැස හටගනියි.
ආහාර වෙනුවට, මනවඩනා රූප ඇඳුම් පැළදුම් රෑපවාහිනී වැඩසටහන්, කැමති පුද්ගලයින් වැනි දෑ ආදේශ කර සමුදය මෙනෙහි කරන්න.

4). අස්ථංගමය හෙවත් කුණු කය නිරෝධ වෙන හැටි (මතු නූපදින හැටි) මෙනෙහි කරන්න.
මනවඩනා ආහාරයන් නොපතයි. ඒවා මැනවයි නොකියයි. නැවත නැවත ඒවායේ බැසගෙන නොසිටියි. ඒ නිසා ඒ රෑපයන්ගෙන් සතුටක් නොලැබෙන නිසා උපාදානය නැති වේ. උපාදානය නැති වීම නිසා භවය හෙවත් ඒ ආහාරයන්ට තණ්හාවේ පැවැත්මක් නැති වේ. භවය නැති වීම නිසා ජාතිය නැති වේ. මේ කුණු කය හට නොගන්නා බැවින් ජරා මරණ දුක් රැස නිරෝධ වේ.
ආහාරයන් වෙනුවට, ඇඳුම් පැළදුම් රෑපවාහිනී වැඩසටහන්, තමා කැමති පුද්ගලයින් වැනි මනවඩනා රෑපයන් ආදේශ කර අස්ථංගමය මෙනෙහි කළ හැක.

5). මේ කුණු කය කෙසේ හටගත්තේ දැයි තමාගෙන්ම විමසන්න. තණ්හාව, භවය වැනි පිළිතුරු ලැබේ. එය තමාගේම අවබෝධයකි. චතුරාර්යසත්ය ය අවබෝධ වන්නේ මේ ආකාරයට ය. නචකිඤ්චි ලෝකේ උපාදියතී. භාවනාවෙන් ලැබුණු ඒ අවබෝධය සහිතව කිසිවක නොඇලී වාසය කරන්න.

ඉහත සමුදය අස්ථංගමය බලන ආකාරය මතක තබාගෙන හෝ කලක් මෙනෙහි කරනවිට අවබෝධ වේ. මලක් පරවෙනවා, බාහිර දෙයක් වේගයෙන් ඇති වෙනවා නැති වෙනවා වැනි දෙයක් දැකීමෙන් චතුරාර්ය සත්යා අවබෝධය ලැබිය නොහැක. සමුදය අස්ථංගමය දැකීම ගැඹුරින් අනිත්යල දැකීමයි. එසේ දැකීම යනු උදයව්යගය වැනි විදර්ශනා ඥාණයන් ඇති වීමයි. රෑපය පමණක් ගෙන සමුදය අස්ථංගමය පළමුව අවබෝධ වූ පසුව ඒ රෑපයන්ගෙන් ලැබෙන වේදනාව, සංඥාව ආදිය පැතීම මැනවයි කීම බැසගැනීම නිසා සතුට උපාදාන වී භවය නිසා ජාතිය හටගන්නා හැටි ද එසේ නොකිරීමෙන් උපාදානය භවය ජාතිය නැති වී දුක නැති වෙන හැටි ද වැඩිදුරටත් මෙනෙහි කළ හැක.

සාරාංශය

ජාති ජරා ව්යානධි දුක්ඛය කෙටියෙන් මෙනෙහි කරන්න. මරණ සතිය වඩන්න. සමුදය හෙවත් මනවඩනා රූපයන්ගේ සතුට සෙවීම නිසා මළ මිණියක් වැනි කුණු කයක් හටගන්නා හැටි මෙනෙහි කරන්න. අස්ථංගමය හෙවත් මනවඩනා රෑපයන්ගේ සතුට නොසෙවීම නිසා කුණ කය කවදා හෝ නිරෝධ වෙන හැටි මෙනෙහි කරන්න. අවසානයේ දී මේ දුක්ඛය කෙසේ හටගත්තේ දැයි තමාගෙන්ම විමසූ විට තණ්හාව භවය වැනි පිළිතුරු ලැබේ. චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධ වේ.

2. ධාතු මනසිකාර භාවනාව
ධාතු කියන්නේ සත්ත්ව පුද්ගල නොවන හේතූන් නිසා හටගත් මූලද්රකව්ය් කියන අර්ථයෙන්. ධාතු මනසිකාරය වැඩිමෙන් අනත්ත හෙවත් තමාගේයයි කිසිවක් ගත නොහැකි බව අවබෝධ වෙනවා. අනත්තානුපස්සනාව වැඩේ. පඨවි ආපෝ තේජෝ වායෝ ආකාශ විඤ්ඤාණ කියා ධාතු සයක් තිබෙනවා. පඨවි කියන්නේ තද ගතියට. ආපෝ කියන්නේ ඇලෙන වැගිරෙන ස්වභාවයට. තේජෝ කියන්නේ උෂ්ණත්වයට. වායෝ කියන්නේ සෙලවෙන ස්වභාවයට. හැම වස්තුවකම ධාතු සතරම තිබෙනවා. ඒ ඒ ධාතූන්ගේ අඩු වැඩි බව අනුව විවිධාකාර වස්තූන් ඇති වෙලා තියෙනවා.

පඨවි ගතිය වැඩි වුනොත් ඒ වස්තුව සම් මස් නහර ඇට ගස් ගල් ලෝහ වර්ග වැනි තද දෙයක් වෙනවා.

ආපෝ ධාතුව යමක අධික වුනොත් සෙම සොටු ලේ සැරව ජලය වැනි ඇලෙන වැගිරෙන දෙයක් වෙනවා.

තේජෝ ධාතුව අධික වෙන්න වෙන්න රස්නය වැඩි වෙනවා. ගින්නෙහි තේජෝ ධාතුව අධිකයි.

සුළගෙහි වායෝ ධාතුව අධිකයි. ඒ නිසා වේගයෙන් චලනය වෙනවා. අප කායික චලනයන් කරන්නේ ඒ ක්රි යාව කිරීමට අවශ්යන සිතෙහි බලයෙන් ඒ අවශ්යර අවයවයේ උපන් වායෝ ධාතුවේ ක්රි යාකාරිත්වයෙන්.

අයිස් කැටයක් ගැන සිතන්න. ඒක ඝණ වෙලා තියෙන්නේ පඨවි ගතිය අධික නිසා. අනෙක් ධාතු තුනත් එතන තියෙනවා. රස්නය හෙවත් තේජෝ ගතිය වැඩි කලොත් ඒ අයිස් කැටය දිය වෙන්න පටන් ගන්නවා. එතකොට ආපෝ ධාතුව ප්රනකට වෙනවා. තව දුරටත් රත් කළොත් වාශ්ප වෙනවා. එතකොට වායෝ ධාතුව ප්රඩකට වෙනවා. මෙතන ධාතු ටිකක් හැර අයිස් කැටයක් කියා දෙයක් සත්යප වශයෙන් ම තිබෙනවා ද කියා සිතා බලන්න. ධාතු සතරකට තමයි අයිස් කැටයක් කියා නමක් දුන්නේ. මේ ධාතු සතර නිසා වර්ණයක් ඇති වෙලා රෑප සටහන් දිග පලල හැඩ තල මනසින් ඇති වෙලා, ධාතු ගොඩකට ගැහැණියක්ය පිරිමියෙක්ය ලමයෙක් ය ගෙයක් ය ආදී වශයෙන් මුළාවට පත් වෙනවා. ආකාශ ධාතුව කියන්නේ හිස් අවකාශයට. විඤ්ඤාණය කියන්නේ රූප ශබ්ද ගන්ධ රස ස්ඵර්ශ සහ මනසින් නොයෙක් අරමුණු දැනගැනීමට.

පියවර 1 - භාවනා කර පලපුරුද්දක් නැති කෙනෙකුට තමන් කළ දානමය පින්කම් (භික්ෂූන් වහන්සේලාට දුන් දානය හෝ තමන් දානයකට සහභාගි වූ අවස්තාවක්, දුගී මගී යාචකයින්ට දන් දුන් අවස්තාවන්, කඨින පින්කම් පිරිත් පින්කම්, සත්වයෙක්ව මරණයෙන් නිදහස් කරගැනීම ආදිය) සිහිපත් කරගෙන සිත එකග කරගන්න පුලුවන්. දන්දෙන්න අමාරුම දේ මොකක් දේ තණ්හාවයි. තණ්හාව තමයි දුක්ඛ සමුය කියන්නේ. තමන්ගේ ඡාග ගුනය සිහි කරගන්න. දෙයක් අත්හැරීමේ හැකියාව තමන්ටත් තියෙනවා කියලා සිතන්න. එතකොට ප්රීනතිය ප්රවමෝදය ඇති වෙලා සිත සමාධි වෙනවා.

පියවර 2 - දැන් ධාතු මනසිකාරය වැඩිය යුතුය.

අසූචි කියන්නේත් පඨවි ධාතුව. බාහිර අසූචි, අපි මම මගේ කියලා ගන්නේ නැහැනේ. බාහිර අසූචි පිළිකුලයි පඨවි ධාතුව මම නොවේ මගේ නොවේ, මේ කයේ කෙස් පිළිකුලයි පඨවි ධාතුව මම නොවේ, මගේ නොවේ යනුවෙන් මෙනෙහි කරන්න. මේ වගේ ලොම් නිය දත් සම් මස් නහර ඇට ඇට මිදුළු වකුගඩු හෘදය වස්තුව අක්මාව ආදී අනෙක් කොටස් ගැනත් මෙනෙහි කරගෙන යන්න.

ඊලගට ආපේ ධාතුව. ඇලෙන වැගිරෙන ගතිය. බාහිර මුත්රාප වගේ දෙයක් ගැන හිතනවා. බාහිර මුත්රාබ පිළිකුලයි ආපෝ ධතුව මම නොවේ, මගේ නොවේ. මේ කයේ පිත පිලිකුලයි ආපේ ධාතුව මම නොවේ, මගේ නොවේ. මේ විදිහට සෙම සැරව ලේ දහඩිය වගේ ආපෝ ධාතු කොටස් භාවනා කරන්න.

ඊලගට තේජෝ ධාතුව - රස්නය හෝ සීතලට තේජෝ ධාතුව කියනවා. කුණු බක්කියකත් කුණු නිසා රස්නයක් ඇති වෙනවා. ඒ වගේම අපේ ශරීරයෙත් බැක්ටීරියා ආදිය නිසා රස්නයක් ඇති වෙනවා. කුණු බක්කියක ඇති රස්නය තේජෝ ධාතුව මම නොවේ, මගේ නොවේ. මේ කයේ රස්නය තේජෝ ධාතුව මම නොවේ, මගේ නොවේ යනුවෙන් මෙනෙහි කර අවබෝධ කරගන්න.

ඊලගට වායෝ ධාතුව - අපට ගන්ධය දැනෙන්නේ වායෝ ධාතුව හරහා. කුණු ගොඩක හෝ අසූචි ගොඩක දුර්ඝන්ධය පිළිකුළයි වායෝ ධාතුව මම නොවේ මගේ නොවේ. මේ කයේ හුස්ම පිළිකුලයි වායෝ ධාතුව මම නොවේ, මගේ නොවේ යනුවෙන් මෙනෙහි කරන්න.
බාහිර ලෝකයේ කඳු හෙල් සාගර ආදී සියල්ලම ධාතු වශයෙන් සලකා පහ කරන්න. මෙහෙම මෙනෙහි කළාම සිත ධාතු සතරෙන්ම මිදෙනවා. මෙතරම් කාලයක් මමය මගේය කියලා අල්ලාගෙන සිටි කුණු ජරාවන්ගෙන් සිත නිදහස් වෙනවා.

පියවර 3 - අශුභ දේ සුභයි, අනිත්යි දේ නිත්යුයි, දුක් දේම සුඛයි කියන වැරදි සංඥා නිසා මගේය යන මුසාව ඇති වෙලා අනන්ත සසර අප මහත් පීඩාවට දුකට පත් වුණා. ඒ වැරදි සංඥා සහ ඉන් ඇති වූ මුසාවාද පරැසාවාච පිසුණාවාච ආදී දස අකුසලයට ලැජ්ජා වෙන්න පිළිකුල් කරන්න. එයට ඇති තණ්හාව දන් දෙන්න.

පියවර 4 - දැන් සිතන්න, නිවන විතරයි සකස් කල දෙයක් නොවන්නේ, නොකැඩෙන්නේ නොබිඳෙන්නේ. සියලු දේ කැඩෙන බිදෙන බැවින් මුසාවන්. 'තණ්හාව ක්ෂය වීම නිවනයි' යනුවෙන් මෙනෙහි කරන්න.
මෙසේ ඉන්ද්රිවයයන් සංවරව සිටිම හොඳ යයි නුවන ඇති කරගන්න. සියලු සත්වයෝ සිටින්නේ දුකේ බව සිතා සිංහල දෙමළ හිතවත් අහිතවත් ආදී සියලු කුළ පහ කරන්න. සියලු සත්වයෝ සුවපත් වෙත්වා දුකින් මිදෙත්වායි, බාහිරව මෙත්තාව පතුරුවන්න.

සාරාංශය

තමන් කළ දානමය පුණ්‍යක්‍රියා මෙනෙහි කරන්න. ඊලගට, ධාතු මනසිකාරය වඩන්න. කයේ පඨවි ආපෝ තේජෝ වායෝ යන ධාතූන් බාහිර අසූචි වැනි පිළිකුල් දෙයක් සමග සංසංන්දනාත්මකව මෙනෙහි කර තමා නොවන බව අවබෝධ කරගන්න. සුභයි සුඛයි මගේ කියා ගැනීම නිසා ඇති වෙන මුසාවට ලැජ්ජා වෙනවා පිළිකුල් කරනවා යයි එය පහ කරන්න. නිවන පමණයි සත්යක යනුවෙන් සච්චාදිට්ඨානය මෙනෙහි කරන්න. අප්රකමාණව මෙත්තාව පතුරවන්න.

3. ආහාර සතර සහ දුක්ඛය
කබලිංකාරාහාර, ඵස්සාහාර, මනෝසංචේතනාහාර, විඤ්ඤාණාහාර කියා තණ්හාව නිසා හටගන්නා ආහාර වර්ග සතරක් තියෙනවා. ඵලයක් හෙවත් සසර පැවැත්මක් ඇති කරන නිසා ආහාර කියනවා.
කබලිංකාරාහාර කියන්නේ මනවඩනා රූපයන්ට. අප ගන්නා ආහාර, ස්ත්රීප පුරුෂ රූප, ලස්සන බබාලා, ඇඳුම් පැළඳුම්, යාන වාහන, ගස් වැල්, මනවඩනා ශබ්ද, ස්ඵර්ශ ආදී සියල්ල කබලිංකාරාහාර යි.
ඇස කන නාසය දිව කය මනස යන ආයතනයන්ට අරමුණු ගැටීම නිසා විඤ්ඤාණය පහළවී ඒ ඒ ආයතනයන්ගේ ස්ඵර්ශය ඇති වෙනවා. ඇසේ ස්ඵර්ශය, කනේ ස්ඵර්ශය, නාසයේ ස්ඵර්ශය ආදී වශයෙන් ස්ඵර්ශය සයාකාර වෙනවා. ඒ ස්ඵර්ශය ඵස්සාහාරය යි. ඵස්සය නිසා වේදනාව ඇති වෙනවා.

මනෝසංචේතනාව කියන්නේ චේතනාවට. ඵස්සය ඇති වෙලා වේදනා සංඥා ඇති වුණාම චේතනාව ඇති වෙනවා. චේතනව නිසා සංස්කාර ඇති වෙනවා.
විඤ්ඤාණය කියන්නේ රූප ශබ්ද ගන්ධ රස ස්ඵර්ශ සහ මනසින් නොයෙක් අරමුණු දැනගැනීමට.

විපල්ලාසය - විපරීත හෙවත් වැරදි දැකීම්.
යෝගය - යෝගය යනු යෙදීමයි. මෙය සත්වයා සසරට බැඳ තබන ධර්මයකි.
ග්‍රන්ථය - ග්ර්න්ථය යනු ගැටයයි.
ආශ්‍රවය - ආශ්රගව යනු පසු සංඥාවන්ය
ඕඝ - ඕඝ යනු සැඩපහරයි
සල්ල - සල්ල යනු හුලයි

භාවනාව 1 -

ජාති ජරා ව්යා ධි මරණ වෙලා මනෝමය කයකින් සිටින විට කාලා නැහැ වගේ දුක්ඛයක් ඇති වේ. අසූචි මළමුත්රාය පිරිණු මවු කුසකට බැසගෙන කුණු කයක් හදාගත් විට ආයතන සයට ස්ඵර්ශ වන්නේ දුක්ඛය යි. දුක්ඛය ස්ඵර්ශ වී දෝමනස්සයක් ඇති වේ. දෝමනස්ස සහගත සංඥාවෙන් හදන සංස්කාර ශෝක කරයි. ශෝක කරණ සංස්කාරයෙන් හදන විඤ්ඤාණය පරිදේව කරයි. මෙසේ මෙනෙහි කර අවබෝධ කරගන්න.

(එනම්, ලෝකයේ ඇත්තේ දුක්ඛය යි. රූප ශබ්ද ගන්ධ රස ස්ඵර්ශ ධම්ම ආදිය ආයතන සයට ස්ඵර්ශ වී අප නිරතුරුවම දුක්ඛ දෝමනස්ස ශෝක (හැඩීම්) පරිදේව (වැළපීම්) සහිතව සිටින බව අවබෝධ කරගන්න.)

භාවනාව 2 -

ආහාර, ස්ත්රීත පුරුෂ රූප, ලස්සන බබාලා වැනි කබලිංකාරාහාරය නිසා අශුභ දේ සුභය යන විපල්ලාසය ඇති වෙනවා. එනම් සුභය යන හඳුනාගැනීම, සුභ යයි දැකීම සහ සුභය යන දෘෂ්ටියක් ඇති වෙනවා. දෙතිස් කුණපයන්ගෙන් හටගත් කුණු කය සුභ වශයෙන් ගැනීම මෙයට උදාහරණයක්.

සුභය යන විපල්ලාසය නිසා ආහාර, ස්ත්රීී පුරුෂ රූප, ලස්සන බබාලා, ඇඳුම් පැළඳුම්, යාන වාහන, ගස් වැල්, මනවඩනා ශබ්ද, ස්ඵර්ශ වැනි කබලිංකාරාහාරයන් උපාදාන කරනවා. මමය මගේය කියලා දැඩිව ගන්නවා.

කාම උපාදානය නිසා කාම යෝගයේ යෙදෙනවා. එනම්, රැකියාව වැනි සංස්කාර කර මිළ මුදල් උපයනවා. ආහාර නොයෙක් භාණ්ඩ ඇඳුම් නිවාස ආදිය සපයාගන්නවා. කාම යෝගය නිසා සසරට බැඳෙනවා.
කාම යෝගය පහ නොකිරීමෙන් අභිජ්ජාකාය ග්රාන්ථය හෙවත් දැඩි ලෝභයෙන් ඉහත කාමයන්ට ගැට ගැසෙනවා.

ගැටය පහ නොකරන නිසා කාම ආශ්‍රවය ඇති වෙනවා. එනම් කාමයන් විඳීම නිසා සුඛය යන සංඥාව ඇති වෙනවා.

කාමාශ්රමවය වැඩි වීමෙන් කාම ඕඝය හෙවත් කාම නැමති සැඩ පහරට හසු වෙනවා. එනම්, වැඩි වැඩියෙන් කාමයන් සොයමින් කාමය නැමති මඩ වගුරේ ගිලෙනවා.

කාම ඕඝය නිසා අශුභ දේ සුභය යන විෂ පෙවූ හීයක් ඇනෙන්නා සේ රාග සල්ලය හෙවත් රාගය නැමති හුල ඇනෙනවා.

විඤ්ඤාණය රූපය එළඹ සිටිනවා. එනම්, ඉහත මනවඩනා රූපයන්හි සිත පුණ පුණා සිත බැසගන්නවා.

නැවත නැවත චක්‍රාකාරව මේ කියාවලිය සිදු වෙනවා.

මේ ක්‍රිවයාවලිය කර බඹලොව උපදින්නේ නැහැ. මෙහි ප්‍රතිඵලය වනුයේ රාගය නිසා ඡන්දයෙන් අගති ගමනක් යාමයි. නැවත නැවත අසූචි මළමුත්‍රා පිරුණු මව් කුසකට බැසගෙන දුක හටගැනීමයි.
කබලිංකාරාහාරය, අශුභ දේ සුභය යන විපල්ලාසය, කාම උපාදානය, කාම යෝගය, අභිජ්ජා කායග්ර න්ථය, කාමාශ්‍රවය, කාම ඕඝය, රාග සල්ලය, විඤ්ඤාණය රූපය එළඹ සිටීම. රාගය නිසා ඡන්දයෙන් අගතියට යාම කියන කාරණා දහය නැවත නැවත මෙනෙහි කර අවබෝධ කරගන්න. කාමේසුවිනෙය්යබගේධං නහිජාතුගබ්බසෙය්යං  පුණරේතීති, ආදී වශයෙන් මෙත්ත සූත්රතයේ වදාරා ඇති පරිදි කාමයන්හි ගිජු බව නැති වීම නිසා නැවත මවුකුසකට යාමට නුසුදුසු බව අවබෝධ වේ.

භාවනාව 3 -

ඇස කණ නාසය දිව කය මනස යන ආයතන සයට පිළිවෙලින් රූප ශබ්ද ගන්ධ රස ස්ඵර්ශ ධම්ම යන අරමුණු ලැබීම නිසා පිළීවෙලින් ඇසේ ස්ඵර්ශය, කනේ ස්ඵර්ශය, නාසයේ ස්ඵර්ශය, දිවේ ස්ඵර්ශය, කයේ ස්ඵර්ශය, මනසේ ස්ඵර්ශය ඇති වෙනවා.  ඵස්සය නිසා වේදනාව ඇති වෙනවා.

ඵස්ස ආහාරය නිසා දුක සැපයයි විපල්ලාසයක් ඇති වෙනවා. සුඛය යන සංඥාව, සුඛය යන චිත්තය හෙවත් දැනගැනීම, දුක්ඛය සුඛ වශයෙන් ගෙන සැපයයි දුක ඉවසීම හෙවත් දිට්ඨිය ඇති වෙනවා.
සුඛය යන විපල්ලාසය නිසා සීලබ්බත උපාදානය ඇති වෙනවා. දොස්තර ඉංජිනේරු ගුරු ව්‍යාපාර ආදී සීලබ්බතයන් සහ පරලොව වශයෙන් දිව්යගත්වය, බ්‍රහ්මත්වය වැනි සීලබ්බතයන් සුඛ යයි දැඩිව ගන්නවා.

සීලබ්බත උපාදානය නිසා භව යෝගයේ යෙදෙනවා. වැඩි වැඩියෙන් ඉගෙනගන්නවා, රැකියාවන් කරනවා, මිළ මුදල් උපයනවා, දෙව්ලොව යාමට පින් කරනවා.
භව යෝගය නිසා ව්යාවපාද කායග්රලන්ථය ඇති වෙනවා. දුක නැමති විෂ ටිකෙන් ටික මතු වෙනවා. ලෙඩරෝග, අනතුරු, නින්දා අපහාස, අලාභ ආදිය නිසා ව්යාරපාදයෙන් ගැටගැසෙනවා.

ව්‍යපාදය ඇති වුණත් අත් නොහරින නිසා භව ආශ්‍රවය ඇති වෙනවා. අද කරදර වුනත් හෙට හොඳ වේය යයි සිතා පෙර වූ සුඛයම පතාගෙන ක්‍රියා කරනවා.
භව ආශ්‍රවය  පහ නොකිරීම නිසා භව ඕඝය ඇති වෙනවා. එක විභාගයක් අසමත් කෙනා වැඩි වැඩියෙන් විභාග සමත් කරන්න යනවා. කාරෙක කැඩුණාම ඊට වඩා හොඳ එකකට යනවා.  දෙව්ලොව යාමට එක පින්කමක් කළ කෙනා වැඩි වැඩියෙන් පින් කරනවා.

භව ඕඝය නිසා ද්වේෂ සල්ලය ඇනෙනවා. දුක නැමති විෂ මතු වීම නිසා ද්වේෂය නැමති හුල ඇනෙනවා.

විඤ්ඤාණය වේදනාව එළඹ සිටිනවා. සියල්ල දුක යයි පිළි නොගැනීමත් සැපය යන විපල්ලාසයත් නිසා විඤ්ඤාණය වේදනාව අල්ලාගෙන සිටිනවා.

ද්වේෂය නිසා ද්වේෂයෙන් අගතියට යනවා. ජරාව හෙවත් වෙනස් වීම නිසා දොම්නස (මානසික දුක්ඛය) ඇති වෙනවා. මේ ක්‍රියාවලිය නැවත නැවත සිදු වෙනවා.

(කෙනෙක් සමග අමනාප වූ විට, දොස් අහන්නට ලැබුණු විට, කායික පීඩාවක් ඇති විට නැවත නැවත ඒ අරමුණටම සිත යන්නේ ද්වේෂ සල්ලය නිසාය.)

4. දුක්ඛ පටිපදා දන්දාභිඥාව
ඉහත කාරණා දහය, එනම් කබලිංකාරාහාරය නිසා ඇති වෙන ගැටලුවට පිළියම් වශයෙන් දුක්ඛ පටිපදා දන්ධාභිඥාව තථාගතයන් වහන්සේ විසින් තෙවෙනි පටිපදා සූත්රථයේ වදාළ සේක. තෙවෙනි පටිපදා සූත්රතයේ වදාළ ආකාරය ආහාරයේ පටික්කූලතා සංඥාව, අසුභ සංඥාව, මරණ සංඥාව ආදී භාවනාවන් පළමුව වැඩිය යුතු ය.

වමනයේ පිළිකුළ මෙනෙහි කරන්න. වමනය ගන්ධයෙන් ද පිළිකුල් ය, සෙවල ගතිය නිසා ස්ඵර්ශය ද පිළිකුල්ය, වමනය ගැන කථා කරනවාට ද අප කැමති නැත, රසය ද ඉතා පිළිකුල්ය. ඉන්ද්රිදයයන් සයම ප්රිතික්ෂේප කරන වමනය ඇත්තේ කොතැනදැයි සිතා බලන්න. තමාගේ උදරයේ ය. වමනය නිසා ලේ හටගෙන ඒ ලෙයින් කෙස් ලොම් නිය දත් සම් මස් නහර ආදී දෙතිස් කුණපය සෑදී ඇත. වමනයෙන් සෑදුණා වූ කෙස්, ලොම්, නිය, දත්, සම, මස්, නහර, ඇට, ඇට මිදුළු, වකුගඩු, හෘදය, අක්මාව, පපුමස, අතුණු, අතුණු බැඳුම්, ආමාශය, අසූචි, පිත සෙම සැරව ලේ දහදිය මේදය කඳුළු කෙළ සෙම සොටු සැරව ආදී කුණප කොටස් පිළිකුල් බව මෙනෙහි කරන්න. (තමාට තේරෙන කොටස් මෙනෙහි කිරීම ප්රහමාණවත් ය. තමාට වැඩියෙන් වැටහෙන කොටස් වැඩියෙන් මෙනෙහි කරන්න.) ඊළගට මරණ සංඥාව වඩන්න. මරණය සියලු දෙනාට සාධාරණ බව සිතා තමා මරණයට පත් වී ඇති බව සිතන්න. දින ගණනක් යන විට මළ සිරැර ඉදිමී නිල්වී ඕජස් ගලන ආකාරය පණූවන් ගසන ආකාරය සතුන් මළ මිණියේ කොටස් කඩාගෙන යන ආකාරය ඇට ද දිරා මළ මිණිය පොළොවට පස් වෙන අකාරය මෙනෙහි කරන්න. මේ කය මෙසේ අනිත්යය නම් දුක්ඛ නම් විපරිණායට පත් වෙනවා නම් මගේය කියන්න වටිනවා දැයි තමාගෙන්ම විමසන්න. අනත්ත හෙවත් තමා නොවන බව අවබෝධ වේ. ශන්‍යතාවයට යයි.

දැන් රූප වේදනාදී ස්කන්ධයන්ගේ සමුදය වය (අස්ථංගමය) මෙනෙහි කරන්න. සමුදය යනු මේ ස්කන්ධයන් හටගන්නා ආකාරය යි. වය යනු කවදා හෝ අනාගත ස්කන්ධයන් නූපදින ආකාරය යි.
ආහාර, ස්ත්රීද පුරුෂ රූප, ලස්සන බබාලා, ඇඳුම් පැළඳුම්, යාන වාහන වැනි තමා අභින්දනා කරන කබලිංකාරාහාරයක් ගෙන මෙසේ මෙනෙහි කරන්න.

මනවඩනා රූපයේ සතුට සොයනවා, එය හොඳය ලස්සනය මනරම්ය ආදී වශයෙන් සිතින් හෝ ප්‍රකාශ කරනවා. නැවත නැවත ඒ රූපයේම බැසගන්නවා. එවිට ඒ නිසා ලැබෙන සතුට හෙවත් නන්දිය උපාදාන වෙනවා. උපාදානය නිසා භවය ඇති වෙනවා. භවය නිසා ජාතිය ඇති වෙලා කුණු කය හටගන්නවා. මේ අකාරයටම පංචකාම සුඛ වේදනාවන් සොයනවා, ඒවා සුඛ යයි සිතින් හෝ ප්රදකාශ කරනවා, නැවත නැවත ඒ වේදනාවම සොය සොයා බැසගනීම නිසා උපාදානය නිසා භවය ජාතිය ඇති වීම ගැන ද සිතන්න.

ඊළගට වය මෙනෙහි කරන්න. මනවඩනා රූපයේ සතුට සොයන්නේ නැහැ. ප්රදකාශ කරන්නේ නැහැ. ඒවායේ නැවත නැවත බැසගන්නේ නැහැ. උපාදාන වෙන්න සතුටක් නන්දියක් නැහැ. උපාදානය නැති නිසා භවයක් නැහැ. ජාතියක් නැහැ. දුඛ නිරෝධ වන්නේ මේ ආකාරයට බව මෙනෙහි කරන්න. මේ අකාරයටම, පංචකාම සුඛ වේදනාවන් සොයන්නේ නැහැ, ඒවා සුඛ යයි සිතින් හෝ ප්රනකාශ කරන්නේ නැහැ, නැවත නැවත ඒ වේදනාවම සොය සොයා බැසගන්නේ නැති නිසා උපාදානය නිරෝධ වී භවය, ජාතිය නැති වෙන ආකාරය ද මෙනෙහි කරන්න.

(උපාදානය යනු මමය මගේය ආදී වශයෙන් දැඩිව ගැනීමයි. භවය යනු තණ්හාවේ පැවැත්ම බව පෙටකෝපදේසයේ සඳහන් වේ. එනම් උපාදානස්කන්ධ රාශිය යි. රූප වේදනා ආදිය උපාදාන කරගත් විට එයට තණ්හාව පවතියි. එසේ තණ්හාව පැවතීම භවයයි. ඒ නිසා කර්ම රැස් වීම ද සිදු වේ. භවය නිසා ඒ රූපය ලැබිය හැකි තැනක උප්පත්තිය ලබයි.)

සමථ භාවනාවෙන් ලැබෙන ධ්‍යාන අන් ශාසන වලත් ඇත. ඒවා නිවනට යොමු වූ සමාධීන් නොවේ. මෙසේ සමුදය වය මෙනෙහි කළ පසු ලැබෙන ධ්යාසනය නිවනට යොමු වූ ආර්ය ධ්‍යානයයි. එසේ පටිච්ච සමුප්පාදයේ අවබෝධය සහිතව ලැබෙන සමාධියකින් වාසය කිරීමට දිබ්බ විහාරය කියා කියනු ලැබේ.

මෙසෙ සමාධියෙන් යුතුව වාසය කරන්න. කුණු කය මගේයයි ගැනීම වැනි කාම විතක්කයන් පෙර වූ දේ හැටියට සළකා දැන් කාම විතක්කයන් නොකරමි යයි අධිෂ්ඨානයක් ඇති කරගන්න. එය පළමු සම්යගක් ප්රපධාන විරිය යි.

මෙසේ සමාධියෙන් වාසය කරන විට මේ දෙතිස් කුණපයක් නිසා සෑදුණා වූ කුණු කය මහා දුකක් ය යි අවබෝධ වේ. එනම් දුක්ඛාර්ය සත්ය ය අවබෝධ වේ. එසේ නම් දුකයි දුකයි කියා සිටීමම ප්ර්මාණවත් නොවේ. නිවනට යා යුතුය. තණ්හාවන් මුළුමනින්ම ක්ෂය වීම නිවනයි. නිවන පමණයි සත්යළ සකස් කළ සියල්ල කැඩේ බිඳේ යයි සච්චාදිට්ඨානය සිහිපත් කරගන්න. නිවනට ඡන්දය ඇති කරගන්න. ඒ අවබෝධය ඇතිව ඉන්ද්රිකය සංවර කරගෙන සියලු සත්වයෝ දුකින් මිදෙත්වා නිවන් ලබත්වා යයි තමාට නොව බාහිරව මෙත්තාව පතුරුවමින් මෙත්තාවෙන් අප්රතමාණයට යන්න.
(මෙත්තා කරුණා මුදිතා උපේක්ෂා යනු සතර අප්රමමාණයෝය. සතර අප්ර මාණයේ නිවන් දොරටුය. මෙත්තාවෙන් අප්රණමාණයට ගිය විට විඤ්ඤාණය අල්ලාගෙන සිටින රූප වේදනා සංඥා සංස්කාරයන්ගෙන් ගැලවී සිත විසංඛාරගත වේ. තණ්හාවන් ක්ෂය වීම නිවන බව අවබෝධ වේ.)

5. කරණීය මෙත්ත සූත්‍රය සහ ආර්ය මෛත්‍රී භාවනාව

බුද්ධ කාළයේ භික්ෂූන් වහන්සේලා පන්සිය නමක් වනගතව භාවනා කරන්නට විය. උන් වහන්සේලාට ඒ වනයේ විසූ අමනුෂ්‍යයන්ගෙන් නොයෙක් කරදර හිරිහැර විඳින්නට සිදු විය. පෙරළා පැමිණ තථාගතයන් වහන්සේ හමු වූ උන් වහන්සේලාට ආරක්ෂාව සඳහාත් නිවන් ලැබීම සඳහා කමටහන වශයෙනුත් මෙම කරණීය මෙත්ත සූත්රකය වදාළ සේක. කරණීය මෙත්ත සූත්රුය භාවන කළ උන් වහන්සේලා වස් අවසාන වීමටම පෙර අරහත්වයට පත් වූ සේක.

කරණීය මත්ත කුසලේන යංතං සංතං පදං අභිසමෙච්ච සක්කෝ - මේ ජීවිතයේදීම නිවනට පැමිණ වාසය කිරීමට අපේක්ෂා කරන තම හිතවැඩ කැමති සත්පුරුෂයා විසින් දස කුසලය වැඩිමට මෙසේ දක්ෂ විය යුතුය.

පාණාතිපාතය නිසා ද්වේෂය ඇති වේ, ද්වේෂය නිසා පාණාතිපාතය ඇති වේ, පාණාතිපාතය දුරු කරමි. අදත්තාදානය නිසා ලෝභය ඇති වේ, ලෝභය නිසා අදත්තාදානය ඇති වේ, අදත්තාදානය දුරු කරමි. කාමමිත්යායචාරය නිසා මෝහය ඇති වේ, මෝහය නිසා කාමමිත්යායචාරය ඇති වේ කාමමිත්යාදචාරය දුරු කරමි. මුසාවාදය නිසා ලෝභය ඇති වේ, ලෝභය නිසා මුසාවාදය ඇති වේ මුසාවාදය දුරු කරමි. පරුසාවාචය නිසා ද්වේෂය ඇති වේ, ද්වේෂය නිසා පරුසාවාචය ඇති වේ, පරුසාවාචය දුරු කරමි. සම්පප්රතලාපය නිසා මෝහය ඇති වේ, මෝහය නිසා සම්පප්රයලාපය ඇති වේ සම්පප්රවලාපය දුරු කරමි.

උජූ ච - සෘජු වන්නේය. පාණාතිපාත අදත්තාදාන කාමමිත්යා චාර වැනි කයෙන් සිදු වෙන අකුසල සංස්කාරයන් සහ මුසාවාද පරුසාවාච පිසුණාවාච සම්පප්රයලාප වැනි වචනයෙන් සිදු වෙන අකුසල් දුරු කිරීමෙන්

සෘජු වේ. මෙබඳු අකුසල් කරන්නේ මේ දෙතිස් කුණපයකින් සෑදුණා වූ ශරීරයන් පැවැත්වීමට සහ පිණිවීමට බව සිතා එහි ඇති නිසරු බව අවබෝධ කරගන්න. ඒ සඳහා සිල් පද සමාදන් වන්න. එවිට සෘජු භාවය ඇති වේ.

සූජු ච - මැනවින් සෘජු වන්නේය. සිල් පද කැඩී ඇති නම් නැවත සම්පප්ර ලාප ආදිය නොකරමියි අධිෂ්ඨාන කරගන්න. එවිට මැනවින් සෘජු වේ.

සුවචෝචස්ස - කීකරු වන්නේය. සුවච වීමට ද්වේෂයට සම්බන්ධ මක්ඛ, ඉරිසියා, පළාස, මච්ඡරිය යන කෙලෙස් පහ කරන්න.

මක්ඛය යනු අනුන්ගේ සහ තමන්ගේ ගුණය මැකීමයි. අප ඕනෑ තරම් අපට උපකාර කළ අයගේ, ගුණවතුන්ගේ ගුණ මැකූ අවස්ථා ඇත. එබඳු අවස්ථාවක් සිහි කර මක්ඛය පහ කරන්න. ක්රෝඑධය නිසා මක්ඛය ඇති වේ. එය පහ කරන්න. ශීලය සමාධිය ආදී ගුණධර්ම නැති කරගෙන දුසිල් වීම තමන්ගේ ගුණය මකාගැනීමකි. මක්ඛය නිසා ඉරිසියාව අධික වන බැවින් ඉරිසියාවේ සමුදය මක්ඛය යි. අන් අය තමාට නැති මිළ මුදල්, යාන වාහන, උසස් රැකියාවන්, දේපල ආදිය නිසා නිත්යර සැපයක් විඳී යයි ඉරිසියා සහගත සිතුවිලි ඇති වන අවස්ථා ඕනෑ තරම් ඇත. එබඳු අවස්ථාවක් මෙනෙහි කර ඉරිසියාව පහ කරන්න. පළාසය යනු ලාභ ප්රතයෝජන සළකා එක් දෙයකින් තව දෙයක් වෙන් කිරීමයි. යාලුවන් දෙදෙනෙකු ඇති විට එක් අයෙකුගෙන් වැඩි ලාභ ප්රායෝජන ඇති නිසා අනෙකා කේලාම් කියා වෙන් කරයි. එසේ කිරීමට හෝ සිතයි. අනික් පුද්ගලයා නැති වෙනවා නම් කියා හෝ සිතයි. එය පළාසයකි. එබඳු අවස්ථාවක් මෙනෙහි කර පළාසය පහ කරන්න. පළාසය නිසා මච්ඡරිය අධික වේ. කුළ මච්ඡරිය නිසා සිංහල දෙමළ ආදී කුළයන් අල්ලාගෙන වෙනත් ජාතීන්ට ගරහයි. ලාභ මච්ඡරිය නිසා හොර කිරුම් මැණුම් භාවිතා කරයි, වංචා කර භාණ්ඩ වල මිළ අඩුකරගැනීමට සිතයි. ආවාස මච්ඡරිය නිසා කය පැවැත්වීමට අදත්තාදානය, පාණාතිපාතය කරයි. ධම්ම මච්ඡරිය නිසා බොරු බණ කියයි. වර්ණ මච්ඡරිය නිසා තමා විභාග ආදියෙන් අසමත්ව ඒ බව සැගවීමට බොරු කියයි. මෙබඳු අවස්ථා සිහි කර මච්ඡරිය පහ කරන්න.

මෘදු, අනතිමානී - මෘදු වන්නේය. නිහතමානී වන්නේය. ගේදොර ඉඩකඩම්, යාන වාහන, තනතුරු, උගත්කම්, බාහිර පුද්ගලයන් ආදිය මමය මගේයයි ගැනීම නිසා (චේතනා කිරීමෙන්) මෘදු බව නැති වේ. අහංකාරය මානය ඇති වේ. එනම්, ප්රිගල්භ ගති ඇති වේ. දිට්ඨි ආශ්රණව ආදී ආශ්ර වයන් වැඩි වේ. තමා මරණයට පත් වන විට සියල්ල අතහැර යාමට සිදු වෙන බව සිතන්න. තමා දැන් මරණයට පත් වී ඇතැයි සිතා කය ඇතුළු බාහිර සියල්ල සිතින් අතහරින්න. තමාගේ මළ සිරුර ඉදිමී කුණු වී ඕජස් ගළමින් වැගිරෙමින් පොළවට පස් වී යන ආකාරය මෙනෙහි කරන්න. මේ කය මෙසේ අනිත්යා නම් දුක්ඛ නම් විපරිණාමයට පත් වෙනවා නම් මමය මගේය කියා ගැනීමට කිසිවක් නැති බව අවබෝධ කරගන්න. තමා කාන්තාවක්ය පුරුෂයෙක්ය ආදී වශයෙන් ඇතිකරගෙන සිටින අහංකාරය ද දුරු කරගන්න.
සන්තුස්සකෝච, සුභරෝච, අප්පකිච්චෝච, සල්ලහුකවුත්තී - ඉහත ගුණධර්මයන් ඇතිකරගත් විට සතුටින් වාසය කළ හැකි වීම, ලද දෙයින් යැපිය හැකි වීම, අල්ප වූ කෘත්ය  ඇති වීම සහ සන්සුන් වූ පැවතුම් ඇති වෙන ආකාරය මෙනෙහි කරන්න.

සන්තින්ද්‍රියෝ ච - ඉන්ද්රිහය සංවර කරගන්නේය. මෘදු අනතිමානී වීම නිසා දිට්ඨි ආදී ආශ්රඇව අඩු වීමෙන් මේ රූපය බලන්න, මේ ශබ්දය අහන්න, මේ රසය විඳින්න ආදී වශයෙන් කාමයන්ට තල්ලු කරණ ගතිය නැති වීම නිසා කාමාශ්රාවය අඩු වීමෙන් ඉන්ද්රි යයන් සංවර කරගැනීමට පහසු වෙන බව දකින්න.

නිපකෝ ච - ප්ර ඥාවන්ත වන්නේය. ඉන්ද්රිවය සංවරව සිටින විට කෙලෙස් දැවිලි ඇති නොවන බැවින් කිසිවක් මමය මගේයයි උපාදාන නොකර ඉන්ද්රිිය සංවර කරගෙන වාසය කිරීම හොඳ යයි නිපක භාවය ඇති කරගන්න.

අප්පගබ්බෝ - ප්රපගල්භ භාවය දුරු කරන්නේය. අත සළ සළා කථා කිරීම වැනි කායික ප්රකගල්භයන්, අන් අයට කථා කිරීමට  ඉඩ නොදී තමාම කථා කිරීම වැනි වාචසික ප්රොගල්භයන්, උසස් යයි සම්මත අය හා තමා සමාන කිරීම වැනි මානසික ප්රලගල්භයන් දුරු කරන්න. සියලු සංස්කාර සකස් කළ බැවින් අනිත්ය් යයි සළකා ධ්යාුන සංස්කාරයක් වැනි කුසලයක් නිසා වත් මානයක් ඇති කර නොගන්න.

කුලේසු අනනුගිද්ධෝ - සියලු කුලයන් පහ කරන්න. සිංහල දෙමල බෞද්ධ අබෞද්ධ නෑ නොනෑ ආදී සියලු කුළ හදාගන්නේ වේදනාවට තණ්හාවෙන්ය. සියලු සත්වයෝ සිටින්නේ දුකේ යයි අවබෝධ කරගෙන සියලු කුළ පහ කරන්න.

බුදු පසේබුදු මහරහත් ආදී නුවනැති කිසිවෙක් නින්දා කරන සුළු වූ සුළු හෝ වරදක් නොකිරීමට අධිෂ්ඨාන කරගන්න. සියලු සත්වයින් දරුවන් සේ සලකා කුඩා සතුන්ට හානි වන නිසා පොළොව හෑරීම වැනි සංස්කාරයක් වත් නොකිරීමට අධිෂ්ඨාන කරගන්න. ක්රෝකධය නිසා හෝ ව්‍යාපාදය නිසා හෝ කිසිවෙකුටත් හානියක් නොකරමියි සිතන්න.

ඉහත කාරණා විනාඩි කිහිපයක් හෝ මෙනෙහි කර මෙත්තාව පතුරුවන්න. තමාට නොව බාහිරව, සත්ව කොට්ඨාශ වශයෙන් දිශා වශයෙන් මෙත්තාව පතුරුවන්න.

උතුරු දිශාවේ සත්වයෝ සුවපත් වෙත්වා නිවන් දකිත්වා ! දකුණු දිශාවේ සත්වයෝ සුවපත් වෙත්වා නිවන් දකිත්වා ! නැගෙනහිර දකුණු දිශාවේ සත්වයෝ සුවපත් වෙත්වා නිවන් දකිත්වා ! බටහිර දිශාවේ සත්වයෝ සුවපත් වෙත්වා නිවන් දකිත්වා ! උඩ දිශාවේ සත්වයෝ සුවපත් වෙත්වා නිවන් දකිත්වා ! යට දිශාවේ සත්වයෝ සුවපත් වෙත්වා නිවන් දකිත්වා ! සියලු සත්වයෝ සුවපත් වෙත්වා නිවන් දකිත්වා !
තරහ නොගැනීම, දස කුසලය, මගේයයි ගැනීම පහ කිරීම නිසා ඇති වූ සම්මා දිට්ඨිය ආදී සීලයට ඇතුලත් කරගන්න.

කාමයන්හි ගිජු බව නසා අසූචි මළ මුත්රාස පිරුණු මවු කුසකට නැවත නොපැමිණෙන්නට අධිෂ්ඨාන කරගන්න.

ප්‍රසිද්ධ බෞද්ධ භාවනා ගුරුවරු

ශ්‍රී ලංකාව
 මාතර ඥානාරාම හිමි
 මීතිරිගල ධම්මාවාස හිමි
 කටුකුරුන්දේ ඤාණනන්ද හිමි
 උඩඊරියගම ධම්මජීව හිමි
 එල්ලාවල විජිතනන්ද හිමි

ඉන්දියාව
 දීපා මා
 එස්. එන්. ගොයෙන්කා තුමා

තායි ලන්තය
 අජාන් මන්
 අජාන් චා
 අජාන් ලී ධම්මධරෝ
 අජාන් ජම්නියන්

බුරුමය
 මහාසී සයාඩෝ
 පණ්ඩිත සයාඩෝ

භාවනා


An Orchinea attica in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni Heinrich Carl Haussknecht, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni Francisco María Vázquez. An Orchinea attica in nahilalakip ha genus nga Orchinea, ngan familia nga Orchidaceae.

Mabibilngan ini ha Greece. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Orchinea

Orchinea attica


Die Statue von Çineköy, wegen der darauf eingravierten zweisprachigen Inschrift oft auch als Bilingue von Çineköy bezeichnet, ist die Statue eines Wettergottes auf einem von Stieren gezogenen Wagen. Die Statue aus dem 8. Jahrhundert v. Chr. wurde im Dorf Çineköy gefunden, etwa 30 km südlich von Adana in Kilikien in der Südtürkei. Sie ist heute im archäologischen Museum von Adana ausgestellt.

Fund
Die Skulptur wurde am 30. Oktober 1997 von einem Bauern im Dorf Çineköy () im Landkreis Yüreğir der Provinz Adana beim Pflügen gefunden. Nach Benachrichtigung der zuständigen Stellen unternahmen im November İzmet İpek und A. Kazım Tosun im Auftrag des Archäologischen Museums von Adana Grabungen, bei denen die Statue des Gottes und der Wagen mit den Stieren in mehreren Teilen zutage kamen. Die Statue, die aus weichem Kalkstein bestand, wurde am 13. November ins Museum verbracht, kurz darauf auch die anderen, aus Basalt bestehenden Teile. Sie wurden unter der Leitung der Zentralwerkstatt für Restaurierung und Konservierung Istanbul restauriert und anschließend im Museum ausgestellt. Im Sommer 1998 setzte das Museum die Ausgrabungen fort, konnte jedoch keine weiteren Teile des Werkes finden.

Statue
Die aus Kalkstein gemeißelte Figur trägt eine Kopfbedeckung mit Quasten, darunter einen Reif mit zwei Hörnern, der sie als Gott kennzeichnet. Die langen glatten Haare, der gestutzte Bart sowie Augen und Ohren sind gut zu erkennen. Der Oberkörper ist mit einem Umhang bekleidet, die kurzen Ärmel schließen über den Ellenbogen ab. Um die Hüften liegt ein Gurt, der an einem von der linken Schulter bis zum Boden reichenden Stoffband befestigt ist. Die Bekleidung unterhalb der Hüfte ist schlecht erkennbar. Vor der Brust halten die Hände einen nicht zu interpretierenden Gegenstand, in der rechten Hand befinden sich acht kleine Löcher, die möglicherweise der Befestigung eines weiteren Objekts dienten.

Der Gott steht auf einem Wagen, der von zwei Stieren gezogen wird. Diese Teile des Standbilds sind aus Basalt. Vom linken Stier ist der Kopf bei den Augen abgebrochen, der Rest ist einschließlich des Jochs gut erhalten. Das rechte Zugtier fehlt bis auf einen Rest des linken Hinterbeines. Die Tiere sind in Bewegung dargestellt, Muskeln, Adern, Hufe, ein langer geflochtener Schwanz und andere Körperteile sind gut erkennbar. Die Räder des Wagens hatten acht Speichen, die allerdings nur zum Teil erhalten sind. Das Standloch der Statue misst 40 × 40 cm und ist 30 cm tief. Vor der Standplattform sind Mauern mit drei Türmen zu erkennen, die möglicherweise das Königreich des Awarik symbolisieren, der als Urheber der Statue gilt.

Es besteht allgemeine Einigkeit darüber, dass in der Statue der luwischen Wettergott Tarhunzas dargestellt ist, der in dem luwischen Text der Inschrift mehrfach erwähnt wird. Im phönizischen Teil wird er, wie auch in der Bilingue von Karatepe, als Baal identifiziert. Das Monument ist nach neo-hethitischen Standards geschaffen, zeigt aber laut Giovanni Lanfranchi und Winfried Orthmann in Haar, Bart und Kleidung assyrische Einflüsse.

Inschrift
Zwischen den Beinen der Stiere sowie auf der Grundplatte sind Inschriften in Hieroglyphen-Luwisch und in Phönizisch angebracht, die eine Bilingue bilden. Der Verfasser der Inschrift ist der aus assyrischen Schriften bekannte König Awariku (Urikki) von Qu'e (reg. 738–732 v. Chr.). Wie in altorientalischen Königsinschriften üblich besteht sie aus zwei Teilen, wobei im ersten der Autor vorgestellt wird und er im zweiten Teil einen Bericht seiner Taten gibt.

Zunächst stellt Awarik – im luwischen Text Wariki, im phönizischen ist nur der erste Buchstabe W erhalten – sich mit Name, Titulatur und Abstammung vor sowie mit zwei Beinamen, die ihn mit dem Wettergott Tarhunzas und dem Sonnengott in Verbindung bringen. Er führt seine Abstammung, wie dies ebenso Azatiwada von Karatepe in der dortigen Inschrift tut, auf das Haus des Muk(a)sas, im Phönizischen MPŠ, zurück, der nach allgemeiner Ansicht mit dem legendären griechischen Seher und Stadtgründer Mopsos gleichgesetzt wird. Im weiteren Text beschreibt Awarik Errungenschaften und Verdienste um sein Land. Er berichtet über die Vergrößerung seines Königreiches und des Heeres sowie über den Fortschritt, den er mit göttlicher Hilfe dem Land gebracht hat. Er lobt die Verschmelzung von Qu'e mit dem assyrischen Reich und rühmt sich der Zerstörung und Erbauung von Festungen in ungenannten, fernen Gebieten.

Das Königreich Qu'e entspricht etwa dem Kizzuwatna der hethitischen Großreichszeit und damit grob dem ebenen Kilikien (Kilikia pedias) der späteren Zeit. Es wird im luwischen Teil des Karatepe-Textes Adanawa und die Einwohner im phönizischen Teil, wie auch hier, Danunäer genannt. Im luwischen Teil der Çineköy-Inschrift wird das Land als Hijawa bezeichnet. Dieser Name wird in Verbindung gebracht mit dem in bronzezeitlichen hethitischen Texten vielfach auftauchenden Aḫḫijavā, das von der stark vorherrschenden Forschungsmeinung, allerdings nicht ganz unumstritten, für ein mykenisches Reich gehalten wird (vgl. die Bezeichnung Achaier für die Griechen bei Homer). Eine Gleichsetzung von Hijawa mit Aḫḫijavā würde die These einer Ansiedlung von Griechen in Kilikien am Übergang zur Eisenzeit stützen, die auch Recai Tekoğlu und André Lemaire vertreten. Allerdings ist diese Gleichsetzung nicht unproblematisch.

Literatur
 Winfried Orthmann: Zu der Götterstatue aus Çineköy. In: Michael Herles, Claudia Beuger, Jörg Becker und Simone Arnhold (Hrsg.): Von Syrien bis Georgien – durch die Steppen Vorderasiens. Festschrift für Felix Blocher anlässlich seines 65. Geburtstages (marru 13). Münster 2022, S. 457–468.
 Recai Tekoğlu, André Lemaire, İsmet İpek, A. Kazım Tosun: La bilingue royale louvito-phénicienne de Çineköy. In: Comptes-rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres, 144e année, N. 3, 2000. S. 961–1007. (Digitalisat)
 J. David Hawkins: Die Inschrift des Warikas von Hiyawa aus Çineköy. In: Bernd Janowski, Gernot Wilhelm (Hrsg.): Texte aus der Umwelt des Alten Testaments, Neue Folge 2: Staatsverträge, Herrscherinschriften und andere Dokumente zur politischen Geschichte. Gütersloh 2005, S. 155–156. [Übersetzung der hieroglyphen-luwischen Fassung]
 Mirko Novák, Andreas Fuchs: Azatiwada, Awariku from the House of Mopsos, and Assyria. On the Dating of Karatepe in Cilicia, in: A. Payne, Š. Velharticka und J. Wintjes (Hg.), Beyond all Boundaries. Anatolia in the 1st Millennium B.C., OBO 295, Leuven 2021. S. 397–466. (https://www.academia.edu/44251904/Azatiwada_Awariku_from_the_House_of_Mopsos_and_Assyria_On_the_dating_of_Karatepe_in_Cilicia)
 Giovanni B. Lanfranchi: The Luwian-Phoenician Bilingual of Çineköy and the Annexation of Cilicia to the Assyrian Empire. In: Robert Rollinger (Hrsg.): Von Sumer bis Homer: Festschrift für Manfred Schretter zum 60. Geburtstag am 25. Februar 2004 (Alter Orient und Altes Testament 325). Münster 2005, S. 481–496.
 Robert Rollinger: The Terms "Assyria" and "Syria" again. In: Journal of Near Eastern Studies 65 (2006), S. 283–287.
 Giovanni B. Lanfranchi: The Luwian-Phoenician bilinguals of ÇINEKÖY an KARATEPE: An ideological dialogue. In: Robert Rollinger, Andreas Luther, Josef Wiesehöfer: Getrennte Wege? Kommunikation, Raum und Wahrnehmung in der Alten Welt (Oikumene 2). Verlag Antike, Frankfurt/M. 2007, S. 179–217. ISBN 978-3-938032-14-5 (bei GoogleBooks)
 Çineköy. In: Trevor Bryce: The Routledge Handbook of The People and Places of Ancient Western Asia: The Near East from the Early Bronze Age to the fall of the Persians Empire. Routledge 2011, S. 167. ISBN 978-0-415-39485-7 (bei GoogleBooks)
 Gary M. Beckman, Trevor R. Bryce, Eric H. Cline: The Ahhiyawa Texts (= Writings from the Ancient World 28). Society of Biblical Literature,  Atlanta 2011, ISBN 978-1-58983-268-8, S. 263–266 (AHT 28).

Weblinks

 Giovanni B. Lanfranchi: A happy son of the king of Assyria: Warikas and the Çineköy Bilingual (Cilicia) (PDF; 1,3 MB)
 hittitemonuments.com

Einzelnachweise

Luwische Religion
Archäologischer Fund (Türkei)
Hethitische Kunst
Steinskulptur
Cinekoy
Cinekoy
Kilikien
Skulptur (8. Jahrhundert v. Chr.)
Provinz Adana
Rundbildkunst (Alter Orient)
Cinekoy
Bilingue

Statue von Çineköy


فيرتيييفكا (Вертіївка) هي مدينة في مقاطعة تشيرنيهيفسكا في أوكرانيا.

يبلغ عدد سكانها حوالي 3504   نسمة.

أعلام
 ميخائيل كيربونوس

مراجع

مدن أوكرانيا

فيرتيييفكا (تشيرنيهيفسكا)


Neum (), Bosna-Hersek'in denize kıyısı olan tek şehridir. Buradaki yaklaşık 21 kilometrelik kıyı şeridi ülkenin Adriyatik Denizi'ine tek çıkış noktasıdır. Bosna-Hersek Federasyonu'na aittir. Kıyı şeridi 24.5 km (15 mil) olup, 2009 itibarıyla, belediye (Opcina) nüfusu 4.605'tir ve Neum'un merkezi nüfusu (1991 yılında) 4.268'dir. Dayton Barış Antlaşması sırasında, Hırvatistan'ın almak için yoğun çaba sarf ettiği Neum, Alija Izetbegović'in yoğun ısrarı ve direnmesi sonucu Bosna-Hersek sınırlarında kalmıştır.

Neum, dik tepelere, kumlu plajlara ve birkaç büyük turistik otele sahiptir. Fiyatları alışveriş açısından komşu Hırvatistan'a oranla daha düşüktür. Turizmin getirdiği ticaret, bölgenin ekonomisine katkıda bulunmaktadır. Neum'da moteller, villalar ve özel konaklama kapasiteli otellerde 1.810 turist için yaklaşık 5000 yatak bulunmaktadır. Neum Turizmi sadece kıyı bölgesinde faaliyet göstermektedir. Neum'un arkasındaki iç alan zengin arkeolojik tarihi ve el değmemiş doğası bulumakla birlikte tarım turizmi gelişmeye başlamıştır.

Nüfus
1991'de Neum'un tüm nüfusu 4.268'di:
 3738 Hırvatlar (%87,6)
 209 Sırplar (%4,9)
 196 Boşnaklar (%4,7)
 92 Yugoslavlar (%2,1)
 33 diğerleri (karışık) (%0,7).

Neum kent nüfusu ise 1.993 kişi:
 %94 Hırvatlar
 %2 Boşnaklar
 %3 Sırplar
 %1 diğerleri

Dış bağlantılar

 Neum'un resmi internet sitesi (Hırvatça ve İngilizce)
 Bosna şehirleri - Neum
 Neum şehri hakkında bilgiler

Kaynakça

Bosna-Hersek'teki şehirler
Hersek-Neretva Kantonu
Adriyatik Denizi'ndeki liman kentleri

Neum


آغورا  فيلم دراما تاريخية من إنتاج العام 2009، ومن إخراج المخرج التشيلي الإسباني أليخاندرو آمينابار والذي شارك في كتابته إضافة إلى ميتيو جيل. الفيلم من بطولة راشيل وايز وماكس مينغيلا. تم عرضه خارج المسابقة الرسمية لدورة 2009 لمهرجان كان السينمائي، كما عرض في صالات السينما في 18 ديسمبر 2009.

الفيلم جرى تصوير مشاهد منه في مدينا، مالطا حيث شيدت ديكورات تمثل مدينة الإسكندرية القديمة بفنارها ومكتبتها. وهو من إنتاج فرناندو بوفايرا ومن توزيع فوكس فيتشرز.

القصة

تدور أحداث الفيلم في العام 391 ميلادية حيث يروي قصة عالمة الفلك والرياضيات والفيلسوفة «هيباتيا السكندرية» والتي اعتبرت «أما روحية» للعلوم الطبيعية الحديثة، ورمزا للحكمة (تقوم بالدور رايتشل وايز) وعلاقتها بشخصية متخيلة وهي «أوريستوس» الذي يصبح الحاكم الفعلي للمدينة والذي يقف بجوار هيباتيا مدافعا عنها حتى يستسلم في النهاية، وتبدو بينهما علاقة عاطفية واضحة. كذلك عبد هيباتيا «دافوس» (مينغيلا) الذي يتحول تدريجيا إلى المسيحية والذي تقوم هيباتيا بعتقه ثم ينضم إلى جماعة متطرفة، كما أن أساس موضوع الفيلم يتناول فترة القرن الرابع الميلادي ومدى التطرف الديني الذي عاشته المدينة حين أصبحت المسيحية الدين الرسمي للإمبراطورية الرومانية والذي شمل اقتحام المعابد الإغريقية والرومانية واقتحام مكتبة الإسكندرية من قبل الجماعات المتطرفة ذات الهوس الديني كما أظهرها الفيلم، حيث قامت بهدم التماثيل وتحطيم الرموز الفنية وحرق الأبحاث العلمية والوثائق والخرائط بدعو انتمائها للتراث الوثني.

كما صور الفيلم دعوات أحد الأساقفة «سيرل» بضرورة التنكيل والفتك باليهود المقيمين في الإسكندرية ونهب ممتلكاتهم وقتلهم، كذلك دعوة الأسقف لمنع عمل النساء، وضرورة عودة المرأة وبقائها في المنزل وحظر عملها بالتدريس أو الفكر وعدم الاستماع إليها، بل والتحريض على قتل هيباتيا كونها وثنية وكونها «ساحرة» ابتكرت نظريات علمية لن تعرفها البشرية إلا بعد 12 قرناً على يد يوهانس كيبلر، ولا تؤمن بالديانة الجديدة، وذلك بالرغم من كونها تدافع عن حق أي كان في الإيمان بما يشاء.

ينتهي الفيلم بالقبض على هيباتيا وتجريدها من ملابسها استعدادا لسلخ جلدها بالسكاكين في وسط الكنيسة، لكن يعترض على ذلك عبدها السابق دافوس الذي يخنقها حتى، لا تحس بعذاب الموت، أثناء قيام الرجال بجمع الحجارة لرجمها. وكما تذكر كتب التاريخ فبعد الرجم قام المسيحيون بتشويه جسدها ونثر أشلائه وجرها في المدينة والتمثيل بها وحرقها. ويخبر البقية أنها فقدت الوعي، فيرجموها بالحجارة ثم يمثلوا بجثتها ثم يحرقوها. وبعد وفاتها اختفى أوريستوس، وسقطت الأسكندرية في يد سيرل. وتظهر على الشاشة كلمات تصف ما حدث بعد ذلك، وهو أن هيباتيا كانت عالمة استثنائية واشتهرت بابحاثها في الرياضيات، وأن في القرن السابع عشر الميلادي أي بعد 1200 عامًا اكتشف العالم الألماني يوهانس كيبلر القوانين التي توصلت لها هيباتيا.

الممثلون
 راشيل وايز في دور هيباتيا السكندرية.
 ماكس مينغيلا في دور دافوس العبد.
 أوسكار إيزاك
 أشرف برهوم
 مايكل لونسدال
 روبرت إيفانز

مصادر

انظر أيضا
 هيباتيا

وصلات خارجية
 برومو الفيلم
 موقع فيلم Agora الرسمي

أفلام باللغة الإنجليزية في عقد 2000
أفلام أحداثها في مصر القديمة
أفلام العصور الكلاسيكية القديمة
أفلام إسبانية
أفلام إسبانية في عقد 2000
أفلام إنتاج 2009
أفلام باللغة الإنجليزية
أفلام تاريخية درامية إسبانية
أفلام تاريخية درامية في عقد 2000
أفلام تاريخية عقد 2000
أفلام تقع أحداثها في الإمبراطورية البيزنطية
أفلام تقع أحداثها في الإمبراطورية الرومانية
أفلام تقع أحداثها في القرن 4
أفلام تقع أحداثها في القرن 5
أفلام تقع أحداثها في تاريخ الإسكندرية
أفلام تقع أحداثها في روما القديمة
أفلام تقع أحداثها في مكتبات
أفلام توينتيث سينتشيري فوكس
أفلام دراما
أفلام درامية 2009
أفلام رومانسية
أفلام سجلها داريو ماريانيللي
أفلام سير ذاتية عن رياضياتيين
أفلام سيرة ذاتية درامية 2009
أفلام سيرة ذاتية درامية في عقد 2000
أفلام عن العنف الديني
أفلام عن الفلسفة
أفلام عن المسيحية
أفلام كتب نصها السينمائي ماتيو جيل
أفلام مصورة في مالطا
أفلام ملحمية أسبانية
أفلام من إخراج أليخاندرو آمينابار
اضطهاد الوثنيين في الإمبراطورية الرومانية المتأخرة
تصوير ثقافي عن هيباتيا
تنصير
خلافات دينية في الأفلام
أفلام عن علماء

آغورا (فيلم)


Arbuskelsvampe (Glomeromycota) er en gruppe af svampe. De blev tidligere opfattet som tilhørende koblingssvampene, men nyere forskning har udskilt dem som en selvstændig række så de nu betragtes som en søstergruppe til koblingssvampe, sæksvampe og basidiesvampe og andre rækker. Der findes ca. 200 arter arbuskelsvampe.

Arbuskelsvampe danner normalt arbuskulær mykorrhiza (A-mykorrhiza) med karplanters rødder eller thallus (for mossers vedkommende). Det er en type mykorrhiza hvor svampehyferne gennemtrænger cellevæggen i plantecellerne og danner nogle forgrenede strukturer som kaldes arbuskler. Det giver en stor kontaktflade mellem svampen og karplanteplanten. Arbuskelsvampe lever i mutualistisk symbiose med planten. Mutualistisk betyder for eksempel, at svampene kan være med til at nedbryde organisk materiale, så at planterne har mulighed for at optage næringsstofferne.

Livscyklus
Svampene reproducerer sig aseksuelt ved at mykorrhiza danner mange flercellede sporer og spreder sig under jorden, ca. 80 % vokser ved vaskulære planterødder.

Referencer

Litteratur
 Raven et. al.: Biology of plants, 8 th edition; 2013

Jordbundsbiologi
Svampe

Arbuskelsvampe


UFC 269: Oliveira vs. Poirier foi um evento de artes marciais mistas produzido pelo Ultimate Fighting Championship e que aconteceu no dia 11 de dezembro de 2021, na T-Mobile Arena em Las Vegas.

História
Uma luta pelo cinturão peso leve do UFC entre o campeão Charles Oliveira e Dustin Poirier foi maracada como luta principal deste evento.

Uma luta pelo cinturão peso galo feminino entre Amanda Nunes e Julianna Peña é esperada para ocorrer neste evento.

Uma trilogia pelo cinturão peso mosca entre Brandon Moreno e Deiveson Figueiredo era esperada para ocorrer neste evento. Entretanto, a luta foi adiada para o UFC 270.

Uma luta no peso mosca entre Alex Perez e Matt Schnell havia sido marcada para o UFC Fight Night: Brunson vs. Till. Entretanto, a luta foi adiada para este evento.

Card Oficial

 Pelo Cinturão Peso Leve do UFC.'''
 Pelo Cinturão Peso Galo Feminino do UFC.'''

2021 nas artes marciais mistas
Eventos do UFC
T-Mobile Arena

UFC 269: Oliveira vs. Poirier


مجلة العلوم الأمريكية  هي مجلة أدبيات علمية أمريكية صدرت طبعتها الأولى في 28 أغسطس 1845، وبهذا تكون من أقدم المجلات المنشورة في الولايات المتحدة.

تنشر مجلة العلوم الأمريكية شهريا الجديد في أخبار الأبحاث العلمية ولكنها ليست دورية علمية موجهة للمتخصصين الأكاديميين كما هو الحال في دورية نيتشر مثلا، وإنما للعامة والقراء العاديين. تصدر عن مؤسسة الكويت للتقدم العلمي الترجمة العربية للمجلة بعنوان مجلة العلوم.

وقعت ساينتفك أمريكان شراكة مع مدونة عقل مدون وهي مدونة ومجلة إلكترونية وجائزة مختصة بالصحة والعلوم الأمريكية برعاية مؤسسة مبادرة علم الأعصاب العالمية (GNIF) التي تحرر من طرف الدكتور شاهين لاخان.

لاحقا نشأت النسخة العربية ضمن نفس الموقع تحت عنوان للعلم ويقوم عليها مجموعة من الأساتذة العرب والأجانب من مختلف التخصصات أمثال البروفسور معتز إمام أستاذ الفيزياء النظرية والأوتار الفائقة، الدكتور أحمد فرج علي من جامعة بنها

انظر أيضاً

 مجلة العلوم: النسخة العربية من سَينتِفِك أمَرِيكان
 سبكتروم دير فسنشافت - النسخة الألمانية
 عقل مدون
 ساينس نيوز

مراجع

وصلات خارجية

إعلام الولايات المتحدة
تأسيسات سنة 1845 في الولايات المتحدة
ساينتفك أمريكان
شركات مقرها مدينة نيويورك
مجلات أسست في 1845
مجلات تنشر من مدينة نيويورك
مجلات شهرية أمريكية
مجلات علمية

مجلة العلوم الأمريكية


Tarsoctenus es un género de lepidópteros ditrisios de la subfamilia Eudaminae  dentro de la familia Hesperiidae.

Especies

Tarsoctenus corytus
Tarsoctenus papias
Tarsoctenus praecia

Referencias

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Enlaces externos

 Tree of Life

Eudaminae

Tarsoctenus


7429 Hoshikawa este un asteroid din centura principală de asteroizi.

Descriere
7429 Hoshikawa este un asteroid din centura principală de asteroizi. A fost descoperit pe  la Okutama de Tsutomu Hioki și Shuji Hayakawa. Asteroidul prezintă o orbită caracterizată de o semiaxă mare de 2,86 ua, o excentricitate de 0,03 și o înclinație de 1,6° în raport cu ecliptica.

Vezi și
 Lista planetelor minore: 7001-8000
 Centura de asteroizi

Referințe

Obiecte astronomice descoperite în 1992
Centura de asteroizi

7429 Hoshikawa