La Fédération des associations ouvrières allemandes (Vereinstag Deutscher Arbeitervereine, VDAV) était une organisation unissant les associations de travailleurs allemands, fondée en 1863. Elle est née en réaction à la fondation de l'ADAV par Ferdinand Lassalle et s'est d'abord clairement enracinée dans le mouvement démocratique bourgeois avant de suivre son propre chemin sous l'influence d'August Bebel et de Wilhelm Liebknecht. Aux côtés du Parti populaire saxon, c'était un précurseur du Parti ouvrier social-démocrate (SDAP).

Les organisations ouvrières qui avaient émergé pendant la révolution de 1848 (Ligue des communistes, Fraternité générale des ouvriers allemands) avaient été brisées en 1854. Avec le début de la nouvelle ère en Prusse (i. e l'accession à la régence par le futur roi Guillaume ) la perspective d'un nouveau départ du mouvement ouvrier se rouvre. Le mouvement associatif est alors soutenu par les libéraux et les démocrates, qui considéraient la question sociale comme un problème temporaire et non comme l'émergence d'un nouveau groupe social émergent. Il s'agissait pour eux d'aider les ouvriers à accéder à l'éducation, afin qu'ils puissent s'élever et intégrer la petite bourgeoisie. Pour les libéraux et les démocrates, les associations ouvrières étaient une composante du mouvement lié à l'Association nationale, comme les associations de gymnastique et militaires. L'un des foyers du mouvement des associations ouvrières était en Saxe. Rétrospectivement, August Bebel mentionne des clubs à Leipzig, Crimmitschau, Dresde, Frankenberg, Glauchau et dans d'autres endroits. Dans certaines parties de Thuringe, ils ont eu du succès parmi les tisserands et les tricoteurs. Le développement a été similaire dans d'autres parties de l'Allemagne. Il y avait également dans le Wurtemberg, vers 1865, un "Gauverband" (c'est-à-dire une organisation à l'échelle du land). Il y avait aussi un nombre important de clubs dans le Baden et dans le royaume de Hanovre .

Cependant, une partie de la population ouvrière commençait à s'opposer à cette conception, de plus en plus parlant de « classe ouvrière ». Bien que le nombre d'ouvriers d'usine soit encore très faible, ces slogans trouvent également un écho parmi les ouvriers artisans. Après s'être rendus à l'Exposition universelle de Londres de 1862, des porte-parole des ouvriers de l'Association nationale ont plaidé pour la création de leur propre groupe d'intérêt et ont invité Ferdinand Lassalle à les représenter. Sous son influence est créé l'ADAV en 1863, le premier parti ouvrier allemand.

Cependant, seule une partie des associations ouvrières nouvellement constituées suivent le nouveau parti. En réaction, les démocrates et libéraux redoublent d'efforts pour fonder la même année une organisation faîtière alternative à l'ADAV, l'Association des associations ouvrières allemandes (VDAV).

Les partisans de ce mouvement s'unissent essentiellement sur leur opposition à Ferdinand Lassalle. Politiquement, ils allaient des démocrates républicains jusqu'à l'aile droite du libéralisme, celle qui formera le Parti national libéral en 1867.

Organisation et positions

Le premier congrès de la VDAV a eu lieu les 7 et 8 juin 1863 à Francfort-sur-le-Main. 110 délégués, 54 clubs de 48 villes étaient représentés. Ensemble, ils représentaient environ . Un large spectre politique était représenté. August Bebel de Leipzig était également présent, tout comme Hermann Becker, qui avait été condamné au procès communiste de Cologne après la révolution de 1848/49. Ils sont rejoints par Eugen Richter et l'éditeur munichois Julius Knorr. Le premier jour de l'association, Leopold Sonnemann, Max Wirth et d'autres ont été élus à un comité permanent. En tant que secrétaire, Sonnemann a repris la direction actuelle. Étant donné que la nouvelle organisation elle-même avait peu de revenus d'adhésion, elle était largement soutenue financièrement par l'Association nationale.

Le congrès décide de se réunir à l'avenir sur une base annuelle. Le sujet des délibérations serait tout ce qui peut avoir un impact sur le « bien-être des classes laborieuses ». L'assemblée se prononce en faveur de la liberté du commerce, de la création de coopératives et de l'introduction de caisses d'assurance vieillesse et invalidité dans un sens très libéral. L'association a recommandé de fonder des associations de district dans les différents États fédéraux, mais cela a échoué en Saxe en raison de l'opposition du gouvernement.

Le deuxième congrès de la VDAV a lieu à Leipzig en 1864. La discussion sur la constitution militaire prussienne a dû être abandonnée sous la pression des autorités. L'ordre du jour a été le suivant :

 Libre circulation
 Coopératives (associations de consommation, coopératives de production)
 Programme unifié pour les associations ouvrières
 Fonds de soutien aux itinérants
 Assurance retraite
 Assurance-vie
 Régulation du marché du travail
 Logement des travailleurs
 Élection d'un comité permanent

47 clubs individuels étaient représentés. Parmi ceux-ci, 8 venaient de Leipzig seulement. Il y avait aussi 3 associations de district de l'Oberland du Bade, du Wurtemberg et du Maingau. L'organisation faîtière avait donc son objectif organisationnel en dehors de la Prusse en Saxe et dans le sud-ouest de l'Allemagne.

Max Hirsch, plus tard cofondateur des associations professionnelles libérales Hirsch-Dunckerschen, August Bebel, Leopold Sonnemann, l'éditeur du Frankfurter Zeitung, et le philosophe Friedrich Albert Lange sont élus au comité responsable des affaires entre deux congrès.

Le troisième congrès de l'association a eu lieu à Stuttgart en 1865. 60 clubs et une association de district avec 60 délégués étaient représentés. L'assemblée décide que le droit d'organisation était un droit naturel qui ne devait pas être entravé. Elle préconise également la création de coopératives de production. Les associations membres sont invitées à faire campagne pour le suffrage universel, égal et secret. Une présentation sur la question des femmes était également à l'ordre du jour.

LAllgemeine Arbeiterzeitung, publié à Coburg, a d'abord servi d'organe de l'association. Après que ce journal ait été arrêté pour des raisons économiques, il est remplacé en 1867 par l'Arbeiterhalle, qui paraît à Mannheim.

L'objectif des démocrates bourgeois et des libéraux était d'empêcher la politisation des associations et de s'assurer au niveau central qu'elles ne dépassent pas une visée éducative. Il n'y a pas que la séparation des ouvriers du mouvement d'émancipation bourgeois qui fait la différence pour l'ADAV. Alors qu'il s'agissait d'une association d'ouvriers et d'artisans gérée de manière centralisée, orientée vers la petite Allemagne prussienne et exigeant des interventions de l'État social, la VDAV était orientée vers la grande Allemagne et organisée de manière beaucoup plus lâche et fédérale. La guerre de 1866 et la décision préliminaire associée en faveur d'une petite solution allemande ont eu un "effet pratiquement dévastateur" sur les clubs.

Le quatrième congrès de l'association a lieu à Gera en 1867. Seuls 37 clubs y étaient représentés. Cependant, il y avait maintenant 3 associations de district. Le sujet central fut la protection des mineurs après un accident minier dans la zone minière de Lugau. De nouveaux statuts sont également adoptés. Une présidence élue remplace le comité permanent. L'association à laquelle appartenait le président fournissait également le conseil d'administration de six membres pour le congrès. Aux élections, August Bebel l'emporte avec 19 voix contre 13 voix pour Max Hirsch.

Conflit et division

L'objectif de l'Association nationale d'empêcher la politisation n'a pas été atteint ; au contraire, la VDAV est devenu un deuxième parti ouvrier. Cela a d'ailleurs joué un rôle dans l'effondrement progressif de l'Association nationale elle-même. Enfin, des organisations syndicales ont émergé autour de la VDAV.

En 1867, August Bebel prend la présidence, qui était jusqu'alors entre les mains de libéraux de gauche. Quelque temps plus tard, Wilhelm Liebknecht, qui était sous l'influence de Karl Marx, a également joué un rôle. À partir de ce moment le rôle indépendant du mouvement ouvrier par rapport à la démocratie bourgeoise est affirmé.

La contradiction latente entre les deux camps fut ouvertement discutée lors du cinquième congrès, à Nuremberg en 1868. 115 délégués de 93 associations totalisant environ  ont participé à cette assemblée. Parmi les invités figuraient des représentants de l'Association internationale des travailleurs dirigée par Karl Marx. Bebel fut élu président par le congrès et eut ainsi une influence considérable sur le cours des événements. La question du programme était au centre des discussions. Les partisans d'une séparation d'avec les libéraux réussirent à affilier l'organisation à l'Internationale. Wilhelm Liebknecht justifie la séparation du mouvement ouvrier des démocrates bourgeois :

« Parce que la question sociale et la question politique sont indissociables, l'intérêt des travailleurs exige qu'ils se séparent également politiquement de leurs adversaires sociaux. »

L'assemblée décide par 61 voix contre 31 de reconnaître les principes de la première Internationale, en particulier le principe directeur : L'émancipation des classes laborieuses doit être conquise par les classes laborieuses elles-mêmes. La résolution ne laissait aucun doute sur la critique du système politique existant :

« La question sociale est donc inséparable de la question politique, sa solution en est conditionnée et n'est possible que dans un État démocratique. »

Ce vote a conduit à de profonds conflits au sein du VDAV, et les représentants libéraux ont quitté Nuremberg pendant la session. Un des points de discorde était l'internationalisme soutenu par Marx. Cela contrastait avec l'idée de l'État-nation, qui jouait également un rôle central dans de larges secteurs de la VDAV. Les partisans des libéraux et des démocrates bourgeois ont quitté le VDAV. Le reste du VDAV était déjà proche du Parti populaire saxon en raison du rôle dirigeant de Bebel. Liebknecht a publié le magazine « Demokratisches Wochenblatt » pour les deux organisations.

En novembre 1868, en réaction à la fondation de la fédération syndicale liée à l'ADAV (Allgemeiner Deutscher Arbeiterschaftsverband) et des associations professionnelles libérales Hirsch-Dunckerschen, Bebel publia également un statut type pour les syndicats internationaux dans l'hebdomadaire. Il prônait la constitution par le bas de syndicats puis leur fusion en associations nationales. À la tête des syndicats devrait se trouver un conseil central. La première organisation sur cette base fut le Syndicat international des ouvriers de manufacture, d'usine et manuels, fondé en mai 1869 et basé à Leipzig.

Transition vers le SDAP
Au sein de l'ADAV, la politique du nouveau président, Johann Baptist von Schweitzer, déclenche une résistance considérable, qui conduit de nombreux membres dirigeants, tels que Wilhelm Bracke et Friedrich Wilhelm Fritzsche, à quitter le parti. Dans l'hebdomadaire démocratique des associations ouvrières paraît le 17 juillet 1869 un appel signé par de nombreux anciens membres de l'ADAV et de la VDAV, des représentants des associations ouvrières allemandes de Suisse et d'Autriche, de l'IAA et de l'Association républicaine allemande à Zurich. L'objectif est de créer un parti de « tous les travailleurs sociaux-démocrates d'Allemagne ». Au congrès du parti d'Eisenach du 7 au 9 août 1869, une nouvelle organisation est fondée, le SDAP. La dernière réunion des associations ouvrières, qui a eu lieu au même endroit, décide d'adhérer à la nouvelle organisation.

Congrès

 7-8 juin 1863 à Francfort-sur-le-Main. 110 délégués de 54 clubs représentant 48 villes.
 23-24 octobre 1864 à Leipzig. 47 clubs et trois associations de district.
 6-7 octobre 1867 à Gera. 36 délégués représentent 37 clubs et 3 associations de district.
 5-7 septembre 1868 à Nuremberg. 115 délégués représentent 93 clubs et environ .

Notes et références

 . Organ der Deutschen Volkspartei und des Verbandes Deutscher Arbeitervereine. Mit einer Einleitung von Heinrich Gemkow und Ursula Hermann. Leipzig 1868. Unveränderter Fotomechanischer Nachdruck der Originalausgabe. Zentralantiquariat der Deutschen Demokratischen Republik, Leipzig 1969. Digitalisat
 Demokratisches Wochenblatt. Organ der Deutschen Volkspartei und des Verbandes Deutscher Arbeitervereine. Leipzig 1869. Unveränderter Fotomechanischer Nachdruck der Originalausgabe. Zentralantiquariat der Deutschen Demokratischen Republik, Leipzig 1969.
 August Bebel: Aus meinem Leben. 2. Aufl. Zürich, 1911 [genutzte Ausgabe: Nachdruck Berlin, 1946] Onlineversion

Bibliographie

 Erich Eyck: Der Vereinstag deutscher Arbeitervereine 1863–1868. Ein Beitrag zur Entstehungsgeschichte der deutschen Arbeiterbewegung. Reimer, Berlin 1904.
 Geschichte der deutschen Arbeiterbewegung. Chronik. Teil I. Von den Anfängen bis 1917. Dietz Verlag, Berlin 1965.
 : Sozialdemokratie zwischen Protestbewegung und Regierungspartei 1848–1983. Suhrkamp, Frankfurt a. M. 1983, S. 53ff.
 Franz Osterroth, Dieter Schuster: Chronik der deutschen Sozialdemokratie. Bd. 1: Bis zum Ende des Ersten Weltkrieges. Dietz Verlag, Bonn / Berlin 1975, S. 24–38.
 Wolfram Siemann: Gesellschaft im Aufbruch. Deutschland 1849–1871. Suhrkamp, Frankfurt a. M. 1990, S. 256f.
 Klaus Tenfelde: Die Entstehung der deutschen Gewerkschaftsbewegung: Vom Vormärz bis zum Ende des Sozialistengesetzes. In:  (Hrsg.): Geschichte der Deutschen Gewerkschaften. Von den Anfängen bis 1945. Bund-Verlag, Bonn 1987, S. 105f.
 Hans-Ulrich Wehler: Deutsche Gesellschaftsgeschichte. Band 3: Von der deutschen Doppelrevolution bis zum Ende des Ersten Weltkrieges. C. H. Beck, München 1995, , S. 348.

Liens web

 Vereinstage des VDAV Fondation Friedrich-Ebert
 Wilhelm Liebknecht zur Wehrfrage auf dem 5. Vereinstag 1868 (PDF)
 Entstehung der Arbeiterbewegung (PDF) Universität München

Notes

Fondation en 1863
Histoire du mouvement ouvrier
Social-démocratie

Vereinstag Deutscher Arbeitervereine


| fæðingardagur  =
| fæðingarstaður =
| dauðadagur     =
| dauðastaður    = ,
| orsök_dauða    =
| verðlaun       =
| þekkt_fyrir    =
| stjórnmálaflokkur =
| starf          = Leikstjóri,handritshöfundur
| trú            =
| maki           =
| börn           =
| foreldrar      =
| undirskrift    =
}}

Ninna Rún Pálmadóttir (f. 16. desember 1991) er íslenskur leikstjóri og handritshöfundur uppalin á Akureyri. Ninna útskrifaðist með BA-gráðu úr kvikmyndafræði við Háskóla Íslands árið 2014.Hún útskrifaðist svo með meistaragráðu í myndlist (MFA-gráðu) í leikstjórn og handritagerð frá NYU Tisch School of the Arts í New York árið 2019. Stuttmynd hennar Blaðberinn (2019) hlaut fékk mikla athygli og ýmis verðlaun á kvikmyndahátíðum. Fyrsta kvikmynd Ninnu í fullri lengd, Einvera, er væntanleg á árinu en handritið skrifar Rúnar Rúnarsson og framleiðandi er Lilja Ósk Snorradóttir. Ninna er dóttir söngvarans Pálma Gunnarssonar.

Kvikmyndir
 Blaðberinn (2019) (Stuttmynd)
 Allir hundar deyja (2020) (Stuttmynd)
 Einvera (2023)

Tilvísanir

Tenglar

Íslenskir kvikmyndaleikstjórar
Fólk fætt árið 1991

Ninna Pálmadóttir


In mathematics and statistics, a piecewise linear, PL or segmented function is a real-valued function of a real variable, whose graph is composed of straight-line segments.

Definition
A piecewise linear function is a function defined on a (possibly unbounded) interval of real numbers, such that there is a collection of intervals on each of which the function is an affine function. (Thus "piecewise linear" is actually defined to mean "piecewise affine".) If the domain of the function is compact, there needs to be a finite collection of such intervals; if the domain is not compact, it may either be required to be finite or to be locally finite in the reals.

Examples

The function defined by

is piecewise linear with four pieces. The graph of this function is shown to the right. Since the graph of an affine(*) function is a line, the graph of a piecewise linear function consists of line segments and rays. The x values (in the above example −3, 0, and 3) where the slope changes are typically called breakpoints, changepoints, threshold values or knots. As in many applications, this function is also continuous. The graph of a continuous piecewise linear function on a compact interval is a polygonal chain.

Other examples of piecewise linear functions include the absolute value function, the sawtooth function, and the floor function.

(*) A linear function satisfies by definition  and therefore in particular ; functions whose graph is a straight line are affine rather than linear.

Fitting to a curve

An approximation to a known curve can be found by sampling the curve and interpolating linearly between the points. An algorithm for computing the most significant points subject to a given error tolerance has been published.

Fitting to data

If partitions, and then breakpoints, are already known, linear regression can be performed independently on these partitions.
However, continuity is not preserved in that case, and also there is no unique reference model underlying the observed data. A stable algorithm with this case has been derived.

If partitions are not known, the residual sum of squares can be used to choose optimal separation points. However efficient computation and joint estimation of all model parameters (including the breakpoints) may be obtained by an iterative procedure currently implemented in the package segmented for the R language.

A variant of decision tree learning called model trees learns piecewise linear functions.

Notation

The notion of a piecewise linear function makes sense in several different contexts. Piecewise linear functions may be defined on n-dimensional Euclidean space, or more generally any vector space or affine space, as well as on piecewise linear manifolds and simplicial complexes (see simplicial map). In each case, the function may be real-valued, or it may take values from a vector space, an affine space, a piecewise linear manifold, or a simplicial complex. (In these contexts, the term "linear" does not refer solely to linear transformations, but to more general affine linear functions.)

In dimensions higher than one, it is common to require the domain of each piece to be a polygon or polytope. This guarantees that the graph of the function will be composed of polygonal or polytopal pieces.

Important sub-classes of piecewise linear functions include the continuous piecewise linear functions and the convex piecewise linear functions.
In general, for every n-dimensional continuous piecewise linear function , there is a

such that

If  is convex and continuous, then there is a

such that

Splines generalize piecewise linear functions to higher-order polynomials, which are in turn contained in the category of piecewise-differentiable functions, PDIFF.

Applications

In agriculture piecewise regression analysis of measured data is used to detect the range over which growth factors affect the yield and the range over which the crop is not sensitive to changes in these factors.

The image on the left shows that at shallow watertables the yield declines, whereas at deeper (> 7 dm) watertables the yield is unaffected. The graph is made using the method of least squares to find the two segments with the best fit.

The graph on the right reveals that crop yields tolerate a soil salinity up to ECe = 8 dS/m (ECe is the electric conductivity of an extract of a saturated soil sample), while beyond that value the crop production reduces. The graph is made with the method of partial regression to find the longest range of "no effect", i.e. where the line is horizontal. The two segments need not join at the same point. Only for the second segment method of least squares is used.

See also
 Piecewise constant function
 Linear interpolation
 Spline interpolation
 Tropical geometry
 Polygonal chain

Further reading
 Apps, P., Long, N., & Rees, R. (2014). Optimal piecewise linear income taxation. Journal of Public Economic Theory, 16(4), 523–545.

References

Real analysis
Types of functions

Piecewise linear function


Veronika Malá (født. 6. maj 1994) er en tjekkist håndboldspiller som spiller for SG Bietigheim i Tyskland og for det Tjekkiske kvindelandshold.

Referencer

Eksterne henvisninger

Håndboldspillere fra Tjekkiet

Veronika Malá


Juraj Kaniški (Kanižaj) (lat. Georgius de Kanisa, mađ. Kanizsai György) (? — ?, 1509./10.), ugarski velikaš, hrvatski ban (1498. – 1499. i 1508. – 1509.) i jajački ban iz plemićke obitelji Kaniški.

Životopis

Kralj Vladislav II. Jagelović imenovao ga je banom i senjskim kapetanom 1497. godine, nakon što je razriješio Ivaniša Korvina banske dužnosti. Bansku čast je obnašao do 1499. godine, kada se kralj nagodio s Korvin i opet ga imenovao banom Hrvatske, Dalmacije i Slavonije. Godine 1502. imenovan je beogradskim banom te je 1505. godine planirao sa srpskim despotom i hrvatskim velikašem Ivanom Berislavićem Grabarskim († 1514.) napad na Smederevo. Međutim, Turci su doznali njihove namjere i plan je propao, nakon čega su se njih dvojica stali međusobno optuživati i pustošiti jedan drugome imanja.

Godine 1508. ponovno je imenovan hrvatskim banom, ovaj put zajedno s Ivanom Ernuštem Čakovečkim.

Bilješke

Vanjske poveznnice

 Juraj Kaniški - Hrvatski biografski leksikon

Hrvatski banovi
Mađarsko plemstvo

Juraj Kaniški


Les Schtroumpfs pompiers est la trente-neuvième histoire de la série Les Schtroumpfs de Peyo. Elle est publiée pour la première fois dans le journal Schtroumpf !, puis dans l'album L'Étrange Réveil du Schtroumpf paresseux en 1991.

Résumé
Pour lutter contre les incendies, des Schtroumpfs se portent volontaires pour faire pompiers. Mais ces derniers font un peu trop de zèle... Mais ils sont rapidement mis à l'épreuve, car Gargamel, n'ayant toujours pas trouvé le village des Schtroumpfs, décide de brûler la forêt. Heureusement, la girouette magique appartenant au Grand Schtroumpf peut servir pour faire tourner les conditions en défaveur du sorcier...

Personnages
 Le Schtroumpf pompier
 Les aides du Schtroumpf pompier
 Le Grand Schtroumpf
 Gargamel

Liens externes

Histoire des Schtroumpfs
Histoire publiée dans Schtroumpf !

Les Schtroumpfs pompiers


Rüstem Pascha (, geb. um 1500; gest. 10. Juli oder 12. Juli 1561 in Istanbul) war ein osmanischer Großwesir und der Schwiegersohn (dāmād) Sultan Süleymans des Prächtigen. Im historischen Gedächtnis blieb er vor allem durch seine Stiftungen, insbesondere die berühmte Rüstem-Pascha-Moschee in Istanbul.

Herkunft und Laufbahn
Die Herkunft Rüstem Paschas ist nicht mit Sicherheit zu ermitteln. Vermutlich wurde er in einem Dorf bei Sarajevo als Sohn einer bosniakischen Familie mit dem ursprünglichen Familiennamen Opukovič oder Čigalič geboren. Manche Quellen führen auch eine kroatische (* in Skradin), serbische oder albanische Herkunft an. In seinen Stiftungsurkunden von 1557 und 1560 wird sein Vater Abdurrahman und Abdurrahim genannt. Dass sein Vater in Rüstem Paschas Stiftungsurkunde von 1561 und in der Stiftungsurkunde seines Bruders, des osmanischen Großadmirals Sinan Pascha, von 1557 als Mustafa aufgeführt wird, bedeutet, dass sein Vater wie auch seine Schwester Nefise zum Islam konvertiert ist.

Als Kind wurde Rüstem nach Istanbul gebracht, wo er zusammen mit seinem Bruder Sinan in der Palastschule (Enderûn) erzogen wurde und die Militärlaufbahn einschlug. 1526 nahm er als Silāḥdār ("Waffenträger") an der Schlacht bei Mohács teil. Danach begann sein rascher Aufstieg in der osmanischen Staatsverwaltung mit dem Amt des Ersten Stallmeisters (mīr-āḫūr-ı evvel). Um 1533 wurde er vermutlich Statthalter von Teke, danach Beylerbey von Diyarbakır und 1538 Beylerbey von Anatolien. 1539 wurde er zum Dritten Wesir befördert. Ende 1539 vermählte ihn der Sultan mit seiner Tochter Mihrimah Sultan. Diesen bisherigen Lebensweg fasste ein im Dienst der Fugger zu großem Vermögen gekommener Reisender, der im Gefolge einer Gesandtschaft König Ferdinands I. Rüstem Pascha persönlich erlebte, so zusammen:

Zweiter Wesir wurde Rüstem 1541. Im Ramadan des Jahres 951 AH (Ende 1544) setzte der Sultan den Großwesir Hadım Süleyman Pascha ab und übertrug die höchste Würde des Reiches seinem Schwiegersohn. Nachdem der Prinz Mustafa im Oktober 1553 "zur Wahrung der Weltordnung" erdrosselt worden war, forderten die Janitscharen die Bestrafung des Großwesirs, dem die Schuld am Tod des Prinzen gegeben wurde. Rüstem Paschas Schwiegermutter Roxelane beschwor Süleyman, den Verleumdern kein Gehör zu schenken und den Schwiegersohn ihrer Tochter und ihr zuliebe zu verschonen. Rüstem Pascha wurde abgesetzt und verbrachte die nächsten Jahre in Üsküdar. Dank der intriganten Unterstützung seiner Ehefrau Mihrimah Sultan und insbesondere seiner Schwiegermutter Roxelane, auf deren Einfluss die Hinrichtung des 1553 statt seiner eingesetzten Großwesirs Kara Ahmed Paschas zurückzuführen ist, wurde er 1555 erneut Großwesir. Er starb am 10. oder 12. Juli 1561 (26. oder 28. Schawwal 968 AH) vermutlich an Wassersucht und wurde im Komplex der Prinzen-Moschee zu Istanbul in seiner eigenen, von Mihrimah Sultan gestifteten und von Mimar Sinan geplanten Türbe beigesetzt.

Persönlichkeit und Amtsführung
Das oben gezeigte Idealbildnis eines Großwesirs auf einer Miniatur im Süleymān-nāme des Ârifî Fethullah Çelebi ist höchstwahrscheinlich das einzige überlieferte, zeitgenössische Porträt Rüstem Paschas. Das Bild zeigt ihn in einer Szene aus der Zeit seines ersten Großwesirates, sagt aber über ihn als Person nichts aus. Sein individuelles Aussehen, seine Gestalt und seine Wirkung dagegen wurden wenig beschönigend von dem venezianischen Bailò Bernardo Navagero 1553 beschrieben: Rüstem Pascha sei eher von kleiner Gestalt und habe ein gerötetes, aufgequollenes Gesicht, das an das eines Leprösen erinnere. In seinen Augen sei eine große Gerissenheit zu bemerken, die zeige, dass er als Geschäftsmann geboren worden sei. Er wirke "leutselig und freundlich" und nichts sei ihm lieber, als dass gesagt werde, kein anderer osmanischer Herrscher als Süleyman I. habe je einen so weisen und klugen Ratgeber gehabt wie ihn.

Heutigen Wissenschaftlern gilt Rüstem Pascha einerseits als Meister der politischen Intrige und als zwiespältige Person, andererseits wird ihm bestätigt, er sei unbestechlich und in keiner Weise an irgendwelchen Formen von Korruption beteiligt gewesen. Bereits zu Lebzeiten wurde er allerdings mehrfach der Korruption bezichtigt. Osmanische Geschichtsschreiber des 16. und 17. Jahrhunderts dagegen schreiben ihm korrektes Verhalten, Nüchternheit und Frömmigkeit zu. Sie führen an, dass er Fehler, wie beispielsweise die Fehlbesetzung des damals eher unbedeutenden Postens eines Defterdars mit einem Richter, bereue und nicht wiederhole, und kritisieren bestenfalls seine Abneigung gegen Derwische und Dichter, die ihm einen spöttischen Zweizeiler des Dichters Taşlıcalı Yahyâ Bey eingebracht hat:

Gülmez idi yüzi maḥşerde daḫi gülmiyesi
Çoḳ iş ėtdi bize ol ṣaġlıġile olmıyası
Weil er nie gelacht, soll er auch am jüngsten Tag nicht lachen,
Viel hat er gemacht, nur misch' er sich nicht in unsere Sachen.

In der osmanischen Öffentlichkeit war der als geiziger und habgieriger "Teufelswesir" verschriene Rüstem Pascha wenig angesehen, vor allem nachdem ihn Taşlıcalı Yahyâ Bey in einer rasch verbreiteten, weithin zustimmend aufgenommenen Elegie (mers̲iye) der Mittäterschaft an der Ermordung des Sultanssohnes Mustafa bezichtigt und ihn einen Teufel genannt hatte. Rüstem Pascha verfügte daraufhin Yahyâ Beys Hinrichtung und nach Süleymans I. Widerstand dagegen des Dichters lebenslange Verbannung nach Zvornik.

Europäische Diplomaten und Reisende, die Rüstem Pascha selbst gesprochen oder gesehen haben, bescheinigen ihm, "ein Mann von scharfem, durchdringendem Verstand" zu sein, halten ihn aber auch für "immer finster, immer schroff" oder bezichtigen ihn, seine privaten und gestifteten Bauten "von geraubten, vnrecht gewunnen geld" gebaut zu haben. Er sei immer habsüchtig, und seine ersten Erwägungen seien stets der Nutzen und das Geld. Am Tod des Sultanssohnes Mustafa wird ihm eine Mitschuld gegeben.

In einer vielzitierten Anekdote geht es um eine glückliche Fügung, die ihm die Gunst Süleymans I. erhalten und seine Karriere gesichert habe. Die Behauptung seiner Gegner, er sei an Lepra erkrankt und damit als Schwiegersohn des Sultans untragbar, habe sich als falsch erwiesen, denn der mit der medizinischen Untersuchung des Falles beauftragte Hofarzt Mehmed Halîfe habe in einem Hemd Rüstem Paschas eine Laus gefunden, und nach Meinung der Hofärzte könne ein Lepröser keine Läuse haben.

Olıcaḳ bir kişiniñ baḫtı ḳavī ṭāliʿi yār
Kehlesi daḫi maḥallinde anıñ işe yarar
Kraft und Glück eines Menschen machen sein Schicksal aus,
Gelegentlich genügt an seinem Ort auch eine kleine Laus!

Rüstem Pascha bildete zusammen mit Mihrimah Sultan und Roxelane einen konspirativen inneren Kreis, der Einfluss auf die Entscheidungen Süleymans I. nahm und dabei mit der Unterstützung des Scheichülislam Ebüssuûd Efendi, des höchsten religiösen Würdenträgers des Osmanischen Reiches, rechnen konnte. Das zeigte sich deutlich bei dem Entschluss des Sultans, seinen von Mahidevran geborenen Sohn Mustafa töten zu lassen. Damit war der Weg frei für Roxelanes Söhne auf dem Weg zum Sultanat. Rüstem Pascha, dem von den Janitscharen eine Mitschuld am Tod ihres Favoriten Mustafa gegeben wurde, verlor das Amt des Großwesirs nur vorübergehend. Mihrimah Sultan und Roxelane bedrängten Süleyman I. erfolgreich, ihn nach etwa zwei Jahren wieder in sein Amt einzusetzen.

Süleyman I. schätzte an Rüstem Pascha vor allem dessen Fähigkeiten, die finanzielle Ausstattung des Sultans und des Reiches in unvergleichlichem Ausmaß zu steigern. Ohne dies wären Süleymans nahezu alljährliche Militärkampagnen, architektonische Großprojekte wie der Süleymaniye-Komplex und die Wasserversorgung für Istanbul, Mekka und Jerusalem sowie die Errichtung von neuen Märkten in den nun aufstrebenden und expandierenden Städten des Reiches nicht möglich gewesen. Dass Rüstem Pascha dabei auch selbst äußerst reich wurde, resultiert unter anderem aus der exzeptionellen Stellung, die ihm als Großwesir zugestanden wurde. Praktisch alle finanziellen Aktionen des Reiches wurden von ihm geleitet und kontrolliert. Mit vielen eigenen Landgütern war er beteiligt am Aufschwung und der Ausweitung der Agrarwirtschaft. Zudem profitierte er vom prosperierenden Handel mit Europa und Indien.

Eine Vorstellung von Rüstem Paschas Reichtum gibt eine Liste des Nachlasses, der nach Rüstem Paschas Tod der Staatskasse zufiel. Darin werden unter anderem 1700 gekaufte Sklaven, Tausende für den Kriegsdienst bereit gehaltene Pferde und Kamele, dazugehörige Prunksättel und goldene Steigbügel, Waffenrüstungen, Panzerhemden, kostbare Säbel und unzählige Kleidungsstücke sowie 40.000 hauptsächlich für Rüstem Paschas Hausstand und Militär bereit gehaltene Kessel aufgeführt. Neben einer großen Anzahl von Gold- und Silbermünzen, Edelsteinen, Teppichen und "anderen Kostbarkeiten" fallen 5000 Bücher (oder "vielleicht noch mehr") sowie 8000 Korane auf. Der Posten von 815 Landgütern und 476 Wassermühlen enthält nicht die weitaus größere Zahl von Immobilien, die Rüstem Paschas Stiftungen übereignet worden sind.

Unter Rüstem Paschas Großwesirat begann die Praxis der Antrittszahlungen (cāʾize, pīşkeş), aus denen sich mit der Zeit der Ämterkauf entwickelte.
Rüstem Paschas größter außenpolitischer Erfolg war der von ihm 1547 auf fünf Jahre ausgehandelte Waffenstillstand mit König Ferdinand I., dem auch Kaiser Karl V. mit seiner Unterschrift zustimmte. Eine Bedingung war, dass das Osmanische Reich einen als Ehrensold deklarierten Tribut von jährlich 30.000 Dukaten erhalten sollte. Für sich selbst erbat sich Rüstem Pascha Jagdhunde und Falken zum Geschenk sowie für Süleyman I. einen Uhrmacher.

Als militärischer Oberbefehlshaber hatte Rüstem Pascha keinen Erfolg. Beim einzigen größeren Einsatz in einem Feldzug gegen Persien, den er 1553 leiten sollte, scheiterte er schon während der Vorbereitungen im Winter davor, weil ihm die Janitscharen die Gefolgschaft verweigerten. Diese Situation und eine mögliche Machtübernahme durch den von den Janitscharen unterstützten Sultanssohn Mustafa veranlassten Rüstem Pascha, Süleyman I. zu Hilfe zu rufen, der den vorläufigen Rückzug anordnete. Das Unternehmen endete im Herbst 1553 mit der Erdrosselung Mustafas und der Entfernung Rüstem Paschas aus dem Amt des Großwesirs, die allerdings nur etwa zwei Jahre währte.

Religiöse Einstellungen und Frömmigkeit

Rüstem Pascha war ein überzeugter Sunnit der hanifitischen Richtung. Sufismus tolerierte er nur, wenn dieser die Scharia anerkannte. Daher bekämpfte er heterodoxe Derwische und förderte er die Naqschbandi-Tariqa, einen Sufi-Orden, dessen Scheich Hekim Çelebi er glühend verehrte. Seine religiösen Pflichten nahm er sehr ernst. Nie versäumte er die vorgeschriebenen Gebete und genoss es, Koranrezitationen zuzuhören. Diese religiösen Einstellungen trafen sich mit denen Süleymans I. vor allem in der zweiten Hälfte von dessen Regierungszeit und mit denen des Scheichülislam Ebüssuûd. Sie spiegeln sich auch in den Aussagen der Inschriften, die vermutlich Scheich Hekim Çelebi vor allem aus Koransuren und Hadithen für die Rüstem-Pascha-Moschee zusammengestellt hat. Die vielen frommen Stiftungen Rüstem Paschas entsprachen seinem Glauben. Sie sollten der Bevölkerung dienen und ihr auch die Möglichkeit geben, für das Gedeihen der Herrschaft des Sultans zu beten. Damit stand er im Einvernehmen mit Süleymans I. Ehefrau Roxelane und seiner Ehegattin Mihrimah Sultan. Die vielen Korane, die in Rüstem Paschas Nachlass gefunden wurden, zeigen, dass er die Vorschriften seiner Religion ernst nahm und sich vor Gott ein Verdienst schaffen wollte, indem er mit möglichst vielen Abschriften zur Verbreitung des heiligen Buches beitrug.

Der bailo Bernardo Navagero hielt Rüstem Pascha mehr als irgendeinen seiner Vorgänger für einen geborenen Feind der Christen. Den Ungläubigen sei nach Rüstem Paschas Ansicht nicht zu trauen, doch steige bei ihm das Ansehen eines Christen in dem Maß, in dem die Höhe des Geldbetrages steige, den dieser ihm gebe.

Stiftungen

Stiftungsurkunden von 1544, 1557, 1560 und 1561 sowie posthum von 1570 bezeugen, dass Rüstem Paschas großes Vermögen auch für wohltätige Zwecke eingesetzt wurde. Viele fromme Stiftungen und dazugehörige Einrichtungen, die der Versorgung und gesicherten Finanzierung dieser Stiftungen dienten, wurden zu seinen Lebzeiten und nach seinem Tode geschaffen. Kein Großwesir vor ihm hinterließ eine so weit gespannte, über das gesamte osmanische Reich reichende Infrastruktur religiöser und sozialer Einrichtungen. Diese Stiftungen befanden sich nahezu immer entweder in den beiden Hauptstädten Istanbul und Edirne oder in Orten an den wichtigen Handelsrouten zwischen Esztergom im Norden und Medina im Süden sowie zwischen Skopje im Westen und Van (Türkei) im Osten. Sie waren damit auch ein bedeutender Faktor zur Belebung der Produktionswirtschaft und des Handels. Besonders die Herstellung von Seide und der Handel mit Seide waren dem Großwesir ein persönliches Anliegen. Deshalb förderte er Seidenmanufakturen in Bursa, initiierte in Istanbul eine mit Handwerkern des Hofes betriebene Seidenmanufaktur und stiftete 1551 den gedeckten Basar von Sarajevo als ein Zentrum des Seidenhandels.

Zu den berühmtesten Stiftungen Rüstem Paschas gehört die Rüstem-Pascha-Moschee in Istanbul. Sie wurde auf seine Veranlassung nach einem Entwurf des Architekten Sinan posthum errichtet. Gemäß den Vorgaben seiner Stiftungsurkunde vom Januar 1561 betreute seine Witwe Mihrimah Sultan die Planung und die Bauausführung nach Rüstem Paschas Tod in den Jahren 1561 bis 1563. Weitere große Bauprojekte waren der Komplex der Freitagsmoschee in Rodoscuk (heute Tekirdağ) und die nach ihm benannte Karawanserei in Edirne. Zum Unterhalt dieser Anlagen und weiterer Freitagsmoscheen sowie von Mesdschids, Grundschulen, Medresen, Hospizen, Konventen, Karawansereien, öffentlichen Brunnen, befestigten Straßen und gebührenfreien Brücken diente das Einkommen aus Dörfern, landwirtschaftlichen Nutzflächen, Bauernhöfen, Werkstätten, Gerbereien, Bäckereien, Mühlen, Wasserrädern, Läden, Mietwohnungen, Warenhäusern, kommerziellen Karanwansereien, gedeckten Basaren und kommerziellen Badehäusern.

Zur Sicherung dieses großen Stiftungsunternehmens bestimmte Rüstem Pascha in seiner Stiftungsurkunde von 1561 für den Fall seines Ablebens seine Frau Mihrimah Sultan als Vollstreckerin seines Willens sowie seine Tochter Ayşe Hümaşah zur Nachlassverwalterin und Aufseherin seiner Stiftungen.

Nachkommen
Zahl und Namen der Söhne Rüstem Paschas sind nur ungenügend dokumentiert. Deshalb finden sich in der Literatur widersprüchliche Angaben. Gesichert erscheint nur die Tochter Ayşe Hümaşah, die als Tochter Mihrimah Sultans und Enkelin Süleymans I. mit dem Namen Ayşe Hanım Sultan eine Angehörige des Herrscherhauses war. Ihre Nachkommen konnten mit Reichtum und – soweit sie Männer waren – mit einflussreichen Posten rechnen. Das betraf auch die Männer, die mit Ayşe Hanım Sultan oder ihren Töchtern verheiratet waren.

Kinder
Ein namentlich nicht bekannter Sohn Rüstem Paschas und Mihrimah Sultans ruht in Rüstem Paschas Türbe, wo seine Ṣandūḳa neben der Rüstem Paschas steht. Er starb kurz vor seinem Vater an einer Seuche. Zwei Gräber mit namenlosen Grabsteinen im Mihrimah-Sultan-Komplex in Üsküdar werden zwei weiteren, bisher nicht sicher dokumentierten, namentlich unbekannten Söhnen des Ehepaares zugeordnet. Sie sollen 20 bis 30 Jahre alt geworden sein. Dort ist auch das Grab Osman Beys, eines Sohnes Rüstem Paschas, der eine andere Mutter hatte und 984 AH (1576/77) gestorben ist.

Mihrimah Sultans und Rüstem Paschas Tochter Ayşe Hümaşah (Ayşe Hanım Sultan) lebte von 1543 bis 1595. In Rüstem Paschas Todesjahr heiratete sie den Janitscharenagha Ahmed, den späteren Großwesir Semiz Ahmed Pascha (auch Güzelce Ahmed Pascha genannt; † 28. Mai 1580), und nach dessen Tod den Nişancı Feridun Bey († 16. März 1583). Ayşe Hümaşahs Türbe befindet sich in Üsküdar innerhalb des Aziz-Mahmud-Hüdâyî-Komplexes.

Enkel
Ayşe Hümaşah hatte in ihrer ersten Ehe mit Semiz Ahmed Pascha zwei Töchter und die vier Söhne Osman Bey († 1591), Mehmed Bey († 20. Juni 1593), Abdurrahman Bey († 1597) und Mustafa Pascha († 20. Juni 1593).

Urenkel
Cigalazade Yusuf Sinan Pascha (* 1549; † 2. Dezember 1603) heiratete 1573 Saliha († 1576), die ältere der beiden Töchter Ayşe Hümaşahs. Nach dem Tod dieser Tochter heiratete er die jüngere Tochter. Diesen Verbindungen entstammen die Söhne Mahmud Pascha († 1643) und Hüseyin Bey.

Literatur
Gesamtdarstellungen

 Zahit Atçıl: State and Government in the Mid-Sixteenth Century Ottoman Empire: The Grand Vizierates of Rüstem Pasha (1544–1561). Doktorarbeit, University of Chicago, Chicago (Ill.) 2015 (Volltext).

Artikel in Nachschlagewerken

 Erhan Afyoncu: Rüstem Paşa. In: Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Band 35, TDV Yayınları, Istanbul 2008

 Ş. Altundağ, Ş. Turan: Rüstem Paşa. In: İslâm Ansiklopedisi. Band 9
 Christine Woodhead: Rüstem Pas̲h̲a In: The Encyclopaedia of Islam. New Edition. Band 8

Einzelnachweise

Großwesir des Osmanischen Reiches
Pascha
Militärperson (Osmanisches Reich)
Historische Person (Südosteuropa)
Geboren im 15. oder 16. Jahrhundert
Gestorben 1561
Mann

Rüstem Pascha


Ji-Kotei-Kanketsu  (自工程完結), também conhecido pela sigla JKK, é uma terminologia usada em melhoria de processos de negócios e gestão enxuta como uma espécie de filosofia onde cada funcionário deve ter orgulho do que está fazendo.

"Ji" em japonês significa "auto", "kotei" significa "processo" e "kanketsu" significa "conclusão". Juntando todas as palavras, JKK significa algo como "conclusão do seu próprio trabalho" (RAMANATHAN, 2020, pág 5). Ou seja, o Ji-Kotei-Kanketsu preza que "não se deve passar defeitos para o próximo processo", e que o "próximo processo deve ser entendido como nosso cliente".

A JKK foi iniciada pela Toyota como um meio de aumentar a conscientização dos funcionários sobre a qualidade. A Toyota ensina JKK como parte do processo de kaizen (melhoria contínua). Assim, o JKK é praticado pelas seguintes quatro etapas;

1- Primeiro, esclareça o alvo e o objetivo da tarefa;
2- Esclarecer o procedimento detalhado da tarefa;
3- Esclareça Ryohin jyoken (pontos de qualidade);
4- Contacte imediatamente o seu supervisor, se ocorrer algum problema e/ou atraso (puxe o Andon) e repita o Kaizen.

Lean manufacturing
Sistema Toyota de Produção
Termos de negócios japoneses
Qualidade

Ji-Kotei-Kanketsu


Meryem Namazi (Farsça : مریم نمازی), İran Komünist-İşçi Partisi Siyasal Bürosu üyesidir. Ortadoğu, Güney Batı Asya ve Avrupa'dan da izlenebilen İKİP uydu televizyon kanalı New Channel'de haftalık International TV programının yapımcısı ve sunucusudur. Worker-communist Quarterly'nin ve İKİP İngilizce haftalık yayın organı WPI Briefingin editörüdür. Aynı zamanda İran Kadın Özgürlüğü Örgütü (SAZ) üyesi ve Dayanışma Grupları Koordinatörü'dür.

Hayatı
Namazi ABD'de büyüdü. Yirmili yaşlarında özellikle Kuzey Afrika'da etkinlikte bulunan NGO'larda çalıştı. Sudan'da bulundu. O dönemde yaptığı insancıl çalışmalarından dolayı uluslararası ödül aldı. Daha sonra Marksizm ve İşçi-komünizmi hareketiyle tanışan Namazi İKİP'e katıldı. Bir dönem, Türkiye'de de insan hakları aktivistlerince tanınan, Uluslararası İranlı Mülteciler Federasyonu (IFIR) başkanlığını yürüttü. Özellikle kültür göreciliği ve çok-kültürcülük kavramları çerçevesinde yürütülen recm (taşlayarak öldürme), kadın sünneti, töre cinayetlerini vb. "ötekinin kültürüne saygı" adı altında olumlayan gerici ve dinci hareketleri ve yaklaşımları eleştiren çalışmalarıyla tanınıyor. Namazi aynı zamanda sıkı bir kadın hakları savunucusu ve tavizsiz Marksist bir militandır. Halen İngiltere'de yaşıyor ve bir çocuk annesi. National Secular Society 2005 yılı Sekülarist Ödülü'nü aldı.

İslamcıları rahatsız eden çıplak resimlerini yayınlayan Mısırlı blog yazarı Aliye Macide el-Mehdi'nin jestinden sonra Namazi, Şubat 2012'de FEMEN grubundan Ukraynalı Alena Alena ile birlikte çıplak kadın eylemcilerin resimlerini içeren bir takvim başlattı.

Kaynakça

Dış bağlantılar
 Meryem Namazi biyografisi

1963 doğumlular
İranlı sekülaristler
İranlı feministler
İranlı komünistler
Ateizm aktivistleri
İslam eleştirmenleri
Yaşayan insanlar

Meryem Namazi


Alăuta Munților (în , original și în dialectul albanez gheg: în ) este poemul epic național albanez, compilat și publicat de călugărul și poetul albanez Gjergj Fishta în 1937, după 34 de ani de muncă. Este scrisă în dialectul albanez gheg, cu 30 de cântece și peste 17.000 de versuri.

Când și-a scris principala sa lucrare, Lahuta e Malcís, Fishta s-a aflat sub influența călugărilor franciscani croați, fiind student la mai multe mănăstiri din Austrio-Ungaria. El s-a inspirat din poemele epice ale literaturii croate și sârbe. În această scriere, lupta împotriva Imperiului Otoman a fost trecută în plan secundar, punându-se accentul pe lupta cu slavii (sârbi și muntenegreni) pe care el le-a văzut mai a considerat-o ca fiind mai rea pentru etnicii albanezi după masacrele și expulzările care avuseseră loc în acea perioadă în zona Albaniei de astăzi. Lucrarea a fost interzisă în Albania comunistă și în Iugoslavia  din cauza retoricii anti-slave. Această operă a fost descrisă ca fiind "șovinistă" și "anti-slavă" în Marea enciclopedie sovietică (1950), în timp ce Fishta a fost numită "spion care a cerut lupta împotriva slavilor".

Traducerea în limba engleză, intitulată Highland Lute, a fost publicată în 2005 de către albanologii canadieni Robert Elsie și Janice Mathie-Heck ()

Referințe

Cultura Albaniei

Alăuta Munților


Radyoaktif atıklar, serbestleştirme sınırlarının üzerinde aktivite konsantrasyonu içeren ve bir daha kullanılması düşünülmeyen nükleer ve radyoaktif maddeler ile radyoaktif madde bulaşmış ya da radyoaktif olmuş yapı, sistem, bileşen ve malzemelerdir.

Tıp, endüstri, araştırma gibi değişik uygulama alanlarında değişik aktivite, fiziksel ve kimyasal durumlarda radyoaktif atıklar ortaya çıkar. Radyoaktif atıkların yarılanma ömürleri elementin türüne göre değişmekle birlikte birkaç yıldan yüzyıllar mertebesine kadar olabilir. Radyoaktif atık, özel bir kontrol sistemi altında yönetilmelidir.

Radyoaktif Atık Tipleri
Radyoaktif atıklar taşınma, depolama ve atık düzenlemelerini kolaylaştırmak için içerdiği radyoaktif malzemenin konsantrasyonu ve radyoaktif kaldıkları süre dikkate alınarak sınıflandırılırlar. Kategorilerin tanımı ülkeden ülkeye değişmekle beraber radyoaktif atıklar düşük seviye, orta seviye ve yüksek seviyeli atıklar olarak sınıflandırılabilir.

Düşük seviyeli atıklar (DSA), normal olarak işçi tulumları, taşıma kapları, şırıngalar gibi malzemelerin az miktardaki kısa ömürlü radyoaktivite ile teması sonucu oluşur. DSA'lar genellikle lastik eldivenler kullanılarak işleme tabi tutulur. Nükleer güç santrallerinin hizmetten çıkarılması esnasında oluşan birçok atık DSA sınıfına girer.

Orta seviyeli atıklar (OSA), tipik olarak nükleer malzeme ile birlikte kullanılmış ekipman veya radyoaktif akışkanların temizlenmesinde kullanılmış iyon değişim reçineleri gibi daha çok endüstriyel malzemelerdir. Bunlar tipik olarak ihmal edilebilir düzeyde ısı üretirler, fakat kısa veya uzun süreli radyasyon yayarlar ve korunmak için zırhlama gerekir. Kullanılmış nükleer yakıtların yeniden işlenmesi sırasında yakıtın çözülmeyen metal kısımlarını içeren atıklar OSA kategorisinde değerlendirilir.

Yüksek seviyeli atıklar (YSA), fisyon reaksiyonu sonucunda ortaya çıkan yüksek derecede radyoaktif ve uzun ömürlü elementleri içerirler. Yüksek seviyeli atık kategorisinde ayırım yeniden işlenilmeyecek olan kullanılmış nükleer yakıt (KNY) ve yeniden işleme uygulamasının kalıntıları arasında yapılır. Bu iki alt grup biçim ve içerik olarak farklılıklar arz etseler de (örneğin yeniden işleme atıkları akışkandır) benzer şekilde yönetilirler. Birçok ülke, uygulanacak atık yönetiminin gerektirdiği özelliklere bağlı olarak değişik atık sınıflandırma sistemi geliştirmiştir. Atıklar sınıflarının gerektirdiği şekilde işlenmekte ve bertaraf edilmektedirler.

Depolanması
Radyoaktif atıkların uzun süreli depolanması amacıyla yapılan tesislerdeki yaklaşım, radyoaktif atıkların konsantre edilmesi ve matris olarak tanımlanan beton, asfalt, cam gibi kapalı ortamlarda saklanmasıdır. Radyoaktif atıklar içlerindeki radyonüklitlerin yarı ömrüne ve diğer özelliklerine bağlı olarak değişik sürelerde depolanmaları gerekir.

Radyoaktif atıklar için yapılan depolama tesisleri kabaca iki grupta toplanabilir; yakın yüzey depolama tesisleri ve derin depolama tesisleri.

Radyoaktif atıkların çevre ve insan sağlığını etkilememesi, insanların ve çevrenin en etkin şekilde korunması amacı ile bütün dünyada çalışmalar sürdürülmektedir. Bu amaçla, radyoaktif atıklar ve atık nihai bertaraf tesislerinin envanterleri, gelecek nesillerin de açık şekilde bilgilendirilmesi ve atık kayıtlarına kolaylıkla ulaşmalarını sağlayacak koşullarda düzenlenir ve saklanır.

Yasal düzenleme
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) tarafından hazırlanmış olan Joint Convention on the Safety of Spent Fuel Management and on the Safety of Radioactive Waste Management isimli anlaşma ile (Kullanılmış Yakıt ve Radyoaktif Atık Yönetimi Güvenliği Birleşik Sözleşmesi) temel güvenlik ölçütleri; teknik ve yönetimsel açılardan belirlenerek atık güvenliği uluslararası ölçekte güvence altına alınmıştır.

Türkiye'de Radyoaktif Atık Yönetimi ve Depolama tesisleri hususundaki yasal düzenleme 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanununun 4. Maddesinin (f) bendinde ve "Radyasyon Güvenliği Tüzüğünün" 8. Maddesinin (c) bendinde yer almaktadır. Belirtilen yasal yetkiler çerçevesinde TAEK Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi bünyesinde Düşük ve Orta Seviyeli Radyoaktif Atık (LILW) işleme ve geçici depolama tesisi kurulmuş olup, bu tesis faaliyetlerine devam etmektedir.

Radyoaktif Atıkların Bertaraf Edilme Yöntemleri

Radyoaktif Atıkların Okyanusa Dökülmesi
1993'ten önce, ülkelerin okyanuslara nükleer atık atmasını engelleyen hiçbir uluslararası yasa yoktur. 1946'dan 1993'e kadar olan dönemde, ABD de dahil olmak üzere on üç ülke, nükleer atıklarını atmak için okyanus çöplüğünü kullanmıştır. 1946'da, "ilk boşaltma operasyonu Kuzey Doğu Pasifik Okyanusu'nda, Kaliforniya kıyılarının yaklaşık 80 kilometre açıklarındaki bir alanda gerçekleşmiştir.

1957'de Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA), Radyoaktif Atıkların Denize Boşaltılmasına ilişkin ilk Danışma Grubu Toplantısını düzenlemiştir. Ertesi yıl, BM ilk Deniz Hukuku Konferansı'nı (UNCLOS I) düzenlemiştir. Bu iki toplantı, nükleer atıkların okyanusa boşaltılmasına ilişkin uluslararası hukukun temelini oluşturulmuştur  1972'de birçok ülke, Atıkların ve Diğer Maddelerin Dampingi Yoluyla Deniz Kirliliğinin Önlenmesine İlişkin Londra Sözleşmesi'ni kabul etmiştir. Sözleşme, yüksek seviyeli radyoaktif atıkların okyanusa boşaltılmasını yasaklayarak 1975 yılında yürürlüğe girmiştir. Bu sözleşmeye göre, düşük seviyeli atıkların boşaltılmasına hala izin verildiğini, ancak yalnızca özel bir izin verildikten sonra izin verildiğini unutmamak gerekir.

1983'te, düşük seviyeli atık boşaltımı için bir moratoryum kabul edilmiştir. 1985 yılında, Londra Sözleşmesinin Akit Tarafları bu gönüllü moratoryumu başlatmıştır. 1993 yılında sözleşmenin tarafları, radyoaktif atıkların ve maddelerin denizden uzaklaştırılmasını yasaklayan bir kararı kabul etmişlerdir.  Bu karar 20 Şubat 1994'te yürürlüğe girerek denizde radyoaktif atıkların yok edilmesini tamamen yasaklamıştır.

Eski okyanus çöplük alanlarını incelemek için birkaç keşif ve araştırma yapılmıştır. Kuzeydoğu Atlantik atık boşaltma alanında en son 1996 yılında araştırma yapılmıştır. Antropojenik radyonüklidler (insan aktivitesinden kaynaklanan radyoaktif nüklitler) için deniz yatağının üzerinde toplanan örnekleri analiz etmişlerdir. Analiz, bu bölgede ölçülebilir ancak ihmal edilebilir düzeyde radyoaktivite artışı olduğunu göstermiştir.

1992'den 1994'e kadar, Rus ve Norveç ortak keşif gezileri Kara Denizi'ndeki dört çöp sahasını ziyaret etmiştir.  Su, tortu ve organizmalardan örnekler alınmıştır. Yine, radyoaktif kontaminasyon, atık konteynerlerine yakın alınan tortu örnekleri dışında ihmal edilebilir düzeyde olmuştur. Anketlerin bulguları, okyanusu güvensiz hale getirmek için çok fazla çöp atmanın gerekeceğini gösterse de, okyanusu radyoaktif yaparsak ne kadar büyük bir felaket olacağını ancak hayal edebilirsiniz.

Derin Jeolojik Bertaraf
Derin jeolojik bertarafın bir fikir olarak düşünülmesinden on yıllar önce, radyoaktif atık, terapötik kullanım için radyum üretimi, silahlar ve atom gücü üzerine araştırma ve 1950'lerden başlayarak enerji üretiminin kendisi gibi faaliyetlerle üretilmekteydi . Bu atıkların çoğu denize atılmıştır, ancak radyoaktivite seviyesinin nispeten düşük olduğu ve uygun bir sahanın mevcut olduğu yerlerde, yüzeyde bertaraf da kullanılmıştır. Jeolojik bertaraf süreci, nükleer atıkların insan erişemeyeceği noktaya kadar toprağa gömülmesine odaklanmıştır.

Toprağa atık konulması sonucunda ortaya çıkabilecek bir takım sorunlar bulunmaktadır. Herhangi bir malzemenin dışarı sızmasını önlemek için atığın uygun şekilde korunması gerekmektedir. Gömme yeri su seviyesinin üstünde veya altında ise, atıklardan sızıntı su tablasını kirletebilmektedir. Ayrıca, atığın gömülme alanına uygun şekilde sabitlenmesi ve ayrıca ani kirlenmeye neden olabilecek büyük bir sismik olay durumunda yapısal olarak desteklenmesi gerekmektedir. Terörizmle ilgili endişeler de ortaya çıkmaktadır.

Yucca Dağı nükleer atık deposu, yakın zamanda takip edilen ve gelecekte Birleşik Devletler hükûmeti tarafından hala sürdürülebilecek muhtemel bir jeolojik bertaraf projesi olarak görülmektedir. Federal hükûmet, gelecekteki nükleer depolama için sitenin geliştirilmesine oy vermiştir. Obama yönetimi, Yucca Dağı'nın "tartışma dışında" olduğunu söyleme konusunda kararlı davransa da, Kongre, federal bütçenin bir parçası olarak projeyi finanse etmeye devam etmek için 2009'da 10'a 1'lik bir farkla oy kullanmıştır. Bu projeyi çevreleyen bir dizi endişe vardır ve nihai uzun vadeli uygulanabilirliği, onu çevreleyen siyasi belirsizlik korunmaktadır.

Vitrifikasyon

Uzun süreli depolama ve bertaraf yöntemlerinden biri, camlaştırma olarak bilinen bir teknik olan kullanılmış yakıtın işlenmesini ve bir cama dönüştürülmesini içermektedir. Fransa, Almanya, Belçika, Rusya, Birleşik Krallık, Japonya ve ABD dahil olmak üzere nükleer enerji programı olan çoğu ülkede 40 yıldan fazla bir süredir YSA hareketsizliği için kullanılmaktadır.

Cam, nispeten çözülmez, kompakt ve katı olduğu için uzun vadeli bir saklama formu olarak arzu edilmektedir. Bu formda saklamak ve kullanmak daha kolaydır, yerden tasarruf sağlar ve maliyeti düşürür. Cam aynı zamanda yüksek kimyasal dayanıklılığa sahiptir ve aşındırıcı bir ortamda binlerce hatta milyonlarca yıl bozulmadan kalmasına izin vermektedir. Cam genellikle kırılgan bir malzeme olarak düşünülse de, uygun şekilde işlenmiş bir borosilikat cam bloku inanılmaz derecede esnektir. Vitrifikasyon süreci oldukça basittir, ancak uygulanması zor olabilmektedir. Önce atık kurutulur, ardından nitratları oksitlere dönüştürmek için ısıtılır. Atık malzemeye cam oluşturan katkı maddeleri eklenir ve tekrar 1000 °C civarında ısıtılır. Erimiş sıvı, camı soğutmak ve oluşturmak için uygun bir muhafaza kabına dökülür. Katılaştıktan sonra, son vitröz ürün, atık kirleticileri makro ve mikro yapısına dahil eder ve tehlikeli atık bileşenleri hareketsiz hale getirilir.

Nükleer atıkları hareketsiz hale getirmek için şu anda kullanılan iki ana cam türü, borosilikat ve alüminofosfat camlardır. Bu malzemelerin her ikisi de yüksek atık yüklemelerine izin verir ve büyük miktarlarda aktiniti hareketsiz hale getirebilir. Borosilikat camlar, örneğin kütlece yüzde 7,2'ye kadar PuO 2'yi barındırabilir. Vitrifikasyon genellikle atık depolama için tercih edilen yöntem olmasına rağmen, hem gerekli kurulum hem de kullanılan malzemelerle mevcut tekniklerin bazı dezavantajları vardır. Vitrifikasyon, yüksek bir ilk yatırım maliyetine, yüksek işletme maliyetine ve nitelikli personel gerektiren karmaşık bir teknolojiye sahiptir. Bu, nükleer enerji santrallerinden gelen YSA gibi nispeten büyük miktarlarda radyoaktif atığın kararlı bileşime sahip olduğu yerlerde ekonomik olarak en uygun hale getirir. Ne yazık ki, mevcut nesil camlar, ikincil atık akışlarından üretilen büyük miktarlarda MoO 3 ve asil metalleri işleyememektedir. Bu bileşikler, borosilikat camlarda zayıf bir şekilde çözünür ve bu, malzemeye yüklenebilecek atık miktarını sınırlayarak işlem süresini ve malzeme maliyetlerini artırmaktadır.

Yakma
Radyoaktif ve diğer atıkların hem de yanıcı elemanları yakılabilir bir hacmini azaltmak için yakma düşünülen yöntemlerdendir. Pek çok türde tehlikeli atığın (örn.  Atık yağlar, çözücüler) ve tehlikeli olmayan atıkların (belediye atığı, biyokütle, lastikler, kanalizasyon çamuru) yakılması birçok ülkede emisyon limitlerine tabi olarak uygulanmaktadır.

Radyoaktif atık durumunda, nükleer enerji santrallerinden, yakıt üretim tesislerinden, araştırma merkezlerinden (biyomedikal araştırma gibi), medikal sektörden ve atık arıtma tesislerinden DSA'ın arıtılması için kullanılmıştır.

Yanıcı olmayan bileşenlerin ayrıştırılmasının ardından atık, özel olarak tasarlanmış bir fırında yaklaşık 1000 o C'ye kadar sıcaklıklarda yakılmaktadır. Yakma sırasında oluşan gazlar ve dumanlar atmosfere salınmadan önce arıtılmakta ve filtrelenmektedir. Uluslararası standartlara ve ulusal düzenlemelere uygun olunmalıdır. Yakma işleminden sonra, radyonüklidleri içeren ortaya çıkan kül, bertaraf edilmeden önce sementasyon veya bitüminleştirme gibi ek şartlandırma gerektirebilmektedir. Maliyet etkin olduğu kabul edilirse, sıkıştırma işlemi hacmi daha da azaltmak için de kullanılabilmektedir. Özellikle DSA için, atığın yoğunluğuna bağlı olarak yaklaşık 100'e varan toplam hacim azaltma faktörleri elde edilmektedir.

Sıkıştırma
Sıkıştırma, atık hacimlerini azaltmanın basit bir yoludur ve esas olarak katı endüstriyel DSA işlemek için kullanılmaktadır.. Bazı ülkeler (Almanya, Birleşik Krallık ve ABD), OSA ve transuranik atıkların hacminin azaltılması için de teknolojiyi kullanmaktadır.  Kompaktörler, düşük kuvvetli sıkıştırma sistemlerinden (~ 5 ton) süper sıkıştırıcılar olarak adlandırılan 1000 tonun üzerinde sıkıştırma kuvvetine sahip preslere kadar değişebilmektedir. Hacim azaltma faktörleri, işlenen atık malzemeye bağlı olarak tipik olarak 3 ile 10 arasındadır.

DSA(düşük seviye atık) sıkıştırıldıktan sonra paketlenmektedir. Hacim küçültme işlemi uygulanmış ve paketlenmiş düşük seviyeli radyoaktif atıklar yüzey depolama tesisine taşınmakta ve 60 yıl tesiste depolanmaktadır. 60 yıl santral sahasında yüzey depolama tesisinde bekletilen atıklar 60 yılın sonunda santral sahası dışında bulunan yakın yüzey bertaraf tesisinde bertaraf edilmektedir.

Dönüşüm(Transmutasyon)
Bazı izotopların çok uzun bir ömrü vardır ve potansiyel olarak çok uzun vadeli radyasyon tehlikeleri sunmaktadır. Fransa'da her yıl çalıştırılan 55 nükleer santral reaktöründen boşaltılan yakıtta bulunan temel uzun ömürlü izotopların (yarı ömrü 30 yıldan uzun olanlar olarak tanımlanmıştır) yarı ömürlerini ve miktarlarını göstermektedir. Bazı ülkelerde (Fransa, Birleşik Krallık, Japonya) kullanılmış yakıt, daha sonra kullanılmak üzere uranyum ve plütonyum çıkarmak için yeniden işlenirken, diğerlerinde (ABD veya İsviçre gibi) boş yakıt doğrudan depolanmak üzere tasarlanmıştır. Yakın zamana kadar, uzun ömürlü atıkların bertarafı için ciddi olarak düşünülen tek çözüm, derin yeraltı jeolojik olarak kararlı depolarda depolamaktır. Bununla birlikte, bu çözüm, deponun güvenliği ve emdirmezliği konusundaki belirsizliklerden yüz binlerce yıldan ve ayrıca olumsuz kamuoyundan muzdariptir. Bu nedenle, uzun ömürlü radyoaktif atıkları bölme ve daha sonra yüzeyde depolanabilecek olan kararlı veya kısa ömürlü izotoplara dönüştürme olasılığı şu anda araştırılmaktadır. Uzun ömürlü izotopları kararlı veya kısa ömürlü elementlere dönüştürmek için iki nükleer reaksiyon kullanılabilmektedir: bir nötronun yakalanması veya (aktinitler için) nötronun neden olduğu fisyon, her ikisi de reaktör tipi nötron akısında meydana gelmektedir.

Pratik bir bakış açısından, nötron, dönüşüm için en yararlı olanı olarak kabul edilmektedir. Teknolojiler, fisyon, füzyon ve spallasyon reaksiyonları yoluyla verimli bir şekilde büyük miktarda nötron üretmek için iyi geliştirilmiş veya geliştirilme aşamasındadır.

Dönüşüm ayrıca uzun vadeli bertaraf için bir çözüm sunmaktadır. Özellikle bir kimyasal elementi daha az zararlı olana dönüştürmeyi içermektedir. Yaygın dönüşümler, klordan argona veya potasyumdan argona gitmeyi içermektedir. Dönüşümün arkasındaki itici güç, reaksiyon malzemelerine çarpan bir proton gibi bir dış uyarandan kaynaklanan kimyasal reaksiyonlardır. Doğal dönüşüm de uzun bir süre boyunca gerçekleşebilir. Doğal dönüşüm, aynı zamanda, atığa yeterince izole zaman vermenin, çok az risk oluşturan veya hiç risk oluşturmayan, bölünemez bir malzeme haline gelmesine izin vereceği varsayımıyla jeolojik depolamanın arkasındaki temel güç olarak hizmet etmektedir.

Yeniden İşleme
Yeniden işleme, plütonyum ve uranyumu, kullanılmış (veya "kullanılmış") yakıtta bulunan diğer nükleer atıklardan nükleer güç reaktörlerinden ayıran bir dizi kimyasal işlemdir. Süreç, israfı önlemeyi ve faydalı bileşenleri faydalı olmayanlardan ayırmayı içermektedir.

Ayrıştırılan plütonyum, reaktörlere yakıt sağlamak için kullanılabileceği gibi nükleer silahlar yapmak için de kullanılabilir. 1970'lerin sonlarında, Amerika Birleşik Devletleri nükleer silahların yayılmasının önlenmesi gerekçesiyle ABD elektrik reaktörlerinden kullanılmış yakıtı yeniden işlemden geçirmeye değil, bunun yerine doğrudan en az onlarca yıldır çevreden izole kalacağı derin bir yeraltı jeolojik havuzuna atmaya karar vermiştir. Yeniden işleme programının bazı destekçileri, bunun nükleer atık sorununun çözülmesine yardımcı olacağına inanırken, yeniden işleme radyoaktif atıkların depolanması ve bertaraf edilmesi ihtiyacını azaltmayacağı düşünülmektedir. Daha da kötüsü, yeniden işleme, teröristlerin nükleer silah malzemeleri edinmesini ve ulusların nükleer silah programları geliştirmesini kolaylaştıracağı düşüncesidir. Bazı yeniden işleme savunucuları, geliştirilmekte olan yeni yeniden işleme teknolojilerinin "yayılmaya dirençli" olacağını iddia etseler de, uluslararası müfettişlerin bunları korumaları daha zor olacağı düşünülmektedir çünkü işleme sırasında ve sonrasında silahta kullanılabilen materyallerin hassas ölçümlerini yapmanın daha zor olacağı tahmin edilmektedir.

Kullanılmış yakıt, yararlı bileşenlerini geri dönüştürmek için yeniden işlenmediğinde, uzun süreli depolamadan sonra ve bertaraf edilmeden önce kapsüllenmektedir. Yakıtın kendisi, tüplerin içinde sabit seramik yakıt peletleri içermektedir. Ancak atılmadan önce bunlar, ek koruma sağlamak için yaklaşık beş metre uzunluğundaki büyük metal kutulara konmaktadır. İsveç ve Finlandiya, her biri yaklaşık 12 yakıt düzeneği tutan bir dökme demir veya bor çeliği iç yapıya sahip bakır bidonlar kullanmaktadır

Radyoaktif Atıkları Uzaya Gönderme
Uzay imhası ek bir seçenek olarak ortaya çıkmıştır, ancak pek geçerli bir seçenek olarak değildir. Özellikle, uzay imhası, nükleer atıkları bir uzay mekiğine koymak ve mekiği uzaya fırlatmakla ilgilidir. Tek bir mekikte taşınabilecek nükleer atık miktarı, ele alınması gereken toplam atık miktarına kıyasla son derece küçük olacağı için, bu hem pratiklik hem de ekonomik açıdan bir sorun haline gelmektedir. Dahası, mekiğin uzaya giderken patlaması olasılığı, konuyu yalnızca daha da kötüleştirebilir, çünkü böyle bir patlama yalnızca nükleer atığın makul kontrol önlemlerinin çok ötesine yayılmasına neden olabilme potansiyeline sahiptir.

Buzullarda Depolama
1980'den beri bu seçenek dikkate alınmamıştır. Isı üreten atık konteynerleri, Grönland ve Antarktika'da bulunanlar gibi sabit buz tabakalarına yerleştirilmesi düşünülmüştür. Kaplar çevredeki buzu eritecek ve buz tabakasının derinliklerine çekilecek ve burada buz, atıkların üzerinde yeniden donarak kalın bir bariyer oluşturacaktır. Buz tabakalarında bertaraf teknik olarak tüm radyoaktif atık türleri için düşünülebilirse de, yalnızca atıkların ürettiği ısının eriyerek buzun içinde kendi kendine gömülmesini sağlamak amacıyla kullanılabileceği YSA için ciddi bir şekilde araştırılmıştır. Buz tabakalarında bertaraf seçeneği hiçbir yerde uygulanmamıştır. 1959 Antarktika Antlaşması'nı imzalayan veya kendi ulusal sınırları içinde radyoaktif atık yönetimine bir çözüm sağlamayı taahhüt eden ülkeler tarafından reddedilmiştir.

Kaya Eritme
Derin kaya eritme seçeneği, bitişik kayadaki atıkların eritilmesini içerir. Buradaki fikir, atığı içeren veya atığı seyreltilmiş bir formda kaplayan (yani büyük hacimli kaya boyunca dağılmış) ve kolayca süzülüp yüzeye geri taşınamayan kararlı, katı bir kütle üretmektir . Bu teknik esas olarak vitrifiye YSA gibi ısı üreten atıklar  ve ısı kaybını azaltmak için uygun özelliklere sahip ana kayalar için önerilmiştir .

 Sıvı veya katı formdaki YSA, kazılmış bir boşluğa veya derin bir sondaj deliğine yerleştirilebilir olarak düşünülmüştür. Atıkların ürettiği ısı daha sonra birikerek çevredeki kayayı eritecek ve radyonüklitleri büyüyen bir erimiş malzeme küresinde çözecek kadar büyük sıcaklıklara neden olacaktır. Kaya soğudukça kristalleşir ve radyonüklitleri kaya matrisine dahil eder, böylece atığı daha büyük bir kaya hacmine dağıtır. Bu seçeneğin, ısı üreten atığın kaplara yerleştirileceği ve kabın etrafındaki kayanın eritildiği bazı varyasyonları bulunmaktadır. Alternatif olarak, yetersiz ısı üretilirse atık, geleneksel veya nükleer patlama ile kaya matrisinde hareketsizleştirilecektir. Radyoaktif atıklar için kaya eritme hiçbir yerde uygulanmamıştır. Kaya eritme ile ilgili laboratuvar çalışmaları dışında, bu seçeneğin fizibilitesine ilişkin pratik kanıtlar yoktur.

Batma Bölgelerinde Bertaraf
Yitim bölgeleri, Dünya'nın kabuğunun daha yoğun bir bölümünün daha hafif, daha yüzer bir bölümün altına indiği alanlardır. Yerkabuğunun bir bölümünün diğerinin altındaki hareketi, açık denizde bir hendekle işaretlenir ve depremler genellikle iki levha arasındaki eğimli temasın bitişiğinde meydana gelir. Üstteki levhanın kenarı, hendeğe paralel bir dağ zinciri oluşturmak için buruşur ve yukarı kaldırılır. Derin deniz çökeltileri alçalan levhadan kazınabilir ve bitişik dağlara dahil edilebilir. Okyanus levhası sıcak mantoya doğru alçalırken, bazı kısımları erimeye başlayabilir. Bu şekilde oluşan magma yukarı doğru hareket eder, bir kısmı volkanik deliklerden çıkan lav olarak yüzeye ulaşır. Bu seçenek için fikir, hendek bölgesindeki atıkların Dünya'nın derinliklerine çekilecek şekilde bertaraf edilmesi olacaktır.

Yitim bölgeleri, Dünya yüzeyinde bir dizi konumda bulunsa da, coğrafi olarak çok sınırlıdırlar. Uluslararası çözümler aranmadıkça, atık üreten her ülke derin deniz çukurlarına bertaraf etmeyi düşünemezdi. Bununla birlikte, bu seçenek hiçbir yerde uygulanmamıştır ve bir tür deniz bertarafı olduğu için uluslararası anlaşmalar tarafından buna izin verilmemektedir.

Dış bağlantılar
 Radyoaktif atıklar
 Çevre koruma vakfı
 Grist.org - Gelecek nesillere nükleer atıkları anlatmak
 Çevre Bilgi Portalı

Kaynakça

Nükleer tıp
Nükleer enerji
Atık
Nükleer teknoloji ile ilgili çevre sorunları
Atık yönetimi
Nükleer teknoloji

Radyoaktif atık


ආචාර්ය නලින් ද සිල්වා ශ්‍රී ලාංකික සෛද්ධාන්තික භෞතික විද්‍යාඥයෙක්, දාර්ශනිකයෙක් සහ දේශපාලන විශ්ලේෂකයෙක් වන්නේය. ඔහු කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ ගණිත අධ්‍යයන අංශයේ මහාචාර්යවරයකු වු අතර විද්‍යා පීඨයේ පීඨාධිපති ධූරය ද ඉසුලුවේය. ඔහු දැන් මියන්මාරයේ ශ්‍රී ලංකා තානාපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරයි.

1944 ඔක්තෝම්බර් 20 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ පානදුර, කෝවිල ගොඩැල්ලහිදී උපත ලැබූ ආචාර්ය නලින් ද සිල්වා සිය ප්‍රාථමික අධාපනය වෑකඩ(පානදුර) බෞද්ධාලෝක මහා විද්‍යාලය හා කොළඹ තර්ස්ටන් විද්‍යාලය යන විද්‍යාලවලින් ලබා ගත් අතර ද්විතියික අධාපනය සඳහා කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයට ඇතුළත් විය.

ඔහු 1962 දී ලංකා විශ්ව විද්‍යාලයට ඇතුළත් වූ අතර 1967 දී ගණිතය පළමු පන්තියේ ගෞරව උපාධියක් සමග සමත් විය. ඔහු 1970 දී සසෙක්ස් විශ්ව විද්‍යාලයෙන් සෛද්ධාන්තික විශ්ව න්‍යාය  විද්‍යාව පිළිබඳ සිය ආචාර්ය උපාධිය ලබා ගත්තේය. ඔහු විසින් සාපේක්ෂතාවාදයෙහි සාමාන්‍ය සිද්ධාන්ත ඇසුරින්, භ්‍රමණය වන අංශුවකට ප්‍රතිවිරුද්ධව ප්‍රක්ෂේපණය කරන ලද අංශුවක්, අවසානයේදී භ්‍රමණය වන අංශුවට සමානව භ්‍රමණය වන බවට ගණිතමය වශයෙන් අනාවැකි පල කළේය. මෙය පසු කාලීනව බ්‍රිතාන්‍ය-ඇමරිකානු ගවේෂණ කණ්ඩායමක් විසින් 1980 දී සොයාගනු ලැබීය.

නලින් ද සිල්වා මාක්ස්වාදී ට්‍රොට්ස්කිවාදී ලංකා සම සමාජ පක්ෂයේ සහ නව සම සමාජ පක්ෂයෙහි හිටපු සාමාජිකයෙක් වූ අතර මාක්ස්වාදියෙක් සහ සෛද්ධාන්තික භෞතික විද්‍යාඥයෙකු වශයෙන් එම දෙකෙහිම නීති හදාරමින් ඔහු මාක්ස්වාදයේ සහ බටහිර විද්‍යාවෙහි පදනම පිළිබඳ දැඩිලෙස ප්‍රශ්න කිරීමට පෙළඹිණි. එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, සංස්ථාපිත බටහිර දැනුමෙහි පදනම සහ ලොවපුරා එහි ආධිපත්‍යය විවේචනය කරමින් 1986 දී ඔහු විසින් මගේ ලෝකය රචනා කළේය. මෙය තුළින්  තව දුරටත් ඥාන විභාගය සහ සත්භාව විචාරය පිළිබඳ හැදෑරීමකට යොමු වූ අතර එහිදී ඔහු විසින්, සංවේදන ඉන්ද්‍රියයන්ට, සංස්කෘතියට සහ මනසට සාපේක්ෂව මිනිසා විසින් දැනුම ගොඩනැගීමේ පදනම ලෙස චින්තනය නමැති සංකල්පය හඳුන්වා දී එය වැඩි දියුණූ කළේය. ඔහුගේ ලේඛනය, ගුණදාස අමරසේකර විසින් යෝජනා කළ ජාතික චින්තනයෙහි න්‍යායාත්මක සහ දාර්ශනික පදනම මත සකස් වී ඇත.

නලින් ද සිල්වාගේ කෘති සහ දේශන, එමෙන්ම ඔහු විසින් කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ ගණිතය ඉගැන්වීමේ යෙදෙන අතරතුර සිය මග පෙන්වීම ලබා දුන් ගවේෂකයෝ සංවිධානය, සහ ඔහු විසින් ලේකම් ධූරය දරන චින්තන පර්ෂදය සංවිධානය, ශ්‍රී ලාංකීය සමාජය වෙත නිසැක බලපෑමක් එල්ලකර ඇත.

නලින් ද සිල්වා ශ්‍රී ලංකාවේ විශ්ව විද්‍යාල ගුරු සංගම් සභාවේ (FUTA) මෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ කැළණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ විශ්ව විද්‍යාල  ගුරු සංගමයේ සභාපති වන්නේය. ඔහු විසින් පුවත්පත් ලිපි එක් දහස් පන්සියයකට වඩා පළ කොට ඇති අතර එහි වූ සමහර ලිපි කාලය වෙබ් අඩවියේ ඇතුළත් කර ඇත.

විද්‍යාලංකාර විවරණය

ආචාර්ය නලින් ද සිල්වා හා ඔහුගේ ශිෂ්‍ය සුරාජ් චන්දන හා විසින් කැළැණි (විද්‍යාලංකාර) සරසවියේ සිදු කළ න්‍යායික හා පරියේෂණ කටයුතු වල ප්‍රතිඵල වශයෙන් විද්‍යාලංකාර විවරණය ඉදිරිපත් කැරුණි. ඔහු මෙ මඟින් අංශුවල තරංග ස්වභාවය ප්‍රතික්ෂේප කරමින් ද්විත්ව සිදුරු පර්යේෂණයේ දී තිරයට ළඟාවීමට පෙර අංශුව එක විට දී මැ සිදුරු දෙකෙහි මැ පෙනී සිටින බව පවසයි.

ත්වරණය වන හා මන්දනය වන විශ්වය

ආචාර්ය නලින් ද සිල්වා ත්වරණය වන හා මන්දනය වන විශ්වයක් සඳහා ආකෘතියක් ඉදිරිපත් කර ඇත.

මතභේදාත්මක පර්යේෂණ

2010 දී ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරුමැද පළාතේ දීර්ඝ කාලයක සිට පවතින වකුගඩු රෝග සම්බන්ධව එවකට කැළණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ රසායන විද්‍යා අංශ ප්‍රධාන මහාචාර්ය ප්‍රියානි පරණගම ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් යුත් කණ්ඩායමක් විසින් පර්යේෂණයක් පවත්වන ලදි. එවකට එම සරසවියේ විද්‍යා පීඨාධිපතිව සිටි නලින් ද සිල්වා මහතා මෙම කණ්ඩායමේ උපදේශකයකු වශයෙන් කටයුතු කලේය[1]. මෙම පර්යේෂණයේ ප්‍රතිඵල 2011 වර්ෂයේ ප්‍රකාශයට පත්කරන ලදි. පර්යේෂක කණ්ඩායම උතුරුමැද පලාතේ පානීය ජලයේ, ශාක වල, සහල් වල සහ අනිකුත් නියැදියන්හි ආසනික් අධික ප්‍රමාණ වලින් අඩංගු වන බව ප්‍රකාශ කලේය. මෙම ආසනික් ආනයනික කෘමිනාශක වලින් පරිසර පද්ධතියට එකතු වූ බව ඔවුන්ගේ චෝදනාව විය[2]. නමුත් පර්යේෂණයට අදාල දත්ත ප්‍රසිද්ධ කිරීම ඔවුන් විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබීම නිසා මෙම නිගමනයේ නිරවද්‍යතාවය පිලිබදව සැක මතු විය.

මෙම පර්යේෂණයේ ප්‍රතිඵල ප්‍රකාශ කිරීම නිසා ශ්‍රී ලංකාවේ කෘෂිකර්ම ක්ෂේත්‍රයේ ඇති වූ කැලඹීම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකා කාර්මික තාක්ෂණික ආයතනය (Institute of Industrial Technology) විසින් මෙම ක්ෂේත්‍රයට අදාල එම ආයතනයේ පර්යේෂණ වල ප්‍රතිඵල ප්‍රසිද්ධ කරන ලදි. එම ආයතනය Hydride Generation Atomic Absorption Spectrometry නම් ක්‍රමවේදය යොදාගෙන කල පරීක්ෂා වලදී ලංකාවේ සහල් නියැදි වල ආසනික් ඉහල ප්‍රමාණ වලින් අඩංගු බව තහපුරු වී නැත. ලංකාවේ භාවිතා වන කෘෂි රසායන වර්ග 28ක් අතරින් 3ක පමණක් ආසනික් අඩංගු වන අතර, ඒවායේද නලින් ද සිල්වාගේ කණ්ඩායම චෝදනා කරන ආකාරයේ විශාල ප්‍රමාණ වලින් ආසනික් අඩංගු නොවන බවද එම ආයතනය තහවුරු කලේය.
මීට නලින් ද සිල්වාගේ කණ්ඩායමේ පිලිතුර වූයේ ආසනික් ප්‍රමාණ සම්බන්ධ තොරතුරු තමන්ට ලබා දුන්නේ සම්‍යක් ද්රුෂ්ටික දෙවිවරු[3]  බවත්, එම තොරතුරු පර්යේෂණ පත්‍රිකාවක ඇතුලත් කළහොත් කර්තෘත්වය ගැන ගැටළු මතුවන බැවින් ඒවා ප්‍රකාශ කල නොහකි බවත්ය. වැඩිදුරටත් ප්‍රශ්න කිරීමේදී එම තොරතුරු නාත දෙවියන් විසින් දුන් බව නලින් ද සිල්වා ප්‍රකාශ කළේය[4]. මෙම පිලිතුර විද්‍යාත්මක නොවන බවට එල්ල වූ චෝදනාවට නලින් ද සිල්වාගේ පිළිතුර පහත දැක්වේ.
"මෙය ඉතා සරලයි. අපට මහාචාර්ය වරුන් පෙනේ. මහාචාර්යවරුන්ට ආසනික් නොපෙනේ. අපට දෙවිවරුන් නොපෙනේ. දෙවිවරුන්ට ආසනික් පෙනේ. මා මෙහි ඇති සමමිතියට කැමතියි. ඊනියා විද්‍යාත්මක ක්‍රමය බොරුවක් බව මම දනිමි[5]".
මහාචාර්ය පරණගම මේ ප්‍රකාශය ප්‍රතික්ෂේප නොකල අතර තමන්ට ආසනික් ගැන හෙලි කලේ කතිකාචාර්ය වරයකුගේ භාර්යාව බවත්, ඇයට දෙවියන් සමග කතාබහ කල හැකි බවත්, ඒ තොරතුරු තම පර්යේෂණයට විද්‍යාත්මකව යොදාගත් බවත් පැවසීය[6] .
ශ්‍රි  ලංකා විද්‍යාභිවර්ධන සංගමය මෙම පර්යේෂණය, එහි ක්‍රමවේදය හා ප්‍රතිඵල ප්‍රතික්ෂේප කරමින් 2011 ජූලි මාසයේ ප්‍රකාශයක් නිකුත් කලේය [7]. එහෙත් නලින් ද සිල්වා ආසනික් සම්බන්ධ තම ප්‍රකාශ කිසිවක් මේ දක්වා ඉල්ලා අස්කරගෙන නැත.

පරිශීලිත මූලාශ්‍ර
 "Arsenic is attributed to kidney ailment in North Central Province". ITN News. Archived from the original on 25 June 2011. Retrieved 20 July 2011.
 Fernando, Manjula. "Key to mystery killer disease found". The Sunday Observer. Archived from the original on 22 August 2011. Retrieved 7 August 2011.
  De Silva, Nalin. "Statement by SLAAS on Arsenic studies". The Island. Archived from the original on 22 October 2012. Retrieved 7 August 2011.
 "Devivaru, Arsenic and Science". Sri Lanka Guardian. Archived from the original on 24 July 2011. Retrieved 5 August 2011.
 De Silva, Nalin (15 May 2011). "Chemical Arsenic and other Arsenics". The Sunday Divaina. Archived from the original on 28 March 2012. Retrieved 5 August 2011.
 Weerasekera, Mangala. "Scientists say Gods and tests helped detect arsenic in agrochemicals". The Sunday Times. Archived from the original on 11 July 2011. Retrieved 7 August 2011.
 SLAAS Statement. "SLAAS refutes Arsenic claims". The Daily News. Archived from the original on 24 August 2011. Retrieved 7 August 2011. : |last= has generic name (help)

බාහිර යොමු
 කාලය.org

අන්තර්ජාල මූලාශ්‍ර

ග්‍රන්ථ නාමාවලිය

මගේ ලෝකය (My World) Book Pre-view
ජාතිය සංස්කෘතිය සහ චින්තනය (Nation, Culture and Chinthanaya), Maharagama, 1991 Book Pre-view
බුදු දහම පාවා දීම (Buddhism Betrayed), Kelaniya, 1993 Book Pre-view
අපෝහකයේ රූපිකය (Formalism of Dialectics)Book Pre-view
මාක්ස්වාදයේ දරිද්‍රතාවය (Poverty of Marxism)Book Pre-view  Book Download
ප්‍රභාකරන් ඔහුගේ සීයලා බාප්පලා සහ මස්සිනාලා (Prabhakaran and his relatives), Maharagama, 1995 Book Pre-view  Book Download
An Introduction to Tamil Racism in Sri Lanka, Maharagama, 1997 Book Pre-view    (English translation of the previous book)
නිදහසේ පහන් ටැඹ (Beacon of Freedom)Book Pre-view
නිදහස දිනාගැනීම (Winning Freedom)Book Pre-view
ජාතියේ ඉරණම (Fate of the Nation)
සිංහල අවුරුද්ද (Sinhala New Year)Book Pre-view
විද්‍යා කතාන්දර (Stories of Science)Book Pre-view
මැතිවරණය හා හාමුදුරුවෝ (Elections and Bhikkus)Book Pre-view
පනස්හයේ දරුවෝ (Children of Fifty Six)Book Pre-view
අපේ ප්‍රවාද (Our Theories)Book Pre-view
පරිසරය හා බටහිර ආකල්ප (Environment and Western Attitudes)Book Pre-view
අපේ ප්‍රවාද 2 (Our Theories - 2)Book Pre-view

චරිත කතා
මහාචාර්යවරු - ශ්‍රී ලංකා
ආදි සිසුන් - රාජකීය විද්‍යාලය
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
සිංහලයෝ
තර්ස්ටන් විද්‍යාලයේ ආදි සිසුවෝ
1944 උපත්

නලින් ද සිල්වා


Makarna (İtalyanca: Pasta), geleneksel İtalyan mutfağının temel besini ve ulusal yemeğidir. İlk defa 1154 yılında Sicilya'da ortaya çıkmıştır. Makarnanın bir çeşidi olan itriya Ağlebîler tarafından Sicilya adasına taşınmıştır. Genellikle irmik veya durum buğdayından elde edilmiş una yumurta karıştırılarak hazırlanmış türlü biçimlerdeki kuru hamur ve bu hamurdan yapılır Türkçeye İtalyanca maccherone sözcüğünden geçmiştir.

Üretimi
Makarna üretimi için buğday irmik hâline getirilir, suyla karıştırılır ve şekil verilir. Makarna üretiminde kullanılan durum buğdayı, ekmeklik buğdaydan çok farklıdır. Protein ve B vitamini oranı daha yüksektir. Makarna kompleks karbonhidrat grubundan olduğu için metabolizmada çabucak parçalanarak hızlı bir şekilde enerjiye dönüşür. Makarnanın kolayca hazmedilen bir besin olmasının da nedeni budur.

Çeşitleri

Galeri

Kaynakça

Ayrıca bakınız
 Makarna yemekleri listesi
 Makarna listesi
 Piyale Makarna Fabrikası
 Makarna yiyen düşünürler sorunu

İtalyan mutfağı
Hamur işleri
Yemek malzemeleri
İtalyancadan Türkçeye geçen sözcükler
Makarnalar
Buğday yemekleri
Ulusal yemekler
İtalyanca deyişler
Temel gıdalar
Akdeniz mutfağı

Makarna


Lake View Township ist der Name folgender Townships in den Vereinigten Staaten:

 Lake View Township (Illinois), nicht mehr existent
 Lake View Township (Minnesota)
 Lake View Township (South Dakota)

Siehe auch:
 Lakeview Township

Lake View Township


Civil Twilight južnoafrički je sastav alternativnog rocka. Osnovan je 2005. u Cape Townu. Čine ga braća Andrew i Steven McKellar, Richard Wouters i Kevin Dailey. Objavio je tri studijska albuma: Civil Twilight (2009.), Holy Weather (2012.) i Story of an Immigrant (2015.).

Karijera

Početci (1996. – 2005.)
Civil Twilight osnovan je 1996. kao tročlana skupina nadahnuta glazbom izvođača kao što su The Police, U2, Muse, Jeff Buckley i Radiohead. Braća Andrew i Steven McKellar odrasla su okružena glazbom; obojica su slušala džez-albume svojega oca i svoju majku kako svira klasičnu glazbu na klaviru. U studenome 1996. Andrew je osnovao sastav s bubnjarem Richardom Woutersom, svojim prijateljem iz srednje škole koji se tek počeo baviti glazbom, a u međuvremenu je otkrio da njegov mlađi brat Steven može pjevati i pisati pjesme. Sva trojica naposljetku su ušla u skupinu i Steven je odlučio naučiti svirati bas-gitaru.

Human i Civil Twilight (2005. – 2010.)
Grupa je provela nekoliko godina svirajući u mjesnim crkvama i garažama prije nego što je počela nastupati na lokalnoj sceni. Kad su članovi sastava završili studij, preselili su se u Los Angeles u kolovozu 2005. Ubrzo nakon toga potpisali su ugovor s nezavisnom diskografskom kućom One October, čiji su im članovi pomagali u izradi debitantskog izdanja Human. Taj je uradak objavljen 2007., a neke od pjesama s njega pojavile su se u televizijskim serijama kao što su Tree Hill, Dr. House i Sarah Connor: Kronike. Budući da je to grupu učinilo poznatijom, njezini su se članovi preselili u Nashville i ondje potpisali ugovor s Wind-up Recordsom. Debitantski studijski album Civil Twilight prvotno je trebao biti objavljen 31. ožujka 2009., no zbog problema s rasporedom objava je na neko vrijeme odgođena, pa je naposljetku u Južnoj Africi objavljen 21. srpnja te godine, a u Sjedinjenim Državama objavljen je 6. travnja 2010. "Letters from the Sky", glavni singl s tog albuma, popeo se do 7. mjesta američke ljestvice Alternative Airplay i u prvih je deset mjesta te ljestvice ostao šest mjeseci.

Holy Weather (2010. – 2014.)
Holy Weather, drugi studijski album grupe, objavljen je 26. ožujka 2012. Neko vrijeme nakon objave tog uratka sastavu se priključio gitarist Kevin Dailey.

Story of an Immigrant (2015. – danas)
Dana 2. ožujka 2015. Civil Twilight objavio je pjesmu "Story of an Immigrant" i najavio skorašnju objavu istoimena albuma, koji je objavljen tri mjeseca poslije.

Članovi sastava
 Steven McKellar – vokali, bas-gitara, klavijatura, glasovir
 Andrew McKellar – prateći vokali, gitara
 Richard Wouters – bubnjevi, udaraljke
 Kevin Dailey – prateći vokali, gitara, klavijatura

Diskografija
Studijski albumi
Civil Twilight (2009.)
Holy Weather (2012.)
Story of an Immigrant (2015.)

Izvori

Rock-sastavi

Civil Twilight


Türk müziği, Türklerin Orta Asya'dan beri geliştirdikleri, bugünkü özellikleri Anadolu Selçukluları ve Osmanlılar döneminde belirginleşen müzik tarzı. Musiki, Osmanlı döneminde halk ve üst kültür çevrelerinde birbiriyle ilişkili, fakat karakterleri farklı iki ana dal olarak gelişmiştir. Osmanlı'nın son dönemindeki modernleşme hareketleriyle Batı etkisi görülmeye başlanmış, bu etki Cumhuriyet döneminde daha da artmıştır.

Orta Asya Türk müziği
Türklerin İslamiyet'i kabullerinden çok önce dinî törenleri yöneten şaman, kam ya da baksı, elinde belirli sesler çıkaran demir parçalarının bağlı bulunduğu bir değnekle topluluğu etkiliyordu. Bu törenlerde davulun da önemli bir yeri vardır.

Çin'in kütüphane, Hun Türkleri'nde, Uygur Türkleri'nde, Selçuklu Hanedanı'nda ve Osmanlılar'da müziğe büyük yer ve önem veriliyordu. Ozanları ve kopuzcuları olmayan hiçbir Selçuklu ordusu yoktur. Yine Eski Türk Hakanlarının saraylarında ve ordugahlarında musiki takımları 9 kök denilen eserleri her gün çalardı.

Geleneksel Türk müziği
Geleneksel Türk müziği, Osmanlı döneminde halk ve üst kültür çevresinde gelişen olmak üzere ikiye ayrılır. Geleneksel olarak Türk müziği çeşitli ortamlarda şöyle belirir:

 Şehirlerde, saray çevresinde ve konaklarda
 Kâr, beste, semai, şarkı
 Tekkelerde
 Naat, ayin, durak, ilahi, nefes, niyaz
 Köylerde
 Türkü, bozlak, uzun hava, zeybek, oyun havası
 Sınır boylarında
 Serhat türküsü
 Kışlalarda
 Mehter müziği

Halk müziği ve "klasik" Türk müziği arasında çok önemli bir bağ vardır. Nitekim türkülerin pek çoğunda klasik musiki makamları kullanılmıştır. Aynı şekilde, türkü, köçekçe, oyun havası, sirto, vb. halk musikisi formları klasik Türk musikisinde kullanılmıştır. İsmail Dede Efendi, Şakir Ağa, Şevki Bey gibi büyük klasik musiki bestekârlarının hemen hepsinin halk musikisi formlarını kullandıkları gözlemlenir.

Türk halk müziği

Türk halk müziği örnekleri genelde sözlü olmakla beraber, sözsüz dans müziklerini de içerir.

Halk türkülerinin ölçülü olanına kırık hava, ölçüsüz olanına uzun hava denir. Uzun havalar Anadolu'nun değişik bölgelerinde bozlak, türkmani, maya, hoyrat, divan, ağıt gibi adlarla anılır. Bunlar genellikle Karacaoğlan, Ruhsati, Sümmani ve daha birçok tanınmış halk ozanının deyişleri üzerine yakılmıştır.

Kırık havalar ise koşma, yiğitleme, güzelleme, taşlama, ninni ve daha başka adlar altında kümelenir. Bunlar da genellikle gurbet, ayrılık, sıla hasreti, ölüm, askere gidiş, yiğitlik, düğün, çocuk sevgisi, kız kaçırma gibi köye has toplumsal bir olayı konu alır, sadelik, içtenlik, duygululuk gibi özellikler gösterir,yerel renkler taşır. Türk halk müziği'nin melodi yapısı incelendiğinde bu melodilerin ses genişlikleri bakımından bir oktav (sekiz ses sınırı) tamamlayan dizi ve tonaliteyi kesin şekilde belirtmeyen ikili ile beşli aralıkları içinde yapılandırılmış olduğu görülür. Bununla birlikte dizi ve tonaliteyi belli eden sekizli ve daha geniş sınırlı melodiler de çoktur. Basit ve birleşik ölçülerden başka aksak ölçüleri içeren Türk halk müziği, ezgiler ve formlardan oluşur.

Klasik Türk müziği

Osmanlılar yalnız musiki sanatına değil musiki ilmine de büyük önem verdiler. Türk müziğinin Arap, Acem, eski Yunan ve Bizans asıllı olduğunu ileri sürenler vardır. Ancak Klasik Türk müziği genel nitelikleri bakımından Türk asıllıdır. Osmanlı uygarlığı her alanda büyük bir sentez geliştirdiği gibi, Türk müziği potasında yerel pek çok renk bu müziğin parçası haline gelmiş ve bunun karşılığında da Osmanlı musikisi devletin kapsadığı topraklar ve ötesine büyük etkilerde bulunmuştur.

İstanbul'un alınmasından sonra Topkapı Sarayında kurulan Enderun Musiki Mektebi ve özel meşkhanelerde eğitime geçilmesiyle daha belirli olarak kurallaşan ve klasik bir müzik niteliği kazanan Klasik Türk müziği altı dönemde incelenir. Birinci dönem; hazırlayıcı dönemdir ve başlangıcından Meragalı Abdülkadir'e (1360-1435) kadar uzanan dönemdir. İlk klasik dönem, ikinci klasik dönem, yeni klasik dönem gibi dönemlerden günümüze gelir. Yeni klasik dönem oldukça önemlidir ve Dede Efendi'den Zekai Dede'ye (1825-1897) kadar uzanan kapsayan dizi, makamlar, usuller ve şekiller'den oluşur.

Klasik Batı müziği
Türkiye'de Cumhuriyet Döneminde girişilen devrim hareketleri sanat konularına da yöneldi. Daha çok Klasik Batı müziğine önem verilirken, 1924'te Ankara'da Musiki Muallim Mektebi kuruldu. Osmanlı sarayındaki müzik topluluğu başkente getirilerek Riyaseti Cumhur Filarmoni Orkestrası adıyla konserler vermesi sağlandı ve yetenekli gençlerin gelişmiş Avrupa ülkelerine gönderilip yetiştirilmesi hareketi başladı. İstanbul'da çalışmalarını sürdüren Darrültalimi Musiki adlı okul yeni bir yönetmelikle konservatuvar haline getirildi.

Çok sesli sanat müziğinde sesini Batı'da ilk duyuran Türk sanatçı Cemal Reşit Rey oldu. Öğrenimlerini devlet adına yurt dışında yapan Ulvi Cemal Erkin, Hasan Ferit Alnar, Ahmet Adnan Saygun, Necil Kazım Akses dönüşlerinde Ankara Musiki Muallim Mektebi'nin öğretmen kadrosuna katıldılar. Bu sanatçılar Türk Sanat Tarihinde Türk Beşleri olarak anıldılar. Eserlerinde genellikle batı müziği ilkeleri halk müziğinden gelen ögelerle birleştirilmiştir. Ahmet Adnan Saygun'un Özsoy adlı bir perdelik operası 1924'te Ankara Halkevi'nde sahnelendi. Aynı bestecinin ikinci eseri Taşbebek de 1934'te başarı ile oynandı. Opera ve bale temsillerini gerçekleştirmek amacı ile Ankara Devlet Konservatuvarı'na bağlı bir Tatbikat Sahnesi 1940 yılında çalışmalarına başladı. Yetenekli gençlerin seçimi ile eğitime geçildi. İzleyen yıllarda Ahmet Adnan Saygun' un Kerem, Nevit Kodallının Van Gogh ve Gılgamış, Sabahattin Kalender'in Nasrettin Hoca, Ferit Tüzün'ün Çeşmebaşı eserleri sergilendi. Ankara'dan sonra İstanbul ve İzmir'de kurulan devlet konservatuvarları eğitime başladı.

1940 yılından bu yana genç yetenekler için uygun bir ortamın doğuşu yurt dışında da ün ve ilgi derleyen yorumcuların yetişip gelişmesini sağladı. Soprano Leyla Gencer, bariton Orhan Günek bu hareketin öncüleri oldular. Onları bas yorumcusu olarak Ayhan Baran, soprano Ferhan Onat ve soprano Suna Korat izlediler. Enstrüman yorumcusu olarak piyanist Ergican Saydam, kemancı Ayla Erduran, Suna Kan, piyanist Ayşegül Sarıca, İdil Biret, Hülya Saydam ve Verda Erman yurt içinde olduğu kadar yurt dışında da büyük ilgi gördüler.

Diğer türler

Türk pop müziği

Türk pop folk müziği iki kısımda incelenir: Anadolu Rock ve Anadolu pop. Türkülerin batı enstrümanları ile söylenmesi sonucu oluşmuş müzik türüdür. En önemli temsilcisi Modern Folk Üçlüsüdür. Selda Bağcan bu akımda önemli bir yer tutar. Kubat, Ayşegül, Orhan Hakalmaz ve Yavuz Bingöl bu akımda yer alan diğer günümüz sanatçılarıdır. Pop folk olarak adlandırılan Balkan ve Orta Doğu müziği etkili Arabesk müzikten tamamen ayrışmıştır.

Arabesk müzik

Fransızcadan Türkçeye geçen arabesk sözcüğü "Arap tarzı" anlamına gelir. Arabesk, Arap müziği değil; Arap ezgilerinden ve usûllerinden esinlenen bir Türk müziği türüdür. Klasik Arap müziğinin Klasik Türk müziğinden geniş ölçüde ayrılması sebebiyle Arap müziği Türkiye'de benimsenmemiş, fakat sonra Türk sanat müziği ve Türk halk müziğine Arap ezgileri ve usûlleri eklenerek arabesk müzik doğmuştur. Ayrıca bu müzik tarzı, toplumun kırsal kesiminin konuştuğu dili iyi kullanmış, tasavvufa dayalı bir literatür de oluşturmuştur.

Fantezi müzik
Türk sanat müziği kalıplarının dışına çıkılarak oluşturulan, Türkiye'ye özgü bir müzik türü. Özellikle seksenlerde parlayan bu tarzdaki eserler; serbest yapıda, çoğunlukla birkaç bölümlü, her bölümü başka bir tempo ya da ayrı bir usulle bestelenmiş şekildedir.

Türkçe rap

Türkçe sözlü rap müzik 1980'li yılların sonunda, 1990'lı yıllarda patlama yaşamış bir müzik türüdür.

Türk müziğinde yöresel tarzlar
Türkiye'de her tür hemen hemen her bölgede görülmekte olup bölgeler arasında bazı farklar da görülmektedir. Türkiye'deki yörelere göre müzik tarzları şu şekildedir;
 Trakya müziği
 Karadeniz müziği
 Akdeniz müziği
 Ege müziği
 Marmara müziği
 Doğu Anadolu müziği
 Güneydoğu Anadolu müziği
 İç Anadolu müziği

Kaynakça

Türk müziği


Sitovke (lat. Juncaceae), biljna porodica od oko četiristotinjak vrsta u osam priznatih rodova iz reda travolike, koja je raširena po svim kontinentima. Svoje ime dobila je po rodu sita (Juncus), od kojih su kod nas poznate zebrasti i goli sit.

Rod sit s 384 vrste voli blizinu vode, kao što su močvare, potoci i bare, ali i da su sunčana. Većina predstavnika su višegodišnje biljke, a tek nekoliko je godišnjih. Od ostalih rodova to su Luzula sa 141 vrstom; Distichia, 4; Juncoides, 2; Marsippospermum 4; Oxychloe 5; Patosia, 1 (Patosia clandestina); i Rostkovia 2.

Biljke ove porodice sadržavaju silicijev dioksid, SiO2, pa nisu dobre za krmivo. Svježa gola sita (Juncus effusus) koja se u Japanu naziva igusa, koristila se za tkanje tatami prostirki, a u srednjovjekovnoj Europi su se s njome prostirali zemljani podovi. Od osušena srčike izrađivale su se siromašne svijeće koje su davale žmirkavu svjetlost.

Rodovi i broj vrsta
 Distichia Nees & Meyen, 3
 Juncus L., 332
 Luzula DC., 123
 Marsippospermum Desv., 4
 Oreojuncus Záv.Drábk. & Kirschner, 2
 Oxychloe Phil., 5
 Patosia Buchenau, 1
 Rostkovia Desv., 2

Galerija

Vanjske poveznice

Izvori

Travolike

Sitovke


Holmhof steht für:
 den deutschen Namen der Ortschaft Neemi in der Landgemeinde Saaremaa in Estland
 den deutschen Namen der Ortschaft Sala in der Landschaft Semgallen in Lettland, siehe Sala (Lettland)
 eine historische Siedlung in der Gemeinde Poppenbüll in Schleswig-Holstein

Holmhof


Khalifa Belqasim Haftar (Arabă: خليفة بلقاسم حفتر; ) este un militar libian, deținând din anul 2016 gradul de mareșal, comandantul principal așa numitei "Armate Naționale Libiene", una dintre părțile implicate în actualul război civil din Libia, mai ales in estul țării. În noiembrie 2021, Khalifa Haftar și-a anunțat candidatura pentru alegerile prezidențiale din decembrie 2021.

Primii ani din viață
Născut în estul Libiei, în orașul Ajadbiya, el aparține tribului al-Ferjani. A studiat la Academia Militară Regală din Benghazi, unde l-a întâlnit pe Muammar al-Gaddafi. Și-a continuat studiile în Egiptul din anii președintelui Gamal Abdel Nasser și în Uniunea Sovietică.

Haftar și guvernul al-Gaddafi
Generalul Khalifa Haftar a fost unul dintre ofițerii conduși de colonelul Muammar al-Gaddafi în organizarea loviturii de stat care a dus la îndepărtarea regelui Idris de la conducerea Libiei în anul 1969. În acești ani, Haftar a rămas un partizan al lui al-Gaddafi care l-a numit comandantul forțelor armate ale regimului său.

Războiul din Ciad și exilul lui Haftar
Al-Gaddafi l-a numit pe generalul Haftar la conducerea trupelor implicate în conflictul din Ciad din anii '80. Libia a fost înfrântă în acest război de către forțele ciadiene sprijinite de francezi, generalul Haftar și cei 300 de oameni aflați sub comanda sa fiind capturați de către ciadieni în 1987. Al-Gaddafi nu a recunoscut faptul că a trimis trupe în Ciad, renegându-l pe Haftar și pe ceilalți luptatori libieni. Acest act al lui al-Gaddafi a constituit premisa pentru revanșa ulterioară a generalului Haftar.

Evenimentele următoare au rămas neclare. Se spune fie că Haftar ar fi rămas încarcerat pentru următorii ani, fie că ar fi spus guvernului din Ciad că dorește să se întoarcă împotriva lui al-Gaddafi, facilitându-i-se, atfel, antrenamente pentru el și oamenii săi. Tot în această perioadă apar presupuse legături între Haftar și CIA. Potrivit unui raport al agenției New York Times din 1991, serviciile de securitate americane au finanțat și asistat antrenamentele lui Haftar și ale contingentului său ca parte a eforturilor de a-l înlătura pe al-Gaddafi de la putere. Conform raportului, când guvernul din Ciad a fost înlăturat, în 1990, Statele Unite au căutat un nou azil pentru Haftar și trupele sale. După încercări eșuate de a-i transfera în Kenya și Zair (în prezent, Republica Democrată Congo), Washingtonul le-a oferit, în cele din urmă, azil în SUA.

Următorul capitol din viața lui Haftar este constituit de cei 20 de ani în care a trăit, aparent, în liniște alături de familia sa în provincie în statul Virginia. Au apărut zvonuri cu privire la colaborarea lui cu CIA-ul. Locuința lui Haftar, din orașul Falls Church, era situată la doar câteva mile de sediul CIA din Langley. Conform agenției New York Times, Haftar însuși a afirmat că a purtat des discuții cu CIA-ul în perioada în care a locuit în Virginia.

Întoarcerea din exil
După începutul revoltei împotriva lui al-Gaddafi în 2011, generalul Haftar s-a întors în Libia unde a devenit comandantul forțelor rebele din est. După căderea guvernului lui al-Gaddafi, Haftar a dispărut din scena politică până în februarie 2014, când a făcut public planul său de a salva națiunea, îndemnându-i pe libieni să se ridice împotriva Congresului Național General (CNG) care la expirarea mandatului și l-a extins cu încă un an.

Operațiunea Demnitatea
În februarie 2014 a avut loc o așa-zisă lovitură de stat, condusă de generalul Khalifa Haftar care a cerut dizolvarea CNG și crearea unui guvern provizoriu care să organizeze noi alegeri. În mai 2014, forțe loiale generalului Haftar au lansat o operațiune ofensivă terestră și aeriană amplă, "Operațiunea Demnitatea" împotriva grupărilor islamiste din zona Benghazi și a CNG din Tripoli. Aflat la conducerea Armatei Libiene pusă sub egida Parlamentului recunoscut pentru un timp pe plan internațional (Camera Deputaților) din Tobruk, Haftar continuă să lupte împotriva grupărilor islamiste și împotriva Parlamentului din Tripoli, (Congresul General National) si a Guvernului de Salvare Națională din Tripoli,  nerecunoscute internațional. De asemenea, Haftar a adoptat o atitudine sfidătoare în ceea ce privește noul Guvern de Acord Național condus de Fayez al-Sarraj.

Haftar vs. miliții vs. Guvernul de Acord Național
Potrivit site-ului de știri al-Jazeera, Haftar ar fi primit sprijin occidental în lupta sa împotriva unităților Statului Islamic DAESH și a altor miliții din est. El a refuzat să sprijine noul Guvern de Acord Național stabilit în martie-aprilie 2016 în Tripoli, pe motiv că forțele sale armate ar aparține încă fostului parlament pro-islamist (Congresul Național General) împotriva căruia acesta luptase anterior.
Haftar  a continuat să lupte în fruntea Armatei Libiene din est împotriva milițiilor rebele și a reușit să instituie controlul asupra unor teritorii cheie cu importante resurse de petrol (ex. porturile al-Sidra și Ras  Lanuf).   În lupta sa împotriva milițiilor s-a bucurat de sprijin semnificativ din partea Ciadului și Egiptului , iar mai apoi și din partea Rusiei, care nu s-a simțit obligată de embargoul occidental de arme impus armatei libiene din est.

Referințe

Generali arabi

Khalifa Haftar