Rum İsyanı/Yunan İsyanı,<ref>Mübahat Kütükoğlu, "Yunan İsyanı Sırasında Anadolu ve Adalar Rumlarının Tutumları ve Sonuçları", Üçüncü Askeri Tarih Semineri Bildiriler-Tarih Boyunca Türk-Yunan İlişkileri (20 Temmuz 1974'e kadar), Genelkurmay ATASE Yayını, Ankara, 1986, s.133-161.</ref>Zeki Arıkan, 1821 Yunan İsyanının Başlangıcı, a.g.e., s. 98-112. (Osmanlıca: يونان عصياني), Yunan Bağımsızlık Savaşı,Filiz Yaşar, Yunan Bağımsızlık Savaşı'nda Sakız Adası, Phoenix Yayınevi, 2006, ISBN 9944031012 Not: Kitabın alt başlıkları ve metninde Yunan İhtilali kelime kullanılmaktadır. Yunan İhtilaliSina Akşin, Ana Çizgileriyle Türkiye'nin Yakın Tarihi, Imaj Yayıncılık, 1996, ISBN 975-7852-18-X, s.20. veya Yunan Devrimi (Yunanca: Ελληνική Επανάσταση, Elliniki Epanastasi), Yunanların Osmanlı egemenliği ve isyan bölgelerindeki Müslüman halka karşı başlattığı, 1821-1829 yılları arası süren ve Yunanistan'ın Osmanlı Devleti'nden bağımsızlığını kazanmasıyla sonuçlanan bağımsızlık savaşı, devrim ve etnik temizliktir.J. M. Wagstaff, War and Settlement Desertion in the Morea, 1685-1830, Transactions of the Institute of British Geographers, New Series, Vol. 3, No. 3, Settlement and Conflict in the Mediterranean World. (1978), p. 301Erik Goldstein "Wars and Peace Treaties" s. 20, HarperCollins Academic (1992) 1832 yılında imzalanan İstanbul Antlaşması ile Yunanistan'ın bağımsız bir ülke olarak tanınmasıyla sonuçlanmış bağımsızlık sürecidir.

Bağımsızlık süreci Mora Yarımadasının güneyindeki Manya Burnu'nda yaşayan Yunanların 17 Mart 1821'de Osmanlılara karşı ayaklanarak 23 Eylül'de Tripoliçe'yi ele geçirmeleriyle başladı. Şehrin düşmesiyle Türk ve Yahudi sakinlerin öldürüldüğü Tripoliçe Katliamı patlak verdi. Ayaklanmada Osmanlı Devleti'nden bağımsızlık isteyen Yunan aydınlarının kurduğu Filiki Eterya derneği de rol oynadı. Uzun bir süre kanlı mücadelelerle devam eden ayaklanma, 1829 yılında İngiltere, Fransa ve Rusya'nın Yunanlar lehine müdahele ederek Navarin Deniz Muharebesi'nde Osmanlı Devleti'ni büyük bir yenilgiye uğratmaları sonucu Yunanların lehine dönüştü. Osmanlılar 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı'nı kaybederek 1829 yılında Rusya'yla imzaladıkları Edirne Antlaşması'yla Yunanistan'ın bağımsızlığını kabul ettiler. Daha sonra temmuz 1832'de Yunanların adına müdahele etmiş olan Avrupa'nın 3 büyük gücü ile imzaladıkları İstanbul Antlaşması ile bağımsız Yunanistan'ın sınırlarını ve statüsünü garanti altına almışlardır. Böylece Yunanlar, Osmanlı idaresi altında bağımsızlık kazanan ilk millet olmuştur. Yunan bağımsızlığının yıldönümü olan 25 Mart 1821 Yunanistan'da ulusal tatil günüdür. Bu tarih özellikle Meryem'e İsa'nın doğacağı vahyinin verilme günü olan Müjde ile aynı güne denk getirilmiştir.

 Osmanlı Egemenliği
Yunanların bağımsız bir ülke olarak varlıkları 1453'teki İstanbul'un fethi ve Bizans İmparatorluğu'nun ardılları olan devletlerin de yıkılmasıyla son bulmuştur. Böylece Yanya Adaları, Agrafa Dağları, İsfakiye, Suli ve Mani bölgelerinde bağımsız yaşayan az sayıda Yunanların dışındaki bütün Yunan halkları Osmanlı Devleti'nin egemenliği altına girmiştir. Yunanlar, Osmanlı İmparatorluğunun hemen hemen her tarafına yayılmışlardı. Ancak yoğun olarak Pontos, Mora, Teselya ve Ege adalarında bulunuyorlardı. Osmanlıların dine dayalı millet sisteminde yerlerini alarak ülkedeki milletlerden biri haline gelmişlerdi. Bu sisteme göre Osmanlı Devleti'nde yaşayan Yunanlar, Fener Rum Ortodoks Partikhanesi'ne bağlı kısmen özerklik sahibi bir toplumdu. Dinsel, ekonomik ve kültürel açıdan bazı özgürlüklere sahip olmalarına rağmen, Yunanlar, Gayrimüslimler oldukları için Osmanlı egemenliği altındaki herhangi bir yönetilen gibi "Reaya" denirdi. Reayalar olarak Osmanlı devletine cizye ve haraç gibi vergiler ödemeye mecburdular ve onların toplumsal statüsü Müslümanlara kıyasla daha çok aşağı sayılıyordu. Tüm gayrimüslimler gibi askerlik yapmayan Yunanlar, ailelerini terk edip devşirme yoluyla zorunlu bir şekilde müslümanlaştıktan sonra, devletin kadrolarında görev almak zorunda kalıyordu.Lybyer, Albert Howe, The government of the Ottoman empire in the time of Suleiman the Magnificent, (Harvard University Press, 1913)

Osmanlı egemenliği boyunca Rumlar Osmanlıların çok uluslu sisteminin bir parçası olarak ayrı bir millet olarak kabul edildiler. Rum Ortodoks Patrikhanesi bu milletin sözcüsü ve lideri olarak kabul ediliyordu. Rumların arasındaki uzlaşmazlıklar ve yasal sorunlar Patrikhane'ye ait mahkemeler tarafından çözümlenirdi. Millet sistemi dil veya etnik kökenden ziyade dine bağlı olarak düşünüldüğü için Osmanlı Devleti'nde yaşayan Ortodoks Kilisesine üye Sırp, Bulgar ve Romen gibi diğer bütün etnik gruplar da Rum Ortodoks Patrikhanesi tarafından temsil edildiler. Devşirme sistemi uyarınca Rumlar Osmanlı Devleti'nin asker ihtiyacını karşılamak üzere genç ve yetenekli çocuklarını Yeniçeri Ocağına vermek zorundaydılar. Bu sistem 18. yüzyılda giderek zayıfladı ve 1826 yılında Yeniçeri Ocağı'nın kapatılmasıyla tamamen ortadan kalktı.

Osmanlı egemenliği boyunca Yunan kültür ve ekonomisinin merkezi İstanbul'du. Rum Ortodoks Patrikhanesi'nin içinde bulunduğu Fener semtinde yaşayan Rumlar özellikle 18. yüzyılda büyük bir nüfuz sahibi oldular. Fenerli Rumlar olarak bilinen bu kesim Avrupa'da eğitim gördükleri için Latince, Fransızca, İtalyanca, Almanca gibi dilleri Müslümanlara kıyasla daha iyi biliyorlardı. Dolayısıyla Osmanlı Devleti'nin Avrupa ülkeleriyle olan ilişkilerinde büyük bir rol oynamaya başladılar. Köprülü Fazıl Ahmed Paşa 1671 yılında Fenerli Rum Aleksandros Mavrokordatos'u baş tercümanlık görevine getirdi. Aleksandros Mavrokordatos daha sonra 1699 yılında imzalanan Karlofça Antlaşması'nın Osmanlı tarafındaki baş müzakerecisi oldu Osmanlı padişahlarının güvenini kazanan Fenerli Rumlar 18. yüzyıl boyunca Osmanlı Devleti'ne bağlı Eflak ve Boğdan'ın valileri olarak görev yaptılar. Fenerli Rumların bu ayrıcalıklı konumları Yunanistan'ın bağımsızlığını kazanmasına kadar devam etti.

 1821 İsyanından Önceki İsyanlar
Yunan isyanı, tek bir olay neticesinde ortaya çıkmış değildi. Tüm Osmanlı dönemi boyunca (1453-1821) pek çok başarısız isyan ortaya çıktı. Özellikle 17. yüzyılda, Mora başta olmak üzere tüm Yunanistan'da Osmanlılara karşı çok önemli direniş yapılıyordu. 1600 ve 1611 yıllarında Dionysios Filozof'un önderliğindeki iki ayaklanma hareketi yaşanmıştır. Yanya'da meydana gelmiş 1611 ayaklanması, Aslan Paşa tarafından bastırılıan isyan başarısızlıkla sonuçlanmıştır ve Yanya'daki Aslan Paşa Camii bu olayın anısına, onun adına yaptırılmıştır.. Osmanlılar, gözaltına alınan Dionysios Filozof'a işkence edip, diri diri derisini yüzdüler.
Yapılan ilk büyük isyan, Rusların destek ve yardımıyla başlatılan Orlov isyanıydı (1770). 18. yüzyılda Ruslar ile olan ilişkiler, Yunanlar arasında özgürlük ve bağımsızlık düşüncelerinin yayılmasına neden oldu. Ruslar 18. yüzyılın sonlarına doğru Rusya'nın daha çok geleneksel din bağlarını kullanarak yürüttüğü etkiler, bölge halkına yönelttiği ayaklanma çağrılarına kadar varan çabaları, özellikle yoksulluk ve topraksızlığın ciddi boyutlara ulaştığı Mora'da geniş destek buldu. Buna göre, 1768 Osmanlı-Rus savaşı sırasında Mora kıyılarına gelen Büyük Katerina'nın yakın ortağı olan Amiral Kont Aleksey'nin komutasındaki Rus donanması, Mora'da Osmanlılara karşı bir isyanın çıkmasına neden olmuştu. Orlov kardeşleri, Mora Yarımadasındaki Yunan halkına muhtariyet vermekle görevlendirildi. Ancak 1770 yılında başlayan Orlov isyanı Rusya'dan yeterli yardım göremeyince Osmanlı (Müslüman ve Arnavut) birliklerince kısa sürede bastırıldı. Rusların Mora'yı terk etmesinden sonra Orlov isyanına misilleme hazırlayan Osmanlı kuvvetleri, Yunanlara karşı büyük saldırılara başladılar.Teodoros Kolokotronis, Διήγησις συμβάντων της Ελληνικής φυλής (Yunan ırkının tarihinin olaylarının anlatımı), 1846 Divan-ı Hümayun'un Mora'daki Yunanların öldürülmesi emrini vermesine, kaptan-ı deryalığa getirilen Cezayirli Gazi Hasan Paşa: "Yunanları yok edersek haracı kim verecek?" cevabını vermişti. Sonraki yıllarda, Rus casusu olarak suçlanan Aitolyalı Kosmas, 24 Ağustos 1779'da, Osmanlı yetkililerinden gözaltına alındı ve sonrasında infaz edildi. Bunlara ek olarak, öldürülen Yunanların arasında Teodoros Kolokotronis'in babası olan Konstandis Kolokotronis de yer alıyor. Aynı zamanda Yunanistan'nın birçok yerinde (Mani Yarımadası, Girit) çıkan ayaklanmalar ve özellikle Girit'teki İoannis Vlahos Daskaloyannis ayaklanması Osmanlı kuvvetlerince kanlı bir şekilde bastırıldı.
Orlov isyanı bastırıldıktan sonra, Rus orduları karşısında güç duruma düşen ve sonunda 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'nı kaybeden Osmanlı Devleti'nin, 1774'te imzaladığı Küçük Kaynarca Antlaşması, Rusya'ya Yunan Ortodokslarının koruyuculuğunu vererek yeni müdahalelere açık bir kapı bıraktı.

 Küçük Kaynarca Antlaşması'nın Yunanlara Etkisi
Rusya'nın zaferi ile sonuçlanan savaşın sonunda imzalanan Küçük Kaynarca Antlaşması (1774) ise başta Yunanlar olmak üzere Osmanlı hakimiyetindeki Hristiyan azınlıkların bağımsızlık hareketlerine giden süreci başlatması açısından son derece önemlidir. Oral Sander, Osmanlı diplomasi tarihinde Küçük Kaynarca Antlaşması'nı içeriden dağılma sürecinin başlangıcı olarak niteler ve Osmanlı topraklarındaki Ortodoksların hamisi haline gelen Rusya'nın Yunanistan'ın bağımsızlığına giden süreci başlattığını belirtir. Sonuç olarak, Yunan aydınlanmasının öncülüğünde, Orlof Ayaklanması örneğinde ve Küçük Kaynarca Antlaşması'nın sağladığı Rus korumacılığının güdümünde Osmanlı topraklarına gelen Batılı aydınlanma değerleri Balkanlardaki Hristiyan toplumlar arasında Yunanların öncülüğünde sosyal yaşamın bir parçası haline gelmeye başlamıştır.
Küçük Kaynarca Antlaşmasına Rusların koydurduğu "Yunanlar, Karadenizde Rus bayrağı altında ticaret yapabilir" maddesinin sonucu olarak güçlü bir ticaret burjuvazisi Yunanistanda gelişmiş oldu.
Osmanlı İmparatorluğundaki ayrıcalıklı durumları sonucu varlıklı bir duruma gelmiş olan Yunan aydınları Avrupa ile sürekli ilişkide olup, milliyetçilik ve bağımsızlık gibi düşünce akımlarını da öğrenmişlerdi.

 Çağdaş Yunan Aydınlanması ve Yunan Milliyetçi Akımı

18. ve 19. yüzyıllarda Avrupa ülkelerinin ekonomik ve askerî gücünün artması ve Avrupa'da milliyetçilik akımlarının yayılmasıyla (büyük bir nedeni Fransız İhtilali) Balkanlardaki Hristiyan milletleri derinden etkilemiş, Osmanlı Devleti'nin gücü azalmış, Yunan milliyetçiliği önem kazanmıştır. Avrupa'daki liberal çevrelerin Yunan bağımsızlığına gösterdiği sempati ve güçlü bir Yunan orta sınıfının ortaya çıkışı milliyetçi harekete geniş bir temel kazandırırken, Osmanlı merkezi yönetiminin giderek zayıflaması Yunan siyasi çevrelerine belirli bir hareket serbestliği kazandırdı.
1790'larda Viyana merkezli olarak ortaya çıkan Yunan milliyetçiliği daha sonra Paris'e taşınmış ve 1821'deki isyana giden yolda en önemli süreç olmuştur. Daha sonra bağımsızlığın fikri kahramanı haline gelecek olan Rigas Fereos ve Adamantios Korais bu süreçteki en önemli iki filozoftur.

Rigas Fereos (1757-1798), Avrupa Aydınlanması ve Fransız Devrimi'nin etkisi altında hürriyet, eşitlik ve kardeşlik ilkelerini benimsemiş ve Yunanların öncülüğünde Balkan halklarının Osmanlı İmparatorluğu'ndan kurtuluşu için mücadele vermiş en önemli Yunan aydınıdır. Osmanlı İmparatorluğu içerisinde demokratik bir devrim gerçekleştirilmesi idealini dile getirmiştir. Anayasa çalışmaları yapmış; temelde Osmanlı'daki bütün milletlerin eşit bir şekilde bir arada yaşayacakları bir düzenden bahsetmiş ve Osmanlı Sultanını 'tiran' olarak tanımlamıştır. Osmanlı'da, Fransa'dakine benzer bir devrim hareketi gerçekleştirilmesini ve çok uluslu demokratik yapıda bir devlet kurulmasını savunmuştur. Çok önemli devrim şiirleri yazmış olan Fereos, Montesquieu'nin De l'esprit des lois'' (Kanuların ruhu) adlı eserini çevirdi ve Napolyon Bonapart ile temas kurup güneydoğu Avrupa'ya özgürlük getirmesi için onu teşvik etmeye çalışmıstı.
Ancak, bu dönem 1790'larda III. Selim döneminde Osmanlı diplomasisinde önemli gelişmelerin yaşandığı bir dönemdir. Osmanlı diplomasisi Avrupalı devletler nezdinde etkin hale gelmeye başlamış; Osmanlı aleyhine gelişen fikir akımlarına karşı Avrupa'da önlemler alınmıştır. Bunun sonucunda, o dönemde Osmanlı'daki Hristiyan azınlıkları kollayan Avrupa devletlerinin politikalarıyla çelişen bir şekilde 1798'de Avusturya, Rigas Fereos'u ve sekiz Yunan cumhuriyetçiyi yakalayıp Osmanlı'ya teslim etmiş ve Rigas Fereos kırk gün işkence edildikten sonra idam edilmiştir. Rigas Fereos'un Yunan Aydınlanmasına ve Yunan millî hareketine paha biçilmez katkısı ve onun idam edilmesi, 1821 isyanına giden süreçte Yunanlar için ulusal bir kahraman haline gelecektir.

Adamantios Korais, Rigas Fereos'un devrimci fikirlerini daha ileriye taşıyarak bağımsız Yunanistan'ın felsefi arka planını oluşturmuştur. Sakız kökenli, 1748 yılında İzmir doğumlu Adamantios Korais, genç yaşta Amsterdam'da ve Paris'te yaşamış ve okumuş, Fransız Devrimi'ni yakından izlemiş ve o dönemin aydınlarıyla ilişki kurmuştu. Antik Yunan Edebiyatı konusunda araştırmalar ve siyasal polemikler ama aynı zamanda edebi metinler de yazmıştır. 1821 Yunan İsyanı'na giden süreçte Korais, özellikle Fransa'daki Yunan cumhuriyetçileri örgütleyerek Kardeşlik Bildirisi ve Savaş Çağrısı gibi risaleleriyle Osmanlı yönetimine sert saldırılardı bulunmuş ve bağımsız bir Yunanistan'ın kurulmasını önermeye başlamıştır.

Yunan aydınlanmacılarının, Aydınlanma ve Fransız Devrimi doktrinlerini özümsemeleri ve kendi halklarına kabul ettirmelerindeki rolü çok önemli ve son derece etkindi.
Yunan Aydınlanması'na Fereos ve Korais gibi isimlerin yanı sıra Sakız Adası'nda doğmuş "Yunan Halkının Büyük Öğretmeni" Neofitos Vamvas, Antimos Gazis, Evgenios Vulgaris, İosipos Misyodakas ve Dimitrios Katarcis gibi önde gelen Yunan aydınları büyük katkıda bulundu. 1810'larda Yunan ulusal bilincinin güçlendiği bir dönem yaşanmıştır.

Filiki Eterya

Yunanlar, Osmanlı Devletine karşı başlatacakları isyanı yönetmek amacıyla Filiki Eterya adlı gizli cemiyeti kurdular. Filiki Eterya 1814 yılında Emmanuil Ksantos, Nikolaos Skufas ve Atanasios Tsakalof adlı üç genç Yunan tarafından, o zamanki Rusya'da günümüzde Ukrayna'nın sınırları içinde kalan Odessa kentinde kuruldu. Amacı Yunan bağımsızlık hareketini gerçekleştirmek olan bu dernek özellikle Osmanlı topraklarında yaşayan Rumları kışkırtmak için düzenlediği toplantılarda şu kararları aldı:
1. Merkezi Atina'da bulunan Filmusos Cemiyeti, Filiki Eterya'ya bağlanarak, bu cemiyetin batı kültürü almış Yunan gençlerinden yaralanılacak2. Örgütlenebilmek için gerekli maddi olanakların sağlanması yolunda yeni ticaret şirketleri açılacak3. Yunan tüccarlarının, ünlü ve etkili ailelerin, kilisenin tanınmış din adamlarının örgüte katılması sağlanacak.

Bu kararlarda birleşen cemiyetin merkezi 1818 yılında İstanbul'a taşındı. 12 Nisan 1820 tarihinde yapılan toplantıda, cemiyetin başkanlığına Fenerli Rum İpsilantis ailesi'nin üyesi, Rus ordusunda yüksek rütbeli subay ve Çar I. Aleksandr'ın yaveri olan Aleksandros İpsilantis seçildi. Filiki Eterya, temsilcilerini tüm Yunanistan'a gönderip isyan hazırlayıcı hareketleriyle Yunan halkını birleştirerek, Yunan İsyanı'nın başlamasında son derece etkin bir rol oynamıştır.

Çatışmalar

Aynı dönemde milliyetçi hareketi içinde sınıflara ve bölgelere dayalı farklı eğilimler de belirmeye başladı. Soylular ve Rusya'ya bağlı güç odakları dışında, din adamlarının etkin olarak katıldığı köylü hareketi ve adalardaki varlıklı tüccarların desteklediği bağımsızlık hareketi de siyasi sahneye çıktı. Bu farklı eğilimleri biçimlendiren bir etken de büyük devletlerin Yunan milliyetçilerini yanlarına çekme girişimleriydi. Filiki Eterya silahlı bir ayaklanma hazırlığına yöneldi. Venedik yönetiminin ardından birkaç kez el değiştirdikten sonra İngiliz korumasına girmiş olan İon Adaları da anakaradaki siyasi örgütlenmenin bir sığınağı durumuna geldi. Rumeli'deki Rus nüfuzundan rahatsızlık duyan Avusturya doğuya yayılma politikasının bir parçası olarak Yunan milliyetçiliğine destek veren bir başka güç konumuna girdi. Yunanların bağımsız bir devlet kurma hedefiyle ayaklanmasını sağlayan asıl etken ise, bölgede fiili bir özerklik elde etmiş olan Tepedelenli Ali Paşa ile Osmanlı kuvvetleri arasında Mart 1820'de başlayan çatışma oldu. Yunan ayaklanmasına Markos Boçaris gibi birkaç Αrvanit komutan önderliğinde Osmanlıya karşı savaşmıştır.

Bu çatışma sürerken 1821 ilkbaharında Mora'da patlak veren Yunan ayaklanması kısa sürede Orta Yunanistan ve Girit'e de sıçradı. Ayaklanmacılar önemli mevziler elde ettiler. Tripolis şehrinde 8.000-15.000 başka kaynaklara göre 30.000, Navarin'de de 3.000 Türk, kadın-çocuk ve erkek katledildi. İsyancıların sağladığı ilerleme, 1822 yazında Osmanlı kuvvetlerinin karşı saldırısıyla durdu. Tesalya ve Makedonya Osmanlı denetimine girerken, Yunanlar arasında baş gösteren iç çekişmelerle başını Teodoros Kolokotronis ile Yeoryos Kunduriotis ve Aleksandros Mavrokordatos'un çektiği iki ayrı merkez ortaya çıktı. Bu çatışmaya karşın Osmanlı Devleti'ne karşı sürdürülen direniş, Mısır valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa 'nın oğlu İbrahim Paşa'nın komutasındaki ordunun Mora'ya çıkması ve Dramalı Mahmut Paşa komutasında Osmanlı askerlerinin kuzeyden gelerek Mora'ya yerleşmesiyle kırılmaya yüz tuttu.

Avrupa'nın müdahalesi
Ama duruma müdahale eden İngiltere, Fransa ve Rusya ekim 1827'de Navarin Deniz Muharebesi'nde Osmanlı-Mısır donanmasını yok edince denge yeniden Yunan ayaklanmacıların lehine döndü. Yunan kuvvetleri İngiliz ve Fransız askeri desteğiyle anakaranın iki yanında kuzeye doğru yayılmaya başladı. Bu sırada Osmanlı Devleti'ne savaş açan Rusya'nın baskısıyla eylül 1829'da imzalanan Edirne Antlaşması Yunanistan'ın bağımsızlığını kazanmasına yol açtı.

Mora ve Orta Yunanistan'daki Etnik Temizlik

Olayların başlamasından önce,1828'de yapılan nüfus tahminlerine göre, Mora ve Orta Yunanistan'da 63.615'i Türk olmak üzere toplam 938.765 insan yaşamaktaydı. 1821 yazına gelindiğinde Türklerin tamamı öldürülmüş veya yaşadıkları topraklardan kaçmak zorunda bırakılmışlardı. Yunan halkı neredeyse Türklerden kalan bütün dükkân ve özel mülkleri yağmalamıştı. 1828 yılında bu yağmalamalar sebebiyle eski Türk mülklerinin sayısı da sayıldı ancak sayılar hiçbir zaman resmi olarak yayınlanmadı. Bu nedenle mevcut veriler İçişleri Bakanlığı'nın 1867 tarihli ve daire başkanı Mansola tarafından imzalanan resmi baskısında ve ayrıca Vali Kapodistrias'ın ölmeden önce buna atıfta bulunan yazılı tebligatlarıyla sınırlıdır.

William St Clair bu katliamlara şöyle işaret etmiştir;Yunanistan Türkleri kendilerinden sonra çok az iz bıraktılar. Onlar ansızın ve tamamen 1821 yazında yok oldular. Bu yok oluş tüm dünyanın gözlerinden uzak oldu ve arkalarınca ağlanmadı. 20 binden fazla yaşlı, erkek, kadın, çocuk Türk; kendi komşuları Yunanlar tarafından birkaç hafta içinde öldürüldüler. Bu katliam acımasızca ve tereddütsüz hayata geçirildi... Çiftliklerde veya tecrit edilmiş toplumlar halinde yaşayan Türk aileler, kısa bir sürede öldürüldüler; yakılan evleri, cesetlerinin üzerine yıkıldı. Olaylar başlayınca evlerini bırakarak en yakındaki kente sığınmaya çalışanlar da, Yunan güruh tarafından yollarda öldürüldüler. Küçük kentlerde, Türkler, evlerine kapanarak kendilerini korumaya çalıştılar, ama pek azı kurtulabildi. Bazı yerlerde açlığa dayanamayarak, hayatlarının bağışlanacağına dair onlara söz veren âsilere teslim oldular, ama yine de öldürüldüler. Ele geçirilen Türk erkekler derhal öldürülüyor, kadınlarla çocuklar köle olarak âsilere dağıtılıyor, ama daha sonra onlar da öldürülüyorlardı.Rum Ortodoks Kilisesi'nin tarihini yazan İngiliz yazar Steven Runciman ise bu katliamlara şu şekilde dikkat çekmiştir.Kilisenin Basil (Vasili) gibi büyük babaları, 1821'de Mora'da isyan bayrağını çeken piskoposların bu saldırgan eylemlerini görseydi dehşete düşerdi. Bu, Yunanların bağımsızlık veya kurtuluş savaşı değildi; Türklere ve öteki Müslüman azınlıklara karşı başlatılmış olan bir yok etme savaşıydı ve başlıca kışkırtıcılar Rum Ortodoks Hıristiyanlardı.Şehirlerdeki katliamlara verilen tepkileri de şöyle özetlemiştir;Ayaklanma başlar başlamaz, Yunan haydut Petros Mavromihalis, öteki adıyla Petrobey, çapulcularıyla birlikte dağlardan inerek, liman kenti olan Kalamata'ya giriyor ve Patras'taki güruhu gölgede bırakacak bir şekilde bütün Müslüman erkekleri öldürüyor; genç kadın ve çocukları köle olarak satıyordu. Bu "zaferi" kutlamak için kentteki ırmağın kenarında 24 papaz ayin düzenliyordu. Kalamata felâketini, Patras ve Livatya'daki bütün Müslümanların katli izliyordu.Ancak olanlar bunlarla sınırlı değildi Yunanlar karşı tarafın bulunduğu çaresiz durum üzerine sadece bunları yapmadı garnizonları ateşe verdi. Denizcileri yakaladı bazılarını diri diri yakmak üzere çoğu öldürüldü. İngiliz tarihçi Salâhi R. Sonyel ise ünlü Yunan ve Orta Çağ tarihçisi William Miller'a da dayanarak bu olayları şöyle özetledi. Nisan ayında Hidra, Spetsa ve İpsara adalarının Yunan sakinleri âsilere katılıyor; Osmanlı bayrağını taşıyan gemilere saldırıyor; gemicileri yakalayarak öldürüyor veya denize atıyorlardı. Mekke'ye Hacca gitmekte olan birçok Müslümanları da yakalayarak öldürüyorlardı. St. Clair, Howarth ve Miller gibi İngiliz yazarların anlattıklarına göre, bir Türk gemisinin 57 tayfası yakalanarak, zafer çığlıkları arasında Hidra adasına götürülüyor ve orada, sahilde, diri olarak ateşte yakılıyorlardı. Tesalya, Makedonya ve Halkidiki'de birçok Yunanlar ayaklanmaya katılıyor ve acımasızca Türklere saldırıyorlardı. Bazı bölgelerde âsi önderler, bütün Yunanların ayaklanmaya katılmalarını sağlamak amacıyla Türkleri kasten kırımdan geçiriyorlardı. Türk komşularını gaddarca öldüren alelâde Yunan köylüler, bu ayaklanmayı dinsel yok etme olarak görüyor; onlara önderlik eden piskoposlarla papazlar da aynı görüş ve duyguları paylaşıyorlardı.

Antlaşma ve protokoller

Girdiği savaşlarda ağır kayıplar veren Osmanlı Devleti, 1829 yılında Edirne Antlaşmasını imzalayarak Yunanistan'ın bağımsızlığını tanıdı (Ayrıca Sırplar da bu antlaşmayla özerklik kazanmışlardır). Bu sayede Yunanistan fiilen ve hukuken bağımsız olmuştur. Yunanistan, bağımsızlığını resmen 1832 yılında imzalanan İstanbul Antlaşması ile kazanmıştır.

Yunanistan Krallığı

Geçmişte Rusya'nın dışişlerinde önemli rol oynamış ve Avrupa'da tanınmış bir kişi olarak nisan 1827'de Yunanistan'ın geçici devlet başkanlığına seçilmiş olan Kont Yannis Kapodistrias, Ocak 1828'de Yunanistan'a geçtikten sonra Rusya'ya yakın güçlü bir merkezi yönetim kurmaya yöneldi. Bağımsızlık mücadelesinde öne çıkmış ailelerin düşmanlığını çeken Kapodistrias'ın ekim 1831'de öldürülmesini izleyen karışıklıklar ancak büyük devletlerin müdahalesiyle sona erdirilebildi. Mayıs 1832'de Londra'da varılan antlaşma uyarınca İngiltere, Fransa ve Rusya'nın koruması altında, kuzey sınırı Arta-Volos hattını izleyen ve Girit ile Samos dışında bazı Ege Adalarını da içine alan bağımsız bir krallık oluşturulması benimsendi. Aynı antlaşmayla Bavyera kralı I. Ludwig'in oğlu Otto'nun Yunan tahtına geçmesi kararlaştırıldı.

Galeri

Muharebeler ve Katliamlar

Yunan

Osmanlı - Mısır

Ayrıca bakınız
 Yunanistan'ın bağımsızlığını kazanması
 Sakız Katliamı
 İpsara'nın İmha Edilmesi
 Ağustos Katliamı
 Tripoliçe Katliamı
 Navarin Katliamı

Kaynakça

İsyan

Osmanlı tarihinde isyanlar
Osmanlı döneminde Yunanistan
1820'lerde çatışmalar

Yunan İsyanı


Diana Aisenberg est une artiste plasticienne, peintre de genre et enseignante argentine, née le  à Buenos Aires, en Argentine. Elle vit et travaille à Buenos Aires.

Biographie

Formation

Diana Aisenberg entre en 1976 à l'École normale supérieure Mariano Acosta de Buenos Aires. Elle rejoint en 1978 l'École pour les professeurs d'art Ramat Asharon à Tel Aviv. En 1982, elle est diplômée de l'École des beaux-arts Bezalel de Jérusalem.

De 1983 à 1986, elle étudie l'histoire de l'art, l'esthétique et les arts combinés au Studio Ethos à Buenos Aires.

Démarche artistique

Diana Aisenberg a initié en parallèle de ses productions personnelles une démarche de transmission depuis de nombreuses années, définie sous le terme de MDA (Método Diana Aisenberg).

Cette transmission s'adresse en priorité à des artistes professionnels ou étudiantes et étudiants en art, à travers un dispositif appelé Clínica de Arte (Clinique d'art). Elle organise des séances de travail collaboratives, chez elle ou dans des lieux d'art (musées, galeries, écoles d'art), autour de thèmes variés. Ces séances prennent régulièrement la forme de marathons se déroulant sur plus de six heures d'atelier, de jour comme de nuit.

Elle a mis en place une méthode de travail qu'elle a appelé Glass Economy qui se propose d'aller contre la bureaucratie en utilisant une méthode asymétrique mais non chaotique. elle se base sur les études du mathématicien Poincarré qui a indiqué qu'à partir d'un tore (une figure géométrique) et de ses modifications infimes on peut prévoir sa désintégration ou son changement.

Cette démarche fait de Diana Aisenberg une personnalité influente de la scène artistique argentine depuis les années 1980. Parmi les artistes ayant participé activement à son enseignement, on peut citer Ad Minoliti et Maria Ibanez Lago.

Ses œuvres font partie des collections permanentes du musée national des beaux-arts à Buenos Aires, du musée d'art contemporain de la province de Buenos Aires à Mar del Plata et du musée provincial des beaux-arts Franklin Rawson à San Juan.

Elle est également commissaire d'expositions.

Œuvres (sélection)

 Les Madonnes & retables (1980)
 Vaches (1990,1994)
 Gallinacées (1992-1995)
 Combinaisons (2003)
 Ombres (2000)
 Architectures du ciel (2005-2011)
 Fragments mixtes (2011)
 Fragments de céramiques (2003)
 Fragments de disques Flexiplast (2008-2011)
 Coloriages (2009)
 Deva Cyborg (2019)

Publications
Elle a publié plusieurs ouvrages, dont :
 MDA, apuntes para un aprendizaje del arte, (Tercera editions, Adriana Hidalgo Editora, Buenos Aires, 2017)
 Historias del arte, diccionario de certezas e intuiciones (Adriana Hidalgo éditions, 2004)

Références

Liens externes

 http://dianaaisenberg.com.ar/
 https://museomoderno.org/en/exhibitions/diana-aisenberg-mistica-robotica-en-la-economia-de-cristal/

Peintre argentine
Naissance en juillet 1958
Naissance à Buenos Aires

Diana Aisenberg


Yalvaç, Isparta iline bağlı bir ilçedir. En gözde ve bilinen mekanlarından biri tarihi Çınaraltı'dır. İlçenin merkezinde bulunan bu çınar 1200 yıllarında dikilmiş ve 11 Mayıs 1992 tarihinde korumaya alınmıştır.

Etimoloji
Buraya Selçuklular devrinde yerleşen Oğuz Türk oymağının "Yalvaçlılar" olmasından dolayı bu dönemden sonra yerleşke "Yalvaç" olarak anılmaya başlanmıştır. "Yalvaç" kelimesi "peygamber, resul, elçi, yol gösterici" sözlük anlamı gelmektedir. Ziya Gökalp ise kelimenin eski Türkçede "sihir" manasına gelen "yalavı" kelimesinden, "yalavaç" sekline dönüştüğünü belirtmiştir. Yalvaç adı eski Türk kaynaklarında da kullanılmıştır. Bunlardan Orhun Abidelerinde "Yalabaç" şeklinde, "elçi ve resul" anlamında kullanılmıştır. Kutadgu Bilig' de ise kullanılan "Yalavaç" kelimesi peygamber olarak kullanıldığı gibi diplomat, devlet memuru ve elçi anlamlarında da kullanılmıştır.

Yalvaç'ta Oğuz hanın altı oğlundan (Dağhan) ın birinci kabilesinin adı "Salur"; ikinci kabilesi de "Eymir"  olup günümz Yalvaç merkez ilçesinde bu iki ismi taşıyan mahalleler bulunmaktadır.

Tarihçe

Türk idaresi öncesinde Yalvaç
İlçe çok eski bir yerleşim yeridir. Yalvaç'ta yapılan araştırmalar sonucunda yerleşimin tarihi Geç Neolitik döneme ve Kalkolitik Çağ' a kadar uzanmaktadır. Antik Anadolu' da Pisidia bölgesinde bulunan yerleşim M.Ö. 546 yılında Lidya kralı Kroisos'un Pers kralı Kyros'a yenilmesinden sonra Pers idaresine girmiştir. Büyük İskender tarafından Makedonya Krallığı topraklarına katılan yerleşim onun ölümünden sonra komutanlarından I. Antigonos Monophtalmos tarafından kurulan Antigonos Hanedanı idaresindeki Makedonya Krallığı topraklarında yer aldı. İpsos Savaşı' nda    I. Antigonos Monophtalmos' un ölmesiyle Pisidia bölgesinde yer alan Yalvaç' ta Selevkosların egemenliğine girdi.

Pisidia ile Frigya sınırlarının ortasında yer alan Yalvaç' ta Selevkoslar tarafından M.Ö. 275 yılında Frigya' da bulunan Galyalılara karşı ileri bir karakol olarak Antiocheia, Pisidya kenti kuruldu. III. Antiokhos döneminde Selevkoslar' ın Romalılar'a yenilmeleri sonucu  M.Ö. 188 yılında yapılan Apamea Antlaşması ile Yalvaç' ın da bulunduğu bölge Romalılar tarafından yaptıkları yardım karşılığı olarak Bergama Krallığı' na bırakıldı. M.Ö. 129' da Romalılar Bergama Krallığı' na saldırarak Yalvaç' ın olduğu bölgeyi ele geçirmiş ve burayı Kapadokya Krallığı' na vermiştir. Küçük krallıkların denetiminde bulunan Yalvaç M.Ö. 1. yüzyılın başlarında kesin olarak Roma egemenliğine geçti.

Roma İmparatoru Augustus tarafından M.Ö. 6. yılında Pisidia'da sekiz koloni kurulmuş olup, Antiocheia, Pisidya bunların merkezi konumunda yer almıştır. Roma İmparatorluğu'nun M. S. 395 yılında bölünmesiyle Antiocheia Bizans İmparatorluğu'nun topraklarında kalmış ve eyalet ve piskoposluk merkezi olarak varlığını sürdürmüştür. Araplar M. S. 664 yılında Antiocheia'yı ele geçirmişlerdir. 713 yılında gerçekleşen Arap saldırılarında şehir tamamen yakıldı.

Türkler ve Osmanlı döneminde Yalvaç
Türkler' in Malazgirt savaşından sonra Anadolu' da ilerleyişleri sırasında Antiocheia, Pisidya Bizans için önemli bir savunma merkezi görevi görmüştür. Miryokefalon Muharebesi' nden sonra Yalvaç, Anadolu Selçuklu Devleti egemenliğine geçmiş ve Türk yerleşimi kalıcı olarak başlamıştır. 1243 yılında gerçekleşen Kösedağ Savaşı ile Anadolu' da beylikler dönemi başlamış, Yalvaç Hamitoğulları Beyliği denetimine geçmiştir. Hamidoğullarının Karamanoğulları Beyliği ile yaptığı mücadelede zor durumda kalması üzerine Yalvaç' ın da içinde bulunduğu bazı yerleşimler  I. Murad tarafından parayla alınarak Osmanlı egemenliğine katılmıştır (Ilçede 1200'lü yılların başından kalma "Ulu Çınar" diye bilinen çınar ağacı vardır. Ağaç şu anda koruma altındadır). Karamanoğulları tarafından ele geçirilen yerleşim 1387 yılında yeniden Osmanlı egemenliğine geçmiştir. Yalvaç, 1402 yılındaki [[Ankara Savaşı'ndan sonra Timur tarafından Karamanoğulları beyliğine bırakılmıştır.

1415 yılında Çelebi Mehmed tarafından yeniden Osmanlı egemenliğine katılmıştır. Osmanlı yönetimindeyken Hamid sancağına bağlı kaza olan yerleşim 19. yüzyılın başlarında sancağın en büyük kazası olmuştur.  Yalvaç 1840 yılında Konya'ya bağlanmış olup, 1864 yılında da belediye teşkilatı kurulmuştur. Yalvaç, Cumhuriyetin ilanından sonra, Isparta'ya bağlanmıştır.

Coğrafya

Yalvaç, Akdeniz Bölgesi'nin batı bölümünde, Göller Yöresi'nin en kuzeyinde yer almaktadır. İl içinde Isparta merkezden sonra en büyük ve en kuzeydeki ilçesidir.  Isparta'nın 105 km kuzeydoğusunda  bulunmakta olup, Antalya'ya 230 km, Konya'ya 180 km. ve Akşehir'e 50 km. uzaklıktadır. 1415 km2 yüzölçümüne sahiptir. Yalvaç ilçesinin yaklaşık olarak %41' i tarım alanı, %25' i orman arazisi, %24' ü yerleşim yeri ve boş alanlar, %7' si göl alanı ve %3' ü çayır ve mera alanlarından oluşmaktadır. Yalvaç İlçesi, Sultan Dağları'nın eteklerine yayılmıştır. İlçe; doğuda Akşehir, batıda Senirkent ve Afyon ilinin Çay ilçesi, kuzeyde Sultandağı, güneyde ise Şarkikaraağaç ve Gelendost ilçeleri ile komşudur. Denizden ortalama yüksekliği 1.100 m'dir. En yüksek noktası 2.531 metre ile Yalvaç-Çay sınırında bulunan Gelincik Ana tepesidir. Yalvaç, Kumdanlı Hüyüklü ve Yağcılar ovaları ilçe sınırları içinde kalan başlıca düzlükleridir. Hoyran Gölü ilçenin tek gölüdür.

Turizm
Yalvaç İlçesi, günümüzde Türkiye'de 21, dünyada ise 287 adet bulunan "Cittaslow" (Sakin Şehir) unvanına sahip şehirlerden biridir.

Tarihi milattan önce IV. yüzyıla dayanan Men Kutsal Alanı ve Pisidia Antiokheia'ya ev sahipliği yapan Yalvaç, bir yüzyılı aşkın süredir arkeoloji çalışmaları için önemli bir bölge olmuştur.

Pisidia Antiokheia
Sultan Dağları'nın güney yamaçlarında konumlanan Pisidia Antiokheia Antik Kenti, Yalvaç ilçesinin yaklaşık 1 kilometre kuzeyinde kalmaktadır. 1924 yılında Michigan Üniversitesi'nin başlattığı ve günümüze kadar süren kazı ve yüzey çalışmaları sonucunda, M.Ö. 3000'e kadar dayanan İlk Tunç Çağı yerleşimleri keşfedilmiştir. Kuruluşuna dair en mantıklı açıklama, I. Antikhios tarafından M.Ö. 275 yılında bir ileri karakol olarak inşa ettirilmesidir.

Antiokheia'yı ilk tanımlayan kişi, 1828 yılında Anadolu'nun Yedi Kiliseleri'ne dair notlarını yayınlayan İngiliz papaz Arundel'dir. Alanda yapılan ilk kazı çalışmaları, 1911 yılında araştırma kampı olarak başlayan ertesi yıl ise Princeton Üniversitesi'nin desteğiyle Mr. Ramsay tarafından yürütülen çalışmalardır. Günümüze kadar dönem dönem önemli kazı çalışmalarına ev sahipliğini yapan Pisidia Antiokheia, 2008 yılından beri Süleyman Demirel Üniversitesi Arkeoloji bölümü başkanlığında araştırılmaktadır.

Men Kutsal Alanı
Pisidia Antiokheia Antik Kenti'nin kuzeydoğusunda bulunan Men Kutsal Alanı kalıntıları M.Ö. 400lere dayanmaktadır. Anadolu'nun eski inanışlarından; Antiokheia'nın Frig döneminden Erken Hristiyanlık dönemine dek baştanrısı olarak kabul edilen "Ay Tanrısı Men" adına inşa edilmiştir. Bu özelliğiyle dünyanın şehirleşmiş tek dinsel merkezi kabul edilmektedir.  Pisidia Antiokheia Antik Kenti'ni araştıran Ramsay ve ekibi tarafından keşfedilmiştir. Alanın güney bulunan en yüksek tepesinde "Men Tapınağı" bulunmaktadır. Kurulduğu dönemde inşa edilmiş olan dini yapılar ve kutsal alanın dışında ilerleyen yüzyıllarda inşa edilmiş bir kilise kalıntısı da bulunmuştur.

Ekonomi
Yalvaç ilçesinin ekonomisi genel olarak tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Sanayi ağırlıklı olarak orta ve küçük ölçekli işletmelerden meydana gelmektedir. Dericilik, tekstil ve konfeksiyon sektörü ilçe ekonomisinde yer tutmaktadır. Madencilik faaliyetleri olarak; olivin, barit, alüminyum ile Kaşıkara beldesi ve Yarıkkaya köyü mevkiinde kömür  çıkarılmaktadır. Ayrıca mermer üretim tesisleri de bulunmaktadır.

Tarımsal faaliyet olarak; hububat (buğday, arpa, nohut vb), meyvecilik (elma, armut, kayısı, kiraz, vişne), sebzecilik (domates, yeşil fasulye, beyaz lahana, domates, salatalık ve ıspanak vb), bağcılık ile yem, kültür ve sanayi bitkileri üretimi yapılmaktadır. Meyve üretimi olarak, sırasıyla elma, kayısı, armut, üzüm, vişne ve kiraz önemli yer tutar.  Sebze türleri olarak, domates, yeşil fasulye, beyaz lahana, domates, salatalık ve ıspanak üretimi öncelikle sayılabilir. İlçede büyükbaş ve küçükbaş hayvancılıkta önemli gelir kaynağını oluşturmaktadır.  Yalvaç' ta yaklaşık olarak 20.500 büyükbaş, 52.000 küçükbaş hayvan yetiştirilmektedir. Hayvancılık faaliyetlerinde süt üreticiliği önemli yer tutmaktadır.

Nüfus
1831 yılında yapılan nüfus sayımına göre Yalvaç'ın sadece erkek nüfusu ise 7930 kişidir. 1840 yılında Yalvaç'ta 1510'u kaza merkezinde, 10755'i de köylerde olmak üzere 12265 kişinin yaşadığı ve hepsinin Müslüman tespit edilmiştir. Konya vilayet salnamelerine göre 1877'de Yalvaç kazasında 22 köy ve 3674 hane bulunmakta olup, tahmini nüfusu 10300 kişi, 1882'de 11981'i erkek, 12247'si kadın olmak üzere toplam 24228 kişi, 1893 tarihinde 12919'u erkek, 12720 kadın olmak üzere toplam 25639 kişi yasamaktadır. 1907 yılında Yalvaç' ta 31000 kişi yaşamaktayken, Kurtuluş Savaşı sonrasında 1920 yılında bu sayı 28402 kişiye düşmüştür.

İlçeye bağlı; 1 belde ve 37 köy vardır.

Yalvaçlılar
Yalvaç nüfusunun yaklaşık %75'i şehrin dışına 2000 yılından önce çalışmak için göç etmiştir. Çoğunluğu İstanbul'da olup Ankara ve İzmir'de de anımsanmayacak Yalvaçlıya rastlamak mümkündür. 1970 yıllarında Almanya, Fransa, Hollanda ve diğer Avrupa ülkelerinin iş güçü ihtiyacını büyük bir ölçüde karşılamıştır.

Kültür ve Turizm Eski Bakanı Erkan Mumcu da Yalvaç'lıdır.

Yerel mutfak
Yalvaç'ta yapılan en yaygın börek, bayramlarda ve düğünlerde ikram edilen kıymalı su böreğidir. Bunun yanında bir eve, evin damadı misafir geldiğinde muhakkak damat baklavası ikram edilir. Keşkek, yörenin en bilinen mahalli yemeği olup kaburgadan yapılan yerli pastırma ve önceden ıslatılmış keşkekliğin, toprak çömleğe konarak ateşi sönmüş mahalle fırınlarında yaklaşık 12 saat pişirilmesi ile yapılır. Ayrıca Yalvaç'ta bilinen diğer bir yöresel yemek de boranıdır. Boranı, fasulye ya da ıspanaktan yapılır.

Galeri

Kaynakça

Dış bağlantılar

 Yalvaç Kent Portalı
 Özbayat Kasabası
 Yalvaç Kaymakamlığı
 Yerelnet: Yalvaç
 Yalvac enformasyon websitesi

Cittaslow

Yalvaç


Nadine Müller (Leipzig, 21. studenog 1985.) njemačka je bacačica diska, europska i svjetska doprvakinja u toj disciplini.

Njemački atletičari
Bacači diska

Nadine Müller


{{titre mis en forme|Saison 2 dAmphibia}}
{{Infobox Saison de série télévisée
 | titre              = Saison 2 dAmphibia | série              = Amphibia
 | pays               =
 | chaîne             = Disney Channel
 | nb épisodes        = 20 (36 segments)
 | début              =
 | fin                =
| saison précédente	= Saison 1
| saison suivante    = Saison 3
 | liste des épisodes = Liste des épisodes de Amphibia
}}
Cet article recense la liste des épisodes de la deuxième saison de la série d'animation américaine Amphibia.

Épisodes

Série d'animation américaine

Saison 2 d'Amphibia


Samia Suluhu Hassan (f. 27. janúar 1960) er tansönsk stjórnmálakona úr flokknum Chama Cha Mapinduzi og núverandi forseti Tansaníu. Hún var áður varaforseti landsins eftir að hafa náð kjöri ásamt forsetaframbjóðandanum John Magufuli árið 2015. Mugufuli og Suluhu náðu endurkjöri árið 2020. Eftir að Magufuli lést í embætti í mars 2021 tók Suluhu við af honum og varð fyrst kvenna til að gegna embætti forseta Tansaníu.

Áður en Suluhu varð varaforseti sat hún á tansanska þinginu fyrir kjördæmið Makunduchi frá 2010 til 2015 og var jafnframt ríkisráðherra við skrifstofu varaforsetans frá 2010 til 2015. Þar áður hafði hún verið ráðherra í héraðsstjórn Sansibar á stjórnartíð Amani Karume. Árið 2014 var hún kjörin varaformaður tansanska stjórnlagaráðsins sem falið var að leggja drög að nýrri stjórnarskrá.

Bakgrunnur og menntun
Suluhu fæddist í Soldánsdæminu Sansibar. Að loknu framhaldsskólanámi árið 1977 var hún ráðin til starfa hjá áætlana- og þróunarráðuneyti Tansaníu sem skrifstofustúlka. Samhliða störfunum tók hún ýmis skyndinámskeið. Árið 1986 útskrifaðist hún frá Þróunarstjórnarstofnuninni hjá núverandi Mzumbe-háskóla með gráðu í opinberri stjórnsýslu. Eftir útskrift vann hún við verkefni á vegum Matvælaáætlunar Sameinuðu þjóðanna. Frá 1992 til 1994 gekk hún í Háskólann í Manchester og útskrifaðist með framhaldsgráðu í hagfræði. Árið 2015 hlaut hún MS-gráðu í samfélagslegri efnahagsþróun eftir að hafa lokið sameiginlegum áfanga í Opna háskólanum í Tansaníu og Háskólanum í Suður-New Hampshire.

Stjórnmálaferill
Árið 2000 ákvað hún að hefja feril í stjórnmálum. Hún var kjörin á þingið í Sansibar og var útnefnd ráðherra af Amani Karume forseta sjálfstjórnarhéraðsins. Hún var eini kvenráðherra ríkisstjórnarinnar og kveðst hafa sætt fordómum af hálfu karlkyns kollega sinna vegna kyns síns. Hún var endurkjörin árið 2005 og var aftur útnefnd ráðherra í öðru ráðuneyti.

Árið 2010 gaf Suluhu kost á sér á tansanska þjóðþingið. Hún bauð sig fram í kjördæminu Makunduchi og vann sigur með rúmlega 80% atkvæða. Jakaya Kikwete forseti útnefndi hana í kjölfarið innanríkisráðherra í stjórn sinni. Árið 2014 var hún kjörin varaformaður stjórnlagaráðs sem átti að semja drög að nýrri stjórnarskrá fyrir Tansaníu.

Í júlí árið 2015 valdi John Magufuli, forsetaframbjóðandi stjórnarflokksins Chama Cha Mapinduzi, Suluhu sem varaforsetaefni sitt í forsetakosningum sem fóru fram það ár. Suluhu varð fyrst kvenna til að vera á kjörseðli flokksins í forsetakosningum. Eftir að Magufuli vann kosningarnar varð Suluhu fyrsti kvenkyns varaforseti landsins.

Eftir að Magufuli lést þann 17. mars árið 2021 varð Suluhu sjötti forseti Tansaníu og fyrsta konan til að gegna því embætti.

Stjórn Suluhu hóf aðgerðir til að stemma stigu við kórónaveirufaraldrinum í Tansaníu, ólíkt Magufuli sem hafði að mestu hundsað veirusýkina. Stjórn hennar kom á skyldubundinni fjórtán daga sóttkví fyrir aðkomumenn sem komu til Tansaníu frá löndum þar sem ný afbrigði SARS-CoV-2 höfðu greinst. Ferðamönnum var jafnframt ráðlagt að bera andlitsgrímur, sótthreinsa sig og halda viðeigandi fjarlægð sín á milli. Suluhu heimilaði sendiráðum og alþjóðasamtökum að flytja bóluefni inn í landið til að bólusetja erlenda ríkisborgara við dagleg störf sín ásamt tansanska heilbrigðisráðuneytinu.

Einkahagir
Árið 1978 giftist Suluhu Hafidh Ameir, embættismanni í landbúnaðargeiranum. Þau eiga fjögur börn. Annað barn þeirra, Wanu Hafidh Ameir (f. 1982) situr á sérstöku sæti á þinginu í Sansibar.

Tilvísanir

Tenglar
Professional Newsletter Production by Samia Suluhu et al., (PDF) 2005, OUT/NSHU.

Forsetar Tansaníu

Samia Suluhu


Un enlace triple en química es un enlace químico entre dos átomos que implica seis electrones de enlace en lugar de los dos habituales en un enlace simple covalente. Los enlaces triples son más fuertes que los enlaces simple o doble equivalentes, con un orden de enlace de tres. El enlace triple más común, el que existe entre dos átomos de carbono, se puede encontrar en los alquinos. Otros grupos funcionales que contienen un enlace triple son los cianuros y los isocianuros. Algunas moléculas diatómicas, como el dinitrógeno y el monóxido de carbono, también tienen enlaces triples. En fórmulas esqueléticas, el enlace triple se dibuja como tres líneas paralelas (≡) entre los dos átomos conectados.

Vinculación
Los tipos de enlace se pueden explicar en términos de hibridación orbital. En el caso del acetileno, cada átomo de carbono tiene dos orbitales sp y dos orbitales p. Los dos orbitales sp son lineales con ángulos de 180° y ocupan el eje  (sistema de coordenadas cartesianas). Los orbitales p son perpendiculares al eje  y al eje . Cuando los átomos de carbono se acercan entre sí, los orbitales sp se superponen para formar un enlace sigma sp-sp. Al mismo tiempo, los orbitales  se acercan y juntos forman un enlace pi . Asimismo, el otro par de orbitales  forman un enlace pi, . El resultado es la formación de un enlace sigma y dos enlaces pi.

En el modelo de enlace doblado, el enlace triple también se puede formar mediante la superposición de tres lóbulos sp^3 sin la necesidad de invocar un enlace pi.

Enlaces triples entre elementos más pesados que el carbono
Se encuentran enlaces triples para muchos elementos más allá del carbono. Son comunes para los metales de transición. Hexa (terc-butoxi) ditungsteno (III) y Hexa (terc-butoxi) dimolibdeno (III) son ejemplos bien conocidos. La distancia M-M es de aproximadamente 233 pm. El compuesto W2 ha atraído especial atención por sus reacciones con alquinos, lo que lleva a compuestos de enlace triple metal-carbono de fórmula RC≡W (OBut)3.

Referencias

Enlace químico

Enlace triple


السنوكر أو البلياردو الإنجليزي  تعدّ من أوسع ألعاب البلياردو انتشاراً في العالم حيث أنها تعتمد على التكتيك الرفيع.

نمط المباراة

تمارس هذه اللعبة فوق طاولة بلياردو لها جيوب إنجليزية (ذات مواصفات خاصة) ويفوز بالمباراة اللاعب أو الفريق الذي يسجل عدداً أكبر من النقاط أو من تنتهي المباراة لصالحه طبقاً لما نص عليها.

عدد اللاعبين

اثنين أو فريقين (ويفضل أن تكون بين لاعبين اثنين)

الكرات

يتكون طاقم الكرات من اثنين وعشرين كرة وألوان موزعة كالآتي :
15 كرة حمراء، كرة واحد من : الصفراء، الخضراء، البنية، الزرقاء، الزهرية، السوداء، ثم كرة بيضاء.

وضع الكرات

يتم ترتيب طاقم الكرات الحمراء على شكل مثلث ثم الكرات الملونة والكرة البيضاء، قبل كل مباراة سنوكر بنمط ثابت حسب تخطيط محدد ومعمول به دولياً ومعلوم جيد لدى جميع لاعبي السنوكر.

الاصطلاحات الفنية

تستبعد الكرات الحمراء التي تدفع خارج طاولة البلياردو وأما الكرات الملونة التي تدفع خارج المائدة فيجب إعادتها إلى مراكزها المحددة. عندما يتعين على لاعب التصويب بالكرة البيضاء على كرة من الكرات الملونة فمعنى ذلك أنه قد أعلن لون الكرة الهدف.

سنوكر : كلمة الأساس، ومعناها أنه إذا تعين على لاعب أن يلعب بالكرة البيضاء على أية كرة طبقاً لقواعد وقوانين اللعبة وحدث أن تعذر على اللاعب إصابة الكرة الهدف التي تعين أن يلعب عليها اعتراض كرة أخرى أو مجموعة من الكرات تحول دون اللعب عليها مباشرة سميت هذه الحالة (سنوكر). إذا تعين على لاعب أن يلعب من نصف دائرة الابتداء (d) عقب خطأ إسقاط منافسة للكرة البيضاء في أحد الجيوب أو دفعها خارج طاولة البلياردو فلا يجب أن تكون الكرة الهدف واضحة لضربة مباشرة بمقدار لا يقل عن مسافة قطر دائرة كرة واحدة من اليمين واليسار.

إذا حجبت الكرة الهدف أكثر من واحدة تحول دون إصابتها مباشرة فإن أقرب الكرات إلى الكرة البيضاء هي التي تعدّ مسببة للسنوكر. قد يحدث أن تكون الكرة البيضاء في موضع منحرف داخل زاوية أي في الجيوب بحيث يتعذر على اللاعب إصابة الكرة الهدف إصابة مباشرة وتسمى هذه الحالة بسنوكر الجيب ويتعين على اللاعب أن يصوب في نقطة وقوف الكرة البيضاء.

قوانين اللعبة

يتحدد ترتيب اللاعبين بالقرعة أو بأي طريقة أخرى يتفق عليها على أن يحتفظ بنفس هذا الترتيب طوال المباراة.

الضربة الأولى : يقوم اللاعب الأول باللعب بالكرة البيضاء من نصف الدائرة ليصوب نحو أي كرة من كرات المثلث (الحمراء) وإذا سقطت أي من الكرات الحمراء في أي جيب من الجيوب تحتسب لصالحه ويستأنف اللعب بعد ذلك على أي كرة من الكرات الملونة، التي يجب عليه أو من مصلحته أن يعلن عنها قبل اللعب عليها وحتى إذا ما أسقطتها في أي من الجيوب فإنها يعاود ويكمل اللعب على كرة من كرات المثلث وهكذا.

إذا لم يتمكن اللاعب من تسجيل أي نقطة عندما يحين دورة اللعب فعلى منافسه أن يلعب الكرة البيضاء من النقطة التي وقفت عندها. الكرات الملونة التي تسقط في الجيب أو التي تقفز خارج البلياردو يجب إعادتها إلى مراكزها الأصلية أما الكرات الحمراء (المثلث) تستبعد من اللعب. بعد إسقاط جميع الكرات الحمراء يكون اللعب على الكرات الملونة حسب قيمتها أي الصفراء، الخضراء، البني، الزرقاء، الزهرية، السوداء.

يجب على اللاعب تحديد الكرة الهدف متى طلب منه الحكم ذلك، على أنه مصلحة اللاعب إعلان لون الكرة التي سيصوب عليها بالكرة البيضاء قبل التصويب. على اللاعب أن يحاول قدر طاقته اللعب الصحيح بدون تعمد للخطأ. يجب أن تعدّ الكرة الهدف هي الكرة الحكم أي هي التي تحتسب قيمتها لصالح اللاعب أو في غير صالحه ولذلك نورد المثال الآتي : إذا فرضنا أن الكرة الهدف هي الكرة الزرقاء، وقام اللاعب بلمس الكرة الزرقاء بالكرة البيضاء وبعد ذلك الكرة السوداء وأخذت الكرة البيضاء طريقها نحو السقوط في أحد الجيوب فإن اللاعب في هذه الحالة يخسر (5) نقاط أي قيمة الكرة الهدف الأساسية أمام إذا الكرتين البيضاء والسوداء في وقت واحد فإن اللاعب يخسر (7) نقاط من رصيده (أكبرهما قيمة).

قيمة احتساب الكرات

أحمر = نقطة واحدة.
أصفر = نقطتان.
أخضر= ثلاث نقاط.
بني = أربع نقاط.
أزرق = خمس نقاط.
زهري  = ست نقاط.
أسود = سبع نقاط.

إعادة وضع الكرات في مراكزها الأصلية

على اللاعب التأكد من أن جميع الكرات موضوعة في مراكزها الصحيحة قبل أن يلعب دورته. أية كرة ملونة تسقط في أي جيب نتيجة لتصويب خطأ يعدّ إسقاطها مخالفاً لقواعد اللعب ويجب إعادتها إلى مركزها الأصلي.

المراكز الأصلية :
إذا تصادف انشغال المركز الأصلي لأي كرة من الكرات الملونة التي يراد إعادتها فإنها توضع في أول مركز خال ابتداء من مركز الكرة السوداء فإذا ما تصادف انشغال مركز الكرة السوداء فإنها توضع في مركز الزهرية وهكذا إلى مركز الصفراء. إما إذا تصادف انشغال جميع الكرات الملونة فإن ذلك يقتضي إيداع جميع الكرات الملونة عدا السوداء والزهرية في مراكز تقع أمام مراكزها الأصلية لا تلامس أي منها الكرة الشاغلة أما بالنسبة للكرات السوداء والزهرية فإنها توضع أمام مراكزها الأصلية أو خلفها حسب مقتضيات الأحوال، هذا مع ضرورة الأخذ في الاعتبار عدم ملامسة أي منها أيضاً من الكرات الشاغلة.

الكرات التي تسقط في إصابة مباشرة واحدة :
لا يجوز الاسقاط أو التصويب بالكرة البيضاء نحو كرتين في آن واحد إلا في حالة التصويب نحو كرات المثلث أو كما تنص القواعد في شأن الكرة الحرة والكرة الهدف. أما في حالة إسقاط أي عدد من كرات المثلث في اصابة واحدة فإن إسقاطها يعدّ محتسباً وصحيحاً ما دامت الضربة صحيحة.

أحوال ملامسة كرة العصا لأي من الكرات :
إذا كانت الكرة البيضاء ملاصقة تماماً للكرة الهدف فإنه يتحتم على اللاعب أن يلعب في اتجاه عكسي بعيداً عن الكرة وبدون أن يحركها وإلا اعتبرت الضربة (دفعة) تحتسب عليه.

إذا كانت الكرة البيضاء ملاصقة لكرة غير الكرة الهدف فإنه يتحتم على اللاعب أن يلعب أيضاً في اتجاه عكسي بعيداً عن الكرة الملاصقة فإذا ما فشل في إصابة الكرة الهدف فإنه يعاقب. في جميع الحالات التي تكون الكرة البيضاء فيها ملاصقة لأية كرة فعلى الحكم أن يعلن عن ذلك بقوله (كرة ملاصقة) دون الانتظار لأن يطلب منه ذلك، كما يجب على الحكم ألا يقدم أية معلومات أخرى أو نصائح.

مراجع

سنوكر
ألعاب رياضية فردية
ألعاب رياضية نشأت في جنوب آسيا
بلياردو
رياضة الأماكن المغلقة
ألعاب رياضية نشأت في الهند

سنوكر


Herbert Aleksander Simon Milwaukee, 15. lipnja 1916. — Pittsburgh, 9. veljače 2001.) bio je američki znanstvenik koji se primarno bavio političkim znanostima, a čije je područje interesa i istraživanja obuhvaćalo kognitivnu psihologiju, računarstvo, ekonomiju, rukovođenje, filozofiju znanosti i sociologiju. Za života je objavio skoro tisuću često citiranih radova što ga čini jednim od najutjecajnijih znanstvenika 20. stoljeća.
Dobitnik je Nobelove nagrade za ekonomiju 1978. godine.

Rano djetinjstvo i školovanje
Herbert Aleksander Simon rođen je u Milwaukeeu, glavnom i najvećem gradu američke savezne države Wisconsin, 15. lipnja 1916. Njegov otac, Arthur Simon (1881. – 1948.), bio je inženjer koji je nakon završetka tehničke srednje škole u Darmstadtu došao u SAD. Njegova majka, Edna Marguerite Merkel bila je uspješna pijanistica čiji preci potječu iz Češke i Švicarske. Iako je imao židovsku i katoličku pozadinu, Simon je bio ateist.

Simon je još kao dijete razvio interese za znanost. U školi je pokazivao zainteresiranost za domaće zadatke. Za razliku od druge djece, bio je izložen ideji da ljudsko ponašanje može biti proučavano u relativno mladom dobu zbog utjecaja majčinog mlađeg brata, Harolda Merkela, koji je studirao ekonomiju na Univerzitetu u Wisconsinu-Madison kod Johna R. Commonsa. Preko ujakovih knjiga iz ekonomije i psihologije, Simon je otkrio društvene znanosti.

Godine 1933. počeo je studirati na Sveučilištu u Chicagu i prateći rane utjecaje, studirao je društvene znanosti i matematiku. Bio je zainteresiran za biologiju, ali je odlučio da je ne studira zbog daltonizma i svog nesnalaženja u laboratoriju. Umjesto toga, odlučio je fokusirati se na političke znanosti i ekonomiju. Njegov najvažniji mentor na Univerzitetu bio je Henry Schultz. Diplomirao je i doktorirao u periodu 1936. – 1943.) na političkim znanostima pod mentorskim instrukcijama Harolda Lasswella i Charlesa Edwarda Merriama. Augier & March 2001 Nakon uključenja u kurs Measuring Municipal Governments, bio je pozvan da bude asistent prilikom istraživanja za Clarencea Ridleya i s kojim je napisao knjigu Mjerenje općinske aktivnosti () 1938., iste godine kada se vjenčao s Doroteom. Njegove studije su ga postepeno dovele do područja donošenja odluka, što će postati predmet njegove doktorske dizertacije.

Akademska karijera
Od 1939. do 1942. godine Simon prelazi na Berkeley. Od 1942. do 1949. je bio profesor političkih znanosti i radio je na Institutu za tehnologiju u Illinoisu () što mu je donijelo prekretnicu u akademskom i profesionalnom smislu. Na Sveučilištu u Chicagu tada je radila takozvana Kaulesova grupa doktoranada (), koju su činili Kenneth Arrow, Leo Haric, Lawrence Klein, Don Patkin, kao i Oskar Lange, Milton Fridman i Franko Modiljani. Okupljanja i rad u okviru ove grupe donijeli su Simonu brojna nova iskustva i usmjerenja u radu, prije svega, tako što je ponovo dobio mogućnost za unapređenje svog znanja iz matematike, ali i za uključivanje u projekt analize makroekonomskih efekata atomske energije, koji sam Simon naziva svojim vatrenim krštenjem u ekonomskoj analizi. U ovom periodu Simon je postavio osnove svom revolucionarnom doprinosu ekonomiji, pošto je s Davidom Hawkinsom postavio i dokazao Hawkins-Simonov teorem (1949), kojai sadrži test održivosti privrede, mjereno preko input-output tablica.

Privatni život
Iako je u svijetu znanosti Simon živio život velikog avanturiste, u privatnom životu je, kako su njegovi biografi zabilježili, bio skroman i umjeren čovjek. Od 1937. godine, bio je oženjen Dorotheom Pye s kojom je imao troje djece. Sa svojom suprugom, Simon je dijelio intelektualna i akademska interesiranja, tako da su u nekoliko navrata surađivali kao kolege i koautori. Njegova žena umrla je 2002., a on 2001. godine.

Donošenje odluka

Godine 1947., Simon je objavio svoju prvu knjigu Administrativno ponašanje koja se i danas smatra jednim od najutjecajnijih djela u području društvenih znanosti. Časopis Public Administration Review okarakterizirao je ovu knjigu knjigom prve polovine stoljeća a Komitet Nobelove nagrade kao epohalnu. Ovo djelo potvrdilo je dvije važne teme: ograničenu racionalnost i identifikaciju s podciljevima. Ograničena racionalnost je centralna tema biheviorističke ekonomije. Izraz ograničena racionalnost ponašanja se koristi da označi racionalni izbor koji uzima u obzir kognitivna ograničenja i u znanju i u kognitivnom kapacitetu pojedinca. Teorije ograničene racionalnosti počivaju na pretpostavkama standardne teorije očekivane korisnosti. U vrijeme kada je dominantna struja ekonomske misli zagovarala stav da ljudi čine racionalne izbore kako bi došli do najboljeg proizvoda po najnižoj cijeni, Simon je smatrao da neizostavno postoji ograničenost saznajnih mogućnosti, što sužava naše znanje i analitičke sposobnosti i samim tim primorava ljude da izaberu prvu dobru opciju, onu koja je dovoljno dobra da zadovolji njihove trenutne potrebe. Simon je smatrao da su maksimiziranje i dolazak do najboljeg mogućeg izbora u praksi jednostavno nemogući, jer se donosioci odluka susreću s neizvjesnošću. Koncept ograničene racionalnosti vrlo jednostavno i direktno stavlja u epicentar analize činjenicu da ljudi imaju ograničene kognitivne sposobnosti, ograničene mogućnosti da sagledaju i usporede sve alternative, informacije i znanja o budućnosti, kao i nesavršene vještine da dostupne informacije obrade.

Donošenje odluka podrazumijeva izbor između izvjesnog broja opcija kako bi se postigao neki organizacijski cilj ili podcilj. Realistične opcije će imati stvarne posljedice koje se sastoje od: individualnih akcija ili odsustva akcije, modificiranih činjenica ili vrijednosti iz okruženja. U stvarnosti, neke alternative mogu biti odabrane svjesno ili nesvjesno, neke posljedice mogu biti namjerne ili nenamjerne, a neka sredstva mogu biti nesavršeno odmjerena, nepotpuno povezana, ili nedovoljno razrađena. Cilj racionalnog donošenja odluka podrazumijeva izbor alternative koja za rezultat ima više preferirani skup posljedica među svim mogućim posljedicama. Takav zadatak se može podijeliti u tri koraka:

 identificiranje i razmatranje svih opcija;

 određivanje posljedica koje rezultiraju iz svake od tih opcija;

 usporedba točnosti i efikasnosti svakog od tih podskupova posljedica.

Međutim, Simon je upozorio da bi se svaki pojedinac ili organizacija koji bi pokušali primijeniti ovakav model u praksi, susreli s nemogućnošću da zadovolje sva tri zahtjeva. Prilično je nevjerojatno pretpostaviti da bi netko mogao znati sve opcije, a pogotovo predvidjeti sve posljedice koje rezultiraju iz izbora svake opcije.
Svijest o tome da je ograničena racionalnost prilikom donošenja odluka neizbježna afirmirala je pitanje koja druga tehnika ili proces ponašanja može pojedinca ili organizaciju dovesti do približno najboljeg rezultata. Prema Simonu, uz dana ograničenja, čovjek je u težnji za postizanjem racionalnog rješenja u praksi razvio procedure koje djelomično otklanjaju te teškoće-heuristike. One podrazumijevaju da se iz analize eliminiraju svi brojni faktori koji nisu od najvećeg utjecaja, i da se promatra zatvoreni sustav, koji sadrži samo ograničen skup varijabli i ograničeni raspon mogućih posljedica. Sasvim je logično da bi u uvjetima potpune izvjesnosti donosioci odluka bili u prilici da maksimiziraju svoj izbor, pa čak i uz važenje pravila zadovoljavajućeg izbora. Međutim, u uvjetima neizvjesnosti, organizacije i pojedinci postavljaju niz ciljeva koje žele postići i potom strategije za njihovo dostizanje. Da li je to ujedno i maksimalni mogući izbor - donosioci odluka jednostavno u datom trenutku ne mogu znati, jer oni nisu u mogućnosti uzeti u obzir sve aspekte ekonomske stvarnosti koji bi mogli utjecati na njihov izbor, već samo neke od situacijskih faktora za koje u tom trenutku procjenjuju da su najrelevantniji. Ovakvo pojednostavljivanje, smatrao je Simon, može dovesti do greške u zaključivanju, ali je ujedno i jedino realno moguće rezoniranje u uvjetima ograničenog znanja i ljudskih potencijala.

Simon je, također dao veliki doprinos razvoju teorije organizacije. Neophodnost razvoja organizacijske teorije vidio je u tome što mnogi fenomeni u ekonomiji i poslovnom upravljanju ne mogu biti analizirani adekvatno ako im se pristupa isključivo s individualnog, mikro nivoa, ili s nivoa makroekonomije.
Organizacije su, prema njegovom mišljenju, pogodan nivo analize jer one upravo funkcioniraju u okviru određenih makroekonomija, a istovremeno su skupovi individua koje te organizacije čine. U revolucionarnom koautorskom djelu Simona i Marča Organizacije (1958) po prvi put se potvrđuje stav da su organizacije mnogo više od onoga što se može prikazati standardnom organizacijskom šemom. Standardna organizacijska šema predstavlja grafički prikaz organizacijske strukture poduzeća, s potencijalom da pokaže na koji način je izvršeno organizacijsko diferenciranje i da ukaže na linije formalnog delegiranja autoriteta u organizaciji.

Od 1949. godine Simon se s grupom istaknutih profesora upustio u novi veliki projekt: izgradnju škole industrijske administracije u okviru Carnegie Instituta za tehnologiju (). Misija ove grupe okupljene na Carnegieju bila je da razvije poslovnu školu koja će imati jako uporište kako u ekonomiji, tako i u bihevioralnim znanostima.

Ostala dostignuća
Simonu se pripisuju revolucionarne promjene u mikroekonomiji, zahvaljujući konceptu organizacijskog donošenja odluka čiji je tvorac. Prvi je uključio koncept neizvjesnosti u ekonomsku teoriju. On je također pionir umjetne inteligencije i programa rješavanja općih problema () putem novog jezika informatičkog procesiranja (); utjecao je na razvoj teorije organizacije, razvijajući teoriju simulacije rješavanja problema (); razvio je novu eksperimentalnu tehniku analize verbalnog protokola, kognitivnu psihologiju, a tvorac je i mnogih drugih značajnih ideja i zamisli. S gotovo tisuću publikacija, vrlo često citiranih i danas, Simon je jedan od najutjecajnijih znanstvenika u području društvenih znanosti u 20. stoljeću.

Izvori

Literatura

 Simon, Herbert A. 'Organizations and markets', Journal of Economic Perspectives, vol. 5, no. 2 (1991). str. 25–44.

Vanjske poveznice

 Stranica posvećena Herbertu Simonu
 Simonovi radovi

Američki ekonomisti
Dobitnici Turingove nagrade
Dobitnici Nobelove nagrade za ekonomiju

Herbert A. Simon


Isabelle Geffroy (Chambray-lès-Tours, Francia, 1 de mayo de 1980), conocida por su nombre artístico Zaz, es una cantautora francesa que fusiona la canción francesa con el gypsy jazz. Se hizo famosa con su canción Je veux, segundo tema de su primer álbum, Zaz, que fue lanzado al mercado el 10 de mayo de 2010. Actualmente cuenta con cinco álbumes de estudio: Zaz (2010), Recto verso (2013), Paris (2014), Effet miroir (2018) e Isa (2021); y dos álbumes en vivo: Sans tsu tsou (2011) y Sur la route (2016).

Infancia

Su madre era profesora de español y su padre era electricista. En 1985, se matriculó en el Conservatorio de Tours, donde estuvo desde los cinco a los once años. Allí estudió solfeo, violín, piano, guitarra y canto coral. En 1994, a raíz del divorcio de sus padres, se traslada a Burdeos con su madre y hermanos. En 1995, tomó clases de canto, y practicó deportes durante un año en Burdeos, mientras que estudiaba kung fu con un entrenador profesional. En 2000, obtuvo una beca local, lo que le permitió matricularse en una escuela de música moderna; el CIAM de Burdeos (Centro para la Información y las Actividades Musicales). Entre sus influencias musicales se encuentran 'Las Cuatro Estaciones' de Vivaldi, cantantes de jazz como Ella Fitzgerald, y otros cantantes como Enrico Macias, Bobby McFerrin y Richard Bona, así como ritmos africanos, latinos y cubanos. En 2006 se fue a vivir a París y allí hizo su primera canción ON IRA.

Primeros años
En 2001, comenzó su carrera musical como cantante en el grupo de blues "Fifty Fingers". Cantó con otros grupos en Angoulême, particularmente, formó parte de un quinteto de jazz.  Fue una de los cuatro cantantes de Izar-Adatz (que en vascuence significa "Estrella Fugaz"), un grupo formado por dieciséis integrantes con los que estuvo de gira dos años en la zona Mediodía-Pirineos y en el País Vasco. Ha trabajado como corista para grabaciones de estudio en Toulouse y ha colaborado con muchos cantantes y artistas como Maeso, Art Mengo, Vladimir Max, Jean-Pierre Mader, Pablo Alborán y Serge Guerao.

En mayo de 2010 la revista francesa Telerama anunció: "Han surgido rumores estas semanas: Zaz tiene una voz sagrada y será la revelación del verano". El 10 de mayo de 2010, Zaz lanzó su primer álbum al mercado. Contiene temas compuestos por ella misma ("Trop sensible") y otros co-compuestos ("Les passants", "Le long de la route", "Prends garde à ta langue", "J'aime à nouveau", "Ni oui ni non"). El álbum ha sido producido por Kerredine Soltani con la discográfica "Play On", quien ha escrito y compuesto el éxito "Je veux". El cantante pop Raphaël Haroche ha compuesto las canciones "Éblouie par la nuit", "Port Coton" y "La fée". En 2010 firmó un contrato para su gira con Caramba y Sony ATV. Ha tenido varias apariciones en televisión (en programas como Taratata o Chabada) y en radio.

Después estuvo de gira en Francia (París, La Rochelle, Montauban, Saint-Ouen, Chateauroux, Landerneau, Fécamp...), dio un concierto en el Francofolies de Montreal (Canadá), en Monthey (Suiza), Bruselas, Berlín, Milán, etc. En otoño encabezó las listas de ventas en Bélgica, Suiza y Austria. Matthieu Baligand, su mánager y productor en Caramba Entertainment, hizo las siguientes declaraciones a Liberation: "Se está hablando mucho sobre ella ahora y la gente está esperando para verla... A pesar de la demanda, parece preferible que su primera gira se haga en cincuenta lugares pequeños en los que pueda tener una actuación creíble...  Zaz es una artista popular e intuitiva, que conoce bien la música y que sabe cantar, pero hacer actuaciones de calidad es otra historia (...)." En noviembre de 2010, su álbum debut Zaz llegó a ser disco doble platino. Además recibió el premio Canción Revelación" de la Academia Charles-Cros. Zaz también ha recibido el Premio European Border Breaker Awards por ser la artista francesa más escuchada fuera de Francia en 2010. De acuerdo a una encuesta que publicó L'Internaute, Zaz fue la cantante francesa más popular del ranking de 2010.

Discografía

Álbumes

Sencillos

Otras apariciones
 2014: Abbé Road - Le chemin de pierre (version pop) (sencillo benéfico con Nolwenn Leroy, Thomas Dutronc...)

Referencias

Enlaces externos

 Página oficial
 Zaz en lastfm.es
 Zaz en imusic.am

Nacidos en Tours
Cantantes en francés
Cantantes femeninas de Francia
Cantantes de jazz
Cantautores de Francia

Zaz (cantante)


Williamsburg er en by på Virginiahalvøen i Hampton Roads, i det sydøstlige Virginia. Byen har  indbyggere. Williamsburg grænser op til James City og York, og er en "uafhængig by" (dvs. hører ikke under et county).

Referencer

Eksterne henvisninger

Byer i Virginia

Williamsburg (Virginia)


Javagal Srinath, (, born 31 August 1969) is a former Indian cricketer and currently an ICC match referee. He is considered among India's finest fast bowlers, and was the first Indian fast bowler to take more than 300 wickets in One Day Internationals. With India, Srinath was a member of the Indian team that was the joint-winners of the 2002 ICC Champions Trophy, a title they shared with Sri Lanka, and was a member of the team that were runners-up in the 2003 Cricket World Cup.

Srinath was a frontline fast bowler for the Indian cricket team until his retirement, and the second Indian pace bowler after Kapil Dev to take 200 Test match wickets. After Kapil Dev retired, Srinath led the Indian fast-bowling attack for over nine years. He remains India's second-highest One Day International wicket-taker with 315, second to Anil Kumble. In the four World Cup's he played in: 1992, 1996, 1999 and 2003, he took 44 wickets and is the joint highest wicket-taker for India in World Cups with Zaheer Khan.

Srinath retired from international cricket after the 2003 Cricket World Cup in South Africa.

Personal life
Srinath was born in August 1969 at Javagal village, Arsikere taluk of Hassan district in Karnataka. He played cricket from an early age. He attended Marimallappa High School and has a Bachelor of Engineering degree in instrumentation from Sri Jayachamarajendra College of Engineering (SJCE) in Mysore. He married his first wife, Jyothsna, in 1999. After their divorce, he married journalist Madhavi Patravali in 2008.

Domestic career
Srinath caught the eye of former Indian Test batsman Gundappa Viswanath, a selector for the state team, during a club match. He made his first-class debut for Karnataka against Hyderabad in 1989–90, taking a hat-trick in the first innings in which he bowled and taking wickets from successive balls in the second. He finished the season with 25 wickets in six matches, and took another 20 the following season. His second season involved a display of reverse swing against Maharashtra at Nehru Stadium in Pune, taking 7/93 to dismiss the home team for 311 in response to a Karnataka total of 638 on a good batting pitch.

Srinath took over 500 first-class wickets, incluiding 96 at an average of 24.06 runs per wicket for  Karnataka. He played in English county cricket for Gloucestershire in 1995 and took 87 wickets that season, including 9/76 against Glamorgan. Srinath also played county cricket for Leicestershire and Durham.

International career
Srinath made his One Day International debut at Sharjah in 1991. He played 11 ODIs and two Test matches in his debut year, taking 14 ODI wickets at an average of 30.00. He was selected for the Indian team for its 1991–92 tour of Australia, making his test debut against Australia at Brisbane. He took 3/59 as the third fast bowler during the match and finished the tour with ten wickets at 55.30. With an opportunity to take the new ball against South Africa in Cape Town, he took an economical 4/33 in 27 overs and ended the tour with 12 wickets at 26.08. Because the wickets in India were conducive to spin, however, Srinath spent seven consecutive home Test matches watching from the sidelines as India fielded only two fast bowlers.

Following the retirement of Kapil Dev in late 1994, Srinath played his first home Test match, playing against the West Indies. He took five wickets and scored 60 in the second innings to be named Player of the Match. His increased opportunities coincided with an improvement in his batting, and he scored two half-centuries during the series.

Srinath was considered a very fast bowler in his early years. In the 1997–98 series against Australia, one of Srinath's deliveries was measured at  and Zimbabwe captain Alistair Campbell considered him faster than Lance Klusener and Allan Donald at their peak. He and Grant Flower had also faced Waqar Younis and Wasim Akram. His fastest recorded ball was . Srinath was India's only regular fast bowler for many years, and his workload is believed to have caused his injuries; he underwent surgery on his right shoulder in 1997.

Injuries
Srinath's rotator-cuff injury, diagnosed in March 1997, kept him away from cricket until November of that year and affected his speed. The injury was caused by overuse. At the time, he had 92 test wickets in 27 tests—46 in his first 18, and 46 in his last nine matches. There were some doubts about whether he would be able to play again and when he announced his retirement in November 2003, Srinath said that he thought his career was over when he was recovering from the rotator-cuff injury.

He returned from injury in 1998 and took 17 wickets in Test matches and 37 wickets in 19 ODIs at an average of 22.00—the best year of his career.

Late career
With a change of Indian captain in 2000, Srinath was given fewer overs than Anil Kumble in Test matches. He was primarily used in ODIs and Test matches played outside of India, taking 21 Test and 15 ODI wickets in 2000. He took nine wickets against Zimbabwe in Delhi, and received his last Test Player of the Match award that year.

Inactive for much of 2001 due to emerging bowlers such as Zaheer Khan and Ajit Agarkar, he played eight Test matches and 15 ODIs. His Test career ended in 2002. Although Srinath wanted to retire from ODI, at the request of Indian captain Sourav Ganguly he agreed to play until the World Cup. He participated in India's tour of New Zealand in January a few weeks before the World Cup, taking 18 wickets in seven matches.

Bowling
Srinath was the second Indian bowler (after Kapil Dev) to take 200 wickets in Test cricket, with 236. Although some critics said that Srinath's average and strike rate suffered as a result of bowling to India's predominantly dry, spin-friendly wickets, his average at home was superior to his average abroad since he knew could reverse-swing the ball.

Retirement
Srinath toured England with the Lashings World XI team in summer 2005, and was a commentator for the India-England test series in 2006. In an interview, 1992 World Cup-winning Pakistan captain Imran Khan said that after watching Srinath bowl  on Indian pitches he considered him the most underrated bowler in the world. Courtney Walsh recommended Srinath for county cricket when he was injured. Srinath is a familiar face to cricket viewers around the world as a commentator and ICC match referee. In 2010, he and former teammate Anil Kumble contested the Karnataka State Cricket Association elections. They won and Srinath, as secretary of the association, promotes young cricketers in Karnataka.

Referee
In April 2006, Srinath was selected as a match referee by the International Cricket Council and served during the 2007 World Cup. He has refereed in 35 test matches, 194 ODIs and 60 T20Is.

Honours
 Arjuna Award – 1999

See also
 Elite Panel of ICC Referees

References

External links

1969 births
Living people
Cricket match referees
Cricketers at the 1992 Cricket World Cup
Cricketers at the 1996 Cricket World Cup
Cricketers at the 1999 Cricket World Cup
Cricketers at the 2003 Cricket World Cup
Cricketers from Mysore
Durham cricketers
Gloucestershire cricketers
India One Day International cricketers
India Test cricketers
Indian cricketers
Karnataka cricketers
Leicestershire cricketers
Recipients of the Arjuna Award
South Zone cricketers
Cricketers who have acted in films

Javagal Srinath


Kontinentalno slobodno zidarstvo (također i liberalno slobodno zidarstvo, latinsko slobodno zidarstvo te adogmatsko slobodno zidarstvo) je jedan od dva glavna slobodnozidarska ustroja. Ono je uklonilo neka, ili sva, ograničenja na kojima inzistira regularno slobodno zidarstvo, a uključuje velike lože, uglavnom (ali ne isključivo) na europskom kontinentu, koje priznaju Veliki orijent Francuske (GOdF) ili pripadaju CLIPSAS-u.

Većina slobodnih zidara koji pripadaju ložama koje priznaju Ujedinjenu veliku ložu Engleske (UGLE) ne priznaje kontinentalno slobodno zidarstvo smatrajući ga "neregularnim".

Upravljačko tijelo ovog ustroja se uglavnom naziva veliki orijent.

Kontinentalni ustroj i njegovo podrijetlo
Danas se za slobodno zidarstvo često govori da se sastoji od dva glavna ustroja "koja međusobno nisu u regularnom prijateljskom odnosu". To su anglo-američki regularni ustroj kojeg obilježava Ujedinjena velika loža Engleske te europski kontinentalni ustroj kojeg obilježava Veliki orijent Francuske.

U većini latinskih zemalja dominira kontinentalno slobodno zidarstvo, iako u većini ovih zemalja postoje i velike lože i veliki orijenti koji su u "regularnom prijateljskom odnosu" s Ujedinjenom velikom ložom Engleske i svjetskom zajednicom velikih loža regularnog slobodnog zidarstva.

Povijest raskola
Ujedinjena velika loža Engleske je 1813. godine stvorila nove konstitucije, utemeljene na Andersonovim Konstitucijama od Modernih i na Ahiman Rezon od Drevnih, u koji su zahtijevali prihvaćanje Velikog arhitekta Svemira.

U početku je Veliki orijent Francuske prihvatio ove nove konstitucije. Međutim na prijedlog protestantskog svećenika Frédérica Desmonsa, na konvenciji 1877. godine, uklonili su poveznice na Velikog arhitekta Svemira iz svojih konstitucija. Nazočni na toj konvenciji svoju su odluku vidjeli kao način vraćanja izvornom konstitucijama Jamesa Andersona iz 1723. godine.

Ova odluka dovela je do raskola između Velikog orijenta Franuske i Ujedinjene velike lože Engleske. Posije ovog velika raskola 1877. godine slobodno zidarstvo se podijelilo na dva ustroja; kontinentalno slobodno zidarstvo i regularno slobodno zidarstvo. Ova dva ustroja uzajamno se ne priznaju jer većina regularnih loža kontinentalne lože smatraju neregularnim. Veliki orijent Francuske i Ujedinjena velika loža Engleske osnovni su modeli za ustroje slobodnog zidarstva.

Izvori

Slobodno zidarstvo
Slobodno zidarstvo u Francuskoj

Kontinentalno slobodno zidarstvo


An Carex gynocrates in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Morten Wormskjold. An Carex gynocrates in nahilalakip ha genus nga Carex, ngan familia nga Cyperaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Mga sumpay ha gawas

Carex

Carex gynocrates


Rafeindasmásjá (enska: scanning electron microscope eða SEM) er gerð smásjár sem skýtur rafeindum á sýni til að framkalla mynd. Lögun sýnisins og innihaldsefni þess ráða því hvernig mynd úr rafeindasmásjá lítur út. Ólíkt ljóssmásjá eru myndir úr rafeindasmásjám svarthvítar og því þarf að lita þær í tölvu eftir á. Rafeindasmásjár geta tekið myndir í hárri upplausn, sumar í upplausn innan við 1 nanómetra.

Myndir

Smásjár

Rafeindasmásjá


Wolf (1987-2002) fue un caballo purasangre chileno de carreras que en el año 1991, después de 25 años, se convirtió en el primer campeón en ganar la Triple Corona Nacional de Chile (en 3 hipódromos diferentes), compuesta por los clásicos de Grupo 1 El Ensayo en el Club Hípico de Santiago, St. Leger en el Hipódromo Chile y El Derby del Valparaíso Sporting Club.

Biografía
Nacido en el Haras Santa Amelia, sus padres fueron el reproductor Domineau y la yegua Luna Fría. En su Campaña en Chile, fue preparado por José Tomás Allende, su atención médica en fisiología y medicina deportiva estuvo a cargo del Dr. Rolando Carrillo D., su jinete fue Luis Muñoz y representó a su haras de origen, el Santa Amelia.

Después de ganar en su debut en 1990, lideró el proceso anual del Club Hípico, ganó el Clásico Alberto Vial Infante, el Nacional Ricardo Lyon, la primera etapa de la Triple Corona Nacional, en El Ensayo ganó por amplia ventaja al ejemplar Vadero estableciendo un nuevo récord en (2:23 2/5) para los 2.400 m, récord que sigue vigente hoy en día.
En el St. Leger se enfrentó al campeón de 2 años del Hipódromo Chile, Memo, donde disputó la llamada carrera del siglo, venció por dos cuerpos. Para la última carrera, El Derby, la ventaja fue mayor nuevamente sobre Memo.

Tras terminar la temporada con tres años fue retirado de las pistas chilenas, completando en 8 presentaciones igual número de triunfos, de los cuales 6 correspondieron al nivel de Grupo 1. Posteriormente es exportado a los Estados Unidos, continuando su campaña en el extranjero, aquí no logra reeditar los triunfos de su país natal.
Después de sufrir una lesión fue retirado como semental en Kentucky para ser enviado posteriormente a Turquía donde falleció en el año 2002.

Registro de carreras a los tres años
Gana
 Clásico Raimundo Valdes C. (Grupo III)
 Clásico Alberto Vial Infante (Grupo I)
 Nacional Ricardo Lyon (Grupo I)
 El Ensayo (Grupo I) (Récord de la distancia de 2400m Club Hípico de Santiago, 2:23:2/5)
 St. Leger (Grupo I)
 Gran Clásico Coronación (Grupo I)
 El Derby (Grupo I)

Referencias

Enlaces externos

 http://www.youtube.com/watch?v=1xP69To_Bhc&feature=related

Caballos célebres
Caballos de carrera
Caballos de Chile
Animales famosos

Wolf (caballo)


William Strickland,  baronnet (c. 1596 - ) est un député anglais qui soutient la cause parlementaire pendant la guerre civile anglaise.

Biographie

William Strickland est le fils aîné de Walter Strickland de Boynton, dans le Yorkshire de l'Est, héritant de ses domaines, dont Boynton Hall, à sa mort en 1636. Il fait ses études au Queens' College de Cambridge et ensuite à Gray's Inn  bien qu'il ne semble pas s'être qualifié comme avocat.

Il est anobli en 1630 et en 1640 est élu au Parlement comme député pour Hedon. Au départ, il semble avoir été un ami et un partisan de Thomas Wentworth,  comte de Strafford, à qui il est apparenté de loin (la mère de Strickland est une Wentworth), bien qu'il ne soit pas l'un des députés répertoriés comme votant contre la mise hors la loi de Strafford. Strickland est un puritain strict et, après la mort de Strafford, il se dirige fermement vers la cause parlementaire, bien que le roi le crée baronnet le 29 juillet 1641, espérant peut-être l'inciter à soutenir la Couronne.

Strickland siège pour Hedon tout au long du Long Parlement, adoptant une ligne dure en faveur du Commonwealth et plus tard de Cromwell. Un pamphlétaire de l'opposition le décrit comme "pour réinstaller le Protecteur dans toutes ces choses pour lesquelles le roi a été retranché". Il parle également fréquemment en faveur de la punition de James Naylor. Après l'expulsion du Parlement croupion, il n'est pas au Parlement de Barebone, mais est élu pour les Parlements du Protectorat comme l'un des quatre députés de l'East Riding en 1654 et 1656 . Il est ensuite convoqué à la Chambre des pairs de Cromwell en tant que Lord Strickland. Son jeune frère, Walter Strickland, est également membre et occupe un certain nombre d'autres postes de direction pendant le Commonwealth. Strickland siège au Long Parlement restauré en 1659, mais n'a apparemment pris aucune part à ses travaux et (contrairement à son frère) semble s'être entièrement retiré des affaires publiques après la Restauration, et n'est pas inquiété par les autorités.

De 1642 à 1646, Strickland est Custos Rotulorum de l'East Riding of Yorkshire.

Il se marie deux fois - le 18 juin 1622 avec Margaret, fille de Richard Cholmley de Whitby ; et, après la mort de sa première femme en 1629 à Frances Finch, fille de Thomas Finch (2e comte de Winchilsea). Il a quatre filles de son premier mariage, et un fils, Thomas Strickland (2e baronnet), de son second, qui lui succède comme baronnet.

Références

Sources

 Dictionnaire de biographie nationale
 J Foster, Pedigrees des familles du comté du Yorkshire (1874)
 Histoire du comté de Victoria de l'East Riding of Yorkshire

Liens externes

Membre du Gray's Inn
Étudiant de Queens' College (Cambridge)
Baronnet
Décès en juillet 1673

William Strickland (1er baronnet)


Olaylar
 1915 - ABD Temsilciler Meclisi, kadınların da oy kullanması yönündeki kanun teklifini reddetti.
 1920 - Son Osmanlı Mebusan Meclisi, İstanbul'da görüşmelere başladı.
 1923 - Paris'teki Pasteur Enstitüsü'nde, tetanoza karşı antiserum geliştirildi.
 1932 - Hattie Wyatt Caraway, Amerika Birleşik Devletleri senatosuna seçilen ilk kadın politikacı oldu.
 1934 - Yunanistan'ın eski Başbakanı Elefterios Venizelos, Atatürk'ü Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterdi.
 1940 - II. Dünya Savaşı: Rusya, Finlandiya'yı bombalıyor.
 1944 - Genelkurmay'da ilk devir teslim: Mareşal Fevzi Çakmak yaş haddinden emekliye ayrıldı, yerine Kâzım Orbay atandı.
 1945 - II. Dünya Savaşı: Sovyet birlikleri Doğu Avrupa'da Nazi güçlerine karşı atağa geçti.
 1951 - Uluslararası Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi yürürlüğe girdi.
 1952 - ABD yönetimi, Marshall Planı çerçevesinde Türkiye'ye 58 milyon dolarlık askeri yardım yapılmasına onay verdi.
 1959 - Sovyet uzay aracı Luna 1, güneş çevresindeki yörüngesine yerleşti. Luna yer çekiminden kurtulan ilk uzay aracı oldu.
 1966 - Lyndon B. Johnson, Amerika Birleşik Devletleri'nin, komünist saldırganlık sona erene kadar Güney Vietnam'da kalacağını açıkladı.
 1967 - Dr. James Bedford, gelecekte tekrar canlandırılmak üzere, kriyojenik olarak dondurulan ilk insan oldu.
 1969 - Led Zeppelin ilk albümlerini (Led Zeppelin) çıkardı.
 1972 - Mucibur Rahman Bangladeş'in Başbakanı oldu.
 1976 - BM Güvenlik Konseyi, 1'e karşı 11 oyla, Filistin Kurtuluş Örgütü'nün, oy verme hakkı olmaksızın Güvenlik Konseyi tartışmalarına katılmasına karar verdi.
 1991 - Amerika Birleşik Devletleri Kongresi, Irak birliklerinin Kuveyt'ten çıkarılması için kendi hükûmetlerine güç kullanımı yetkisi verdi.
 1998 - 19 Avrupa ülkesi, insan klonlanmasının yasaklanması konusunda anlaştılar.
 2000 - Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti'ni oluşturan partilerin Genel Başkanları, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin, idama mahkûm edilen Abdullah Öcalan hakkında verdiği ihtiyati tedbir kararına uyulmasını kararlaştırdılar.
 2001 - 36 yıldır süren iç savaşta 130 binden fazla insanın öldüğü ve 2 milyon insanın evini terk ettiği Kolombiya'da yönetim, ülkedeki komünist bir örgüt olan Ulusal Kurtuluş Ordusu'na kuzeyde silahtan arındırılmış bir bölge tahsis etti.
 2006 - Mina'da, (Suudi Arabistan) şeytan taşlama sırasında çıkan kargaşada 362 hacı adayı öldü.
 2010 - Haiti'de 7,0 şiddetinde deprem meydana geldi.

 2012 - 17 Aralık 2011 tarihinde ölen Kuzey Kore Lideri Kim Cong-il'in mumyalanmış naaşı, Kumsusan Güneş Sarayı'na törenle nakledildi.
 2016 - İstanbul'daki Sultanahmet Camii yakınlarında, bombalı bir saldırıda 10 kişi öldü, 15 kişi yaralandı.

Doğumlar
 1628 - Charles Perrault, Fransız yazar (ö. 1703)
 1729 - Edmund Burke, İngiliz filozof ve devlet adamı (ö. 1797)
 1746 - Johann Heinrich Pestalozzi, İsviçreli pedagog, hayırsever, filozof ve politikacı (ö. 1827)
 1751 - I. Ferdinando, Sicilyateyn Kraliyeti'nin Kralı (ö. 1825)
 1772 - Mihail Speranski, Rus reformist devlet adamı (ö. 1839)
 1778 - William Herbert, İngiliz bitki bilimci, bitki ressamı, şair ve din adamı (ö. 1847)
 1810 - II. Ferdinando, İki Sicilya'nın kralı (ö. 1859)
 1822 - Étienne Lenoir, Belçikalı mühendis (ö. 1900)
 1833 - Karl Eugen Dühring, Alman filozof ve iktisatçısı (ö. 1921)
 1856 - John Singer Sargent, Amerikalı ressam (ö. 1925)
 1859 - Rızaeddin Fahreddin, Tatar müftü ve tarihçi (ö. 1936)
 1861 - Süleyman Selim Efendi, Sultan Abdülmecid'in oğlu (ö. 1909)
 1870 - Grigori Gurkin, Rus Türkolog, etnograf ve ressam (ö. 1937)
 1871 - Zekiye Sultan, II. Abdülhamid'in kızı (ö. 1950)
 1876 - Fevzi Çakmak, Türk mareşal ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucularından (ö. 1950)
 1876 - Jack London, Amerikalı yazar (ö. 1916)
 1878 - Ferenc Molnár, Macar yazar (Pal Sokağı Çocukları'nın yazarı) (ö. 1952)
 1880 - Fahrettin Altay, Türk asker ve siyasetçi (Kurtuluş Savaşı komutanlarından) (ö. 1974)
 1886 - Reşide Bayar, Türkiye Cumhuriyeti'nin 3. Cumhurbaşkanı Celal Bayar'ın eşi (ö. 1962)
 1892 - Mihail Kirponos, Sovyet Kızıl Ordu generali (ö. 1941)
 1893 - Alfred Rosenberg, Alman siyasetçi (ö. 1946)
 1893 - Hermann Göring, Nazi subayı (ö. 1946)
 1894 - Georges Carpentier, Fransız boksör (ö. 1975)
 1894 - Dorothy Wall, Yeni Zelandalı-Avustralyalı yazar ve çizer (ö. 1942)
 1895 - Jean Berthoin, Fransız siyasetçi (ö. 1979)
 1896 - David Wechsler, Rumen-Amerikalı ruhbilimci (ö. 1981)
 1897 - Nahit Hilmi Özeren, Türk edebiyatçı ve güfte yazarı (ö. 1951)
 1898 - Gustav Haloun, Çek sinolog (ö. 1951)
 1899 - Paul Hermann Müller, İsviçreli kimyacı ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 1965)
 1900 - Abdülbaki Gölpınarlı, Türk edebiyat tarihçisi ve çevirmen (ö. 1982)
 1902 - Suud bin Abdül Aziz, Suudi Arabistan Kralı (ö. 1969)
 1903 - İgor Kurçatov, Sovyet nükleer fizikçi (Sovyetler Birliği'nin ilk atom bombası ve ilk nükleer elektrik santralini ve dünyanın ilk termonükleer bombasını yapan) (ö. 1960)
 1905 - Hüseyin Nihal Atsız, Türk yazar, şair, tarihçi ve ideolog (ö. 1975)
 1906 - Emmanuel Levinas, Fransız filozof (ö. 1995)
 1907 - Sergey Korolyov, Sovyet roket mühendisi (ö. 1966)
 1910 - Luise Rainer, Alman oyuncu (ö. 2014)
 1916 - Pieter Willem Botha, Güney Afrika'nın ilk Devlet Başkanı (ö. 2006)
 1916 - Mary Wilson, İngiliz şair (ö. 2018)
 1918 - Maharişi Maheş Yogi, Hint guru (Transandantal Meditasyon tekniğini geliştiren) (ö. 2008)
 1925 - Nevit Kodallı, Türk besteci, kompozitör ve müzik eğitmeni (ö. 2009)
 1926 - Morton Feldman, Amerikalı besteci (ö. 1987)
 1926 - Ray Price, Amerikalı country müzik şatkıcısı, besteci ve gitarist (ö. 2013)
 1928 - Ruth Brown, Amerikalı Rhythm and Blues şarkıcı (ö. 2005)
 1929 - Alasdair MacIntyre, İskoç filozof
 1931 - Leyla Erbil, Türk yazar (ö. 2013)
 1931 - Özdemir Nutku, Türk tiyatro bilimci, oyuncu, yazar, eleştirmen ve yönetmen (ö. 2019)
 1932 - Engin Geçtan, Türk psikiyatrist ve yazar (ö. 2018)
 1934 - Metin Serezli, Türk oyuncu (ö. 2013)
 1934 - İbrahim Nafei, Mısırlı gazeteci (ö. 2018)
 1935 - Kreskin, Amerikalı mentalist
 1936 - Emil Lahud, Lübnanlı asker ve siyasetçi
 1936 - Mufti Mohammad Sayeed, Hint politikacı (ö. 2016)
 1937 - Jan van der Graaf, Hollandalı kilise yöneticisi, mühendis ve yazar (ö. 2022)
 1941 - Long John Baldry, İngiliz şarkıcı ve müzisyen (ö. 2005)
 1941 - Fiona Caldicott, Britanyalı akademisyen, psikiyatrist, psikoterapist ve yönetici (ö. 2021)
 1944 - Joe Frazier, Amerikalı boksör ve Dünya ağır siklet profesyonel boks şampiyonlarından (ö. 2011)
 1945 - Aytunç Altındal, Türk gazeteci ve yazar (ö. 2013)
 1947 - Tom Dempsey, Amerikan Futbolu oyuncusu (ö. 2020)
 1949 - Ottmar Hitzfeld, Alman futbolcu ve teknik direktör
 1949 - Hammadi Cibali, Tunuslu mühendis, İslamcı politikacı, gazeteci ve Tunus eski başbakanı
 1949 - Haruki Murakami, Japon romancı, kısa öykü yazarı, çevirmen ve gazeteci
 1951 - Kirstie Alley, Amerikalı oyuncu ve Emmy Ödülü sahibi (ö. 2022)
 1951 - Rush Limbaugh, Amerikalı radyo kişiliği, muhafazakâr siyasi yorumcu, yazar ve televizyon şovu sahibi (ö. 2021)
 1953 - Marry Harron, Kanadalı film yapımcısı ve senarist
 1956 - Nikolay Noskov, Rus rock şarkıcısı
 1958 - Christiane Amanpour, İran asıllı İngiliz gazeteci ve haberci
 1960 - Dominique Wilkins, eski profesyonel basketbolcu
 1962 - Luna Vachon, Amerikalı-Kanadalı profesyonel kadın güreşçi (ö. 2010)
 1964 - Jeff Bezos, Amerikan girişimci ve iş insanı (Amazon.com'un kurucusu)
 1965 - Rob Zombie, Amerikalı heavy metal şarkıcısı, yönetmen, yapımcı, prodüktor, senarist, kıyafet ve dövme tasarımcı
 1966 - Olivier Martinez, Fransız oyuncu
 1967 - Selahattin Dervent, Türk teknik direktör
 1967 - Vendela Kirsebom, Norveçli-İsveçli-Türk model ve oyuncu
 1968 - Mauro Silva, Brezilyalı futbolcu
 1969 - David Mitchell, İngiliz romancı ve senarist
 1969 - Gökhan Semiz, Türk söz yazarı, besteci ve Grup Vitamin'in solisti (ö. 1998)
 1970 - Raekwon, Amerikalı rapçi
 1970 - Zack de la Rocha, Amerikalı vokalist, söz yazarı ve aktivist
 1972 - Toto Wolff, Avusturyalı yatırımcı ve eski yarış pilotu
 1973 - Hande Yener, Türk şarkıcı
 1974 - Melanie Chisholm, İngiliz sanatçı
 1975 - Jason Jeremy Freese, Amerikalı müzisyen
 1979 - Marián Hossa, Amerikalı buz hokeyi oyuncusu
 1979 - Grzegorz Rasiak, Polonyalı millî futbolcu
 1980 - Amerie, Amerikalı R&B şarkıcısı, söz yazarı, dansçı, oyuncu ve model
 1980 - Akiko Morigami, Japon tenis oyuncusu
 1980 - Amerie, Amerikalı R&B şarkıcısı, söz yazarı, dansçı, aktris ve model
 1981 - Luis Pérez, Meksikalı futbolcu
 1985 - Artem Milevski, Belaruslu-Ukraynalı futbolcu
 1985 - Issa Rae, Amerikalı oyuncu, yazar ve yapımcı
 1985 - Borja Valero, eski İspanyol millî futbolcu
 1986 - Oya Okar, Türk oyuncu
 1986 - Pablo Daniel Osvaldo, İtalyan futbolcu
 1987 - Naya Rivera, Amerikalı şarkıcı ve aktris
 1987 - Salvatore Sirigu, İtalyan futbolcu
 1989 - Axel Thomas Witsel, Belçikalı millî futbolcu
 1991 - Pixie Lott, İngiliz şarkıcı, söz yazarı, dansçı ve oyuncu
 1992 - Ishak Belfodil, Cezayirli futbolcu
 1992 - Samuele Longo, İtalyan futbolcu
 1993 - D.O., Koreli şarkıcı ve oyuncu ve söz yazarı
 1993 - Zayn Malik, Pakistan asıllı İngiliz şarkıcı, söz yazarı ve One Direction üyesi
 1995 - Alessio Romagnoli, İtalyan millî futbolcu
 2000 - Batista Mendy, Fransız futbolcu

Ölümler
 1519 - I. Maximilian, Kutsal Roma İmparatoru (d. 1459)
 1621 - Şehzade Mehmed, Osmanlı İmparatorluğu şehzadesi (d. 1605)
 1665 - Pierre de Fermat, Fransız matematikçi ve hukukçu (d. 1601)
 1759 - Anne, Kral II. George ve eşi Caroline (Ansbach)'in ikinci çocuğu ve en büyük kızı (d. 1709)
 1833 - Marie-Antonin Carême, Fransa'nın ilk pastacılardan (d. 1784)
 1875 - Tongzhi, Qing Hanedanı (Mançu) imparatoru (d. 1856)
 1889 - Churchill Babington, İngiliz klasik bilim adamı, arkeolog ve doğa bilimci (d. 1821)
 1905 - Abdullah Galib Paşa, Osmanlı siyasetçi (d. 1829)
 1909 - Hermann Minkowski, Litvan matematikçi (d. 1864)
 1942 - Charles Tate Regan, Büyük Britanyalı Royal Society Üyesi ve ihtiyolog (d. 1878)
 1950 - Pedro Calomino, Arjantinli eski millî futbolcu (d. 1892)
 1967 - James Bedford, Amerikalı bilim insanı (d. 1893)
 1974 - Patricia, Kraliçe Victoria'nın torunu (d. 1886)
 1976 - Agatha Christie, İngiliz yazar (d. 1890)
 1977 - Henri-Georges Clouzot, Fransız film yönetmeni ve senarist (d. 1907)
 1983 - Nikolay Podgorni, SSCB Devlet Başkanı (d. 1903)
 1985 - Sabri Kiraz, Türk futbolcu ve teknik direktör (d. 1918)
 1997 - Charles Brenton Huggins, Amerikalı hekim, fizyolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1901)
 1998 - Sadi Koçaş, Türk siyasetçi ve eski başbakan yardımcısı (d. 1919)
 2001 - Bill Hewlett, Amerikalı mühendis ve iş insanı (d. 1913)
 2002 - Cyrus Vance, ABD'nin 57. Dış İşleri Bakanı (d. 1917)
 2003 - Leopoldo Galtieri, Arjantinli general ve devlet adamı (d. 1926)
 2003 - Maurice Gibb, İngiliz müzisyen (Bee Gees grubu üyesi) (d. 1949)
 2006 - Ömer Küyük, Türk İstiklal Savaşı gazisi (d. 1898)
 2009 - Claude Berri, Fransız yönetmen, aktör ve yapımcı (d. 1934)
 2010 - Daniel Bensaïd, Fransız filozof, sivil atvist ve düşünür (d. 1946)
 2010 - Altan Dinçer, Türk millî basketbolcu ve antrenör (d. 1932)
 2010 - Miep Gies, II. Dünya Savaşı sırasında Anne Frank ve ailesine yardım eden Hollanda vatandaşı (d. 1909)
 2012 - Aslı Nemutlu, Türk millî kayakçı (d. 1994)
 2013 - Precious Bryant, Amerikalı country ve blues müzisyeni (d. 1942)
 2013 - Alev Sururi, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1931)
 2013 - Koto Okubo, Dünya'nın En Yaşlı Kadını unvanına sahipti (d. 1897)
 2014 - Alexandra Bastedo, İngiliz oyuncu ve aktivist (d. 1946)
 2014 - Halet Çambel, Türk arkeolog, yazar ve Olimpiyatlardaki ilk Türk kadın sporcu (d. 1916)
 2015 - Yelena Obraztsova, Rus mezzo-soprano (d. 1939)
 2016 - İvan Bukavşin, Rus satranç oyuncusu (d. 1995)
 2017 - Giulio Angioni, İtalyan yazar (d. 1939)
 2017 - Meir Banai, İsrailli müzisyen, şarkıcı ve söz yazarı (d. 1961)
 2017 - William Peter Blatty, Amerikalı yönetmen, yapımcı ve senarist (d. 1928)
 2017 - Vsevolod Murakhovski, Ukraynalı Rus Sovyet politikacı (d.1926)
 2017 - Graham Taylor, İngiliz eski futbolcu ve teknik direktör (d. 1944)
 2017 - İlyas Hüseynov, Azerbaycanlı müzisyen (d. 1924)
 2018 - Eddy Beugels, Eski Hollandalı bisiklet sporcusu (d. 1944)
 2018 - Bella Emberg, İngiliz oyuncu (d. 1937)
 2018 - Frankie Muse Freeman, Amerikalı siyahi kadın insan hakları aktvisti ve avukatı (d. 1916)
 2018 - Keith Jackson, Amerikalı spor muhabiri ve sunucu (d. 1928)
 2019 - Bonnie Guitar, Amerikalı şarkıcı, söz yazarı, yapımcı, at eğitimcisi ve iş insanı (d. 1923)
 2019 - Etsuko Ichihara, Japon oyuncu (d. 1936)
 2019 - Joe M. Jackson, Amerikalı eski asker ve savaş pilotu (d. 1923)
 2019 - Batton Lash, Amerikalı çizgi roman sanatçısı (d. 1953)
 2019 - Patricia Wald, Amerikalı hakim (d. 1928)
 2020 - Tony Garnett, İngiliz oyuncu, televizyon ve film yapımcısı (d. 1936)
 2020 - Paulo Gonçalves, Portekizli profesyonel motosiklet yarışçısı (d. 1979)
 2020 - Jayalath Manoratne, Sri Lankalı oyuncu, yazar ve şarkıcı (d. 1948)
 2020 - Roger Scruton, İngiliz filozof, yazar ve hayvan hakları aktivisti (d. 1944)
 2020 - Aart Staartjes, Hollandalı oyuncu, yönetmen, televizyoncu, yazar ve yapımcı (d. 1938)
 2021 - Frank Arok, Macar profesyonel futbolcu ve teknik direktör (d. 1932)
 2021 - Bruce Bennett, Amerikalı Amerikan futbolu oyuncusudur (d. 1943)
 2021 - Florentin Crihălmeanu, Rumen Rum Katolik Kilisesi'ne bağlı hiyerarş (d. 1959)
 2021 - Mona Malm, İsveçli aktris (d. 1935)
 2021 - Sidik Mia, Malavili iş insanı ve siyasetçi (d. 1965)
 2021 - Philaret, Rusya doğumlu Beyaz Rus Ortodoks Başpiskopos (d. 1935)
 2021 - Bridget Rowe, İngiliz gazeteci ve köşe yazarı (d. 1950)
 2021 - Shingoose, Kanadalı Ojibwa yerlisi country şarkıcısı, söz yazarı, televizyon yapımcısı ve sunucu (d. 1946)
 2023 - Burhan Çaçan, Türk halk müziği sanatçısı (d. 1960)
 2023 - Lisa Marie Presley, Amerikalı rock şarkıcısı (Elvis Presley'nin kızı) (d. 1968)

Tatiller ve özel günler

0112
12

12 Ocak


මොග්ගල්ලාන හෙවත් මුගලන් මහරහතන් වහන්සේ මහාකාශ්‍යප වැනි ප්‍රසිද්ධ රහතන් වහන්සෙලා හා සමකාලීනව විසු හිමිනමකි. සැරියුත් මහරහතන් වහන්සේ සහ මුගලන්(මොග්ගල්ලාන) මහරහතන් වහන්සේ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අග්‍රශ්‍රාවක දෙනම ලෙස සැල සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්ය පෑමෙන් අග්‍ර ස්ථානය දැරුවේ මොග්ගල්ලාන තෙරුන්ය. සත්‍ය අසත්‍ය හඳුනාගැනීම සඳහා සිත් කියවීම, විවිධ ප්‍රදේශ වලට සෘද්ධියෙන් ගමන් කිරීම, දෙවියන් හා භූතයන් සමඟ සන්නිවේදනය, ප්‍රාකාර හරහා ගමන් කිරීම, ජලය මත ගමන් කිරීම, අහසින් ගමන් කිරීම හා අලෝකයේ වේගයට සමාන වේගයකින් ගමන් කිරීම ආදී හැකියාවන් උන්වහන්සේ තුළ පැවතුණි.

මරණින් මතු භයංකාර තත්ව වල  සිටින්නන් සමඟ මුගලන් තෙරුන් සංවා‍ද‍යේ යේදී ඔවුන්ගේ තත්ත්වය හා ඔවුන් විඳිනා දුක පිළිබඳ කරුණු පැහැදිලි කර එයින් මිදීමට අවශ්‍ය දේ අවබෝධ කර දුන් බව පාලි ධර්ම ග්‍රන්ථ බොහොමයක සඳහන් වේ. මුගලන් තෙරුන් සිත් කියවීමේ හැකියාව උපයෝගී කරගෙන සුදුසු අවවාද ලබා දීම හේතුවෙන් උන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍යයින්ට  වඩා ඉක්මනින් මාර්ගඵල ලබාගැනීමට හැකිවිය.

පිරිණිවන් පෑම - මහ රහතන්වහන්සේගේ කර්මය

මගධයේ සංචාරය කරන අතරතුරදී මුගලන් තෙරුන් අපවත් වූහ. ආගමික අන්තවාදීන් විසින් ගල් ගසා උන්වහන්සේව අපවත් කරන ලද බව පැවසේ. සොරුන් කණ්ඩායමක් උන්වහන්සේව අපවත් කළ බවද සඳහන් වේ. කෙසේ වෙතත් මුගලන් වහන්සේ අපවත් වුයේ දරුණු වධ හිංසාවලට ලක්වීමෙන් බව පොදු පිළිගැනීමයි. මහා රහතන් වහන්සේ නමක් මෙලෙස තමන් ආරක්ෂා නොවී අපවත් වීමට හේතුව බුදුරජාණන් වහන්සෙ‍ගෙන් විමසු විට උන්වහන්සේ පවසා ඇත්තේ පසුගිය ආත්මයකදී කරන ලද කර්මයන් (ආන්තරීය පාප කර්ම වන තම දෙමව්පියන් ඝාතනය) හේතුවෙන් එහි විපාක ඉක්මනින් අවසන් කිරීමට මුගලන් තෙරුන්ට අවශ්‍ය වු බවයි. බුදුරජාණන්වහන්සේ තවදුරටත් දේශනා කලේ සෘද්ධි බලයද මෙවැනි බලවත් කර්ම විපාක හමුවේදී ප්‍රයෝජනවත් නොවන බවයි.

මහායාන සුත්‍ර වල මුගලන් තෙරුන් වහන්සේ

මුගලන් මහ රහතන් වහන්සේ පිළිබඳ ප්‍රධාන වශයෙන්ම සඳහන් වන මහායාන සුත්‍රය වන්නේ උල්ලම්බන සුත්‍රයයි. එය බුදුරජාණන්වහන්සේ විසින් මුගලන් තෙරුන් වෙත දේශනා කරන ලද දරු පිළිබඳ සුත්‍රයකි. මෙය ජපානයේ ජනප්‍රිය වන අතර කොන්ෆියුනියස් හා නව කොන්ෆියුසියානු දහම සමඟ බොහෝ සෙයින් සමානය. ඔබොන් (Oban) දහමේ පදනම මෙම සුත්‍රයයි. එයට හේතුව මෙම දහමද, මුතුන්මිත්තන් වන්දනා කිරීමයි. මේ නිසා උල්ලම්බන සුත්‍රය, කොන්ෆියුසියස් දහම, බුද්ධ ධර්මය සමඟ ඇති වෙනස්කම් හේතුවෙන් අසත්‍ය ලෙස විවේචනයට ලක්වීය.

මුගලන් මහරහතන් වහන්සේ පෙර ආත්මයක තරුණයෙක්ව ඉපිද සිටියහ.ඔහුගේ දෙමව්පියන් දෙදෙනාම අන්ධ විය.ඔහු තම දෙමව්පියන්ව හොදින් රැක්බලා ගෙන ජීවත් විය. මොහු විවාහ වීමෙන් පසු තම බිරිදගේ කීම අසා තම දෙමව්පියන්ට සැලකීම නතර කලහ.දිනක් ඔහු ඔහුගේ බිරිදගේ කීම අසා තම අන්ධ දෙමව්පියන් මහා වනයකට කැටුව ගොස් ඔවුන්ට වැරෙන් පහර දී ඇට කටු කුඩුවන තුරුම පහර දුන්හ.දෙමව්පියන් දෙදෙනා මිය ගිය පසු ඔවුන්ගේ මළ සිරුරු විසිකර දමා ගියහ.මේ සිද්දිය මුලු ගම පුරාම පැතිර ගිය අතර මේ කතාව එරට සිටි විශාල සොර කණ්ඩායමකටද ආරංචි විය.මොවුන් තුල ඔහු පිළිබඳ ඇති වූයේ දැඩි තරහකි.ඒ දෙමව්පියන් ඝාතනය කිරීම නිසාය.ඔවුන් එදා අදිටන් කර ගත්තේ ඔහුව මුණ ගැහුන සැනින් ඔහුට පහර දී මැරීමටය.ඔවුන් එදා පටන් සොරකම් කිරීමට යාමේදී පවා බලාපොරොත්තුවෙන් ගියේ මේ තරුණයාව කොහේදි හෝ මුන ගැහේවි යැයි සිතා.ඒ ආත්මයේදී එම සොර කණ්ඩායමට ඒ තරුණයාව සොයා ගත නොහැකි විය.ඉන් පසු එම තරුණයා  බුදුන් ගේ කාලයේ මුගලන් මහරහතන් වහන්සේ ලෙස ඉපදුන කල අනික් සොර කණ්ඩායම ද එහි ඉපිදව තිබින. බුදු උනත් කල පවු වලට දඩුවම් විදීමට සිදු වූ බව බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කර ඇත.එම නිසාම මුගලන් මහරහතන් වහන්සේද රහතන් වහන්සේ කෙනෙක් වුවත් තමා පෙර කල පවට දඩුවම් විදීමට සිදු විය..== සටහන් ==

{|

|-

|Maudgalyayana
|-
{|
 රහතන් වහන්සේලා
බුදු දහම

මුගලන් රහතන්වහන්සේ


1992 Eurovision Şarkı Yarışması, 37. Eurovision Şarkı Yarışması'dır. Yarışma 1991 yarışması'nı kazanmasından dolayı 9 Mayıs 1992 tarihinde İsveç'in kenti Malmö'de bulunan Malmö Isstadion'da yapılmıştır. Yarışmanın sunuculuğunu Lydia Cappolicchio ve Harald Treutiger yapmıştır. İsveç üçüncü defa yarışmaya ev sahipliği yapmıştır.

Yarışmanın kazananı 'yı temsil eden "Why Me?" adlı şarkısıyla Linda Martin olmuştur. İrlanda yarışmayı dördüncü kez kazanmıştır.

Yer

Malmö, İsveç'in Skåne ilinin başkenti ve en büyük şehridir. Metropolis bir gamma dünya kentidir (GaWC tarafından listelendiği gibi) ve Stockholm ve Göteborg'dan sonra İsveç'teki üçüncü ve 300.000'in üzerinde nüfusu olan İskandinavya'daki altıncı en büyük kenttir.

Yarışmanın ev sahibi mekanı 4.800 kişilik kapalı spor alanı olan Malmö Isstadion seçildi. 1968'de açılan Malmö Redhawks buz hokeyi takımının eski ev arenası ve 2014 Dünya Gençler Buz Hokeyi Şampiyonası için zaman içinde büyük bir yenileme çalışması geçirdi.

Katılımcı ülkeler

1992 yarışmasına 23 ülke katılmıştır.  yarışmaya geri dönmüştür. Eurovision tarihinin o yıla dek en yüksek katılımlı yarışması olmuştur.

Orkestra Şefleri

  – Javier Losada
  – Frank Fievez
  – Kobi Oshrat
  – Aydın Özarı
  – Charis Andreadis
  – Magdi Vasco Noverraz
  – Anders Berglund
  – Carlos Alberto Moniz
  – George Theophanous
  – Paul Abela
  – Nigel Wright
  – Olli Ahvenlahti
  – Roby Seidel
  – Christian Jacob
  – Leon Ives
  – Ronnie Hazlehurst
  – Noel Kelehan
  – Henrik Krogsgård
  – Marco Falagiani
  – Anders Berglund
  – Rolf Løvland
  – Norbert Daum
  – Harry van Hoof

Geri dönen katılımcılar

Sonuçlar

Skor tablosu

12 puanlar
Aşağıda finaldeki tüm 12 puanların bir özeti verilmiştir:

Dış bağlantılar

 Resmî site

Kaynakça

Yıla göre Eurovision Şarkı Yarışması
1992'de müzik
1992'de İsveç

1992 Eurovision Şarkı Yarışması