Mahpeyker Kösem Sultan (Osmanlıca: كوسم سلطان; ö. 2 Eylül 1651), Osmanlı İmparatorluğu tarihinin en güçlü kadın figürlerinden biri, Padişah I. Ahmed'in nikâhlı eşi, IV. Murad ve İbrahim'in annesidir. Osmanlı tarihinin en güçlü ve etkili kadınlarından biri ve aynı zamanda sonradan "Kadınlar Saltanatı" olarak adlandırılan dönemin merkezi bir figürü oldu. Naip olarak, Osmanlı İmparatorluğu'nu yaklaşık 20 yıl boyunca etkin bir şekilde yönetti.

Osmanlı tarihinde iki oğlunu tahta çıkarıp akabinde de torununun saltanatını gören tek Osmanlı sultanıdır. Ayrıca Osmanlı tarihinde katledilen tek valide sultan olma niteliğini taşımaktadır. (Vālide-i Maḳtūle). Osmanlı hareminde kadın hakimiyetinin sembolü haline geldiği ve Haseki Hürrem Sultan'la başlayan, popüler kültürde ve tarihi edebiyatta Kadınlar Saltanatı olarak adlandırılan dönemi zirveye ulaştırdığı kabul edilmektedir. Kösem Sultan 1623 yılında Osmanlı devlet geleneğinde daha evvel hiç yaşanmamış bir şekilde  saltanat naibi olarak devleti yönetmeye çalışmış, büyük ölçüde de başarılı olmuştur. Siyaset ve yönetim tarihleri içerisinde kadından söz edilirken akla gelen en büyük isimlerden biri olmayı başarmıştır.

Kökeni
Hayatının ilk yıllarına, kökenine, nerede doğduğuna dair kaynaklarda bilgi yoktur, ancak buna rağmen hakkında çeşitli rivayetler, söylentiler, iddialar vardır. Çeşitli kaynaklarda Rum, Bosnalı veya Çerkes asıllı olduğuna dair bilgiler vardır. Babasının Ortodoks bir papaz olduğu rivayet edilir. Genellikle Rum olduğu söylenir. Tarihçi Halil İnalcık da Rum asıllı olduğunu belirtir.

İlk yılları

Çocukluğundan sonra Bosna Beylerbeyi'nin sarayına girdi. Zamanla güzelliği ve zekası nedeniyle Bosna Beylerbeyi tarafından İstanbul'daki Osmanlı Sarayı'ndaki Darüssaade Ağası'na gönderilmiştir.

Saraya geldiği 1604 yılında Safiye Sultan Eski Saray'a gönderilmiş (9 Ocak 1604) ve Handan Sultan'ın haremdeki iktidarı başlamıştı. Çünkü kaidelere göre yeni Valide Sultan gelince eski Valide Sultan saraydan yollanırdı. Bu olay Kösem Sultan'ın üzerinde etki bırakmış ve yıllar sonra torunu tahta geçtiğinde Eski Saray'a gitmemiş ve haremde çıkan iki başlılık sonucu öldürülerek hayata veda etmiştir.

Saraya gelen Anastasya'nın Kösem ismini almasıyla ilgili iki rivayet vardır. Bunlardan ilki tüysüz bir yapıya sahip olmasıdır. Bu zayıf bir rivayettir. Diğer kuvvetli olan rivayet ise kendisinin sarayda diğer cariyelere kösemenlik ettiği, yani "Emin, ne zaman ne yapacağını bilen, bir sürüye yol gösteren ve yönlendiren kişi veya kimse" olduğu için Kösem ismi verilmiştir.

Haseki Sultanlık Dönemi
Anastasya saraya girdiğinde Mahpeyker adını almıştır. Ancak zamanla diğer cariyelere de yol yordam gösterdiğinden kendisine Kösem ismi verilmiştir. I. Ahmed'in annesi Handan Valide Sultan tarafından seçilen Kösem padişaha sunulmuştur. Sultan Ahmed çocuk yaşta olduğundan yarı naip olarak Handan Sultan oğlu adına bizzat devleti yönetiyordu. Bu konuda Leslie Peirce, Handan Sultan'ın oğlu döneminde çok güçlü biri olduğunu ve tecrübesiz oğlu için zihinsel anlamda pek çok şeyi aşıladığını ve geri planda devleti yönettiğini varsaymaktadır.

Handan Valide Sultan oğluna çocuğu olması için birçok cariye gönderiyordu, fakat oğlu cariyelere karşı ilgisizdi. İyi yürekli bir kadın olan Handan Sultan, Şehzade Mustafa'nın da öldürülmesine engel olmuştur. Kendisinin ölümünden sonra da 1612 yılına kadar bu konu kapalı kalmıştır. 1604 yılının Mart aylarında I. Ahmed ve kardeşi Şehzade Mustafa ölümcül bir rahatsızlık yaşamışlardır. Hanedanın yok olma tehlikesi ile karşı karşıya olduğu bu hastalıktan padişah ve şehzade ancak Nisan aylarında kurtulabildiler. Bu nedenle Sultan Ahmed'in bir an evvel çocuk yapması gerektiği daha iyi anlaşıldı.

Sultan Ahmed dindar bir padişah olarak bilinir ve genel olarak bu dindarlığı kendisine annesi aşılamıştır. Bu dönemde Aziz Mahmud Hüdayi ile de tanışmış ve annesi ile ziyaretlerine gitmişlerdir. Validesinin vefatından sonra I. Ahmed ile ziyaretlere genellikle Kösem Sultan gitmiştir.

1605 yılına kadar haremi yöneten Valide Sultan'ın vefatı ile I. Ahmed oldukça müteessir olmuş ve bu ölüm önceki sakin yapısından daha çok şiddetli ve isyan edenlere karşı sert yaptırımlar uygulayan bir hükümdara dönüşmesine sebep olmuştur. Oğlu üzerinde oldukça etkili olan Handan Valide Sultan yaşadığı sürece Kösem'in yükselmesine imkân yoktu. Handan Valide Sultan'ın vefatından sonra annesi tarafından kendisine inanmaması için tamamen ikna edildiği Derviş Paşa'nın padişah üzerinde tesiri olmuş, fakat onun da 1606 yılında idam edilerek öldürülmesi ile kendisini kısa zamanda kendini kabul ettirdiği küçük yaştaki padişah Kösem Sultan'ın etkisine girmiştir. Sultan Ahmed'in ilk eşi ise zamanla gözden düşmüştür.

Hatta padişahın bir hasekisi ile Kösem Sultan'ın arasında 1607 yılında gerçekleşen ağır bir kavga olduğu da söylenir ve Ahmed'ın haberdar olunca her iki hasekisine de kızdığı belirtilir.

Sultan Ahmed'in nikâhlı eşi olması
Mevcut Osmanlı kaynaklarının hiçbiri Sultan Ahmed'in Kösem'le evlendiğini yazmamaktadır. İstisnai durumlar hariç padişahlar eşleri ile nikâh kıymıyorlardı. Yabancı kaynaklar ise çoğu zaman nikâhtan bahsetmeyerek Kösem'i Ahmed'in eşi olarak alıp konuyu muallakta bırakmaktadır. Örneğin, 1609 yılında Venedik'li Elçi Bon, Ahmed'in üç kadından dört çocuğu olduğunu, ancak hiçbiriyle nikâhlanmadığını bildirmektedir. İngiltere'de Richard Knolles'un 1603'te basılan ve gayet başarılı bir şekilde Osmanlı Devleti tarihini anlatan "The generall historie of the Turkes" (The General History of the Turks) adlı kitabının içeriğini 1621'e kadar genişleten Edward Grimestone ise Kösem'in, Ahmed'in eşi olduğunu yazmaktadır, ama bunun nikâhlı eşi anlamına gelip gelmediği tartışmalıdır.

Son yıllarda genç araştırmacı Özlem Kumrular Venedik Devlet Arşivi'nde yaptığı bir tarama araştırmada Sultan IV. Murad'ın cülûsunu ilan eden ve üzerinde IV. Murad'ın tuğrası bulunan bir name ortaya çıkartmıştır. Bu namede yeni padişahın "valide-i kerimeleri Kösem Sultan"dan bahsederken Kösem'in "ki sabıkan merhum ve mağfurun-leh Sultan Ahmed'in gayetden mu'teber ü makbulesi olmağın onu nikâh-ile tazimen tezevvüc edip"... Ahmed'in "muteber ü makbulesi" olduğu vurgulanmakta ve onu övmeye devam edilmektedir. Bu belge padişah I. Ahmet'in hasekisi Kösem Sultan ile nikâh yapıp evlendiğini açıkça göstermektedir. Özetle, Kösem Sultan da tıpkı seleflerinden olan Hürrem Sultan gibi zevcinin yasal eşi olma şerefine nail olmaya muvaffak olmuştur.

Haseki Sultanlık dönemindeki genel siyaseti
Tarihçilerin aktardıklarına göre, Kösem Sultan ilk başlarda huzurlu bir hayat sürmüş, tasavvufa meraklı olan I. Ahmed ile birlikte dergâhlara gitmiş ve çocuklarıyla ilgilenmiştir. Dini tutumu kuvvetli olan I. Ahmed, çocuk yaşta tahta geçmesine rağmen babası gibi başkalarının etkisi altında kalmadığını kanıtlamak konusunda çok titizdi. Kösem Sultan bu nedenle I. Ahmed döneminde siyasi işlere fazla bulaşmamıştır.

1612 yılına gelindiğinde I. Ahmed'in dört oğlu olmuştur. Bu çocuklarının ismi Mehmed (1605), Selim (1611) ve Murad (1612) olarak belirlenmiştir. Şehzade Selim aynı yıl içinde ölmüştür. Şehzadesi çok olduğundan Sultan Ahmed kardeşini katlettirmek istemiş, ancak devlet büyükleri akli dengesi bozuk olduğundan zararı olmaz fikrini padişaha kabul ettirerek bu ölüme engel olmuşlardır. Tabii ki burada Kösem Sultan'ın tahta Şehzade Osman'ın çıkıp öz oğlunu katlettirmesine engel olmak için I. Ahmed üzerinde bir etki oluşturmaya çalıştığı da söylenebilir.

I. Ahmed'in erkek çocuklarından 6 tanesini Kösem Sultan doğurmuştur. Bunlardan iki tanesi küçük yaşta ölmüştür. Bu nedenle saraydaki en nüfuzlu kadın da Kösem Sultan olmuştur. Mahfiruze Sultan'ın 1620 yılında genç yaşta ölümü de bunda etkili olmuştur.

Kösem Sultan gücünü arttırmak için kızları Ayşe, Gevherhan ve Fatma Sultan'ı, özellikle ilk kızı olan Ayşe Sultan'ı, güçlü olan paşalarla evlendirdi, böylece Dîvân-ı Hümâyun'da büyük bir nüfuza sahip oldu. Ayşe Sultan'ın henüz 6 yaşındayken 1611'de Veziriazam Nasuh Paşa ile nikâhı kıyıldı bir yıl sonra da düğünleri yapıldı. Ayşe Sultan, Nasuh Paşa'nın sarayına nakledildi; fakat zifaf, saray âdeti mucibince çocuğun bulûğa ermesine talik olunmuştu. Nasuh Paşa, zeki, muktedir ve devrin kapısı en zengin vezirlerindendi. Fatma Sultan'ı Kaptan-ı Derya Hasan Paşa ile, diğer kızı Gevherhan Sultan'ı ise Öküz Kara Mehmed Paşa ile küçük yaşlarda suri (göstermelik) olarak evlendirmiştir.

Daha Kuyucu Murad Paşa'nın sadareti zamanında, saraya bir mektup göndererek, eğer mührü hümayun kendisine tevdi edilirse padişaha kırk bin altın takdim edeceğini bildirmişti. Padişah, bu mektubu derhal Murad Paşa'ya yolladı. Murad Paşa da nadir bir pişkinlikle Nasuh Paşayı çağırtarak teklif ettiği parayı derhal tahsil eylemişti. Bu hâdiseden dolayı Padişah I. Ahmed, Nasuh Paşa hakkında hiçbir kötü düşünceye kapılmamış olmalı ki, Murad Paşa ölür ölmez onu sadarete getirdi. Arkasından Ayşe Sultan izdivacıyla taltif etti. Fakat, padişahların aşırı iltifatları daima tehlikeli olmuştur.

Nasuh Paşa'nın ikbali de ancak üç yıl sürdü. 18 Ekim 1614 günü, idam hükmünü infaza giden Bostancıbaşı, Sadrazamı Küçük Ayşe Sultan'la bir odada bulmuştu. Küçük Ayşe Sultan'ı kaldırıp pencerenin içine oturttular ve gözü önünde paşayı boğdular. Gerçi, Hazine gibi Ayşe Sultan da Rüstem Paşa'dan sonra Osmanlı tarihinin en zengin vezirlerinden sayılan Nasuh Paşa'nın bir kısım servetine tevarüs etmiş, fakat gözü önünde işlenen bu cinayet, hayatı için fena bir başlangıç olmuştu. Nasuh Paşa'nın idam edilmesinden sonra diğer kızı Gevherhan Sultan'la evli olan Öküz Mehmed Paşa veziriazam makama getirildi.

Üvey oğlu ile ilişkisi
Şehzade Osman küçükken Kösem ile araba gezintilerine çıkardı; bu gezintilerde yol kenarında duranlara para atarak kendini göstermeyi severdi. Daha sonra Ahmed, oğluyla hasekisi arasındaki bu ilişkiye müdahale etti; elçi Valier 1616'da padişahın Kösem ile Osman'ın görüşmesini yasakladığını bildirmişti. Belki de gerekçesi Valier'in de yorumladığı gibi, Kösem'in oğullarının geleceği hakkında iyi bilinen planlarının şehzadelerin güvenliğini tehlikeye sokması korkusuydu. Bir diğer olası sebep de artık ergenlik çağına gelen bir şehzadenin namahrem bir kadının yanında olmasının uygunsuz düştüğü yargısıydı. Yine de Ahmed'in ölümünden sonra ilişki yeniden devam etti. 1619'da Osman, padişah olarak Kösem'i eski sarayda üç günlük bir ziyafetle onurlandırdı.

Ekber ve Erşed Sistemi'nin getirilmesindeki etkisi
Kösem, Osmanlı hanedan tarihinde ekberiyete geçişin mümkün hale geldiği dönüm noktasında, son derece nüfuzlu bir hasekiydi. Eğer Ahmed veliaht sahibi olduktan sonra, gelenek gereği kardeşi Mustafa'yı idam etmiş olsaydı, yerine en büyük oğlu Osman geçecekti. Hükümdarlığın babadan oğula geçme usulü böyle gerektiriyordu. Muhtemelen yeni padişah da erkek çocuk sahibi olur olmaz Kösem'in oğulları Murad, Kasım ve İbrahim de dahil bütün kardeşlerini idam ettirecekti. 1612'de Venedik elçisi Simon Contarini, Kösem'in Osmanlı hanedanının geleneğine ters bile olsa kardeşine zarar vermemesi gerektiğini savunarak, Ahmed'i Mustafa'nın canını bağışlamaya ikna ettiğini bildirmişti. Contarini'ye göre burada Kösem'i harekete geçiren şey "şimdi kendisinin bir kardeşe gösterdiği bu merhametin ileride ilk doğan şehzadenin kardeşi olan kendi oğlu için de gösterebileceği"ydi.

Haseki Sultanlık dönemi hakkında elçi raporları
 1612'de Venedik elçisi Simon Contarini Kösem'i "güzel kurnaz" ayrıca "birçok yetenekleri olan, mükemmel şarkı söyleyen, bu nedenle de hükümdar tarafından çok sevilen "bir kadın olarak tasvir eder.
 Elçi Guistinian'a göre Kösem saraya çok küçükken getirilmiş, burada büyümüş, çok güzel ve erdemli bir kız olmuş ve Ahmed'e sunulmuştur. İyilik ve zarafeti sağ duyuyla birleştirerek sultanın gönlünü kazanmıştır. Büyük meselelerde de onun yoldaşı olmuş ve kendisine danışılmıştır.
 1616'da İstanbul'a gelen elçi Cristofora Valier Kösem'in Ahmed üzerindeki etkisini dile getirirken, "Sultanın kalbinin mutlak sahibidir, kendisinden asla hiçbir şey esirgenmez" der.
 O dönemde sarayın yakınlarından haber alan Sapiencia Kösem'in eşi Ahmed tarafından çok sevildiğini, Ahmed'in kendisine çok iyi davrandığını ve hiçbir Türk'ün eşini asla o denli sevmediğinin söylendiğini yazıyordu.
 O dönemde İstanbul'a gelen İngiliz gezgin Sandys adını "Casek Cadoun" olarak kaydettiği Kösem'in güzelliğine büyüyü de eklediğinin söylendiğini belirtir. İddiasına göre Ahmed'i bu şekilde etkilemiştir. Sultanın Kösem'i "ihtiraslı" bir şekilde sevdiğini iddia eder. Bunda da büyünün etkisi olduğunun altını çizer. "Hem zarif hem de utangaç bir tabiatı var" şeklinde de Kösem'i karakteristik olarak tasvir eder.
 Contarini, Kösem'in erken dönemde Ahmed ile siyaset konuşmamasının nedeni ile ilgili, "Çok akıllı davranarak padişahla ciddi konular ve devlet meseleleri üzerine çok sık konuşmaktan geri durduğunu" söyler. Kösem'in Ahmed'in saltanatı süresince devlet işlerini gözlemleme imkânı olsa da böyle bir hırsı olmadığını gösterecek kadar kurnaz davranması ve kadınların devlet işlerine karışmasını asla istemeyen bir padişahı ürkütmeyerek en akıllıca olan siyaseti uygulaması da siyasi zekâsını göstermesi bakımından büyük önem arz etmektedir. Zira Sultan Ahmed, babaannesi Safiye Sultan'ın tahakkümü altında kalmış olan babasına benzememek hususunda çok titiz ve sertti.
 Kösem ile Ahmed arasında erken dönemde siyaset konuşulmasa da Kösem'in hasekiliğinin son dönemlerinde Ahmed ile siyasi meseleler hakkında konuşmaya başladığı aşikârdır. Zira 1616'da Cristofora Valier, Kösem'in padişah üzerindeki etkisi sebebiyle İstanbul'da sahip olunabilecek en değerli müttefik olduğunu belirtiyor, onun iltifatlarının ve Venedik'in itibarına yaptığı katkıların gereğince ödüllendirilmesini tavsiye ediyordu.
 1612'de Venedik Elçisi Contarini Kösem'in canını sıkan bir kadını padişahın dövdürdüğünü bildirmişti.

Sultan I. Ahmed Han'in ölümü ve Eski Saray Dönemi

22 Kasım 1617'de Sultan I. Ahmed öldü. Cenazesi Sultanahmed Camii yanındaki türbesine defnedildi. Padişahın genç yaşta vefatı ile tahta kimin çıkacağı da tartışma konusu olmuştur. Taht için namzet isimler Şehzade Mustafa ve Şehzade Osman'dı. Fakat kaideler gereği bir padişah öldüğünde oğullarından birinin tahta geçmesi uygundu. Fakat devlet erkânı tahta daha büyük yaşta olan Şehzade Mustafa'nın geçmesini uygun buldu. Evladının ölmemesini isteyen Kösem Sultan'ın ise bu işe destek verdiği rivayet edilir.

Sultan Ahmed'in oğullarından en büyük şehzade Osman daha 13 yaşında idi; ama I. Ahmed tahta çıktığında 14 yaşında idi. I. Mustafa devlet meseleleri ile ilgilenmediğini ifade ederek saltanatı kabul etmediyse de bu hâl, devlet erkânı tarafından göz önüne alınmadı. Kösem Sultan eşi öldüğünden ikbalden düştü ve Safiye Sultan'ın yanına Eski Saray'a yollandı. I. Mustafa deli bir padişah olduğundan bir süre sonra devlet içerisinde kabul görmemeye başladı. Yazılıp gönderilen emirler bile başkası tarafından yazıldığı anlaşılacak şekilde oluyordu. Eğitimi de eksik olan padişah I. Mustafa devlet işleri ile de ilgilenmeyince tahttan hâl edildi. Nitekim tahta çıktıktan 96 gün sonra 26 Şubat 1618 günü tahttan indirildi, yerine Kösem Sultan'ın kocasının başka bir Mahfiruz Hatice Sultan'dan olma oğlu Şehzade Osman tahta geçti.

Fakat II. Osman yaşı çok genç olmakla birlikte Kösem Sultan'ın devlet işlerine çok karışmasından rahatsız oldu. Bu yüzden Kösem Sultan'ı Eski Saray'da siyasetten uzak tutmaya çalışmıştır. Ancak kendisini büyüten Kösem Sultan'ı da ihmal etmemiş ve daima saygı duymuştur. Örneğin, Genç Osman Kösem Sultan'ı Eski Saray'da üç gün ziyaret etmişti.

Mustafa'nın da tekrar tahttan indirilmesi üzerine Şeyhülislam Yahya Efendi ve devlet erkânı, I. Mustafa'nın yerine nihayet kendi oğlu IV. Murad'ın geçmesi konusunda karara vardı. Kösem Sultan Valide Sultan olarak Eski Saray'dan Topkapı Sarayı'na yerleşti. IV. Murad tahta çıktığında sadece 11 yaşındaydı ve Kösem Sultan artık oğlu adına devleti büyük ölçüde yönetmeye başladı. Kösem Sultan'ın saltanatı, IV. Murad'ın idareyi tam olarak ele almasına kadar sürmüştür.

Saltanatı
Yeniçeriler, üst üste aldıkları cülus bahşişi münasebetiyle Sultan IV. Murad'ın taht-i saltanata iclasında bahşiş istemeyeceklerine dair söz verdikleri halde, az bir müddet sonra «cülus isterük» diye ısrar ettiler. İki milyon Osmanlı altını bulan meblağ saraydaki altın tabaklar ve tepsiler eritilerek karşılandı.
Sadrazam Kemankeş Ali Paşa, Şeyhülislam Yahya Efendi'yi görevinden azlettirdi. Yeni gelen zât, Genç Osman'ın kayınpederi, Şeyhülislamoğlu Şeyhülislam Esad Efendi idi.

Sultan IV. Murad Han Dönemi Valide Sultanlığı

IV. Murad 1623 yılında tahta geçtikten sonra hızlı bir eğitime tabi tutuldu. Kösem Sultan, oğulları ve torunu dönemlerinde ise, otuz yıla yakın devletin fiili ve idari gücünü bizzat elinde bulundurmuş ve oynadığı siyasi satrançlar ile imparatorluk üzerinde iktidar sahibi olmak isteyen devlet adamlarını bertaraf etmiştir. Genç padişah ise kendisine eğitime olumlu tepkiler verecek ve ileride sahip olduğu entelektüel bir birikimle kendinden söz ettirecektir. Bu süre içerisinde padişah adına annesi Kösem Sultan "saltanat naibesi" adıyla devleti yönetmek zorunda kaldı. Padişah adına devleti annesinin yönetecek olması Osmanlı tarihinde bir ilktir. Bu süre içinde imparatorluk anarşiye ve büyük iç karışıklıklara sürüklendi. IV. Murad tahta geçmeden önceki son altı yılda üç kez cülus bahşişi de verildiğinden hazine neredeyse tamamen boşalmıştı.

Kösem Sultan akıllı hamleler yaparak birçok devlet adamını değiştirmiş ve bir kişinin devlet üzerine hakim olmasını önlemiştir. Kösem Sultan Anadolu'daki isyanları bastırmak için birçok girişimde bulunmuş ve en dikkat çekici olan Abaza Mehmet Paşa isyanı son bulmuştur. Kendisi anarşi döneminde ülkeyi toparlama konusunda yoğun bir çaba sarf etti. Kösem Sultan, yaklaşık 10 yıllık saltanatı boyunca 8 veziriazam, 9 defterdar değiştirmiştir.

Safeviler, Irak'ı ele geçirdi, Bağdat başta olmak üzere birçok yerde Sünniler kılıçtan geçirildi. Safevi orduları Mardin'e kadar ilerledi. Orta Doğu'daki Sünni - şii dengesi bozuldu. Kırım, Yemen, Lübnan ve Mısır'da ciddi isyanlar çıktı. Abaza Mehmet Paşa, Doğu Anadolu Bölgesi'nde iki kez isyan çıkardı. Askerlere verilen maaşlar arttırılırken, vergi sistemi bozulduğundan gelirlerde azalma görüldü. Kuzey Anadolu'da işlevsizleşen Tımar Sistemi ve buna bağlı artan yolsuzlukları öne süren halk isyan başlattı.

Safevilere karşı yürüttüğü seferde başarısız olan Sadrazam Hüsrev Paşa'nın azli üzerine 1632 yılında Yeniçeriler sarayı basarak sadrazam ile 17 devlet yöneticisinin kellesini istedi. Yeni Sadrazam Hafız Paşa yeniçerilerce öldürdü, birçok devlet adamının evi yağmalandı. İkinci bir isyana kalkışarak padişaha güvenmediklerini söyleyen yeniçeriler, ileride padişah olacak şehzadelerin hayatlarından şüphe ettiklerini, sağ olduklarının bir ispatı olarak şehzadelerin kendilerine gösterilmesini hatta bazı şehzadelerin Yeniçeri Ocağında kendi himayelerinde kalması gerektiğini söylemişlerdir. Padişah, şeyhülislam ve veziriazamın kefil olması ile yeniçerileri bu isteklerinden vazgeçirmiştir. Asilerin ayak divanına çıkartıp yaptıkları pazarlıklarla genç padişahı zor durumda bırakması, acizliği, yaşı itibarıyla sürekli küçümsenmesi ve annesinin himayesinde kaldığı düşüncesi onun ileride sert bir mizaca bürünmesine neden olmuştur.

Bunun yanında Kösem Sultan muhtaçlar için aşevleri açtı, hayır kurumları yaptırdı, borçları yüzünden hapishaneye düşmüş olan mahkûmların borçlarını ödeyerek onları hapisten kurtardı ve fakir kızların çeyizlerini düzerek onları evlendirdi. Bu icraatleri ilk döneminde toplum ve bürokrasi çevrelerinde takdir görmüştür.

Zamanla Sultan IV. Murad olgunlaşarak annesinin faaliyetlerini bir ölçüde engellemeye başladı. Ne var ki; çocukluğundan beri annesinin telkinleri etkisinde kalan IV. Murad, çoğu zaman annesinin fikirlerini önemsemeye devam etti. IV. Murad kendini yeterince güçlü ve idareyi ele alacak kabiliyet ve tecrübede hissedince Yeniçeriler'i merasim için Sultan Ahmet Meydanı'nda topladığı, beklemekten canı sıkılan bir yeniçeri subayının disiplinsiz bir şekilde, padişah geçerken yaşı ile alaya varan sözler sarfetmesi üzerine kılıcı ile tek hamlede hem yeniçeriyi hem de atını ikiye böldüğü anlatılır. Bu olaydan sonra hemen Yeniçeri Ocağı'nda düzenlemeye gitmiş ve ocak içerisindeki kimi subayları halletmiş, kimine de boyun eğdirmiştir.

Yeniçeriler Kösem Sultan'ın kızı Ayşe Sultan'ın kocası Hafız Ahmed Paşa'yı öldürdüğünde ve padişaha zorla sadrazamlığa getirten Kösem Sultan'ın diğer kızı Gevherhan Sultan'ın kocası Topal Recep Paşa üstüne, IV. Murad ilk Hüsrev Paşa'nın kellesine aldı ve daha sonra Recep Paşa'y 18 Mayıs 1632 senesinde idam etti, böylece mutlak saltanatı gösterdi.

Kösem Sultan oğlu IV. Murad için kızlar yetiştirdi, bunların ilki 1612'da doğan Şemsperi Haseki, Kösem Sultan'ın kızı Ayşe Sultan'ın nedimesiydi ve özel olarak yetiştirildi. Sultan IV. Murad padişah olunca Kösem tarafından hükümdara hediye edildi. Daha sonra 1616'da doğan Sanevber Haseki'ye oğluna hediye etti. Henüz 3 yaşındayken kaçırılmış olan Esma Haseki Sultan konakta büyümüştür. Sonra Kösem Sultan tarafından saraya getirildi.

Arnavut, Asilzade ve Jonima ailesinden olan bir kız IV. Murad'ın en çok sevdiği haseki olmayı ve şehzadeler doğurmayı başardı. 1614 yılında Hasan Bey'dan olma Ayşe Haseki Sultan Kösem Sultan'ın iktidarının son senelerinde oğlu IV. Murad ile, Edirne Saray'ında evlenmiştir ve gelini oldu. Bu evliliğe Kösem Sultan şiddetle karşı çıktığı söyleniyor. İzdivaç Mayıs 1630 tarihınde gerçekleştirmiş, nikâh Edirne Saray'ında kıyıldı. Bu Haseki Sultan 1633'da İsmihan Kaya Sultan dünyaya getirdi. Ayşe Haseki Sultan doğurduğu şehzadeler daha büyüyemeden küçük yaşlarda hastalıklardan vefat etmişlerdir. Bu yüzden adı tarihte pek duyulmaz.

Mahfiruz Sultan'dan doğma Şehzade Bayezid annesi ve teyzesi Şahincan Hatun'un bütün itirazlarına rağmen Sultan IV. Murad ile çok iyi anlaşırdı ve beraber şehirde gezmelere çıkarlardı. Annesinin genç yaşta ölümü ile anne-baba bir kardeşi olan Şehzade Süleyman teyzesi Şahincan tarafından büyütüldü. Şehzade Bayezid'e göre Şehzade Süleyman'ın arası Kösem'in çocuklarıyla kötüydü. Şehzade Bayezid ve Şehzade Süleyman'ın teyzeleri sürgüne gönderildikten sonra Kösem Sultan'ın eline düştüler ve onun isteği üzerine Sultan IV. Murad'ın emri ile Revan Sefer'ine çıkarken ibrişim kemendiyle boğduruldular. I. Mustafa'nın ölümünden sonra Osmanlı Hanedan'ının soyu sadece Kösem Sultan'ın oğullarından devam edecekti.

Kösem Sultan, oğlu Şehzade Kasım'ın 1638'de Bağdat seferi arefesinde, IV. Murad tarafından katledilmesine engel olamadı; ancak İbrahim'in katline onun saltanat yükünü kaldıramayacak kadar aciz olduğunu ileri sürerek mani olabildi. Padişahın genç yaşta ölümü üzerine tahta Kösem Sultan'ın diğer oğlu İbrahim çıktı ve Kösem Sultan ikinci bir oğlunu tahta çıkarmaya muvaffak olarak valide sultanlığa ve saltanat naipliğine devam etti.

Sultan İbrahim Dönemindeki Valide Sultanlığı

İbrahim şehzadeliği döneminde sürekli öldürülme korkusu yaşadığı için psikolojisi bozuktu ve bu durum Osmanlı'da yönetim boşluğu doğurmuştur. Başkentte yeni çekişmeler baş göstermişti: Kapıkulu askerleri, ulemalar, vezirler ve saray erkânı iktidarda daha fazla nasıl söz sahibi olabileceklerinin ince hesaplarını yapmaya başlamışlardı. Otorite boşluğu bu tür çekişmelere neden olduğundan; öteden beri yönetmeye hevesli olan Kösem Sultan harekete geçerek; bir kukla padişah olarak öne çıkardığı oğlu İbrahim döneminde yeniden devlet işlerinde aktif görev üstlenmiştir.

İbrahim tahta çıktığında Osmanlı Hanedanı büyük bir krizle daha karşılaştı. İbrahim hanedanın tek erkek varisi durumundaydı ve acil bir şekilde hanedanın devamını sağlama zorunluluğu vardı. Oysa İbrahim bir ölçüde dengesiz görünüyor ve kadınlarla olan ilişkilere ilgi duymuyordu. Osmanlı hanedanının devamını sağlama görevi büyük ölçüde Kösem Sultan'a düştü. Anne Kösem Sultan, zihninden ve tecrübesizliğinden üzüntü duyduğu oğlunu hem avutabilmek ve hem de Osmanlı hanedanının devamı için oğluna yeni cariyeler takdim etti. Saraya doluşan hasekiler ve cariyeler hazineye büyük yük getirmiş, saraydaki kadınlar arasında da şiddetli nüfuz çatışmaları baş göstermiştir. İbrahim'in hem ruhsal sorunlarına çare bulmak hem de erkek evlat sahibi olması için ülkenin dört bir tarafından üfürükçüler, cinci hocalar davet edildi. Bu üfürükçülerin en ünlüsü Cinci Hoca lakabıyla tanınan Safranbolulu Karabaşzade Hüseyin Efendi'ydi.

İbrahim'in tahta çıkmasından 2 yıl sonra Şehzade Mehmed, Şehzade Süleyman ve Şehzade Ahmed dünyaya geldi. En nihayetinde hanedanın devamı sağlanmış oldu. Kösem Sultan buna karşılık olarak Hüseyin Efendi'ye Safranbolu da daha sonra cinci hanı olarak anılacak hanın yapım masraflarını karşılayacak para verdirmiştir. Hatta Cinci hoca o kadar güçlendi ki Cinci Hoca'nın öldürülmesinden sonra hazineye aktarılan paralar askere cülus olarak dağıtıldı ve bu paralar halk arasında 'cinci hoca akçesi' diye anılır oldu.

Ukraynalı veya Rus bir köylü kızı olan Nadya'yı Tatar esircilerce çalındığından sonra Kör Süleyman Paşa'ya satıldı ve Paşa onu Kösem Sultan'a hediye ettiği. Haremde yetişen Nadya, Turhan Hatice ismini alıp, Sultan İbrahim'e sunulan ilk câriye oldu ve on beş yaşlarında 2 Ocak 1642'de IV. Mehmed'i dünyaya getirince Haseki sultan unvanını aldı. Şehzadenin doğumu Osmanlı sülâlesinin kesilme tehlikesini ortadan kaldırdığı için büyük coşkuyla kutlandı. Sarayda eğitimiyle özel olarak Kösem Sultan kızı Atike Sultan görevlendirildi. Ayrica Atike Sultan Kösem Sultan'ın torunu Mehmed mürebbiyelik yâni terbiye ve yetişmesinde yardımları olmuştur.

Kösem Sultan'ın IV. Murad'ın kızı Kaya Sultan'ı Silâhdar Mustafa Paşa ile evlendirmek istemesi, Sadrazam Kemankeş Kara Mustafa Paşa ile arasının açılmasına sebep oldu. Çünkü Kara Mustafa Paşa, Silâhdar Mustafa Paşa'yı rakip olarak görüyordu. Kemankeş'in hazinede yapmak istediği ıslahat bazı şikâyetlere yol açmış ve kendisine yeni düşmanlar kazandırmıştı. Sadrazamın yıpranması Kösem Sultan'ın işine geliyordu. Kemankeş'in sonunu hazırlayan bu hadiselerden sonra Sultan İbrâhim'de samur ve amber merakı başladı. Kösem Sultan bu yüzden İbrâhim'in musahibesi Şekerpâre Hatun'u saraydan çıkarmak için büyük gayret sarf etti.

Kemankeş Mustafa Paşa bu dönemde de kendine rakip olan diğer devlet adamları ile uğraşmaya başlamıştır. Bunlar Sultan İbrahim'in silâhdarı olan "Yusuf Paşa" ile meşhur Cinci Hoca Hüseyin'dir. Kemankeş Kara Mustafa Paşa gerek bu iki rakibinin ve gerekse asabi ve rasyonel olmayan Sultan İbrahim'in her işe karışmasından dolayı iki defa vezir-i âzamlıktan istifa etmiştir ama bu istifalar kabul edilmemiştir. Rakiplerini saf dışı bırakmak için bu sefer kapıkulu askerini isyana teşvik etmiştir. Bu isyan teşviki gerçeği Sultan İbrahim'e yetişince padişah Kemankeş Kara Mustafa Paşa'yı 31 Ocak 1644 sadrazamlıktan azletmiş ve idam edilmesini emretmiştir. İdam edildiğinde 50 yaşlarındaydı. İki padişah döneminde yaptığı sedareti 5 yıl 1 ay sürmüştür.
Kösem Sultan için İbrâhim'in saltanatı pek tatmin edici geçmemişti. Zira vâlide sultanlık yetkilerini istediği gibi kullanamamış, Kemankeş Kara Mustafa Paşa'nın idamıyla, başlayan saraydaki huzursuzluklar yüzünden zaman zaman endişeli günler geçirmişti.

I. İbrahim'ın son yılında sekizci Hasekisi Hüma Şah Sultan'la nikâh kıydı ve Aralık 1647'te evlendi, bundan sonra Kösem Sultan gözden düşmüş, I. İbrahim kız kardeşlerinden Ayşe Sultan, Fatma Sultan ile Hanzade Sultan ve yeğeni İsmihan Kaya Sultan'ın malına mülküne el koydu ve Hüma Şah Sultan'a hediye etti.

Sultan İbrahim savruk harcamaları tamamen mücevher işli yeni bir saltanat kayığı yaptırması isteği ile daha da arttı. Bunun için esnaftan, ulemadan, ocak ağalarından ve devlet ricalinden ek vergiler istenildi ve buna muhalefet edecek olanların cezalandırılacakları duyuruldu. Kösem Sultan, bunun bir patlamaya yol açabileceğine dair Sultan İbrahim'i uyarmak istemesi dolayısıyla saraydan atılarak İskender Bahçesi'ne sürgün edildi. Sadrazam Tezkereci Ahmet Paşa ise kendi savruk harcamalarına devam etmekte ve oğlunun düğünü için yaptığı eğlentiler ve harcamalar hakkındaki haberler şehirde herkese yayılmakta idi.

7 Ağustos 1648'de ulema Fatih'te ve (başlarında yeniçeri ağası) kapıkulu ocakları ağaları Ermeydanında Orta Camii'de toplandılar. Sultan İbrahim'in sefahatine ve koyduğu samur ve amber vergisine karşı olarak bir ayaklanma üzerinde anlaştılar. Sabahleyin silahlanmış kapıkulu askerleri Fatih Camii avlusuna geldiler. Bunu haber alan sadrazam Tezkereci Ahmet Paşa korkup saklandı. O zaman başdefterdar olan Sofu Mehmed Paşa Fatih Camii'ne çağrıldı ve burada isyancıların liderleri olan ocak ağaları ve ulema liderleri tarafından geniş tecrübesi nedeniyle kendisinin sedarete getirildiği ilan edildi.

O zamana kadar sadrazam olan Tezkereci Ahmet Paşa saklandığı için kendisinden mühr-ü hümayun alınamamıştı. O akşam geç saatlerde Tezkereci Ahmet Paşa saklandığı konağında yakalandı. Konağı yağmalandı. Eski sadrazam, Fatih Camii'ne isyancı kapıkulu askeri komutanları; ulema liderleri ile olarak bunların veziriazam seçtikleri ve sarayın da bunu teyit ettiği Sofu Mehmed Paşa önüne getirildi. Orada Cellat Kara Ali tarafından boğularak idam edildi. Öldürüldüğü yaşının 50'yi geçtiği bildirilir.

Ölümü

2 Eylül 1651'de Kösem Sultan, Turhan Sultan ile yaşadığı otorite mücadelesi sonunda Lala Süleyman Ağa tarafından oluşturulan bir ekiple öldürüldü. Kösem Sultan'ın cenazesi, kocasının Sultan Ahmet Camii'ndeki I. Ahmed türbesine gömüldü.

Osmanlı tarihindeki hususi konumu
Kösem Sultan; en karışık, karanlık, cinayetlerle dolu bir 40 yılın çalkantılarında dul bir saraylı olarak siyasal meselelerin ortasında son karar sorumluluğunu yüklenmişti. Daha ileri gidilerek denebilir ki, tarih kitaplarında, "Sokullu Mehmed Paşa ve Yükselme Devrinin Sonu", "Lale Devri" birer başlıksa "Kösem Sultan'ın Naipliği" de Osmanlı tarihi için önemli bir ayraç veya başlık olmalıdır. Kösem'in Osmanlı hanedan yapısındaki yeri Avrupa ve Rusya'daki hükümdar kraliçelere denk bir üstünlüktür. Mahpeyker Kösem'i bütün kadın sultanlardan ayrıcalıklı kılan, Topkapı Sarayı haremindeki varlığı ve etkinliğinin kocası I. Ahmed'den torunu 4. Mehmed'e değin yarı asra yakın olması, iki oğluna ve torununa "Sahibetü'l- makam Ümmü'l-mü'minin" sanlarıyla haremde naiplik yapmasıdır. Haremden, ülkenin dört bir tarafına bu düzeyde hükmeden başka bir haremli yoktur.

Hakkında modern araştırmacıların görüşleri

Kösem Sultan'ın siyasi hayatı Osmanlı tarih yazarları ve modern araştırmacılar tarafından her zaman ilgi duyulan bir konu olmuştur. Kimi araştırmacılar onu şiddetle eleştirirken, kimi araştırmacılar ise daha olumlu bir tablo çizme eğilimi göstermişlerdir.

Örneğin şu araştırmacılar onu şiddetle eleştirmektedirler:
 M. Cavid Baysun, karıştığı işlerin bir neticesi olarak birçok dost ve hayli düşman kazanan biri olduğunu belirttiği Kösem Sultan'ın, iktidarı sımsıkı elde tutmak gayretiyle en tehlikeli teşebbüslere giriştiğini ve hatta amaçları için en yakınlarını dahi feda edebilecek bir yaratılışta olduğunu ileri sürer.
 Ahmed Refik, Kösem Sultan'ın şefkatli biri olmasının yanında saltanat hırsı olan bir kadın olduğunu söyler. Dahası henüz hasekilik döneminde saltanatı ele geçirmeye çalıştığını ve nüfuzunu arttırmak için siyasi bağlantılar kurduğunu belirtir. Ayrıca Kadınlar saltanatı adı verilen dönemde, Osmanlı tarihinin en güçlü Valide Sultan'ı olduğunu düşünmektedir.
 Nicoliae Jorga ise Kösem Sultan'ı dindar, asil ve yetenekli bir Osmanlı kadını olarak tasvir eder.
 M. Çağatay Uluçay, Osmanlı hanedan tarihinin en tanınmış kadını olarak gösterdiği Kösem Sultan'ın özellikle Sultan İbrahim'e güzel cariyeler sunarak gücü elinde tutmayı amaçladığı görüşündedir. Dahası yazara göre, Kösem sırtını yeniçerilere dayayarak devleti istediği gibi yönetmiş, hırslı ve pek çok kanlı olayda başrol oynamıştır. Ancak yazar yine de onun hayırsever yanına dikkat çekmeden geçemez.
 Yılmaz Öztuna, Kösem Sultan için daha sert bir tutum sergiler. Yazara göre Büyük Valide Sultan politikaya âşık olmuştur ve tek amacı saltanat sürmek, emir vermek ve devleti yönetmektir.
 Stanford Shawda da benzer bir suçlamada bulunur, padişahın servetinin çoğunu yönetici sınıf arasında dağıtarak gücünü arttırma çabası içinde olduğunu ileri sürer.
 A. D. Alderson, Kösem Sultan'ı komplo kuran, entrikacı ve gücü sürekli elinde tutan biri olarak gösterir.
 Said Öztürk ve Ahmet Akgündüz'ün ortak çalışmasında, IV. Murad döneminde çıkan kimi isyanların sorumlusu olarak Kösem Sultan gösterilir. Dahası Sultan İbrahim döneminde Kösem Sultan'ın varlığının, Osmanlı hanedanının en acı günlerinden olduğu savunulur.

Bu eleştirici yazarların aksine diğer bazı yazarlar Kösem Sultan için olumlu düşünmektedirler:
 Son Osmanlı vakanüvisi Abdurrahman Şeref Kösem Sultan'ın namuslu, şerefli olduğunu ve devlet işlerinin düzgün yürütülmesine katkı sağladığı görüşündedir.
 Caroline Finkel, Kösem Sultan'ın farklı bir yönüne, devletin güvenliği için yaptığı ve yapmayı planladığı projelere dikkat çeker. Yazara göre Kösem Sultan kudretli bir Osmanlı kadınıdır.
 Leslie P. Peirce, Kösem Sultan için olumlu bir tablo çizerken onun kadınlar saltanatındaki renkli ve nüfuzlu hasekilerin sonuncusu olduğunu belirtir.
 Necdet Sakaoğlu Kösem Sultan'ın Osmanlı hanedan tarihinde özel bir yeri olduğunu söyleyerek Osmanlı siyasetinin en buhranlı döneminde en etkili olan kadın olduğuna dikkat çeker.
 Ahmet Şimşirgil Kösem Sultan'ın olumlu bir portresini çizerken Osmanlı tarihinde böyle bir simanın ikincisinin olmadığını savunur.
 Ekrem Buğra Ekinci ise Kösem Sultan'ın Osmanlı'nın en kritik dönemlerinde devletin tüm yükünü omuzlarına yüklenmesinin bir fedakarlık olduğu fikrindedir.
 Halil İnalcık Kösem Sultan'ın valide sultanlar sıralamasının dışında Osmanlı'nın en kritik devrini yönlendiren "büyük valide" konumunda olduğunu belirterek 17. yüzyılın Kösem Devri olduğuna yer verir.
 İlber Ortaylı Kösem Sultan'ın müthiş bir tarihi kişiliğe sahip olmasının yanında son derece entrikacı olduğu görüşündedir.

Çocukları

Erkek çocukları

 IV. Murad (27 Temmuz 1612 - 8 Şubat 1640) - 17. Osmanlı padişahı ve 96. İslam halifesi
 Şehzade Kasım (1614-1638) - IV. Murad tarafından boğduruldu.
 Sultan İbrahim (5 Kasım 1615 - 18 Ağustos 1648) - 18. Osmanlı padişahı ve 97. İslam halifesi
 Şehzade Mehmed(1615 - 27 Temmuz 1635) - Genç Osman tarafından boğduruldu.

Kız çocukları
 Fatma Sultan (1606-1667'den sonra)
 Ayşe Sultan (1605-1656(?))
 Atike Sultan (1614-1672'den sonra)

Yaptığı hayır işleri

Hayır işlerinde de öncülük etmeyi prensip edinen Kösem Sultan, etrafındaki fakirlere yardımlarda bulunmuştur. Her yıl Receb-i Şerif ayında tebdili kıyafetle arabaya binerek hapishanelere gitmiş; borcu yüzünden hapse düşen mahkûmların borçlarını ödemiş ve onların hapisten çıkmalarını sağlamıştır. Kösem Sultan, katil kişileri bu yardımlardan nasiplendirmemiştir. Yaptırdığı hayır işlerinin başında 1640'ta biterelen Üsküdar'daki Çinili Camii, Boğaziçi'nde Anadolu Kavağı, Sultan Selim civarında Valide Medresesi Mescidi'ni yaptırarak hizmete açmıştır. O dönemde Osmanlı'nın eyaleti durumunda bulunan Mekke ve Medine'ye de yardım elini uzatmış, fakir yöre halkına da hatırı sayılır yardımlarda bulunmuştur.

Fiziki Özellikleri
Boylu boslu, narince idi. Kaynaklarda teninin cazibeli beyazlığı, gözlerinin kadife gibi derin kahverengiliği, sarı saçlarının göz kamaştırıcı parlaklığı belirtilir.

Popüler kültürdeki yeri
 1962'de yayınlanan Genç Osman filminde, Kösem Sultan Muhterem Nur tarafından canlandırdı.
 TRT yapımı IV. Murat (1980) dizisinde Ayten Gökçer tarafından canlandırıldı.
 İstanbul Kanatlarımın Altında (1996) filminde, Kösem Sultan rolü Zuhal Olcay tarafından oynandı.
 Mahpeyker (2010) filminde Kösem Sultan'ın gençliğini Damla Sönmez, yaşlılığını ise Selda Alkor canlandırdı.
 Ankara Devlet Tiyatrosunun Murat Atak Rejisiyle 2013-2014 sezonu oyunu. Kösem Sultan, Özlem Ersönmez tarafından canlandırıldı.
 12 Kasım 2015'te Star TV'de başlayan Muhteşem Yüzyıl Kösem dizisinde Kösem Sultan'ın gençliği ilk 6 bölüm Anastasia Tsilimpiou tarafından canlandırıldı. 7 - 30 bölümleri arasında Beren Saat tarafından canlandırıldı. 2. sezonda FOX TV'de Kösem Sultan'ın yaşlılığı Nurgül Yeşilçay tarafından canlandırıldı.

Ayrıca bakınız
 Abaza isyanları (1624, 1627)
 Haseki Sultan
 Valide sultan
 Büyük Valide Sultan
 Osmanlı padişah eşleri
 Osmanlı padişah anneleri
 Kadınlar saltanatı
 Saltanat Naipliği
 Çinili Camii

Kaynakça

Dış bağlantılar
 Bahadıroğlu, Yavuz (2009 2.bas.) Resimli Osmanlı Tarihi, İstanbul: Nesil Yayınları, ISBN 978-975-269-299-2.
 Uluçay, M. Çağatay (2011 5.bas.). Padişahların kadınları ve kızları''' Ankara: Ötüken. ISBN 9789754378405.
 Öztuna, Yılmaz (2015 9. baskı) Osmanlı Hareminde Üç Haseki Sultan. İstanbul:Ötüken Neşriyat, ISBN 9754373485
 Sakaoğlu, Necdet (2008) Bu Mülkün Kadın Sultanları (Vâlide Sultanlar, Hâtunlar, Hasekiler, Kadınefendiler, Sultanefendiler), Oğlak Yayıncılık, ISBN 9789753297172
 Şimşirgil, Ahmet (2014) Valide Sultanlar ve Harem İstanbul: Timaş Yayınları, ISBN 978-605-08-1616-7
 Kumrular, Özlem (2015) Kösem Sultan (İktidar Hırs ve Entrika) İstanbul: Doğan Kitap  ISBN 9786050930528
 Peirce, Leslie P. (1993), The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire'' Oxford: Oxford University Press, ISBN 0-19-508677-5.

1651 yılında ölenler
I. Ahmed
17. yüzyılda Osmanlılar
Osmanlı padişah eşleri
Osmanlı padişah anneleri
Valide sultanlar
Osmanlı cariyeleri

Kösem Sultan


Abercrombie may refer to:

People
 Abercrombie Lawson (1870–1927), botanist and professor

 Abercrombie (surname) (list of people with the family name Abercrombie)

Places

United Kingdom
 Abercrombie, Fife, village in Fife, Scotland

Americas
 Abercrombie, North Dakota, United States, city in Richland County
 Abercrombie, Nova Scotia, Canada
 Abercrombie Mountain, Washington, United States
 Abercrombie Township, Richland County, North Dakota, United States
 Abercrombie, Alabama, a place in Alabama, United States
 Abercrombie, Texas, unincorporated community in Texas, United States
 Fort Abercrombie, in North Dakota, United States

Oceania
 Abercrombie Caves, New South Wales, Australia
 Abercrombie River, New South Wales, Australia
 Abercrombie, New South Wales
 Abercrombie, Tasmania
 Abercrombie House, in Bathurst, New South Wales, Australia

Other places
 Abercrombie Crests, rock summits in Antarctica

Ships
 Abercrombie-class monitor, a class of monitors that served in the Royal Navy during the First World War
 HMS Abercrombie, the name of three ships of the Royal Navy
 USS Abercrombie (DE-343), a US Navy John C. Butler-class destroyer escort of World War II

Other
 Abercrombie & Fitch, an American apparel chain
Abercrombie & Kent, luxury travel company
 Abercrombie (horse) (1975–2000), a bay harness racing horse
 Lord Abercrombie, a title peerage in Scotland
 Operation Abercrombie, 1942 raid on Hardelot, France
 Sir Ralph Abercromby (pub), a pub in Manchester

See also
 Abercromby (disambiguation)
 Abercrombie Plan (disambiguation)

Abercrombie


Viscount Mackintosh of Halifax, of Hethersett in the County of Norfolk, is a title in the Peerage of the United Kingdom. It was created on 10 July 1957 for the businessman and public servant Harold Mackintosh, 1st Baron Mackintosh of Halifax. He was the owner of the confectionery business of John Mackintosh & Sons Ltd and for many years Chairman of the National Savings Committee. Mackintosh had already been created a baronet, of Halifax in the West Riding of the County of York, in the Baronetage of the United Kingdom on 28 January 1935, and Baron Mackintosh of Halifax, of Hethersett in the County of Norfolk, on 6 February 1948, also in the Peerage of the United Kingdom.  the titles are held by his grandson, the third Viscount, who succeeded his father in 1980.

Baron Mackintosh of Halifax (1948)
Harold Vincent Mackintosh, 1st Baron Mackintosh of Halifax (1891–1964) (created Viscount Mackintosh of Halifax in 1957)

Viscount Mackintosh of Halifax (1957)
Harold Vincent Mackintosh, 1st Viscount Mackintosh of Halifax (1891–1964)
John Mackintosh, 2nd Viscount Mackintosh of Halifax (1921–1980)
John Clive Mackintosh, 3rd Viscount Mackintosh of Halifax (b. 1958)

The heir apparent is the present holder's son, Hon. Thomas Harold George Mackintosh (b. 1985).
The heir apparent's heir apparent is his son, Milo Edward Mackintosh (b. 2020).

Coat of arms

Line of succession

  Harold Vincent Mackintosh, 1st Viscount Mackintosh of Halifax (1891–1964)
  John Mackintosh, 2nd Viscount Mackintosh of Halifax (1921–1980)
  (John) Clive Mackintosh, 3rd Viscount Mackintosh of Halifax (b. 1958)
 (1) Hon. Thomas Harold George Mackintosh (b. 1985)
 (2) Milo Edward Mackintosh (b. 2020)
 (3) Hon. George John Frank Mackintosh (b. 1988)
 (4) Hon. Graham Charles Mackintosh (b. 1964)
 (5) Matthew Joseph Mackintosh (b. 1997)
 (6) John Ashford Mackintosh (b. 2000)
 (7) Robert Charles Mackintosh (b. 2004)

References

Kidd, Charles, Williamson, David (editors). Debrett's Peerage and Baronetage (1990 edition). New York: St Martin's Press, 1990.

Viscountcies in the Peerage of the United Kingdom
Noble titles created in 1957

Viscount Mackintosh of Halifax


El término lavado puede hacer referencia a:

Lavado de dinero, blanqueo de dinero.
Lavado de cerebro, aplicación de técnicas de persuasión, mediante las cuales cambiar las creencias, conducta, pensamientos y comportamiento de un individuo o sociedad.
Lavado de la lana, proceso húmedo que se emplea para eliminar las impurezas naturales o adquiridas por la fibra.
Lavado en seco, proceso de eliminación de manchas en los textiles con disolventes químicos.
Lavado autoservicio, establecimiento dedicado a la limpieza de automóviles.
Lavado simple o lavado básico, en técnica de capacitación celular, eliminación del plasma seminal.

Enlaces externos
, lavada, lavaje y otros sinónimos.

Lavado


"For Whom the Bell Tolls" (Çanlar Kimin İçin Çalıyor), heavy metal grubu Metallica'nın 1984 yılında yayımladığı ikinci albümleri Ride the Lightning'den bir parça. Giriş bölümü elektrogitar sanılsa da aslında Cliff Burton tarafından wah pedalı ile çalınmış bas gitardır. Şarkıya giriş ritmini veren çan, başlangıçta 15 kez, çıkış kısmında ise 10 kez çalmaktadır.

Parça, Ernest Hemingway'in İspanyol İç Savaşı'nda geçen For Whom the Bell Tolls (Çanlar Kimin İçin Çalıyor) kitabında, beş cumhuriyetçi askerin çalıntı atlarıyla faşistlerden kaçmaya çalışırken kıstırıldıkları bir tepede düşman uçakları tarafından öldürüldükleri bölümü anlatır.

Şarkı, Ride the Lightning'den başka, San Francisco Senfoni Orkestrası ile beraber yapılan 1999'daki S&M albümünde de yer almıştır.

Canlı versiyonlarda şarkı, genelde Cliff Burton anısına bir bas gitar solosuyla açılır. Şarkının sonunda ise Kirk Hammett tüm konserlerinde geleneksel olarak temaya uygun bir solo atar. Bu solonun ana notaları aynı olmakla beraber Kirk her seferinde soloyu biraz daha farklı çalmaktadır.

1985 single'ları
Metallica şarkıları
1984 şarkıları
James Hetfield tarafından yazılan şarkılar
Lars Ulrich tarafından yazılan şarkılar
Cliff Burton tarafından yazılan şarkılar
1980'lerde İngilizce şarkılar

For Whom the Bell Tolls (şarkı)


පාකිස්තාන ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම සාමාන්‍ය ක්‍රිකට් තරග සමයෙන් පිටත 1994 අගෝස්තු සහ සැප්තැම්බර් මාසවලදී ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරය කළේ තරග තුනක ටෙස්ට් තරගමාලාවක් සහ එක්දින තරග 3 ක් සඳහා ය. නමුත් තරගමාලාව අතරතුර ශ්‍රී ලංකාවේ පැවති  පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් පසු ඇඳිරි නීතිය පැනවීම නිසා දෙවන ටෙස්ට් තරගය අතහැර දැමීමට සිදු විය. එම නිසා එම ටෙස්ට් තරගය වෙනුවට අතිරේක එක්දින ජාත්‍යන්තර තරග දෙකක් පැවැත්වීමට තීරණය කෙරිණි. පාකිස්තානය ටෙස්ට් තරගමාලාව 2-0 ලෙස ජය ගත් අතර එක්දින තරගමාලාව 4-1 ලෙස ජය ගත්තේය.

ටෙස්ට් තරගමාලාව

1 වන තරගය

2 වන තරගය

3 වන තරගය

එක්දින තරඟමාලාව

1 වන එදිජා

2 වන එදිජා

3 වන එදිජා

4 වන එදිජා

5 වන එදිජා

බාහිර සබැඳි

 1994 දී ශ්‍රී ලංකා එක්දින තරගමාලාවේ පාකිස්තානය
 1994 දී ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් තරගමාලාවේ පාකිස්තානය

ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රිකට්
ක්‍රිකට්

පකිස්ථාන ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ශ්‍රී ලංකා තරග සංචාරය 1994


Chin Chin es una comida frita popular en Nigeria y África Occidental. Se trata de una dulce y dura rosquilla, asada o frita, hecha con de masa de harina de trigo, huevos y otros artículos de panadería habitual. También puede contener caupí. Muchas personas lo hornean con polvo de nuez moscada para darles sabor. Por lo general se amasa y se corta en pequeños cuadrados de una pulgada cuadrada o menos, alrededor de un cuarto de pulgada de espesor, antes de freír. Es un alimento común que se presentan en la calle, bodas y reuniones sociales en Nigeria.

Referencias

Gastronomía de Nigeria
Aperitivos
Gastronomía de Ghana

Chin chin (comida)


Maryland (), ABD'nin Orta Atlantik eyaletlerinden birisidir. Chesapeake Körfezinin kuzeydoğusunda yer alır. Doğusunda Delaware ve Atlas Okyanusu güneyinde Virginia, kuzeyinde Pensilvanya vardır. Washington şehri Maryland'ın güneybatısında Potomac Nehri'nin kuzeyinde Virginia sınırı üzerindedir. Başkent'e yakınlığından dolayı, NASA'nın Hesap Merkezi, Ulusal Güvenlik Dairesi ve ABD Deniz Harp Okulu gibi birçok devlet kurumu şehirde bulunur.

Demografi
2012 itibarıyla Maryland'in tahmini nüfusu 5,884,563'tür. Kilometre başına düşen insan sayısı 230'dur. Beyazlar yaklaşık %58 oranıyla çoğunluğu oluşturmakla birlikte toplumun %31'ini oluşturan Afroamerikalılar büyük bir azınlıktır. Toplumun %10'una yakını Hispanik ve Latinodur.

Politika
Güneyindeki Virjinya eyaleti aksine, Maryland sakinleri genellikle daha liberaldir ve Demokratik Parti'yi desteklemektedir.

Kardeş şehirler

Kaynakça

Maryland


Nidda er en by i den tyske delstat Hessen med 16.848 indbyggere. Byen ligger ved floden af samme navn.

Første gang, Nidda optræder på skrift, er i Codex Eberhardi fra et sted mellem 802 og 817, hvor navnet opgives som Nitaha. Senere kaldes den Nithehe (1187), Nitete (1206) og Nitehehe (1234).

Byen fik omkring 1100 en borg med voldgrav om for at beskytte den handelsrute, der gik gennem byen. Volkold 2. bosatte sig på borgen og oprettede et lille grevskab omkring byen med sig selv som greve. Denne første borg blev revet ned i 1604 og erstattet af et renæssanceslot. I 1450 blev grevskabet Nidda lagt ind under landgrevskabet Hessen.

Katharina den Store inviterede i slutningen af det 18. århundrede folk fra Nidda til at flytte til Rusland og bosætte sig ved Volga i nærheden af Saratov. En række familier fulgte opfordringen, og derfor kan man nu om dage finde beboere i dette område med navne som Daubert og Pfaffenroth.

Papirfremstilling er en traditionel beskæftigelse i Nidda som følge af rige forsyninger af træ fra de nærliggende skove samt rent vand fra floden.

Eksterne henvisninger

Byer i Hessen

Nidda


La Chasse au cerf est une peinture à l'huile sur toile du peintre flamand Paul Bril. L'œuvre a probablement été réalisée dans les années 1590 et est conservée au Musée du Louvre à Paris. Le tableau faisait autrefois partie de la collection de Louis XIV.

Peinture
Paul Bril a achevé ce tableau lors de son séjour à Rome, où il s'est installé à la fin des années 1570 ou au début des années 1580. À Rome, Bril est devenu le paysagiste le plus influent de son temps.

Bril a peint des paysages imaginaires typiques de la tradition flamande, à l'instar de peintres tels que Joachim Patinir, Henri Bles et Pieter Bruegel l'Ancien. Les premiers travaux de Hans Bol ont également été une source d'inspiration pour Bril.

Bril et les paysagistes flamands ne peignaient ni ne dessinaient des études en plein air. Cette peinture est également un produit d'atelier issu de l'imagination de l'artiste.

Description
Dans le tableau, six chasseurs chassent un cerf dans un marais, éclairé par des rayons de soleil perceptibles. Deux chasseurs montent à cheval, l'un est au premier plan, l'autre est visible dans une clairière parmi les arbres fermant le tableau à gauche, en arrière-plan. En bas à droite, quelques lapins s'enfuient ou se réfugient sous la berge enracinée. Du cheval du cavalier sautant en avant au premier plan, le tableau recule, dans une vue oblique et ondulée, vers le paysage bocager visible par une ouverture. La force des couleurs et leur savante articulation dans le paysage ainsi que la qualité de l'animation animalière, bien supérieure à celle de La Chasse au daim anciennement attribuée au même Bril (également au Louvre), confirment l'attribution de La Chasse au cerf à Paul Bril. L'œuvre est à rapprocher d'une toile similaire du peintre, Chasseurs dans un paysage, réalisée à la même époque et conservée au musée des Offices de Florence.

Le tableau faisait partie de la collection du roi Louis XIV, qui l'a acquis du marchand d'art Alvarez en 1682.

Références

Liens

Tableau d'un peintre flamand
Tableau des années 1590
Paysage dans la peinture
Chasse à cheval dans la peinture
Chien dans la peinture
Cerf dans la peinture
Lapin ou lièvre dans la peinture
Forêt dans la peinture
Collection de peintures germaniques et flamandes du Louvre

La Chasse au cerf


Le City Temple est une église non-conformiste, situé sur le viaduc de Holborn, à Londres. La paroisse est membre de la United Reformed Church, Église réformée unie du Royaume-Uni.

Le City Temple est connu comme le lieu de prédication des théologiens protestants libéraux Leslie Weatherhead, RJ Campbell, Joseph Fort Newton, Thomas Goodwin et Joseph Parker.

La première église sur le site actuel est en 1874. La congrégation est fondée vers 1640 voire dès les années 1560 par des puritains. Détruit par les bombardements de Londres pendant la Seconde Guerre mondiale, le temple est reconstruit en 1958.

Histoire
La communauté du City Temple aurait été fondé par Thomas Goodwin, vers 1640. C'est la plus ancienne congrégation non-conformiste de la City de Londres. Sa première meeting-house est située à Anchor Lane. Le deuxième ministre de l'Église était Thomas Harrison, qui succéda à Goodwin en 1650, date à laquelle l'Église déménage à Lime Street. En 1658, Thomas Mallory devient pasteur de l'Église. Mallory dirige l'Église pendant la restauration de la monarchie Stuart, en 1660. L'église déménage plusieurs fois et s'installe dans la Poultry, Cheapside en 1819.

Le pasteur James Spence démissionne en 1867, et les conseillers presbytéraux  invitent Joseph Parker, alors pasteur à la chapelle de Cavendish Street de Manchester. Il répond positivement en juin 1869.

La chapelle de Poultry Street fermée le 16 juin 1872, et une nouvelle église est construite. Entre-temps, la congrégation se réunit dans la grande salle du Cannon Street Hotel le matin, à Exeter Hall le soir et dans l'église presbytérienne de la chapelle d'Albion pour services de midi le jeudi.

La pierre commémorative du nouveau bâtiment est posée par Thomas Binney le 19 mai 1873. La Corporation de la City de Londres a offre une chaire en marbre spectaculaire à l'église. Le temple est consacré le 19 mai 1874. Il acquiert le statut officieux d'une cathédrale non-conformiste et devient la chaire congrégationaliste la plus importante de Grande-Bretagne.

En 1902, Reginald John Campbell, alors pasteur de la Congrégation de Brighton, est appelé en 1902 comme son assistant du pasteur Parker. Peu de temps après avoir accepté cet arrangement, Parker est meurt subitement.

Campbell, protestant libéral intéressé par l'analyse historico-critique de la Bible, est ministre de mai 1903 à octobre 1915. Ses prédications sont imprimées et  largement diffusées.

Sa théologie devient connue sous le nom de « la nouvelle théologie » et Campbell publie The New Theology, exposant sa position.
Le successeur de Campbell est le pasteur Joseph Fort Newton instruit au Séminaire théologique Baptiste du Sud de Louisville. Newton appelle une assistante à le seconder, Mlle A. Maude Royden. Anglicane, elle n'est pas autorisée à prêcher par l'Église d'Angleterre, mais est bien accueillie par l'église non-conformiste. Newton exerce son ministère au City Temple pendant la Première Guerre mondiale, avant de retourner en Amérique en 1919. Il a été remplacé par FW Norwood, un baptiste australien.

Lorsque Norwood quitte le City Temple en 1935, il y avait une certaine incertitude quant au pasteur à appeler. Certains font alors valoir que, puisque l'Église congrégationaliste n'avait pas eu de pasteur congrégationaliste depuis 1915, au départ du pasteur Campbell, ils devraient appeler un ministre au sein de leur dénomination. Finalement l'homme appelé est un pasteur méthodiste, alors en poste à Leeds, Leslie Weatherhead. Il servit de 1936 jusqu'à sa retraite en 1960.

Pendant le Blitz, le City Temple est éventré par le feu des bombes incendiaires. Weatherhead poursuit son ministère à l'église anglicane voisine St Sepulchre-without-Newgate. Après la guerre, Weatherhead lève des fonds pour reconstruire le City Temple, en grande partie auprès de John D. Rockefeller, Jr. Le nouveau City Temple est inauguré en présence de la reine Elizabeth mère en 1958. Weatherhead prend sa retraite en 1960.

Références

Liens externes

Monument classé de Grade II* dans la cité de Londres
Église à Londres

City Temple de Londres


Machine Girl é um projeto estadunidense de música eletrônica criado em 2013 por Matt Stephenson em Long Island, Nova Iorque. Em 2015, o projeto se tornou um duo, com Stephenson recrutando o percussionista Sean Kelly para tocar bateria ao vivo.

Estilo e temas
Em uma entrevista com a revista Revolver, Stephenson definiu Machine Girl como "punk eletrônico fodido" e afirmou que eles não gostaram da caracterização como "industrial" por ser "muito gótico, e muito preto e branco" considerando o projeto "muito mais colorido". A Kerrang! listou-os como uma das "bandas que expandem a definição de hardcore", e descreveu o projeto como "uma raça particularmente punk e feroz do subgênero eletrônico breakcore que poderia facilmente passar por hardcore quando eles o reproduzem ao vivo". A Pitchfork definiu seu estilo como "implacavelmente misturando punk, grindcore, rave, industrial e muito mais" e "imprevisível e perigoso, cheio de raiva animalesca e energia incontrolável".

O projeto recebeu o nome do filme japonês de 2008 The Machine Girl.

Membros
 Matt Stephenson – produção, vocais (2013 — presente)
 Sean Kelly – bateria (2015 — presente)

Discografia

Álbuns de estúdio
WLFGRL (2014)
Gemini (2015)
...Because I'm Young Arrogant and Hate Everything You Stand For (2017)
The Ugly Art (2018)
U-Void Synthesizer (2020)

Extended plays
Electronic Gimp Music EP (2013)
13th Hour EP (2013)
GRLPWR EP (2013)
Machine Girl vs Machine Girl (2016)

Compilações
 Phantom Tracks (2015)
 Phantasy Trax™ (2016)
 MG Demo Disc (2020)
 RePorpoised Phantasies (2020)
 Stretch Collection (2020)

Lançamentos colaborativos
Machine Girl / Five Star Hotel (2016)
Shade / Machine Girl - QUARANTINETAPES_vol3 (2020)

Mixes
MRK90 Mix Vol. 1 (2017)

Ligações externas

Bandas de música eletrônica
Bandas de hardcore digital
Bandas de drum and bass
Bandas de Nova Iorque
Bandas formadas em 2013
Duos musicais
Fundações nos Estados Unidos em 2013

Machine Girl


ඈෂ්ලි ඇලෙක්සැන්ඩර් මැලට් (උපත 13 ජූලි 1945 චට්ස්වුඩ්, නිව් සවුත් වේල්සය හිදී ) යනු,  1968 සිට 1980 දක්වා කාලසීමාවෙහිදී ටෙස්ට්  තරග 38 සහ එක් දින ජාත්‍යන්තර 9 ක්‍රීඩා කර ඇති හිටපු ඕස්ට්‍රේලියානු ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි.  නේතන් ලියෝන්ගේ සම්ප්‍රාප්තිය තෙක්, ඔහු, දෙවන ලෝක යුද්ධයෙහි පටන් ඕස්ට්‍රේලියාවේ බිහිවූ වඩාත්ම සඵලවත්  පිට දඟ පන්දු පන්දු යවන්නා විය. බාහුව ඉහළින් තබා ගනිමින් පන්දු යැවීමේ ඔහුගේ ශෛලිය සහ ඔහුගේ උසෙහි සංකලනය තුලින්, ඔහු බෙහෙවින් පොළා පැනීම උකහාගැනුමට සමත් විය.

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි

1945 උපත්
ජීවත්වන්නෝ
ඕස්ට්‍රේලියා එක් දින ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ
ඕස්ට්‍රේලියා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ
දකුණු ඕස්ට්‍රේලියා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ
වර්ල්ඩ් සීරීස් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ
ඕස්ට්‍රේලියානු ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ
සිඩ්නි වෙතින් බිහිවූ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ
1975 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන සඳහා ක්‍රීඩා කල ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ
ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ

ඈෂ්ලි මැලට්


La Facultad de Ciencias Médicas es una de las diez facultades que conforman la Universidad de San Carlos de Guatemala. Fundada en 1681, es la más antigua de las facultades de dicha universidad y actualmente el centro de enseñanza superior de Medicina más grande e importante de Guatemala

Su sede principal es desde 2001 el Centro Universitario Metropolitano, ubicado en Ciudad de Guatemala, luego de salir de la Ciudad Universitaria por cuestión de espacio físico ya que la facultad es una de las más pobladas de la Usac.

Historia

Primera época: Real y Pontificia Universidad de San Carlos Borromeo

El 31 de enero de 1676 fue autorizada la fundación de la Real Universidad de San Carlos Borromeo y cuatro años más tarde comenzó sus actividades la Facultad de Medicina, el 20 de octubre de 1681. El 2 de septiembre de 1717 se graduó el primer médico guatemalteco, el doctor Vicente Ferrer González, pero tuvieron que pasar dieciséis años para que se graduara el segundo médico, el doctor José de Medina, quien se graduó el 26 de noviembre de 1733.

En 1770 se instituyó la Cátedra Prima, mientras que el destacado estudiante José Felipe Flores fue el último bachiller en Medicina graduado en la ciudad de Santiago de los Caballeros de Guatemala, el 20 de febrero de 1773. Recién graduado, fue llamado por el Ayuntamiento de la arruinada ciudad luego de los Terremotos de Santa Marta en julio de 1773 para combatir la epidemia de tifo que se desató entre los habitantes más pobres de la ciudad que se habían refugiado en las montañas luego de los terremotos. Esta epidemia de Tifus exantemático epidémico se inició a finales de 1773, y se extendió hasta junio del año siguiente.

El doctor José Felipe Flores recibió su grado el 4 de mayo de 1780, más de cuarenta años después que el doctor . de Medina, e inmediatamente implementó exitosamente un programa de inoculación para combatir la epidemia de viruela que afectó a la Nueva Guatemala de la Asunción en junio de 1780, y posteriormente orientó la reforma de la enseñanza médica, introduciendo las ciencias básicas con énfasis en Filosofía y Anatomía y el recurso de figuras de cera inventadas por él como modelos y demostraciones en el Hospital San Juan de Dios; Flores estuvo a cargo de la Cátedra Prima de Medicina con la ayuda de su amigo Liendo y Goicoechea, aunque con apenas menos de diez alumnos.

Para el aprendizaje de la física y de la fisiología animal, Flores también construyó electróforos y electromagnetos a base de dos platos montados en columnas de cristal; asimismo, contribuyó en la óptica con unos lentes de su invención.

Antes de finalizar el siglo  se graduó solamente un médico más: el doctor venezolano Narciso Esparragosa y Gallardo el 25 de noviembre de 1794. Esparragosa y Gallardo, fue el primer médico anatómico de la Real y Pontificia Universidad de San Carlos Borromeo, nombramiento concedido por Cédula del Rey Carlos IV.

La Real y Pontificia Universidad de San Carlos Borromeo graduó solamente a siete profesionales más antes de ser clausurada por la Independencia de Centroamérica en 1821:

Cuarta época: Escuela Facultativa de Medicina y Farmacia

Durante la reforma liberal de 1871, fue clausurada la Facultad de Medicina junto con la Pontificia Universidad de San Carlos. Las actividades de educación superior se iniciaron nuevamente en 1875 con un plan de estudios de cinco años en la nueva Escuela Facultativa de Medicina y Farmacia del Centro de la Universidad Nacional de Guatemala, nueva entidad educativa de carácter laico que sustituyó a la universidad católica.

Originalmente estuvo en el colegio que fue expropiado a los Paulinos, cuya administración ejecutiva pasó en 1873 a la Escuela Normal para Varones y en 1879 a la de la Facultad de Ciencias Médicas.  Un nuevo edificio fue construido al estilo de finales del  y en cuya edificación se tuvieron en cuenta las leyes del arte sin descuidar la estética.

Para 1896, la Facultad de Medicina era considerada como una de las mejores en su clases en América Latina, tanto por sus elementos científicos como por las comodidades que ofrecía su edificio, localizado en ese entonces en el antiguo colegio clerical que el arzobispo de Guatemala Francisco de Paula García y Peláez inauguró en la segunda avenida sur, entre la 12.a y 13.a calles del Centro Histórico de la Ciudad de Guatemala en 1868 y que fuera expropiado por el gobierno liberal de Justo Rufino Barrios en 1875. Originalmente utilizado para albergar la Escuela Normal para Varones en 1877, el edificio fue destinado a la Escuela Facultativa de Medicina en 1879, cuando la Escuela Normal fue trasladada a las instalaciones del Instituto Nacional Central para Varones; la Escuela de Medicina hasta ese momento había sido parte de la extinguida Pontificia Universidad de San Carlos.

En 1880 se inauguró oficialmente la Escuela de Medicina en su nuevo local y se publicó la primera revista científica de la institución, la Unión Médica; el decano de la Escuela en ese entonces era el Dr. Joaquín Yela. El edificio era de un solo piso y en el frente tenía un jardín rodeado de verjas de hierro y adornado con tres fuentes de cemento y mármol y doce artísticas estatuas alegóricas, también de mármol; considerado una de las mejores estructuras de la Ciudad de Guatemala, el edificio contaba con dos puertas principales y un reloj público. La Facultad contaba con un Salón de Actos -lujosamente adornado y que tenía pinturas de retratos de guatemaltecos notables-, un Museo Zoológico -que contaba con una colección de casi seis mil especies de la fauna guatemalteca en su mayoría-, una amplia biblioteca con un poco más de dos mil volúmenes, laboratorio de Bacteriología e Histología, un anfiteatro anatómico y un gabinete de Física con numerosos aparatos de experimentación.

En 1887 se estableció el internado en el Hospital General San Juan de Dios, combinando el servicio y la enseñanza; las clínicas de medicina general, cirugía y obstetricia se daban en dicho centro hospitalario. En 1895, se creó el anexo de la Escuela de Comadronas, que contaba con todo el equipo necesario para el estudio de la obstetricia.

El prestigio de la Escuela era tan alto, que asistían a sus clases estudiantes de todas las repúblicas de América Central y de México; en 1896 contaba con ciento siete estudiantes de los cuales cincuenta y cuatro eran de Guatemala, cinco de El Salvador, ocho de Honduras, quince de Nicaragua, tres de Costa Rica y uno de México. Además, contaba com veintiún docentes, tres ayudantes de cátedra y publicaba la revista La Escuela de Medicina.

Instalaciones de la Escuela Facultativa de Medicina y Farmacia en 1896
Fotografías de Alberto G. Valdeavellano

En 1918 se suspendieron las actividades docentes temporalmente debido a que el edificio de la facultad fue destruido por los terremotos de 1917-18, mientras que el del Hospital General San Juan de Dios quedó seriamente dañado. Posteriormente, en ese mismo año, la Universidad fue reestructurada y pasó a ser la Universidad de Guatemala «Manuel Estrada Cabrera», en honor al presidente de Guatemala de entonces, licenciado Manuel Estrada Cabrera, quien había estado en el poder desde 1898.

Los estudiantes de medicina fueron partícipes de las juventudes unionistas que al principio de 1920 trabajaron junto con el Partido Unionista de los conservadores guatemaltecos para derrocar al presidente Estrada Cabrera, lo que consiguieron finalmente tras los recios combates de la Semana Trágica de 1920. Posteriormente, fueron parte activa de las actividades de la Huelga de Dolores de la nuevamente llamada Universidad Nacional de Guatemala, las que se reiniciaron ese mismo año, formando la primera época de oro de esa actividad universitaria. Las actividades de la Huelga fueron bien recibidas por la ciudadanía guatemalteca y fueron tolerada por el gobierno del ciudadano Carlos Herrera y Luna y de los generales José María Orellana y Lázaro Chacón. Este último construyó los edificios de la Facultad de Medicina y del Paraninfo Universitario en el solar que ocuparon a pocos metros del Hospital General San Juan de Dios. Tras la muerte de Chacón se inició el régimen del general Jorge Ubico, quien porhibió nuevamente el jolgorio universitario y eliminó la autonomía que tenía la universidad de elegir a sus autoridades, por lo que la Universidad Nacional pasó nuevamente a ser una dependencia del secretario del despacho de Instrucción Pública del gobierno.

Quinta época: Autonomía universitaria y Universidad de San Carlos

A partir de 1944 se inicia la autonomía de la Universidad de San Carlos y con ella la modificación de la política educativa que prevalecía, participan en el gobierno facultativos estudiantes y egresados profesionales, se organiza un plan de estudios con visión modernista, se plante la necesidad del servicio social médico rural.

Junta Directiva del IGSS

La Junta Directiva del Instituto Guatemalteco de Seguridad Social está conformada de la siguiente forma:

El representante del Consejo Superior Universitario ha sido históricamente el Decano de la Facultad de Ciencias Médicas, pero debido a los millonarios contratos que se manejan en el IGSS, la posición del decano de la Facultad se convirtió en un apetecido puesto administrativo.

Segunda mitad del

En 1957 se institucionalizó el internado rotatorio y los convenios bilaterales entre los hospitales estatales y la Facultad de Medicina.

En noviembre de 1968 la Junta Directiva de la Facultad aprobó el diseño general del nuevo plan de estudios; el nuevo currículo presentó la división administrativa en cuatro fases y comprendía tres áreas de integración horizontal: ciencias biológicas, ciencias clínicas y ciencias de la conducta.

En 1975 se inicia el estudio por unidades integradas. En 1979 se cambia la enseñanza a módulos. Durante los años 90 se continua con la reordenación del pensum de estudios y la organización de contenidos.

En 2003 se inició el proceso de Readecuación Curricular para el Aprendizaje por Competencias Profesionales, mismo que modifica el sistema de Fases al de Niveles de Formación Profesional.

Caso IGSS-Pisa

El Instituto Guatemalteco de Seguridad Social adjudicó el 20 de diciembre de 2014 un contrato superior a los ciento dieciséis millones de quetzales a la droguería mexicana Pisa, la que a su vez subcontrató a un sanatorio privado para tratar a quinientos treinta enfermos renales, ya que no tenía capacidad para hacerlo en sus instalaciones. El convenio era proporcionar a los afiliados diálisis peritoneal en forma continua, o ambulatoria o en la unidad de consulta externa.

El miércoles 25 de febrero de 2015, la organización popular «Acción Ciudadana» (AC) calificó como lesivo dicho contrato ya que la adjudicación se otorgó a la empresa que ofertó un menor costo, pero que en realidad no tenía la capacidad para atender a los enfermos que requerían los servicios de diálisis peritoneal. La firma Baxter, que perdió la licitación, era la que en los últimos seis años suministró diálisis a los afiliados del Seguro Social que padecen de los riñones; el servicio era satisfactorio ya que llevaba medicamentos y el servicio viviendas de los enfermos si era necesario.

Estos son, entre otros, los factores negativos del caso tanto en lo relativo a Pisa como el sanatorio particular subcontratado:

 No contaba con una sala específica para tratar a los pacientes.
 No tenía personal para atender y recibir a los que requerían tratamiento.
 No llevaban control de citas con carné u otro tipo de sistema.
 Los medicamentos que se recetaban no eran los mismos que los pacientes habían estado recibiendo con la empresa Baxter.

El 20 de mayo de 2015 se descubrió el caso de corrupción de la junta directiva del Instituto Guatemalteco de Seguridad Social cuyos integrantes fueron capturados por supuestas anomalías en un contrato que el seguro social firmó con la empresa farmacéutica PISA, por medio de la cual se brindaron servicios a pacientes con enfermedades renales y que es acusada de causar la muerte de varios pacientes por las deficiencias en el tratamiento, falta de limpieza e insuficiencia de las instalaciones. El decano de la Facultad de Medicina, Jesús Arnulfo Oliva Leal, estuvo entre los capturados, ya que era el segundo vicepresidente de la Junta Directiva del IGSS nombrado por el Consejo Superior Universitario de la Universidad de San Carlos de Guatemala.

Según la investigación, los detenidos se concertaron «con el ánimo de obtener beneficios económicos ilícitos a cambio de la adjudicación de un contrato millonario a la Empresa PISA, que no llenaba los requisitos, ni contaba con estructura básica para brindar el servicio a pacientes renales del Instituto Guatemalteco de Seguridad Social» y se habrían quedado con el quince por ciento del total del monto del contrato. Los investigadores determinaron que la junta directiva del IGSS integró la junta de licitaciones de una forma «ligera y descuidada», con personas que no tenían la aptitud suficiente para abordar las propuestas que se hicieron; además, los miembros de la Junta Directiva del IGSS fueron sindicados de fraude, pues en la sesión ordinaria del 4 de noviembre de 2014 aprobaron por unanimidad la adjudicación luego de analizar lo actuado. Entre los miembros de la junta directiva del IGSS capturados estaba también Julio Roberto Suárez Guerra, presidente del Banco de Guatemala, por delito de fraude.

La fiscal general de Guatemala, Thelma Aldana, dijo que se está investigando si hubo negligencia médica en este caso ya que hubo varias denuncias recibidas de los familiares de los pacientes que fallecieron supuestamente a causa del tratamiento deficiente que recibieron con la empresa PISA; el 13 de mayo de 2015 el procurador general de los Derechos Humanos, Jorge Eduardo de León Duque, presentó una denuncia por siete casos por muerte de pacientes.

Sede

Campus Central
La sede central de la Facultad de Ciencias Médicas está ubicada el Centro Universitario Metropolitano, CUM, en la 9ª. Avenida 9-45 zona 11 de la Ciudad de Guatemala, el cual es compartido con la Escuela de Psicología. La facultad ocupa los edificios B, C y D.

Centros Regionales
Además, la facultad como parte de los procesos de decentralización actualmente cuenta con presencia en los siguientes Centros Regionales Universitarios:

 Centro Universitario de Oriente (CUNORI)
 Centro Universitario de Occidente (CUNOC)
 Centro Universitario del Norte, (CUNOR)
 Centro Universitario del Sur, (CUNSUR)
 Centro Universitario de San Marcos, (CUSAM)
 Centro Universitario de Petén (CUDEP)
Centro universitario de Noroccidente, (CUNOROC)

Programas de Estudio

Grado
La Facultad a nivel de grado desarrolla la carrera de Médico y Cirujano, el plan de estudios tiene una duración de seis años con régimen anual, los cuales se dividen en tres niveles:

 Nivel Básico: comprende los primeros tres años.
 Nivel Específico: comprende el cuarto y quinto años.
 Nivel Profesional que comprende el último año de la carrera.

Véase también

 Facultad universitaria
 Medicina

Notas y referencias

Referencias

Bibliografía

Universidad de San Carlos de Guatemala
Facultades de Medicina de Guatemala

Facultad de Ciencias Médicas de la Universidad de San Carlos de Guatemala


Salyut 4 (DOS 4) Sovyetler Birliği tarafından 26 Aralık 1974'te yörüngeye oturtulan Salyut serisinden uzay istasyonu. Esas olarak DOS 3'ün bir kopyasıydı, ama onun aksine başarılı oldu. İstasyona üç mürettebat gönderildi, bunlardan Soyuz 17 ve 18 kenetlenmeyi başarırken Soyuz 18a bir kaza nedeniyle ulaşamadı. İkinci ziyaret 63 gün sürdü. İsimsiz ve insansız bir Soyuz kapsülü, istasyona üç ay boyunca kenetli kalarak sistemin güvenilirliğini kanıtladı. Salyut 4, 3 Şubat 1977'de yörüngeden çıkarıldı.

Salyut 4'ün güvertesindeki en önemli araçlardan biri, Filin teleskobu da denilen X ışını cihazıydı. Cihazın farklı dalgaboylarında ölçüm yapan dört kanalı bulunuyordu. Kozmonotlar bu cihazla aralarında Akrep X-1 yıldızının da bulunduğu çeşitli cisimleri gözlemlediler.

Özellikler

 Uzunluk: 15,8 m
 Azami çap: 4,15 m
 Yaşanabilir hacim: 90 m³
 Fırlatmadaki ağırlık: 18.900 kg
 Fırlatma roketi: Proton (üç kademeli)
 Yörünge eğimi: 51.6°
 Güneş paneli alanı: 60 m²
 Güneş paneli sayısı: 3
 Elektrik üretimi: 4 kW
 İkmâl taşıyıcıları: Soyuz feribotu
 Kenetlenme kapısı sayısı: 1
 İnsanlı görev sayısı: 3
 İnsansız görev sayısı: 1
 Uzun süreli insanlı görev sayısı: 2

Ziyaret eden uzayaraçları ve mürettebat
 Soyuz 17 - 11 Ocak - 10 Şubat 1975
 Georgi Greçko
 Aleksey Gubarev
 Soyuz 18a - 5 Nisan 1975 - Fırlatma iptal edildi
 Vasili Lazarev
 Oleg Makarov
 Soyuz 18 - 24 Mayıs - 26 Haziran 1975
 Pyotr Klimuk
 Vitali Sevastyanov
 Soyuz 20 - 17 Kasım 1975 - 16 Şubat 1976
 İnsansız

Salyut 4 keşif görevleri

Kaynakça
İngilizce Vikipedi

4
Uzay istasyonları

Salyut 4


L' Académie Ercolanese, ou Regale Accademia Ercolanese di Archeologia (Académie royale d'archéologie d'Herculanum), est une société savante créée à Naples en 1755 par Bernardo Tanucci sous le patronage royal de Charles VII de Naples dont le but principal est l'étude et la préservation des  trouvailles d'Herculanum et de Pompéi. Ottavio Antonio Bayardi en fut nommé le président et Alessio Simmaco Mazzocchi, Giacomo Castelli, Francesco Maria Pratilli, le comte de Pianura, Salvatore D'Aula, Pasquale Carcani, Ferdinando Galiani, Nicola Ignarra, Girolamo Giordano, Francesco Valletta, Domenico Ronchi, Mattia Zarrillo et Giovanni Maria Della Torre en furent les membres ordinaires.

Après une longue période de silence, l'académie a repris vie en décembre 1996 dans le but de réagir à la .

Notes et références

Liens externes

Société savante en Italie
Organisme fondé en 1755
Culture en Campanie

Académie Ercolanese


Natalia Koroleva (în ; ) este o cântăreață rusă.

Discografie
 «Жёлтые тюльпаны» (1990)
 «Дельфин и русалка» (1992)
 «Поклонник» (1994)
 «Конфетти» (1995)
 «Бриллианты слёз» (1997)
 «Сердце» (2001)
 «Осколки прошлого» (2002)
 «Веришь или нет (плюс Тарзан)» (2003)
 «Рай там, где ты» (2006)
 «Магия Л…» (2015)

Nașteri în 1973
Cântăreți ruși
Cântărețe de muzică pop

Natașa Koroleva


Pixeline Skolehjælp: Lær om Kroppen – Rejsen til kroppens indre  er det tolvte spil i Pixeline Skolehjælp serien. Spillet er fra 2007 og er udgivet af Krea Media.

Historien starter med at Pixeline skal hjælpe nogle rumvæsner med at forstå den menneskelige krop. I rumskibet kan Pixeline prøve fem forskelige minispil som handler om kroppen opbygning, som bl.a. omhandler hjerne, sanserne, kredsløbet og fordøjelsen. I minispillene skal man finde de billeder der passere til bestemte lyde, placere knogler på en tegning af et menneske, og styre iltmolekyle gennem blodårene.

Til sidst når man har klaret det og har hjulpet rumvæserne, vinder man spillet.

Referencer

Lær om Kroppen - Rejsen til kroppens indre
Computerspil fra 2007


Alan Tacher Feingold (Ciudad de México, México, 28 de marzo de 1974) es un conductor de televisión y animador mexicano conocido por ser el presentador del programa de La Academia en TV Azteca, igualmente 1, 2, 3 x México y Hoy, ambos de Televisa, en la actualidad es conductor de Despierta América de la cadena estadounidense para latinos Univision. Es el hermano de Mark Tacher.

Biografía
Nació en Ciudad de México en 1974, luego a la edad de 17 años en 1991 se gradúa de la Universidad de la Comunicación como publicista de profesión.

Carrera
Se formó como presentador en TV Azteca, siendo Te caché en 1996 su primera gran oportunidad, un año después se convirtió en el titular del programa de concursos  Chitón.

Para 1998 le llegó la oportunidad de conducir el matutino de fin de semana Tempranito, en el cual se mantuvo 4 años.

De 2000 a 2002 fue presentador de un programa de concursos semanal llamado  Gente con chispa.

Se ganó el reconocimiento en México tras ser el presentador durante cuatro temporadas del reality show musical La Academia de Televisión Azteca, de donde egresaron personalidades como Yuridia, Carlos Rivera y María Inés Guerra.

En 2012, es actor de doblaje en la película de Pixar, Brave, del personaje Lord Dingwall.

Programas de televisión
 Los cuates del 5 ... 199?
 Te Caché ... 1996-1997
 Chitón ... 1997-1998
 Tempranito ... 1998-2002
 Gente con chispa ... 2000-2002
 La Academia ... 2002-2005
 Desafío de estrellas ... 2003
 Décadas ... 2010
 Hoy ... 2011-2012
 1 2 3 x México ... 2011
 Despierta América ... 2013 - Presente
 D-Generaciones ... 2018 - Presente
 Al final todo queda en familia ... 2018
 Premios Produ Awards ... (2022)

Enlaces externos
 Biografía de Alan Tacher en Esmas.com

Referencias

Se formó como presentador en TV Azteca, siendo Te caché en 1996 su primera gran oportunidad, un año después se convirtió en el titular del programa de concursos Chitón.

Para 1998 le llegó la oportunidad de
Nacidos en Ciudad de México
Presentadores de televisión de México
La Academia
Judíos de México

Alan Tacher


جامعة كارلوفا أو جامعة تشارلز (بالتشيكية:Univerzita Karlova؛ وباللاتينية: Universitas Carolina؛ بالألمانية: Karls-Universität؛ وبالإنكليزية:Charles University) هي أقدم وأكبر جامعة في جمهورية التشيك. أنشئت سنة 1348م؛ وهي الأولى في الإمبراطورية الرومانية المقدسة وأوروبا الوسطى عامة. تدخل مع الجامعات الأقدم في أوروبا.

مصادر خارجية
 Official page
 Official history of CU (short)
 From the History of Charles University in Prague (timeline)
 Notes on the Founding Charter of Charles University, Prague, 7 April 1348
 A University Fit for a King – information about history and presence
 Albert Einstein's years in Prague
 Timeline of Ernst Mach's life
 Rise and fall of the German University Eye Clinic in Prague
 Universita Karlova od počátků husitství do Bílé hory (PDF)
 Prager Professoren 1938–1948

مراجع

تأسيسات القرن 14 في بوهيميا
تأسيسات سنة 1348 في أوروبا
تأسيسات سنة 1348 في الإمبراطورية الرومانية المقدسة
تأسيسات عقد 1340 في الإمبراطورية الرومانية المقدسة
جامعات التشيك
جامعة تشارلز في براغ
مدارس قانون في التشيك
مقالات مع مصادر باللغة الألمانية (de)
هيئات تعليمية أسست في القرن 14
هيئات تعليمية في براغ

جامعة كارلوفا


Maude Ewing Adams Kiskadden (November 11, 1872 – July 17, 1953), known professionally as Maude Adams, was an American actress and stage designer who achieved her greatest success as the character Peter Pan, first playing the role in the 1905 Broadway production of Peter Pan; or, The Boy Who Wouldn't Grow Up. Adams' personality appealed to a large audience and helped her become the most successful and highest-paid performer of her day, with a yearly income of more than $1 million during her peak.

Adams began performing as a child while accompanying her actress mother on tour. At age 16, she made her Broadway debut, and under Charles Frohman's management, she became a popular player alongside leading man John Drew Jr. in the early 1890s. Beginning in 1897, Adams starred in plays by J. M. Barrie, including The Little Minister, Quality Street, What Every Woman Knows and Peter Pan. These productions made Adams the most popular actress in America. Her work on these shows' production design and innovative technical lighting helped to make them a success, and she was named as inventor on three light bulb patents. She also performed in a number of other plays. Her last Broadway play, in 1916, was Barrie's A Kiss for Cinderella. After a 13-year retirement, she appeared in more Shakespeare plays and then taught acting in Missouri. She retired to upstate New York.

Early life and career

Adams was born in Salt Lake City, Utah Territory, the daughter of Asaneth Ann "Annie" (née Adams) and James Henry Kiskadden. Adams's mother was an actress, and her father had jobs working for a bank and in a mine. Little else is known of Adams's father, who died when she was young. James was not a Mormon, and Adams once wrote of her father as having been a "gentile". The surname "Kiskadden" is Scottish. On her mother's side, Adams's great-grandfather Platt Banker converted to Mormonism and moved his family to Missouri, where his daughter, Julia, married Barnabus Adams. Barnabus and Julia then migrated as part of the first company to enter the Salt Lake Valley with Brigham Young in 1847, where he cut timbers for the Salt Lake Tabernacle. Adams was also a descendant of Mayflower passenger John Howland.

Adams appeared on stage at two months old in the play The Lost Baby at the Salt Lake City Brigham Young Theatre. She appeared again at the age of nine months in her mother's arms. Over her father's objections, Adams began acting as a small child, adopting her mother's maiden name as her stage name. They toured throughout the western U.S. with a theatrical troupe that played in rural areas, mining towns and some cities. At the age of five, Adams starred in a San Francisco theater as "Little Schneider" in Fritz, Our German Cousin and as "Adrienne Renaud" in A Celebrated Case. At the age of nine, Adams lived with her Mormon grandmother and Mormon cousins in Salt Lake City while her mother remained in San Francisco. It is not clear whether she identified as a member of the Church of Jesus Christ of Latter-day Saints as her mother did. She was never baptized Presbyterian, although she attended a Presbyterian school. Later in life, Adams took long sabbaticals in Catholic convents, and in 1922 she donated her estates in Lake Ronkonkoma, New York, to the Sisters of the Cenacle for use as a novitiate and retreat house. She never converted to Catholicism or discussed the topic in any interviews.

Adams debuted in New York at age 10 in Esmeralda and then returned briefly to California. She then returned to Salt Lake City to live with her grandmother and studied at the Salt Lake Collegiate Institute. She later wrote of Salt Lake City: "The people of the valley have gentle manners, as if their spirits moved with dignity." Adams also later wrote the short essay "The One I Knew Least", where she described her difficulty in discovering her personality because of playing so many theatrical roles as a child.

Early adult career

Adams returned to New York City at age 16 to appear in The Paymaster.  She then became a member of E. H. Sothern's theatre company in Boston, appearing in The Highest Bidder, and then was on Broadway in Lord Chumley in 1888. Charles H. Hoyt then cast her in A Midnight Bell where audiences, if not the critics, took notice of her.  In 1889, sensing he had a potential new star on his hands, Hoyt offered her a five-year contract, but Adams declined in favor of a lesser offer from the powerful producer Charles Frohman who, from that point forward, took control of her career.  She soon left behind juvenile parts and began to play leading roles for Frohman, often alongside her mother. In 1890, Frohman asked David Belasco and Henry C. de Mille to specially write the part of Dora Prescott for Adams in their new play Men and Women, which Frohman was producing. The next year, she appeared as Nell in The Lost Paradise.

In 1892, John Drew Jr. (one of the leading stars of the day) ended his 18-year association with Augustin Daly and joined Frohman's company. Frohman paired Adams and Drew in a series of plays beginning with The Masked Ball and ending with Rosemary in 1896. She then spent five years as the leading lady in John Drew's company. There, "her work was praised for its charm, delicacy, and simplicity." The Masked Ball opened on October 8, 1892.  Audiences came to see its star, Drew, but left remembering Adams. Most memorable was a scene in which her character feigned tipsiness for which she received a two-minute ovation on opening night. Drew was the star, but it was for Adams that the audience gave twelve curtain calls, and previously tepid critics gave generous reviews. Harpers Weekly wrote: "It is difficult to see just who is going to prevent Miss Adams from becoming the leading exponent of light comedy in America.  The New York Times wrote that Adams, "not John Drew, has made the success of The Masked Ball at Palmer's, and is the star of the comedy. Manager Charles Frohman, in attempting to exploit one star, has happened upon another of greater magnitude." The tipsy scene started Adams on her path to being a favorite among New York audiences and led to an eighteen-month run for the play.

Less successful plays followed, including The Butterflies, The Bauble Shop, Christopher, Jr., The Imprudent Young Couple and The Squire of Dames. But 1896 saw an upturn for Adams with Rosemary. A comedy about the failed elopement of a young couple, sheltered for the night by an older man (Drew), the play received critical praise and box office success.

Barrie and stardom

Frohman had been pursuing J. M. Barrie (the future author of Peter Pan) to adapt the author's popular book The Little Minister into a play, but Barrie had resisted because he felt there was no actress who could play Lady Babbie. On a trip to New York in 1896, Barrie attended a performance of Rosemary and at once decided that Adams was the actress to play Lady Babbie. Frohman worried that the masculine aspects of the book might overshadow Adams's role. With Barrie's consent, several key scenes were changed to favor Lady Babbie. The play opened in 1897 at the Empire Theatre and was a tremendous success, running for 300 performances in New York (289 of which were standing room only) and setting a new all-time box office record of $370,000; it made Adams a star. It also toured successfully, running for 65 performances in Boston.

Another play by Barrie, Peter Pan; or, The Boy Who Wouldn't Grow Up (1904), became the role with which Adams was most closely identified.  She was the first actress to play Peter Pan on Broadway. Only days after her casting was announced, Adams had an emergency appendectomy, and it was uncertain whether her health would allow her to assume the role as planned. Peter Pan opened on October 16, 1905 at the National Theatre in Washington, D.C. to little success. It soon moved to Broadway, where the play had a long run. Adams appeared in the role on Broadway several times over the following decade. The collar of her 1905 Peter Pan costume, which she had co-designed, was an immediate fashion success and was henceforth known as the "Peter Pan collar".

Adams starred in other works by Barrie, including Quality Street (1901), What Every Woman Knows (1908), The Legend of Leonora (1914), and A Kiss for Cinderella (1916).  In 1899, she portrayed Shakespeare's Juliet. While audiences responded to her performance with standing ovations, critics generally disliked it. The critic Alan Dale, reviewing her debut in the role at the Empire Theatre, called her Elizabethan English "grotesque at times" and commented that Adams had performed with "pretty purring", not classical. On the other hand, he described her performance as "romantic",  "sublime"  and "not sinking beneath the waves." Audiences loved her in the role, selling out the 16 performances in New York. Romeo and Juliet was followed by L'Aiglon in 1900, a French play about the life of Napoleon II of France in which Adams played the leading role, foreshadowing her portrayal of another male (Peter Pan) five years later.  The play had starred Sarah Bernhardt in Paris with enthusiastic reviews, but Adams's L'Aiglon received mixed reviews in New York. In 1909, she played Joan of Arc in Friedrich Schiller's The Maid of Orleans.  This was produced on a huge scale at the Harvard University Stadium by Adams. The June 24, 1909 edition of the Paducah Evening Sun (Kentucky) contains the following excerpt:

Joan at Harvard, Schiller's Play reproduced on Gigantic scale. ... The experiment of producing Schiller's Maid of Orleans beneath starry skies … was carried out [by] Adams and a company numbering about two thousand persons ... at the Harvard Stadium. ... A special electric light plant was installed ... a great cathedral was erected, background constructed and a realistic forest created. ... Miss Adams was accorded an ovation at the end of the performance.

She appeared in another French play with 1911's Chantecler, the story of a rooster who believes his crowing makes the sun rise. She fared only slightly better than in L'Aiglon with the critics, but audiences again embraced her, on one occasion giving her 22 curtain calls. Adams later cited it as her favorite role, with Peter Pan a close second.

Later years and death
Adams retired in 1918 after a severe bout of influenza. During the 1920s, she worked with General Electric to patent improved and more powerful stage lighting, (, , ) and with the Eastman Company, to develop color photography. It has been suggested that her motivation for her association with these technology companies was that she wished to appear in a color film version of Peter Pan, and this would have required better lighting and techniques for color photography. Her electric lights ultimately became the industry standard in Hollywood with the advent of sound in motion pictures in the late 1920s. After 13 years away from the stage, she returned to acting, appearing occasionally in regional productions of Shakespeare plays, including as Portia in The Merchant of Venice in Ohio, in 1931, and as Maria in Twelfth Night in 1934 in Maine.

Often described as shy, Adams was referred to by Ethel Barrymore as the "original 'I want to be alone' woman". Her retiring lifestyle, including the absence of any relationships with men, contributed to the virtuous and innocent public image promoted by Frohman and was reflected in her most successful roles. Biographers have concluded that Adams was a lesbian. She had two long-term relationships that only ended upon her partners' deaths: Lillie Florence, from the early 1890s until 1901, and Louise Boynton from 1905 until 1951. Adams was known at times to supplement the salaries of fellow performers out of her own pay. Once while touring, a theater owner significantly raised the price of tickets, knowing Adams's name meant a sold-out house. Adams made the owner refund the difference before she appeared on the stage that night. Adams was the head of the drama department at Stephens College in Missouri from 1937 to 1949, becoming known as an inspiring teacher in the arts of acting.

After her retirement, Adams was on occasion pursued for roles in film. The closest she came to accepting was in 1938, when producer David O. Selznick persuaded her to do a screen test (with Janet Gaynor, who later played the female lead) for the role of Miss Fortune in the film The Young in Heart. After negotiations failed, the role was played by Minnie Dupree. The 12-minute screen test was preserved by the George Eastman House in 2004.

She died, aged 80, at her summer home, Caddam Hill, in Tannersville, New York, and is interred in the cemetery of the Sisters of the Cenacle, Lake Ronkonkoma, New York. Louise Boynton is buried alongside her.

In popular culture
The character of Elise McKenna in Richard Matheson's 1975 novel Bid Time Return and its 1980 film adaptation, Somewhere in Time (played by Jane Seymour), was based on Adams.

Broadway appearances

 The Paymaster 1888
 Lord Chumley 1888
 A Midnight Bell 1889
 Men and Women 1890
 The Masked Ball 1892
 The Butterflies 1894
 The Bauble Shop 1894
 The Imprudent Young Couple 1895
 Christopher, Jr. 1895
 The Squire of Dames 1896
 Rosemary 1896
 The Little Minister – 1897 and 1904
 Romeo and Juliet 1899
 L'Aiglon 1900
 Quality Street 1901
 The Pretty Sister of Jose 1903
 'Op o' Me Thumb 1905
 Peter Pan 1905, 1906, 1912 and 1915
 Quality Street 1908
 The Jesters 1908
 What Every Woman Knows 1908
 Chantecler 1911
 The Legend of Leonora 1914
 The Little Minister 1916
 A Kiss for Cinderella 1916

Notes

References

 Robbins, Phyllis. Maude Adams: An Intimate Portrait (1956)

Further reading
 Robbins, Phyllis. The Young Maude Adams (1959)

Jackson, Vicky. "Maude Adams" in Jane Gaines, Radha Vatsal, and Monica Dall'Asta, eds. Women Film Pioneers Project. New York, NY: Columbia University Libraries, 2016.

External links

  held by the Billy Rose Theatre Division, New York Public Library for the Performing Arts
 Maude Adams collection, 1879-1956, held by the Billy Rose Theatre Division, New York Public Library for the Performing Arts

 Maude Adams profile and list of biographies
 Maude Adams in Heroines of The Modern Stage by Forrest Izard, c.1915
Maude Adams at Better Days 2020, Key Players, 2017.

1872 births
1953 deaths
American people of English descent
19th-century American actresses
American stage actresses
20th-century American actresses
American lesbian actresses
LGBT Latter Day Saints
LGBT people from Utah
Actresses from Salt Lake City
Stephens College faculty
American women academics
Women film pioneers

Maude Adams


Nguyễn Huệ (Hán tự: 阮惠), sau împăratul Quang Trung (光中) (născut în Bình Định în anul 1753, mort în Phú Xuân pe 16 septembrie 1792), a fost al doilea împărat al dinastiei Tây Sơn din Vietnam, domnind din 1788 până în 1792. El a fost, de asemenea, unul dintre comandanții militari cele mai de succes din istoria Vietnamului. Două victorii faimoase ale sale au fost: victoria din lupta de la Đống Đa cu armata chineză (Dinastia Qing) și victoria din lupta de la Rạch Gầm, cu armata din Siam (Thailanda). A murit răus de boală la vârsta de 39 de ani. În urma sa dinastia s-a prăbușit în curând.

Diabetici vietnamezi
Nașteri în 1753

Nguyen Hue


William Everett "Bud" Luckey (28. juli 1934 i Billings, Montana – 24. februar 2018 i Newtown, Connecticut) var en Oscar-vindende amerikansk komiker og skuespiller.

Eksterne henvisninger

Skuespillere fra Montana
Komikere fra USA
Oscar for bedste mandlige birolle
Hollywood Walk of Fame
Disney Legends

Bud Luckey


Jhonatan da Silva Pereira (født 31. januar 1989) er en brasiliansk fodboldspiller.

Eksterne henvisninger

Fodboldspillere fra Brasilien

Jhonatan da Silva Pereira