İskender (, Aleksandros III ho Makedon; MÖ 20 Temmuz 356 - MÖ 10 Haziran 323), asıl adıyla III. Aleksandros veya yaygın adıyla Büyük İskender, Antik Makedonya Krallığı'nın MÖ 336 - 323 yılları arasındaki kralıdır. MÖ 356 yılında Pella'da doğdu ve 20 yaşında babası II. Filip'in yerine tahta geçti. İktidarının uzun yıllarını Güneybatı Asya ve Kuzeydoğu Afrika'da eşi benzeri görülmemiş büyük askerî seferlerle geçirdi ve 30 yaşına geldiğinde Yunanistan'dan Kuzeybatı Hindistan'a kadar uzanan antik dünyanın en büyük imparatorluklarından birini oluşturdu. Hükümdarlığı süresince girdiği hiçbir muharebede yenilmeyen Büyük İskender, pek çok uzman kişi tarafından tarihin en başarılı askerî komutanlarından birisi olarak kabul edilir.

İskender, gençliğinde 16 yaşına kadar ünlü filozof Aristoteles tarafından eğitim gördü. MÖ 336'da, babası II. Filip'in bir suikaste uğrayıp ölmesinden sonra, babasının yerine Makedonya tahtına geçti. İskender, ''Yunanistan'ın Lideri'' unvanıyla ödüllendirildi ve bu yetkiyi, babasının Perslerin fethi için Yunanları bir araya getirmeyi amaçlayan Pan-Helenistik tasarısını hayata geçirmek için kullandı.

MÖ 334'te Ahameniş İmparatorluğu'nu ele geçiren İskender, bundan sonra 10 yıl sürecek olan bir dizi sefere başladı. Anadolu'nun fethine müteakiben İskender, bir dizi belirleyici savaştan sonra, özellikle İssos ve Gaugamela muharebelerinde Ahameniş hükümdarı III. Darius'u perişan etti. Daha sonra Pers Kralı III. Darius'u devirdi ve Ahameniş İmparatorluğu'nu tamamen fethetti. Gelinen son noktada ise İskender'in imparatorluğu, Adriyatik Denizi'nden Beas Nehri'ne kadar uzanmaktaydı.

İskender, hayatı boyunca "Dünyanın sonu''na ve ''Büyük Dış Deniz"e ulaşmak için çok uğraştı ve MÖ 326'da, Hydaspes Muharabesi'nde Pauravas'a karşı önemli bir zafer kazanarak Hindistan'ı işgal etti. Sonrasında, vatan hasreti çeken birliklerinin yoğun talepleri üzerine geri döndü ve MÖ 323'te, başkent olarak ilan etmeyi planladığı Babil'de, Arabistan'ın işgalini tasarladığı seferlerini hayata geçiremeden hastalandı ve öldü. Cenaze korteji, komutanlarından biri olan Ptolemaios tarafından kaçırılıp Mısır'daki İskenderiye'ye götürüldü. Daha sonra Jül Sezar tarafından da ziyaret edilen mezarı günümüzde kayıptır.

İskender'in ölümünü takip eden yıllarda, İskender'in hayatta kalan generalleri ve varisleri olan Diadohoiler tarafından bir dizi iç savaş yapıldı ve bu taht kavgaları, İskender'in kısa ömürlü büyük imparatorluğunun parçalanmasına neden oldu. Krallık; Makedonya, Ptolemaios Krallığı, Seleukos İmparatorluğu ve Pergamon Krallığı olmak üzere dört ana parçaya bölündü.

İskender, Yunan efsanelerini öğrenmiş ve kendisinin yenilmez ve hatta ilahi birisi olduğuna inanmıştır. Seferleri sırasında kendi adını taşıyan 20 kadar şehir ve bölge kurdu. Birçoğunun adı günümüze kadar ulaşabilen bu yerleşimlerin en ünlüsü, Mısır'da bulunan İskenderiye'dir. Ayrıca Türkiye'nin Hatay ilinin sınırları içerisinde yer alan İskenderun ilçesi de buna örnek verilebilir.

İskender, Akhilleus gibi klasik bir kahraman olarak efsaneleşti ve hem Yunan hem de Yunan olmayan pek çok kültürün tarihinde ve efsanelerinde ön plana çıktı. Girdiği hiçbir savaşta mağlup olmamasından ötürü birçok askerî liderin kendilerini kıyasladıkları bir ölçü oldu. Dünya çapındaki askerî akademiler hâlâ taktiklerini öğretmektedir. Tarihteki en nüfuzlu kişilerden birisi olmuştur.

Araplar ona Zülkarneyn adını vermiştir.

Adı
İskender'in Grekçe olan adı Aleksandros'tur. Hükümdarlığı sırasında yürüttüğü geniş fetih seferleri ve kazandığı savaşlar sayesinde Büyük Aleksandros anlamına gelen Aleksandros ho Mégas () olarak anılmaya başlamıştır. Türkçe kaynaklarda çoğunlukla geçtiği hâliyle İskender () adı ise, Arapçadan Türkçeye geçmiştir. Yine kumandanlık başarıları nedeniyle Türkçe yazında da "büyük" sanıyla anılan İskender'den ayrıca İskender Rumî, İskender Yunanî ve Makedonyalı İskender adlarıyla da bahsedilmektedir. Bunların yanı sıra, hayat hikâyesinin Kur'an'da geçen bir karakter olan Zülkarneyn ile bağdaştırılması neticesinde İslami edebiyatta zaman zaman "İskender-i Zülkarneyn" adıyla da anılmaktadır.

Gençliği

Soyu ve çocukluk yılları
İskender, Antik Yunan ayı Hekatombaion'un 16. gününde, Makedonya Krallığı'nın başkenti Pella'da doğdu. Her ne kadar kesin tarih belirsiz olsa da bu, muhtemelen MÖ. 20 Temmuz 356'ya tekabül etmektedir. Babası Makedonya Kralı II. Filip, annesi ise Epir Kralı I. Neoptolemus'un kızı Olympias idi. Her ne kadar II. Filip'in yedi ya da sekiz eşi olsa da, Olympias muhtemelen İskender'i doğurduğu için, onun göz bebeğiydi.

İskender'in doğumu ve çocukluğunu konu alan pek çok efsane vardır. Antik Yunan biyografi yazarı Plutarhos'a göre Filip'le gerdeğe gireceği günün arifesinde Olympias, rüyasında ölmeden önce dört bir yana alevler saçılmasına neden olan, rahmine çakan bir yıldırım gördü. Nikahtan bir süre sonra, Filip'in rüyasında kendisinin karısının rahmini üzerine aslan resmi oyulmuş bir mühürle koruduğu söylenir. Plutarhos, bu rüyanın farklı yorumlarını sundu: Rahminin mühürlü olduğundan anlaşılacağı üzere, Olympias'ın nikahtan önce hamile olması veya İskender'in babasının Zeus olması. Antik Dönem yorumcuları, kimileri Olympias'ın bunu İskender'e söylediğini, kimileri de öneriyi din dışı bularak reddettiğini iddia ederek İskender'in Tanrı soyluluğu hakkındaki hikâyesini, hırslı Olympia'nın yayıp yaymadığı konusunda görüş ayrılığına vardılar.

İskender'in doğduğu gün II. Filip, Halkidiki yarımadasındaki Potidea şehrini kuşatmaya hazırlanıyordu. Aynı gün Filip, generali Parmenion'un birleşik İliryalı ve Paeonyalı ordularını yendiği ve atlarının Olimpik Oyunları kazandığı haberini aldı. Yine bu gün, dünyanın yedi harikasından biri olan Efes'teki Artemis Tapınağı'nın yandığı söylenir. Bu durum, Yunan tarihçi Hegesias of Magnesia'nın, Artemis Tapınağı'nın İskender'in doğumuna katılmasından dolayı uzaklaşmasından yandığını söylemesine sebep oldu. Bu tür hikâyeler, İskender kral iken kendisinin insanüstü olduğunu ve ihtişamın kaderine yazıldığını göstermek için kendisi tarafından ortaya çıkarılmış da olabilir.

İlk yıllarında İskender, Lanike adında, gelecekteki komutanı Kara Cletius'un kız kardeşi olan bir hemşire tarafından yetiştirilmişti. Daha sonradan İskender, çocukluğunda annesinin bir akrabası olan katı huylu Leonidas ve Akarnanialı Lysimachus tarafından eğitim gördü. İskender okumayı öğrenerek, lir çalarak, ata binerek, dövüşerek ve avlanarak soylu Makedonyalı gençliği usulünde yetiştirilmişti.

İskender on yaşına geldiğinde Teselyalı bir tüccar, II. Filip'e 13 talente satmayı teklif ettiği bir at getirdi. At, üzerine binilmesine izin vermeyince Filip onun götürülmesini emretti. Ancak İskender, atın kendi gölgesine olan korkusunu fark edince, atı evcilleştirmek için izin istedi ve sonunda bunu başardı. Yunan tarihçi Plutarhos konu hakkında, Filip'in bu cesaret ve hırs gösterisinden çok memnun kaldığını, "Evladım, hırsların için yeterince büyük bir krallık bulmalısın. Makedonya senin için çok küçük." diyerek gözyaşları içinde oğlunu öptüğünü ve atı onun için aldığını söyledi. İskender, atın adını "öküz kafalı" anlamına gelen Bukefalos koydu. Bukefalos, İskender'i seferlerinde Hindistan'a kadar taşıdı. At öldüğünde İskender, hatıra olarak bir şehre onun ismini verdi: Bukefalo.

Eğitimi

İskender 13 yaşına bastığında babası Filip, onun için bir özel hoca aramaya başladı ve İsokrates ile bu vazifeyi üstlenmek için Akademi'deki görevinden çekilmeyi teklif eden Speusippos gibi alimleri göz önünde bulundurdu. En sonunda Filip, Aristo'yu seçti ve Mieza'daki Nymphs Tapınağı'nı derslik olarak sağladı. İskender'i eğitmesi karşılığında Filip, daha önceden yağmaladığı Aristo'nun memleketi Stagira'yı, köleleştirilmiş eski vatandaşları satın alarak özgürleştirip ve sürgüne gönderilenleri affedip iskan ederek yeniden inşa etmeyi kabul etti.

Mieza; İskender, Ptolemy, Hephaistion ve Cassander gibi diğer Makedon soylularının çocukları için bir yatılı okul gibiydi. Bu öğrencilerin birçoğu, "yoldaşlar" olarak anılan arkadaşları ve gelecekteki generalleri olacaktı. Aristo, İskender ve yoldaşlarına tıp, ahlak, felsefe, din, mantık ve sanat hakkında eğitimler verdi. Aristo'nun vesayetinde İskender, özellikle İlyada olmak üzere Homeros'un eserlerine merak sardı. Aristo da ona eserin, İskender'in daha sonra seferlerinde hep yanında taşıyacağı, açıklamalı bir nüshasını verdi.

Gençliğinde İskender, Makedonya sarayında, III. Artakserkses'e karşı geldikleri için uzun yıllar boyunca II. Filip'in himayesine giren Persli sürgünlerle tanışmıştı. Bunlardan bazıları II. Artabazos ile Makedonya sarayında MÖ 352-342 yılları arasında ikamet eden, İskender'in gelecekteki metresi olacak olan Barsine'nin yanı sıra, İskender'in gelecekteki satrapı Amminapes ve Sisines adında Persli bir soyluydu. Bu, Makedonya sarayının Pers sorunları hakkında iyi bilgi sahibi olmasını sağladı, hatta Makedonya devletinin yönetimindeki bazı yenilikleri bile etkilemiş olabilir.

Suda ansiklopedisi, Lampsakoslu Anaksimenes'in de İskender'in hocalarından biri olduğunu yazmaktadır. Ayrıca Anaksimenes'in, ona seferlerinde eşlik ettiğini de söyler.

Filip'in Varisi

Naiplik ve Makedonya'nın yükselişi
16 yaşında, İskender'in Aristo altındaki eğitimi sona erdi. Filip, Byzantiyon'a karşı savaş açtı ve İskender'i naip ve varis olarak sorumlu bıraktı. Filip'in yokluğunda, Trakyalı Maediler Makedonya'ya karşı ayaklandı. İskender çabucak karşılık verdi ve onları topraklarından uzaklaştırdı. Bölgeyi Yunanlarla iskan etti ve Alexandropolis adında bir şehir kurdu.

Filip'in dönüşü üzerine, İskender'i küçük bir güçle Güney Trakya'daki isyanları bastırmak için gönderdi. Yunan şehri Perinthus'a karşı sefer düzenleyen İskender'in, babasının hayatını kurtardığı söylenir. Bu arada Amfissa şehri Delfi yakınlarında Apollon için kutsal olan toprakları işlemeye başladı. Bu kutsala saygısızlık davranışı, Filip'e Yunan meselelerine daha fazla müdahale etme fırsatı verdi. Hâlâ Trakya'da meşgul olan İskender'e Yunanistan'ın güneyinde bir sefer için bir ordu toplamasını emretti. Diğer Yunan devletlerinin müdahale edebileceğinden endişe duyan İskender, bunun yerine İllirya'ya saldırmaya hazırlanıyormuş gibi davrandı. Bu kargaşa sırasında İliryalılar Makedonya'yı işgal etti; ancak İskender tarafından püskürtüldüler.

Filip ve ordusu MÖ 338'de oğluna katıldı ve Thebai garnizonundan inatçı direnişin ardından ele geçirdikleri bölge Thermopylae'den güneye yürüdüler. Hem Atina'dan hem de Thebai'den sadece birkaç günlük yürüyüş mesafesinde olan Elatea şehrini işgal etmeye gittiler. Demosthenes liderliğindeki Atinalılar, Makedonya'ya karşı Thebai ile ittifak kurmayı seçti. Hem Atina hem de Filip, Thebai'yi kendi yanına çekmek için elçiler gönderdi; ancak yarışmayı kazanan Atina oldu. Filip Amfissa'ya yürüdü (görünüşte Ampfiktiyonik Koneyi'nin isteği üzerine hareket ediyordu), Demosthenes tarafından oraya gönderilen paralı askerleri yakaladı ve şehrin teslim olmasını kabul etti. Filip daha sonra Elatea'ya döndü ve Atina ve Thebai'ye son bir barış teklifi yolladı ve her ikisi de teklifi reddetti.

Philip güneye ilerlerken, rakipleri Boeotia'daki Heroneya, yakınlarında önüne çıktı. Sonraki Chaeronea Muharebesi sırasında, Filip sağ cenahı ve İskender de Filip'in güvendiği generaller eşliğinde sol cenahı komuta etti. Antik kaynaklara göre, iki taraf bir süre acı bir şekilde savaştı. Filip, sınanmamış Atinalı hoplitlerinin takip edeceğine güvenerek birliklerine kasıtlı olarak geri çekilmelerini emretti ve böylece muharebe hattını bozdu. Thebai hatlarını ilk kıran İskender oldu, ardından onu Filip'in generalleri takip etti. Düşmanın birliğini bozan Filip, birliklerine ilerlemelerini ve hızla düşmanı bozguna uğratmalarını emretti. Atinalıların kaybetmesiyle Thebaililer kıskaca alınmıştı. Tek başlarına savaşmak zorunda kalan Thebaililer mağlup oldu.

Chaeronea'daki zaferden sonra, Filip ve İskender, tüm şehirler tarafından memnuniyetle karşılanarak, mukavemetle karşılaşmadan Mora'ya yürüdüler ancak Sparta'ya vardıklarında geri çevrilseler de savaşa başvurmadılar. Korint'te Filip, Sparta dışındaki çoğu Yunan şehir devletini içeren bir "Helen İttifakı" (Greko-Pers Savaşları'nın eski Pers karşıtı ittifakını örnek alan) kurdu. Filip daha sonra bu birliğin (modern bilim adamları tarafından Korint İttifakı olarak bilinir) Hegemon'u (genellikle "Yüksek Komutan" olarak çevrilir) olarak adlandırıldı ve Pers İmparatorluğu'na saldırmayı planladığını duyurdu.

Sürgün ve geri dönüş
Filip, Pella'ya döndüğünde MÖ 338'de generali Attalus'un yeğeni Kleopatra Eurydice'ye âşık oldu ve onunla evlendi, Evlilik -yarı Makedonyalı İskender'in aksine Kleopatra'nın herhangi bir oğlu tam Makedonyalı olacağından- varis olarak İskender'in yerini zayıflattı. Nikah şöleninde sarhoş Attalus tanrılara evliliğin meşru bir varis doğurması için dua etti.

MÖ 337'de İskender, annesi ile Makedonya'dan kaçtı ve onu Molossianların başkenti Dodona'da, kardeşi Epirus Kralı I. İskender'in yanında bıraktı. Kendisi İlirya'ya doğru yola devam etti ve burada bir veya daha fazla İlirya kralına, belki de Glaukias'a sığındı ve birkaç yıl önce onları savaşta mağlup etmesine rağmen misafir olarak ağırlandı. Bununla birlikte, Filip hiçbir zaman siyasi ve askerî konularda eğitilmiş oğlunu reddetmek niyetinde değil gibi görünmekteydi. Buna münasip bir şekilde İskender, iki taraf arasında arabuluculuk yapan aile dostu Demechan'ın çabaları sayesinde altı ay sonra Makedonya'ya döndü.

Ertesi yıl, Karya'nın Pers satrabı Pixodarus, en büyük kızını İskender'in üvey kardeşi Filip Arrhidaeus'a teklif etti. Olympias ve İskender'in birkaç arkadaşı, bunun Filip'in Arrhidaeus'u varisi yapma niyetinde olduğunu gösterdiğini öne sürdü. İskender, Korintoslu Thessalus'u aracı olarak göndererek Pixodarus'a kızının elini gayrimeşru doğan bir adama değil, kendisine vermesi gerektiğini söyledi. Filip bunu duyduğunda müzakereleri kesti ve İskender'i bir Karyalı'nın kızıyla evlenmek istediği için azarladı ve kendisi için daha iyi bir gelin istediğini söyledi. Filip, İskender'in dört arkadaşı Harpalus, Nearchus, Ptolemy ve Erigyius'u sürgüne gönderdi ve Korintliler'e Thessalus'u kendisine tutsak olarak getirtti.

Makedonya Kralı

Tahta çıkışı
MÖ 336 yazında Vergina'da kızı Kleopatra ile Olympias'ın erkek kardeşi Epiruslu I. İskender'in düğününe katılırken Filip muhafızlarının şefi Pausanias tarafından suikaste uğradı. Pausanias kaçmaya çalışırken ayağı asmaya takıldığı için yere düştü ve İskender'in iki yoldaşı Perdiccas ve Leonnatus da dahil olmak üzere kendisini kovalayanlar tarafından öldürüldü. İskender hemen orada soylular ve ordu tarafından yirmi yaşında kral ilan edildi.

İktidarın sağlamlaştırılması
İskender, tahtta hak iddia eden potansiyel rakipleri ortadan kaldırarak saltanatına başladı. Kuzeni eski IV. Amyntas'ı idam ettirdi. Ayrıca Lyncestis bölgesinden iki Makedon prensini öldürdü ancak üçüncüsü Alexander Lyncestes'i kurtardı. Olympias; Kleopatra Eurydice ve Filip'in kızı Europa'yı diri diri yaktırdı. İskender bunu öğrendiğinde çok sinirlendi. İskender ayrıca, Küçük Asya'daki ordunun ileri muhafızının ve Kleopatra'nın amcasının komutanı olan Attalus'un öldürülmesini emretti.

Attalus o zamanlar Atina'ya kaçma olasılığı konusunda Demosthenes ile yazışıyordu. Attalus ayrıca İskender'e şiddetli bir şekilde hakaret etmişti ve Kleopatra'nın öldürülmesinin ardından İskender onu hayatta bırakamayacak kadar tehlikeli bulmuş olabilir. İskender, muhtemelen Olympias tarafından zehirlenmesinin bir sonucu olarak, tüm anlatımlara göre zihinsel engelli Arrhidaeus'u bağışladı.

Filip'in ölüm haberi, Thebes, Atina, Teselya ve Makedonya'nın kuzeyindeki Trakya kabileleri de dahil olmak üzere birçok eyalette isyanlar çıkmasına sebep oldu. İsyan haberi İskender'e ulaştığında, hemen yanıt verdi. Diplomasiye başvurulması tavsiye edilmesine rağmen, İskender 3.000 Makedon süvarisi topladı ve güneye Tesalya'ya doğru yol aldı. Olympos Dağı ile Ossa Dağı arasındaki geçidi işgal eden Teselya ordusunu buldu ve adamlarına Ossa Dağı üzerinden geçmelerini emretti. Teselyalılar ertesi gün uyandıklarında, İskender'i arka cenahlarında buldular ve derhal teslim oldular ve süvarilerini İskender'in gücüne eklediler. Daha sonra güneye, Mora Yarımadası'na doğru devam etti.

İskender, güneye Korint'e gitmeden önce Amfiktiyonik Konseyi'nin lideri olarak tanındığı Thermopylae'de durdu. Atina'yla barış yaptı ve İskender isyancıları affetti. İskender ve Kinik Diyojen arasındaki ünlü karşılaşma, İskender'in Korint'te kaldığı süre boyunca gerçekleşti. İskender, Diogenes'e kendisi için ne yapabileceğini sorduğunda, filozof kibirli bir şekilde İskender'den güneş ışığını engellediği için biraz yana doğru çekilmesini istedi. Bu cevap, "Ama doğrusu, İskender olmasaydım, Diyojen olmak isterdim" dediği söylenen İskender'in çok hoşuna gitti. Korint'te İskender, Hegemon ("lider") unvanını aldı ve tıpkı Filip gibi, Persler'e karşı yaklaşan savaş için komutan olarak atandı. Ayrıca bir Trakya ayaklanmasının gerçekleştiği haberini aldı.

Antik Sikkeleri
Büyük İskender, tarihte tek bir yenilgiye uğramadan sadece on yılda kurduğu devasa imparatorlukla tanınmaktadır. Aynı zamanda geniş antik sikke geçmişi ile nümizmatik alanını fethetmede büyük başarı elde etmiştir. Kaliteli gümüş ve altın kullanılarak büyük miktarlarda darp edilen antik sikkeler 2.300 yıl boyunca günümüze kadar etkileyeci ve iyi durumda kalmıştır. Büyük İskender için birçok farklı antik sikke darb edilmiş olsa da, üç ana değerli sikke kategorisi olarak Gümüş Drahmiler, Gümüş Tetradrahmiler ve Stater olarak sınıflandırabiliriz. Büyük İskender'in ölümünden sonra generalleri arasında çıkan savaşlar Büyük İskender sikkelerini daha da fazlalaştırmıştır. III. Alexander'ın sikkelerini darb eden generallerinden bazıları başlıca Seleucus I, Ptolemy I, Lysimachus, Cassander ve Phillip III idi.

Büyük İskender'in Gümüş Tetradrahmi antik sikkeleri antik dünyanın en iyi bilinen antik sikkelerinden bazılarıdır. 4 Drahmi değerinde olan bu büyük gümüş sikkeler, III. İskender döneminde Makedon gümüş para biriminin bel kemiğini oluşturdu. İlk önce sadece Makedon madenlerinden elde edilen metal kullanılarak darb edilmiştir. Ancak daha sonra ele geçirilen Pers gümüşü de sikkelerde kullanılmıştır. Gümüş Tetradrahmiler sadece III.Alexander'ın büyük ordusuna ödeme yapmak için değil, aynı zamanda uluslararası ticaret para birimi olarak yurt dışında dolaştırılmak için yaratılmıştır.

Çok sayıda çeşidi olmasına rağmen, Büyük İskender'in çoğu Gümüş Tetradrahmisi sikke ön yüzlerde Herakles'in aslan derisi kaplı başının ön yüz tasarımına ve sikke arka tip oturan Zeus'un yer aldığı ters bir tasarıma sahiptir. Bu tasarımlar Yunan tanrılarını onurlandırıyordu ancak buradaki vurgu Büyük İskender için uygun bir eşleşmeydi. Tetradrahmiler yüzyıllar önce Atina Şehir Devleti tarafından kurulmuş olan Attic ağırlık standardına uygun olarak basılmıştır. Tetradrahmiler kabaca 17.2 g ağırlığında olduğu anlamına gelir.

Büyük İskender Gümüş Tetradrahmileri

Büyük İskender Gümüş Drahmileri
Büyük İskender'in Gümüş Drahmileri, Makedon krallığı ve ardıl krallıklarında üretilen en yaygın ikinci gümüş sikkelerdir. Büyük İskender'in Drahmi sikkelerinin çoğunun darb edildiği Küçük Asya'da 55 milyon Gümüş Drahmi basıldığı tahmin edilmektedir. Alexander III'ün tasarımlarını taşıyan çoğu Gümüş Drahmi Büyük İskenderin ölümünden sonra darb edilmiştir. Gümüş Drahmiler üzerinde Tanrıları onurlandıran aynı semboller kullanılmıştır. Bu küçük gümüş sikkeleri Tetradrahmiler kadar çok sayıda şehir darb etmemiştir.

Büyük İskender Altın Stater Sikkeleri
Makedonya ve Trakya'da bulunan madenler ve ardından İran'dan alınan büyük miktarda altın sayesinde III. İskender'in altın sıkıntısı olmadığı halde Büyük İskender'in Altın Stater'leri, Gümüş Tetradrahmileri ve Drahmileri kadar yaygın değildi. Gümüş Tetradrahmiler ve Drahmiler gibi altın Stater'ler, Yunanistan'ın ilahilerini onurlandıran tasarımlar sergilemektedir. Ancak bu sefer onurlandırılanlar Yunanistan'ın tanrıçalarıdır. Stater sikkeler ön yüzlerde Athena'nın Korint miğferi taktığı portresi ve arka yüzde elinde bir defne çelengi tutan kanatlı Nike tasarımı vardır. Alexander arka yüzünde Yunanca olarak yazılıdır. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ/ALEXANDROU.

Balkan Seferi
İskender Asya'ya geçmeden önce kuzey sınırlarını korumak istiyordu. MÖ 335 baharında birkaç isyanı bastırmak için ilerledi. Amfipolis'ten başlayarak doğuya, "Bağımsız Trakyalılar" ülkesine gitti ve Haemus Dağı'nda Makedon ordusu tepelerde yer alan Trakya güçlerine saldırdı ve onları yendi. Makedonlar, Triballi ülkesine ilerlediler ve ordularını Lyginus nehri (Tuna'nın bir kolu) yakınlarında yendiler. İskender daha sonra üç gün boyunca Tuna Nehri'ne doğru ilerlerdi ve karşı kıyıda Getae kabilesiyle karşılaştı. Geceleri nehri geçerek onları şaşırttı ve ilk süvari çatışmasının ardından ordularını geri çekilmeye zorladı.

Daha sonra İskender'e, İllirya Kralı Cleitus ve Taulantii Kralı Glaukias'ın otoritesine karşı açık bir isyan çıkardığı haberi ulaştı. Batıya, İllirya'ya doğru ilerleyen İskender, her birini sırayla yenerek iki hükümdarı birlikleriyle birlikte kaçmaya zorladı. Bu zaferlerle kuzey sınırını güvence altına aldı.

İskender kuzeye doğru ilerlerken, Thebaililer ve Atinalılar bir kez daha isyan ettiler. İskender hemen güneye yöneldi. Diğer şehirler yine tereddüt ederken, Thebai savaşmaya karar verdi. Thebai direnişi etkisizdi ve İskender şehri yerle bir etti ve topraklarını diğer Boeotia şehirleri arasında paylaştırdı. Thebai'nin sonu Atina'yı yıldırdı ve tüm Yunanistan'ı geçici olarak barış içinde bıraktı. Sonra İskender, Antipatros'u naip olarak bırakarak Asya seferine çıktı.

Eski yazarlara göre Demosthenes, İskender'i "Margites" (Yunanca: Μαργίτης) ve bir çocuk olarak adlandırdı. Yunanlar, Margites kelimesini, Margites'ten dolayı aptal ve işe yaramaz insanları tanımlamak için kullandılar.

Asya'nın fethi

Pers İmparatorluğu'nun fethi

Anadolu

MÖ 336'da II. Filip; Amyntas, Andromenes ve Attalus'la birlikte Parmenion'u ve 10.000 kişilik bir orduyu, batı sahillerinde ve adalarda yaşayan Yunanları Ahameniş yönetiminden kurtarmak için bir saldırı hazırlığı yapmak üzere Anadolu'ya göndermişti. İlk başta her şey yolunda gitti. Anadolu'nun batı kıyısındaki Yunan şehirleri ayaklandı, ta ki Filip'in ölümünün ve yerine küçük oğlu İskender geçtiğinin haberi gelene kadar. Filip'in ölümüyle birlikte Makedonların moralleri bozuldu ve ardından paralı asker Rodoslu Memnon komutasında, Magnesia civarında Ahamenişler tarafından mağlup edildiler.

Tahta çıkışından beri Pers İmparatorluğu'nu ele geçirmeyi tasarlayan Büyük İskender, II. Filip'in kurduğu orduyu beslemek ve 500 talente ulaşan borçları ödemek için gerekli kaynakları bulma düşüncesiyle hemen sefer hazırlıklarına girişti. Kral naibi olarak yönetimi Sibonlu Antipatros'a bıraktıktan sonra MÖ 334 ilkbaharında toplam 30 bin piyade ve 5 binin üzerinde süvariden oluşan ordusuyla yola çıktı. Bu ordunun içinde 14 bin Makedonyalı ve Helen Birliği'ne bağlı 7 bin asker yer alıyordu. Silah ve güç dağılımı açısından çok iyi düzenlenen orduya mühendis, mimar, bilim insanı, saray görevlisi ve tarihçiler de eşlik ediyordu.

Homeros'tan aldığı esinle önce İlion'u (Troya) ziyaret ederek Akhilleus'un mezarına çelenk koyan İskender, Pers ordularıyla ilk kez Granikos Savaşı'nda karşı karşıya geldi. Bu çarpışmada elde ettiği zafer ona Batı Anadolu'nun kapılarını açtı. Yunanistan'da izlediği politikanın tersine, tiranları sürerek demokrasilerin kurulmasına önayak oldu. Ama kentleri fiilen kendisine bağlama yoluna gitti. Karya'daki Miletos (Milet) ve Halikarnassos (Bodrum) kentlerinin direnişini kırarak yöneticilerini teslim olmaya zorladı. MÖ 334-MÖ 333 kışında Batı Anadolu'nun fethini tamamladıktan sonra, MÖ 333 ilkbaharında Akdeniz kıyı yolunu izleyerek Perge'ye ulaştı. Söylenceye göre Frigya'dan geçerken, Asya'ya hükmedecek kişinin çözebileceğine inanılan Gordion düğümünü kesti. Gordion'dan Ancyra'ya (Ankara) yöneldi, oradan da Kapadokya ve Kilikya Kapıları (Kilikiai pilai; bugün Gülek Boğazı) üzerinden güneye indi.

Doğu Akdeniz ve Suriye

Misis Köprüsünden geçerek Miryandros (bugün İskenderun yakınında) dolayında kamp kurduğunda, Pers hükümdarı III. Darius da Pinaros Çayı (bugün Deliçay) kıyısında savaş düzeni almış bulunuyordu. Bu karşılaşmayı izleyen İssos Çarpışması (MÖ 333 sonbaharı) sonunda III. Darius kesin bir yenilgiye uğradı ve ailesini savaş alanında bırakarak kaçtı.

İskender bu zaferden sonra Suriye ve Fenike'ye doğru ilerledi. Amacı Fenike kıyılarını fethederek Pers donanmasını üssüz bırakmak ve etkisizleştirmekti. III. Darius'un barış önerisine karşı, kendisini Asya'nın efendisi olarak tanımasını ve koşulsuz teslim olmasını istedi. Başlangıçta Pers kentlerini kolayca ele geçirmesine karşın, Tiros (bugün Sur) önünde sert bir direnişle karşılaştı. Uyguladığı bütün kuşatma taktiklerine karşın, bu müstahkem ada kenti yedi ay boyunca başarıyla saldırılara karşı koydu. Kuşatma sürerken III. Darius, ailesi için fidye olarak 10 bin talent ödemeyi ve Fırat Irmağı'nın batısında kalan topraklarını bırakmayı önerdi. Bu olayla ilgili olarak, İskender'in komutanı Parmenion'un "İskender'in yerinde olsam kabul ederdim" dediği, buna karşılık İskender'in de "Parmenion olsaydım, ben de kabul ederdim" biçiminde bir karşılık verdiği anlatılır.

Tiros, şiddetli saldırılara daha fazla direnemeyerek MÖ 332 yılının Temmuz ayında düştü. İskender'in en büyük askerî başarısı sayılan bu harekâta geniş çaplı bir yağma da eşlik etti. Kentin bütün erkekleri öldürüldü, kadın ve çocukları da köle olarak satıldı.

Mısır
Suriye'yi Parmanion'a bırakarak güneye ilerleyen İskender, Gaza'da (Gazze) iki ay süren direnişe son verdikten sonra MÖ 332 yılının Kasım ayında Mısır'a girdi ve halk tarafından kurtarıcı olarak karşılandı. Memphis'te (Memfis) kutsal Apis'e kurbanlar keserek firavunların geleneksel çifte tacını giydi. Kışı Mısır'da yönetimi düzenlemekle geçirdi. Mısırlı yöneticiler atamakla birlikte, orduyu Makedonyalıların komutasında tuttu. Günümüzde İskenderiye olarak anılan Aleksandreya kentini kurdurdu. Bazı kaynaklara göre Nil'in taşmasının nedenlerini araştırmak üzere bir keşif grubunu görevlendirdi. Siva'da ünlü bir kahinin, İskender'in Zeus'un oğlu olduğunu ilan etmesi ve Amon Tapınağında Tanrı Amon ile görüştüğü yolundaki söylentiler onun halkın gözündeki tanrısallığını bir kat daha arttırmıştı. Mısır'ın fethiyle Doğu Akdeniz'de kesin denetimi sağlayan İskender, MÖ 331 ilkbaharında Tiros'a döndü.

Asurya ve Babil
Suriye'ye Makedonyalı bir satrap atadıktan sonra Mezopotamya'ya ilerledi ve temmuzda Fırat kıyısındaki Tapsakos'a vardı. Ninive'yle Arbela (Erbil) arasındaki Gaugamela Savaşı'nda III. Darius'le yeniden karşı karşıya geldi ve onu bir kez daha yenerek kaçmaya zorladı. Güneye inerek Babil'i aldı ve Mazayos adında bir Pers'i satrap olarak atadı. Ardından Susa'ya girdi ve Zagros Dağları'nı aşarak İran içlerine yöneldi. Persepolis'te I. Kserkses'in sarayını törenle yaktı. Kserkses'in Yunanistan'da yaptıklarına karşı bir misilleme olan bu hareketle aynı zamanda "öç seferi"nin sona erdiğini gösterdi.

İmparatorluğun ve Doğu'nun düşüşü
MÖ 330 ilkbaharında Media'ya girerek, başkent Ekbatana (Modern Hamedan)'yı aldıktan sonra, Yunan askerlerinin geri dönmesine izin verdi. Pers topraklarını içine alan yeni bir imparatorluk kurmayı ve "Asya'nın efendisi" olmayı amaçlayan İskender, daha doğudaki toprakları ele geçirmeye yönelik yeni bir sefer başlattı. Kısa sürede yerel satraplara boyun eğdirerek Hazar kıyılarına, oradan da Afganistan içlerine ulaştı. Bu fetihler sırasında Makedonyalı ve Pers bileşimine dayalı yeni bir yönetim sistemi oluşturduğundan, eski komutanlarıyla baş-gösteren anlaşmazlıklar giderek derinleşti. Kendisine suikast girişimiyle suçladığı Parmenion'la oğlunu ortadan kaldırarak ordusunu yeni baştan düzenledi. MÖ 330-329 kışında Helmand Irmağı'nı izleyerek kuzeye doğru ilerledi. Bu sırada Baktriya satrabı Bessus'un genel bir ayaklanma başlatması üzerine, Hindukuş Dağları'nı aşarak karışıklıklara son verdi. Bu harekâtı yürütürken Siriderya'ya kadar ilerledi ve burada İskitlerin sert direnişiyle karşılaştı. Başka göçebe halkların da ayaklanmasıyla büyük güçlükler çıkaran bu direnişi ancak MÖ 328 sonbaharında bastırabildi. Davranışlarıyla giderek bir Doğu despotuna dönüşen İskender, Pers hükümdarları gibi giyinmeye ve proskinesis (hükümdar karşısında yere kapanarak selamlama) uygulaması gibi Pers geleneklerini benimsemeye başladı. Bu arada Baktriane prenseslerinden Roksana'yla evlendi. Kendini tanrılaştırmaya giriştiyse de, Makedonlar ve Yunanlarca alaya alınınca bundan vazgeçmek zorunda kaldı. Bir komploya karıştığı gerekçesiyle tarihçi Kallisthenes'i hapse attırması bilgin ve filozoflar arasındaki desteğini yitirmesine neden oldu.

Hindistan'ın fethi
Ele geçirdiği ülke halklarından yeni askerler toplayarak engebeli arazide savaşma yeteneğine sahip yeni bir ordu oluşturan İskender, MÖ 327 yazında Hindistan üzerine yürümek amacıyla Baktriane'den ayrıldı. Daha hafif silahlar kullanan piyade birliklerinin yanı sıra ok ve mızrak kullanan süvari birliklerinin yer aldığı bu ordunun asıl savaşçı gücü 35 bin askerden oluşuyordu. Plutarkhos'un bu ordu için verdiği 120 bin rakamının, yedek kuvvetleri, katır ve deve sürücülerini, sağlık görevlilerini, seyyar satıcıları, askerleri eğlendirmekle görevli gösteri gruplarını, kadın ve çocukları da kapsadığı sanılmaktadır. Hindukuş Dağları'nı ikinci kez geçen İskender, MÖ 326 baharında İndus Irmağı yakınındaki Taksila'ya (bugün Takshaşila) girdi. Hydaspes (bugün Cihelum) ile Akesines (bugün Çenab) ırmakları arasındaki bölgenin hükümdarı Poros'u, Hidaspes Çarpışması'nda yenilgiye uğrattı. Esir olarak ele geçirilen Poros'a Nasıl bir muamele görmek istiyorsun? diye sorduğunda Poros Krallara yakışır bir muamele cevabını verdi. Daha sonra Poros'u affetti ve dost oldular. Başarısını kutlamak üzere Aleksandreia Nikaia kentini, ayrıca burada ölen atı Boukefalos'un adını verdiği Bukefala (Boukephalia) kentini kurdu. Asya'nın doğusuna doğru yoluna devam etmek için Hifasis (Beas) Irmağı'na kadar gitmesine karşın, ordusunun ayaklanmak üzere olduğunu görerek geri dönmeye karar verdi.

Hidaspes Irmağı kıyısında 800-1.000 gemiden oluşan bir donanma kurduktan sonra bazı birlikleri karadan yürüterek İndus Irmağı boyunca Hint Okyanusu'na kadar ilerledi. Bu arada Hydroates (Ravi) Irmağı yakınlarında Mallilerle girişilen çarpışmada ağır biçimde yaralandı. MÖ Ağustos 325'te İndus Deltası'nın ağzındaki Patala'ya vardı; burada bir liman ve tersane yaptırdı. Dönüş yolculuğu için ordusunun bir bölümü Nearkhos'un komutasındaki gemilerle MÖ Eylül 325'te denize açılırken, kendisi de kıyıyı izleyerek yiyecek sıkıntısı içinde ve çok zor koşullarda Gedrpsia'yı (bugün Belucistan) geçti. Bu arada Hindistan seferi hazırlıklarına başladı.

İmparatorluğun sağlamlaştırılması
Daha Hindistan seferine başlamadan yönetimde kanlı temizlik hareketlerini başlatan İskender, yokluğu sırasında da bu politikayı sürdürerek satraplarından üçte birini değiştirmiş, altısını öldürtmüştü. MÖ 324 ilkbaharında Susa'ya vardığında hazine görevlisi Harpalos'un 6 bin paralı asker ve 5 bin talentle Yunanistan'a kaçtığını öğrendi. Harpalos daha sonra Girit'te öldürüldü. Makedonyalılarla Persleri kaynaştırma politikasına daha çok ağırlık verdiği bu dönemde, Pers satrabı II. Artabazos'un kızı Barsine'yle (Stateira olarak da bilinir) evlendi ve komutanlarıyla askerlerini de aynı yolu izlemeye özendirdi. Ama Perslerin ordu ve yönetimde giderek eşit bir konuma yükselmesi Makedonyalıların tepkisini çekmeye başladı. Makedonya'da askerî eğitim gören 30 bin Pers gencin dönüşü, Baktriya, Soğdiana ve Arakhosia gibi Doğu ülkelerinden gelenlerin süvari birliğine, ayrıca Pers soylularının kraliyet muhafız birliğine alınmaları bu hoşnutsuzluğu daha da artırdı. İskender'in Makedonyalı eski askerleri ülkeye geri göndermeye karar vermesi, imparatorluğun güç ve yönetim merkezini Asya'ya kaydırmaya yönelik bir girişim olarak değerlendirildi. MÖ 324'te Gpis'te çıkan ayaklanmaya kraliyet muhafızları dışında bütün ordu katıldı. Bunun üzerine İskender bütün orduyu dağıtarak Perslerden yeni bir ordu kurdu ve ayaklanmanın sona ermesinden sonra 10 bin eski askerî armağanlarla yurda gönderdi. Bu sayede ordu daha da güçlendi.

Ölümü ve halefleri
Kendisine tanrısal onurlar yakıştıran ve bunu Yunan kentlerine zorla kabul ettiren İskender, MÖ 324 kışında Luristan'da yerel halka yönelik sert bir sindirme hareketine girişti. İlkbaharda Babil'e geçerek bir bölümü uzak ülkelerden gelen elçileri kabul etti. Bu arada Hindistan'la deniz bağlantısını sağlamak için Arabistan kıyılarına yönelik bir sefer için hazırlıklara başladı. Ayrıca Hazar Denizi'nin ötesine bir keşif birliği gönderdi. Babil'de sulama kanalları yaptırmayı ve Basra Körfezi kıyılarında yeni kentler kurmayı planladığı bir sırada, uzun bir içkili eğlencenin ardından hastalandı ve on gün sonra henüz 32 yaşındayken MÖ 323 yılında öldü. Cenazesi önce Memfis'e, oradan İskenderiye'ye götürüldü ve burada altın bir tabuta kondu. Ölmeden önce kendisine bu kadar büyük bir imparatorluğu kime bıraktığı sorulduğunda ise son söz olarak "En güçlünüze" cevabını verdiği söylenir. Büyük İskender'in mezarının konumu ise hâlen araştırılmaktadır. İskenderin ölümünden sonra imparatorluk 4 parçaya ayrıldı. Cassander Yunanistan'a, Creatus ve Antigonos Batı Asya'ya, Selevkos Doğuya, Ptolemaios ise Mısır'a hükümdar oldular. Cassander güce olan tutkusunu kısa zamanda göstererek 7 yıl sonra İskender'in annesi Olimpias'ı idam ettirdi. 12. yılın sonunda ise İskender'in karısı Roksana ve imparatorluğun gerçek varisi olan oğlunu zehirlettirdiğinde ise artık İskender'in soyunu tamamen kurutmayı başarmıştı. İskender'in metresi Barsine'den doğan oğlu Herakles'i de zehirletti. Hatta Antipatrid Hanedanı'nın kurucusu olan Cassander'in İskender'in ölümünden sorumlu olduğu da iddia edilmektedir.

Değerlendirme
Genç yaşta ölmesine karşın 12 yıl 8 ay süren hükümdarlık dönemine büyük çaplı seferleri sığdıran İskender'in kurduğu geniş imparatorluk temelde Perslerden kalma yönetim sistemine dayanıyordu. Bununla birlikte yerel satraplara bağlı olmayan tahsildarlardan oluşan merkezî bir vergi toplama mekanizması kurarak yeni bir mali sistemin temelini attığı bilinmektedir. Görevlilerin yolsuzlukları ve yiyiciliği nedeniyle bu sistemi iyi işletememekle birlikte, sikke çıkarma hakkını tekeline alarak ve Pers hazinelerinde birikmiş gümüş ve altını para biçiminde piyasaya sürerek bütün Ön Asya'da ve Akdeniz'de ticaret ve para ekonomisini geliştirdiği söylenebilir.

Öte yandan İskender'in yeni kentler kurması (Plutarkhos bu kentlerin sayısının 70'in üzerinde olduğunu söyler) Yunan yayılmasında yeni bir dönem açtı. Askerî birer üs olarak kurulan, ama zamanla birer kültür ve ticaret merkezine dönüşen bu kentler Eski Yunan etkisinin Hindistan'a kadar yayılmasında önemli rol oynadı. Bu arada Pers-Makedonya karışımıyla yeni bir ırk yaratma girişimi sonuçsuz kaldıysa da, Yunan kültürüne yatkın ama Doğu'ya özgü yeni bir soylu sınıfı ortaya çıktı. Kendisini ve askerlerini en güç işlere yöneltmeyi başaran güçlü bir irade ve yetenekle esnek bir düşünce yapısını birleştiren İskender, koşullar gerektirdiğinde geri çekilmeyi ve değişiklikler yapmayı bilen bir kişiydi. Düş gücü ve romantizmi kendisini Herakles, Akhilleus ve Diyojen gibi kahramanlarla özdeşleştirmesine yol açacak ölçüde güçlüydü. Çabuk öfkelenme, acımasızlık ve inatçılık gibi özellikleri uzun seferlerde daha çok ortaya çıkıyordu. Güvenmediği kişileri hiç sorgulamadan öldürmekten çekinmemesine karşın, adamları onun peşinden gidiyor, ona bağlı kalıyor ve güçlüklere katlanıyordu. Dünyanın en büyük askerî dehaları arasında sayılan İskender, değişik kuvvetleri bir arada kullanmada ve düşmanın yeni savaş biçimlerine yeni taktiklerle karşı koymada son derece ustaydı. Yaratıcılığıyla, savaşın sonucunu belirleyecek fırsatları değerlendirmeyi çok iyi bilirdi.

İskender'in kısa süren hükümdarlığı, Avrupa ve Asya tarihi açısından önemli bir dönüm noktası sayılır. Seferleri ve bilimsel araştırmalara merakı, coğrafya ve doğa tarihi gibi konulardaki bilgilerin gelişmesine katkıda bulunmuş, ayrıca büyük uygarlık merkezlerinin geliştirdiği bilgi birikiminin ortak bir potada kaynaşmasına zemin hazırlamıştır. Siyasal açıdan olmasa bile, ekonomik ve kültürel açıdan Cebelitarık'tan Pencap'a uzanan, ticarete ve toplumsal ilişkilere açık bir imparatorluk kurduğu ve ortak sayılabilecek bir uygarlığa ve bir lingua franca olarak Yunan Koine lehçesine dayalı yeni bir dünya meydana getirdiği söylenebilir.

Sonuçta İskender'in, kendisinin Herakles'in soyundan geldiğini benimsemesi ve kendisini tanrısallaştırması, onun halkın gözündeki büyüklüğünü ifade etmekteydi. Temsil edilen figürlerinde bile kendisini Amon gibi koç boynuzu ile, Herakles gibi Aslan başlı postuyla göstermektedir.

İskender'in askerî taktikleri ve stratejileri

II. Filip'in ordusunda mızraklarının boyları 3,5–4 m kadar uzun olan ve pezheteroi ya da phalangitai adlı askerler bulunuyordu. Bu disiplinli askerler Falanks (Phalanx) adlı bir sistemle savaşıyorlardı. Falanks birliği normalden 2 kat daha uzun olan ve "sarissa" olarak isimlendirilen mızrakları kullanan askerlerden oluşuyordu. Falanks'ta ilk sıralardaki askerler mızraklarını öne doğru uzatır ve düşmana mızraktan bir duvar örerlerdi. Bu sayede İskender'in babası Filip, Falanks'a göre daha kısa mızrakları bulunan Yunan şehir devletlerindeki hoplitlere, Trakya kabilelerine ve bölgedeki diğer uluslara karşı üstünlük sağlamıştır. II. Filip'in ölümünden sonra yerine geçen İskender Falanks'ları güçlü Companion (Hetairoi) süvarileriyle desteklemiş ve ek olarak hypaspiste gibi yeni birimler oluşturarak Falanks'lara koruma sağlamıştır. Buna ek olarak İskender ele geçirdiği bölgelerdeki Teselyalı süvariler, Rodoslu sapancılar, Giritli okçular gibi birlikleri de ordusuna katmış ve üstün stratejileriyle dağınık ve stratejileri sayı üstünlüğüne dayanan ve daha çok hafif donanımlı birimlerden oluşan Persleri sayıca az olmasına rağmen yenilgiye uğratmış ve Helenik uygarlığı başlatmıştır. Daha sonraki dönemlerde orduda filler de kullanılmıştır.

Ayrıca bakınız
 Zülkarneyn
 Büyük İskender'in yazınsal mirası
 Gordion Düğümü
 İskendername

Kaynakça

Birincil Kaynaklar
 Plutarch (1919). Perrin, Bernadotte (ed.). Plutarch, Alexander. Perseus Project. Retrieved 6 December 2011
 Arrian (1976). de Sélincourt, Aubrey (ed.). Anabasis Alexandri (The Campaigns of Alexander). Penguin Books. ISBN 978-0-14-044253-3.
 Siculus, Diodorus (1989). "Library of History". CH Oldfather, translator. Perseus Project. Retrieved 14 November 2009.

İkincil Kaynaklar
 McCarty, Nick (2004). Alexander the Great. Camberwell, Victoria: Penguin. ISBN 978-0-670-04268-5.
 Renault, Mary (2001). The Nature of Alexander the Great. Penguin. ISBN 978-0-14-139076-5.
 Durant, Will (1966). The Story of Civilization: The Life of Greece. Simon & Schuster. ISBN 978-0-671-41800-7.
 Roisman, Joseph; Worthington, Ian (2010). A Companion to Ancient Macedonia. John Wiley & Sons. ISBN 978-1-4051-7936-2.
 Lane Fox, Robin (1980). The Search for Alexander. Boston: Little Brown & Co. ISBN 978-0-316-29108-8.
 Bose, Partha (2003). Alexander the Great's Art of Strategy. Crows Nest, NSW: Allen & Unwin. ISBN 978-1-74114-113-9.

Not listesi

Kaynakça

Dış bağlantılar

 Büyük İskender hakkında kaynak livius.org
 history-of-macedonia.com
 Büyük İskender'in unutulmuş bölge - archaeology.org

MÖ 356 doğumlular
MÖ 323 yılında ölenler
MÖ 4. yüzyılda Yunanlar
MÖ 4. yüzyıl liderleri
Makedonya kralları
Antik Yunan generaller
Helenistik dönem
İskenderiye tarihi
LGBT kraliyet ailesi bireyleri
Antik LGBT üyeleri
Şehir kurucuları
LGBT askerler
İlahlaştırılan kişiler
Helenistik döneminde kişiler
Şehnâme karakterleri

İskender


A Primetals Technologies Limited é uma empresa de construção de plantas e engenharia sediada em Londres, Reino Unido, com inúmeras operações em todo o mundo.  Criada como uma joint venture entre a Siemens VAI Metals Technologies e a Mitsubishi-Hitachi Metals Machinery em 2015 a empresa atende a clientes na indústria dos metais ferrosos e não ferrosos. A partir de 2023, a Primetals Technologies passou a ser uma joint venture da Mitsubishi Heavy Industries e parceiros.

Visão geral

Operações
A Primetals Technologies opera como um fornecedor de linha completa e abrangente para a indústria de metais. Seu portfólio compreende todos os aspectos da produção de ferro e aço, incluindo também tecnologias em vários metais não ferrosos. Estes processos incluem, entre outros, beneficiamento, redução direta, fabricação de aço em convertedor e forno elétrico, lingotamento laminação a quente e a frio e processamento. A empresa atua também na digitalização de vários aspectos da indústria de metais, incluindo melhorias em tecnologias de automação , serviços e aumento do uso de inteligência artificial e robótica para melhorar a segurança em plantas de ferro e aço.

Aço verde na Primetals Technologies
Em maio de 2022, foi anunciada a formação de uma nova força-tarefa global, chamada "Green Steel", para combinar as competências na indústria dos metais com as competências da Mitsubishi Heavy Industries Group em vários setores industriais. Reconhecendo a seriedade da crise climática global, a indústria siderúrgica em geral é considerada como um importante contribuinte para as emissões de carbono na atmosfera, tendo gerado 8% das emissões globais de CO2 em 2020. Com várias tecnologias ambientais em seu portfólio, a Primetals Technologies trabalha para ajudar a reduzir a pegada de carbono da indústria dos metais.

História

Mitsubishi Hitachi Metals Machinery
Em maio de 2000, a Mitsubishi Heavy Industries e a Hitachi anunciaram o estabelecimento de uma ampla parceria em laminadores. Em outubro de 2000, foi criada a joint venture MHI-Hitachi Metals Machinery, Inc., voltada para as vendas e atividades de engenharia relativas a laminadores e plantas de processamento downstream. Em 2002, o nome foi alterado para Mitsubishi-Hitachi Metals Machinery, Inc. Em 2004, foi criada a Mitsubishi-Hitachi Metals Machinery, Inc. U.S.A..

 2006 – Aquisição da New Gencoat, Inc., Estados Unidos
 2006 –  A MHMM assina contrato para o fornecimento de uma linha de decapagem combinada com trem laminador a frio para a Shougang Jingtang Inc., China
 2007 – Criação da Mitsubishi-Hitachi Metals Machinery, Inc., China
 2010 –  Início de operação da planta de soldagem contínua de tarugos e laminador na POSCO, Coreia do Sul
 2010 – Fundação da Mitsubishi-Hitachi Metals Machinery South Asia Private Ltd.
 2012 – Início de operação do Laminador a Quente nº 2 da Usiminas em Cubatão, Brasil
 2013 – Integração do negócio de laminadores da IHI Metaltech
 2013 – A Mitsubishi-Hitachi Metals Machinery adquire ações na Concast Ltd., Índia
 2013 –  Aquisição de participação majoritária na Hasegawa Gear Works, Ltd.

Siemens VAI Tecnologia de Metais

1938–1955
A VAI, cuja controladora era a VA Technologie AG, iniciou suas atividades como construtora de plantas da Vereinigte Österreichische Eisen und Stahlwerke (VÖEST), mas tornou-se uma operação separada em 1956. Em 1938, a empresa americana H.A. Brassert & Co. iniciou os projetos de engenharia para a Reichswerke em Linz, tendo se retirado em 1939.

No final da Segunda Guerra Mundial, a Áustria foi ocupada pelas forças aliadas e, devido aos ataques aéreos durante a guerra, todos os ativos industriais foram severamente danificados. Em julho de 1945, a planta "Alpine Montan AG Hermann Göring" foi renomeada para "Vereinigte Österreichische Eisen- und Stahlwerke" ( VÖEST ) (United Austrian Iron and Steel Plants) e separada da Alpine Mountain AG. Em 1946, a fábrica foi devolvida à recém-fundada República da Áustria em julho de 1946 como parte do que se tornaria a ÖIAG (Austrian Industries AG). Para a reconstrução da usina, a Voestalpine utilizou recursos do Plano Marshall. Em 1947, o primeiro alto-forno, um forno de forno aberto Siemens-Martin e os primeiros fornos de coque iniciaram a produção. Em 1948, com o lançamento do "Plano de Ferro e Aço", que alocava a produção de aços planos para Linz e a produção de longos para Donawitz. Isso incluiu a produção de produtos acabados em um laminador de placas pesadas e a construção de um novo laminador de placas e tiras a quente em Linz.

No entanto, com a produção baseada no forno de soleira aberta, o futuro da produção de planos em Linz seria muito caro. Portanto, um novo processo de fabricação, ou seja, o que viria a ser o processo Linz-Donawitz, começou a ser desenvolvido em 1949 e a patente foi solicitada em 1950. Após a construção, dois conversores LD foram comissionados, um em 1952 em Linz e o outro em 1953 em Donawitz.

1956–1973
A Voest-Alpine Industrieanlagenbau começou como uma divisão da VÖEST em 1956.

Com a invenção do processo LD e as experiências adquiridas com a reconstrução completa após a guerra, a VÖEST fez parceria com o Fried. A empresa Krupp em Essen, Alemanha, iniciou a construção da primeira usina siderúrgica LD fora da Áustria em Rourkela, Índia, em 1958. Em 1960, a gestão da Wiener Brückenbau und Eisenkonstruktions AG (WBB), posteriormente renomeada como Voest-Alpine Hebetechnik- und Brückenbau AG, é transferida para a VÖEST. A VÖEST continuou a se expandir mundialmente e expandiu sua rede de clientes para atingir 274 relações comerciais em 87 países em 1968. Em 1973, as duas indústrias nacionalizadas de ferro e aço, VÖEST e Österreichisch-Alpine Montangesellschaft (Alpine), se fundiram e se tornaram a Vöest-Alpine AG .

1974–1994
Quando a crise do petróleo começou em 1973, a indústria metalúrgica foi severamente afetada em todas as partes do mundo (ver também " crise do aço "). Na Áustria, isso coincidiu com a criação da Vöest-Alpine AG e entre 1974 e 1976 várias outras empresas se juntaram ao grupo, incluindo Gebrüder Böhler & Co AG, Schoeller-Bleckmann Stahlwerke AG e Steirische Gußstahlwerke AG, formando a "Vereinigte Edelstahlwerke AG (VEW)  Embora a fusão dessas empresas tenha fortalecido a posição da Vöest-Alpine AG, o impacto da crise do aço levou a empresa a reorientar seus esforços. Em 1977, o grupo foi dividido em quatro divisões: siderurgia, processamento, produtos acabados e engenharia de plantas industriais. Em 1978, a engenharia de plantas industriais também estava sob o controle direto do conselho de administração.

No final da década de 1970, a VOEST-ALPINE AG, como VAI, começou a desenvolver o "processo COREX" com a Korf Engineering Gmbh, originalmente conhecido como "método KR". Em 1985, a crise chegou ao auge e a VOEST-ALPINE declarou falência. No outono de 1986, o "Conceito para um novo VOEST-ALPINE" foi introduzido junto com o estabelecimento da Österreichische Industrieholding Aktiengesellschaft (ÖIAG) .

Finalmente, em 1988, o governo austríaco decidiu privatizar parcialmente a ÖIAG, formando a Voest-Alpine Stahl AG (VA Stahl), enquanto colocava a Voest-Alpine Industrieanlagenbau (VAI, também VAI-BAU) sob a Maschinen- und Anlagenbauholding AG.

1995–2014
Em 1993, após uma reestruturação do grupo ÖIAG, a VA Technologie AG (VA Tech) surgiu e se tornou a empresa controladora da VAI. Em 1995, a VAI operava em 45 países e tinha 2.000 engenheiros, com receita de US$ 841 milhões.

Em 1995, a VAI comprou suas primeiras ações da Fuchs Systems Inc. (Fuchs Systemtechnik GmbH), um fabricante alemão de fornos elétricos a arco e outros equipamentos para a fabricação de aço, com fábricas no México e Salisbury, Carolina do Norte . A fábrica de Salisbury tinha 230 funcionários em 1997.

Em 1997, a ÖIAG detinha 24% e a Voest-Alpine Stahl detinha 19,05% das ações da VATech, controladora da VAI. Em setembro de 1999, a VAI concluiu a aquisição do grupo de equipamentos de metais Kvaerner ASA, de propriedade da Noruega, incluindo operações na França, Espanha, Itália, Alemanha, China, Índia e Grã-Bretanha . A subsidiária da VAI Voest-Alpine Industries Inc. tinha sua sede americana em Pittsburgh, Pensilvânia . Em 1999, a Voest-Alpine Industries, parte da VA Tech North America, transferiu todas as suas operações de Pittsburgh para Southpointe, no condado de Washington . Na época, a empresa havia acabado de adquirir o grupo de equipamentos para metais da Kværner ASA . A Voest-Alpine Industries também operava em Eastlake, Ohio, e Benton Harbor, Michigan . A divisão de automação de metais da Voest-Alpine Industries mudou-se de Eastlake para Southpointe em 2002.

Em 1999, a Voest-Alpine Industries possuía 49% da Fuchs. Embora a empresa tenha demitido 59 funcionários em Salisbury, a Fuchs era "a líder de mercado" e as empresas controladoras pretendiam manter a Fuchs no mercado. As demissões resultaram de uma crise econômica na Ásia, além da menor demanda por aço americano decorrente dos baixos preços de importação. No entanto, o mercado asiático estava voltando em 1999, e a Europa e a América do Sul também eram possíveis novos mercados. Em 2001, a Voest-Alpine Industrieanlagenbau comprou o restante da Fuchs Systems, que se tornou a VAI Fuchs e acrescentou a VAI Technometal. Em maio de 2001, no entanto, a Fuchs fechou a fábrica de Salisbury, sua única instalação americana, porque metade dos clientes estava falida ou quase falida. A AlloyWorks comprou três dos edifícios e o quarto tornou-se um consultório médico. Além disso, em 2001, a indústria siderúrgica em todo o mundo experimentou uma desaceleração devido aos preços mais baixos, embora o lingotamento contínuo (para o qual a VAI era a maior empresa do mundo) continuasse com resultados positivos, especialmente na China . A VAI reduziu suas seis áreas de negócios para quatro: Siderurgia (a maior); Laminação e Processamento; Automação e Serviços Metalúrgicos.

Também em 2001, a operação de lingotamento contínuo da VAI acrescentou uma fundição e laminação para placas ultralargas de espessura média para a IPSCO Steel em Mobile, Alabama, com o que se acreditava serem as maiores carcaças de laminação de peça única do mundo com 350 toneladas . O negócio de automação concluiu um projeto de controle de qualidade junto com a Voest-Alpine Stahl.

Em 2003, a subsidiária da VAI Voest-Alpine Services & Technologies Corp. tornou-se proprietária majoritária da Steel Related Technology de Blytheville, Arkansas .

Depois que a aquisição da VA Technologie AG pela Siemens foi concluída em julho de 2005, a VAI tornou-se a Siemens VAI, uma parte do Siemens Industrial Solutions and Services Group. A Siemens VAI foi posteriormente denominada Siemens VAI Metals Technologies GmbH & Co. e também conhecida como VAI Group, que foi criada a partir da VAI e dos negócios de automação e engenharia elétrica da Siemens. As Soluções e Serviços Industriais do Grupo Siemens também incluíram a Voest-Alpine Services and Technologies (VAST). Ambas as unidades da Siemens operavam na área de Pittsburgh. A VAST forneceu serviços de manutenção de usinas para fabricantes de aço e alumínio em onze locais: Baltimore, Maryland ; Nordeste, Maryland ; Nova Londres, Ohio ; Milão, Ohio ; Porto de Benton, Michigan ; Bethel Park, Pensilvânia ; Blytheville, Arkansas ; Charleston, Carolina do Sul ; Decatur, Alabama ; e Erie, Pensilvânia, nos Estados Unidos e Sault Ste. Marie, Ontário, no Canadá .

Primetals Technologies

2015 - Presente
A criação da Primetals Technologies foi anunciada em 2014. A Mitsubishi adquiriu 51% da Siemens VAI. A Primetals Technologies tornou-se operacional em janeiro de 2015. Em 2019, a Primetals Technologies juntamente com a Mitsubishi Heavy Industries adquiriram a ABP Induction Systems .

Em 30 de setembro de 2019, a Mitsubishi Heavy Industries e a Siemens AG chegaram a um acordo de que a MHI adquirirá a participação de 49% da Siemens na Primetals Technologies. A transação foi concluída no final de janeiro de 2020.

Na primavera de 2021, o investidor internacional de private equity Mutares concluiu a aquisição da Primetals Technologies France da Primetals Technologies, Ltd., mudando posteriormente o nome para Clecim France.

No outono de 2021, a Primetals Technologies, Ltd. transferiu suas ações da Primetals Technologies Italy para a Calista Private Equity, uma empresa de investimento financeiro localizada em Munique, Alemanha.

Ligações externas

Empresas de engenharia do Reino Unido
Siemens
Mitsubishi Heavy Industries

Primetals Technologies


Rukometni klub Prelog je muški rukometni klub iz Preloga, Međimurska županija. U sezoni 2021./22. klub zauzima posljednje 14. mjesto u 1. HRL - Sjever te će od sezone 2022./23. igrati u 2. HRL - Sjever

O klubu
U Prelogu se rukomet počeo igrati 1958. godine pri Osnovnoj školi "Prelog". 1961. godine se osnivaju tri kluba - "Izviđač", "Osnovna škola" i "Partizan". U travnju 1962. godine se uz pomoć Rukometnog saveza Kotara Čakovec osniva "Rukometni centar Prelog", koji okuplja 10-ak klubova iz Preloga i okolnih mjesta, poput Hodošana, Donjeg Kraljevca, Palinovca i drugih. Pomoć u radu centra, širenja rukometa i organiziranja klubova daju i čakovečki klubovi "Čateks" i "MTČ".  Krajem 1962. godine se tri preloška kluba ujedinjuju u kedan naziva "Partizan", koji do 1964. godine igra u prvenstvu Rukometnog centra Prelog, kada dolazi do kratkog gašenja. Obnova rada kluba je 1966. godine. 1968. godine klub se natječe u Prvenstvu Rukometnog centra Donji Kraljevec, a od 1970. u Jedinstvenoj međimurskoj ligi. 1973. godine "Partizan" dobiva novi naziv - "Vama". Do 1975. godine klub je koristio igralište Osnovne škole, a tada dobiva svoje igralište.
U sezoni 1977./78. "Vama" osvaja I. općinsku ligu Čakovec i ostvaruje plasman u II. međuopćinsku ligu Zajednice općina Varaždin. U ljeto 1978. godine klub dobiva novo ime te se zove RK "Beton" Prelog, po "R.O. Beton Prelog", najjačoj radnoj organizaciji na području Mjesne zajednice Prelog. Klub odmah u sezoni 1978./79. osvaja II. međuopćinsku ligu Z.O. Varaždin te se plasira u I. međuopćinsku ligu ZO Varaždin, u kojoj u prvoj sezoni osvaja drugo mjesto, ali je osvaja u sezoni 1980./81., ali se ne uspijevaju plasirati u Hrvatsku rukometnu ligu - Sjever. Te 1981. godine su uređene tribine na igralištu, te dovedena rasvjeta za odigravanje noćnih utakmica. Ligu Zajednica općina Varaždin osvajaju u sezon 1985./86. te se plasiraju u Hrvatsku regionalnu ligu - Sjever, u kojoj igraju do sezone 1989./90., kada ispadaju u Međuopćinsku ligu Varaždin – Čakovec.
Osamostaljem Hrvatska, u sezoni 1991./92. osvajaju Međuopćinsku ligu i plasiraju se u 2. HRL - Sjever. U ljeto 1992. klub mijenja ime u RK "Fortuna". Klub 1993. ponovno vraća ime "Beton, a 1995. godine dobiva današnje ime - 'RK "Prelog"'. U sezoni 1997./98. "Prelog" osvaja 2. HRL - Sjever, te se plasira u 1. B HRL - Sjever, u kojoj nastupaju u sezoni 1998./99. pod nazivm "Prelog Heplast Grupa". Zbog uvođenja jedinstvene 1. B HRL, klub od sezone 1999./2000. nastupa ponovno u 2. HRL - Sjever, koju osvaja u sezoni 2000./01., ili zbog reorganizacije natjecanja ostaje u 2. HRL (koja od 2000./01. do 2007./08. postaje drugi stupanj lige, a 2. HRL - Sjever, sada okuplja klubove s područja bivših skupina Sjever i Istok.). 2. HRL - Sjever ponovno osvajaju u sezonama 2002./03. i 2003./04., ali se ne uspijevaju kvalificirati u Prvu ligu. Klub je u sezonama 2008./09., 2009./10., 2010./11., 2013./14. i 2014./15. sudionik Prve lige, a od sezone 2015./16. su ponovno članovi 2. HRL - Sjever, koju osvaja u sezoni 2017./18. i plasira se u 1. HRL - Sjever.

Pri klubu je dok se zvao "Beton", od 1983. do 1989. godine, djelovao i ženski rukometni klub.

Uspjesi

do 1991.
 1. međopćinska liga Zajednice općina Varaždin (Liga Zajednica općina Varaždin)
 prvak: 1980./81., 1985./86.

 2. međopćinska liga Zajednice općina Varaždin
 prvak: 1978./79.

 1. općinska liga Čakovec
 prvak: 1977./78.

 Zimsko prvenstvo Međimurja
 prvak: 1980., 1981. (2. liga, II. momčad)

 Zimsko prvenstvo Koprovnice
 prvak: 1979.

nakon 1992.
 2. HRL - Sjever
 prvak: 1997./98., 2000./01., 2002./03., 2003./04., 2012./13., 2017./18.

 Međuopćinska liga Varaždin – Čakovec
 prvak: 1991./92.

Plasmani po sezonama

Poznati igrači

Unutrašnje poveznice
 Prelog

Vanjske poveznice
 RK Prelog, facebook stranica
 furkisport.hr/hrs, Prelog, rezultati po sezonama
 sportilus.com, Rukometni klub Prelog
 prelog.hr, Rukometni klub Prelog, objavljeno 24. prosinca 2009.

Izvori
 Ljubomir Kolarek: 40 godina rukometa u Prelogu, Prelog, 2003.,
 bisnode.hr, RUKOMETNI KLUB "PRELOG"

Prelog
Rukometni klubovi u Međimurskoj županiji

RK Prelog


Small Talk (en Mandarin : 日常對話) est un documentaire taïwanais de 2016 réalisé par Huang Hui-chen. Il s'agit d'une longue enquête sur l'histoire familiale de la réalisatrice et sur sa mère lesbienne.

Synopsis
Anu, la mère de la réalisatrice est lesbienne. Elle se marie très jeune. Elle a deux filles. Elle quitte son mari violent et élève seule  ses filles. Depuis lors, ses seules relations sont avec des femmes qui, comme elle, gagnent leur vie en tant que pleureuses professionnelles lors de funérailles.

L'une de ses filles, Hui-chen Huang interroge sa mère avec un caméscope, pendant 20 ans. Elle va en faire le portait intime de sa mère et interroger les relations entre mère et fille.

Description
À l'âge de 20 ans, en 1998, Hui-Chen Huang commence à filmer sa mère avec un caméscope. Elle est issue d'un milieu défavorisé. Sa mère est lesbienne. En 2012, Hui-Chen Huang donne naissance à sa fille. Cela lui a permis de se questionner son propre rôle de mère et d'engager par brides des conversations avec sa mère qui n'avait jamais racontée sa propre histoire. Sa mère a été victime de violences sexuelles et le discrédit jeté sur elle l'a empêcher de guérir et l'a maintenue dans un « placard ».

Hui-Chen Huang produit le film sur ses propres fonds. Elle pensait projeter et présenter le film dans les écoles, notamment pour débattre de l'homosexualité. Hui-Chen Huang est invitée à la Berlinale, pour présenter son film. Le film est ovationné, lui ouvrant une diffusion internationale.

Le film sort l'année où la Cour suprême de Taïwan annonce que l'interdiction du mariage homosexuel par le Code civil est inconstitutionnelle, ce qui ouvre la voie au mariage homosexuel à Taïwan.

Prix

 Teddy Award du meilleur film documentaire, Festival de Berlin, Le 17 février 2017

 prix du meilleur documentaire aux 19e Taipei Film Awards, juillet 2017
 meilleur film, Chinese Film Media, 2017
 meilleur documentaire, Kaleidoscope LGBT Festival, 2017
 Outstanding Filmmaking, Nashville Film Festival, 2017
 meilleur documentaire, Queer Lisboa - Festival Internacional de Cinema Queer, 2017
 meilleur documentaire, Taipei Film Festival, 2017
 grand prix, Taiwan International Documentary Film Festival, 2018
 meilleur documentaire, Tempo Documentary Festival, 2018
 meilleur documentaire, The Tel Aviv International LGBT Film Festival, 2017

Notes et références

Liens externes

Film taïwanais sorti en 2016
Film documentaire taïwanais
Film taïwanais sur le lesbianisme
Film documentaire sur les LGBT
Film documentaire sur la famille

Small Talk (film)


La Iglesia Matriz de Santa Catalina llamada también Iglesia blanca de Juliaca, está construida al lado este de la Plaza de Armas de Juliaca.

Historia
El inicio de su construcción por los padres jesuitas data del año 1649 sin embargo no fue culminada hasta 125 años después, muestra de ello es su única torre de campanario, construida íntegramente con sillar traído desde las canteras de Arequipa. Actualmente está bajo el mando de la congregación Franciscana.

Este monumento empezó a construirse a fines del  por iniciativa de la orden de los jesuitas. Fue culminado a fines de 1774 en plena época virreinal.

Características
Presenta un estilo arquitectónico barroco indigenista. En su estructura predomina escenalmenter el sillar labrado. Destaca su cúpula, su portada y campanario. En su interior se conservan obras de arte, como lienzos. Hoy está a cargo de la orden franciscana.
La iglesia posee una muy buena construcción

Galería

Afiliaciones

 Convento Franciscano de Juliaca
 Colegio Parroquial Franciscano San Román
 Parroquia Santa Catalina

Enlaces externos

 http://historiasdejuliaca.blogspot.com/2011/01/el-templo-de-santa-catalina.html
 http://wikimapia.org/14334134/es/templo-matriz-de-santa-catalina

Juliaca
Iglesias barrocas de Perú
Edificios y estructuras del departamento de Puno

Iglesia Matriz de Santa Catalina


Municipio de Alma puede referirse a los siguientes municipios en Estados Unidos:
Municipio de Alma (condado de Crawford, Arkansas)
Municipio de Alma (Dakota del Norte), en el condado de Cavalier.
Municipio de Alma (Kansas), en el condado de Wabaunsee.
Municipio de Alma (condado de Marshall, Minnesota)
Municipio de Alma (condado de Harlan, Nebraska)
Municipio de Alma (condado de Marion, Illinois)

Municipio de Alma


النبيذ الألماني صنف مفضل في جميع أنحاء العام وذلك سواء تعلق الأمر بأنواع ترولينغر أو ريسلينغ أو مولر ـ ثورغاو. يسهر معهد النبيذ الألماني  على تعزيز الجودة ودعم مبيعات أفضل المنتجات. يقوم المعهد بصفة مؤسسة عامة تابعة لاقتصاد النبيذ الألماني على تقديم الاستشارة المتخصصة لصانعي النبيذ وتنظيم المعارض ونشر المواد الإعلامية. يقع المقر الرئيسي للمعهد بمدينة ماينتس وله مراكز فرعية بالخارج تساهم في دعم وتشجيع التصدير.

الوصلات الخارجية
 بيت النبيذ الألماني في ماينتس
 معهد النبيذ الألماني
 أكاديمية النبيذ الألماني

مراجع

مشروبات كحولية
مطبخ ألماني

نبيذ ألماني


Word har flere specialiseringer:
 Word er et engelsk ord som bl.a. betyder ord - hovedbetydning.
 Microsoft Word - tekstbehandlingsprogram.
 Word (computer-arkitektur)

Word


Akantozicijos (lat. Acanthosicyos), monotipski rod korisnih trajnica iz porodice tikvovki (Cucurbitaceae). Rod je raširen na jugu Afrike po državama Angola, Namibija i Južnoafrička Republika.

Jedina vrsta je Acanthosicyos horridus iz pustinje pustinja Namib gdje je poznata kao nara. Plodovi su im jestivi.

Sinonimi
 Acanthosicyos naudinianus (Sond.) C. Jeffrey →Pseudocucumis naudinianus (Sond.) C.Jeffrey

Vanjske poveznice

Izvori

Tikvovke

Akantozicijos


DirectX, Microsoft'un video oyunları başta olmak üzere çoklu ortam yazılımlarını rahat, hızlı ve uyumlu şekilde hazırlayabilmek için yarattığı bir uygulama programlama arayüzüdür (API). Şu andaki en güncel resmî sürüm DirectX 12'dir. İçerdiği bileşenlerden bazıları şu şekilde özetlenebilir:

 Direct3D (veya bir diğer adıyla WGF: Windows Graphics Foundations - Windows Grafik Temelleri) hem iki hem üç boyutlu grafikleri ekrana dökmeye yarar. Piyasadaki çoğu ekran kartının en modern donanım hızlandırma özelliklerini destekler. En büyük rakibi OpenGL'dir
 DirectSound hem iki hem üç boyutlu ses için kullanılır. Windows altında çalışabilen her ses kartı en azından yazılım ile DirectSound ve DirectSound 3D desteğine sahiptir. Piyasadaki tüm rakipleri göz ardı edebilecek bir popüleriteye sahiptir.
 DirectInput, klavye, fare ve oyun çubuğu gibi bileşenlerin giriş ve çıkışlarını basit bir şekilde yönetebilmek için olan arabirimdir.
 DirectPlay ise TCP/IP, modem ve Bluetooth gibi birçok protokol üzerinden bağlantı ve mesajlaşma bileşenlerini içerir. TCP/IP üzerinde NAT veya uPnP geçişlerini desteklemesi ve DirectPlay Voice ile saniyede 1.2 kbit'e kadar inebilen ses sıkıştırma codec'leri ile göz doldurur. Açık kaynak dünyasında en bilinen rakibi HawkNL'dir.

Windows 95 ile birlikte oyun programcılarını DOS'tan Windows'a doğru çekmek için yaratılmış olan bu arabirim, ancak 5.0 sürümünden itibaren beklenen ilgiyi görmeye başlayabilmiştir. Windows 2000'in çıkışıyla birlikte gerçek kip oyunlarının sonu gelmiş olduğundan, Windows altında vazgeçilmez oyun arayüzü haline gelmiştir. XBox'ta da DirectX'in kullanılıyor olması, arabirimin popülaritesini artırmada etkili olmuştur. Buna ek olarak, son zamanlarda DirectX Managed (.NET tabanlı) modülü sayesinde çok hızlı bir şekilde kolayca, karmaşık DirectX uygulamaları yazmak mümkün hale gelmiştir fakat yönetimli DirectX bileşenleri C ve C++ programlama için geliştirilmiş DirectX Kütüphaneleri kadar performans gösteremezler. Yönetimli bileşenlerin kullanılmasıyla geliştirilen programlar, DirectX kütüphanelerinin kullanılmasıyla geliştirilen programlar kadar hızlı olamazlar. Bu nedenle profesyonel video oyun programlamada hâlen DirectX kütüphaneleri kullanılmaktadır.

Sanılanın aksine, Linux altında DirectX bileşenlerinin büyük çoğunluğunun kullanılması Cedega sayesinde mümkündür. Bu yazılım, Direct3D'yi OpenGL, DirectSound'u ise OSS (Open Sound System - Açık Ses Sistemi) kullanarak çalıştırır.

Sürümleri

DirectX 1
DirectX 1.0; Windows platformunda video oyunu yapımı için ilk geliştirilmiş API'dir. 1995 yılında Windows 95 için geliştirilmiştir. İlk DirectX, geliştiriciler tarafından beklenen ilgiyi toplayamamıştır.

DirectX 2
DirectX 1.0 sürümüne bazı destek özellikleri sunulmuştur. 1996 yılında son kullanıcıya sunulmuştur.

DirectX 3
Bu sürüm ile çoklu oyun oynamaya olanak sağlanmış ve 3D ses özelliği eklenmiştir. 1996 yılında son kullanıcıya sunulmuştur.

DirectX 7
Bu DirectX versiyonunda optimizasyona (eniyilemeye) önem verilmiştir. 1999 yılında son kullanıcıya sunulmuştur.

DirectX 8
Bağlantı noktaları (vertexler) ve pixel shader ile görüntü işleme teknolojisi geliştirilmiştir. 2000 yılında son kullanıcıya sunulmuştur.

DirectX 9
Periyodik 32 ve 64 bit desteği sağlanarak gölgelendirme başta olmak üzere birçok temel yapıya rötuş atılmıştır. 2002 yılında son kullanıcıya sunulmuştur.

DirectX 10
Bu sürümde bazı ekran kartları ile uyumsuzluklar giderilmiş, performans üzerinde çalışmalar yapılmıştır. Windows Vista Service Pack 1 ile gelmektedir ve hem Nvidia hem ATI kartları tarafından desteklenmektedir

DirectX 10.1
Bu sürümde bazı ekran kartları ile uyumsuzluklar giderilmiş, performans üzerinde çalışmalar yapılmıştır. Windows Vista Service Pack 1 ile gelmektedir ve hem Nvidia hem ATI kartları tarafından desteklenmektedir.

DirectX 11
Windows 7 ile gelen ve Windows Vista'ya da kurulabilen  DirectX sürümüdür. Üstün ve gerçeğe çok yakın grafik kalitesi sağlar. Tesselation gibi poligon çoğaltma ve işleme tekniğini destekler. Sadece destekleyen AMD RADEON HD 5xxx, ve NVIDIA GT4xx serisi kartlar ile kullanılabilir.2009 sonu satışa sunuldu.

DirectX 12
Windows 10 ile gelmiştir. Asıl amacı ek sürücü yükünü azaltmaktır. AMD'nin Mantle teknolojisine benzer. Max McMullen'e göre amaç "konsol düzeyinde verim" sağlamaktır.

NVIDIA'nın tüm Fermi modellerinde ve daha sonraki ekran kartı modellerinde, AMD'nin GNC tabanlı chipleriyle Intel'in Hawellve daha sonraki grafik ünitelerinde desteklenecek.

SIGGRAPH 2014 etkinliğinde Intel, bilgisayarda oluşturulan bir astoreit çalışma alanını gösteren, DirectX 12'nin rendering hızı ve CPU güç tüketimi konusunda önceki sürüme göre %50 ile %70 daha verimli olduğunu iddia eden bir demo yayınlamıştı.

Ekran Kartı Uyumluluk Durumları

Kaynakça

Dış bağlantılar
 Microsoft'un DirectX Ana Sayfası
 MSDN'deki DirectX Ana Sayfası

1995 yazılımları
Microsoft uygulama programlama arabirimleri
DirectX
Microsoft

DirectX


Matonia, rod papratnica iz porodice Matoniaceae, dio reda Gleicheniales. Postoje dvije vrste iz Azije i Nove Gvineje

Vrste
 Matonia foxworthyi Copel.
 Matonia pectinata R.Br.

Sinonimi
 Prionopteris Wall.

Izvori

Gleihenijolike

Matonia


Little Cornwallis Island ist eine unbewohnte Insel der Königin-Elisabeth-Inseln im kanadischen Territorium Nunavut.

Lage
Die Insel liegt im McDougall-Sund.
Von der Cornwallis Island im Osten wird sie durch die Pullen Strait getrennt, von Bathurst Island im Westen durch die Crozier Strait.
Die Insel besteht aus zwei fast gleich großen Teilen, die durch einen schmalen Isthmus miteinander verbunden sind.
Little Cornwallis Island hat eine Fläche von 412 km². Die höchsten Erhebungen auf der südwestlichen als auch auf der nordöstlichen Teilinsel erreichen eine Höhe von etwa 130 m.

Polaris Mine
Im äußersten Süden von Little Cornwallis Island liegt die Polaris Mine, die am nördlichsten gelegenen Mine der Welt, in welcher unedle Metalle abgebaut wurden.
Auf der Suche nach Erdöl wurden 1960 Zink- und Blei-Lagerstätten auf der Insel entdeckt.
Cominco erwarb das Gebiet. 1970 wurde eine starke Schwereanomalie festgestellt.
Bis 1973 wurde die Polaris-Erzlagerstätte erkundet und dessen Größe auf 25 Millionen Tonnen Material bestehend aus 14 % Zink und 4 % Blei geschätzt.
Eine Fördereinrichtung wurde auf einem Lastkahn von Trois-Rivières zur Insel geschafft.
Mitte August 1981 erreichte diese die Insel.
Die Förderung begann 1982.
Eine Landepiste, die von Boeing 727 und Boeing 737 genutzt wurde, ermöglichte den Luftverkehr zur Mine.
Im August 2002 war die Erzlagerstätte weitgehend ausgebeutet und die Förderung wurde eingestellt.
Zwischen 1982 und 2002 wurden 21 Millionen Tonnen Erz mit einem durchschnittlichen Gehalt von 3,72 % Blei und 15,81 % Zink gefördert.
Daraus wurden 733.800 Tonnen Blei und 2,8 Millionen Tonnen Zink gewonnen.

Einzelnachweise

Weblinks
 Little Cornwallis Island bei Natural Resources Canada
 Exploration history and mineral potential of the central Arctic Zn-Pb District, Nunavut

Insel der Königin-Elisabeth-Inseln
Insel (Arktischer Ozean)
Insel (Nunavut)
Insel (Nordamerika)

Little Cornwallis Island


Bulimia nervoza veya kısaca bulimiya bir yeme bozukluğudur. Bulimik atak sırasında normal insanlardan fazla yerler. Bu yeme işlemini genellikle yalnız kaldıklarında çok hızlı bir şekilde gerçekleştirmeye çalışırlar. Daha sonra yediklerinin kilo almasına neden olmaması için aşağıdakilerden birini yapar:

 kusma (isteyerek kusma)
 uygun olmayan bir şekilde laksatif, lavman, diüretik veya diğer ilaçların kullanımı,
 yoğun egzersiz.

Tanı ölçütleri:
 Yineleyen tıkınırcasına yeme nöbetleri
 Yeme kontrolünün kalkması
 Kilo almaktan korunmak için kusma nöbetinin gerçekleşmesi
 Egzersiz yapma veya yemek yememe gibi çözümlere başvurma
 Vücudunun biçimi ve ağırlığından etkilenme

Sebepleri
Bulimia yiyecekten çok derin psikolojik meseleler ve yoğun bir kontrolsüzlük duygusudur. Yeme-çıkarma olayı ağırlaşabilir, daha sık ve kontrolsüz bir hale gelebilir. Kişilerin bu yeme-çıkarması psikolojik sorunları çözemeyeceklerini düşünmelerinden ve kilo takıntıları olmasından da kaynaklanmaktadır. Kustuktan sonra kendilerini rahat hissedeceğini düşünürler ve bilerek çok yemeye başlarlar. Nasıl olsa yedikten sonra kusacaklardır. Bulimiklerin kendilerine güvenlerini yitirmiş kişiler oldukları da unutulmamalıdır. Kendilerini vücut ölçüleriyle kanıtlamaya ve sevdirmeye çalışırlar. Ne kadar zayıf olurlarsa o kadar takdir edilecekleri düşüncesi kanısındadırlar.

Semptomları
 Vücut ağırlığının sürekli değişmesi
 Parmaklarda yara
 Boğazında yara (kusmaktan kaynaklı)
 Depresyon ve anksiyete

Bulimia nervozanın olası sonuçları
 Kalp yetmezliği, aritmi
 Dişlerde aşınma ve çürük
 Reflü
 Polikistik Over Sendromu
 Yemek borusunda enflamasyon
 Laksatif bağımlılığı
 Peptik ülserler ve pankreatit
 Potansiyel olarak ölüm
 Gözde damar çatlağına bağlı kızarıklıklar
 Mide Kanseri
 Ölüm

Bulimik misiniz?
Kendinize aşağıda yer alan soruları sorun. "Evet" yanıtını verdiğiniz her bir soru sizin bulumiya ya da başka bir yeme bozukluğu hastalığına olan yatkınlığınızı gösterir.
 Vücut görünüşünüz ve kilonuza karşı takıntılı mısınız?
 Yiyecekler ve diyetler hayatınızda büyük bir öneme mi sahip?
 Yemeye başladığınızda kendinizi durduramayacağınızı düşünüyor ve korkuyor musunuz?
 Daha önce hiç kendinizi rahatsız hissedene kadar çok yediniz mi?
 Yedikten sonra suçluluk, utanç ve/veya depresif hissediyor musunuz?
 Kilonuzu kontrol etmek için kusma ya da müshil ilaçlarından kullanıyor musunuz?

Yedikten sonra kusma ya da müshil ilaçları kilo almanızı engellemez ve kilonuzu korumanıza yardım etmez!
Müshil ilaçları veya kusma, yenilen yiyeceklerden alınan kalorinin atılmasını sağlamaz, bu nedenle genellikle bu çözüme yönelen kişilerde zamanla kilo alımı görülür. Yeme eyleminin hemen ardından kusma işlemi gerçekleşse bile zaten en iyi ihtimalle, yenilenin ancak %50'si gibi bir kısmı vücuttan atılabilir, ki bu genelde %50'yi bile bulmaz; çünkü sindirim, zaten yiyeceklerin ağza girmesiyle başlar ve normal sürecinde vücuttan atılana kadar devam eder. İshal yapıcı ilaçlar bağırsaklara zarar vermekten başka yiyeceklerin vücuttan direkt atılması konusunda çok daha başarısızdırlar ve bu yolla yiyeceklerin ancak %10'u kadar bir miktarı vücuttan atılabilir. Kustuktan ya da ishal yapıcı ilaçları içtikten sonra tartıda kilonuzun azaldığını görüyor olabilirsiniz; ama bu gördüğünüz rakam vücudunuzdan atılan yüklü miktarda sudan başka bir kaybın rakamı değildir.

Ayrıca bakınız
 Anoreksiya nervoza

Kaynakça

Yeme bozuklukları

Bulimia nervoza


Nahija Shathah ()  je sirijska nahija u okrugu Al-Suqaylabiyah u pokrajini Hama. Po popisu iz 2004. (prije rata), nahija je imala 25.273 stanovnika. Administrativno sjedište je u naselju Shathah.

Izvori

Sirijske nahije
Pokrajina Hama

Shathah (nahija)


Lobelija (lat. Lobelia), rod od preko 400 vrsta jednogodišnjeg i dvogodišnjeg raslinja, trajnica, listopadnog ili vazdazelenog grmlja iz porodice Campanulaceae, raširenog po svim kontinentima. Rod je dobio ime po flamanskom botaničaru Matthiasu de l'Obelu.

Vrste ovoga roda su otrovne, ali su i ljekovite, a odlikuju se specifičnim alkaloidima. Koriste se u liječenju astme i kroničnog bronhitisa. Vrstu indijanski duhan (Lobelia inflata), koristili su Irokezi, Čeroki i Penobscot Indijanci u svojoj tradicionalnoj plemenskoj medicini.

Mnoge vrste uzgajaju se kao ukrasne biljke, među njima i sitnocvjetna lobelija (L. erinus), koja raste i u Hrvatskoj, te L. cardinalis ili kardinal cvijet, kod kojega postoje i kultivari: 'Crystal Palace', 'Red Cascade' i 'Sapphire'.

Vrste

 Lobelia aberdarica R.E.Fr. & T.C.E.Fr.
 Lobelia acrochila (E.Wimm.) E.B.Knox
 Lobelia acuminata Sw.
 Lobelia acutidens Hook.f.
 Lobelia adnexa E.Wimm.
 Lobelia agrestis E.Wimm.
 Lobelia aguana E.Wimm.
 Lobelia alsinoides Lam.
 Lobelia alticaulis Proctor
 Lobelia amoena Michx.
 Lobelia anatina E.Wimm.
 Lobelia anceps L.f.
 Lobelia andrewsii Lammers
 Lobelia angulata G.Forst.
 Lobelia apalachicolensis D.D.Spauld., Barger & H.E.Horne
 Lobelia appendiculata A.DC.
 Lobelia aquaemontis E.Wimm.
 Lobelia aquatica Cham.
 Lobelia archboldiana (Merr. & L.M.Perry) Moeliono
 Lobelia archeri N.G.Walsh
 Lobelia ardisiandroides Schltr.
 Lobelia arnhemiaca E.Wimm.
 Lobelia assurgens L.
 Lobelia aurita (Brandegee) T.J.Ayers
 Lobelia australiensis Lammers
 Lobelia ayersiae Rzed.
 Lobelia bambuseti R.E.Fr. & T.C.E.Fr.
 Lobelia barkerae E.Wimm.
 Lobelia barnsii Exell
 Lobelia baumannii Engl.
 Lobelia beaugleholei Albr.
 Lobelia benthamii F.Muell.
 Lobelia bequaertii De Wild.
 Lobelia berlandieri A.DC.
 Lobelia biflora Rzed.
 Lobelia bipinnatifida Rzed.
 Lobelia blantyrensis E.Wimm.
 Lobelia boivinii Sond.
 Lobelia boninensis Koidz.
 Lobelia borneensis (Hemsl.) Moeliono
 Lobelia boykinii Torr. & Gray ex A.DC.
 Lobelia brachyantha Merr. & L.M.Perry
 Lobelia brasiliensis A.O.S.Vieira & G.J.Sheph.
 Lobelia brevifolia Nutt. ex A.DC.
 Lobelia bridgesii Hook. & Arn.
 Lobelia brigittalis E.H.L.Krause
 Lobelia bryophila E.Wimm.
 Lobelia burttii E.A.Bruce
 Lobelia cacuminis Britton & P.Wilson
 Lobelia caeciliae E.Wimm.
 Lobelia caerulea Sims
 Lobelia caledoniana C.D.Adams
 Lobelia calochlamys (Donn.Sm.) Wilbur
 Lobelia camporum Pohl
 Lobelia canbyi A.Gray
 Lobelia capillifolia (C.Presl) A.DC.
 Lobelia cardinalis L.
 Lobelia carens Heenan
 Lobelia caudata (Griseb.) Urb.
 Lobelia chamaedryfolia (C.Presl) A.DC.
 Lobelia chamaepitys Lam.
 Lobelia cheranganiensis Thulin
 Lobelia chevalieri Danguy
 Lobelia chinensis Lour.
 Lobelia chireensis A.Rich.
 Lobelia christii Urb.
 Lobelia circaeoides (C.Presl) A.DC.
 Lobelia cirsiifolia Lam.
 Lobelia clavata E.Wimm.
 Lobelia cleistogamoides N.G.Walsh & Albr.
 Lobelia cliffortiana L.
 Lobelia cobaltica S.Moore
 Lobelia cochleariifolia Diels
 Lobelia collina Kunth
 Lobelia columnaris Hook.f.
 Lobelia comosa L.
 Lobelia comptonii E.Wimm.
 Lobelia concolor R.Br.
 Lobelia conferta Merr. & L.M.Perry
 Lobelia conglobata Lam.
 Lobelia cordifolia Hook. & Arn.
 Lobelia corniculata Thulin
 Lobelia coronopifolia L.
 Lobelia corymbiformis Rzed.
 Lobelia cubana Urb.
 Lobelia cuneifolia Link & Otto
 Lobelia cyanea E.Wimm.
 Lobelia cymbalarioides Engl.
 Lobelia cyphioides Harv.
 Lobelia darlingensis (E.Wimm.) Albr.
 Lobelia dasyphylla E.Wimm.
 Lobelia davidii Franch.
 Lobelia deckenii (Asch.) Hemsl.
 Lobelia decurrens Cav.
 Lobelia decurrentifolia (Kuntze) K.Schum.
 Lobelia deleiensis C.E.C.Fisch.
 Lobelia dentata Cav.
 Lobelia diastateoides McVaugh
 Lobelia diazlunae Rzed. & Calderón
 Lobelia dichroma Schltr.
 Lobelia dielsiana E.Wimm.
 Lobelia digitalifolia (Griseb.) Urb.
 Lobelia dioica R.Br.
 Lobelia dissecta M.B.Moss
 Lobelia divaricata Hook. & Arn.
 Lobelia divergens Rzed.
 Lobelia djurensis Engl. & Diels
 Lobelia dodiana E.Wimm.
 Lobelia donanensis P.Royen
 Lobelia dopatrioides Kurz
 Lobelia dortmanna L.
 Lobelia dregeana (C.Presl) A.DC.
 Lobelia dressleri Wilbur
 Lobelia drungjiangensis D.Y.Hong
 Lobelia dunbariae Rock
 Lobelia duriprati T.C.E.Fr.
 Lobelia ehrenbergii Vatke
 Lobelia ekmanii Urb.
 Lobelia elongata Small
 Lobelia endlichii (E.Wimm.) T.J.Ayers
 Lobelia erectiuscula H.Hara
 Lobelia erinus L.
 Lobelia erlangeriana Engl.
 Lobelia eryliae C.E.C.Fisch.
 Lobelia eurypoda E.Wimm.
 Lobelia exaltata Pohl
 Lobelia excelsa Bonpl.
 Lobelia exilis Hochst. ex A.Rich.
 Lobelia fangiana (E.Wimm.) S.Y.Hu
 Lobelia fastigiata Kunth
 Lobelia fatiscens Heenan
 Lobelia fawcettii Urb.
 Lobelia feayana A.Gray
 Lobelia fenestralis Cav.
 Lobelia fervens Thunb.
 Lobelia filicaulis (C.Presl) Schönland
 Lobelia filiformis Lam.
 Lobelia filipes E.Wimm.
 Lobelia fissiflora N.G.Walsh
 Lobelia fistulosa Vell.
 Lobelia flaccida (C.Presl) A.DC.
 Lobelia flaccidifolia Small
 Lobelia flexicaulis Rzed. & Calderón
 Lobelia flexuosa (C.Presl) A.DC.
 Lobelia floridana Chapm.
 Lobelia foliiformis T.J.Zhang & D.Y.Hong
 Lobelia fugax Heenan, Courtney & P.N.Johnson
 Lobelia galpinii Schltr.
 Lobelia gaoligongshanica D.Y.Hong
 Lobelia gattingeri A.Gray
 Lobelia gaudichaudii A.DC.
 Lobelia gelida F.Muell.
 Lobelia georgiana McVaugh
 Lobelia ghiesbreghtii Decne.
 Lobelia gibbosa Labill.
 Lobelia giberroa Hemsl.
 Lobelia gilgii Engl.
 Lobelia gilletii De Wild.
 Lobelia glaberrima Heenan
 Lobelia gladiaria McVaugh
 Lobelia glandulosa Walter
 Lobelia glaucescens E.Wimm.
 Lobelia glazioviana Zahlbr.
 Lobelia gloria-montis Rock
 Lobelia goetzei Diels
 Lobelia goldmanii (Fernald) T.J.Ayers
 Lobelia gouldii W.Fitzg.
 Lobelia gracillima Welw. ex Hiern
 Lobelia grandifolia Britton
 Lobelia graniticola E.Wimm.
 Lobelia grayana E.Wimm.
 Lobelia gregoriana Baker f.
 Lobelia griffithii Hook.f. & Thomson
 Lobelia gruina Cav.
 Lobelia guatemalensis (B.L.Rob. ex Donn.Sm.) Wilbur
 Lobelia guerrerensis Eakes & Lammers
 Lobelia guzmanii Rzed.
 Lobelia gypsophila T.J.Ayers
 Lobelia hainanensis E.Wimm.
 Lobelia harrisii Urb.
 Lobelia hartlaubii Buchenau
 Lobelia hartwegii Benth. ex A.DC.
 Lobelia hassleri Zahlbr.
 Lobelia hederacea Cham.
 Lobelia henodon E.Wimm.
 Lobelia henricksonii M.C.Johnst.
 Lobelia hereroensis Schinz
 Lobelia heteroclita McVaugh
 Lobelia heterophylla Labill.
 Lobelia heyneana Schult.
 Lobelia hilaireana (Kanitz) E.Wimm.
 Lobelia hillebrandii Rock
 Lobelia hintoniorum B.L.Turner
 Lobelia hirtipes E.Wimm.
 Lobelia holotricha E.Wimm.
 Lobelia holstii Engl.
 Lobelia homophylla E.Wimm.
 Lobelia hongiana Q.F.Wang & G.W.Hu
 Lobelia horombensis E.Wimm.
 Lobelia hotteana Judd & Skean
 Lobelia humistrata F.Muell. ex Benth.
 Lobelia humpatensis E.Wimm.
 Lobelia hypnodes E.Wimm. ex McVaugh
 Lobelia hypoleuca Hillebr.
 Lobelia hypsibata E.Wimm.
 Lobelia illota McVaugh
 Lobelia imberbis (Griseb.) Urb.
 Lobelia imperialis E.Wimm.
 Lobelia inconspicua A.Rich.
 Lobelia inflata L.
 Lobelia innominata Rendle
 Lobelia intercedens (E.Wimm.) Thulin
 Lobelia irasuensis Planch. & Oerst.
 Lobelia irrigua R.Br.
 Lobelia iteophylla C.Y.Wu
 Lobelia jaliscensis McVaugh
 Lobelia jasionoides (A.DC.) E.Wimm.
 Lobelia kalmii L.
 Lobelia kalobaensis E.Wimm. ex Thulin
 Lobelia × kauaensis (A.Gray) A.Heller
 Lobelia kirkii R.E.Fr.
 Lobelia knoblochii T.J.Ayers
 Lobelia koolauensis (Hosaka & Fosberg) Lammers
 Lobelia kraussii Graham
 Lobelia kundelungensis Thulin
 Lobelia lammersiana P.Biju, Josekutty & Augustine
 Lobelia langeana Dusén
 Lobelia lasiocalycina E.Wimm.
 Lobelia laurentioides Schltr.
 Lobelia laxa MacOwan
 Lobelia laxiflora Kunth
 Lobelia leichhardii E.Wimm.
 Lobelia lepida E.Wimm.
 Lobelia leschenaultiana (C.Presl) Skottsb.
 Lobelia leucotos Albr.
 Lobelia limosa (Adamson) E.Wimm.
 Lobelia linarioides (C.Presl) A.DC.
 Lobelia lindblomii Mildbr.
 Lobelia linearis Thunb.
 Lobelia lingulata E.Wimm.
 Lobelia lisowskii Thulin
 Lobelia lithophila Senterre & Cast.-Campos
 Lobelia livingstoniana R.E.Fr.
 Lobelia lobata E.Wimm.
 Lobelia longicaulis Brandegee
 Lobelia longipedicellata C.E.C.Fisch.
 Lobelia longisepala Engl.
 Lobelia loochooensis Koidz.
 Lobelia lucayana Britton & Millsp.
 Lobelia lukwangulensis Engl.
 Lobelia luruniensis E.Wimm.
 Lobelia luzoniensis (Pers.) Merr.
 Lobelia macdonaldii B.L.Turner
 Lobelia macrocentron (Benth.) T.J.Ayers
 Lobelia macrodon (Hook.f.) Lammers
 Lobelia malowensis E.Wimm.
 Lobelia margarita E.Wimm.
 Lobelia martagon (Griseb.) Hitchc.
 Lobelia mcvaughii T.J.Ayers
 Lobelia melliana E.Wimm.
 Lobelia membranacea R.Br.
 Lobelia mexicana E.Wimm.
 Lobelia mezlerioides E.Wimm.
 Lobelia mildbraedii Engl.
 Lobelia minutula Engl.
 Lobelia modesta Wedd.
 Lobelia molleri Henriq.
 Lobelia monostachya (Rock) Lammers
 Lobelia montana Reinw. ex Blume
 Lobelia morogoroensis E.B.Knox & Pócs
 Lobelia muscoides Cham.
 Lobelia nana Kunth
 Lobelia neglecta Schult.
 Lobelia neumannii T.C.E.Fr.
 Lobelia nicotianifolia Roth
 Lobelia niihauensis H.St.John
 Lobelia nubicola McVaugh
 Lobelia nubigena J.Anthony
 Lobelia nugax E.Wimm.
 Lobelia nummularia Lam.
 Lobelia nummularioides Cham.
 Lobelia nuttallii Schult.
 Lobelia oahuensis Rock
 Lobelia oaxacana Rzed.
 Lobelia obconica E.Wimm.
 Lobelia occidentalis McVaugh & Huft
 Lobelia oligophylla (Wedd.) Lammers
 Lobelia oreas E.Wimm.
 Lobelia organensis Gardner
 Lobelia orientalis Rzed. & Calderón
 Lobelia origenes Lammers
 Lobelia ovina E.Wimm.
 Lobelia oxyphylla Urb.
 Lobelia paludigena Thulin
 Lobelia paludosa Nutt.
 Lobelia paranaensis R.Braga
 Lobelia parva Badré & Cadet
 Lobelia parvidentata L.O.Williams
 Lobelia parvisepala E.Wimm.
 Lobelia patula L.f.
 Lobelia pedunculata R.Br.
 Lobelia pentheri E.Wimm.
 Lobelia perpusilla Hook.f.
 Lobelia perrieri E.Wimm.
 Lobelia persicifolia Lam.
 Lobelia petiolata Hauman
 Lobelia philippinensis Skottsb.
 Lobelia physaloides A.Cunn.
 Lobelia pinifolia L.
 Lobelia platycalyx (F.Muell.) F.Muell.
 Lobelia plebeia E.Wimm.
 Lobelia pleotricha Diels
 Lobelia poetica E.Wimm.
 Lobelia polyphylla Hook. & Arn.
 Lobelia porphyrea Rzed. & Calderón
 Lobelia portoricensis (Vatke) Urb.
 Lobelia pratiana Gaudich. ex Lammers
 Lobelia pratioides Benth.
 Lobelia preslii A.DC.
 Lobelia pringlei S.Watson
 Lobelia proctorii Argent & P.Wilkie
 Lobelia psilostoma E.Wimm.
 Lobelia pteropoda (C.Presl) A.DC.
 Lobelia puberula Michx.
 Lobelia pubescens Aiton
 Lobelia pulchella Vatke
 Lobelia purpurascens R.Br.
 Lobelia purpusii Brandegee
 Lobelia pyramidalis Wall.
 Lobelia quadrangularis R.Br.
 Lobelia quadrisepala (R.D.Good) E.Wimm.
 Lobelia quarreana E.Wimm.
 Lobelia quiexobrae Rzed.
 Lobelia rarifolia E.Wimm.
 Lobelia reinekeana E.Wimm.
 Lobelia reinwardtiana (C.Presl) A.DC.
 Lobelia remyi Rock
 Lobelia reniformis Cham.
 Lobelia reptans W.J.de Wilde & Duyfjes
 Lobelia reverchonii B.L.Turner
 Lobelia rhombifolia de Vriese
 Lobelia rhynchopetalum Hemsl.
 Lobelia rhytidosperma Benth.
 Lobelia ritabeaniana E.B.Knox
 Lobelia rivalis E.Wimm.
 Lobelia robusta Graham
 Lobelia × rogersii Bowden
 Lobelia rosalindae Rzed.
 Lobelia rosea Wall.
 Lobelia rotundifolia Juss. ex A.DC.
 Lobelia roughii Hook.f.
 Lobelia rubescens De Wild.
 Lobelia rzedowskii Art.Castro & I.Gut.
 Lobelia salicina Lam.
 Lobelia sancta Thulin
 Lobelia santa-luciae Rendle
 Lobelia santos-limae Brade
 Lobelia sapinii De Wild.
 Lobelia sartorii Vatke
 Lobelia saturninoi Art.Castro & I.Gut.
 Lobelia scaevolifolia Roxb.
 Lobelia scebelii Chiov.
 Lobelia schimperi Hochst. ex A.Rich.
 Lobelia scrobiculata E.Wimm.
 Lobelia seguinii H.Lév. & Vaniot
 Lobelia serpens Lam.
 Lobelia serratifolia W.J.de Wilde & Duyfjes
 Lobelia sessilifolia Lamb.
 Lobelia setacea Thunb.
 Lobelia setulosa E.Wimm.
 Lobelia shaferi Urb.
 Lobelia simplicicaulis R.Br.
 Lobelia simulans N.G.Walsh
 Lobelia sinaloae Sprague
 Lobelia siphilitica L.
 Lobelia solaris E.Wimm.
 Lobelia sonderiana (Kuntze) Lammers
 Lobelia spathopetala Diels
 Lobelia × speciosa Sweet
 Lobelia spicata Lam.
 Lobelia standleyi McVaugh
 Lobelia stellfeldii R.Braga
 Lobelia stenocarpa E.Wimm.
 Lobelia stenodonta (Fernald) McVaugh
 Lobelia stenophylla Benth.
 Lobelia stenosiphon (Adamson) E.Wimm.
 Lobelia stolonifera Donn.Sm.
 Lobelia stricklandiae Gilliland
 Lobelia stricta Sw.
 Lobelia stuhlmannii Schweinf. ex Stuhlmann
 Lobelia sublibera S.Watson
 Lobelia subnuda Benth.
 Lobelia subpubera Wedd.
 Lobelia subscaposa Rzed.
 Lobelia sulawesiensis Lammers
 Lobelia sumatrana Merr.
 Lobelia surrepens Hook.f.
 Lobelia sutherlandii E.Wimm.
 Lobelia taliensis Diels
 Lobelia tarsophora Seaton ex Greenm.
 Lobelia tatea (E.Wimm.) E.Wimm.
 Lobelia telekii Schweinf.
 Lobelia telephioides (C.Presl) A.DC.
 Lobelia tenera Kunth
 Lobelia tenuior R.Br.
 Lobelia terminalis C.B.Clarke
 Lobelia thapsoidea Schott ex Pohl
 Lobelia thermalis Thunb.
 Lobelia thorelii E.Wimm.
 Lobelia thuliniana E.B.Knox
 Lobelia tomentosa L.f.
 Lobelia trigonocaulis F.Muell.
 Lobelia tripartita Thulin
 Lobelia trullifolia Hemsl.
 Lobelia tupa L.
 Lobelia udzungwensis Thulin
 Lobelia uliginosa E.Wimm.
 Lobelia umbellifera McVaugh
 Lobelia urens L.
 Lobelia vagans Balf.f.
 Lobelia valida L.Bolus
 Lobelia vanreenensis (Kuntze) K.Schum.
 Lobelia victoriensis P.Royen
 Lobelia villaregalis T.J.Ayers
 Lobelia villosa (Rock) H.St.John & Hosaka
 Lobelia viridiflora McVaugh
 Lobelia vivaldii Lammers & Proctor
 Lobelia volcanica T.J.Ayers
 Lobelia wahiawa Lammers
 Lobelia walkeri (C.B.Clarke) W.J.de Wilde & Duyfjes
 Lobelia welwitschii Engl. & Diels
 Lobelia wilmsiana Diels
 Lobelia winifrediae Diels
 Lobelia wollastonii Baker f.
 Lobelia xalapensis Kunth
 Lobelia xongorolana E.Wimm.
 Lobelia yucatana E.Wimm.
 Lobelia yuccoides Hillebr.
 Lobelia zelayensis Wilbur
 Lobelia zeylanica L.
 Lobelia zwartkopensis E.Wimm.

Izvori

Vanjske poveznice

Zvončike

Lobelija