Kudüs (, el-Kuds) veya Yeruşalim (), Orta Doğu'nun Kenan bölgesinde, Akdeniz ile Lut Gölü arasındaki Yehuda Dağları'ndaki bir plato üzerine kurulmuş eski bir şehirdir. Üç büyük İbrahimî din olan Yahudilik, Hristiyanlık ve İslam için kutsal sayılan bir şehirdir. İsrail, başkentinin Kudüs olduğunu ilan etmiştir. Birleşmiş Milletler, bu kararı tanımadığını açıklamıştır. Aynı şekilde Filistin de tıpkı İsrail gibi kendi başkentinin Kudüs olduğunu ilan etmiştir.

Şehir, Akdeniz ve Ölüdeniz'in (Lut Gölü) kuzey sınırı arasında yer almaktadır. Doğu Kudüs ile birlikte düşünüldüğünde, alan ve nüfus olarak İsrail'in en büyük şehridir. 800 binin üzerinde nüfusa ve 125,1 km2 alana sahiptir. Uzun tarihi boyunca Kudüs, 2 defa yok edilmiş, 23 defa işgal edilmiş, 52 defa saldırıya uğramış ve 44 defa ele geçirilip tekrar kurtarılmıştır. Şehrin en eski bölümüne, MÖ 4. binyılda ilk yerleşim gerçekleşti. 1538'de Osmanlı padişahı I. Süleyman hükümdarlığı altında, şehri çevreleyen duvarlar inşa edildi. Bugün bu duvarlar Ermeni, Hristiyan, Yahudi ve Müslüman olmak üzere dört çeyreğe bölünmüş olan Eski Şehir'i (Eski Kudüs) çevrelemektedir. Eski Kudüs, 1981 yılında Dünya Mirasları arasına girdi ve ayrıca şehir, Tehlike Altında Olan Dünya Mirasları arasındadır. Modern Kudüs, Eski Kudüs'ün sınırlarını aşarak çok büyümüştür.

Sünni Müslümanlar için Kudüs, Mekke ve Medine'den sonra en kutsal şehirdir. İslamiyet'te Kudüs, MS 610 yılında ilk kıble olmuştur ve Kur'an'a göre Muhammed, 10 yıl sonra Miraç'a bu şehirden çıkmıştır. Kudüs, Yahudiler için en kutsal şehirdir çünkü Tevrat'a göre İsrail Kralı Davud, milattan önce Kudüs'ü Birleşik İsrail Krallığı'nın başkenti olarak inşa etti ve oğlu Kral Süleyman, ilk tapınağı şehrin içinde kurdu. Hristiyanlar için Kudüs'ün kutsallığı ise, Yeni Ahit'e göre Nasıralı İsa'nın bu şehirde çarmıha gerilmesinden ve 300 yıl sonra Azize Helena'nın İsa'nın hayatındaki hac noktalarını belirlemesinden gelmektedir. Sonuç olarak, küçük bir alan olmasına rağmen Eski Kudüs, birçok dinî önem taşıyan noktalara sahiptir. Bunların arasında Tapınak Dağı, Ağlama Duvarı, Kutsal Kabir Kilisesi, Kubbetü's-Sahre ve Mescid-i Aksa vardır.

Kudüs, 637 yılında, Halife Ömer döneminde, Bizans İmparatorluğu ile yapılan savaş sonucunda Müslüman Arapların eline geçti. 1099 yılında, I. Haçlı Seferi sırasında bu kez Hristiyanlar şehri ele geçirdiler ve bu bölgelerde Kudüs Krallığı başta olmak üzere pek çok devlet kurdular. 1187 yılında, Selahaddin Eyyubi öncülüğünde gerçekleşen Hıttin Muharebesi ile şehir, 88 yıllık bir aranın ardından tekrar Müslümanların hâkimiyetine geçti. Sonrasında da Türk kontrollerine geçti. I. Dünya Savaşı'ndan sonra Birleşik Krallık kontrolüne geçti. Birleşik Krallık çekildikten sonra Müslümanlar ve Yahudiler arasında sorunlara neden oldu. Günümüzde Kudüs'ün statüsü, İsrail-Filistin çatışmasının en önemli sorunlarından biri olarak kendisini göstermektedir. 1948 Arap-İsrail Savaşı'nda Batı Kudüs, İsrail tarafından ele geçirilen yerler arasındadır ve Eski Kudüs de içinde olmak üzere Doğu Kudüs, Ürdün tarafından ele geçirilmiştir. İsrail 1967 yılındaki Altı Gün Savaşı esnasında Doğu Kudüs'ü ele geçirip sonrasında işgal etti.

Günümüzde İsrail'in temel kanunları, Kudüs'ü İsrail'in "bölünmez başkenti" olarak kabul eder. Uluslararası toplum, son işgali kabul etmeyip Doğu Kudüs'ü, İsrail işgali altında olan Filistin Devleti'nin sınırı olarak tanımlar. Uluslararası toplum, Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanımlamaz ve de jure olarak Kudüs'te Amerikan büyükelçiliği hariç elçilik bulunmaz. Filistin Merkezi İstatistik Bürosu kayıtlarına göre 208.000 Filistinli, Doğu Kudüs'te yaşamakta ve Filistin Ulusal Yönetimine göre, bu şehir gelecekte kurulacak olan Filistin Devleti'nin başkenti olacaktır. İsrail Devleti'nin bütün dalları Kudüs'te yer almaktadır. Bunların arasında Knesset (İsrail parlamentosu), Başbakan, Başkan köşkleri ve Yargıtay vardır. İbrani Üniversitesi ve İsrail Müzesi başta olmak üzere, şehirde pek çok turistik ve tarihî yerler bulunmaktadır.

Etimoloji
Mısır Orta Krallığı'na ait düşmanların listelendiği antik yazılarda 'Rušalim' adlı bir şehir ismi geçer ve bu isim evrensel olarak olmasa da genelde Kudüs (Yeruşalayim) olarak bilinir. Kudüs, Abdi-Heba'nın Amarna Mektuplarında 'Urušalimin' olarak geçer. Yeruşalayim, Kitâb-ı Mukaddes'teki Yeşu kitabında ilk ortaya çıkar. Bu form Yireh (tanrının hizmetinde olan ve tanrıya uyan yer) ve Tanrının (Şalim) karışımıdır. Tanrıya verilen Şalim adı, SLM kökünden türediğinden, Şalom (İbranice) ve Salam (Arapça) barış anlamına da gelir, bu nedenle Yeruşalayim'e Barışın Şehri de denir. İbranice "-im" eki çoğul anlamına gelir ve "-ayim" eki ise çift anlamına gelir, böylece (Yeruşalayim isminin), Kudüs şehrinin iki tepe üstünde olduğunu belirttiği düşünülür. Arapçada Kudüs القُدس al-Quds olarak geçer ve "kutsal" ya da "Kutsal Tapınak" anlamına gelir.

Tarih
Kudüs'ün hem İsrail milliyetçiliği hem de Filistin milliyetçiliği arasındaki merkezî pozisyonunu göz önünde bulundurduğumuzda, 5000 yıllık yerleşik hayatı barındıran tarihi incelerken gereken seçicilik, genelde ideolojik ön yargı veya görüşlerden etkilenir. Örneğin, şehrin Yahudi dönemleri, İsrailli milliyetçiler (Siyonistler) için önemlidir ve onlara göre, modern Yahudiler, antik İsraillilerden ve Makabiler'den geldiğini iddia ederler. Öte yandan Müslüman, Hristiyan ve Yahudi olmayanlara ait dönemler ise Filistin milliyetçiliği için önemlidir. Filistin milliyetçilerine göre, günümüzde Filistinlileri, bölgede bulunan farklı insan topluluklar oluşturmuştur. Sonuç olarak, iki taraf da şehrin tarihini, şehir üzerindeki iddialarını güçlendirmek adına politikleştirmektedir.

Antik dönem

Günümüz Kudüs'ünde bulunan çömlek buluntuları, şehirdeki yaşamın Bakır Çağı'nda, yerleşimin ise Bronz Çağı'nda var olduğunu göstermektedir. Kathleen Kenyon'unda içinde bulunduğu bazı arkeologlara göre, Kudüs, Kuzeybatı Samiler tarafından, Milattan Önce 2600 yılında organize yerleşim alanı olarak kurulmuştur. İlk yerleşim alanları, Ofel Tepesi'ne kurulmuştur. Kutsal Kitap ilk olarak Kudüs'ten, İbrahim'in müttefiki Melchizedek'in yönettiği şehir olarak bahseder.

Bronz Çağı'nın sonlarına doğru, Kudüs, Mısır'a bağlı bir şehir devletiydi. Birkaç ücra köy ve pastoral bölgeleri yöneten mütevazı bir şehir olup, küçük bir Mısır garnizonuna ve Kral Abdi-Heba gibi atanmış yöneticilere sahipti. Birinci Seti ve İkinci Ramses zamanında, artan zenginlikle birlikte kapsamlı inşalar gerçekleşti.

Bu dönemde, Kenan bölgesinin Mısır İmparatorluğu'nun bir parçasını oluşturması, Kutsal Kitap'ta Yeşua'nın işgalini açıklar. Kutsal Kitap'ta, Kenani kabileler tarafından işgal edilmiş olsa da, Kudüs'ün Bünyamin kabilesine verilmiş sınırların içerisinde olduğu belirtilir. Davud, Kudüs'ü işgal eder ve Kudüs, Birleşik İsrail Krallığı'nın başkenti ve krallığın dinî merkezlerinden biri olur.

Kutsal Kitap'a göre, Kral Davud 40 yıl boyunca hükmetti. Hükmünün kesin bitiş tarihi üzerindeki genel tahmin Milattan Önce 970'tir. Kral Davud'un ardından, oğlu Süleyman geçti ve Tapınak Dağı üzerinde Kutsal Tapınağı kurdu. Süleyman Tapınağı (Birinci Tapınak), Ahit sandığının barındığı yer olduğundan, Yahudi tarihinde önemli bir role sahipti. 400 yıldan fazla sürede, Milattan Önce 587 yılında gerçekleşen Babil istilasına kadar, Kudüs, Birleşik İsrail Krallığı'nın ve daha sonra Yehuda Krallığı'nın politik başkentiydi. Birinci Tapınak dönemi olarak adlandırılan bu dönemde, tapınak İsraillilerin dinî merkeziydi.

Süleyman'ın ölümüyle (Milattan Önce 930), on kuzey kabile, İsrail Krallığı'ndan ayrıldı. Davud ve Süleyman liderliğinde, Kudüs Yehuda Krallığı'nın başkenti olarak kaldı. Antik İsrail döneminden kalıntılar arasında Hezekiya'nın Tüneli vardır. Bu tünel bir su yolu olup, Yehuda kralı Hezekiye tarafından inşa edilmiş ve antik İbranice yazılarla süslenmiştir (Siloam yazıları). Milattan Önce 8. yüzyılda inşa edilen geniş duvarda Hezekiya tarafından yapılmıştır. Silwan'daki Firavun'un kızına ait kabirde İbranice yazılar vardır. Bu dönemden kalan bir su deposu Robinson'un gemisinin yakınlarında, 2012 yılında bulundu ve bu da Yehuda Krallığı döneminde yoğun yerleşmenin olduğuna dair güçlü bir kanıt olarak bilinir.

Milattan Önce 722 yılında, Asurlular'ın İsrail Krallığı'nı işgal etmesiyle birlikte, Kudüs, kuzey krallıktan gelen göçmen dalgalarıyla güçlendi. Birinci Tapınak Dönemi, Babillilerin Milattan Önce 586 yılında Yehuda ve Kudüs'ü işgal etmesiyle sona erdi.

Klasik Antik Dönem
Milattan Önce 538 yılında, Babil tutsaklığı döneminin ardından, Pers kralı Büyük Kiros, Yahudileri Yehuda'ya tekrar dönmeleri için çağrıda bulundu ve Tapınağı kurmalarına izin verdi. İkinci Tapınağın inşa edilmesi Milattan Önce 516 yılında, Büyük Daryus yönetiminde tamamlandı. Milattan Önce 445 yılında, I. Artaserhas, yayımladığı kanunla şehrin duvarlarını tekrar inşa ettirdi. Kudüs tekrar Yehuda başkenti olma ve Yahudilerin dinî merkezi olma özelliğini tekrar kazandı.

İkinci tapınak döneminden kalan birçok mezarlık Kudüs'te bulundu. Bunların arasında Tapınağı kuran Simon'un mezarlığı vardır ve mezarın üzerinde Aramice yazılar bulunmaktadır. Eski Şehrin kuzeyinde bulunan Abba mezarlığı da Aramice yazılara sahiptir. Kidron vadisinde bulunan Benei Hezir Mezarlığı, İbranice yazılara sahiptir ve bu yazılar mezarlığın İkinci tapınak rahiplerine ait olduğunu belirtir. Sanhedrin mezarları, 63 adet kayalarla yapılmış bir yeraltı mezarlığını oluşturur. Kuzey Kudüs'te bulunan Sanhedria muhitinde bulunur ve Sanhedrin üyeleri tarafından kullanılmıştır.

Büyük İskender Pers İmparatorluğu'nu işgal ettiğinde, Kudüs ve Yehuda, Makedon kontrolü altına girdi ve zaman içinde Helen asıllı olan Ptolemaios Hanedanı'nın yönettiği Ptolemaios Krallığı'nın kontrolüne girdi. Milattan Önce 198 yılında, V. Ptolemaios Epiphanes, Kudüs ve Yehuda'yı, üçüncü Antiokos yönetimindeki Selevkos'a kaybetti. Selevkos, Kudüs'ü tekrar Hellenik şehir devleti hâline sokmaya çalıştı. Milattan Önce 168 yılında, Mattatias ve beş oğlunun Antiokos Epifanes'e karşı gerçekleştirdiği, Makabi isyanıyla Hasmonean Krallığı'nı kurdu ve Milattan Önce 152 yılında Kudüs'ü başkent yaptı.

Milattan Önce 63 yılında, Roma Cumhuriyeti yöneticisi Gnaeus Pompeius Magnus (Pompey), Hasmonean hanedanlığındaki bir taht kavgasına karıştı ve Kudüs'ü ele geçirdi. Böylece Roma İmparatorluğu'nun Yehuda üzerindeki etkisini artırdı.

Kısa süren Part İmparatorluğu işgali ardından, Yehuda, Roma ve Part İmparatorluğu arasındaki çekişmenin yaşandığı bir yer hâline geldi. Part İmparatorluğu taraftarları ve Roma Cumhuriyeti taraftarları çatışmaya başladı.

Roma Cumhuriyeti güçlenmeye başladığında, Romalılara tabi olan yerel idareci, bir tabi-kral olarak Herod başa koyuldu. Büyük Herod, kendini şehrin güzelleşip gelişmesine adadı. Duvarlar, kuleler, saraylar yaptı ve Tapınağın bulunduğu alanı genişletti. Herod yönetiminde Tapınağın bulunduğu alan iki kat genişledi. Herod'un ölümünden kısa bir süre sonra, Milattan Sonra 6 yılında, Yehuda Roma'ya tabi eyaletlerden olan (Iudaea) biriminin başkenti oldu. Fakat Roma yönetimi, Birinci Yahudi-Roma Savaşı'yla muhalefete uğradı ve bu muhalefet 70 yılında İkinci Tapınağın yıkılmasıyla sonuçlandı. Kudüs, 132 yılında başlayıp üç yıl süren Bar Kokhba Ayaklanması'nda, bir kez daha Yehuda'nın başkenti oldu. İmparator Hadrianus, Iudaea şehrini, komşu şehirlerle birleştirerek Yehuda adını yok edip Syria Palaestina'yı kurdu. Kudüs'ü Romalı bir şehir hâline getirip adını "Aelia Capitolina" olarak değiştirdi. Yahudilerin şehre yılda bir kez dışında girmesini yasakladı. Bu kurallar bütün Yahudileri etkiledi ve böylece şehrin kalıcı laikleşmesini sağlamayı amaçladı. Yahudilerin şehre girmemesi Milattan Sonra 4. yüzyıla kadar sürdü.

Bar Kokhba ayaklanmasını takip eden 5 yüzyılda şehir önce Roma sonra Bizans yönetimi altında kaldı. 4. yüzyılda, Roma İmparatoru I. Konstantin, Kudüs'te Hristiyan şehirleri kurdu. Kudüs nüfus ve genişlik olarak oldukça büyüdü. Şehrin toplam nüfusu 200.000'e vardı. Bu dönemden, 7'nci yüzyıla kadar Yahudilerin şehre girmesi yasaklandı.

Roma İmparatorluğu'nun doğu kalıntısı, Bizans İmparatorluğu, yıllarca şehrin kontrolünü elinde bulundurdu. Kudüs bir süre Bizans ve Pers İmparatorlukları arasında gidip geldi. 7. yüzyılda Sasani Kralı II. Hüsrev, Bizans'ın içine doğru saldırıya geçti. Suriye'den başlayan saldırıyı Kudüs'e götürdü. Yerel Yahudiler de bu Bizans'a karşı bu saldırıya yardım etti. 614 yılındaki Kudüs istilası, 21 gün süren durmak bilmez savaşla, Kudüs'ün ele geçirilmesiyle sonuçlandı. Bizans anıları, Sasanilerin ve Yahudilerin, şehirdeki binlerce Hristiyanı katlettiğini yazar. Sasaniler tarafından ele geçirilen şehir, 15 yıl Sasani yönetimi altında kalır ve daha sonra Bizans İmparatoru Herakleios 629 yılında şehri tekrar ele geçirir.

Orta Çağ

Bizans yönetiminde olan Kudüs, Ömer İbn el-Khattab'ın Müslüman ordusu tarafından fethedildi. İslam'ın erken döneminde, Müslümanlar tarafından şehir Medînet Beytü'l-Makdis (Tapınağın Şehri) olarak anıldı. Şehrin geri kalanı İliya olarak adlandırdı. Sonra, Tapınak dağı, El-Haram El-Şerif (Asil Tapınak) ve çevresindeki şehir de Beytü'l-Makdis olarak adlandırıldı. Kudüs'ün Müslümanlaştırılması Milattan Sonra 620 yılında başladı. Dinî kurallara göre, Müslümanlar dini ritüellerini yerine getirirken Kudüs'e yüzlerini çevirdiler ve İslam dinine göre, Muhammed, Kudüs'te miraca yükseldi. 16 ay sonra, kıble Mekke'ye çevrildi. 638 yılında, Halifelik yönetim alanını Kudüs'e kadar genişletti. Ara kuşatmalarla, Yahudilerin şehre girmesine izin verdi. Halife Ömer İbn Al-Khattab, Hristiyanların ve kutsal alanlarının, Müslümanların yönetimi altında güvende olacaklarını Patrik Sofronyus'a temin etti.

Bir rivayete göre, Halife Ömer, kilisede dua etmeye davet aldığında, Müslümanların kiliseyi camiye çevirmemeleri için kilisede dua etmeyi reddetti.

Müslümanlar, Beytü'l-Makdis'e ilk defa gittiklerinde, Kur'an'da adı geçtiğinden ve hadislerde bahsedildiğinden, Mescid-i Aksa'yı ilk ziyaret ederdi. Günümüz Arap ve İbrani kaynakları, mescidin etrafının çöplerle dolu olduğunu ve Yahudilerin, Araplarla birlikte temizlediklerini yazar. Halife Abdülmelik, 7. yüzyılın sonuna doğru, Kubbetü's-Sahre'nin inşasına başladı. 10. yüzyıl tarihçisi El-Mukaddesi, Abdülmelik'in, kubbeyi, Kudüs'teki görkemli kiliselerle yarışsın diye inşa ettirdiğini yazar. Sonraki dört yüz boyunca, Kudüs'ün önemi gittikçe azaldı.

1099'da Fatimi lider yerli Hristiyan nüfusu Kudüs'ten kovdu. Daha sonra, Haçlılar, çok güçlü bir şekilde korunan şehri bir saldırıyla delip, Müslümanların ve Yahudilerin birçoğunu katletti. Daha sonra Haçlılar, Kudüs Krallığını kurdu. Boşaltılan şehir, Yunan, Bulgar, Macar, Gürcü, Ermeni, Suriyeli, Mısırlı, Nasturi, Maruni ve diğerleriyle doldu. Bunun sebebi, hayatta kalan Yahudi ve Müslümanların şehre geri dönüşünü engellemekti. Kuzey-doğu dilimi, Mavera-i Ürdün'den gelen doğu Hristiyanlarla doldurdu. Sonunda, 1099 yılında, Kudüs nüfusu 30.000 oldu. 1187 yılında, Selâhaddin Eyyubi, Kudüs'ü haçlıların elinden aldı ve Yahudilerle Müslümanlara şehre tekrar dönmeleri için izin verdi. Doğu Hristiyan nüfusuna kalmaları için izin verildi. Selâhaddin'in Eyyubi hanedanlığında, yeni ev, market, kamu banyoları ve dini yerlerin kurulması emredildi. Buna rağmen, Kudüs'ün stratejik önemini yitirmesi ve Eyyubi'nin kanlı çatışmalarından dolayı Kudüs bir köy statüsüne itildi. 1244 yılında, Kudüs Harezm Tatarlar tarafından yağmalandı. Hristiyan nüfusu katledip, Yahudileri kovdu. Harezm'ler Eyyübiler tarafından 1247'de kovuldu. 1250-1517 tarihleri arasında Kudüs Memlükler tarafından yönetildi. Bu dönemde Memlükler ve Haçlılar arasında birçok savaş gerçekleşti. Bölge depremlerden ve Kara ölümden çok etkilendi.

Osmanlı dönemi

Kudüs ve çevresi Yavuz Sultan Selim'in Mısır Seferi ile beraber Osmanlı idaresine girdi. Kudüs'teki Osmanlı idaresi 1517'den  1917'ye kadar 400 sene devam etti. Kudüs, I. Süleyman yönetiminde zengin bir dönem yaşadı. Barış ve yenilenmeyle dolu bir dönemdi ve bu dönemde şehri çevreleyen büyük duvarlar tekrar inşa edildi. Kudüs'e su getiren kanallar tamir edildi ve çeşmeler inşa edildi. Kanuni'nin eşi Hürrem Sultan Kudüs'e bir külliye inşa ettirdi. Osmanlı yönetimi boyunca Kudüs bir şehir ve önemli bir din merkezi olarak kaldı. 1744 yılında, bir İngiliz referans kitabı, Kudüs'ü Filistin'in başkenti olarak saydı. Osmanlı, Kudüs'e birçok yenilik getirdi: elçilikler tarafından kullanılan modern Posta sistemi ve posta araçları ve taşıma hizmetleri, şehrin modernleşmesinin ilk işaretleriydi. 19. yüzyılın ortalarında, Osmanlı, Yafa'dan Kudüs'e uzanan ilk yolu döşedi ve 1892 de bu yol şehre ulaştı.

Kudüs 1831 yılında Mehmet Ali Paşa tarafından ilhak edildiğinde, birçok elçilik ve konsolosluk şehirde güçlü bir varlık oluşturmak istedi. 1836 yılında İbrahim Paşa, Kudüs'teki 4 büyük sinagogun, Hurva'da dâhil olmak üzere, restore edilmesine izin verdi. 1834'teki Filistin Arap ayaklanmasında, Kasım El-Ahmad, ordusunu Nablus kentinden yönetti ve Kudüs'e saldırdı. Ebu Goş klanı El-Ahmad'a yardım etti ve 31 Mayıs 1834 yılında şehre girdiler. Hristiyan ve Kudüs Yahudileri birçok saldırıya maruz kaldı. İbrahim'in Mısır ordusu, Kasım'ın güçlerini bir sonraki ayda bozguna uğrattı. Osmanlı yönetimi 1840 yılında yeniden kuruldu, fakat Kudüs'te kalan, Cezayir ve Kuzey Afrika'dan olan Mısırlı Müslümanlar ve Yahudiler, artan sayılarda şehre yerleştiler. 1840 ve 1850'de, uluslararası güçler, Filistin'de çekişmeye başladılar. Ana yaklaşım nedenleri bölgede bulunan dini azınlıkların üzerindeki korumalarını artırmaktı ve ana çekişmeler, genelde Kudüs'te bulunan konsolosluklar aracıyla gerçekleşti. Prusya Konsolosluğuna göre, 1845 yılındaki nüfus 16.410 idi. 7120 Yahudi, 5000 Müslüman, 3390 Hristiyan, 800 Türk asker ve 100 Avrupalı bu sayıyı oluşturmaktaydı. Hristiyan hacıların sayısı Osmanlı yönetimi altında büyüdü. Şükran günü döneminde şehrin nüfusu ikiye katlandı.
1860'larda, eski şehir dışında yeni muhitler oluşmaya başladı. Bunun sebebi, büyük duvarlar içinde bulunan Eski Şehrin alan olarak daralması ve kalabalıktan oluşan kötü sağlıklı koşullardı. Rus yerleşkesi ve Miskenot Şa'ananim 180 yılında kuruldu. 1867'de, Amerikan Misyoner raporlarına göre, Kudüs'ün nüfusu 15.000 üzerindeydi; 4000-5000 Yahudi ve 6000 Müslüman. Her yıl 5000 ile 6000 arasında Rus Hristiyan hacı şehirde bulunurdu. 1874'te Kudüs özel bir idareye sahip bir vilayet oldu. Suriye Vilayeti'nden kopuk, direkt olarak İstanbul'a bağlı bir şehir oldu. 1880'lere kadar Kudüs'te hiçbir resmi yetimhane yoktu. Bunun sebebi ailelerin birbirlerine bakmasıydı. 1881 yılında, Kudüs'teki ilk Yetimhane, Diskin Yetimhanesi, kuruldu. Bu yetimhanenin kurulmasının sebebi, Rus Pogromu'ndan kurtulan Yahudi çocukların Kudüs'e gelmesiydi. Yirminci yüzyılın başında Zion Blumthental Yetimhanesi (1900) ve Kızlar için bir yetimhane kuruldu (1902).

İngiliz himayesi

1917 yılında, Kudüs Savaşı'ndan sonra, General Edmund Allenby tarafından yönetilen İngiliz Ordusu, şehri ele geçirdi. 1922 yılında, Lozan Konferansı'nda, Milletler Cemiyeti, Birleşik Krallık'a Filistin mandasının, Ürdün mandasının ve Irak mandasının yönetimini himaye etti.
1922'de 1948 yılına kadar, şehrin nüfusu 52.000'den, 165.000'e ulaştı. Bu nüfusun üçte ikisi Yahudi ve üçte biri Araptır (Müslüman ve Hristiyan). Filistin'deki Arap ve Yahudiler arasındaki durum sessiz değildi. Kudüs'te, 1920 ve 1929 yılları arasında Arap ayaklanmaları oldu. İngiliz yönetimi altında, şehrin batı ve kuzey kısımlarında yeni kenar mahalleleri ve yükseköğretim kurumları (İbrani Üniversitesi) kuruldu.

Bölünme ve birleşme (1948-1967)

İngiliz himayesinin bitim tarihine yakın, Birleşmiş Milletler Filistin Paylaşım Planı, Kudüs'te farklı bir uluslararası rejim olmasını tavsiye etti. Plana göre şehir Birleşmiş Milletler gözetimi altında şehir bölünecekti. Beytüllahim'in de içinde olduğu bu uluslararası rejim 10 yıl yürürlükte olacaktı ve 10 yılın sonunda şehirde yaşayanlar bir referandumla şehrin rejimi hakkında karar vereceklerdi. Plan yürürlüğe, 1948 savaşı nedeniyle giremedi. İngilizler Filistin'den çekildi ve İsrail bağımsızlığını ilan etti. Savaş, şehirdeki Arap ve Yahudi nüfuslarının yerlerinden edilmelerine sebep oldu. 28 Mayıstaki Arap lejyonlarının Yahudi kesimi işgal etmeleriyle 1500 kişi yaşadıkları yerden kovuldu ve birkaç yüz kişi mahkûm edildi. Savaşın sonunda İsrail Arap yerleşim kesimlerinin 12 sini ele geçirdi. Yaklaşık 30.000 sığınmacı durumuna geldi.
1948 savaşı Kudüs'ün bölünmesine sebep oldu. Eski duvarla çevrili şehir Ürdün tarafında kaldı. Kasım 1948'de kimseye ait olmayan bir alan Doğu ve Batı Kudüs arasında oluşturuldu. İsrail güçlerinin kumandan Moshe Dayan ve Ürdün kumandanı Abdullah el-Tell ile buluşup pozisyonlarını bir harita üzerinde kararlaştırdılar. Bu çizilen harita, resmi olmasa da 1949 yılındaki ateşkesteki sınır dağılımına karar verdi. İsrail'in kurulumdan sonra Kudüs başkent olarak ilan edildi ve Ürdün 1950 yılında Doğu Kudüs'ü ele geçirdi ve 1953 yılında Ürdün'ün ikinci başkenti olarak şehri ilan etti. Sadece İngilizler ve Filistinliler Ürdün yönetimini tanıdı. 1948 yılından sonra Eski Duvarlı Şehir, tamamen ateşkes sınırının doğusunda, Ürdün'ün elinde kaldı. Ürdün, bütün kutsal yerlerin kontrolünü sahipti ve ateşkes kurallarının tam tersine, Yahudilere kutsal yerleri yasakladı ve bir kısmına zarar verdi. Ürdün sadece bir kısım Hristiyanı, Hristiyanlar için kutsal yerlere kabul etti. Eski şehirdeki 58 sinagogun yarısı, işgalin ilk 19 yılında ahır ya da kümese çevrildi. İsrail tarafı da tarihi mezarlıkları bozup yerlerine park veya tuvalet yaptırdı 1964 yılında. Birçok tarihi ve dini öneme sahip yapı yıkıldı ve yerlerine modern yapılar dikildi. Altı Gün Savaşlarında İsrail Savunma güçleri Doğu Kudüs'ü ele geçirdi. 27 Haziran 1967'de İsrail Doğu Kudüs üzerindeki yönetim gücünü artırdı ve Kudüs belediyesine dâhil etti. 1980 yılında, İsrail Kudüs Kanunu geçirdi ve bu kanuna göre Kudüs, İsrail'in bölünmez başkenti oldu. Şehirdeki Araplara vatandaşlık verildi ve istemeyenlere daimi oturma izni verildi. Altı Gün Savaşı'ndan sonra Kudüs'ün nüfusu %196 arttı. Yahudi nüfusu %155 arttı ve Arap nüfusu ise %314 arttı. Yahudi nüfusu 1967'de %74 iken 1980'de %72'ye, 2000'de %68'e ve 2010 yılında %64'e düştü.

Günümüz
Şehrin durumu ve özelikle kutsal mekânların durumu, İsrail-Filistin sorununun merkezinde yer alıyor. İsrail devleti, Eski şehrin Müslüman çeyreğinde inşa planlarını onayladı. Bunun sebebi, doğu Kudüs'teki Yahudi nüfusunun artmasıdır. İslami liderler, öte yandan, Yahudilerin Kudüs'le hiçbir bağlarının olmadığını iddia edip, 2500 yıllık ağlama duvarının, bir caminin duvarı olarak inşa edildiğini söylerler. Ehud Barak tarafından 2000 yılında kurulan bir uzman takım, şehrin bölünmesi gerektiği sonucuna vardı. Dönemde yapılan anketlere göre, toplumun %60-70'i şehrin bölünmüş olduğunu kabul etmekte, %56'sı bölünmeyi kabul etmekteydi. Barışa olan güçlü özlem ve istek, Barış Heykeli (silah parçalarından yapılmış, tarım aletleri) tarafından sembolize edilir. Heykel, Eski Şehir duvarlarına bakan, eski İsrail-Ürdün sınırının yakınlarındadır ve Yeşaya kitabından alıntılar vardır üzerinde (Arapça ve İbranice). Rusya ve Çin gibi bazı ülkeler, Filistin'i, Doğu Kudüs'ü başkent olarak tanır. Birleşmiş Milletler Genel Kuruluna ait olan 58/292 nolu çözüm önergesine göre, Filistinlilerin Doğu Kudüs üzerinde egemenlik hakları vardır.

Coğrafya

Kudüs, Yehuda Dağlarında bulunan platonun güneyinde bulunur. Şehrin rakımı 760 metredir. Bütün Kudüs, vadiler ve kuru nehir yataklarıyla çevrelenmektedir. Kidron, Hinnom ve Tyropeon vadileri, eski şehrin güneyindeki bölgede buluşur. Kidron Vadisi, Eski şehrin doğusuna doğru gider ve Zeytin Dağları'nı ikiye ayırır. Kutsal Kitap döneminde, Kudüs, badem, zeytin ve palmiye ağaçlarından oluşan ormanlarla çevrelenmişti. Yüzyıllar boyu süren savaş ve hor görme, bu ormanların yok olmasına sebep oldu. Su temini Kudüs'ün yaşadığı en büyük problemler arasında yer alır. Bu durum tarihi ve karışık su kemerleri, tüneller, havuzlar ve sarnıçlarla kanıtlanır. Kudüs Akdeniz ve Tel Aviv'in 60 km doğusundadır. Şehrin karşısına 35 km uzaklıkta Ölüdeniz vardır ve Ölüdeniz, dünyanın en düşük seviyede bulunan su birikintisidir. Komşu şehirler ve kasabalar arasında, güneyde Betlehem (Beyt-ül Lahim) ve Beit Jala, doğuda Abu Dis ve Ma'ale Adumin, batıda Mevaseret Zion ve kuzeyde Ramallah ve Giv'at Ze'ev vardır. Kudüs ormanının yakınında, batı tarafında bulunan Herzl Dağı İsrail'in millî mezarlığıdır.

İklim
Şehirde Akdeniz iklimi etki gösterir. Sıcak ve kuru yazlar ve orta soğuklukta, ıslak kışlar vardır. Kısa süren kar yağışları, bir kış boyunca bir ya da iki defa gerçekleşir ve üç-dört yılda bir ağır kar yağışı gerçekleşir. Ocak yılın en soğuk ayıdır ve ortalama hava sıcaklığı 9 °C'dir. Temmuz ve Ağustos en sıcak aylardır ve ortalama sıcaklık 24 °C'dir. Ayrıca yazlar yağmursuzdur. Yağmur, Ekim ve Mayıs arasında yağar ve Kudüs yaklaşık 3400 güneş ışığı saatine sahiptir. Şehirdeki hava kirliliği araç trafiğinden oluşmaktadır. Kudüs'teki birçok ana yol büyük trafik yoğunluklarını ağırlayacak şekilde yapılmamıştır. Bu trafik sıkışıklıklarına ve havaya daha fazla karbon monoksite neden olur. Şehirdeki endüstriyel kirlilik seyrektir.

Nüfus

Tarih
Kudüs'ün nüfusu sayı ve bileşenler açısından 5000 yıllık tarihinde birçok değişikliğe uğradı. Orta Çağ döneminden beri, Kudüs Eski Şehir, Yahudi, Müslüman, Hristiyan ve Ermeni kısımlarına bölünmüştür. 1905 öncesi birçok nüfusa dair veri, genelde yabancı ziyaretçilerden ve kuruluşlardan gelen tahminlere dayanır çünkü öncesindeki nüfus sayımları başka bölgeleri de içerir. Bu tahminlere göre, Haçlı Seferleri'nden sonra Müslümanlar, 19. yüzyılın ortasına kadar Kudüs'teki en büyük çoğunluğu oluşturdular. 1838 ve 1876 yılları arasıyla ilgili, birçok tahmin arasında, Müslümanların mı Yahudilerin mi çoğunlukta olduğu tartışması vardır. 1882 ve 1922 yılları arasıyla ilgili tartışma ise, Yahudilerin ne zaman çoğunluk oldukları üzerindedir.

Günümüzde nüfus

Aralık 2007 yılında, Kudüs'teki nüfus 747.600 idi. %64'ü Yahudi, %32'si Müslüman ve %2'si Hristiyan'dı. 2005'in sonunda nüfus yoğunluğu 5750,4 km2 idi. 2000 yılında yayınlanan bir araştırmaya göre, şehirdeki Yahudi nüfusunun yüzdesi düşüşteydi. Sebep, Müslümanlar arasındaki doğum oranı ve şehirden ayrılan Yahudi yerleşimcilerdi. Araştırmaya göre, şehirdeki 32.488 kişinin %9'u Yahudi'ydi. 2005 yılında, eski Sovyetler Birliği'nden, Fransa ve Amerika'dan çoğunluğu olmak üzere, birçok yeni göç oldu. Yerel nüfusa bakıldığında ise, gidenlerin sayısı gelenlerden fazlaydı. 2005 yılında 16.000 Kudüs'ten ayrıldı ve sadece 10.000 Kudüs'e yerleşti. Buna rağmen, Kudüs'teki nüfus yüksek doğum oranından dolayı, özellikle Haredi Yahudilerde ve Arap toplumunda artmaya devam etmekteydi. Yıl boyunca toplam nüfus 13.000 kişiyle (%1,8) arttı ama dini ve etnik bileşenlerde değişim vardı. 1967 yılında, Yahudiler nüfusun %74'ünü oluştururken, 2006 yılında, bu oran %9 düştü. Nedenler arasında, ev fiyatlarının yüksekliği, istihdam problemleri ve şehrin artan dini karakteri görüldü. Seküler Yahudilerin ya da dini inançlarını diğer insanlara göre daha hafif taşıyanların yüzdesi düşmekte. Geçen 7 yılda, 20.000 tanesi şehri çeşitli nedenlerle terk etti. Şimdilerde bu kesim, bütün şehir nüfusunun %31'ini oluşturmakta. Bu yüzde, şehirde artan ultra-ortodoks nüfusla aynıdır. Seküler kesimin birçoğu kıyı şehirlerine daha seküler bir yaşam tarzı ve ucuz ev bulmak için taşındılar. 2009 yılında, şehirdeki Haredi nüfusu artıyordu. Okula giden 150.100 çocuktan, 59.900 ya da %40'ı laik devlet okullarında ve millî dinî okullardayken, 90.200 ya da %60'ı Haredi okullarında eğitim almaktaydı. Bu Haredi ailelerin çok sayıdaki çocuklarıyla pozitif bir ilgileşim gösterir. Bazı İsraillilerin Kudüs'ü fakir, bitkin ve politik ve dini karmaşadan dolayı delik deşik bulmasına rağmen, şehir birçok Filistinli için çok çekicidir, çünkü Batı Şeria ve Gazze Şeridi'nden daha fazla iş ve fırsat sunar. Filistinli yöneticiler, daima Arapları Kudüs'te kalmaları için destekler, böylece şehir üzerinde olan iddialarını koruma altına almış olurlar. Araplar, istihdam, sağlık, sosyal güvenlik ve diğer sağlanan yararlarla şehre çekilirler. İsrail vatandaşlığına sahip olmak istemeyen, Araplar, İsrail tarafından verilen bir kimlik kartıyla, kontrol noktalarından kolaylıkla geçip İsrail'de serbest dolaşım elde edebilmektedirler. Ayrıca iş bulma imkânları da olmaktadır. Kudüs'teki Araplar, çocuklarını İsrail okullarına gönderebilirler ve üniversiteler, İsrailli doktorlar ve Hadassah Sağlık Merkezi gibi saygın hastaneler Araplar tarafından kullanılabilir. Nüfus ve Yahudi-Arap nüfus dağılımı Kudüs üzerindeki anlaşmazlıkta büyük bir role sahiptir. 1998 yılında, Kudüs Gelişim Kurumu şehrin batı kanadını genişletip, daha fazla Yahudi'nin yaşadığı yerler yaratmayı önerdi. Böylece şehrin Yahudi nüfusu çoğunluk olarak artacaktı. Geçen birkaç yılda, Yahudi doğum oranında düzenli bir artış, Arap doğum oranında ise düzenli bir azalış oldu. Mayıs 2012'de raporlara göre, Yahudi doğum oranı Arap doğum oranını solladı. Şimdilerde, şehrin doğum oranı, Yahudi ailelerde 4.2 çocuk ve Arap ailelerde 3.9 çocuk olarak dağılmıştır (217-218). Buna ek olarak, Kudüs'te Yahudi yerleşimcilerin sayısı artmıştır. Geçen birkaç yılda, binlerce Filistinli, daha önce Yahudiler tarafından yaşanılan, doğu Kudüs'teki muhitlere yerleşti. 2007 yılında, 1300 Filistinli, Pisgat Ze'ev ve Neve Ya'akov gibi Yahudi nüfusunun çok olduğu alanlara taşındı.

Kudüs yerel yönetimi

Kudüs Şehir Konseyi 31 seçilmiş üyeden oluşur ve belediye başkanı tarafından yönetilir. Belediye başkanı 5 yıllık bir dönem için görevdedir ve sekiz yardımcı atar. Bir önceki Belediye başkanı Uri Lupolianski 2003 yılında seçildi. 2008 Kasım'ında gerçekleşen yerel seçimlerde Nir Barkat seçildi ve şimdilerde belediye başkanıdır. Belediye başkanı ve yardımcıları dışında, konsey üyeleri maaş almaz ve gönüllü çalışırlar. En uzun görevde olan belediye başkanı, Teddy Kollek, 28 yıl – 6 dönem görevde bulundu. Konseyin toplantılarının çoğu gizlidir fakat her ay halka açık bir toplantı yapar. Konsey içinde, dini politik partiler güçlü bir kesimi oluşturur ve sandalyelerin büyük kısmını alırlar. Kudüs belediyesinin ana binası ve belediye başkanının ofisi Yafa yolunda bulunan Safra Meydanı'ndadır (Kikar Safra).

Politik durum
Birleşmiş Milletlerin 1947'de geçirdiği Birleşmiş Milletler Filistin Paylaşım Planı'yla, Kudüs, Birleşmiş milletler tarafından yönetilen ayrı bir yönetim altındaki bir şehir halini aldı. Yahudi liderler bu planı kabul etti fakat Arap liderler plana karşı çıktı. 1948 savaşında, şehrin batı kısmı, yeni kurulan İsrail devleti tarafından ele geçirilirken, doğu kısmı Ürdün tarafından ele geçirildi. Uluslararası toplum, Kudüs'ün yasal statüsünü Birleşmiş Milletler planına göre tanımakta ve İsrail'in şehir üzerindeki egemenliğini kabul etmemektedir. 5 aralık 1949'da, İsrail'in ilk Başbakanı David Ben-Gurion, Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak ilan etti ve bu ilandan beri İsrail devletinin bütün birimleri; Yasama, Yargı ve Yürütme bu şehirde konumlandı. Sadece Savunma Bakanlığı Tel Aviv'de yer almaktadır. İlan döneminde Kudüs bölünmüş olduğundan sadece Batı Kudüs İsrail'in başkentidir. İsrail'in Kudüs'ü başkent olarak kabul etmesine rağmen, diğer ülkeler elçilikler için, Tel Aviv'i kullanır. Bunun sebebi ülkelerin Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanımamalarıdır. 28 Ekim 2009'da, Birleşmiş Milletler sekreteri Ban Ki-moon, barışın olması için, Kudüs'ün hem İsrail'in hem de Filistin yönetiminin başkenti olmasının gerekliliğini belirtti. Filistin Millî Yönetimi Doğu Kudüs'ü, Birleşmiş Milletler 242 nolu çözüm önergesine göre, işgal edilmiş sınırlar olarak görmektedir. Filistin yönetimine göre, Doğu Kudüs (Tapnak Dağıyla birlikte) Filistin'in başkentidir ve Batı Kudüs'ün daimi durumu da anlaşma konusu olmalıdır. Bunun yanı sıra, Kudüs'ün açık bir şehir olmasına da sıcak bakmaktadırlar. 2010'da İsrail devleti Kudüs'ü yüksek millî önceliği kanunu yürürlüğe soktu. Bu yürürlüğe göre, şehirde yerleşim alanları artırıldı, yerleşimcilere, yardım ve vergi yardımları verildi. Böylece Yahudi yerleşimciler, ev, eğitim, iş, turizm ve daha fazla kültürel aktiviteye sahip olmaya başladılar.

Devlet kurumları
İsrail'in birçok devlet kurumu, Kudüs'teki Givat Ram semtinde bulunan Kiryat HaMemshala kompleksinde bulunur. Kiryat HaLeom projesi, devlet kurumlarının ve milli-kültürel kurumların içinde bulunduğu bu semti ve bu kompleksi kurdu. Bazı resmi kurum binaları Kiryat Menachem Begin'de bulunmaktadır. Knesset (parlamento), İsrail Bankası, İsrail polisinin merkez üssü, Başkan ve başbakanın resmi rezidansları, kabine ve bütün bakanlıklar (Tel-Aviv HaKirya'da bulunan Savunma Bakanlığı dışında) Kudüs'tedir. İsrail devletinin kurulumundan önce, Kudüs, Filistin İngili Mandasının yönetim başkentiydi. 1949 yılından 1967 yılına kadar batı Kudüs İsrail'in başkenti olarak görüldü fakat uluslararası arenada, şehrin uluslararası bir şehir olduğunu kabul eden Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 194 nolu çözüm önergesinden dolayı, şehir resmi olarak İsrail'in başkenti olarak tanınmadı. 1967 yılındaki Altı Gün Savaşı sonunda Kudüs, İsrail kontrolüne geçti. 27 Haziran 1967'de Levi Eşkol hükûmeti doğu Kudüs üzerindeki İsrail yetkisini artırdı. Oslo anlaşmaları, Kudüs'ün son durumunun ancak Filistin otoritesiyle anlaşılarak belirtileceğini garanti altına aldı. Anlaşmalar, barış anlaşmasına ulaşmadan, şehirde resmi Filistinli bir oluşumu yasakladı ama Kudüs'te Filistin'e ait bir dış ticaret ofisi kurulmasını sağladı. Filistin otoritesi, Kudüs'ü gelecekte kurulmasını istedikleri Filistin devletinin başkenti olmasını istemekte. Mahmud Abbas, Kudüs'ü Filistin'in başkenti olarak görmeyen bir barış anlaşmasının kabul edilmeyeceğini belirtti. İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu'da aynı şekilde, Kudüs'ün, İsrail'in bölünmez başkenti olduğunu belirti. Şehre yakınlığından dolayı Filistin'in kırsal bir alanı olan Abu Dis, İsrail tarafından Filistin'e başkent olarak önerildi. İsrail Abu Dis'i, Kudüs'ü çeveleyen güvenlik duvarı içine almadı. Filistin otoritesi, Filistin Yasama Konseyini ve Kudüs'le ilişkiler ofisini Abu Dis'te kurdu. İsrail'in birçok devlet kurumu, Kudüs'teki Givat Ram semtinde bulunn Kiryat HaMemshala kompleksinde bulunur. Kiryat HaLeom projesi, devlet kurumlarının ve milli-kültürel kurumların içinde bulunduğu bu semti ve bu kompleksi kurdu. Bazı resmi kurum binaları Kiryat Menachem Begin'de bulunmaktadır. Knesset (parlamento), İsrail Bankası, İsrail polisinin merkez üssü, Başkan ve başbakanın resmi rezidansları, kabine ve bütün bakanlıklar (Tel-Aviv HaKirya'da bulunan Savunma Bakanlığı dışında) Kudüs'tedir. İsrail devletinin kurulumundan önce, Kudüs, Filistin İngili Mandasının yönetim başkentiydi. 1949 yılından 1967 yılına kadar batı Kudüs İsrail'in başkenti olarak görüldü fakat uluslararası arenada, şehrin uluslararası bir şehir olduğunu kabul eden Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 194 nolu çözüm önergesinden dolayı, şehir resmi olarak İsrail'in başkenti olarak tanınmadı. 1967 yılındaki Altı Gün Savaşı sonunda Kudüs, İsrail kontrolüne geçti. 27 Haziran 1967'de Levi Eşkol hükûmeti doğu Kudüs üzerindeki İsrail yetkisini artırdı. Oslo anlaşmaları, Kudüs'ün son durumunun ancak Filistin otoritesiyle anlaşılarak belirtileceğini garanti altına aldı. Anlaşmalar, barış anlaşmasına ulaşmadan, şehirde resmi Filistinli bir oluşumu yasakladı ama Kudüs'te Filistin'e ait bir dış ticaret ofisi kurulmasını sağladı. Filistin otoritesi, Kudüs'ü gelecekte kurulmasını istedikleri Filistin devletinin başkenti olmasını istemekte. Mahmud Abbas, Kudüs'ü Filistin'in başkenti olarak görmeyen bir barış anlaşmasının kabul edilmeyeceğini belirtti. İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu'da aynı şekilde, Kudüs'ün, İsrail'in bölünmez başkenti olduğunu belirti. Şehre yakınlığından dolayı Filistin'in kırsal bir alanı olan Abu Dis, İsrail tarafından Filistin'e başkent olarak önerildi. İsrail Abu Dis'i, Kudüs'ü çevreleyen güvenlik duvarı içine almadı. Filistin otoritesi, Filistin Yasama Konseyini ve Kudüs'le ilişkiler ofisini Abu Dis'te kurdu.

Dini önemi

Kudüs, Yahudiliğe aşağı yukarı 3000 yıl, Hristiyanlığa 2000 yıl ve İslam'a ise 1400 yıl civarında kutsaldır. 2000 yılı Kudüs'ün istatistiki yıllığına göre, Kudüs'te 1204 sinagog, 158 kilise ve 73 cami vardır. Durmaksızın süren, dinlerin beraber barış içinde yaşanmasını sağlamaya çalışan çabalara rağmen, Tapınak Dağı gibi bazı alanlar ayrışmanın ve tartışmanın bitmediği alanlardır. Kudüs, Yahudilere Kral Davud'un şehri Milattan Önce 10. yüzyılda ele geçirmesinden itibaren kutsallaşmıştır. Kudüs Süleyman'ın ve İkinci Tapınağın bulunduğu alandı. Eski Ahit'te belirtilmemesine rağmen, Yeni Ahit'te 632 defa görülür bu bilgi. Günümüzde, İkinci Tapınağın bir kalıntısı olan Ağlama Duvarı, Kutsalların Kutsalı Tapınak Dağından sonra ikinci en kutsal alandır Yahudiler için. Dünyanın her tarafında sinagoglar, önü Kudüs'e dönük Tanah sandukalarına sahiptir ve Kudüs'teki sandukalar ise Tapınak Dağı'na dönüktür. Mişna tarif edildiği gibi ve Şulhan Aruh'ta kodlandığı gibi, Yahudiler dua ederken Kudüs'e ve Tapınak Dağı'na dönerler. Birçok Yahudi bu yönü göstermesi amaçlı evlerinide o yöne Mizrah yerleştirirler. Hristiyanlar, Kudüs'e hem Eski Ahit tarihiyle ilgili hem de İsa'nın hayatındaki öneminden dolayı, saygı gösterir. Yeni Ahit'e göre, İsa, doğumun hemen sonra Kudüs'e getirildi(260) ve büyüdüğünde İkinci Tapınağı temizlerdi. Bazı din adamları İsa'nın son akşam yemeğinin Kudüs'te olması ve İsa'nın çarmıha gerildiği, Golgotha'da Hristiyanlar için önemli alanlar arasındadır. Adından da anlaşılacağı gibi Golgotha'nın bulunduğu yerde günümüzde Kutsal Kabir Kilisesi vardır ve Hristiyanlar için bu kilise hac alanıdır.

Kudüs, Sünni Müslümanlar için, üçüncü en kutsal şehirdir. Kıble, Mekke'deki Kabe'den önce Kudüs'tü. Şehrin Müslümanlar için en büyük önem noktası, Muhammed'in cennete Kudüs'ten çıkmasıdır. İslamiyet'e göre, Muhammed bir gece mucizevi bir şekilde Mekke'den Kudüs'e gelip cennete yükseldi. İsra Suresi'nin ilk cüzü, Muhammed'in cennete olan bu gezisinin Mescid-i Aksa'dan gerçekleştiğini belirtir. Bu aynı zamanda Hadisler'de de belirtilmiştir.

Kültür

Genelde dini önemiyle bilinmesine rağmen, Kudüs, birçok artistik ve kültürel yere sahiptir. İsrail Müzesi, yılda yaklaşık bir milyon ziyaretçi ağırlar ve bunların üçte biri turistlerdir (274). Müzede birçok arkeolojik buluntu ve İsrail'e özgü sanat eserleri bulunur. Ölüdeniz parşömenleri de bu müzededir. Gençlik Kanadı, birçok sergiye ev sahipliği yapar ve kapsamlı bir sanat programı sunar. Her yıl yaklaşık 100.000 çocuk bu yeri ziyaret eder. Müze'nin büyük bir heykel bahçesi vardır ve İkinci Tapınağın bir minyatürü de vardır. Doğu Kudüs'te bulunan Rockefeller Müzesi, Orta Doğu'da bulunan ilk arkeolojik müzedir ve 1938 yılında, İngiliz himayesindeki dönemde inşa edilmiştir. İsrail Millî Mezarlığı, şehrin batı sınırında, Herzl Dağı'nın üzerindeki Kudüs Ormanı'nda bulunur. Herzl Dağının batı uzantısı, Anma Dağı, Holokost Müzesi'nin bulunduğu yerdir. Holokost kurbanlarının anısına yapılan Yad Vashem, Holokost'la ilgili en çok bilginin bulunduğu en büyük kütüphanedir. 100.000 kitap ve makale vardır müzede. Öldürülen kişilerin ve ailelerin hikâyelerini sergiler. Soykırımda öldürülmüş sanatçıların eserlerinin sergilendiği bir galeri de vardır. Yad Vashem, Nazi Almanyası tarafından öldürülen 1.5 milyon Yahudi çocuğun ölümünü anar ve Uluslararası Dürüstleri onurlandırır.

1940'larda kurulan, Kudüs Senfoni Orkestrası dünya çapında etkinlikler yaptı. Şehrin girişinde bulunan, Uluslararası Kongre Merkezi (Binyanei HaUma), İsrail Filarmoni Orkestrasına ev sahipliği yapar. 1961 yılından itibaren gerçekleştirilen İsrail Festival'i, hem içeride hem de dışarıda birçok etkinliklere sahiptir. Yerel ve Yabancı sanatçılar festivale katılır, konserler verilir, oyunlar sergilenir ve sokak tiyatrocuları performanslarını sergiler. Festivalin daimi ev sahibi Kudüs'tür. Telbiye muhitindeki Kudüs Tiyatrosu, yılda 150 konsere, çeşitli dans gösterilerine ve yabancı sanatçılara ev sahipliği yapar. 2009 yılında, Kudüs, Arap Kültürü'nün başkenti olarak ilan edildi. Kudüs, Filistin Milli Tiyatrosuna ev sahipliği yapar. Bu tiyatro, Filistinli Arapların kültürlerini ve sanatını korumalarına yardımcı olur. Edward Sayid Milli Müzik Konservatuvarı, Filistin Çocuk Orkestrasına sponsorluk yapar. Tapınak Dağı üzerindeki İslam Müzesi, 1923'te kurulmuştur ve birçok İslami tarihi esere sahiptir. İsrail Arap Kültürel aktivitelerini onaylayıp maddi yardımlar sağlar fakat, Arap kültürü başkenti etkinlikleri İsrail tarafından yasaklanmıştır, bunun nedeni, etkinliklerin Filistin Milli Yönetimi tarafından gerçekleştirilmesidir. İbrahim Fonu ve Kudüs Kültürlerarası Merkezi (JICC) Yahudi ve Filistinlilerin katıldığı ortak kültürel aktiviteleri destekler. Kudüs Orta Doğu Müzik ve Sanat Merkezi hem Araplara hem de Yahudilere açıktır ve birçok atölye sunar. Böylece Yahudi-Arap diyaloğunu sanatla destekler. Yahudi-Arap Gençlik Orkestrası, hem Avrupa Klasik Müziği hem de Orta Doğu müziğinden eserler sunar. 2006 yılında, Kudüs Yolu açıldı, bu yol, Kudüs etrafında bulunan birçok kültürel alan ve millî parkların etrafından geçen bir yürüyüş yoludur.

Medya

Kudüs, İsrail devlet yayınlarının merkezidir. İsrail Radyo ve Televizyon Kurumu'nun merkez ofisi Kudüs'te bulunur. Bunun yanı sıra, İsrail Radyosu, Kanal 2, Kanal 10 ve BBC radyosunun bir kısmına ait stüdyolar Kudüs'tedir. Yerel medya kuruluşları arasında Kudüs Times bulunur.

Ekonomi
Tarihsel olarak, ana limanlar Yafa ve Gazze'den uzaklığından dolayı Kudüs'ün ekonomisi neredeyse tamamen dini hacılar tarafından desteklenirdi. Kudüs'ün dini alanları, günümüzde hala en favori turist mekânları fakat geçen elli yılda, dini turizm gelirinin Kudüs için yeterli olmayacağına ikna olundu. İstatistikler, şehirdeki ekonomik büyümeyi kanıtlasa da, 1967 yılından beri Doğu Kudüs, Batı Kudüs'ün gelişme hızından geride kalmıştır. Buna rağmen, çalışanın olduğu ev sayısı Araplarda (%76.1) Yahudilere (%66.8) göre daha fazladır. Kudüs'teki işsizlik oranı, millî ortalamanın (%9.0) üzerindedir ama bunun yanı sıra şehirdeki yoksulluk son yıllarda artmaktadır. İsrail Kamu Hakları Derneği'ne göre, 2012 yılında Kudüs'te yaşayan Filistinlilerin %78'i yoksulluk içinde yaşıyordu. Bu 2006 yılında %64 olarak görünen sayıdan oldukça büyük bir artıştı. Dernek bu durumu, işsizliğe, altyapı sorununa ve eğitim sisteminin kötüye gitmesine bağlarken, Ir Amin, durumu Filistinlilerin Kudüs'teki yasal durumuna bağlar. 2006 yılında Kudüs'teki ortalama aylık gelir 5,940 (1410 USD) Şekeldi ve bu rakam Tel Aviv'den 1,350 Şekel azdı. İngiliz himayesi altında, kabul edilen bir kanuna göre, bütün binaların Kudüs taşından yapılması gerekiyordu. Böylece şehrin kendine özel tarihi ve estetik görünümü korunacaktı. Bunun bir parçası olarak şehirde sanayileşme pek desteklenmemiştir. Şehrin %2.2'lik bir alanı sadece sanayi için kullanılmaktadır. Buna rağmen Tel Aviv'de bu alan iki kat büyüktür. Hayfa'da ise, sanayi alanı Kudüs'ten yedi kat daha büyüktür. Kudüs çalışanlarının sadece %8.5'i üretim sektöründe çalışmaktadır, bu rakam millî ortalamanın yarısıdır. Tel Aviv İsrail'in finansal merkezi olarak görünse de, Kudüs'te taşınan ileri teknoloji firmaları, şehrin ekonomisinde etkisini göstermeye başlamıştır. 2006 yılında bu tür firmalar 12.000 iş fırsatı oluşturdu. Kuzey Kudüs'ün endüstriyel parkı, İsrail'in en büyük şirketlerine ev sahipliği yapar (Intel, Teva İlaç, ECI Telekom). İsrail devletinin kurulmasından itibaren, devlet, Kudüs ekonomisinin en büyük kurucusu oldu. Devlet Kudüs'te yeni iş fırsatları oluşturup, teşvikler sunmaktadır.

Ulaşım
Kudüs çok gelişmiş bir iletişim altyapısına sahiptir ve bu şehri lider lojistik merkezleri arasına sokar. Yafa yolunda bulunan, Kudüs merkez otobüs durağı, İsrail'in en meşgul durağıdır. Egged Otobüs Kooperatifi tarafından işletilir. Egged, dünyadaki en büyük ikinci otobüs şirketidir. Dan şirketi, Bnei Brak- Kudüs yolunda Egged yanı sıra hizmet verir. Superbus şirketi, Kudüs, Modi'in Maccabim-Re'ut ve Modi'in İllit noktaları arasında hizmet verir. Bütün bu şirketlerin merkezi Kudüs Merkez Otogarıdır. Doğu Kudüs ve Batı Şeria arasındaki ulaşım Doğu Kudüs Merkez Otogarı tarafından işletilir. Ağustos 2011'de İsrail Hafif treninin yapımına başlandı. Yapımına yeni başlanan başka bir ulaşım sistemi ise, Tel-Aviv'den Kudüs'e gidecek hızlı tren hattıdır. Hizmet vermeye 2017 yılında başlaması beklenmektedir.

Tel-Aviv Ben Gurion havaalanında "NESTER" firmasının minibüsleri bulunuyor. Firma müşterilerini Kudüs'te istenen adrese bırakıyor. Önceden rezervasyona gerek yok. Fiyatı kişi başı 65 Nis (2015 yılında) ve yol 45 dakika civarı sürüyor.

Eğitim
Kudüs, İbranice, Arapça ve İngilizce eğitim veren birçok itibarlı okula sahiptir. 1925 yılında kurulan Kudüs İbrani Üniversitesi, dünyadaki en ünlü 100 okul arasına girdi. Yönetim kurulunda, Sigmund Freud ve Albert Einstein gibi ünlü Yahudi bilim insanları bulundu. Üniversite birçok Nobel ödülü kazanan isim yetiştirdi. Yakın dönemde, Avram Hershko, David Gross ve Daniel Kahneman Nobel Edebiyat Ödülü kazandı. Okulun sahip olduğu en önemli varlıklardan biri, beş milyon kitap bulunduran İsrail Millî Kütüphanesi'dir. Kütüphane, üniversiteden kurulmadan 30 yıl önce 1892 yılında kuruldu. İbrani Üniversitesi, Kudüs'te üç kampüse sahiptir: Scopus Dağı, Giv'at Ram ve Hadassad Ein Kerem Hastanesindeki tıp kampüsü. İbrani dili akademisi, Givat Ramdadır. Al-Quds Üniversitesi, 1984 yılında kuruldu ve Arap ve Filistinlilere eğitim vermeye başladı. Üniversite kendisini Kudüs'te bulunan tek Arap üniversite olarak tanımlar. New York'taki Bard Koleji ve Al-Quds Üniversitesi, birleşerek, Yaser Arafat'ın ofisi ve Filistin Meclisi olmak üzere inşa edilen binada bir kolej kurdu. Kolej, eğitim üzerine yüksek lisans programı sunmaktadır. 1969 yılında kurulan Kudüs Teknoloji Koleji, mühendislik ve diğer ileri teknoloji sektörleri için yetenekli insanlar yetiştirir. İlkokuldan başlayarak laik eğitimle dini çalışmaları birleştirerek veren birçok okuldan birisidir. Haredi okullara bakıldığında, bu tür okullar öğrencilerini standart testlere pek hazırlamaz ve birçok öğrenci Baqrud testinde başarısız olur. Son dönemde Kudüs'e daha fazla öğrenci çekmek adına, birçok burs ve barınma imkanları sunmaktadır şehirdeki okullar. Kudüs ve İsrail'in diğer bölgelerindeki Arap okullarının, Yahudi öğrencilerin aldığı eğitime göre daha düşük kalitede bir eğitim verdiği üzerinde birçok tartışma vardır. Çoğunluğun Arap olduğu Doğu Kudüs'teki okullar tıka basa dolu olduğunda Kudüs belediyesi yeni Arap okulları inşa etmeye başladı. Ras el-Amud ve Umm Lison'daki okullar 2008 yılında açıldı. 2007 Martta, İsrail devleti, 5 yıllık bir planla şehir 8000 yeni sınıf inşa etme kararı aldı. Bunların %40'ı Arapların olduğu bölgede, %28'inin Haredilerin olduğu bölgede olması planlanmaktadır. 4.6 milyon Şekel bu plan için ayrılmıştır. Arap öğrencilerin müfredatları, Yahudi öğrencilerin aldığı müfredatla paraleldir ve Arap öğrenciler Baqrud adlı bir denklik sınavı alırlar. Sınavda sadece birkaç farklı Yahudilikle ilgili konu vardır.

Spor
Şehirdeki en favori iki spor, futbol ve basketboldur. Beitar Kudüs Futbol Kulübü İsrail'de en çok bilinen futbol kulüplerindendir. Fanatikleri arasında politikacılarda vardır ve birçok maçlarına bu politikacılar katılır. Beitar'ın en büyük rakiplerinden olan, Kudüs'ün diğer büyük takımları arasında Hapoel Kudüs F. C. vardır. Beitar, İsrail Kupasını yedi defa kazanırken, Hapoel sadece bir defa kazanmıştır. Beitar lig şampiyonluğunu 6 kez kazanırken Hapoel hiç başarılı olamadı. Beitar daha prestijli olan Ligat Haal'da oynarken, Hapoel ikinci lig olan Liga Leumit'de oynamaktadır. Açıldığı tarih olan 1992 yılından beri, Teddy Kollek Stadyumu 21.600 seyirci kapasitesiyle Kudüs'ün en önemli stadıdır. En popüler Filistin futbol kulübü West Bank Prömiyer Lig'de oynayan 1976'dan beri bulunan Jabal Al Mukaber futbol kulübüdür. Kulüp Kudüs'teki Scopus Dağ'ından gelmektedir. Asya Futbol Konfederasyonu'nun bir parçasıdır ve maçlarını Uluslararası Faisal Al-Husseini Stadyumu'nda oynamaktadır. Basketbolda Hapoel Jerusalem en iyi ligde oynamaktadır. Kulüp ülke kupasını 3 kez kazanmıştır. Geleneksel olarak her yılın mart ayında düzenlenen Kudüs Maraton koşusu 2011'de kurulmuştur. 42 km'lik yarış Knesset'de başlar, Scopus Dağı ve eski Ermeni Bölgesinden geçer ve Sacher Park'ta biter. Kudüs Maratonu 50 ülkeden 1500 sporcunun yanı sıra toplam 15.000 koşucuyu ağırlamaktadır.

Yüksek bina inşası
Kudüs geleneksel olarak düşük yükseklikte gökdelenlere sahiptir. Yaklaşık olarak şehir merkezinde henüz bu konuda bir politika yokken farklı zamanlarda 18 tane bina inşa edilmiştir. Bunların bir tanesi uluslararası standartlarda bir gökdelen olan Holyland Tower 1'dir. Bina 32 katlıdır. Yapımı onaylanan Holyland 2 ise aynı yükseklikte olacaktır. Yeni şehir planına göre, şehir, şehir merkezinin farklı bölgelerinde tasarlanan içlerinde gökdelenlerinde olduğu birçok binayı yakında görecek. Plana göre kuleler Yafa yolu ve George Street'te yer alacaklar. King George Street boyunca uzanacak olan, yapımı teklif edilmiş olan the Migdal Merkaz Hayekum 65 katlı yanı İsrail'in en yüksek binası olarak planlanmaktadır. Şehrin girişinde Kudüs Chords Köprüsü ve Otobüs terminalinin yanına, büyük bir şehir meydanı ve Tel Aviv ile Kudüs'ü bağlayan bir yeraltı tren hattının da içinde bulunduğu bir kompleksin parçası olarak 24 ve 33 kat arasında 12 kule inşa edilecek. Bu gökdelenlerden 11 tanesi ya ofis ya da apartman dairesi, bir tanesi ise 2000 odalı bir otel olacak. Kompleksin Tel Aviv'den birçok iş çekmesi ve şehrin ana ticaret ve iş merkezi olması beklenmektedir.

Resimler

Ayrıca bakınız
 Dört Kutsal Şehir
 Doğu Kudüs
 Kudüs zaman çizelgesi
 İsrail Devleti
 Filistin
 Batı Şeria
 Kudüs Yasası
 Kudüs Bölgesi
 Kudüs'ün konumu
 Yahudilikte Kudüs

Kaynakça

Dış bağlantılar

 alquds canlı
 Kudüs şehri (3 boyutlu sanal tur)
 Kudüs resmi websitesi
 Davud Şehri
 Kudüs Şehri Hakkında
 Filistin'in Kudüs şehrindeki Aksa Mescidi'nin iç panoromik görünümü

Asya'daki başkentler
İsrail'deki şehirler
Asya'daki tartışmalı bölgeler
Kutsal şehirler
İslam'da kutsal şehirler
Kudüs Bölgesi
Yezidilikte kutsal yerler
Kudüs'teki mahalleler
Ortodoks Yahudilik toplulukları
MÖ 5. binyılda kurulan yerleşim birimleri
İsrail'in toprak anlaşmazlıkları

Kudüs


Antonio Payno Osorio (Medina de Rioseco, 2 de septiembre de 1599-Sevilla, 25 de mayo de 1669) fue un clérigo y obispo español.

Biografía
Pertenecía a una familia noble, realizó estudios de arte y teología en la Universidad de Salamanca y fue canónigo magistral de Ávila y Cuenca.

El 13 de julio de 1643 fue nombrado obispo de Orense.

El 18 de agosto de 1653 pasó a presidir la sede episcopal de Zamora.

A propuesta del rey Felipe IV, accedió al cargo de Arzobispo de Burgos el 25 de febrero de 1658.

El 4 de junio de 1663 recibió el nombramiento de Arzobispo de Sevilla, ciudad en la que permaneció hasta su fallecimiento inesperado en 1669 y en la que impulso las obras de restauración y enriquecimiento del Palacio Arzobispal.

Referencias

Arzobispos de Sevilla
Arzobispos de Burgos
Obispos de Zamora
Obispos de Orense
Obispos de España del siglo XVII
Alumnado de la Universidad de Salamanca en el siglo XVII
Nacidos en Medina de Rioseco
Fallecidos en Sevilla

Antonio Payno Osorio


An Scaphyglottis tenuis in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Louis Otho Otto Williams. An Scaphyglottis tenuis in nahilalakip ha genus nga Scaphyglottis, ngan familia nga Orchidaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Scaphyglottis

Scaphyglottis tenuis


Jotham or Yotam (; , "Yahweh is perfect" or "Yahweh is complete"; ; ) was the youngest of Gideon's seventy sons. He escaped when the rest were put to death by the order of his half-brother Abimelech (Judges 9:5).

When "the citizens of Shechem and the whole house of Millo" were gathered together "by the plain of the pillar" (i.e., the stone set up by Joshua, 24:26; compare Genesis 35:4) "that was in Shechem, to make Abimelech king", from one of the heights of Mount Gerizim he protested against their doing so in the earliest parable, that of the bramble-king. This parable is often repeated at Tu BiShvat and is famous in Israel. His words then spoken were prophetic. There came a recoil in the feelings of the people toward Abimelech, and then a terrible revenge, in which many were slain and the city of Shechem was destroyed by Abimelech (Judges 9:45). Having delivered his warning, Jotham fled to Beer from the vengeance of Abimelech (Judges 9:7–21).

References

Book of Judges people
Shechem
Mount Gerizim

Jotham (son of Gideon)


Haworthia integra es una especie de planta suculenta perteneciente a la familia Xanthorrhoeaceae. Es originaria de Sudáfrica.

Descripción
Es una planta suculenta perennifolia que alcanza un tamaño de 3 a 15 cm de altura. Se encuentra a una altitud de  300 - 400  metros en Sudáfrica.

Taxonomía
Haworthia integra fue descrita por Karl von Poellnitz y publicado en Repert. Spec. Nov. Regni Veg. 33: 239, en el año 1933.
Sinonimia
 Haworthia rycroftiana M.B.Bayer (1981)
 Haworthia integra var. integra
 Haworthia integra var. standeri'' Esterhuizen

Referencias

Enlaces externos

integra

Haworthia integra


الصيت ولا الغنى فيلم مصري تم إنتاجه عام 1948، من إخراج حسن الإمام وبطولة محمد عبد المطلب وهاجر حمدي وعلي الكسار.

تمثيل
 محمد عبد المطلب
 هاجر حمدي
 علي الكسار
 إسماعيل ياسين
 زوزو ماضي
 عبد الفتاح القصري
 فردوس محمد
 محمد توفيق
 نرجس شوقي

روابط خارجية

مراجع

أفلام إسماعيل ياسين
أفلام حسن الإمام
أفلام مصرية بالأبيض والأسود
أفلام مصرية إنتاج 1948

الصيت ولا الغنى (فيلم)


Senozoyik, yerküre tarihinin son 66 milyon yılını temsil eden şu anki jeolojik zamandır. Memelilerin, kuşların, kozalaklı ağaçların ve çiçekli bitkilerin baskınlığı, soğuyan, daha kuru bir iklim ve kıtaların günümüzdeki hâline gelmiş olması gibi özellikleri, Senozoyik Zaman'ı diğer jeolojik zamanlardan ayırır. Karmaşık canlıların evrimleşmesinden bu yana süregelen jeolojik zamanların sonuncusudur ve Senozoyik'ten önce Mezozoyik ve Paleozoyik olmak üzere iki jeolojik zaman vardır. Senozoyik Zaman, çoğu uzman tarafından bir asteroit veya başka bir gök cisminin Dünya'ya çarpmasıyla Chicxulub Krateri'nin oluşmasına sebep olduğu düşünülen bir olay ile; kuş harici dinozorlar da dahil birçok canlı türünün neslinin tükendiği Kretase-Paleojen yok oluşuyla başladı.

Dünya'nın her iki yarımküresine de hakim olan karasal hayvanlar memeliler olduğundan - kuzey yarımkürede Eutheria  (plasentalılar) ve güney yarımkürede Metatheria (şu anda esasen Avustralya ve bir dereceye kadar Güney Amerika ile sınırlı bölgelerde yaşayan keseliler) - Senozoyik Zaman, Memeliler Çağı olarak da bilinir. Pek çok canlı grubunun neslinin tükenmesi, memelilerin ve kuşların kayda değer ölçüde çeşitlenmesini sağladı. Böylece vücut boyutları açısından görece büyük memeliler ve kuşlar, baskın hâle geldiler. Kıtalar da bu jeolojik zaman zarfında bugünkü konumlarına hareket etti.

Senozoyik'in başlarındaki iklim, özellikle de Paleosen-Eosen Termal Maksimum sırasında bugün olduğundan daha sıcaktı. Bununla birlikte, Eosen'den Oligosen'e geçiş ve Kuvaterner buzullaşması, Dünya iklimini daha kuru ve soğuk bir hâle getirdi.

Adlandırma
Senozoyik, Yunanca kainós (καινός "yeni") ve zōḗ (ζωή "hayat") sözcüklerinden türemiştir. Senozoyik adlandırması, 1840 yılında, Senozoyik'i orijinal olarak Kainozoic olarak telaffuz eden İngiliz jeolog John Phillips (1800-1874) tarafından ortaya atıldı. Senozoyik aynı zamanda İngilizce Cænozoic, Caenozoic veya Cainozoic olarak da bilinir.

Senozoyik () isimlendirme açısından kendisinden bir önceki Mezozoyik ("orta yaşam") ve Paleozoyik ("eski yaşam") Zamanların yanı sıra Proterozoyik ("önceki yaşam") Üst Zaman ile benzer bir isimlendirmeye sahiptir.

Kaynakça
Özel

Konuyla ilgili yayınlar

Dış bağlantılar

 Western Australian Museum – The Age of the Mammals
 Cenozoic (chronostratigraphy scale)
 Senozoyik - Biltek Tübitak

.11

Senozoyik


Imakulata Malinka (Nova Gradiška, 21. veljače 1935. – Zagreb, 23. kolovoza 2019.), hrvatska redovnica, orguljašica, zborovoditeljica, crkvena glazbenica, glazbena pedagoginja i sveučilišna profesorica.

Životopis
Rođena kao šesto dijete obitelji Rudolfa i Marije rođ. Kovačević. U samostan sestara Naše Gospe u Zagrebu ulazi 25. kolovoza 1951. godine. Prve redovničke zavjete položila je 24. kolovoza 1958., a doživotne na isti dan šest godina kasnije. Studirala je na Glazbenoj akademiji u Zagrebu od 1960. do 1965., kada postaje orguljašicom u župi sv. Blaža. Sakralnu glazbu usavršavala je na Papinskom institutu za crkvenu glazbu u Regensburgu. Sve do 1999. punu 31 godinu predavala je na Institutu za crkvenu glazbu »Albe Vidaković« u Zagrebu.

Uz suradnju Željka Petrača osniva 1972. »Collegium pro musica sacra«, s kojim kao voditeljica ostvaruje više od tisuću nastupa u domovini i inozemstvu. Godine 1996. ansambl je nagrađen srebrnim odličjem na međunarodnom natjecanju crkvenih zborova »Pierluigi da Palestrina« u Jeruzalemu, na godišnjicu 3000. godine postojanja grada.

Osim pedagoškog i dirigentskog bavljenja sakralnom glazbom, autorica je i većeg broja stručnih radova nastalih kontinuirano od 1968. godine. Surađivala je i na izdavačkom području kao priređivačica priručnika za glazbeni odgoj u redovničkim novicijatima.

Pokopana je na zagrebačkom Miroševcu.

Izvori
 RGK. »Iznimna promicateljica liturgijske glazbe«. Glas Koncila, 8. rujna 2019., str. 26
 "MALINKA, Bernarda, s. Imakulata", u Špralja, Izak (gl. ur.): Leksikon hrvatske crkvene glazbe, Meridijani: Samobor, 2011., str. 212.

Vanjske poveznice
Glas Slavonije – Draško Celing: "Svjetlo u tami"

Životopisi, Nova Gradiška
Hrvatski orguljaši
Hrvatski glazbeni pedagozi

Imakulata Malinka


Silver est un groupe de country rock américain fondé au début des années 1970.

Membres
Les membres du groupe comprennent John Batdorf, chanteur principal et guitariste, Brent Mydland, claviste et chanteur, Tom Leadon, bassiste et chanteur, Greg Collier, guitariste et chanteur et Harry Stinson percussionniste. Phil Hartman conçoit la pochette de leur seul album Silver.

Histoire

Albums
 1976 : Silver

Références

Liens externes

 Silver sur Discogs.

Groupe de country rock
Groupe de rock de Californie
Groupe musical formé en 1971
Groupe musical séparé en 1978

Silver (groupe)


Delirul încapsulat (2015) este un volum de povestiri al scriitorului român Florin Pîtea. Este prima carte din seria Cartea cu scoarțe de argint, ferecate, o combinație steampunk-fantasy care descrie o societate bazată pe extrapolarea tehnologiei existente în secolul al XIX-lea, face referire la o serie de elemente istorice, geografice, culturale și personaje reale sau prezente în opere din perioada respectivă. În perioada care a precedat lansarea cărții, unele dintre povestiri au apărut în diverse publicații SF românești.

Conținut

 Cartea cu scoarțe de argint, ferecate
 Fram
 Pălărierul
 Liberul arbitru
 În serviciul Maiestății Sale Imperiale
 Colierul
 Telefonia
 Iluminatul

Intriga

Volumul este conceput sub forma unui roman modular, textele având personaje comune și făcând referire unele la celelalte.

Cartea cu scoarțe de argint, ferecate
Un bibliotecar pasionat de pariuri este nevoit să vândă un exemplar rar - o carte cu scoarțe de argint, ferecate - pentru a-și achita datoriile. Volumul este furat de către un spărgător, care i-l vinde unui iluzionist. Acesta nu reușește să-l deschidă, ceea ce îi afectează faima și, implicit, veniturile. El amanetează cartea, care este imediat cumpărată de directorul unui circ. Trupa acestuia piere ulterior în timpul unei epidemii, iar cartea ajunge, prin intermediul unui negustor, în mâinile unui vraci care apelează la spirite pentru a o deschide. După ce noul posesor este răpus de ființele supranaturale invocate, cartea ajunge la un topograf, apoi la un tânăr care pleacă pe front, niciunul dintre stăpânii săi nefiind capabil să-i deschidă lacătul. În cele din urmă, ea sfârșește în mâinile unui băiat, care reușește s-o deschidă fără probleme și începe să citească poveștile ascunse între coperte.

Fram
Povestirea a fost publicată pentru prima dată în 2014 numărul 9 al revistei online Ficțiuni.ro și relatează peripețiile unui urs de circ, Fram. Acesta se satură de spectacole și cere să fie trimis acasă, doar că, din greșeală, este dus întâi la Polul Sud și abia apoi la Polul Nord. Nemulțumit de condițiile de acolo, el revine la circ și ajunge să fie cunoscut drept Fram, ursul bipolar (aluzie la Fram, ursul polar).

Pălărierul
Moartea Pălărierului Nebun (aluzie la personajul din Alice în Țara Minunilor) este primită cu mare tristețe de către locuitorii din Ytrik. Preocuparea lor de a găsi un pălărier care să-i ia locul îi dă o idee doctorului Victor Rammstein (aluzie la savantul din romanul Frankenstein), care apelează la un medium pentru a contacta spiritul defunctului. Apoi, cu ajutorul unei invenții, îi readuce spiritul în corp, înviindu-l. Însă, spre deosebire de precedenta sa viață, Pălărierul este acum Sănătos. Povestirea a apărut inițial în Almanahul Anticipația 2015.

Liberul arbitru
Sătulă de faptul că toate sporturile erau războinice și dedicate în exclusivitate bărbaților, Lady Badminton se hotărăște să inventeze o disciplină accesibilă femeilor. Pornind de la un joc similar baseballului practicat de clasele sărace, ea inventează un sport care se joacă folosind rachete și un fluturaș de gumă, căruia îi dă numele ei. Răspândirea lui în sânul claselor aristocratice ale altor țări îi permite Gorenei să infiltreze spioni care să țină sub observație acțiunile desfășurate pe alte meleaguri. Povestirea a fost publicată în 2015 în numărul dublu 25-26 al revistei CPSF Anticipația.

În serviciul Maiestății Sale Imperiale
Deoarece Oveko amenință un aliat cu o poziționare strategică, serviciul secret gorenian îl trimite pe agentul Bon d'Age în acea țară pentru a împiedica izbucnirea războiului. Timpul pe care-l are la dispoziție agentul este foarte scurt, astfel încât acesta caută metode prin care ar putea instaura haosul în Oveko. Pentru asta, apelează la un psihiatru, bătrânul doctor Young, care-i oferă flacoane în care se află încapsulat delirul pacienților săi. Ajuns în Oveko, Bon d'Age împrăștie flacoanele în cercurile înalte ale societății, provocând halucinații în masă și haos care duc la amânarea războiului pe termen nelimitat. Prima dată, povestirea a fost publicată în 2015 în numărul dublu 32-33 din CPSF Anticipația.

Colierul
Hărțuit de creditori, Victor Rammstein încearcă să fugă din Gorena, dar este prins. Singura care scapă este Fecioara de Fier Forjat, creația sa. Aceasta călătorește la bordul unui pachebot până în Insulele Ducofer (a cărei societate amintește de Japonia secolului al XIX-lea), unde se antrenează în artele parițale pentru a putea să-și salveze creatorul. Clanul care o adăpostește este atacat de un clan rival, care se împotrivește invențiilor mecanice venite din Gorena. După ce ajută la înfrângerea atacatorilor, Fecioara de Fier Forjat își încheie antrenamentul și revine în Gorena, unde-l salvează pe Victor Rammstein din mâinile Lordului Fitzroy.

Telefonia
În timp ce lucra la una dintre invențiile sale, lui Victor Rammstein îi vine ideea de a îmbunătăți proaspăt-apărutul telefon cu un dispozitiv care să-i permită identificarea numărului de la care se face apelul. Cunoscuții și prietenii care-l vizitează în zilele următoare vin, fiecare, cu sugestii pentru îmbunătățirea aparatului. Prin urmare, Victor Rammstein îi adaugă un dispozitiv de memorare a numerelor de telefon, o agendă pentru planificarea evenimentelor viitoare, un robot telefonic cu mesagerie, un convertor de text, un aparat de fotografiat, un dispozitiv de localizare similar GPS-ului, sau un aparat care permite comunicarea video. În final, produsul ajunge să ocupe atât de mult spațiu, încât este denumit telefonie-mobilă. Povestirea a apărut și în Almanahul Anticipația 2016.

Iluminatul
Această schiță a apărut în anul 2014 în numărul 4 al revistei Ficțiuni.ro și prezintă strădania unui călugăr de a atinge iluminarea.

Opinii critice

Note

Legături externe

Cărți din 2015
Colecții de povestiri

Delirul încapsulat


كول هعام (بالعبرية קול העם أي صوت الشعب) كانت صحيفة أصدرها الحزب الشيوعي الإسرائيلي بين الأعوام 1936 و1975.

عام 1953 قام وزير الداخلية الإسرائيلي بإغلاق صحيفتي كول هعام والاتحاد لمدة 15 يوما، إثر نشرهما مقالا يهاجم بحدة نية حكومة إسرائيل إرسال مئات آلاف الجنود لمساندة الولايات المتحدة في حربها ضد كوريا الشيوعية، بحجة الحفاظ على سلامة الجمهور. لكن الصحيفتان توجهتا إلى محكمة العدل العليا التي ألغت القرار.

البدايات
صدرت الصحيفة لأول مرة في فبراير 1936 وكانت صحيفة شهرية من إصدار الحزب الشيوعي الفلسطيني، عام 1943 تم تحويلها إلى أسبوعية وعام 1946 أصبحت يومية وصدر العدد الأول اليومي في 14 فبراير 1946. واستمر إصدارها يوميا حتى عام 1975.

صحف سابقة في إسرائيل
انحلالات سنة 1975 في إسرائيل
تأسيسات سنة 1937 في الانتداب البريطاني على فلسطين
صحف باللغة العبرية
صحف شيوعية صدرت في إسرائيل
منشورات انحلت في 1975
منشورات أسست في 1937
صحف إسرائيلية
صحف أسست في 1937

كول هعام


Med vedtagelsen af Syvherredersvedtægt i 1426 blev den nordfrisiske ret for første gang kodificeret og stod ved siden af de danske landskabslove som Jyske Lov eller Skånske Lov. Den nordfrisiske ret var indtil da ukodificeret sædvaneret.

Historie
I 800-tallet bosatte sig sydfra komne frisere på gest-øerne Sild, Før, Amrum, Helgoland og på det højereliggende terræn på Ejdersted. Marskområderne (Strand, Bøking- og Horsebøl Herred) blev først taget i besiddelse i 1000- og 1100-tallet. Friserne blev dermed naboer til danskerne eller jyderne, som var bosiddende på fastlandets gest-områder. De få danske på øerne blev etnisk assimileret.

Den frisiske indvandring delte det sydlige Jylland efterhånden i to etnisk baserede politisk-administrative strukturer. De nordfrisiske herreder kaldtes med en fællesbegreb for Utlande (også Friselagen). Herreder i Utlande var lidt mindre end de danske. Området tilhørte den danske krone, og de nye frisiske indbyggere var direkte underkastet den danske konge (kongefrisere). Friserne i Utlande beholdt dermed en mere selvstændig stilling og betalte skat umiddelbart til kongen. Først under Valdemar Atterdag i 1300-tallet tabte kongefriserne en stor del af deres friheder og Utlande/Nordfrisland begyndte lidt efter lidt at blive en del af Slesvig/Sønderjylland. De danske herreder på fastlandet (som f eks. de to Gøs Herreder ved Husum) var derimod en del af Istedsyssel. Slesvig byret fra omkring 1200 skelnede tilsvarende mellem frisones de lege frysonica og de lege danica, hvor sidstnævnte henviste til de frisere, der havde bosat sig ved siden af danskere ved gestranden i de danske herreder (Danelagen).

I stedet for Jyske Lov gjaldt i Utlande frisisk sædvaneret, som havde udviklet sig gennem flere generationer. Først under konflikten mellem Erik af Pommern og de holstenske grever i 1400-tallet begyndte nordfriserne at nedskrive de hidtil uskrevne frisiske retsnormer. Den 17. juni 1426 vedtog repræsentanter fra Amrum, Før, Sild, fra Viding Herred (Horsbøl Herred), Bøking Herred og fra tre strandske herreder (Pelvorm, Beltring- og Viriks Herred) i Sankt Nikolaj på Før under tilstedeværelse af Slesvigbiskoppen den såkaldte Syvherreders-Vedtægt (på tysk Siebenhardenbeliebung), som kodificerede den hidtil mundtligt overleverede nordfrisisk retstradition. Samme år besluttede repræsentanter fra de tre ejderstedske herreder (Udholm, Everskop og Tønning Herred ≈ Trelande) et lignende dokument (Kronens rette sandhed). Syvherredersvedtægts bestemmelser blev 1572 også bekræftet i Nordstrand Landret. Lovene skulle regulere fejdevæsen, handel og arveret. Ved tvivl kunne man altid falde tilbage på Jyske Lov. I de kongerigske enklaver på Før, Amrum og List fulgte man fra 1435 i stadigt større grad dansk lov.

Retsinstanserne i Nordfrisland var trinvist opbygget. Sogneretten mødtes på kirkegården og derfra kunne man appellere til herredsretten.

Litteratur
 F. Dinsen Hansen og Svend Tougaard: Nordfrisland - digernes land, 1978
 Christian L. E. Stemann : Den danske Retshistorie indtil Christian V's Lov, København 1871

Nordfrisland
Danmarks love
Retshistorie

Nordfrisisk ret


Osmanbeyler, Zonguldak ilinin Devrek ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köy, 1944 yılından beri aynı adı taşımaktadır.

Coğrafya
Köy, Zonguldak il merkezine 50 km, Devrek ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar

Devrek belde ve köyleri

Osmanbeyler, Devrek


السلام لصناعة الطيران (سابقًا شركة السلام للطائرات) هي إحدى شركات برنامج التوازن الاقتصادي السعودي وتقوم الشركة بعمل الصيانة الثقيلة للطائرات الحربية والمدنية، ونقل التقنية من الدول المتقدمة صناعياً إلى المملكة العربية السعودية وهي من أكبر شركات الطيران.

مراجع

شركات دفاع في السعودية
شركات طيران سعودية
شركات سعودية أسست في 1988

السلام لصناعة الطيران


La gare d'Olsene est une gare ferroviaire belge, fermée, de la ligne 75, de Gand-Saint-Pierre à Mouscron (frontière). Elle était située à Olsene, une section de la commune de Zulte, dans la province de Flandre-Orientale.

Situation ferroviaire

Histoire
La halte d'Olsene a été inaugurée en 1839 ou 1841 par les Chemins de fer de l'État belge sur la section Gand - Deynze de la ligne de Gand-Sud à Courtrai et Mouscron (frontière) mise en service de 1838 à 1842. Jusqu'en 1852, la desserte de cette halte (administrée depuis Waregem) a seulement lieu les lundis, vendredis et dimanches.

Le bâtiment de la gare date vraisemblablement des années 1860 ou fin 1850. Il est architecturalement proche de ceux des gares de Deinze, Erembodegem, Londerzeel ou Drongen avec un corps central de six travées (cinq à l'origine) encadré par des ailes de longueur variable et flanqué d'annexes plus récentes. Les ouvertures du rez-de-chaussée sont couronnées d'arcs en plein cintre ; les fenêtres à l'étage ayant des arcs surbaissés. Le toit en zinc est à deux pentes (façon Mansarde) et une grande marquise de fer protège le quai attenant.

En 1918, durant l'offensive des Cent-Jours, plusieurs gares de la région sont détruites par les bombardements d'artillerie ou volontairement par les Allemands en retraite. Celui de Machelen subit d'importants dommages mais sera réparé.

Les Chemins de fer de l'État belge y feront construire un nouveau bâtiment qui constitue une version révisée du plan type 1895. Il s'agit d'un exemple rare en Belgique qui ne concernera que deux autres gares, Boussu et Zingem, avec de multiples différences entre-elles et par rapport aux nombreuses gares type 1895 d'avant-guerre. À Olsene, la façade se passe des pilastres et moulures de façade, d'où un aspect assez lisse, avec des jeux de couleurs parmi les briques (à motifs bruns sur fond jaune) et chaque fenêtre de l'étage côté voies est divisées en deux par une colonnette de section carrée. Le mur pignon de l'aile principale est percé par deux petites lucarnes carrées (au lieu d'une ronde) éclairant le grenier tandis que l'aile de service possède une grande baie double sous un faux arc bombé. Les pignons du corps de logis sont, eux, dépourvus de fenêtre.

La SNCB, jugeant le trafic insuffisant, ferme aux voyageurs la gare d'Olsene en 1978 et aux marchandises quelque temps après 1981. Le bâtiment demeure jusqu'à sa démolition en 1992.

Notes et références

Voir aussi

Articles connexes
 Liste de gares en Belgique
 Ligne 75 (Infrabel)
Schéma de la ligne 75 (Infrabel)

Liens externes

Ligne 75 (Infrabel)
Gare fermée dans la province de Flandre-Orientale
Gare

Gare d'Olsene


Gönnebek, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaletinde, Segeberg iline bağlı bir yerleşim yeri. 14,87 km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu, 31 Mart 2010 itibarıyla yaklaşık 474 olarak tespit edilmiştir. Belediye Başkanlığı Knut Hamann tarafından yürütülmektedir.

Dış bağlantılar
 www.amt-bornhoeved.de

Kaynakça

Segeberg iline bağlı yerleşim birimleri

Gönnebek


Årets fodboldspiller i Afrika er en pris, der siden 1992 årligt er uddelt af Confederation of African Football (CAF) til den bedste afrikanske fodboldspiller. I perioden 1970-1994 uddelte det franske magasin France Football den "gyldne bold" til den bedste afrikanske fodboldspiller. magazine.

Modtagere af prisen

1992–i dag

Noter

Fodboldpriser

Årets fodboldspiller i Afrika


Cumming v. Richmond County Board of Education, 175 U.S. 528 (1899), ("Richmond") was a class action suit decided by the Supreme Court of the United States. It is a landmark case, in that it sanctioned de jure segregation of races in American schools. The decision was overruled by Brown v. Board of Education (1954).

About the case
The plaintiffs, "Cumming, Harper and Ladeveze, citizens of Georgia and persons of color suing on behalf of themselves and all others in like case joining with them," originally filed suit by petition against the Board of Education of Richmond County (the "Board") and one "Charles S. Bohler, tax collector" in the Superior Court of Richmond County, claiming, among other causes of action, that a $45,000 tax levied against the county for primary, intermediate, grammar, and high schools was illegal insofar as the high schools of the county were exclusively for white students and seeking an injunction barring the collection of so much of the total amount as was earmarked for the white only high school system.

County was reversed upon the ground that it erred in granting an injunction against the Board of Education. In accordance with that decision, the Superior Court upon the return of the cause from the Supreme Court of the State, refused the relief asked by the plaintiffs, and dismissed their petition. Thereafter, the plaintiffs appealed that order to the US Supreme Court as being in derogation of their rights under the US Constitution.

Decision
The Supreme Court affirmed on economic arguments, among others. It claimed that there are many more colored children than white children in the area and that the Board could not afford to supply everyone with education. The court reasoned that there was a choice between educating 60 white children and educating no one.

The Supreme Court denied that it had any jurisdiction to interfere in the decisions of the state courts. The decision states in pertinent part:

The final remark says:

Justice John Marshall Harlan, who was the lone dissenter in Plessy v. Ferguson, wrote the opinion for a unanimous court.

See also
 List of United States Supreme Court cases, volume 175

References

Sources

External links

United States Supreme Court cases
United States Supreme Court cases of the Fuller Court
School segregation in the United States
United States equal protection case law
United States school desegregation case law
1899 in United States case law
History of Augusta, Georgia
1899 in education
1899 in Georgia (U.S. state)
Legal history of Georgia (U.S. state)
Education in Richmond County, Georgia
African-American history between emancipation and the civil rights movement
Civil rights movement case law
African-American history of Georgia (U.S. state)


Klęcino (deutsch Klenzin, slowinzisch Knï̂cänɵ) ist ein Dorf im Powiat Słupski (Kreis Stolp) der polnischen Woiwodschaft Pommern.

Geographische Lage
Das Dorf Klęcino liegt in Hinterpommern, etwa 26 Kilometer nordöstlich der Stadt Słupsk (Stolp) und drei Kilometer südwestlich des Kirchdorfs Główczyce (Glowitz).

Geschichte
In älterer Zeit war der Ort ein Rittergut, das die uradlige Familie Lettow als Lehen besaß. In der Musterrolle von 1523 wurde ein Mickes Lettow tho klentzin genannt. Nach dem Tod des Landrats Claus Heinrich von Lettow ging Klenzin nach einem Teilungsvergleich 1742 für 9.000 Reichstaler an dessen Sohn, den späteren Obristen Ewald Georg von Lettow, über. Dieser überließ das Gut noch während seiner Lebenszeit seinem einzigen Sohn, Nicolaus Heinrich von Lettow.  Um 1784 gab es in Klenzin ein Vorwerk, acht Bauern, drei Kossäten, einen Schulmeister und insgesamt 21 Haushaltungen. Vor 1821 hatte Klenzin 204 Einwohner. Im 18. Jahrhundert besaß die Familie Lettow im Stolper Kreis neben Klenzin auch die Güter Groß Machmin und Damen. Noch 1884 und 1893 wurde die Familie Lettow-Vorbeck als Besitzerin des Gutes Klenzin genannt, 1910 waren Wilhelm von Krockow und 1938 L. Gräfin von Krockow die Besitzer.

Im Jahr 1925 standen in Klenzin 54 Wohngebäude. 1939 wurden in Klenzin  105 Haushaltungen und  426 Einwohner gezählt. Vor 1945 gehörte Klenzin zum Landkreis Stolp im Regierungsbezirk Köslin der Provinz Pommern. Die Gemeindefläche war 799 Hektar groß. In der Gemarkung Klenzin gab es insgesamt drei Wohnorte:
 Klenzin
 Neu Klenzin
 Wassermühle Klenzin

Klenzin wurde gegen Ende des Zweiten Weltkriegs am 9. Mai 1945 von der Roten Armee besetzt. Nach Kriegsende wurde Klenzin zusammen mit ganz Hinterpommern der Verwaltung der Volksrepublik Polen unterstellt. Bald danach wurden die ersten Polen in das Dorf umgesiedelt. Klenzin wurde in  Klęcino umbenannt. In der Folgezeit wurden die deutschen Dorfbewohner enteignet und vertrieben.

Später wurden in der Bundesrepublik Deutschland 213 und in der DDR 128 aus Klenzin vertriebene Dorfbewohner ermittelt.

Das Dorf hatte im Jahr 2006 250 Einwohner.

Schule
Vor 1945 bestand in Klenzin eine einstufige Volksschule; im Jahr 1932 unterrichtete hier ein Lehrer 46 Schulkinder.

Kirche
Die bis 1945 im Dorf anwesende Bevölkerung war evangelisch. Das Dorf gehörte zum Kirchspiel Glowitz und damit zum Kirchenkreis Stolp-Altstadt.

Literatur
 Karl-Heinz Pagel: Der Landkreis Stolp in Pommern. Lübeck 1989, S. 213–218 (Ortsbeschreibung Klenzin; PDF)
 Ludwig Wilhelm Brüggemann: Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogtums Vor- und Hinterpommern. Teil II, Band 2, Stettin 1784, S. 974, Nr. 69

Weblinks

Einzelnachweise

Ort in Pommern
Ort der Woiwodschaft Pommern
Gmina Główczyce

Klęcino


Namskogan er sveitarfélag í Þrændalögum í Noregi. Í sveitarfélaginu eru 818 íbúar (2022).

Stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins er þéttbýli Namskogan, sem er eina þéttbýlið í sveitarfélaginu.

Sveitarfélagið Namskogan á landamæri að sveitarfélögunum Røyrvik í austri, Høylandet í vestri, Grong í suðri, auk Bindal og Grane í Nordlandssýsla í norðri.

Sveitarfélög í Þrændalögum

Namskogan (sveitarfélag)


Warrington er en by i Warrington-distriktet, Cheshire, England, med et indbyggertal (pr. 2015) på 170.148. Distriktet har et befolkningstal på 207.695 (pr. 2015). Byen ligger 269 km fra London. Den nævnes i Domesday Book fra 1086, hvor den kaldes Walentune.

Referencer

Byer i England
Cheshire

Warrington


The Light of Other Days is a 2000 science fiction novel written by Stephen Baxter based on a synopsis by Arthur C. Clarke, which explores the development of wormhole technology to the point where information can be passed instantaneously between points in the spacetime continuum.

Plot
Wormhole technology has advanced to the point where information can be passed instantaneously between points in the spacetime continuum. The wormhole technology is first used to send digital information via gamma rays, then developed further to transmit light waves. The media corporation that develops this advance can spy on anyone, anywhere it chooses. A logical development from the laws of space-time allows light waves to be detected from the past. This enhances the wormhole technology into a "time viewer" where anyone opening a wormhole can view people and events from any point throughout time and space.

When the technology is released to the general public, it effectively destroys all secrecy and privacy. The novel examines the philosophical issues that arise from the world's population (increasingly suffering from ecological and political disturbances) being aware that they could be under constant observation by anyone, or that they could observe anyone without their knowledge. Anyone is able to observe the true past events of their families and their heroes. An underground forms which attempts to escape this observation; corruption and crime are drastically reduced; states discover the true causes and outcomes of international conflicts; and religions worldwide are forced to re-evaluate their divine histories. As the underground movement grows, it utilises a direct neural interface coupled with the unlimited communication provided by the wormhole technology to develop a group mind.

One of the central themes of the novel is that history is biased towards viewpoints of the person who wrote it. Hence many great "historical" events often did not occur as they now are collectively remembered. For example, during the book's progression, the time viewer technology shows that Jesus was the illegitimate son of a Roman centurion (although the apocryphal story of his visiting Great Britain is proven to be true), and that Moses was based on a collection of stories rather than the actions of a real person.

A time hole is opened to the beginning of life on Earth, and it is discovered that all existing life is descended from a biological sample placed by intelligent beings (labeled Sisyphans) who inhabited the Earth over three billion years ago, trying to preserve genetic samples when geological and climatic changes and a large bolide threatened an extinction level event.

By combining past viewing with neural sensing wormholes, scientists also find ways to copy the dead from the past and upload them to the present, achieving Nikolai Fedorov's vision of technological resurrection of the dead, bringing back to life all the dead from the past.

Characters
 Hiram Patterson is the father of Bobby Patterson and David Curzon, and the founder and CEO of the fictional company OurWorld. His first name in Hebrew means "high-bred" which denotes his high status. The success of the WormCam and the SmartShroud (which makes objects invisible, thus undetectable by the WormCam) is only the tip of the iceberg for him; he plans to use wormholes to extract energy from the Earth and the stars themselves to monopolise the energy industry. As the main antagonist, Hiram seems to be the personification of a misanthropic view of humanity – greedy, Machiavellian, and entirely self-serving. He manipulates the main characters starting in the first chapter: Bobby is given a brain implant at an early age so that he can be controlled; David receives a superb education so that he may be useful in the future; and, in an effort to further assert his control over Bobby, Kate is framed for allegedly stealing information from a competing company.  His professed love for Bobby is in fact just a ploy to mould him into the perfect heir.
 Kate Manzoni is a journalist who is credited with breaking the story of the "Wormwood Discovery".  First detected by a group of amateur astronomers, the Wormwood is a supermassive asteroid on a direct collision course with Earth, projected to arrive in approximately five hundred years with potentially cataclysmic consequences.  News of the Wormwood has profound impacts on the world's political and social climate, coinciding with those brought on by advances in WormCam technology.  Kate falls in love with Hiram's son Bobby and assists him in breaking free of his father's manipulation, while inadvertently allowing herself to be manipulated by Hiram.
 David Curzon is Hiram's son from his first marriage and Bobby's half-brother. His first name is derived from the Biblical character, David, who was once the king of Israel.  David's research leads to the development of the WormCam and many of its subsequent advances.
 Bobby Patterson is Hiram's cloned son and heir apparent, and the half-brother of David.

Similar themes in literature
 "Light of Other Days" is the title of a 1966 Hugo- and Nebula-nominated short story by Bob Shaw. It was incorporated into a novel in 1972, Other Days, Other Eyes, which also dealt with issues of surveillance and privacy. The title for both the novel and the short story is drawn from the poem "Light of Other Days" by Thomas Moore.
 A time viewer is also used in Clarke's Childhood's End, although it plays a minor role in the plot. Clarke discusses this device and its use in other science fiction in the afterword to the novel.
 The 1956 Isaac Asimov short story "The Dead Past" also deals with the construction of a time viewer. The revelation of its impact on privacy comprises part of its twist ending.
 "O.B.I.T." is an episode of the original Outer Limits TV show (aired 4 November 1963) which included a device that allowed viewing of ongoing current events.

Release details
2000, U.S., Voyager (), Pub date 18 September 2000, hardback (First edition)

References

External links

2000 British novels
Collaborative novels
Novels by Arthur C. Clarke
Novels by Stephen Baxter
2000 science fiction novels
Novelistic portrayals of Jesus
Tor Books books
Fiction about wormholes
Novels about mass surveillance
Novels about time travel
Hive minds in fiction
Brain–computer interfacing in fiction

The Light of Other Days


Diego Luis Molinari (Buenos Aires, 30 de septiembre de 1889 - 4 de marzo de 1966) fue un abogado, político e historiador argentino. Autor de numerosas obras sobre historia de la época colonial, perteneció al movimiento revisionista. Iniciado políticamente en la Unión Cívica Radical, adhirió posteriormente al peronismo.

Historiografía y radicalismo

Hijo de inmigrantes italianos, su padre era un comerciante de recursos modestos.

Egresado de la Facultad de Derecho dependiente de la Universidad de Buenos Aires, se dedicó desde muy joven a la historiografía. Sus primeros libros sobre historia trataban sobre el último período colonial español en América.

El libro que lo lanzó a la fama era una obra polémica desde su planteamiento inicial: La "representación de los hacendados" de Mariano Moreno. Su ninguna influencia en la vida económica del país y en los sucesos de mayo de 1810. En el mismo afirmaba que el otorgamiento del libre comercio al Virreinato del Río de la Plata otorgado en 1809 era una orden que se le había dado al virrey Baltasar Hidalgo de Cisneros junto con su designación para el cargo, y que el texto de Mariano Moreno no había sido la causa de esa medida. Por otro lado, hacía hincapié en la escasa - y ambigua - participación de Moreno en los hechos anteriores a la Revolución de Mayo y en los primeros días de la Primera Junta. El libro chocaba con los presupuestos de la historiografía argentina de la época, con lo cual quedó ubicado entre los opositores a los historiadores de inspiración clásica.

Se identificó primeramente con la Nueva Escuela Histórica y en 1914 se unió al Instituto de Investigaciones Históricas, creado dentro de la Universidad de Buenos Aires por Emilio Ravignani. Posteriormente se identificaría con la corriente revisionista. Con el paso del tiempo, se enfrentaría duramente en sucesivas polémicas con Ricardo Levene.

Afiliado al radicalismo desde su juventud, participó en la organización del mismo en la Capital Federal. El presidente Hipólito Yrigoyen lo nombró presidente del Departamento Nacional de Trabajo, lejano antecedente del Ministerio de Trabajo actual, y luego subsecretario de Relaciones Exteriores. También lo envió en distintas misiones especiales a países latinoamericanos.

Tras el final del primer gobierno de Yrigoyen, se dedicó a la enseñanza universitaria: primero en la Facultad de Derecho de la Universidad de La Plata, y luego en la de Filosofía y Letras de Buenos Aires.

En 1924 fue elegido diputado nacional, período durante el cual enfrentó a la disidencia de la Unión Cívica Radical Antipersonalista y a la aparición de los grupos conservadores, que se habían visto muy disminuidos durante la presidencia de Yrigoyen. En 1928 fue elegido senador nacional por la Capital. Ocupando esa banca presentó un proyecto de Código Nacional del Trabajo, que pretendía reunir las leyes laborales existentes en un cuerpo coherente, sumar nuevos derechos laborales y generalizar los ya existentes a todos los trabajadores. También proyectó una ley general de asistencia social.

Fue uno de los autores de la ley de nacionalización del petróleo; primeramente había presentado un proyecto en ese sentido en la Cámara de Diputados, en 1927, y tres años más tarde estuvo a punto de lograr su sanción en el Senado. Distintos autores creen que esa ley fue una de las causas principales del derrocamiento de Yrigoyen.

Tras el golpe de Estado de 1930, Molinari se refugió en la embajada japonesa y luego abandonó la Argentina a bordo de una nave japonesa, rumbo a Santos, Brasil, junto a su familia. De allí se trasladó a París, donde residió algún tiempo. Allí se entrevistó con Alvear, lo que molestó a muchos radicales, que lo acusaban de haber pretendido derrocar a Yrigoyen junto con algunos dirigentes jóvenes del radicalismo; parece haber sido colaborador de Horacio Oyhanarte, ministro de Yrigoyen, en la pretensión de reemplazar al presidente por su vice Enrique Martínez, para evitar el golpe de Estado.

Actividad académica y peronismo

Tras su regreso a su país, producido en abril de 1931, fundó una agrupación disidente, a la que llamó "Partido Radical-Gorro Frigio", para rechazar la reunión de los yrigoyenistas con antipersonalistas; pero el efímero partido, de inspiración nacionalista no tuvo peso electoral. En 1936 colaboró con el coronel Juan Bautista Molina, líder de un grupo de extrema derecha, en un intento de golpe de Estado, cual Molinari afirmó haber redactado el plan político. Preconizaba "la supremacía del Estado en la comunidad y la supremacía de la Sociedad sobre los individuos". Pasó la mayor parte de la llamada Década Infame dedicado a su actividad académica. Fue profesor titular de Historia Económica en la Facultad de Filosofía de Buenos Aires. Su adscripción a la corriente revisionista se hizo evidente a partir de entonces, con la edición de libros que pertenecen claramente a esa vertiente, como Viva Ramírez, de 1937.

Fue partícipe de dos proyectos de revolución contra los gobiernos surgidos del fraude electoral, uno de 1936 y otro de 1941, ambos fracasados antes de iniciarse.

En 1945, al producirse el final de la Segunda Guerra Mundial, los intelectuales y políticos neutralistas y nacionalistas fueron muy atacados por los simpatizantes de los aliados; entre ellos se contó Molinari, quien ya había sostenido posturas en favor de la neutralidad durante la Primera Guerra Mundial. Fue atacado en su cátedra de la Facultad de Filosofía y Letras y debió suspender temporalmente el dictado de sus clases.

Adhirió a la figura de Juan Domingo Perón y colaboró en varios periódicos en apoyo de su candidatura presidencial. Fue elegido senador nacional por la capital por segunda vez, por lo que pidió licencia en la Universidad; no volvería a retomar la docencia. Durante todo su mandato fue el presidente de la Comisión de Relaciones Exteriores del Senado.

El presidente Perón lo nombró presidente de una Misión de Buena Voluntad, que visitaría casi todos los países de América Latina, con la intención de contrarrestar la imagen negativa del gobierno argentino, que esparcía el gobierno de los Estados Unidos en la región. En tal misión visitó México, la República Dominicana, El Salvador, Nicaragua, Guatemala y Cuba.

Formó parte de la reunión de La Habana, en que fue fundado el GATT (Acuerdo General sobre Aranceles Aduaneros y Comercio), negándose a suscribirlo en nombre de su país, actitud que fue confirmada por el Congreso argentino.

En 1950 hizo una breve visita oficial, en nombre del gobierno de su país, a Pakistán, un país que recién había nacido, así como también a Siria, Líbano, Israel y la India.

Tras el derrocamiento de Perón, Molinari se exilió en la Embajada de Panamá en Buenos Aires.

Obras

 La trata de negros (1914)
 La representación de los hacendados de Mariano Moreno (1914)
 El gobierno de los pueblos (1916)
 El gobierno del Perú,  (1916)
 El sofista (1922)
 Un virrey (1923)
 El control internacional del tráfico de armas (1924)
 Antecedentes de la Revolución de Mayo (1926)
 La empresa colombina y el descubrimiento de América (1936)
 Viva Ramírez (1937)
 El nacimiento del nuevo mundo (1941)
 Historia económica (1944)
 La Reconquista (1950)
 La Revolución será agraria o no será (1950)
 La primera Unión del Sur (1961)
 Prolegómenos de Caseros (1962)
 Rosas y Southern: el primer encuentro (1962)
 Descubrimiento y Conquista de América (1964)

Referencias

Bibliografía adicional

 Nora Pagano, Un historiador argentino en la década del treinta. El caso de Diego Luis Molinari, Academia Nacional de la Historia, Décimo Congreso Nacional y Regional de Historia Argentina, Sta. Rosa, 6-8.V.1999, Bs.As., 1999 pp.1-11.
 Olvidar y recordar una historia de vida. El sujeto y las comunidades interpretativas. El caso de Diego Luis Molinari, en N.Pagano y M. Rodríguez (comp.), Historiografía rioplatense en la posguerra, Bs.As., 2001, pp.67-94.
 M. Tesler, Aportes de Diego Luis Molinari a la cultura hispanoamericana, Revista Historia, II, n.º 6, jun-ago.1982, p. 122-159.
 Unamuno, M. (1998) "Diego Luis Molinari. Prólogo" en Diego Luis Molinari, parlamentario e historiador. Círculo de Legisladores de la Nación Argentina: Buenos Aires. Disponible en: https://iehpa.files.wordpress.com/2014/12/15-libro-molinari-b.pdf

Porteños
Historiadores de Argentina
Políticos de la Unión Cívica Radical
Políticos del Partido Justicialista
Exiliados de la Revolución Libertadora
Senadores nacionales de Argentina por la Capital Federal
Diputados del Congreso de la Nación Argentina por la Capital Federal
Alumnado de la Facultad de Derecho de la Universidad de Buenos Aires
Alumnado del Colegio San José (Buenos Aires)
Exiliados argentinos en Francia
Exiliados argentinos en Brasil
Exiliados argentinos en Panamá
Miembros de la Academia Nacional de Ciencias Económicas (Argentina)

Diego Luis Molinari


Jean (dvorac Colmar-Berg, 5. siječnja 1921. – Luxembourg, 23. travnja 2019.), bio je luksemburški veliki vojvoda (1964. – 2000.) iz dinastije Bourbon-Parma. Sin je velike vojvotkinje Charlotte od Nassau-Weilburga († 1985.) i princa Feliksa od Bourbon-Parme. Vojno obrazovanje je stekao u britanskoj vojsci. Za vrijeme Drugog svjetskog rata boravio je u egzilu, jer su njemačke okupacijske snage osvojile Luksemburg. Sudjelovao je u invaziji na Normandiju, oslobođenju Bruxellesa i Luksemburga.

Godine 1964. naslijedio je na prijestolju svoju majku koja je abdicirala u njegovu korist. Poslije više od trideset godina vladavine i on je abdicirao u korist svog sina, Henrika.

Bilješke

Vanjske poveznice

 Jean - Hrvatska enciklopedija

Životopisi, Luksemburg
Nassauska dinastija
Burbonci
Vitezovi Zlatnoga runa

Jean, veliki vojvoda Luksemburga


Sandersonija, rod monotipskih trajnica iz porodice mrazovčevki, dio tribusa Colchiceae.

Jedina vrsta je S. aurantiaca iz Južne Afrike i Svazija, otrovna biljka zlatnožute boje cvjetova. Ne engleskom je pozata kao  »božična zvona«.

S. aurantiaca je uspravni ili poluuspravnini, listopadni, ljetni geofit koji doseže visinu do 1 m. Elegantni cvjetovi nalik lampionu nose se na dugim peteljkama proizvedenim u pazuhu listova; otvaraju se odozdo prema gore i javljaju se u nijansama blijede do duboko narančaste. Plod je kapsula koja sadrži mnogo sitnih, tvrdih smeđih sjemenki.

Galerija

Izvori

Vanjske poveznice

Mrazovčevke

Sandersonija


Brüksel lahanası ya da Frenk lahanası (Brassica oleracea Gemmifera), turpgillerden (Brassicaceae) küçük yumru şeklinde ve kalınca kat kat yaprakları olan bir sebze türü.

Brokoli gibi kansere yakalanma riskini azalttığı düşünülen bir başka kış sebzesini veren Brüksel lahanası, turpgillerdendir. Anayurdu bilinmeyen bitki, ABD ve Avrupa'da yaygın şekilde yetiştirilmektedir. Türkiye'de de tarımı başlamış olup sebze, halk arasında yavaş yavaş tanınmaktadır.

Bir yıllık otsu bitki olan Brüksel lahanası, fide durumundayken lahanaya çok benzer. Ama sonra, gövdesi 60–90 cm'ye kadar boylanır, gövde üzerinde kalın sapların ucunda, koyu yeşil renkli, beyaz damarlı iri yaprakları uzar. Bu yaprakların koltuğundan çıkan tomurcuklar, küçük yuvarlak başçıklara dönüşür. Minyatür lahanaları andıran ve kokusu keskin olan başçıklar sıkı sarımlı olup iri bir ceviz kadar büyür ve sebze olarak yenilir.

C vitamini bakimindan zengindir ve 100 gram çiğ Brüksel lahanasındaki değerler şunlardır:

 Karbonhidrat: 5 g
 Protein: 4 g
 Yağ: 0,5 g
 Mineraller:
 Kalsiyum: 30 mg
 Demir: 1 mg
 Vitaminler:
 Karoten: 1 mg (antioksidant)
 B1 vitamini: 0,12 mg
 B2 vitamini: 0,12 mg
 C vitamini: 150 mg

Kaynakça

Dış bağlantılar
 http://www.diyetakademi.com/pratik-bilgiler/besinler/bruksel-lahanasi

Brassica
Sebzeler

Brüksel lahanası


The year 1659 in science and technology involved some significant events.

Astronomy
 Christiaan Huygens publishes Systema Saturnium, including the first illustration of the Orion Nebula.

Mathematics
 First known use of the term Abscissa, by Stefano degli Angeli.
 Swiss mathematician Johann Rahn publishes Teutsche Algebra, containing the first printed use of the 'division sign' (÷, a repurposed obelus variant) as a mathematical symbol for division and of the 'therefore sign' (∴).

Medicine
 Thomas Willis publishes De Febribus.

Physics
 Christiaan Huygens derives the formula for centripedal force.

Births
 February 27 – William Sherard, English botanist (died 1728)
 June 3 – David Gregory, Scottish astronomer (died 1708)

Deaths
 October 10 – Abel Tasman, Dutch explorer (born 1603)

References

17th century in science
1650s in science

1659 in science


Lothar () (941–2. marts 986) var konge af Det Vestfrankiske Rige, en forgænger for nutidens Frankrig, fra 954 til 986.

Han var søn af Kong Ludvig 4. Som konge søgte han forgæves at hævde kongemagten mod storvasallerne og vinde Lothringen tilbage fra Tyskland. Han blev efterfulgt som konge af sin søn Ludvig.

Konger af Frankrig
Frankiske konger
Karolingerne

Lothar af Frankrig


Teresa Carpio es una actriz, cantante de género pop Cantopop y profesora de canto de Hong Kong, nacida el 30 de septiembre de 1956. Es madre de la cantante T.V. Carpio.

Biografía
Teresa Carpio nació en Hong Kong el 30 de septiembre de 1956, de padre filipino, Fernando Carpio (1932) y madre china. Nacida de una familia musical (Su abuelo fue violinista y guitarrista de jazz, su padre Fernando, un baterista de jazz, y sus tíos también eran músicos profesionales). Carpio residió por una corta temporada en Filipinas y comenzó su carrera como estrella infantil, fue ganadora en el programa Búsqueda de Talento Amateur en 1963 a la edad de 6 cuando ya residía en Hong Kong.

Carrera
A partir de 1975, inició en la televisión difundiendo su propio programa en Hong Kong, en la que actuó en solitario y con varios de sus hermanos. Ella publicó varios álbumes en Hong Kong a partir de 1976, sus primeros lanzamientos fueron con EMI, el "Hit Sound" en la serie de discos de vinilo. Finalmente seis de su álbum bajo el mismo sello discográfico de EMI fue disco de oro, en la que ha publicado varias versiones en inglés de accesos occidentales, entre ellos un álbum con George Lam. Ella hizo numerosas presentaciones en la televisión de Hong Kong, a finales de 1970.

Carpio fue la primera artista más joven de Hong Kong, para aparecer en la televisión nacional, como también en Japón. Actuó en muchos otros países tan lejanos como Singapur, Malasia, Tahití, Brunéi, Estados Unidos y Canadá.

Enlaces externos
 Teresa Carpio, Asia's First Lady of Song - Official website; includes an incomplete discography

 HK cinemagic entry

Cantantes de Cantopop
Artistas de EMI Records
Cantantes en inglés de Hong Kong
Actrices de cine de Hong Kong
Cantantes femeninas de Hong Kong
Cantantes femeninas de Filipinas
Maestros de canto
Pianistas de Hong Kong

Teresa Carpio