La taxe sur les étrangers de 1697 est un impôt instauré par la déclaration royale du , signée par Louis XIV à Marly. Elle taxe les étrangers et leurs descendants et héritiers, installés dans le royaume depuis .

Elle s'inscrit dans un contexte où la monarchie se fait gloire d'accueillir des étrangers, notamment italiens et jacobites et où le débat sur le droit d'aubaine, qui frappe les étrangers, est réactivé. Pour financer la guerre, la monarchie invente des expédients fiscaux, qui visent surtout des privilégiés. Dans ce contexte, la taxe sur les étrangers n'est pas xénophobe, mais vise, parmi d'autres, les bénéficaires d'un privilège taxable.

La taxe sur les étrangers est mise en œuvre par des traitants, qui imposent environ  étrangers de 1697 à 1707, sous la responsabilité du contrôleur général des finances et des directeurs des finances.

Les taxés sont des immigrés ou leurs héritiers. Ils ne représentent qu'une petite part des étrangers établis en France. Ils viennent surtout des pays voisins. Beaucoup d'entre eux essayent d'échapper à la taxe, en obtenant des modérations (abattements) individuelles, des abonnements collectifs ou des exemptions globales. Finalement, la taxe rapporte beaucoup moins qu'escompté par les traitants. Elle est surtout une étape juridique dans la définition et le regard porté sur les étrangers.

Du droit d'aubaine à la taxe

La déclaration du 22 juillet 1697

Le , Louis XIV rend publique sa décision de taxer tous les étrangers installés dans le royaume depuis 1600, ainsi que leurs descendants et héritiers. Cette déclaration est complétée par un arrêt rendu à Marly une semaine après, le . Le préambule de la déclaration du  justifie cette taxe par l'existence de précédents, depuis longtemps tombés en désuétude, le chevage et le formariage et par la persistance, à l'époque de la déclaration, du droit d'aubaine. L'arrêt du   ne s'embarrasse pas de ces justifications par le passé, mais énonce qu'il s'agit tout simplement de financer la guerre.

La déclaration pose le principe d'une compensation financière due au roi en échange de la permission donnée à des étrangers de s'installer en France. Au , les lettres de naturalité (forme de naturalisation pratiquée sous l'Ancien Régime) prévoyaient le versement par le naturalisé d'une somme d'argent. L'arrêt du  s'appuie sur cette ancienne pratique pour justifier la taxe. Il rappelle également les précédents des taxes sur les étrangers décidées en 1639, 1646, 1656, mais finalement peu appliquées.

La déclaration du  énonce une série de dix mesures définissant une nouvelle taxe qui s'applique aux étrangers et à leurs descendants et héritiers, installés dans le royaume depuis 1600. Elle instaure une confirmation de privilège, payante, pour les familles d'origine étrangère. Cette taxe de 1697 les exempte du droit d'aubaine. Si elles peuvent prouver qu'elles ont payé la taxe sur les étrangers de 1639, de 1646 ou de 1656, elles sont exemptées. Les étrangers s'installant en France après la déclaration et les bâtards (dont les conditions juridiques sont proches de celles des étrangers) sont également assujettis à cette taxe. Les dérogations liées au lieu de résidence sont supprimées, seule subsiste la dérogation liée au service dans les armées du roi, indispensable parce que les mercenaires étrangers sont alors très nombreux. Après paiement de la taxe, les étrangers ont le même statut que les Français. Sont exemptés les marchands de passage et les ressortissants d'États exemptés du droit d'aubaine. La monarchie confie la perception de cette taxe à un traitant.

Les étrangers, le droit d'aubaine et les expédients
Cette taxe est décidée alors que le discours officiel de la monarchie est plutôt favorable à l'accueil des étrangers. C'est même un des éléments répétés de la propagande royale, censé prouver l'excellence du royaume. Ce discours est mis à mal, il est vrai, par la révocation de l'Édit de Nantes. De fait, la France accueille de nombreux réfugiés, italiens et jacobites, et s'en fait gloire. Elle attire également des étrangers par utilitarisme économique : spécialistes de certains métiers, notamment dans les manufactures, marchands, marins et mercenaires.

Le droit d'aubaine permet de distinguer Français et étrangers. Au moins théoriquement, parce qu'en pratique les situations sont diverses. Plusieurs groupes d'étrangers ne sont pas soumis au droit d'aubaine : les Avignonnais, les Suisses et Genevois, les Écossais, les habitants des Pays-Bas espagnols et des Provinces-Unies. De même, les Lorrains ne sont pas considérés comme aubains dans les Trois-Évêchés. La taxe sur les étrangers est décidée à un moment où le débat sur les exemptions au droit d'aubaine est réactivé. Pour la monarchie, il s'agit de lutter contre des isolats jugés contraires à l'absolutisme, par exemple la ville de Metz, qui essaye de se soustraire au paiement de la taxe.

La taxe sur les étrangers de 1697 fait partie des expédients fiscaux créés par la monarchie pour financer la guerre. C'est par ces expédients que le contrôleur général des finances Louis Phélypeaux de Pontchartrain réussit à financer la guerre de la Ligue d'Augsbourg, la plus longue du règne. En 1695, est ainsi créée la capitation tandis que dans les mêmes années des taxes sur les officiers et les bénéficiaires de privilèges se multiplient. En ce sens, la taxe sur les étrangers n'est pas une mesure xénophobe, mais vise simplement ceux qui ont obtenu un privilège spécifique, la naturalisation. Les étrangers ne sont pas plus visés que les autres groupes de privilégiés qui sont aussi taxés. Cette taxe semble être dans l'air du temps et on n'a aucune preuve que Pontchartrain en soit l'inventeur direct.

Encaisser la taxe

Les traitants à l'œuvre
Une semaine seulement après la promulgation de la taxe, le , le traité est adjugé à Nicolas Damour, pour  seulement, ce qui est un montant très bas, avec une remise de . Le traité prévoit un premier versement de  puis huit paiements d'un montant égal tous les deux mois pour solder le reste, soit . On prévoit que l'affaire sera close en , date qui sera bien sûr largement dépassée. Nicolas Damour reste adjucataire de cette taxe jusqu'au . Lui succèdent alors François Ferrand, dont le marché, de , comprend aussi d'autres taxes, puis, en , Simon Miger, pour  et des taxes encore plus nombreuses. Ces trois adjudicataires ne sont que les hommes de paille de compagnies d'associés, regroupant au total vingt-six financiers. Ils emploient des commis locaux, qui décident des taxes des familles d'étrangers. La constitution de compagnies financières autour d'un homme, qui remporte l'adjudication de la taxe, n'est pas originale. On la retrouve dans les milieux de la gabelle.

En 1697 et 1707, environ  sont taxés en vertu de la déclaration royale du 22 juillet 1697. Ce n'est qu'une petite part de la population initialement visée par la déclaration royale. Plus de 80 % des taxés l'ont été au début, dans les années 1697-1703, l'année record étant l'année 1700, avec plus de 2 000 taxés. C'est donc l'équipe de Nicolas Damour qui a encaissé l'essentiel des recettes. Les listes de taxables établies par les commis sont transmises pour validation au Conseil royal des finances et deviennent ensuite de véritables rôles d'imposition exécutoires. Au total, 61 rôles sont validés de 1697 à 1707. Le contribuable doit payer dans les deux à trois mois le montant principal de la taxe, plus 10% pour les traitants. L'ensemble est sous la responsabilité du contrôleur général des finances Michel Chamillart, qui a succédé à Pontchartrain, mais les deux hommes qui gèrent ces questions sont les deux directeurs des finances, Rouillé du Coudray et Fleuriau d'Armenonville.

La population des imposés
Les taxés sont pour les deux tiers des étrangers immigrés. D'autres sont leurs héritiers, des Français nés en France. Les taxés ne sont pas tous des hommes : les femmes représentent 10% de l'ensemble. Elles sont le plus souvent taxées à cause de leur mari étranger. Les étrangers inscrits dans les rôles d'imposition ne représentent finalement qu'une petite part des étrangers établis en France. Ils sont le plus souvent marchands, pour un tiers, ou artisans, pour un autre tiers, ces deux catégories étant surreprésentées par rapport à leur poids dans la société française. Les clercs représentent 7% du total et les nobles 2%. La taxe moyenne est de  et la médiane est de . Au sommet de la hiérarchie, les nobles payent une taxe médiane de .

Les catégories géographiques utilisées par les commis pour désigner les étrangers montrent un certain flou. Néanmoins, on constate que, sans surprise, les étrangers imposés sont issus des pays voisins de la France, selon des cercles concentriques. Les plus nombreux proviennent des États de Savoie et des Pays-Bas espagnols. Ensuite, d'autres sont venus de Rhénanie, d'Espagne, des Provinces-Unies, de Grande-Bretagne, du reste de l'Allemagne et de l'Italie. Pour les deux tiers d'entre eux, ils sont installés dans la généralité de Paris, dans la généralité de Metz et en Provence. On en trouve également, moins nombreux, dans le Sud-Ouest et en Bourgogne.

Un échec financier mais une étape juridique

Échapper à la taxe
Dès sa création, la taxe sur les étrangers suscite des protestations. Certains groupes de contribuables essayent de négocier une modération ou une exemption. Les provinces récemment conquises (Roussillon, Alsace, Franche-Comté, Artois) et parfois les étrangers proches (comme les Avignonnais ou les Lorrains dans les Trois-Evêchés) sont exemptés de la taxe. Ailleurs, les autorités locales défendent l'utilité de certains étrangers pour demander leur exemption, comme les étrangers de Lyon et les Portugais de Bordeaux, exemptés en échange d'une somme globale.

Dès 1698, les États de Languedoc protestent contre la taxe des étrangers, arguant qu'elle ne pouvait s'y appliquer, le Languedoc étant exempté de droit d'aubaine. Le roi reste d'abord sourd à cette demande, puis accorde une exemption de vingt ans seulement en 1706. Finalement, le différend est soldé par un versement de  en 1709 et un édit royal reconnaît l'exemption du Languedoc de cette taxe.

D'autres imposés tentent des démarches individuelles auprès de l'intendant de la généralité pour obtenir une modération ou une décharge de la taxe. Ce n'est qu'une étape de procédure avant que l'affaire soit transmise au Conseil du roi, mais l'avis de l'intendant est le plus souvent suivi par le Conseil. Les intendants sont souvent hostiles à cette taxe et contrarient les traitants. C'est surtout dans les premières années, en 1697, 1698 et 1699 que des modérations ont été accordées, souvent des abattements de plus de 80%. En Conseil du roi, ce sont surtout les plus riches qui parviennent à se faire entendre, en utilisant des arguments juridiques : contester le fait d'être l'héritier d'un étranger, affirmer qu'on dispose d'un privilège ou que l'on est français, etc.

Un échec financier
La négociation du traité sur la taxe sur les étrangers montre que le Contrôle général des finances estime dès le début qu'elle ne rapportera que quelques centaines de milliers de livres. Les traitants en attendent des millions, les rôles d'imposition faisant état d'environ . Prélèvement particulièrement lourd pour les quelque  concernés, à qui on demande beaucoup plus que lors des taxations précédentes. Comme beaucoup de contribuables s'y refusent, la monarchie dresse une liste des récalcitrants dès 1699. Toutefois, elle n'est pas encline à les poursuivre. L'hostilité des intendants, les modérations, les abonnements collectifs et les exemptions globales expliquent un résultat financier très loin des espérances des traitants. En fait, la taxe sur les étrangers semble n'avoir rapporté que , montant dérisoire par rapport aux dépenses de l'État, qui renonce à cette taxe dès 1703.

La taxe de 1697 rapporte peu et est rapidement abandonnée, mais c'est à la fois, en ce qui concerne la monarchie administrative, un essai nouveau de définition et d'établissement de listes d'étrangers et l'élaboration d'un outil répressif contre la fraude fiscale. Avoir payé la taxe est un argument pour prouver son intégration. Ainsi, au début du  siècle, Diego Nunes Pereira, juif portugais de Bordeaux, affirme qu'il est désormais un naturel français, puisqu'il s'est acquitté de la taxe.

L'abandon du droit d'aubaine
En 1709, la monarchie, financièrement aux abois, essaye à nouveau, sans plus de succès, de taxer, de manière déguisée, les étrangers. Ensuite, au cours du , le droit d'aubaine, de plus en plus contesté, est peu à peu abandonné grâce à des signatures de conventions réciproques avec de nombreux États européens. La taxe de 1697 change le statut légal des étrangers en affirmant le droit pour l'État de les taxer et en participant à la définition du national. Elle contribue aussi à la délimitation du territoire national et ouvre un débat d'opinion sur ces questions. Le statut des étrangers ne change plus après cette taxe jusqu'à la Révolution française. Le lien à l'État est plus fort, mais l'étranger doit acheter sa naturalisation ou prouver son enracinement.

Références
.

 Autres références

Voir aussi

Bibliographie
   .

Liens internes
Fiscalité d'Ancien Régime
Histoire de l'impôt en France
Droit d'aubaine
Traitant
Affermage des impôts

Ancien Régime
Fiscalité sous l'Ancien Régime en France
Impôt royal de l'Ancien Régime

Taxe sur les étrangers


Hvis det nu var her er en dansk dokumentarfilm fra 1955, der er instrueret af Svend Aage Lorentz.

Handling
Dokumentarfilm om hungersnød i Afrika. Optagelser af meget udhungrede børn, der tilses af dansk læge.

Referencer

Eksterne henvisninger

Danske film fra 1955

Dokumentarfilm fra Danmark

Hvis det nu var her


Sporazum o normalizaciji odnosa između Republike Hrvatske i SRJ, pravni dokument kojima se reguliraju posljeratni odnosi između Republike Hrvatske i Savezne Republike Jugoslavije. Potpisan je u Beogradu 23. kolovoza 1996. godine, a potpisnici su bili, s hrvatske strane, Mate Granić, ministar vanjskih poslova RH i, s jugoslavenske strane, Milan Milutinović, ministar vanjskih poslova SRJ. Zastupnički dom Hrvatskog sabora potvrdio je sporazum 20. rujna iste godine.

Odredbe sporazuma

Sporazumom o normalizaciji odnosa uređeni su odnosi između Republike Hrvatske i SRJ nakon Domovinskog rata. U čl. 1. Sporazuma obje zemlje se obvezuju da će poštovati jedna drugu kao neovisne, suverene i ravnopravne države u okviru svojih međunarodnih granica. Nadalje, dogovoreno je da će, u skladu s međunarodnim pravom, poštovati teritorijalnu cjelovitost i neovisnost druge ugovorne stranke te provesti uređenje svojih granica i razgraničenje samo međusobnim dogovorom, da će rješavati sporove mirnim putem i suzdržavati se od prijetnji ili uporabe sile, u skladu s Poveljom Ujedinjenih naroda. Također, obje države se obvezuju da će jačati međusobne odnose i povjerenje, uspostaviti diplomatske odnose.

U čl. 5., Republika Hrvatska konstatira postojanje državnog kontinuiteta Savezne Republike Jugoslavije, polazeći od povijesne činjenice da su Srbija i Crna Gora postojale kao neovisne države prije stvaranja Jugoslavije, a imajući u vidu činjenicu da je Jugoslavija produljila međunarodnopravni subjektivitet ovih država. S druge strane, Savezna Republika JUgoslavija konstatira postojanje kontinuiteta hrvatske državnosti, polazeći od povijesne činjenice postojanja različitih državnih oblika organiziranja Hrvatske u prošlosti.

U daljnjem tekstu navodi se da su obje države suglasne da pitanja sukcesije SFRJ rješavaju na temelju pravila međunarodnog prava o sukcesiji država te sporazumno. Također, obvezuju se raditi na zbrinjavanju izbjeglica i prognanika, proglašavanju općeg oprosta, osim za najteže povrede humanitarnog prava koje imaju karakter ratnih zločina i provedbi Erdutskog sporazuma.

Sporazumom je dogovoreno i da će u roku od šest mjeseci ugovorne stranke sklopit Sporazum o naknadi za svu uništenu, oštećenu ili nestalu imovinu i poseban ugovor o socijalnom osiguranju koji će uključiti invalidsko, zdravstveno i mirovinsko osiguranje, ukljućujući i isplatu mirovina te da će se nastaviti suradnju u normalizaciji cestovnog, željezničkog, zračnog i rječnog prometa na temelju načela uzajamnosti i dobrosusjedstva (čl. 10.).

Pitanje naknade ratnih šteta
Zadnja tri stavka čl. 7. Sporazuma glase:

Svaka Ugovorna stranka jamči jednaku pravnu zaštitu imovine fizičkih i pravnih osoba k~je imaju državljanstvo druge Ugovorne stranke, odnosno sjedište na području druge Ugovorne stranke, kao onu koju imaju njeni državljani, odnosno njezine pravne osobe.

U roku od šest mjeseci od stupanja na snagu ovog Sporazuma, Ugovorne stranke sklopit će Sporazum o naknadi za svu uništenu, oštećenu ili nestalu imovinu. Tim Sporazumom utvrdit će se postupci ostvarivanja prava na pravičnu naknadu koji neće uključivati sudske postupke.

U cilju provedbe obveza iz ovog članka osnovat će se. u roku od 30 dana od dana potpisivanja ovog Sporazuma, zajednička komisi.ja sastavljena od po tri predstavnika svake Ugovorne stranke.

U proteklom razdoblju je Republika Hrvatska isplaćivala naknade za ratne štete na imovini (obnova infrastrukture, javnih objekata i privatnih kuća, dodjela stanova obiteljima koje su preseljene povodom ratnih zbivanja, a koje su u socijalizmu imali stanarska prava) i na osobama (mirovine i dr.), i to u visini od oko 5,5 milijardi eura, zaključno s 2012. god. Nije zabilježeno da bi Srbija kao pravni sljednik SR Jugoslavije - plaćala naknade čak ni za štete izazvane izravnom vojnom akcijom s teritorija Srbije poput primjerice onih u Bitki za Vukovar. Ratni zatočenici logora u Srbiji predlažu vlastima Republike Hrvatskoj da ugrade ova pitanja u pregovore za pristupanje Republike Srbije u Europsku uniju, ali Hrvatska to pitanje za sada ne postavlja.

Crna Gora, kao preostali sljednik SR Jugoslavije, počela je 2010. godine isplaćivati naknade štete privatnim osobama na području Dubrovnika, te je nakon sudskih postupaka plaćena stanovita odšteta zatočenicima zarobljeničkog logora "Morinj", te vlasnicima u ratu postradale imovine.

Bilješke

Vanjske poveznice

 Odluka o proglašenju zakona o potvrđivanju Sporazuma o normalizaciji odnosa između Republike Hrvatske i Savezne Republike Jugoslavije - narodne-novine.nn.hr
 Sporazum o normalizaciji odnosa između SRJ i RH - peacemaker.un.org

Povijest neovisne Hrvatske
Međunarodni ugovori
Povijest Srbije (1989. – 2006.)
Hrvatsko-srpski odnosi


Gare des Arcades /  Station Arcaden este o gară feroviară belgiană de pe linia 26 (Mechelen – Halle), situată în comuna Boosvoorde/Boitsfort din Regiunea Capitalei Bruxelles. Des Arcades/Arcaden, amplasată pe podul feroviar care traversează Piața des Arcades/Arcaden, este o parte a rețelei RER din Bruxelles și se află la mai puțin de 100 de metri de gara Watermaal/Watermaal de pe linia 161.

Gara des Arcades/Arcaden este o haltă de călători deservită de trenuri suburbane (S) și a fost inaugurată de NMBS/SNCB pe 11 decembrie 2016.

Situația feroviară
Situată la o altitudine de aproximativ 82 m dnm, gara des Arcades/Arcaden este poziționată la kilometrul feroviar (PK) 13 al liniei 26 Mechelen – Halle, între gările Delta și Boondael/Boondaal.

Servicii pentru călători

Acces
Stația des Arcades/Arcaden, haltă a NMBS/SNCB, este un "punct de oprire nedeservit" (în , PANG) cu intrare liberă. Halta nu este echipată cu automate pentru achiziționarea legitimațiilor de călătorie.

Servicii feroviare
Gara este deservită de trenuri suburbane (S) care fac legătura între Mechelen și Halle.

Intermodalitate
Gara este situată într-un pol intermodal. Pe de o parte, este posibilă corespondența cu gara Watermael/Watermaal, aflată la circa 100 m distanță. Pe de altă parte, stația de transport în comun Arcades/Arcaden a MIVB/STIB oferă o legătură de zi cu autobuzul  și una de noapte cu autobuzul  al rețelei Noctis.

Mersul trenurilor
Începând cu 11 decembrie 2016:

Note

Legături externe
  Gara Arcaden/des Arcades pe pagina oficială a NMBS/SNCB

Gări din Bruxelles
Fondări în 2016 în Belgia
Transport public în Bruxelles

Gara Arcaden


ඉලුක්පිටිය මුදියාන්සේලාගේ විජය නන්දසිරි ශ්‍රී ලාංකික  නළුවෙකු, නිවේදකයෙකු, ගායකයෙකු වෙයි. විදුර දිව නාට්‍යයෙන් කලා දිවිය ඇරඹූ ඔහු මනමේ, සිංහබාහු, කුවේනි, රත්නාවලී වැනි වේදිකා නාට්‍යයන්හි රංගනයෙන් දායක වූයේය. මාතර ආච්චි චිත්‍රපටයෙන් සිනමාවට පැමිණි ඔහු  නෑදෑයෝ සිනමාපටයෙන් සිනමා නළුවෙකු ලෙස සිනමාවට අවතිර්ණ විය.

නන්දසිරි මහතා වේදිකාවට, සිනමාවට මෙන්ම රූපවාහිනියටද තම දක්ෂතා ඉදිරිපත් කළේය.  නෝනාවරුනි මහත්වරුනි, යර්ස් බොස්, එතුමා, මෙතුමා ටෙලිනාට්‍යන්හි හාස්‍ය උත්පෝදක චරිතයක් වූයේය. එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් ඔහු සිකුරු හතේ, සුහද කොකා වැනි විකට  චිත්‍රපට ඔස්සේ ප්‍රහසන රංගන ශිල්පියකු ලෙස ප්‍රේක්ෂකයන් අතර ඉමහත් ජනප්‍රියත්වයට පත්විය.

1966 වසරේදී අමරදාස ගුණවර්ධනයන්ගේ "විදුර දිව" වේදිකා නාට්‍යයෙන් ක්ෂේත්‍රයට පිවිසි ඔහු සිංහබාහු, මහාසාර, නරිබෑනා, ජසයා සහ ලෙන්චිනා, රත්නාවලී, තාරාවෝ ඉගිලෙති, හුණුවටයේ කතාව, කුවේණි, වෘෂභ රාජ, සුබ සහ යස, කුස පබාවතී ආදී වේදිකා නාට්‍ය 40කට වැඩි සංඛ්‍යාවකට රංගනයෙන් දායකත්වය සපයා ඇත. යස ඉසුරු, නෑදෑයෝ, රේල්පාර, සසර, සඳකඩ පහණ, කිං හන්තර්,බංගලි වලලු ඔහු රඟපෑ චිත්‍රපට අතර වේ. "පුංචි පහේ මං" වැනි වැඩසටහන් ද ඔහු විසින් ඉදිරිපත් කළේය.

පෙර අවධිය
1947 දී උපත ලබා මහරගම විද්‍යාකර විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය හැදෑරුවේය.

පවුල් පසුබිම
ප්‍රවීණ රංගන ශිල්පිනී දේවිකා මිහිරානි ගේ සැමියා වූ ඔහු දෙදරු පියෙකි.

චිත්‍රපට
විජය නන්දසිරි සිය සිනමා ගමනයට ප්‍රවිෂ්ට වන්නේ සතිෂ්චන්ද්‍ර එදිරිසිංහයන්ගේ 'මාතර ආච්චි' චිත්‍රපටයේ සුළු චරිතයකිනි. ඉන්පසු ඔහු නෑදෑයෝ චිත්‍රපටිය හි දෙනෙත් අඳ තරුණයෙකු ලෙස ප්‍රධාන චරිතයක් රඟපෑවේය, 'සිරි පතුල' වැනි චිත්‍රපටවල ද හි ප්‍රධාන චරිතයන්හි රඟපෑවේය. ඇතැම් වේදිකා නළු නිළියෝ වේදිකාවට යම් තරමක් දුරට අවශ්‍ය අධි රංගනය සිනමාවේදී ද එලෙසම පවත්වාගෙන යති. විජය නන්දසිරි මුලින් රඟපෑ චිත්‍රපට හි එසේ වුවද පසු කලෙක සිනමාවට උචිත රංග ශෛලියක් ප්‍රකට කළ ආකාරය දැකිය හැකිය.

විජය නන්දසිරි මුල් කාලයේ සුළු චරිතද නෑදෑයෝ සිනමා පටයෙන් පසු ප්‍රධාන ජවනිකාද 2000 - 2015 වර්ෂවලදී හාස්‍යජනක චරිතයන්හි පෙනී සිටියේය. ඔහු වඩාත් ජනප්‍රිය වූයේ හාස්‍යෝත්පාදක චරිත, චිත්‍රපට හරහාය. සිකුරු හතේ, කිං හන්තර්, කෝ මාර්ක් නෝ මාර්ක් ,සුහද කොකා එවැනි චිත්‍රපටයි.

ටෙලිනාට්‍ය
. ගමන
. ප්‍රමාද වැඩියි
. හුමාලය
. හිඟන කොල්ලා
. නෝනාවරුණි මහත්වරුනි
. එතුමා
. මෙතුමා
. සඳුන් ගිර ගිනි ගනී
. කතුර
. කොළඹ අහස
. හතරේ කණුව
. ක්ලාස් සිංහල ක්ලාස්
. යස් බොස්
. යස් මැඩම්
. එෆ්.එම් වාසුළිය
. සට කපට
. මැති නැතිදා
.හතර්‍රෙ කණුව

වේදිකා නාට්‍යයන්
විජය නන්දසිරි කලා ලොවට ඇතුලු වූයේ වේදිකාවෙනි. විජය ප්‍රසිද්ධ වේදිකාවට පා තැබුවේ අමරසේන ජයතුංග ගේ "වීදුරු දිව" වේදිකා නාට්‍යය ඔස්සේ 1966 වසෙර්ය. අනතුරුව ඔහු දයානන්ද ගුණවර්ධනයන්ගේ "නරිබෑනා", "ජසයා හා ලෙන්චිනා", "ආනන්ද ජවනිකා" වැනි වේදිකා නාට්‍යවල රඟපාමින් තම කුසලතා ප්‍රකට කළේය. ඔහු වේදිකාවේ වඩාත් ප්‍රසිද්ධියට හා ජන ප්‍රසාදයට පත් වූයේ එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍රයන්ගේ මනමේ නාට්‍යයේ මනමේ කුමරු ලෙසය. 1973 සිට 2000 වසර දක්වා පුරා වසර විසි හතක් ඔහු වේදිකාවේ මනමේ කුමාරයා වූයේය.කුස පබාවතී, ශ්‍රී ගජබා හා වෘෂභ රාජ ඔහුගේ නාට්‍යය නිෂ්පාදනයන් විය. ඒ අතරින් "කුස පබාවතී" දර්ශන වාර එක්දහස් පන්සීයකට වැඩි ප්‍රමාණයක් වේදිකා ගත වී තිබීම විශේෂත්වයකි.

 මනමේ - එදිරිවීර සරත්චන්ද්‍ර
 සිංහබාහු - එදිරිවීර සරත්චන්ද්‍ර
 රත්නාවලී
 රංකඳ
 විශ්ව සුන්දරී
 නරියා සහ කේජු
 සුබ සහ යස
 චිත්‍රගේ ප්‍රේම කතාව
 තාරාවෝ ඉඟිළෙති - ලූෂන් බුලත්සිංහල
 ඒකා අධිපති
 වහලක් නැති ගෙයක්
 තහංචි
 බක තපස්
 සිරිසඟබෝ
 කුවේණි
 හුණුවටයේ කතාව
 විශ්ව සුන්දරී
 කුස පබාවතී
 වෘෂභරාජ
 බල්ලොත් එක්ක බෑ - රවින්ද්‍ර ආරියරත්න
 මල්වඩම් අනව්ශ්‍යයි
 විදුර දිව
 දෙවියොත් දන්නෙ නෑ - සරත් කුලාංග
 අලුත් හොරෙක් ඕනෑ

සම්මාන
2007 දී විකට චරිතයකට රඟපැ හොඳම නළුවා ලෙස ප්‍රථම වරට සම්මාන ලබා ගැනීය.

වියෝව
ඔහු මිය ගියේ 2016 වසරේ අගෝස්තු 08 දිනයි. ඔහුව රෝහලට ගෙන එන විටත් මියගොස් සිටි බව ඔහුගේ වෛද්‍යවරයා පැවසා ඇත.

බාහිර ලිපි

මූලාශ්‍ර

1947 උපත්
2016 මරණ
හාස්‍යෝත්පාදක නළුවන්

විජය නන්දසිරි


George Wright may refer to:

Politics, law and government
George Wright (MP) (died 1557), MP for Bedford and Wallingford
George Wright (governor) (1779–1842), Canadian politician, lieutenant governor of Prince Edward Island
George Wright (jurist) (1917–1975), Australian judge
George Wright (lawyer) (1847–1913), Solicitor General for Ireland
George Wright (trade unionist), National Secretary of Australian Labor Party
George F. Wright (1881–1938), American politician, mayor of Honolulu
George G. Wright (1820–1896), United States senator from Iowa
George Melendez Wright (1904–1936), American biologist, National Park Service
George Merrill Wright (1865–?), American businessman and politician
George Washington Wright (1816–1885), United States congressman from California
George Wright (Jamaican politician), Jamaican member of parliament

Sports
George Wright (sportsman) (1847–1937), American baseball player/manager, also active in golf and tennis
George Wright (footballer, born 1919) (1919–?), English football goalkeeper
George Wright (footballer, born 1930) (1930–2000), English football player
George Wright (footballer, born 1969), Scottish football player (Heart of Midlothian FC)
George Wright (New Zealand footballer), New Zealand international football (soccer) player
George Wright (American football) (born 1947), NFL player
George Wright (outfielder) (born 1958), American baseball player
George Wright (triple jumper) (born 1963), Canadian triple jumper
George Wright (infielder) (1882–?), pre-Negro leagues baseball player
George Wright (bowls) (1893–1949), English bowls player
Bert Wright (footballer) (George Albert Wright, 1920–2000), English soccer player

Others
George Wright (artist) (18601944), British artist noted for his sporting and coaching scenes.
George Wright (bishop) (1873–1956), Anglican bishop
George Wright (fugitive) (born 1943), Portuguese criminal, alleged hijacker of Delta Air Lines Flight 841 in 1972
George Wright (general) (1803–1865), American soldier and Civil War General
George Wright (organist) (1920–1998), American organist
George Wright (priest), Anglican priest in Ireland
George Wright (psychologist) (born 1952), British psychologist
George Caleb Wright (1889–1973), American architect
G. Ernest Wright (1909–1974), American biblical scholar and archaeologist
George Frederick Wright (1838–1921), American geologist and professor
George Hand Wright (1872–1951), American painter, illustrator and printmaker
George Henry Wright (1849–1912), Nova Scotian businessperson, social reformer and Titanic victim
George Newenham Wright (c. 1794–1877), Anglo-Irish author and Anglican clergyman
G. S. Wright (George Speller Wright, 1845–1935), South Australian banker

George Wright


Edicley Souza Barreto (Irecê, 22 de outubro de 1979), mais conhecido como Cafu Barreto, é um empresário e político brasileiro filiado ao Partido Social Democrático (PSD). Atualmente exerce o mandato de deputado estadual pelo estado da Bahia.

Biografia
De família humilde incrustrada na região de Canoão, pertencente ao município de Ibititá, após ter sido bem sucedido na construção civil, foi prefeito por dois mandatos de sua terra natal. Nas eleições de 2022, foi candidato a deputado estadual pelo PSD e foi eleito com 67.324 votos.

Nascidos em 1979
Naturais de Irecê
Deputados estaduais da Bahia
Membros do Partido Social Democrático (2011) da Bahia

Cafu Barreto


යම් ද්‍රව‍ය්‍යක් ප්‍රතය්‍යා බලය සහ වික්‍රියාව අතර පෙන්වන සම්බන්ධතාවය එම ද්‍රවය්‍යෙහි ආතති වික්‍රියා වක්‍රය ලෙස හදුන්වයි. එය එක් එක් ද්‍රවය්‍ය සඳහා වෙනස් වන අතර එය වෙනස් ආතනය්‍ය හෝ සම්පීඩක පූරණ(වික්‍රියාව) අන්තරයන්හිදී විරූපණය වන ප්‍රමාණය (ප්‍රතය්‍යා බලය) සටහන් කිරීම මගින් ලබා ගත හැක. මෙම වක්‍රයන් මගින් යම් ද්‍රවය්‍යක බොහෝ ගුණ හදුනා ගත හැක ( ප්‍රත්‍යාස්ථතා මාපාංකය සනාථ කිරීමට අවශය්‍ය දත්ත ඇතුලුව, E).

විවිධ ද්‍රව‍ය්‍යන්හි ආතති වික්‍රියා වක්‍ර විශාල ලෙස වෙනස් වන අතර ද්‍රව‍ය්‍යෙහි උෂ්ණත්වය හා පූරණ වේගය අනුව එකම ද්‍රව‍ය්‍යක් මත විවිධ ආතනය්‍ය ප්‍රතය්‍යා බලයන් යොදමින් කරන ලද පරීක්ෂාවන්හිදී ලබාගත් ප්‍රතිඵලයන් වෙනස් වේ . කෙසේ නමුත්, විවිධ ද්‍රවය්‍ය කාණ්ඩයන්හි ආතති වික්‍රියා වක්‍ර අතරින් පොදු ගති ලක්ෂණ හදුනා ගැනීම මගින්, එම ද්‍රවය්‍යන් තනය්‍ය ද්‍රවය්‍ය(පහසුවෙන් නැමිය හැකි) හා ආතනය්‍ය ද්‍රවය්‍ය(පහසුවෙන් කැඩෙන) ලෙස වර්ග දෙකකට බෙදිය හැකිය.

හරස්කඩ වර්ගඵලය A වන දණ්ඩක දෙපසින් සමාන හා ප්‍රතිවිරුද්ධ F වන බලයකින් අදින විට , එම දණ්ඩ ආතතියකට ලක්ව ඇතැයි සැලකිය හැකිය . දණ්ඩක හරස්කඩ වර්ගඵලයට යොදන ලද බලය දරන අනුපාතය ප්‍රතය්‍යා බලය යනුවෙන් අර්ථ දැක්විය හැක:

ආතතිය වස්තුවේ සෑම කොටසකටම බලපාන නිසා, මෙම ප්‍රතය්‍යා බලය  ආතනය්‍ය ප්‍රතය්‍යා බලය ලෙසද හඳුන්වයි. ප්‍රතය්‍යා බලයෙහි SI ඒකකය පැස්කල් නොහොත් වර්ග මීටරයට නිව්ටන් වේ.
පැස්කල් 1= 1 Pa = 1 N/m2

දැන් වස්තුවක් මතට ස්පර්ශීයව යොදන ලද බලයක් සලකන්න.වර්ගඵලය A මතට යොදන ලද වය්‍යාකෘති බලයේ අනුපාතය,වය්‍යාකෘති ප්‍රතය්‍යාබලය ලෙස හඳුන්වයි .

වස්තුව q කෝණයකින් ඇඹරුණේ නම්, එවිට වය්‍යාකෘති වික්‍රියාව වනුයේ:

ද්‍රවය්‍යක වය්‍යාකෘති මාපාංකය යනු එම ද්‍රවය්‍යෙන් සාදන ලද වස්තුවක ඕනෑම ලක්ෂය්‍යකදී, වය්‍යාකෘති වික්‍රියාවට වය්‍යාකෘති ප්‍රතය්‍යාබලය දක්වන අනුපාතයයි. වය්‍යාකෘති මාපාංකය,  දෘඩතා මාපාංකය ලෙසද හඳුන්වයි.

තනය්‍ය ද්‍රවය්‍ය (පහසුවෙන් නැමිය හැකි)
සාමානය්‍ය උෂ්ණත්වයන් යටතේදී තනය්‍ය වීමේ හැකියාව  මගින්, වය්‍යුහාත්මක වානේ සහ බොහෝ මිශ්‍රලෝහ අඩංගු වන තනය්‍ය ද්‍රවය්‍ය විස්තර කල හැක.

අවකාබන් වානේ ,හොඳින් අර්ථ දක්වන ලද අවනති ලක්ෂය්‍ය දක්වා ඉතා හොඳ රේඛීය සම්බන්ධතාවයක් ප්‍රදර්ශනය කරයි (රූපය.2). වක්‍රයේ රේඛීය කොටස ප්‍රතය්‍යස්ථතා කලාපය වන අතර  එහි බෑවුම (අනුක්‍රමණය) ප්‍රත්‍යාස්ථතා මාපාංකය නොහොත් යං මාපාංකය ( යං මාපාංකය යනු සම්පීඩක ප්‍රතය්‍යාබලය, අන්වායාම වික්‍රියා බලයට දක්වන අනුපාතයයි). අවනති ලක්ෂය්‍යට පසුව, වක්‍රය යම්තම් අඩුවන්නේ කොට්‍රල් වායුගෝලයන් ගෙන් විස්ථාපනයන් නිදහස් වීම නිසාය. විරූපණය තව දුරටත් පවත්වාගෙන යන විට, වික්‍රියා දැඩියම හේතුවෙන් ප්‍රතය්‍යාබලය අත්ය්‍යන්ත ආතනය්‍ය ප්‍රත‍ය්‍යාබලයට ලඟා වන තෙක් වැඩිවේ. මෙම ලක්ෂය්‍යට ලඟා වන තෙක්, පොයිසන්ගේ සංකෝචන නියම අනුව හරස්කඩ වර්ගඵලය ඒකාකාරව සහ අහඹු ලෙස අඩුවේ. නියම බිඳුම් ලක්ෂය්‍ය ,දෘශය්‍ය බිඳුම් ලක්ෂය්‍ය සේ එකම සිරස් රේඛාවේ පිහිටයි.

කෙසේවුවත්, මෙම ලක්ෂය්‍ය ඉක්මවා යනවිට ගෙල ආකාරයක් ගනිමින් හරස්කඩ වර්ගඵලය මුල් අගයට වඩා අඩුවේ.ගෙලෙහි පුළුල් ප්‍රදේශයේදී, ආතනය්‍ය බලය හරස්කඩ වර්ගඵලයට දරන අනුපාතය සතය්‍ය ප්‍රතය්‍යාබලය ලෙස හඳුන්වයි. ආතනය්‍ය බලය හරස්කඩ වර්ගඵලයට දරන අනුපාතය ඉංජිනේරු ප්‍රතය්‍යාබලය ලෙස හඳුන්වයි. සැබෑ ප්‍රතය්‍යාබලය හා සැබෑ වික්‍රියාව සලකා අඳින ලද ආතති වික්‍රියා වක්‍රය නම්, එහි ප්‍රතය්‍යාබලය අසමත් වීම දක්වාම ක්‍රමයෙන් ඉහළ යනු ඇත. අවසානයේ ගෙල අස්ථාවර බවට පත් වී නිදර්ශකය කැඩී යයි.

නිදර්ශකයේ ආතන‍ය්‍ය බලය ක්‍රමයෙන් වැඩිකරන විට, එය අත්ය්‍යන්ත ආතනය්‍ය ප්‍රත‍ය්‍යාබලයට ලඟා වන අතර  එය වේගයෙන් දික් වී කැඩී යයි. නිදර්ශකයේ දිග ක්‍රමයෙන් වැඩිවන විට, ක්‍රමයෙන් වැඩිවන දික්වීම නිරීක්ෂණය කිරීමට හා නිදර්ශකයේ ආතනය්‍ය බලය අඩු වීමේ ප්‍රමාණය දැන ගැනීමට හැක . පාලම් වැනි නාගරික වය්‍යුහ බොහෝමයක් ඉහත ක්‍රමය යොදාගනිමින් සාදා ඇත. ලෝහ තහඩු නිපදවන ක්‍රියාවලි, කරන ලද වැඩ කොටස නොනැවත විරූපණය වැඩි කිරීමට භාජනය කරනු ලැබේ.   අත්ය්‍යන්ත ආතනය්‍ය ප්‍රත‍ය්‍යාබලය හා බිඳීම අතර ද්‍රවය්‍යන්ගේ හැසිරීම නිවැරදිව සටහන් කිරීම සඳහා, බොහෝ ආතනය්‍ය පරීක්ශා කිරීමේ උපකරණ භාවිතා කරනු ලැබේ.

කාබනාධික වානේ වලට මාධය්‍යක් වැනි අවතනය්‍ය ද්‍රවය්‍යවලට නිවැරදිව අර්ථ දැක්වූ අවනති ලක්ෂය්‍යක් නැත. උඩු හා යටි අවනති ලක්ෂය්‍ය යනුවෙන් අවනති ලක්ෂය්‍ය වර්ග දෙකක් ඇත. මෙම ද්‍රවය්‍ය සඳහා අවනති ප්‍රතය්‍යාබලය "offset yield method" මගින් තීරණය කළ හැක (සාමානය්‍යෙන් 0.1% සිට 0.2% දක්වා). මෙම රේඛාවේ හා ආතති වික්‍රියා වක්‍රයේ අන්තර් ඡේදනය අවනති ලක්ෂය්‍ය ලෙස හදුන්වයි. ප්‍රතය්‍යාස්ථ කලාපය යනු ආතති ව්ක්‍රියා වක්‍රයේ කොටසක් වන අතර එහිදී ද්‍රව‍ය්‍යකට යොදා ඇති භාරය ඉවත් කළ විට එය නැවත මුල් පිහිටීමට (හැඩය) පත්වේ. සුවිකාර්යය ප්‍රදේශය යනු භාරය ඉවත් කළද සමහර කල්පවතින විරූපණයන් දැකිය හැකි කොටසකි. බිඳුම් ලක්ෂය්‍ය   යනු ද්‍රවය්‍ය  කැඩී යන අවස්ථාවයි.

ආතනය්‍ය ද්‍රවය්‍ය (පහසුවෙන් කැඩෙන)
චීනච්චට්ටි, වීදුරු, හා ගල් ද ඇතුළත් වන ආතනය්‍ය ද්‍රවය්‍ය(භංගුර/පහසුවෙන් කැඩෙන), සැලකිය යුතු පූර්ව වෙනසකින් තොරව කැඩීයාම හේතුවෙන් පහසුවෙන් හඳුනා ගත හැක.

කොන්ක්‍රීට්, කාබන් තන්තු වැනි ආතනය්‍ය ද්‍රවය්‍ය(භංගුර/පහසුවෙන් කැඩෙන) වලට අවනති ලක්ෂය්‍යක් නැත.එමනිසා ඒවායේ අත්ය්‍යන්ත ආතනය්‍ය ප්‍රත‍ය්‍යාබලය හා බිඳීම එකවිට සිදුවේ . ආතනය්‍ය ද්‍රවය්‍ය සඳහා ආතති වික්‍රියා වක්‍රයක් රූපය 3 හි දක්වා ඇත. වීදුරු වැනි ආතනය්‍ය ද්‍රවය්‍ය , සුවිකාර්ය විරූපණයක් නොපෙන්වන අතර ප්‍රතය්‍යාස්ථ විරූපණය අතරතුරදි ක්‍රියාකිරීම නවතයි. තනය්‍ය ද්‍රවය්‍ය වලදී මෙන් ගෙල හටගැනීමක් නොවන නිසා කැඩුණු කොටස් දෙක නැවත එකතු කර, මුල් හැඩයට  පත් කළ හැකිය. සාමානය්‍යෙන් ආතනය්‍ය ද්‍රවය්‍යක් සඳහා ආතති වික්‍රියා වක්‍රය රේඛීය හැඩයක් ගනී. කොන්ක්‍රීට් වැනි සමහර ද්‍රවය්‍ය සඳහා, සම්පීඩන ප්‍රබලතාව හා සසඳන කළ ආතනය්‍ය ප්‍රබලතාව නොගිණිය හැකි තරම් වන අතර එය බොහෝ ඉංජිනේරු භාවිත වලදී බිංදුව ලෙස සලකනු ලැබේ. ද්‍රවය්‍යේ දෝෂ සඳහා ප්‍රතය්‍යාබල තීව්‍රතා සාධකය බලපාන නිසා වීදුරු තන්තු වල ආතනය්‍ය ප්‍රබලතාව අනෙකුත් විශාල වීදුරු වලට වඩා ශක්තිමත්ය. එමෙන්ම නියැදියේ ප්‍රමාණය විශාල වනවිටද දෝෂය වැඩිවේ. සාමානය්‍යෙන්, සෑමවිටම කඹයක ආතනය්‍ය ප්‍රබලතාවය   එහි  තනි තනි තන්තුවල ආතනය්‍ය ප්‍රබලතාවල එකතුවට වඩා අඩුය.

මෙයද බලන්න
 ස්වභාවික රබර්
 ද්‍රව්‍යවල ප්‍රබලතාව
 ආතති වික්‍රියා දර්ශකය
 ආතති වික්‍රියා විශ්ලේෂණය

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
 British Society for Strain Measurement
 Stress–strain diagram
 Engineering stress–strain curve

ආතති වික්‍රියා වක්‍රය


Duloxetin (handelsnavn Cymbalta®) er et antidepressivum af typen serotonin noradrenalin genoptagshæmmer (SNRI). Det anvendes til behandling af depression, angst, fibromyalgi og neuropatiske smerter. Duloxetin findes kun som enterokapsler til peroral administration.

Bivirkninger

Selvmordsforsøg
I følge FDA viser data fra stressinkontinensforsøg at midaldrende kvinder, der tog duloxetin, havde en selvmordsforsøgsrate på 400 per 100.000 personår, hvilket  er mere end dobbelt så meget som de omkring 160 per 100.000 personår, der forekommer blandt andre kvinder på samme alder."

Noter

Eksterne henvisninger
Medicin.dk om Cymbalta®

Antidepressiva

Duloxetin


Hannibal Doğuyor (İngilizce adı: Hannibal Rising), Dr. Hannibal Lecter hakkında yapılan 4. ve 2007 itibarıyla en son filmdir. Thomas Harrisin 2006 tarihli aynı ismi taşıyan kitabının sinemaya taşınmış halidir ve Lecter'ın nasıl önceki filmlerde yansıtılan ünlü bir seri katile dönüştüğünün hikâyesini anlatmaktadır.

Film Peter Webber tarafından yönetilmiş, senaryo da Thomas Harris tarafından yazılmıştır. Film, Prag'daki Barrandov Studios'da çekilmiştir. Film,  Dino De Laurentiis Company tarafından yapılmış, 9 Şubat 2007 tarihinde gösterime girmiştir. ABD'deki dağıtımı The Weinstein Company ve Metro-Goldwyn-Mayer tarafından gerçekleştirilmektedir.

Konu
Film, Litvanya'da çocukluk yıllarındaki Hannibal Lecter'dan Fransa'daki gençlik yıllarına ve oradan da Kuzey Amerika'ya varışını içeren bir dizgiye sahip.

Yıl 1944. II. Dünya Savaşı. Lecter, filmin başında 8 yaşındadır ve Litvanya'da Lecter Şatosunda yaşamaktadır. Mischa ve ailesi ilerleyen Alman birliklerinden korunmak için ailenin avlanmak için kullandığı kulübeye kaçarlar. Lecter Şatosunda, 6 Litvanyalı milis (Grutas, Dortlich, Grentz, Kolnas, Milko ve Pot Watcher) SS kuvvetlerine katılmak isterler. SS subayı bu kişilerden, şatoda kalmış olan Lecter'ların Yahudi aşçısını öldürmelerini ister, ve bu milisler bu isteği sevinçle yerine getirir.

Lecter'ların kulübesinin yanında su almak için bir Sovyet tankı durur. Fakat, tank bir Alman bombardıman uçağı tarafından fark edilir ve bir çatışma çıkar. Uçak, tank tarafından vurulur, ama uçak düşerken tanka da çarpar ve bu çarpışma nedeniyle meydana gelen infilak Mischa ve Lecter dışındaki herkesi öldürür.

SS milisleri daha sonra Lecter Şatosunu yağmalarlar. Yaralı SS subayını gören Grutas, subayı vurur ve subayın rozetini alır. Fakat, ilerleyen Rus güçleri, milislerin ormanda saklanmak zorunda kalmalarına neden olur. Milisler kulübeyi bulurlar, kulübeyi basarlar ve teslim alırlar. Yiyecek sıkıntısı çekmeye başlayan SS milisleri, Mischa ve Hannibal'a tehditkâr bir şekilde bakmaya başlarlar.

Film bu aşamadan sonra 8 yıl sonrasına, Lecter Şatosunun bir Sovyet yetimhanesine dönüştüğü zamana gider. Bir kabadayı, başından geçenlerden dolayı sessizliğe bürünen ve yetimhane marşını söylemeyen Lecter'ı rahatsız eder. Lecter kabadayının eline çatal saplar. O akşam, Lecter ilk defa rüyasında Mischa ile ilgili anılarını yeniden görür, bu gençlik liderini sinirlendirir ve Lecter'ın bir zindana atılmasına neden olur. Fakat, Lecter zindandan kaçar ve Paris'e doğru yola çıkar. Paris'te dul yengesi Lady Murasaki'nin yanında yaşamaya başlar. Lady Murasaki, Lecter'ın yeniden konuşmaya başlamasını sağlar, onu çiçek bakımı, dövüş sanatları ve atalara ibadet etme konusunda eğitir.

Yerel bir pazarda, bir kasap Lady Murasaki'ye lafla tacizde bulunur. Lecter kasaba saldırır. Daha sonra, kasap balık avındayken, Lecter kasaptan özdür dilemesini ister, fakat kasap bunu reddeder. Bunun üzerine Lecter kasabı bir katana ile parçalara ayırır. Kendisi de savaşta ailesini kaybetmiş olan Müfettiş Popil, kasabın cinayetinden dolayı Lecter'dan şüphelenir. Yengesinin müdahalesi sayesinde Lecter, suçlamadan kurtulur.

Filmin ilerleyen aşamasında Lecter tıp fakültesine kabul edilen en genç öğrenci olur. Paris'teki bir hastanede çalışma stajı kazanır ve hastanede kadavraları hazırlama görevini alır. Bir gün, Lecter eski bir savaş suçlusuna suçları hakkında detayları söyletmek için sodyum thiopental verildiğine şahit olur. Kardeşinin ölümünden sorumlu olanların ismini yeniden hatırlamak için Lecter kendisine de bu karışımı verir. İlacın etkisiyle kendinden geçtiğinde, Ruslar kulübeyi bombaladığında SS milislerinden birisinin öldüğünü ve armaların yıkıntıların hala altında olduğunu hatırlar. Lecter bunun üzerine kız kardeşinden geriye kalanları bulmak için Litvanya'ya gider. Sovyet sınırından geçerken, şimdi bir Sovyet sınır görevlisi olan Dortlich'in dikkatini çeker. Lecter ailesinin öldüğü kulübenin kalıntılarını kazar ve aynı zamanda da kardeşini öldüren milislerin armalarını bulur. Dortlich Lecter'ı öldürmeye çalışır fakat Lecter tarafından etkisiz hale getirilir. Mischa'dan geri kalanları gömdükten sonra Lecter, çetenin geri kalanının nerede olduğunu söyletmek için Dortlich'i konuşturmaya çalışır. Daha sonra da, at tarafından çekilen bir kasnak aracılığıyla Dortlich'in kafasını koparır. Dortlich'in kanı Lecter'ın suratına sıçrar ve Lecter bu kanı yalar. Sovyet polisi geldiğinde yanakları oyulmuş şekilde Dortlich'in kafasını ve şiş kebap kalıntısı bulurlar.

Lecter daha sonra, Fontainebleau'da Kolnas'ın lokantasını ziyaret eder. Kolnas'ın küçük kızını ve kızın kolunda Mischa'ya ait bileziği fark eder. Kolnas'ın kızına Kolnas'ın künyesini verir. Dortlich'in öldürülmesi ve Kolnas'a künyesinin verilmesi bütün çeteyi alarma geçirir. Şimdi bir kadın taciri olan Grutas, çetenin bir başka üyesi olan Zigmas Milko'yu Lecter'ı öldürmesi için gönderir. Milko bir silahla geceleyin Lecter'ın çalıştığı laboratuvara sızmayı başarır. Fakat Lecter, Milko'nun varlığını sezer ve bir sıvı enjekte ederek Milko'yu bayıltır. Tam Popil laboratuvara girerken, Lecter Milko'yı formaldehit de boğar. Popil, Dortlich'in ölümü konusunda Lecter'ı sorgular fakat suçluluğuna dair bir kanıt bulamaz. Bunun üzerine Popil, Lecter'i çeteyi avlamaktan vazgeçirmeye çalışır ve eğer Grutas'ın yerini bulmasına yardım ederse rahat bırakacağına söz verir. Lecter gittikten sonra Popil, Lecter'ın Mischa öldükten sonra bütün insanlığını kaybettiğini ve bir canavara dönüştüğünü ifade eder.

Lady Murasaki ile bir karşılaşma sırasında Lecter, Murasaki ile cinsel ilişkiye girecek kadar ilerler. Fakat, Murasaki, Lecter'dan intikam almaması için söz almak isteyince, ilk önce Mischa'ya söz verdiğini ifade eder ve Murasaki'nin isteğini geri çevirir. Lecter daha sonra Grutas'ın evine zaman ayarlı bir bomba koyar ve Grutas banyodayken ona saldırır. Fakat, bir hizmetçi Grutas'ın adamlarını harekete geçirir ve Grutas'ın adamları hemen yetişirler. Tam Grutas'ın adamları Lecter'in boğazını kesecekken zaman ayarlı bomba patlar ve Lecter kaçmayı başarır.

Grutas Lady Murasaki'yi kaçırır ve onu yem olarak kullanmayı amaçlar. Lecter'i çağırır. Lecter, arka plandaki sesten Kolnas'ın restoranındaki kuşların sesini fark eder. Lecter, Kolnas'ın restoranına gider ve Kolnas'ın çocuklarını tehdit ederek, Kolnas'ın Grutas'ın gemisinin yerini söylemesini sağlar. Lecter daha sonra ailesi hatırına Kolnas'ı sağ bırakacağını söyler ve silahını fırının üstüne bırakır. Kolnas fırının üstündeki silahı almaya çalışınca Lecter bir wakizashi ile Kolnas'ın kafasını deler. Daha sonra wakizashileri gömleğinin arkasına saklar.

Lecter, Grutas'ın gemisine gider. Lecter, Bayan Murasakiyi kurtarmak üzereyken, Grutas,Lecter'ı sırtından vurur. Grutas Bayan Murasaki'nin üzerine çıkar. Lecter, kurşunun etkisiyle kırılan wakizashisini çıkarır ve Gutas'ın Aşil tendonlarını kesip, yere düşmesini sağlar. Bu son karşılaşmada, Grutas, Lecter'ın da kız kardeşinin etinden yediğini, askerler tarafından Lecter'a verilen çorbanın kız kardeşinin etinden yapıldığını iddia eder. Grutas, bu gerçeği bildikleri Lecter'ın Grutas'ı öldürdüğünü söyler. Sinirlenen Lecter, kız kardeşinin ilk harfi olan M'yi, Grutas'ın göğsüne çizer. Bayan Murasaki, Lecter'ın kendisini sevdiğini söylemesine rağmen, Lecter'ın davranışlarından rahatsız olduğu için kaçar. Bayan Murasaki gittiği sırada, Lecter Grutas'ın yanağını ısırarak koparır. Gemi daha sonra yanarak patlar. Lecter'ın öldüğü sanılır fakat o patlamadan sağ olarak kurtulur. Film, son olarak Lecter'ın çetenin son üyesi olan Grentz'i Kanada'da avlamasıyla sona erer.

Oyuncu kadrosu

Diğer isimler

Film için kullanılan diğer isimler şöyledir: Hannibal 4, Hannibal IV, The Lecter Variations, The Lecter Variation: The Story of Young Hannibal Lecter, Young Hannibal ve Young Hannibal: Behind the Mask.

2007 çıkışlı korku filmleri
Amerika Birleşik Devletleri korku filmleri
Amerika Birleşik Devletleri seri katil filmleri
Metro-Goldwyn-Mayer filmleri
The Weinstein Company filmleri
Konusu Litvanya'da geçen filmler
Birleşik Krallık korku filmleri
Kurguda yamyamlık
Shigeru Umebayashi'nin müziğini yaptığı filmler
Dino De Laurentiis'in yapımcısı olduğu filmler
Konusu Fransa'da geçen filmler
Konusu Almanya'da geçen filmler
Konusu Paris'te geçen filmler
1940'larda geçen filmler
1950'lerde geçen filmler
Fransa'da çekilmiş filmler
Çekya'da çekilmiş filmler
Fransa korku filmleri
Öncül filmleri
Korku romanlarından uyarlanan filmler
Martha De Laurentiis'in yapımcısı olduğu filmler
Litvanya'da çekilmiş filmler
Psikopatlar ile ilgili filmler
2000'lerde İngilizce filmler
2000'lerde Almanca filmler
Uyarlama filmler
2000'lerde Rusça filmler

Hannibal Doğuyor (film)


Karıt, Karabük ilinin Safranbolu ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köy, 1907 yılı kayıtlarında Arıd adıyla geçmekte olup, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.

Coğrafya
Köy, Karabük il merkezine 10 km, Safranbolu ilçe merkezine 8 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar

Safranbolu belde ve köyleri

Karıt


غريب في بيتى فيلم مصري من إنتاج عام 1982. وقصته مأخوذة من فيلم أمريكي أُنتج عام 1977 اسمه فتاة الوداع.

قصة الفيلم
تدور أحداث الفيلم حول شحاته أبو كف الذي يهوى كرة القدم، ويحترفها في نادي الزمالك وهو من سكان الصعيد وينزل القاهرة، لأول مره له وتواجهه مشكلة الشقة التي يحلها النادي له، بتوفيرهم شقه مفروشه، ولكن يقوم صاحب الشقة بعملية، نصب محكمة ببيع الشقة له ولسيدة أخرى في نفس الوقت، ويضطر الطرفان للعيش في بيت واحد، وتتوالى الأحداث.

فريق العمل
 الإخراج: سمير سيف
 التأليف: وحيد حامد
 طاقم التمثيل:
 سعاد حسني:عفاف عبد الواحد
 نور الشريف:اللاعب شحاتة أبو كف
 علي الشريف:المشتري الثالث
 إبراهيم قدري:المعلم فوزي - السمسار
 حسين عرابى:رئيس النادي
 جورج سيدهم:سعد مرزوق (مالك الشقة النصّاب
 خليل إسماعيل:أحمد سليمان "سمسار الكورة الكويتيه"
 هياتم:حنان المرأة اللعوب
 سيد مصطفى:حسام علي
 صالح الإسكندراني:بواب المدرسة
 وحيد سيف:فرج - موظف اللوكاندة المشبوهة
 محمد عتريس:عسكرى قسم الأزبكية
 محمد أبو داوود:ضابط قسم الأزبكية
 مؤمن حسن:الطفل أشرف - ابن عفاف
 عاطف رزق:بسيوني - فراش اللوكاندة المشبوهة
 نبيلة السيد:كوثر
 ميمي الشربيني:المعلق ميمي الشربيني (شخصيته الحقيقية
 حسن مصطفى:الكابتن علي الناشف مدير الكرة
 سناء لملوم:مندوبة شركة الدعاية
 فوزي الشرقاوي:موظف استقبال فندق أطلس الزمالك
 أحمد الطاهر:مدير الجمعية الإستهلاكية
 سمير رستم:لاعب بالنادى
 حسين الشريف:لاعب بالنادى
 سيف الله مختار:مدبولي تابع علي الناشف
 محمد لطيف:المعلق محمد لطيف (شخصيته الحقيقية
 منصور الجوهري:نزيل البنسيون
 محمد الرملي:زبون للشقة
 فايزة عبد الجواد:امرأة في طابور الجمعية

جدل حول الفيلم
لم يكن نور الشريف المرشح الأوحد لدور اللاعب شحاتة أبو كف; إذ تمت محاولة ترشيح الدور للكابتن محمود الخطيب الذي صرح بنفسه مؤخرًا أنه عندما قام بقراءة السيناريو وحاول تقمص الشخصية أو الدور أمام مرآة منزله أحس بالقلق كونه على وشك الجنون، فاعتذر نهائيًا عن فكرة التمثيل وأسند الدور إلى نور الشريف.

روابط خارجية

مصادر

أفلام رياضية مصرية
أفلام سعاد حسني
أفلام كوميدية مصرية
أفلام مصرية إنتاج 1982
أفلام نبيلة السيد
أفلام نور الشريف
أفلام جورج سيدهم
أفلام هياتم
أفلام أخرجها سمير سيف

غريب في بيتي (فيلم)


Robert Gibson may refer to:

Government and politics
 Robert Gibson, Lord Gibson (1886–1965), British Labour Party politician, MP
 Robert Gibson (Ontario politician) (1932–1966), Canadian politician
 Rob Gibson (born 1945), Scottish SNP politician
 Robert Murray Gibson (1869–1949), U.S. federal judge and baseball player

Religion
 Robert Atkinson Gibson (1846–1919), American bishop
 Robert W. Gibson (1854–1927), English-American ecclesiastical architect active in New York City
 Robert F. Gibson Jr. (1906–1990), bishop of Virginia in the Episcopal Church

Sports
 Robert Gibson (wrestler) (born 1958), American wrestler
 Robert Gibson (rower) (born 1986), Canadian rower
 Robert Gibson (cricketer, born 1801) (1801–1???), English cricketer
 Robert Gibson (cricketer, born 1821) (1821–1875), English cricketer
 Robert Murray Gibson (1869–1949), U.S. federal judge and baseball player

Others
 Robert Gibson (businessman) (1863–1934), Australian businessman
 Robert L. Gibson (born 1946), American naval captain and NASA astronaut
 Robert Gibson (engineer) (1928–2008), British geotechnical engineer

See also
 Bob Gibson (disambiguation)

Robert Gibson


Dunn County is the name of two counties in the United States:

Dunn County, North Dakota
Dunn County, Wisconsin

Dunn County


Ulica Midak (špa. El callejón de los milagros) je meksički film redatelja Jorgea Fonsa. Film je adaptacija istoimenog romana egipatskog književnika Nagiba Mahfuza. Scenarij je napisao Vicente Leñero.

Dobitnik je brojnih međunarodnih filmskih nagrada.

Izvori

Vanjske poveznice

Meksički filmovi

Ulica Midak


Alancık, Sincik - Adıyaman ili Sincik ilçesine bağlı köy
 Alancık, Yenice - Çanakkale ili Yenice ilçesine bağlı köy
 Alancık, Mecitözü - Çorum ili Mecitözü ilçesine bağlı köy
 Alancık, Çınar - Diyarbakır ili Çınar ilçesine bağlı mahalle
 Alancık, Dereli - Giresun ili Dereli ilçesine bağlı köy
 Alancık, Şenpazar - Kastamonu ili Şenpazar ilçesine bağlı köy
 Alancık, Vezirköprü - Samsun ili Vezirköprü ilçesine bağlı mahalle
 Alancık, Hozat - Tunceli ili Hozat ilçesine bağlı köy
 Alancık, Zonguldak - Zonguldak ili merkez ilçesine bağlı köy

Alancık


Weston ist eine Kleinstadt im malaysischen Bundesstaat Sabah, etwa 100 Kilometer südlich von Kota Kinabalu. Weston gehört zum Distrikt Beaufort in der Interior Division. Weston wurde nach Arthur J. West, einem Eisenbahningenieur der North Borneo Chartered Company benannt.

Geschichte

Der ursprüngliche Name der Ansiedlung lautete Sugin Lawas. Als die North Borneo Chartered Company den Ort als Endstation der Eisenbahnstrecke nach Beaufort in Betrieb nahm, wurde sie zu Ehren des Eisenbahningenieurs Arthur J. West in West Town umbenannt, woraus später der heutige Name Weston wurde.

Bei der Errichtung des ersten Eisenbahnteilabschnitts in den 1890er Jahren, hatte William Clarke Cowie den Platz im Mündungsbereich des Padas River als scheinbar geeigneten Hafen für die Verschiffung von Naturkautschuk und Tabak ausgewählt. Bald zeigte sich jedoch, dass der Hafen zu seicht für größere Schiffe war. Die Bedeutung von Weston schwand dahin, als die Eisenbahnlinie 1906 nach Jesselton verlängert wurde.

Weston war einer der Häfen, die die Japanische Armee bei der Invasion Nord Borneos nutzte. Von Weston aus bewegten sich die japanischen Truppen zuerst auf Beaufort zu und transportierten von dort aus einen Teil ihrer Truppen mit der Eisenbahnlinie nach Jesselton, das ab dem 6. Januar 1941 von den Japanern besetzt war. Auch für die Australische 9. Division war Weston einer der Ausgangspunkte für die Befreiung Nord Borneos. Am 19. Juni 1945 wurde Weston von den Truppen der Alliierten eingenommen.

Als in Brunei am 8. Dezember 1962 die Brunei Revolte ausbrach, breitete sich die Rebellion rasch über die Grenze nach Limbang, Laws und Miri in Sarawak und Weston und Sipitang in Nord-Borneo aus, da diese Orte traditionell mit dem Sultanat verknüpft waren. Durch das schnelle und entschlossene Eingreifen des Britischen Gouverneurs, Sir William Goode, konnten die Rebellen in Sipitang und Weston bereits zwei Tage später isoliert und entwaffnet werden. So wurden am 10. Dezember in Weston insgesamt 60 Rebellen festgenommen und eine große Menge an Waffen beschlagnahmt.

Der Zugverkehr zwischen Beaufort und Weston wurde 1963 endgültig stillgelegt.

Historische Architektur

Weston gehört zu den Städten entlang der Westküste, deren historische Bebauung bis auf wenige Ausnahmen verschwunden ist. Aus der Zeit vor dem Zweiten Weltkrieg sind folgende Bauten erhalten:
 ein Ladenhaus,
 die im Jahr 1932 erbaute Chinesische Schule Sekolah Cina Che Hwa und
 das Jetty, an dem die erste Teilstrecke der North Borneo Railway endete.

Demographie
Laut Bevölkerungsstatistik von 2010 hat die Stadt 334 Einwohner, überwiegend Malaien (72 %). Die übrigen zu Weston zählenden Einwohner – etwa 1700 Personen – verteilen sich auf die umgebenden Dörfer und Siedlungen.

Flora und Fauna
Teile des Mündungsgebietes des Padas River sind als Weston Wetland Park (WWP) unter Schutz gestellt. Das Feuchtgebiet ist eines der größten Mündungsbiotope von Nord-Borneo. Das Feuchtbiotop ist ein Rückzugsgebiet der Nasenaffen.

Infrastruktur
Weston liegt nahe der Fernstraße A2 (Pan Borneo Highway).

Siehe auch
 North Borneo Railway

Literatur
 K. G. Tregonning: A History Of Modern Sabah (North Borneo 1881–1963). 2. Ausgabe. University of Malaya Press, Kuala Lumpur 1965, Reprint 1967.
 Owen Rutter: British North Borneo – An Account of its History, Ressources and Native Tribes. Constable & Company, London 1922; .
 W. H. Treacher: British Borneo – Sketches of Brunai, Sarawak, Labuan and North Borneo. Government print department, Singapore 1891; .

Weblinks

 Wetland and Ecotourism Weston in Sabah (Borneo), East Malaysia. (PDF; 1,5 MB) Studie der LaSalle-Schule, Likas, Kota Kinabalu.

Einzelnachweise

Ort auf Borneo
Ort im Distrikt Beaufort

Weston (Sabah)


Yıldız Savaşları, George Lucas tarafından oluşturulan kurgusal evren.

Filmler

Yapım yılına göre sıralama
 Yıldız Savaşları: Bölüm IV - Yeni Bir Umut, 1977 yapımı film. Özgün ismi Yıldız Savaşları olarak çıkmıştır.
 Yıldız Savaşları: Bölüm V - İmparator, 1980 yapımı film. Yıldız Savaşlarının devamı.
 Yıldız Savaşları: Bölüm VI - Jedi'ın Dönüşü, 1983 yapımı film. İmparatorun devamı.
 Yıldız Savaşları: Bölüm I - Gizli Tehlike, 1999 yapımı film. Yıldız Savaşlarının öncelidir.
 Yıldız Savaşları: Bölüm II - Klonların Saldırısı, 2002 yapımı film. Gizli Tehlikenin devamı.
 Yıldız Savaşları: Bölüm III - Sith'in İntikamı, 2005 yapımı film. Klonların Saldırısının devamı.
 Yıldız Savaşları: Bölüm VII - Güç Uyanıyor, 2015 yapımı film. Jediın Dönüşü'nün devamı.
 Rogue One: Bir Yıldız Savaşları Hikayesi, 2016 yapımı antoloji filmi.
Yıldız Savaşları: Bölüm VIII - Son Jedi, 2017 yapımı film. Güç Uyanıyor'un devamı.
Han Solo: Bir Yıldız Savaşları Hikayesi, 2018 yapımı antoloji filmi.
Yıldız Savaşları: Bölüm IX - Skywalker'ın Yükselişi, 2019 yapımı film. Son Jedi'ın devamı.

Kronolojik sıraya göre sıralama
 Yıldız Savaşları: Bölüm I - Gizli Tehlike, 1999 yapımı film.
 Yıldız Savaşları: Bölüm II - Klonların Saldırısı, 2002 yapımı film.
 Yıldız Savaşları: Bölüm III - Sith'in İntikamı, 2005 yapımı film.
Han Solo: Bir Yıldız Savaşları Hikayesi, 2018 yapımı film.
Rogue One: Bir Yıldız Savaşları Hikayesi, 2016 yapımı film.
 Yıldız Savaşları: Bölüm IV - Yeni Bir Umut, 1977 yapımı film.
 Yıldız Savaşları: Bölüm V - İmparator, 1980 yapımı film.
 Yıldız Savaşları: Bölüm VI - Jedi'ın Dönüşü, 1983 yapımı film.
 Yıldız Savaşları: Bölüm VII - Güç Uyanıyor, 2015 yapımı film.
Yıldız Savaşları: Bölüm VIII - Son Jedi, 2017 yapımı film.
Yıldız Savaşları: Bölüm IX - Skywalker'ın Yükselişi, 2019 yapımı film.

Çizgi romanlar
 Yıldız Savaşları, özgün senaryoya devam eden 1977 Birleşik Devletler çizgi roman uyarlaması (6 sayı)
 Star Wars Comic, Birleşik Krallık çizgi roman serisi.
 Star Wars: Republic, çizgi roman serisi.
 Yıldız Savaşları (manga), ilk dört filmin uyarlaması.

Televizyon
Yıldız Savaşları: Klon Savaşları, 2008-2020 yılları arasında Cartoon Network (1-5), Netflix (6) ve Disney+'ta (7) yayınlanmış animasyon dizisidir.
 Yıldız Savaşları Asiler, 2014-2018 yılları arasında Disney Channel ve Disney XD'de yayınlanan animasyon dizisidir.
Yıldız Savaşları: Direniş, 2018 yılından beri Disney Channel ve Disney XD'de yayınlanan animasyon dizisidir.
Yıldız Savaşları: The Mandalorian, 2019 yılından beri Disney+'ta yayınlanan canlı çekim dizidir.

Kitaplar
 Star Wars: From the Adventures of Luke Skywalker, 1977'de çekilen filmin 1976 yapımı romanı.

Radyo
 Star Wars (radyo), adaptation produced in 1981, 1983, and 1996

Oyunlar
 Star Wars (1983 video game)
 Star Wars (Namco video game), released in 1987 in Japan
 Star Wars (JVC video game), released in 1991
 Star Wars (1992 pinball)
 Star Wars Arcade, 1996 arcade game
 Star Wars Roleplaying Game (West End Games) (1987–1999)
 Star Wars Roleplaying Game (Wizards of the Coast) (since 2000)
 Star Wars: Dark Forces, 1995'te çıkarılan video oyunu.
 Star Wars: Jedi Knight: Dark Forces II, 1997'de çıkarılan video oyunu.
 Star Wars: Jedi Knight: Mysteries of the Sith, Dark Forces IInun eklenti pakedi.
 Star Wars: Jedi Knight II: Jedi Outcast
 Star Wars: Jedi Knight: Jedi Academy
 Star Wars: Knights of the Old Republic, 2003'te LucasArts tarafından çıkarılan video oyunu.
 Star Wars Customizable Card Game
 Star Wars: Knights of the Old Republic II - Sith Lords, 2005'te LucasArts tarafından çıkarılan video oyunu.
 Star Wars: The Force Unleashed, 2008'da LucasArts tarafından çıkarılan video oyunu.
 Star Wars: The Force Unleashed II, 2010'da LucasArts tarafından çıkarılan video oyunu.
 Angry Birds Star Wars; 2012 yılında Rovio Entertainment tarafından yayınlanan (LucasArts ile birlikte) ve geliştirilen video oyunu.
 Angry Birds Star Wars II; 2013 yılında Rovio Entertainment tarafından yayınlanan (LucasArts ile birlikte) ve geliştirilen video oyunu. Angry Birds Star Wars'un öncülü.
 Star Wars: Galaxy of Heroes; 2015 yılında Electronic Arts tarafından yayınlanıp, şu anda Capital Games tarafından geliştirilen video oyunu.

Yıldız Savaşları imtiyazı dışındaki kullanımı
 Yıldız Savaşları, Soğuk Savaş'ın sonlarında ortaya atılan ABD merkezli askeri proje Stratejik Savunma Girişimi 'nin bilinen adıdır.

Yıldız Savaşları (anlam ayrımı)


Para, mal ve hizmetlerin değiş-tokuşu için kullanılan araçlardan en yaygın olanı. Para sözcüğü ile genellikle madenî para ve banknotlar kastedilmekle birlikte; ekonomide, vadesiz mevduatlar ve kredi kartları da parayı meydana getiren unsurlardan sayılır. Vadeli mevduat, devlet tahvili gibi değişim araçları ise para benzeri olarak değerlendirilir.

Para değer denkliğinin bir göstergesi olarak değer ölçütü, değişim ve saklama aracı olarak kullanılır.  Bu gösterge maddi ya da nominal değerde karşılıklar bulabilir. Maddî nitelikte paraya örnek olarak madeni para, banka teminat belgeleri ya da banknot, çek ya da senetler örnek verilebilir. Nominal nitelikte paraya ise banka hesabındaki para ya da kredi onayı örnek verilebilir. Para gündelik yaşamda takas aracı olarak kullanılır. Doğrudan doğruya takas yapan kişilerin ihtiyaçlarını karşılamasının yanında diğer takaslar için geçerli olması, parayı diğer takas araçlarından ayıran önemli bir özelliktir.

Günümüzde kullanılan borca dayalı para sistemi ile işleyen ekonomilerde sanıldığının aksine parayı devletler üretmez. Bu sistemde para, borç demektir. Para bankalar tarafından müşterilerin borçlanmasıyla üretilir. Mevcut paraların tamamına yakını itibari para olduğu için nakit paranın altın ya da döviz rezervleriyle değişimi olanaksızdır. Günümüzde kullanılan nakit para miktarı, her devlette para basmaya yetkili özel bir banka olan merkez bankası tarafından kontrol edilmekte ve ticari bankalar aracılığı ile piyasaya sürülmektedir. Ticari bankalar Merkez bankalarından alınan paraların karşılığından fazla elektronik ortamda para yaratarak müşterilerine verebilirler.

Etimoloji

Para sözcüğü Türkçeye, Farsça pâre (küçük parça) sözcüğünden geçmiştir.

Para bir ülkenin para sahasına dâhil olan madeni ve banknot sistemini içeren tüm para varlığıdır. Para sahası da bir paranın yürürlük alanı anlamına gelir ve mal, hizmet takasını sağlar. Para birimi ise genellikle ülkelerin para türleriyle eş anlamda kullanılır. Bu nedenle para birimi, paranın bir alt biçimi olarak görülür. Çoğu para birimi, uluslararası döviz piyasalarında da işlem görür. Bu piyasalardaki değerler de kambiyo ya da döviz kuru adını alır. Piyasada bulunan neredeyse tüm nominal para değerleri, ana birim ve bunun yüzde biri değerinde olan alt birimlerden oluşan ondalık sayı sistemine dayanır.

Günümüzde para stokunun kontrolünü yani para politikasını, merkez bankaları yürütmektedir. Neredeyse tüm batılı ülkelerin merkez bankaları bağımsızdır, yani hükûmet merkez bankalarına ya neredeyse hiç müdahale edememekte ya da hükûmetin nadiren, dolaylı ve küçük müdahalesi olabilmektedir.

Bir paranın konvertibilitesi dünya piyasalarında serbestçe alınıp-satılabilir ve değiştirilebilir olması demektir. Ayrıca bir para birimi, altın ve/ veya gümüşle tanımlanıyor ve banknot bu para birimiyle her zaman değiştirilebiliyorsa yine konvertibiliteden söz edilebilir.

Şu an dünyada yürürlükte olan resmi para birimi 160'tan fazladır (ISO 4217). Uluslararası alanda geçerliliği olan başat döviz birimi Amerikan doları ve Euro'dur. Resmi para birimine nispeten bölgesel olan tümleyen para birimi ise takas aracı olarak kabul görür.

Halk arasında eski önemini yitirmiş bir para birimi genellikle yedek değer olur. Örneğin II. Dünya Savaşı sonrası Almanya'da ödeme ve takas aracı olarak sigaranın para birimi olarak kullanılması. Bu geçici para, kriz zamanlarında resmi para biriminin yerini tutmuştur. Para birimleri diğer devletlerin yedek para birimi olarak da kullanılmıştır. En iyi bilinen örnek; Demokratik Almanya Cumhuriyeti'nin Doğu Alman Markı yerine Alman Markı'nı kullanmasıdır.

Paranın dört temel işlevi
Paranın değişim aracı işlevi: Para bir hak ölçüsüdür. Altın karşılığı para kullanan bir devlet ne kadar para basarsa Merkez bankasına o değerde Altın stoklaması veya koyması lazımdır. Günümüzde Türkiye herhangi bir karşılığı olmayan "fiat" sistemine dahildir.

Paranın ticari işlemlerdeki fonksiyonu tam burada ortaya çıkar. İki malın değişiminde para, bir üçüncü mal olarak araya girer ve değişim iki bölüme ayırır. A malı verilip karşılığında para alınır, başka bir yer ve zamanda ise para verilip B malı alınır.

Paranın bu şekilde mal değişimini iki bölüme ayırması, paranın bir değişim (mübadele) aracı olma işlevidir.

Paranın hesap ve değer birimi işlevi: Paranın hesap ve değer birimi olarak işlevi, onun bir değişim aracı olma işlevinden kaynaklanır. Farklı malların değişiminde değişim oranları para ile belirlenir. Öte yandan para sayesinde iktisadi değerlerin tek bir ölçü birimiyle ifadesi de sağlanır. Özellikle işlemlerin kaydının tutulmasında paranın bu işlevi zorunludur.

Paranın değer biriktirme ve spekülasyon işlevi: Para, arz ve talebin rahatlıkla karşılanmasını sağlar. Sermaye birikimi ve yatırım aracı olarak da kullanılır.

Paranın bir iktisat politikası aracı olması işlevi: Gelişmiş bir para ekonomisine sahip ülkelerin para otoriteleri 20. yüzyılda sıklıkla, faiz oranları ve para arzını kontrol etmek yoluyla, paranın bir iktisat politikası aracı olarak kullanmışlardır.

Para çeşitleri
Mal para ve itibari(temsili) para olmak üzere ikiye ayrılır:

Mal para
Hem mal olarak kullanıldığında bir değere sahip olan hem de değişim aracı olarak kullanılabilen nesnelere denir. Buna en iyi örnek altın paradır. İkiye ayrılır:

Tek maden sistemi
Tek maden (normalde altın) burada madeni para birimi olarak görülür.

 Altın sikke sistemi: Altın madeni paralar ödeme aracıdır. Bunun yanı sıra her zaman EQ altınla değiş- tokuş edilebilen banknotlar da tedavülde yer alır.
 Altın külçe sistemi: Tedavülde altın yerine ödeme aracı olarak banknotlar, madeni paralar kullanılır. Ancak bu paralar karşılığında altın merkez bankasında rezerv olarak tutulur.
 Altın kambiyo sistemi (Bretton-Woods Sistemi): Merkez bankası rezervleri altın ve parası altına endeksli diğer ülkelerin dövizlerinden oluşur. Bu sistem 1971'de ABD'nin dolar karşılığında altın vermeyeceğini açıklamasıyla son bulmuştur.

Çift maden sistemi
Çift maden (altın ve gümüş) burada madeni para birimi olarak kullanılır.

 Çift metal para sisteminde her iki metal arasında sabit bir döviz kuru ilişkisi vardır. Buradaki sorun; metaller arası değişen kıtlık durumuna göre bu nominalin gerçek değişim ilişkisinden farklılaşabilmesidir. Gresham Yasası (Kötü para iyi parayı piyasadan kovar), mal ve hizmetlerin yüksek değerli para yerine; düşük değerli parayla bir biçimde ödenmesini kapsar. Altın ve gümüş arasındaki değer ilişkisi bir yasayla belirlendiğinde ve bu ilişki madenlerin piyasa fiyatlarına uymaz ya da madenlerin piyasa fiyatları değişirse, bunun sonucunda insanlar piyasa işlemlerinde değeri düşük sikkeyi kullanır, fiyatlar düşük değerli sikkeye yön vermeye başlar ve değeri yüksek sikkeler tedavülden kalkar.
 Paralel değerde ise metaller arasındaki döviz kuru ilişkisi zayıftır, bu nedenle iki para birimi de (altın ve gümüş)  bir arada kullanılır.

İtibari para

İtibari para, hükûmet kararına dayalı çıkartılan, altın, gümüş vs. karşılığı olmayan, altında imzası olan yere ve düzenlediği kağıdın taklit edilemeyeceğine güven üzerine kurulmuş, mal ve hizmet alışverişi için kullanılan banka kağıdı veya kâğıt para demektir. Günümüzde dolaşımda olan paralar bu şekildedir.

Manipülasyona uğramış kâğıt para değerleri: Altınla konvertibilitesi olmayan bu kâğıt paraların ödeme gücü artırılabilir. Günümüzde para miktarını, her devletin kendi bağımsız merkez bankası kontrol etmektedir. Nakit paranın altın ya da döviz rezervleriyle değişimi olanaksızdır. 1971'de ABD Başkanı Richard Nixon'un Amerikan Dolarının altın karşılığını kaldırmasıyla birlikte modern siyasi iktisatta paraların tamamına yakını kâğıt paraya dönüşmüştür. Bu bağlamda Avusturya Okulunun (İktisadi düşünce okulu)  terimlerinden olan itibari para (Fiat Money) yerini almıştır.

Kaydi para
Bankaların Kısmi Rezerv Sistemi'nde (KRS) kredi vermek suretiyle yarattıkları sanal paradır. Borca Dayalı Para Sistemi (BDPS) denen mevcut küresel finans sisteminde piyasadaki paralar içinde fiziksel para %10'luk kısmı oluştururken Kaydi Para %90'lık kısımdır. Yani piyasadaki paranın %90'ı bankalarca yaratılmaktadır.

Tarihçe

Şark, Mısır ve Afrika
MÖ 3. yüzyıl başından itibaren bakır, gümüş, kalay ve altın gibi madenler paranın yerini tutmuş; paranın değişim aracı, ödeme aracı, hesap birimi ölçüsü, değer saklama aracı olma gibi işlevlerini yerine getirmiştir. Bu madenlerin yanı sıra tahıl ürünleri de değer ve takas ölçüsü olarak kullanılmıştır. Ancak destekleyici üretime bağlı olan Oikos ticareti ile bağlantılı olarak saray ekonomisi, kendi üretimine dayalı malların değiş tokuş yoluyla veya hizmet yükümlüğü karşılığında sağlanmasından ötürü para odaklı ekonominin gelişimini engellemiştir. Bu nedenle madeni para, sadece birkaç ekonomi dalında kendini kabul ettirebilmiştir.

Afrika'da her dönem farklı para değerleri tedavülde olmuştur. Bu değerlerin hepsi değer biriktirme işlevi görmüştür. Ödeme aracı olarak inci, fildişi, sığır ya da Manilla kullanılmıştır. 15. yüzyılda ise köle ticaretinden elde edilen gelirler (özellikle köle alım- satımında kullanılan Manilla halkası) söz konusu olmuştur.

Yunanistan
Antik Yunan'da mallar, yerine getirdikleri para fonksiyonlarına göre sınıflandırılmıştır.
 Değer ölçüsü: Sığır
 Değer biriktirme: Mücevher
 Takas aracı: Şarap, bakır, demir ve köleler
 Ödeme aracı: Demir çubuk ve uzun çivi

Bu bağlamda, paranın standartlaşmış kamusal ödemeler için şehir devletlerinde (Polis) belirgin bir öneme sahip olduğunu varsaymak gerekir. İlk madeni paralar MÖ 600' lü yıllarda Batı Anadolu'da darp edilmiştir. Bu paralar gümüş- altın alaşımı/ elektrum/beyaz altından elde edilmiş ve büyük olasılıkla da sadece bölgesel çapta kullanılmıştır. Sikkelerin gümüşten yapılması zorunluluğunun (olağanüstü durumlarda altın ve bronzdan) hâkim olduğu Yunanistan'da madeni para kullanımı hızla artmıştır. Sikkelerin ağırlığı Polis şehri damgasıyla garanti altına alınmıştır.

En önemli para değeri Yunan Drahmisi olup 1831'den 2001 yılına kadar Yunanistan'da kullanılmıştır. MÖ 5. yüzyıl başlarından itibaren de paralı ekonomiden söz edilebilir. Antik monetarizmin merkezi Atina olup, para değeri de tüm Akdeniz sahasında dolaşmaktaydı. Bunun temelinde de Atina'daki demokratik yapı ve ticari piyasa yatmaktadır. Ancak Büyük İskender'in Atina'yı hâkimiyetine almasıyla yeni bir para tedavüle girmiştir.

Roma
Antik Yunan'da olduğu gibi Roma İmparatorluğu'nda da farklı para türleri vardır. Genel olarak geçerliliği olan bir para biriminin standartlaştırılması MÖ 500'de mümkün olmuştur. Para burada cezanın tespiti görevi de görmüştür.

Roma İmparatorluğu'nun genişlemesiyle birlikte savaş ganimeti olarak daha büyük altın- gümüş ve bronz yatakları bulunmuştur. Bu da para basımının çoğalmasını sağlamıştır. İlk olarak bronz ve gümüş madeni paralar basılmıştır. Yunanlara göre Romalıların madeni paraya geçişi daha geç olmuştur.

Pön Savaşları'ndan ötürü askeri finansman için gereken büyük miktardaki para da madeni paranın değerinin düşürülmesiyle elde edilmiştir. Diğer yandan da Roma'nın parası İtalya'da o kadar yaygınlaşmıştır ki tüm İtalyan şehirlerinde para basımı durmuştur. Yeni fethedilen bölgelerde Roma'nın esas parasıyla konvertibilitesi olan sayısız farklı para birimi hâkimdi. Sınırların daha da genişlemesiyle birlikte Roma'daki gümüş miktarında artış olmuş, böylece de ülke harcamalarının büyük bir kısmı yeni gümüş paraların basımıyla finanse edilmiş; bu da ilerideki yüzyıllarda para değerinin düşmesine ve MS 3. yüzyılda Romalı gümüş paranın tedavülden kalkmasına yol açmıştır. Bu nedenle artık Romalıların da gümüş madeni gibi kıtlaşan yeni madeni para türlerine güveni kalmamış, böylelikle özellikle eski madeni paralar istiflenmiş ve eritilmiştir. Para bu nedenle eski önemini kaybetmiştir. Bunun sonucunda da Roma askerlerinin tayın bedeli tahılla ödenmiştir. Buna tepki olarak İmparator I. Konstantin ise gümüş parayı istikrarlı altın para ile karşılamıştır.

Antik dönemin sonlarında ise yeniden düzenlenen para sisteminde bu sefer yüksek değerli gümüş ve bronz paralar darp edilmiştir, altın paralar ise daha sonra çıkarılmıştır. Tüm bunlara rağmen gümüş para, Roma'nın gümüş ve bronz madeni paralara dayanan para sisteminin altın ve bronz para değeri sistemiyle değiştirilmesi neticesinde yine önemini kaybetmiştir.

Bizans
Bizans'ın para değer sisteminin temelini, I. Konstantin zamanında uygulanan Solidus (sikke) (Türkçe: temel/sağlam) adı verilen altın para oluşturmaktadır. Bu para yaklaşık 1000 yıl önce- MÖ 5. yüzyıldan MS 700 yılında Dinar'ın piyasaya girişine kadar- tedavülde kalmıştır. Bunun nedenleri de yüksek altın değeri ve bu değerin istikrarıdır. Bu gelişim karşısında gümüş gittikçe önem kaybetmiştir. Ancak, tıpkı bronz para gibi, gümüş para da altının yanı sıra ödeme aracı olarak geçerliliğini sürdürmüştür.
Para Bizans toplumunda çok yüksek bir öneme sahip olmuştur. Ekonominin tüm alanlarında ve genel harcamalarda kullanılıp uluslararası ticarete de imkân sağlamıştır. Fakat bu özellikler de Bizans bölgesinde artan güvensizliğe neden olmuştur.

Ortaçağ'ın ilk dönemleri
Şarlman döneminde Solidus ile benzer özellikler taşıyan fenik ya da gümüş dinar adı verilen madeni paralar çıkarılmıştır. Kamusal alanda altının tedavülü de devam etmiştir. Altın aynı zamanda gittikçe takas aracına dönüşmüş ve ticaret için piyasada kullanılmaya başlanmıştır. İlk altın para, ödeme aracı özelliğini kaybederek sadece değer biriktirme amaçlı kullanılmıştır. 7. yüzyıldan 8. yüzyıla kadar ise sadece altındaki hesap parası özelliği taşıyan saf gümüş para değerine geçilmiştir.

Kâğıt paranın kullanılması
Banknot biçimindeki kâğıt para ilk defa Çin'de kullanılmaya başlanmıştır. 618'den 1279 yılına kadar uzun bir geçerlilik süresi olmuştur. Bu sayede kâğıt para 10. yüzyılda kısıtlı bir bölgede de olsa tacirlerin tuz alım- satımını kolaylaştırmıştır. Banknot basımı kamulaştırılsa da zamanla pek çok bölgesel para ortaya çıkmıştır.

Toplu kâğıt basımı 11. yüzyıl'da matbaanın icadıyla gerçekleşmiştir. 13. yüzyıl ortalarında pek çok farklı para standart bir konuma kavuşmuştur.

7. yüzyıl ile 12. yüzyıl arasında İslam ülkelerinde artan ticaret ve değer istikrarını sürdüren Dinar'dan beslenen güçlü bir paralı ekonomi oluşmuştur. İlk kez kredi, çek, borç senedi ve tasarruf hesabı kavramları ortaya çıkmıştır. Böylece de bankacılığın temeli oluşmaya başlamıştır.

1661 yılında Avrupa'da ilk kez İsveç'te resmi kâğıt para tedavüle girmiştir. Gerçi İsveç zengin bakır rezervlerine sahipti, ancak bakır demir paralarının nominal değeri düşüktü, bu nedenden dolayı da aşırı derecede büyük ve epey ağır demir paralar dökülmesi gerekiyordu.

Banknot kullanımının kredi verme, altın ve gümüşün transferindeki risklerin ortadan kalkması gibi pek çok olumlu etkisi olmuştur. Buna ek olarak da şirketlerden hisse senedi alabilme olanağı da doğmuştur.

Diğer tarafta, bazı olumsuz yanlar da söz konusu oluyordu; örneğin hükûmetler artık mali gereksinimlerini (kolaylaştırılmış savaş maliyeti gibi) karşılamak üzere sınırsız boyutta para basabiliyordu; çünkü değerli taşlarla kesin belirlenmiş değere sahip madeni paranın aksine, banknotların belirli bir değeri bulunmuyordu. Bu gelişmeyle birlikte de yüksek enflasyon tehlikesi olasılığı baş göstermiştir.

Ulusal tek paraya geçiş
İlk çağda sikke basma hakkı her asilzadenin elde etmeye çalıştığı bir ayrıcalıktı. Bunun nedeni de sikke düzenlemesinin ayrıcalıklı bir egemenlik hakkı oluşuydu. Bu da, her sikke türünün şiddetli fiyat dalgalanması olduğu için, karşılaştırılması olanaksız pek çok değerin tedavülde olmasına neden oluyordu. Orta Çağda alışılmış sikkeler tedavülde olduğu için yabancı bir sikkenin para değeri, değerli maden oranıyla belirleniyordu. Bu da bölgeler üstü ticareti engel oluşturuyordu. Ticareti kolaylaştırma ve güç odaklanması ise ulusal tek paraya olan eğilimi artırdı.

Paranın tedavülde olduğu eski dönemlerde, sikkenin maden oranı nominal değeriyle uyum içindeydi. Sikke bastıran kişi, para ihtiyacı karşılama amacıyla sık sık sikkenin değerinin düşürülmesini sağladığı için yeniçağın ilk dönemlerinde daha büyük bir enflasyon söz konusu olmuştur. Örneğin; 30 Yıl Savaşlarının başlangıcındaki Kipper ve Wipper zamanı, sikkelerin değerinin düşürülmesinden ileri gelmektedir.

Avrupa'da ilk olarak Fransa, madeni para hakkını merkezi yönetimi ve kraliyet gücüyle garanti altına almıştır. İlk esaslı para reformu XIII. Ludwig zamanında yapılan büyük madeni para reformudur. 1640 ve 1641'de "Louis D'or" adlı para birimi ithal edilmiştir. 1795 yılında Fransız Frankının tedavüle girmesiyle birlikte ilk kez ondalık sisteme geçilmiştir. Napolyon'un seferleriyle de bu para ve onluk parçaları Avrupa'ya yayılmıştır. Bununla birlikte Fransa ve çevresinde, birkaç madeni para sistemi oluşmuştur. Bu sistemlerde benzer şekilde yapılanmış ve yüksek saflık dereceli tedavüldeki paralardan dolayı sabit bir döviz kuru oluşturulmuştur. Böylece de 23 Aralık 1865 yılında Latin Madeni Para Birliği'nin kurulması sağlanmıştır.
Fransa, Belçika, İtalya, İsviçre ve Yunanistan'ın katılımıyla oluşan Latin Madeni Para Birliği, madeni para üretiminde oldukça avantaj sağlamıştır. Tüm bu ülkeler aslında kendi madeni paralarını basmışlardır. Basılan paraların hepsi 35 mm çapında; 32, 26 gr. altından olan 100' lük madeni paralardır (100 Frank, 100 Lira, 100 Drahmi).

Latin Madeni Para Birliği'nin dezavantajı ise, çift metalliliktir, yani altın madeni paralarla gümüş madeni paraların sabit takas oranıdır.

Altın standardı
19. yüzyıl sonlarına doğru gümüş paraların büyük değer kaybı, çift metal paralardaki sorunları gündeme getirmiştir. Öyle ki çoğu ülke altın tek metal sistemine geçmiştir. Para birimlerinin altına bağlı desteklenmesi ile kâğıt paranın dolaşıma girmesine bağlı olumsuzlukları (özellikle de yüksek enflasyon risklerini) yumuşatma amacı güdülüyordu. İngiltere bu gelişmeye öncülük etmiş ve 1817'de altın standardını yürürlüğe sokmuştur. 1871 yılında Alman - Fransız Savaşıyla (1870), Almanya ve 1900'de de Amerika bu sisteme geçmiştir. 1880'den sonra ise altın para tamamen farklı biçimlerde ortaya çıkmıştır.

Altın standardıyla birlikte konvertibilite(Serbestçe başka para birimlerine çevrilebilirlik) görevi de doğmuştur. Bu da teorik olarak nakit paranın Merkez Bankasındaki altın değeriyle takası anlamına gelmektedir. Altın paritesi ya da altın denkliği burada takas durumunu ifade eder. Bu saf altın standardı aslında teoride kalmıştır. Altın paranın depolanması ise pratikte artan nakit enflasyonuna karşı bir önlem görevi (fiyat istikrarı sağlama)görmüştür.

I. Dünya Savaşıyla birlikte hükûmetlerin para ihtiyacı artmış, dünya ekonomi krizi ve II. Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle de bu ihtiyaç somutlaşmıştır. Öyle ki çoğu ülke altın standardını kaldırmış ve altın külçe standardına geçmiştir (banknotların direkt olarak altınla takası da böylece son bulmuştur).

Para birimleri

Sahte Para
Sahte para, para değeri varmış gibi görünen, ama herhangi bir değeri olmayan, yapımına hile karıştırılmış ya da taklit edilmiş para anlamına gelmektedir. Bu parayı kullananların amacıysa alacaklıları paranın gerçek değeri konusunda aldatmaktır. Sahte para kullanılması, bu paranın piyasaya sürülmüş olduğu anlamına gelmektedir. Sahte para imalatı, piyasaya çıkarılması ya da çıkarılma amacıyla hazırlanması dünya genelinde suçtur.

Para sahteciliğinin tarihi
Paranın piyasaya ilk olarak çıkarılmasından beri az ya da çok sayıda marifetli dolandırıcılar paranın taklidini üretmek ve piyasaya çıkarmak çabasındadırlar.

MS 220 yıllarında o zamanlar Roma İmparatorluğu sınırları içinde olan Retien bölgesindeki Rißtissen'de, kilden kalıplar yardımıyla büyük miktarda sahte Roma Denarius'u basılmıştır. Sahte sikkeler ve kalıplar Rißtisser'deki Roma müzesinde görülebilir. Ayrıca bugünkü adı Rottweil olan Arae Flaviae'den de MS 100'lü yıllara ait benzer bir buluntu vardır.
Altın talerin sahtesiyle (genellikle sert maddeden olur) gerçeğinin ayırt edilmesi için ısırma yöntemi kullanılırdı. Orta Çağ'da bir kalpazan kaynar yağa sokularak ağır cezaya çarptırılırdı.

İkinci dünya savaşında Alman İmparatorluğu gizli servisinin, Aktion Bernhard takma adlı bir sahte para eylemi gerçekleşti. Bunun yanı sıra düşman ülkelerin ekonomisinin dengesini bozmak amacıyla büyük miktarlarda sahte yabancı para üretilmiştir.
1970'li yıllarda Günter Hopfinger elle boyanmış Bin ve Yüz Marklar sayesinde ün kazanmıştır. Bunun için 4 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırılmıştır.

1994 yılından beri Kuzey Kore'nin Süper dolar olarak tanımlanan mükemmele yakın şekilde Dolar ürettiğine ilişkin şüpheler vardır.

Hukuki Boyut
Sahte para hazırlanması ve imalatı için her dönemde ağır cezalandırmalar bulunmaktadır. Günümüzde orijinal sikkeler ve banknotlar sahtelerinin hazırlanmasını mümkün oldukça zorlaştıran bazı özel güvenlik işaretlerine sahiptir.

Para sahteciliğinin önlenmesi

Güvenlik İşaretleri

 Girintili Baskı
 Güvenlik şeridi
 Su işareti
 Hologram
 Eğildiğinde görülen renk değişimi
 Şeffaflık boyutu
 Özel ince kâğıt/Özel ince kâğıt malzemeleri
 Parlak bant şerit/Değişken renkler
 Küçük baskı yazılar
 UV-Florans (kâğıt içinde bulunan teller, baskı renginde fosfor gibi ışıldayan renkler)
 Kızılötesi: Emilim ya da IR-Florans-Özelliği
 Özel kâğıt
 M-Özelliği - Sahte banknotları orijinallerinden ayırmada her zaman çok güvenli bir yöntem olan, özel makineyle okunabilir tabaka. Her banknot her üç ayda bir araç içinde merkez bankası şubesine ulaştırılır ve burada kontrol edilir.

Sahtecilik Türleri
Sahtecilikler genelde devlet bankası şubelerinde (Federal Alman Bankası, İsviçre Ulusal Bankası) fark edilir ve belirli resmi makamlara bildirilir.

Sahtecilikler kalitelerine göre sınıflara ayrılmaktadır.

Demir para
Avrupa Bölgesinde en sık sahte basımı yapılan birimler 2 ve 1 Avroluklar ve 50 Sent demir paralardır. 2006 yılında Almanya'da Euro para birliğinden [2] bu yana en yüksek oran olan 77.000 adet sahte demir para ele geçirilmiştir. İsviçre'de de bu durum 5 frank demir para için geçerlidir.

Sahte paranın 2 Avro demir paralarda basımı oldukça çoktu ve kâğıt paraya oranla demir para olarak basımı sayıca çok daha fazlaydı. 75.000 adet 2 Avro üzerinde çalışmalar neticesinde yaklaşık 15 ila 25'inin sahte olduğu ortaya çıkmıştır. 2006 yılında 141.000 sahte 2 Avro demir para ve 14.000 sahte 1 Avro demir para piyasadaydı. Sahtecilik yapılan paraların miktarları bölgelere göre değişiklik göstermekteydi (kırsal bölgelerde kentlere oranla daha az sahte para basımı görülüyordu). Gündelik yaşamda tecrübesiz birinin sahte bir parayı tanıyabilmesi neredeyse imkânsızdır. En basitinden sahte Avro demir paralar bir mıknatısla anlaşılabilir: sahte Avro demir paralar genellikle çok serttir ve manyetik (mıknatıslı) değildir. Gerçek 1 ve 2 Avro demir paralar ise çok kolay şekilde mıknatıslara yapışırlar.

İsviçre'de üretimi İtalya'da yapılan 5 frank demir paralarının gerçek gibi görünen sahteleri çıktığında, sahte para basım yerlerinin feshedilmesiyle durum biraz daha iyileşti. Önlem olarak şimdilerde derin bir kenar yasına sahip olduğu için 1985 yılından 1993 yılına kadarki 5 Frank demir paralar toplatılıyor ve yok ediliyor. Bu paralar 2007 yılından itibaren geçersizdir, fakat merkez bankası tarafından önceden olduğu gibi itibari değeriyle geri alınıyor. Diğer basım yıllarında paraların daha belirgin kenar yazıları bulunduğu için sahtelerinin üretilmesi zordur. 1998 yılında 21.000 sahte demir para saptanmışken bu sayı 2004 yılında 339'dur.

Bunun yanında çok sayıda sahte 2 Franklıklar ve 20 Frank Altın parçaları da saptanmıştır.

Kâğıt paralarda sahteciliğin tanımlanmasına ilişkin işaretler:
 Renkler
 Çentikler
 Ağırlık ve Ağırlık merkezi (tam merkezi olmayan basım)
 Boyut
 Elektriğe dayanıklılık
 Manyetiklik

Para Krizi
Millî ekonomi krizi adıyla da anılan para krizi bir para değerinin ani ve beklenmedik bir şekilde devalüasyona uğramasıdır. Bu da bir ya da daha fazla para değeri veya altın karşısında sabit döviz kurunun istenmeyen düşüşüyle meydana gelir. Para krizleri sık sık mali ve ekonomik krizlere neden olur.

Para krizleri her zaman farklı yapıda olsa da, çok sıkça açığa çıkan bazı erken sinyal ve belirtiler gözlemlenebilmektedir. Bunlar arasında; (kalıcı) üretim bilanço açıkları, sermaye bilançosunda güçlü döviz akışı, kısa vadeli dış ticaret yükümlülüklerinin artışı, yüksek kredi büyümesi ve varlık değerlerinde (özellikle gayrimenkuller ve hisselerde) yoğun fiyat artışları sayılabilir.

Bir para krizinin patlak vermesinin ardından tipik kriz semptomları ortaya konur. Burada yurt dışı borçlanmalarındaki artan kısa vadeler, yurt dışı borçlarının yabancı paralarla güçlükle ödenmesi, borçlu ülkelerdeki kredi alacaklılarına yüksek faiz kıyası, hisse senedi ve taşınmazların yüksek değer kaybına uğraması, sermaye göçünün dönüşü ve de para rezervlerinde ciddi kayıplar söz konusudur.

Bretton Woods Sisteminin sona erişinin ardından meydana gelen para krizlerine örnek olarak; 1971 Dolar krizi, 1982/83 Amerika borç krizi, 1994/95 Meksika krizi (Tequila krizi), 1997 Güneydoğu Asya finans ve para krizi (Asya krizi) ve 1999 Brezilya krizi verilebilir.

Krize karşı uluslararası önlemler

Merkez bankalarının koordinasyonu
Aralık 2007'den beri Avrupa Merkez Bankası (EZB) Amerikan Federal Rezerve ile yaptığı anlaşma gereği bankalara Amerikan Doları sunmaktadır ve buna karşılık para piyasasındaki durumu rahatlatmak için güvence olarak Avro değerini karşılayan kıymetli kâğıtlar almaktadır. Avrupa Merkez Bankası aynı şekilde özel bankaların değişken kur risklerini üstlenmektedir.
18 Eylül 2008 tarihinde dünya genelindeki merkez bankaları para piyasasındaki gerilimi yumuşatmak için 180 Milyar Amerikan Doları sunmuşlardır. Bankalar 18 Eylül 2008 Perşembe günü Avrupa Merkez Bankası'ndan bir gün için 40 milyar ABD Dolarına kadar para alabilmişlerdir, dahası açık bir hacimle Avroya hızlı bir teklif ortaya çıkmıştır. Bank of Japan ilk defa ABD Doları sunmuştur.

Aralık 2008'den itibaren aralarında Federal Rezerve (Fed), Avrupa Merkez Bankası (EZB), Bank of England (BoE) ve İsviçre Ulusal Bankası (SNB) gibi bankaların da bulunduğu öncü bankalar ortak bir hareketle dünya genelinde güdümlü faiz oranını düşürmüşlerdir. O zamandan beri güdümlü faiz oranlarını on yıldan beri eriştiği en düşük seviyeye kısmen tarihindeki en düşük duruma getiren faiz gerilemeleri yaşanmıştır.

6 Nisan 2009 tarihinde Avrupa Merkez Bankası Federal Rezerv'e 80 Milyar ABD Doları swap-lines kaynağı sunmuştur. Britanya Ulusal Bankası 60 Milyar Sterlin, İsviçre Ulusal Bankası 40 Milyar Frank ve Japonya Merkez Bankası ise 10 Trilyon Yen sunmuştur. Amerikan kredi kurumları Fed üzerine geleceğe yönelik kredi bağlamında dış para birimlerine başvurabilmektedir. Ulusal bankaların önlemleri 18 Eylül 2008 önlemlerini aksi yönde tamamlamaktadır. O zamanlar Fed dış ulusal bankalara toplamda 300 Milyar ABD Doları swap-lines vermiştir.

Kurtarma paketleri
Finans krizi çerçevesinde birçok ülkede geniş kapsamlı kurtarma paketleri ve finans piyasasını sabitleme yasaları çıkarılmıştır. Bunlar ABD'de şöyleydi: Economic Stimulus Act of 2008 (ESA kapsamında: 150 Milyar ABD Doları), Emergency Economic Stabilization Act of 2008 (EESA kapsamında: 700 Milyar ABD Doları) ve American Recovery and Reinvestment Act of 2009 (ARRA kapsamında: 787 Milyar ABD Doları). Almanya'dakiler: Finans piyasasını sabitleme yasası (FMStG kapsamında: 400 Milyar Avro), Önlem paketi "Büyümenin güçlenmesi yoluyla istihdam güvencesi" (Kurtarma paketi 1 kapsamında: 50 Milyar Avro) ve Kurtarma programı "Krize direnme, bir sonraki canlanma için güçlü durma" (Kurtarma paketi 2 kapsamında: 14 Milyar Avro); Avusturya'dakiler: Kurtarma paketi 1 ve 2 ve Vergi Reformu (toplamda yaklaşık 12 Milyar Avro).

Deutsche Bank Research'ün bir araştırmasına göre kurtarma programının birçok yıla dağılımı yapılan hacmi yaklaşık 2 Trilyon ABD Dolarından oluşmaktadır. DB Research'e göre programlar olmasaydı kişi başına düşen yıllık gelirdeki düşüş göz ardı edilemeyecek kadar çok olurdu. Araştırma kişi başına düşen yıllık gelirin kriz şartlarında gerilemesini şu rakamla ifade etmektedir: "4 Trilyon" ABD Doları. Bankacılık sektörü sonunda yavaş yavaş iyileşme gösterebilmektedir.

Bankalara yapılan yardımlar
Kriz çerçevesinde ABD'de ve Almanya'da Bad-Bank Konsepti (Tasfiye edilen bankalar) sunulmuştur. Almanya'da 2009 yılında finans piyasasının istikrarının geliştirilmesi yasasıyla merkeze bağlı olmadan tek tek kredi kurumları için bir Bad Bank kurma olanağı sağlanmıştır. Bu Bad Bank kusurlu olarak yapısı belirlenen kıymetli kâğıtları kabul edebilir ya da iyileştirme gereksinimi duyan bankaların tüm zarar eden iş alanlarını tasfiye edebilirdi.

Kasım 2008'den beri banka borcu harcamaları devlet tarafından garanti altına alınmaktadır. Aralık 2009'a kadar devlet tarafından garanti altına alınan banka borcu harcamalarının hacmi yaklaşık 800 Milyar ABD Dolarına ulaşmıştır. 450 Milyar ABD Dolarından daha fazlası Batı Avrupa'nın, geri kalanın büyük bir kısmı ise ABD'nin payına düşmektedir.

Uluslararası Para Ticareti
Uluslararası para ticareti, paranın (dövizin) farklı ticaret yerlerinde satın alınması ve satılmasıdır.
Artan uluslararası kartelleşmeler nedeniyle, döviz piyasasındaki parayla yapılan uluslararası ticaret son yıllarda oldukça önem kazanmıştır. Paralar hem spekülatif hedeflere hem de reel ekonomik temelli değişim hedeflerine ulaşmıştır.
Bir paranın değişiminde, ekonomik entegrasyonu güçleştiren - çoğu ekonomistin görüşüne göre - ayrı bir işlem maliyeti de ortaya çıktığı için, son yıllarda parasal birliklere talep artmaktadır (örneğin; Avrupa Birliği Ekonomik ve Parasal Birliği).

Para birimi isimlerinin etimolojik listesi
Para, tıpkı ülke bayrağı gibi, bir ülkenin kimliğini oluşturan niteliklerden biridir. Fakat ülkeler çoğunlukla başka ülkelerin para isimlerini benimsemişlerdir. Örneğin; Joachimstaler/Taler denince (Amerika, Asya ve Afrika'da) Dolar anlaşılmaktadır (Joachimstaler adı, Çek Cumhuriyetindeki Jáchymov şehrinden gelir; bu şehir ağır maden yatakları ile tanınır).

Para İşaretleri ve Kısaltmaları
Çoğu para değerinin kendine has yazı işareti ya da kısaltması vardır. Bunlarda para birimi sembolü kullanılır. Örneğin;
 £, Paund için
 $, Amerikan Doları gibi pek çok para değeri için
 ¥, Yen ve Yuan için
 €, Euro için
 ₦, Naira için
 ₺, Türk lirası için
İki tip kısaltma vardır: Biri işaret ya da herhangi bir kurala dayanmayan ülke içinde kullanılann harf kısaltması (örneğin; İsviçre Frankı için "Fr" ya da "sfr"), diğeri de üç harf kuralı kısaltmasıdır, ki bu da uluslararası para ticaretinde kullanılan ISO- 4217 Standardına göre oluşturulmuştur (örneğin; CHF)

Para birimi sembolleri
Çoğu para biriminin karakteristik kısaltması ya da sembolü bulunmaktadır.
 ₤, Pound sembolü; ₤ sembolü L harfinden ve Latin librasından (Pound) türemiştir. Değerli metal ağırlığının ölçümünde ağırlık birimi olarak ve de para birimi olarak kullanılmıştır.
 $ birçok para biriminin ve de Amerikan Doları'nın sembolü; Dolar simgesi aslında, İspanya-Meksika Peso'su (Piaster) için kullanılmıştır. Amerika Birleşik Devletleri para biriminin 1780 ve 1790'lı yıllarda yürürlüğe girmesiyle birlikte "Dolar" kelimesi de (Meksika para birimi Amerikan-İngiliz dil kullanımında "İspanya Doları", yani "İspanyol Taleri" olarak adlandırılmıştır) Meksika'dan devralınmıştır.
 ¥, Yen ya da Yuan sembolü; Enine tek çizgili ¥ sembolü varyasyonları da vardır. Çin simgesi ve Japon simgesinde iki enine çizgi vardır, fakat Japon sembolü oldukça farklıdır.
 €, Avro sembolü; Avro sembolü, 1974 yılı Avrupa Topluluğu baş grafikçisi Arthur Eisenmenger'in tasarımıdır. Yunan harfi Epsilonu (ε), bununla da Avrupa'nın antik kökenini çağrıştırır. İki düz çizgisi Avro ve Avrupa'nın ekonomi sahasının istikrarını simgeler.

Ayrıca bakınız
Para (para birimi)
Kaydi Para

Dış bağlantılar
Para Nedir, Harran Üniversitesi

Kaynakça

Farsçadan Türkçeye geçen sözcükler

Para


Paul Pirsan (* 28. Februar 1956 in Șerbănești) ist ein rumänischer Agrarwissenschaftler, er war von März 2012 bis Februar 2016 Rektor der Universität für Landwirtschaftliche Wissenschaften und Tiermedizin des Banats in Temeswar.

Biographie
Pirsan leitete nach Beendigung seines Studiums ab 1980 einen landwirtschaftlichen Betrieb in Recaș, Kreis Timiș. 1986 trat er in das Landwirtschaftsinstitut der Universität für Landwirtschaftliche Wissenschaften und Tiermedizin des Banats in Temeswar als Assistent ein.
1992 wurde er zum Lektor, 1996 zum Dozent und 2003 zum Professor für Pflanzenbau und ökologische Landwirtschaft ernannt.
Von 2002 bis 2011 war Professor Pirsan Leiter von 4 rumänischen und Projektpartner in internationalen Pflanzenbau-Forschungsprojekten.
Seine Wahl zum Direktor der Abteilung Landwirtschaft und Entwicklung des ländlichen Raums und Dekan der Agrarfakultät erfolgte 2005. Seit 2005 ist er als Mitglied des Regionalparlaments von Temeswar Regionsvorstand für Kultur. Am 28. Februar 2012 wurde Paul Pirsan zum neuen Rektor der Universität gewählt, sein neues Amt trat er am 15. März 2012 an.

Mitgliedschaften und Ehrungen
 Vereinigung der Ingenieure in Rumänien
 Mitglied in der rumänischen Forschervereinigung
 Vereinigung der Obst- und Gartenbauer
 Gastprofessor in der Fakultät Agrarwissenschaften der Universitäten in Novi Sad und Banja Luka
 Dozent im Programm MAKIS der Welt Bank
 Beirat im Büro der Landwirtschaftsberater in Arad und Temeswar
 Ehrenmitglied der Industrie und Handelskammer Temeswar
 Ehrendiplom und Jubiläumsmedaille 100 Jahre wissenschaftliche Bodenforschung in Rumänien (2005)
 Landwirtschaftlicher Offiziersverdienstorden (2006)

Weblinks
 Internetseite: Rektor der Universität für Landwirtschaftliche Wissenschaften und Tiermedizin des Banats in Temeswar

Einzelnachweise

Agrarwissenschaftler (20. Jahrhundert)
Agrarwissenschaftler (21. Jahrhundert)
Hochschullehrer (Landwirtschaftliche und Veterinärmedizinische Universität des Banat)
Rektor einer Universität in Rumänien
Rumäne
Geboren 1956
Mann

Paul Pirsan


Karl Bernhard Mauritz Andersson (født 9. februar 1899 i Stockholm, død 4. juli 1967) var en svensk-dansk filmfotograf, der efter at have begyndt som fotografassistent i Sverige, kom til Danmark og blev cheffotograf på en lang række danske spille- og dokumentarfilm fra først i 1930'erne til begyndelsen af 1960'erne. Blandt de mest markante film, hvor han stod bag kameraet, er Carl Th. Dreyers Vredens dag (1943).

Andersson begyndte som assistent allerede i 1915 og bistod Julius Jaenzon i optagelserne af film for kendte instruktører som Victor Sjöström og Mauritz Stiller, heriblandt Stillers filmatisering af Gösta Berlings saga (1924). I 1930 kom han til Danmark og arbejde for en række studier (Fotorama, 1930-37, ASA Film (1937-40), Palladium (1940-46), Danske Film Co. (1946-50), Politikens Filmjournal (1950-55) og Nordisk Film 1962-67); han arbejdede freelance i perioden 1955-62.

Filmografi
Danske spillefilm, med mindre andet er angivet.

 Gustav Wasa, del I og del II (svensk, 1928, lydversion 1960)
 Paustians ur (1932)
 Med DSB gennem Danmark (dokumentar, 1935)
 Motorordonnanskorpset (dokumentar, 1936)
 Havet omkring Danmark (dokumentar, 1936)
 Der var engang en vicevært (1937)
 Den kloge mand (1937)
 Frøken Møllers jubilæum (1937, svensk udgave Fröken Julia jubilerar, 1938)
 Svensson ordnar allt! (1938)
 Kvaksalveren (svensk Kloka gubben, 1938)
 Julia paa glatis (svensk, 1938)
 Livet på Hegnsgaard (1938)
 Den mandlige husassistent (1938)
 Alarm (1938)
 Blaavand melder storm (1938)
 I dag begynder livet (1939)
 Nordhavets mænd (1939)
 De tre, måske fire (1939)
 Pigen fra Högbogården (svensk Folket på Högbogården, 1939)
 Genboerne (1939)
 Vestkystens helte (svensk Västkustens hjältar, 1940)
 Familien Olsen (1940)
 En desertør (1940)
 Pas på svinget i Solby (1940)
 Tobiasnætter (1941)
 Peter Andersen (1941)
 Wienerbarnet (1941)
 Det København, der forsvinder (dokumentar, 1941)
 Thi kendes for ret (dokumentar, 1942)
 Når bønder elsker (1942)
 Natekspressen (P. 903) (1942)
 Ta' briller på (1942)
 Regnen holdt op (1942)
 Erik Ejegods pilgrimsfærd (1943)
 Johannes V. Jensen (dokumentar, 1943)
 Vredens dag (1943)
 Den danske folkehøjskole (dokumentar, 1944)
 Familien Gelinde (1944)
 Det store ansvar (1944)
 Det kære København (1944)
 Den usynlige hær (1945)
 Brevet fra afdøde (1946)
 Billet mrk. (1946)
 Johannes V. Jensen (dokumentar, 1947)
 De gamle (dokumentar, 1947)
 Marshall-hjælp til dansk skibsfart (dokumentar, 1948)
 Polens børn (dokumentar, 1948)
 For børnenes skyld (dokumentar, 1948)
 Limfjordens perle (dokumentar, 1949)
 Vikingeskibet Hugin (dokumentar, 1949)
 Syge breve (dokumentar, 1949)
 Kongefilmen Frederik IX (dokumentar, 1949)
 Millionerne brænder (dokumentar, 1950)
 Vadehavet (dokumentar, 1950)
 Min kone er uskyldig (1950)
 Det danske stål - et moderne eventyr (dokumentar, 1953)
 Kvindegymnastikkens udvikling i Danmark (dokumentar, 1953)
 Dansk stål (dokumentar, 1954)
 Ung leg (1956)
 Den kloge mand (1956)
 Klitter (dokumentar, 1957)
 Skovridergården (1957)
 Lån mig din kone (1957)
 Spion 503 (1958)
 Skibet er ladet med - (1960)
 Frihedens pris (1960)
 Ullabella (1961)
 Løgn og løvebrøl (1961)
 Lykkens musikanter (1962)
 Det stod i avisen (1962)
 Sekstet'' (1963)

Referencer

Eksterne henvisninger

Filmfotografer fra Danmark
Filmfotografer fra Sverige

Karl Andersson