Türkiye Komünist Partisi, 11 Kasım 2001 tarihinde kurulan ve Türkiye'de faaliyet gösteren siyasi partidir. Parti tüzüğüne göre resmî kısaltması "TKP" şeklindedir. Simgesi çarkla çevrelenmiş çekiç ve üstünde bulunan yıldızdır. Genel başkanı Kemal Okuyan'dır. Ancak kolektif liderlik ilkesi gereği en yetkili karar organı parti kongresinde seçilen Merkezi Komite'dir.

TKP en üst karar organı düzenlenen Sosyalist İktidar Partisi (SİP) Olağanüstü Kongresi ile partinin adının Türkiye Komünist Partisi olarak değiştirilmesi ile kurulan, Marksist-Leninist ilkeleri benimsemiş, merkezi Ankara'da bulunan siyasi parti. TKP kendini sosyalist devrimin öncü gücü olarak gördüğü işçi sınıfının siyasal mücadele aracı tanımlamakta, Türkiye'de sosyalist iktidar mücadelesi vermeyi ve sosyalizmi kurmayı amaçlamakta ve bu doğrultuda kendisini dünya komünist hareketinin bir parçası olarak görerek emperyalizme karşı Türkiye'de yurtseverlik ve sınıf bilincinin işçi ve emekçi kitlelerde gelişmesi için çalıştığını belirtmektedir.

Tarihsel olarak, partinin örgütsel tarihi 1978 yılında Türkiye İşçi Partisi'nde (TİP) yaşanan ayrışma sonrasında ortaya çıkan Sosyalist İktidar grubu ile başlar. 1980 yılında yapılan askerî darbe sonrası bu grup Kasım 1986 tarihinden itibaren Gelenek dergisini yayınlamaya başlamıştır ve ilk olarak 6 Kasım 1992'de Sosyalist Türkiye Partisi'ni kurmuştur. Ancak STP 1993 yılında Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılmış ve hemen ardından aynı yıl Sosyalist İktidar Partisi (SİP) kurulmuştur. 2001 yılında düzenlenen olağanüstü kongrede, SİP, parti kadrolarının 2000 yılında yasağa karşı kurduğu Komünist Parti (KP) ile birleşerek TKP adını almıştır.

2014 yılında, yaşanan iç tartışmalar sonucunda parti iki gruba (KP, HTKP) bölünmüş ve partinin adı ve tüzel kişiliği denetim misyonunu üstlenmiş bulunan kişilere ve üstünde mutabakata varılan bir TKP heyetine teslim edilerek siyasi faaliyetleri dondurulmuştur. HTKP grubu kendi iç tartışmaları sonunda 2015 yılında bir bölünme daha yaşamış ve ayrılan grup Türkiye Komünist Hareketi'ni kurmuştur. 2017 yılının başında TKP adının devredildiği heyetinin çağrısı ile, gerçekleştirilen toplantı sonrası yasal/resmi olarak KP grubunun önderliğinde TKP'nin faaliyetlerinin devam etmesi kararı alınmıştır.

Partinin en yetkili karar organı Parti Kongresi'nde seçilen Merkezi Komitesidir. Gelenek ve Boyun Eğme partinin resmî yayınlarıdır. Bunun yanında soL Haber Portalı'nda TKP Merkez Komite ve parti üyelerinin köşe yazıları yayınlanmaktadır.

Partinin gençlik kolu Türkiye Komünist Gençliği'dir. Ayrıca, TKP Uluslararası Komünist ve İşçi Partileri Toplantısı ve Komünist ve İşçi Partileri İnisiyatifi üyesidir.

Tarihçe

12 Eylül sonrası ve Gelenek Dönemi (1986-1992)

2001 yılında kurulan TKP'nin örgütsel tarihi ilk olarak 1978 yılında Türkiye İşçi Partisi'nde (TİP) yaşanan ayrışma sonrasında ortaya çıkan Sosyalist İktidar grubu ile başlar. TİP'in faaliyetlerinin sosyalist devrimi savunan parti programı ile uyumlu olmadığını, dönemin baskı havası içerisinde ve solda birlik adına iktidar perspektifinin yitirildiğini savunan bu grup, Yalçın Küçük ve Metin Çulhaoğlu liderliğinde Sosyalist İktidar dergisini çıkarmaya başlamıştır. Ancak, bu dergi çevresi 1978-1980 arası dönemde fazla etkili olamamış, 12 Eylül 1980'de gerçekleşen askerî darbe ile dönemin diğer sol parti ve grupları gibi faaliyetleri çok önemli ölçüde sonlandırılmıştır.

Darbe sonrası girilen dönemde grup daha çok teorik yapılanmayı ve kadrolaşmayı hedeflemiş, ancak 1982 yılında Sosyalist İktidar grubu içerisinde Yalçın Küçük ve Metin Çulhaoğlu ayrışması yaşanmıştır. Yalçın Küçük ve çevresindekiler Toplumsal Kurtuluş dergisini yayınlamaya başlarken, 1986 yılında cezaevinden çıkan Metin Çulhaoğlu ve çevresindeki gençler Gelenek dergisini çıkarmaya başlamıştır. İlk sayısı Kasım 1986 yayınlanan dergi, solu üç çizgide geleneksel sol, devrimci demokrasi ve yeni sol olarak ele almış, kendini geleneksel sol içine yerleştirmiştir. Gelenek Marksizm-Leninizmin devrimci bir içerikte güncellenmesini savunmuş ve dönemde ortaya çıkan sivil toplumcu yönelimlere karşı durmuştur. Bu doğrultuda, SSCB'de o dönemde yaşanan Glasnost ve Perestroyka süreçleri eleştirilmiştir.

Derginin yanına başlamasının hemen ardından 1987 genel seçimlerinde dönemin partilerini düzen partisi olarak görerek hiçbirini desteklememiştir, diğer gruplarla beraber bağımsız aday çalışmaları yapmıştır. Yine bu yıllarda, ortaya çıkan Türkiye solunda başlayan birlik süreçleri ve tartışmalarına Gelenek grubu da katılmış, bütün bileşenlerinin ayrı kimliklerini koruyabilecekleri, solun farklı kesimlerini bir araya getiren ve bu haliyle uzun vadede yaşamını sürdürmesi mümkün olmayacak bir parti açılımının denenmeye değer olduğunu savunarak sürece dahil olmuştur. Fakat bu girişimler bir sonuç vermemiştir.

Tartışmaların sonuçsuz kalmasının ardından, Gelenek dergisi çevresi 6 Kasım 1992 tarihinde Sosyalist Türkiye Partisi'sini (STP) kurmuştur. STP'nin yedi kişilik Siyasi Bürosu şu isimlerden oluşmuştur; Ali Önder Öndeş (Genel Başkan), Kemal Okuyan (Genel Başkan yardımcısı), Metin Çulhaoğlu, Süleyman Baba, Uğur Özdemir, Işıtan Gündüz, Aydemir Güler. STP, işçi sınıfı öncülüğünde gerçekleşecek devrim döneminin programı olarak tanımladığı parti programında, bilimsel sosyalist teoriyi kendine rehber edindiğini söylemiş ve toplumsal bir sistem olarak sosyalizmin kuruluşunu amaçlandığı belirtmiştir. Ancak parti programında bulunan bazı bölümler nedeniyle Sosyalist Türkiye Partisi (STP) 2820 sayılı Siyasi Partiler Yasasının 78/a ve 81/a, b maddelerine göre, "devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozucu" davranışları yüzünden 30 Kasım 1993 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi'nin 1993/2 esas sayılı ve 1993/3 karar sayılı hükümleriyle kapatılmıştır.

SİP dönemi (1993-2001)

STP'nin 1993 yılında kapatılmasının hemen ardından parti kadroları Sosyalist İktidar Partisi'ni (SİP) kurmuştur. Ancak aynı yıl parti iç örgütsel sorunlar ile karşılaşmış ve Gelenek döneminden beri grupta bulunan partinin en önemli isimlerinden Metin Çulhaoğlu partiden ayrılarak Sosyalist Politika adıyla bir dergi çıkarmaya başlamıştır. Yeni kurulan SİP'in genel başkanlığını Aydemir Güler yapmaya başlamıştır.

Kuruluşunun ardından 1994 yılı Mart ayında gerçekleştirilen yerel seçimde seçimlere parti olarak katılma hakkı bulunmayan SİP, önce belli merkezlerde bağımsız adaylar gösterse de, DEP'e karşı yönelen baskı ve saldırıların üzerine seçimlerden çekilme kararı alarak boykot çağrısı yaptığını açıklamış ve aynı yıl Sömürü ve Zulme karşı Güçbirliği açılımını başlattığını duyurmuştur. Aralık 1995 yılında yapılan genel seçimde ise yine seçimlere katılma hakkı bulunmayan SİP, HADEP'in Emek, Barış ve Özgürlük Bloku çağrısına olumlu yanıt vererek seçim işbirliğine gitmiştir. Bu dönemde SİP, İstanbul Üniversitesi'nde 1996 yılında gerçekleşen harçlara karşı işgal eylemi ve 1 Mayıs 1996'da Taksim'de düzenlediği gösteri ile gündeme gelmiş, 19 Ocak 1997 tarihinde Bu memleket bizim, çetelere bırakmayacağız sloganı ile öncülüğünü yaptığı eylemler ile Susurluk kazası sonrası ortaya çıkan tabloyu eleştirmiştir. Yine aynı yıl ODTÜ'de yürütülen McDonalds'a karşı kampanya ile ismini duyurmuştur.

1999 yılında SİP, Aydemir Güler genel başkanlığında ilk defa genel seçimlere katılmış ve parti 37.680 oy alarak %0.12 oy oranı ile seçimi tamamlamıştır. Seçim sürecinde Yağma yok, sosyalizm var sloganını kullanan parti, seçim öncesinde 17 Nisan 1999 tarihinde üyesi Hüseyin Duman'ı parti konvoyuna düzenlenen saldırı ile kaybetmiş, dönemin Küçükbakkalköy Ülkü Ocağı Başkanı İhsan Bal öldürmeden dolayı yargılanmıştır.

SİP, 2000 yılında komünist adıyla örgütlenme, parti kurulması ve siyaset yasağına karşı çalışmalara başlamış ve bu doğrultuda ilk olarak SİP'in o dönemki merkez yönetiminde görev alan Yalçın Cerit kurucu genel başkanlığı ile "Komünist Parti" adıyla yeni bir siyasi parti kurulmuştur. Bu dönemde Kemal Okuyan partinin isminin neden Türkiye Komünist Partisi değil de Komünist Parti olması ile ilgili daha önceden var olan tarihsel TKP'nin bir devamı gibi görünmek istemediklerini belirtmiş, parti ismi üzerinde oluşacak tartışmalara girmek istemediklerini söylemiştir. Ancak, bu durum sonradan değişmiş, o dönemde Siyasi Partiler Kanununda yer alan komünist parti adıyla parti kurulamaz ilgili maddesine rağmen, partiye dava açılmaması ve fiili olarak yasak ortadan kalkması ile birlikte Bunun üzerine SİP, daha önce kurduğu Komünist Parti'nin partiye katılması ve TKP'nin kurulması için çalışmalarına başlamıştır.

TKP'nin kuruluşu ve ilk yıllar (2001-2010)

11 Kasım 2001 tarihinde gerçekleştirilen 6. Olağanüstü Kongresi'nde Sosyalist İktidar Partisi (SİP), kongre öncesinde kendisine katılan Komünist Parti ile partinin adını değiştirilerek Türkiye Komünist Partisi (TKP) olduğu açıklamıştır. Daha önceden SİP'den ayrılan Metin Çulhaoğlu'nun Sosyalist Politika grubunun ve bazı diğer bağımsız aydınların da partiye katıldığı kongrede TKP'nin Merkez Komitesi Aydemir Güler, Kemal Okuyan, Süleyman Baba, Uğur İşlek, Erkin Özalp, Hüseyin Karabulut, Kurtuluş Kılçer, Oğuz Kavala, Hüsnü Atlıkan, Yalçın Cerit, Mesut Odman, Gülay Dinçel, Alper Dizdar, Gamze Erbil, Mehmet Kuzulugil, Yaşar Çelik, Nihal İmeryüz, Tunç Tatoğlu, Sedat Cengiz, Haluk İmeryüz, Arif Basa, Atilla Gökçek olarak belirlenmiş, 1993 yılından beri Sosyalist İktidar Partisi Genel Başkanlığı'nı sürdüren Aydemir Güler yeniden Genel Başkan seçilirken, Kemal Okuyan Genel Sekreter, Süleyman Baba Örgüt Sekreteri görevlerini üstlenmişlerdir. TKP kuruluş tarihi olarak da 10 Eylül 1920'de gerçekleştirilen Bakü Kongresi'ni esas aldığını ilan etmiştir.

2002 seçimleri ve Irak Savaşı'na karşı duruş

Kurulduktan sonra TKP 2002 genel seçimlerine katılmıştır. 'Paranın saltanatı varsa halkın TKP'si var' sloganı ile katıldığı seçimde TKP aldığı 59.180 oy ve %0.19 oranı ile barajın altında kalmış ve mecliste hiçbir sandalye elde edememiştir. Seçimin ardından parti, TKP 2002 Konferans Raporu'nda altının çizildiği gibi emperyalist planların reddedilmesi bağlamında ABD'nin olası bir Irak işgaline ve Türkiye'nin asker göndererek, sınırları içindeki üsleri kullandırarak veya hava sahasını açarak destek vermesine karşı çıkacağına açıklamıştır. 20 Mart 2003'te Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık önderliğinde oluşturulmuş Çokuluslu Koalisyon Kuvvetlerinin bir askerî harekâtıyla Irak Savaşı'nın başlaması üzerine TKP protesto kampanyası başlatmıştır. Bu amaçla İşgale Karşı Komiteler ve Barış Derneği kurulmuş, çeşitli kampanyalar ve toplantılar düzenlenmiş ve TKP çeşitli şehirlerde ABD işgalini protesto etmiştir.

7. Kongre ve 2004 yerel seçimleri
29 Şubat 2004 Pazar günü, Ankara Ahmet Taner Kışlalı Spor Salonu'nda Türkiye Komünist Partisi 7. Kongresi yapılmıştır. TKP Merkez Komitesi seçimlerinin yapıldığı kongrede, Aydemir Güler genel başkanlığa, Kemal Okuyan Genel Sekreterliğe, Süleyman Baba Örgüt Sekreterliğine yeniden seçilmiştir. Kongre'de alınan kararlara göre; TKP 2004 yerel seçimlerine işçi sınıfının çıkarlarının korunması amacıyla katılacağını, özelleştirmelere karşı mücadele edeceğini, AKP hükûmetine mücadelenin yoğunlaştırılacağını, Türkiye'nin AB üyelik hedefine karşı etkili yöntemler geliştirileceğini, NATO'ya ve İstanbul'dakini toplantısına karşı örgütleneceğine, Irak'ta işgale karşı direniş gösteren güçlere siyasi destek vereceğini açıklamıştır.

28 Mart 2004 tarihinde yapılan yerel seçimlerde, Türkiye Komünist Partisi il genel meclisi seçimlerinde 85.178 oy alarak %0,26 oy oranına ulaşmasına rağmen hiçbir belediye başkanlığı seçiminde zafer kazanamamıştır. Seçimin ardından 2005 Şubat'ında TKP'nin çağrısında ve öncülüğünde düzenlenen 'Yurtsever Kurultayı' ile yurtseverlik açılımını başlatmış ve Yurtsever Cephe kurulmuştur. Bu cephe emperyalizme karşı mücadelenin hızlı değişen gereksinimlerine işçi sınıfı perspektifinden yanıt üretebilecek özgün bir örgütlenme olarak görülmüş, gücünü merkezi bir yapılanmadan çok, açık ve yalın ilkeler etrafında örülen taban inisiyatiflerinden alacağı belirtilmiştir.

2007 genel seçimleri ve sonrası

2006 yılı boyunca TKP çalışmalarını Yurtsever Cephe çalışmalarının kurulan inisiyatiflerin artırılması ve güçlendirilmesi yönünde yoğunlaştırmış ve bu doğrultuda Yurtsever Gazetesi yayımlanmaya başlamıştır. 28 Aralık 2006'da ise Türkiye Komünist Partisi 8. Kongresi gerçekleştirilmiştir. Kongre sonunda yayınlanan TKP 8. Kongre Raporu'nda siyasi tezlerini açıklanmıştır; Buna göre TKP, Türkiye'de devlet çözülmekte olduğunu, devletin çözülme sürecine girmesinde dinciliğin önemli bir etkisinin bulunduğunu ve Türkiye'de işçi sınıfının örgütsüz ve bölünmüş olduğunun tespitini yapmıştır. Bu noktadan hareketle, TKP işçi sınıfının örgütlü gücünü artırmak için sendikal hareketin ilkelerinin netleştirilmesi amacıyla konferans düzenlenmesi, Türk ve Kürt Halkının Birliği İçin partinin Kürt işçiler arasında örgütlenebilmesi gerekli düzenlemelerin yapılması, emperyalizm ile mücadele için Avrupa Birliği'ne üyelik sürecine ve ABD'nin Ortadoğu politikalarına karşı mücadelenin artırılması kararlarını kongrede almıştır.

22 Temmuz günü gerçekleştirilen ve TKP'nin "Sürüden Ayrılma Zamanı" sloganı ile girdiği 2007 genel seçimlerinde parti 79.258 oy alarak %0,23 oy oranı ile seçimi tamamlamıştır. Aynı yıl partinin 8.Kongre'de aldığı karar doğrultusunda Yurtsever Cephe İşçi Kurultayı ve Yurtsever Cephe İşçi Birliği birliği kurulmuştur. 2008 yılında ise TKP ve Yurtsever Cephe öncülüğünde İstanbul Kadıköy'de "AKP'yi İstemiyoruz" mitingi düzenlenmiş, üniversitelerde soL Üniversite Konseyleri Derneği (ÜKD) tarafından başlatılan ve partiye yakın akademisyenleri destek verdiği  "Ülkemizi ve Üniversitemizi Gericiliğe Teslim Etmiyoruz" başlıklı imza kampanyası ile üniversitelerde türban giyilmesine karşı çıkılmıştır.

2010'lu yıllar

9. Kongre ve 2009 yerel seçimleri

2009 yılının başında 1 Şubat tarihinde partide önemli değişiklileri getirecek olan Türkiye Komünist Partisi 9. Kongresi İstanbul Gösteri Merkezi'nde düzenlenmiştir. Kongre'de o güne kadar Genel Başkanlık görevinde bulunan Aydemir Güler ve Genel Sekreterlik görevini üstlenen Kemal Okuyan bu görevlerini bırakırken, Erkan Baş genel başkanlık için seçilmiştir. Bunun yanı sıra, kolektif önderlik sıfatıyla görev yapan Siyasi Büro'da o güne kadar eşit sorumlulukla çalışan Aydemir Güler, Kemal Okuyan ve Süleyman Baba'ya birlikte kurula Erkan Baş, Erhan Nalçacı, Kurtuluş Kılçer ve Mehmet Kuzulugil'in yeni üyeler olarak göreve başlamış, üye sayısı 3'ten 7'ye çıkarılmıştır. Toplantıda konuşan TKP Genel Sekreteri Kemal Okuyan 2007 Konferans sürecinden bu yana partinin önüne koyduğu örgütsel dönüşüm hedefine ulaştığını belirterek 9.Kongre ile yeni bir döneme girildiğine vurgu yapmıştır. Kongre sonunda yayımlanan rapora göre parti 2008'de yaşanan küresel ekonomik krizin Türkiye'ye olan etkilerinin sonuçlarından işten çıkarmalar, ücretsiz izin uygulamaları, çalışma saatlerinin keyfi biçimde belirlenmesi, reel ücretlerdeki gerilemeye karşı somut yasal düzenlemeler yapılması gibi uygulamalara karşı işçi sınıfının haklarının savunulacağını ve işçi sınıfının dağınık tepkilerinin örgütlenerek mücadele kanlarına aktarılmasına çalışılacağını, 2009 yerel seçimleri için çalışma yürütüleceğini, Kürt sorununun Türkiye'de yaşayan bütün ulusların eşitliği temelinde çözümü için mücadele edileceğini kararlaştırmıştır. Yine aynı raporda, TKP yaşanan Ergenekon operasyonları için ABD'nin Türkiye'ye bölgesel yeni misyonlar yüklemek ve daha önemlisi Türkiye'yi yeniden biçimlendirmek için yaptığı kapsamlı müdahale olarak değerlendirmiş, sol adına operasyonlarda hükûmete destek veren tüm liberal kesimlere karşı ideolojik mücadeleyi sürdüreceğini belirtmiştir.

Erkan Baş Genel Başkanlığında girdiği 29 Mart 2009 tarihinde gerçekleştirilen yerel seçimlerinde TKP il genel meclisi seçiminde 87.182 oy ile o güne kadarki en yüksek oy sayısına ulaşmış ve seçimi %0,21 oy oranı ile tamamlamıştır. Parti bu seçimde hiçbir il veya ilçe belediye başkanlığını kazanamamıştır.

2010 referandumu ve 2011 genel seçimleri
Türkiye Komünist Partisi 12 Eylül 2010 tarihinde gerçekleştirilen ve Türkiye'de yargı sisteminde önemli değişiklikler öngören 2010 Türkiye anayasa değişikliği referandumu Hayır cephesinde yer almış ve bunun için politik mücadele yürütmüştür. Türkiye solunda önemli bölünmelere yol açan referandum sürecinde TKP yaptığı Halkı Aptal Yerine Koyanlara Hayır! İkinci 12 Eylül'de de Hayır! başlıklı referandum açıklamasında anayasa değişikliğine en başından beri karşı çıktığının altını çizmiş, AKP'nin kendi iktidarını sağlamlaştırmak için yürütme erkini güçlendirmeye çalıştığını belirtmiş ve hayır oyunun 'AKP iktidarına karşı tavizsiz bir konumlanış' olduğunu vurgulamıştır. Referandum sonucunda anayasa değişikliğinin kabul edilmesinin ardından TKP Siyasi Büro yaptığı değerlendirmede sağın AKP'de birleştiği saptamasını yaparken, CHP'nin seçim performansı eleştirilmiş, TKP'nin bir alternatif olarak sosyalizmi savunmaya devam edeceğinin altı çizilmiştir.

Referandumun hemen ardından TKP partinin bundan sonraki dönemde siyasetini belirleyecek Türkiye Komünist Partisi Merkez Komite 90. Yıl Tezleri yayımlanmıştır. Bu tezlerde, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu bir tarihsel ilerleme olarak görülmekte, Türkiye'de cumhuriyetin bağımsızlık, laiklik ve hukuksallıkla birlikte tanımlandığı öne sürülmekte ve laikliğin bir tarafa bırakıldığı, bağımsızlığın emperyalistlere kaybedildiği ve İslami cemaat ve tarikatların ülkeyi teslim aldığı öne sürülen AKP döneminin cumhuriyeti tasfiye ettiği vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, AKP'nin kurduğu yeni cumhuriyetin tek alternatifinin ise sosyalizm olduğunu belirtilmekte ve sosyalizmin bu ikinci cumhuriyetin karşısında durularak kurulacağı vurgulanmaktadır. Tezlerde TKP'nin kendi örgütsel yeniden yapılanması için siyasal görevlerde açıklanmıştır. Buna göre, 9.Kongre'den o güne kadar Siyasi Büro tarafından üstlenilen kolektif önderlik işlevinin artık Merkez Komite'de içinde bir başka iç kurulun değil doğrudan onda vücut bulması amacıyla adımlar atılması gerektiği vurgulanmıştır.

TKP bu tezler ışığında 2011 Türkiye genel seçimlerinde parti olarak katılmak için siyasal çalışmalar yürütmüştür. TKP boyun eğmeyen 500 bin kişi arıyor! sloganı ile başlatılan seçim çalışmaları hakkında parti AKP'ye karşı toplumda yeterli enerjinin biriktiğini belirtmiş ve siyasi dengelerin köklü bir biçimde değişmesi için halkı TKP'ye destek vermeye çağırmıştır. Seçim öncesinde yaptığı açıklamada Merkez Komite üyesi Kemal Okuyan 500 bin oy hedefinin, TKP'nin yarattığı siyasal ilgi ve Türkiye'de sosyalizmin etkisi göz önüne alındığında rakamın gerçekçi bir hedef olduğunu belirtmiştir. Fakat 12 Haziran'da gerçekleştirilen seçimlerde TKP ancak 64.006 oy alabilmiş ve %0,15 oy oranında kalmıştır.

Seçim sonuçları oyların artırılması bir yana bir önceki seçimle karşılaştırıldığında TKP için düşüş olduğunu göstermektedir. Yayımladığı yazılı açıklama ile seçim sonuçlarını değerlendiren TKP Merkez Komitesi, partiyi seçimlerin en başarısız partisi olarak değerlendirmiş, seçim öncesinde belirlemiş olduğu hedefin yanına dahi yaklaşamadığının saptamasını yapmış ve partinin toplumsal etkisinin karşılığının çok altında oy aldığı vurgulanmıştır. Seçimlerde yaşanan hayal kırıklığı TKP'de kongre sürecinin hızlanmasına neden olmuş ve Türkiye Komünist Partisi 10. Kongresi 1 Ağustos 2011'de gerçekleştirilmiştir. Parti, tamamlanan kongrenin ardından yayınlanan TKP 10. Kongre Raporu'nda  seçim başarısızlığını daha önce yapılan siyasal değerlendirmelerinin ana hatlarına değil örgütsel yetersizliklere bağlamış, bu anlamda eksik kalan örgütsel dönüşümlerin tamamlanacağını vurgulamıştır.

11. Kongre

Türkiye Komünist Partisi (TKP) 11. Kongresi'ni, 9-10 Haziran 2012 Ankara'da yaptı.

Gezi Parkı eylemleri

2014 yerel seçimleri ve Ovacık Belediyesi deneyimi

2014 yerel seçimlerinde TKP Türkiye genelinde 51.155 oy ve %0,11 oy oranı ile tamamlamıştır. Tunceli'nin Ovacık ilçesinde Fatih Mehmet Maçoğlu belediye başkanı seçilmiştir.

2014 Cumhurbaşkanlığı seçimleri ve 2015 genel seçimleri

Partinin bölünmesi ve siyasî faaliyetlerinin dondurulması
2014 yılında, TKP Merkez Komitesinde bulunan üyeler arasında birtakım siyasal, örgütsel ve ideolojik anlaşmazlıklar ortaya çıkmış ve bunlar tüm örgüt içinde tartışılmaya başlanmıştır. 13 Temmuz 2014 günü Merkez Komite'de bulunan Erkan Baş, Metin Çulhaoğlu ve Kurtuluş Kılçer gibi isimlerinde arasında bulunduğu 11 kişilik merkez komite üyesi grup Gezi Parkı protestoları sonrasında partinin gerekli örgütsel dönüşümleri yapmadığı ve yeterince mücadele etmediğini öne sürerek "Güçlü Örgüt, Büyük Parti, Sosyalist Türkiye" sloganıyla Haliç Kongre Merkezi'nde TKP 12. Kongresi'ni toplarken, aralarında Aydemir Güler, Kemal Okuyan ve merkez komitenin 12 üyesinin bulunduğu grup TKP Atılım Kongresini düzenlemişlerdir. Kongreler sonunda iki farklı merkez komite ve parti meclisleri seçilmiştir. 14 Temmuz 2014 tarihinde 12. Kongreyi temsil eden delegasyonla, Atılım Kongresini temsil eden delegasyon, tarafsız bir heyet ile birlikte kongre sonuçlarını değerlendirmek üzere toplanmış ve iki kongrede TKP'yi kendilerinin temsil ettiği belirtmeleri üzerine herhangi bir uzlaşıya varılamamıştır. Toplantı sonrası yapılan açıklamada birlik imkânının bugün için ortadan kalktığı yönünde ortak bir kanaat oluştuğu, Türkiye Komünist Partisi'nin içinden iki ayrı siyasi ve örgütsel iradenin doğduğu belirtilmiştir. Bunun sonucunda Türkiye Komünist Partisi adı ve tüzel kişiliğinin denetim misyonunu üstlenmiş bulunan kişilere ve üstünde mutabakata varılacak bir heyete teslim edildiği ve taraflar TKP'nin adı ve ambleminin kullanılmamasını, kendi kongre kararları uyarınca siyasal faaliyetlerini sürdürmek için kendi belirleyecekleri biçim ve adlandırmalar altında yollarına devam etmeyi kararlaştırmıştır. Bu karar sonucu Atılım Kongresi Komünist Parti (KP)'yi, 12. Kongre ise Halkın Türkiye Komünist Partisi'ni (HTKP) kurdu. Fakat daha sonra, içlerinden Kurtuluş Kılçer'in de bulunduğu bir grup HTKP'den ayrılarak 18 Ağustos 2015 tarihinde Türkiye Komünist Hareketi (TKH) adıyla siyaset yapmaya başlamıştır. 7 Kasım 2017 tarihinde HTKP, Türkiye İşçi Partisi (TİP) ismini alarak yoluna devam etti. 2018 yılında TİP'in kuruluş çalışmaları devam ettiği sırada Erkan Baş'ın HDP'den milletvekili adayı olması üzerine Erçin Fırat öncülüğünde bir grup HTKP'den ayrılmış, 18 Kasım 2020 tarihinde ise Devrim Hareketi'ni kurmuştur.

TKP'nin siyasete dönmesi ve parti ismi üzerine tartışmalar

Partide 2014 yılında yaşanan ayrışma sonucunda 2 yıl boyunca Türkiye Komünist Partisi adı ve tüzel kişiliği denetim misyonunu üstlenmiş bulunan kişilere ve üstünde mutabakata varılan bir heyete teslim edilmiştir. TKP Heyeti dönemi olarak adlandırılabilecek bu dönemde taraflar kendi örgütsel çalışmalarına devam etmiştir. Fakat partinin hukuki varlığının devamı için ortaya çıkan pürüzlerin giderilmesi amacıyla Hüseyin Karabulut'un TKP Genel Başkanı sıfatıyla yapmış olduğu çağrı ile 25 Aralık Pazar günü Ankara'da partinin resmî Merkez Komitesi ve Merkez Disiplin Kurulu üyelerini seçilmesi gayesiyle Türkiye Komünist Partisi Olağanüstü Kongresi sadece kongre delegelerinin katılımıyla gerçekleşmiştir. Bu kongrenin hemen ardından 27 Aralık 2016 tarihinde içlerinde Kaya Güvenç ve Nihat Behram'ın da bulunduğu 7 imzacı Ülke Türkiye Komünist Partisi'ni Çağırıyor başlıklı bir açıklama ile TKP'nin yeniden siyaset sahnesine dönmesi için çağrı yapmıştır. Ancak hem gerçekleştirilen olağanüstü kongre hem de imzacıların çağrısı TKP'den ayrılan üç grup arasında çeşitli tartışmalara yol açmıştır.

Komünist Parti 28 Aralık 2016'da yayınladığı bildiri ile yapılan çağrıyı olumlu bulduğunu açıklamış ve yapılacak olan toplantıya katılacaklarını kamuoyu ile paylaşmıştır. Fakat HTKP ve TKH çağrıya ve kongreye şiddetli tepkiler vermiştir. HTKP, olağanüstü kongreden hemen önce bir basın açıklaması ile çağrıyı resmî ayakoyunu olarak görüp TKP adıyla ilgili tartışmaların yapılması planlanan referandum süresince kapatılmasını istemiş, referandum ardından konferans süreci ile TKP adının ve varlığının geleceğine karar verilebileceğini belirtmiştir. Olağanüstü kongrenin ardından yayınladığı Türkiye Komünist Partisi Siyasete, Sokaklara, Mücadeleye Geri Döndü! başlıklı ikinci bir basın açıklaması ile, HTKP kongrenin partinin varlıkları ve isim hakkının üzerine daha önce karşılıklı protokolün ihlal edildiğini öne sünerek ortadan kalktığını ilan etmiş, bundan dolayı da HTKP'nin o güne kadar kullanmadığı bütün haklarını kullanacağını belirtmiştir. KP'yi Resmi TKPcilik ile suçlayarak TKP adıyla siyaset yapmaya başlamıştır. Öte yandan, TKH yayınladığı kamuoyu açıklaması ile heyetin çağrısının ve kongrenin niyetinin TKP ismi üzerinden rant elde etmek olduğunu öne sürmüş, ortaya çıkan tablonun KP tarafından gündeme getirilen tek taraflı bir girişim ve dayatmanın bir sonucu olduğunu belirtmiştir. Yaşanan gelişmelere karşı TKH Gelenekten Geleceğe TKP Konferansı isimli bir konferans düzenleyerek TKP'yi yeniden siyaset sahnesine döndüreceklerini belirtmişlerdir.

Bütün yaşanan tartışmalara rağmen, 22 Ocak 2017 tarihinde İstanbul Haliç Kongre Merkezi'nde yapılan toplantı ile Türkiye Komünist Partisi'nin yoluna devam ettiği ve siyasete geri döndüğü ilan edilmiştir. Toplantıda çağırıcılar ve heyet üyelerinin yanı sıra Yunanistan Komünist Partisi Siyasi Büro üyesi Yorgos Marinos ve Küba Komünist Partisi adına Alberto Gonzalez Casals gibi isimler de konuşma yapmış, toplantının sonunda 2017 yapılacak bir TKP kongresine kadar partinin Merkez Komitesinin Komünist Parti'nin Merkez Komite üyelerinin oluşması ve görev üstlenmeleri kabul edilmiştir. Toplantıda konuşma yapan KP Merkez Komite üyesi Kemal Okuyan görevlerinin TKP'yi tarihsel fırsatları değerlendirebilecek bir parti haline getirmek olduğunu söylemiştir.

2017 anayasa değişikliği referandumu
TKP Haliç toplantısının hemen ardından 2017 yılında düzenlenen referanduma dair açıklama yaptı; 'Hayır' diyeceklerini "Yeter" başlığıyla bir bildiri yayımlayarak kamuoyu ile paylaştı. Ayrıca, parti tarafından yayımlanan Güncel Tezler ve Görevlerimiz başlıklı belgede, başkanlık sistemine geçilmesinin Meclis'in ve siyasi partilerin rolünü azaltacağını, hükûmetler üzerindeki denetimi zayıflatacağını ve sadece Cumhurbaşkanının kendi siyasi pozisyonu güçlendirmeyi amaçladığını öne sürülerek referandumda neden Hayır oyu verilmesinin desteklediğini açıklamıştır.

2018 genel seçimleri ve Bu Düzen Değişmeli Platformu
2018'de gerçekleştirilen genel seçimlerde, Türkiye Komünist Partisi değiştirilen yeni yasal mevzuata uygun olmadığı gerekçesi ile seçimlere TKP adı olmaksızın katılmak zorunda kaldı. "Bu Düzen Değişmeli Platformu" altında Adana, Ankara, Antalya, Bursa, Çanakkale, Eskişehir, İstanbul, İzmir, Kocaeli, Konya, Mersin ve Tekirdağ olmak üzere 12 ilde 17 bağımsız milletvekili adayı göstererek seçimlere katılan parti, başkanlık için ise aday göstermedi ve protesto amaçlı boş oy kullanacaklarını açıkladı. Parti adının kullanılmamasının da getirdiği dezavantajla parti tarihindeki en düşük oy oranını alarak seçimleri 7 bin 952 oy ile tamamladı.

2023 genel seçimleri ve Sosyalist Güç Birliği İttifakı
TKP, 81 ilde, tüm seçim bölgelerinde kendi parti logosu ve milletvekili adaylarıyla Sosyalist Güç Birliği İttifakı ile birlikte milletvekili seçimlere katılacağını, cumhurbaşkanı seçimlerinde ise Kemal Kılıçdaroğlu'nu destekleyeceğini açıkladı.  Seçim sürecinde, ''TKP Gelir Her Şey Değişir'', ''Bir oy Erdoğan gitsin diye, bir oy TKP'ye'' sloganları kullanılmıştır. Seçimlere özel olarak kurulan internet sitesi ile tüm milletvekili adayları, seçim bildirileri, afişleri, eylem ve etkinlikleri duyurulmuştur.

2023 seçimlerine dönük ilk kapsamlı değerlendirme partinin 2022 yılının Ocak ayında yaptığı olağanüstü konferans sonucunda ''Yol Haritamız'' başlığı ile yayınladığı metinle açıklandı. ''Peki seçimler geldiğinde tavrımız ne olacak?'' başlığı altında yapılan değerlendirmede partinin milletvekili seçimlerine kendi adaylarla gireceği, başka siyasi oluşumların çatısı altında parlamentoya temsilci yollamanın partinin gündeminde olmadığı, bunun siyaseten ve ahlaken kabul edilemeyeceği açıklandı. Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde emekçi halkı temsil eden, yurtsever ve aydınlanmacı bir adayın çıkarılması gerektiğini, o dönem birlikte toplantılar gerçekleştirerek ortak bir zemin arayışı içerisinde oldukları EMEP ve Sol Parti ile birlikte bu konuda değerlendirmelerinin sürdüğünü belirterek ''Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin iki aday arasında kilitlendiği bir ortamda "Erdoğan'a oy yok" tavrı en güçlü devrimci seçenek olarak öne çıkıyor. Boykot ya da oy vermemeye çağrı için Türkiye'deki mevcut koşullar uygun gözükmüyor.'' denilmiştir.

2022 yılının Şubat ayına gelindiğinde yaklaşan seçimler için çalışmalara başlandığı ve ''Halk Temsilcilerini Seçiyor'' başlığı ile toplantılar düzenleneceği açıklandı. Açıklamada TKP'den aday olmak isteyen kişilere çağrı yapılarak milletvekili adaylarının bu toplantılarda belirleneceği duyuruldu.

25 Haziran 2022 tarihinde düzenlenen parti konferansında karar altına alınan siyasi metin ''2023 Yeniden...'' başlığı ile kamuoyuna duyuruldu. Eylül ayında ise İstanbul, Ankara ve İzmir'de "Eşit ve özgür bir ülke için 2023 Yeniden" başlığı ile buluşmalar gerçekleşti. Buluşmaların hemen ardından Eylül ayı içerisinde ''İşte TKP'nin Çözümü'' başlığı ile bir dizi konuda hazırlanan çözüm belgeleri yayınlanmaya başlandı. İç politika, tarım, gençlik, enerji, ekonomi, eğitim, sağlık, kadın, dış politika, adalet, sanayi, kültür-sanat, savunma konularında çözüm önerileri açıklandı.

7 Ocak 2023 tarihinde ''TKP Gelir Her Şey Değişir'' başlığı ile seçim bildirgesi yayınlandı.  Seçimlerin ne zaman yapılacağı ve Recep Tayyip Erdoğan'ın tekrar aday olup olamayacağına dönük tartışmalara dair 19 Ocak 2023 tarihinde TKP Merkez Komitesi tarafından bir açıklama yapıldı. Açıklamada Recep Tayyip Erdoğan'ın cumhurbaşkanı adayı olamayacağı ve seçimlerin biran önce yapılması gerektiği belirtilerek, TKP'nin seçimlere hazır olduğu aktarıldı. Aynı dönem Sosyalist Güç Birliği'de bir açıklama yaparak Erdoğan'ın aday olamayacağını vurguladı.

9 Mart 2023 tarihinde TKP tarafından ''Parlamento seçimleri için Sol'a çağrımızdır'' başlıklı bir açıklama yayınlanarak Emek ve Demokrasi İttifakı içinde yer alan sosyalist partilere, Sosyalist Güç Birliği'ne ve bu oluşumların dışındaki tüm devrimci güçlere seçimlerde ortak hareket etme çağrısı yapılmış, barajı aşmak için bir şans doğduğu belirtilmiştir. 15 Mart 2023 tarihli açıklamada bu çağrıya Emek ve Demokrasi İttifakı içerisinde yer alan ve seçime girme yeterliliği bulunan 2 partiden olumlu yanıt geldiği ancak bu birlikteliğin çok farklı temelleri olan Emek ve Demokrasi ittifakı içerisinde sağlanması gerektiğini belirttikleri TKP tarafından duyuruldu.

13 Mart 2023 tarihinde TKP seçim takvimini başlattığını duyurmuş ve 15 Mart 2023 tarihinde yapılan açıklama ile ''Türkiye Komünist Partisi milletvekili seçimlerine bir seçim ittifakının ötesinde de anlam taşıyan Sosyalist Güç Birliği ittifakıyla birlikte kendi ad ve adaylarıyla girecektir. Partimiz 81 ilde ve bütün seçim çevrelerinde aday gösterecek, hem seçim sürecindeki propaganda ve örgütlenme çalışmalarıyla hem de alacağı oyla komünist hareketin tarihsel bir sıçrama yapması için bütün olanaklarını seferber edecektir.'' denilmiştir.

9 Nisan 2023 tarihinde Ankara'da "Büyük Halk Buluşması" başlığıyla 14 Mayıs seçimleri öncesinde etkinlik gerçekleştirildi. "TKP hakkında her şeyi anlatıyoruz!" denilerek çağrı yapılan etkinlikte TKP'nin tüm milletvekili adayları da yan yana geldi.

23 Nisan 2023 tarihinde ''Sadece bir hafta içinde...'' başlığıyla bir bildiri yayınlanarak parti iktidara geldikten sonra bir hafta içerisinde yapılacaklar sıralandı. 28 Nisan 2023 tarihinde bu bildiride yayınlanan başlıklarla ilgili önemli noktalara büyük boy pankartlar asılarak kamuoyuna duyuru gerçekleştirildi. Galata Köprüsü, Haydarpaşa Garı, Sağlık Bakanı Fahrettin Koca'nın sahibi olduğu Medipol Hastanesi, yıllar önce özelleştirilen Tüpraş, çocuk istismarlarıyla gündeme gelen Ensar Vakfı yurdu, Kızılay, Yapı Kredi ve TÜSİAD gibi kurum ve yapıların bulunduğu noktalara pankartlar asıldı.

Örgüt yapısı
Partinin örgütlenme yapısı geleneksel komünist parti örgütlenmesi şeklindedir. Partinin fabrikalar ve mahallelerde ortak çalışma yürüten birimleri bulunmaktadır. Bu birimler ilçe komitelerine, onlar da il komitelerine bağlıdır. Partinin en yetkili organı parti kongresidir. Kongrede örgütleri temsilen seçilen delegeler partinin kongreler arası dönemde en yetkili kurulu olan merkez komitesini seçer. Merkez Komite kendi içinde bir Genel Sekreter belirlemektedir. Genel Sekreter'in görevleri; Merkez Komite'nin kolektif bir organ olarak görevlerini yerine getirmesi için komitenin koordinasyonunu sağlamak, Merkez Komite toplantılarını yönetmek, partinin örgütsel ve siyasal faaliyetlerinin yönlendirilmesi için gereken çalışmaları Merkez Komite adına yönetip takip etmek, partiyi ülke içinde ve uluslararası platformlarda Merkez Komite adına temsil etmek şeklinde tanımlanmıştır.

İşgale Karşı Komiteler
Türkiye Komünist Partisi'nin 2003 Irak işgalinin başlamasıyla kurduğu kitle örgütlenmesidir. Dönem içerisinde çeşitli kampanyalar ve toplantılar düzenlemiştir.

Tarihsel miras
TKP, 1970'li yıllarda süren ve sol hareketi bölen Millî Demokratik Devrim - Sosyalist Devrim ayrışmasında Sosyalist Devrim taraftarı TİP'in içerindeki muhalif bir gruba dayanır. Kuruluş tarihi olarak 10 Eylül 1920'de gerçekleştirilen Bakû Kongresi'ni esas aldığını ilan eden parti, Türkiye'de komünist ve devrimci hareketin 1920'den günümüze ulaşan bütünsel tarihinin mirasçısı olduğunu belirtti.  Sovyetler Birliğinin çözüldüğü, sol harekette dünyada ve Türkiye'de umutsuzluğun hâkim olduğu bir dönemde solun evrensel değerlerine sahip çıktı ve tarihsel mirasın geleneksel sol çizgide yeniden harmanlamasını savundu. SİP'in olağanüstü kongre ile yasal olarak TKP adını alması tartışmalara neden olmuştur. İsim değişikliği programı, tüzüğü, felsefesi ve kadrolarıyla geçmiş dönemle hiçbir ilişkisi olmaması nedeniyle bazı eski TKP kadroları tarafından eleştirilmiştir.

Diğer partilerle ilişkiler
Parti özellikle AKP, MHP, CHP gibi partileri burjuva partileri olarak tasnif etmekte ve sınıfsal olarak karşıya almaktadır. Sol Parti, EMEP ve Halkevleri ile ise ilişkileri dostluk düzeyinde olup, kimi zaman merkezî kimi zamansa yerel düzeyde işbirliği içerisinde ortak açıklama ve eylemler yapılmaktadır.

20 Ağustos 2022 tarihindeki resmi ilanıyla Sosyalist Güç Birliği'nin Sol Parti, Devrim Hareketi ve TKH ile birlikte 4 kurucu üyesindendir.

Uluslararası örgütlülük
Parti bu geleneksel çizgisi kapsamında uluslararası alanda komünist harekette bir saflaşma ve sadeleşme yaşanmasını savunmaktadır. Birçok uluslararası toplantı ve kongreye katılan parti geleneksel çizgide bulunan bölge komünist partilerinden Yunanistan Komünist Partisi'ne çok yakındır. Ortadoğu, Kafkasya ve Balkanlardaki sol öznelerle de yakın ilişki sürdürülmekte, sosyalist Küba'nın iktidardaki Küba Komünist Partisi ile dayanışma halindedir. Parti ayrıca Avrupa Komünist İnisiyatifi üyesidir.

Parti, uluslararası alanda komünist bir odak oluşturma çalışmalarına farklı ülkelerden 10 komünist parti ile birlikte kuruluşuna öncülük ettiği International Communist Review adlı teorik dergi ile katkı koymaktadır.

Partinin gençlik örgütü olan TKP'li Öğrenciler, sol eğilimli bir uluslararası gençlik örgütü olan Dünya Demokratik Gençlik Federasyonu'na üyedir.

Genel başkanları

Genel sekreterleri

Partinin kurduğu ve öncülüğünü yaptığı kurumlar

 Marksist Leninist Araştırmalar Merkezi (MLAM)
 Adalet İçin Hukukçular (AİH)
 İşçi Okulu
 Nâzım Hikmet Kültür Merkezi
 Nâzım Hikmet Akademisi
 Jose Marti Küba Dostluk Derneği
 Üniversite Konseyleri Derneği
 Yazılama Yayınevi
 Genç Meclis
 Nazım Kitaplığı
 Gelenek Yayınevi
 Sol Meclis
 İşgale Karşı Komiteler
 Yurtsever Cephe
 İşçi Birliği
 Sol Cephe (2013)
 Başkanlığa Karşı Halk Komiteleri
 Patronların Ensesindeyiz Ağı
 Dayanışma Meclisi
 Kadın Dayanışma Komiteleri

Partinin yayın organları
 Boyun Eğme, günlük dijital gazete.
 Gelenek, 1986 yılından itibaren çıkan Marksist siyasi dergi.
 Komünist, Parti'nin  yayın organlarından. Daha önce adı Sosyalist İktidar olan gazete 2001 yılının ocak ayında ismini Komünist olarak değiştirdi. Sloganı "eşitlik ve özgürlük mücadelesinin yayın organı" şeklinde idi. Önceden haftalık yayınlanırken Mart 2007'den (306. sayı) itibaren aylık olarak yayınlanmaya başladı. 2010 yılında yayınına son verildi. 2011 yılının ağustos ayında yeniden çıkarılması kararı alındı. Dergi 2012 yılının ocak ayına kadar aylık olarak yayımlandı. Bu tarihten itibaren aylık olarak yayımlanmaktadır.
 soL Haber Portalı, çevrimiçi haber portalı.
 soL TV, YouTube ve Facebook üzerinden yayınlar yapan kanal.
 TKP'nin Sesi, aylık yayınlanan parti bülteni ve Marksist siyasi dergi.
 Bizim Gazete, haftalık gazete.

Daha önce yayınlanan yayın organları
 SoL Gazetesi
 Sınıf Tavrı
 Siyaset
 İktidar
 Sosyalist İktidar Eylül 1979'dan 12 Eylül Darbesi'ne kadar çıkan aylık dergi. Sadece 11 sayı yayımlanabilmiştir. Darbe sonrasında kapatılmıştır. 1994'te gazete olarak tekrar yayım hayatına başlamış, 2001 yılında isim değiştirmiştir. Sosyalist İktidar dergisi, Türkiye İşçi Partisi'nden 2. Kongrede Troçkist suçlamasıyla ihraç edilen Yalçın Küçük, Metin Çulhaoğlu, İlhan Akalın, Mesut Odman (Odabaşı) ve çevresi tarafından Eylül 1979'da çıkarılmaya başlanmıştır. Aylık olarak yayımlanan dergi toplam 11 sayı çıkmıştır. 12 Eylül darbesiyle kapatılmıştır. Sosyalist İktidar ikinci olarak Sosyalist Türkiye Partisi (1992-1993) ve Sosyalist İktidar Partisi'nin (11 Kasım 2001 tarihinde Türkiye Komünist Partisi olarak adını değiştirmiştir) 15 günlük ve haftalık olarak çıkan İktidar gazetesinin 1994 yılında bu adı almasıyla yeniden yayımlanmaya başlamıştır. 2001 yılının ikinci haftasında Sosyalist İktidar gazetesi yerine Eşitlik ve Özgürlük Mücadelesinde Komünist çıkmıştır. Kimi bürokratik engellemeler yüzünden dördüncü sayıdan itibaren sadece Komünist adını kullanan dergi, uzun bir süre boyunca haftalık olarak yayınlanmıştır. Alt başlığında 'Eşitlik ve Özgürlük Mücadelesinin Yayın Organı' başlığını taşır. 306. sayısından sonra Mart 2007'de aylık olarak yayımlanmaya başlamıştır. Günümüzde aylık olarak yayımlanmaya devam etmektedir.
 Düşünce ve Eylem
 Yurtsever
 Sanat Cephesi
 Yeni İnsan Yeni Sinema
 Okul ve Ülke

Türkiye Komünist Partisi ve seçimler

Genel seçimler

Yerel seçimler

Ayrıca bakınız
 Marş zaşçitnikov Moskvi (Parti marşı)
 Türkiye'de komünizm

Notlar

Kaynakça

Dış bağlantılar

 Partinin eğitim sitesi

Türkiye'deki etkin siyasi partiler
Türkiye'deki komünist partiler

Türkiye Komünist Partisi (2001)


Le Cosaque au mousquet, parfois aussi nommé chevalier au mousquet ou cosaque au fusil (en , Lytsar iz samopalom) est un ancien emblème national de l'Hetmanat cosaque (ost zaporogue). Au XXe siècle, c'était l'emblème national officiel de l'État ukrainien.

Vue d'ensemble

Le « cosaque au mousquet » est littéralement nommé en ukrainien le « chevalier avec une  ». Cependant, le terme samopal désigne plus précisément ici un fusil quelconque plutôt qu'une arme à feu improvisée. Selon un spécialiste des études artistiques, le samopal désignait n'importe quel fusil sauf le mousquet ou la carabine.

L'origine de cet emblème reste incertaine, ses premières apparitions connues semblant remonter à 1592. La légende prétend que le roi de Pologne Étienne Báthory, impressionné par la bravoure des cosaques, leur aurait fait donc d'armoiries sur lesquelles figuraient un cosaque muni d'une arme à feu. Cependant, l'historien Oleg Odnorojenko doute de cette version, rappelant que le « cosaque au mousquet » était aussi et surtout utilisé comme symbole par les cosaques libres, ne dépendant pas du roi. Il avance quant à lui une origine locale du symbole.

Après l'annexion définitive de l'hetmanat cosaque à la Russie en 1764, à l'initiative de Piotr Roumiantsev,  l'emblème a été progressivement supprimé et remplacé par l'aigle bicéphale russe en 1767.

Le symbole du cosaque au mousquet a été récupéré par l'hetman d'Ukraine Pavlo Skoropadsky en 1918. Il disparaît de nouveau peu après, jusqu'à ce qu'en 2005, il réapparaisse dans un projet visant à le faire figurer sur le grand sceau de l'Ukraine.

Selon la Constitution de l'Ukraine, l'emblème doit être inclus dans le Grand Sceau de l'Ukraine.

Galerie

Articles connexes

 Armoiries de l'Ukraine

Références

Liens externes

 Tetiana Poshyvailo. "Kozak Mamai" parmi ses actes . Centre d'études folkloriques "Kozak Mamai". 4 février 2010 (consulté le 10 octobre 2013).
 Oleksiy Strukevych. Abolition des armoiries Hetmanat . Centre d'études folkloriques "Kozak Mamai". 11 août 2008 (consulté le 11 octobre 2013).
 Odnorozhenko, O. Héraldique cosaque (Козацька геральдика) . Portail Haïdamaka. (consulté le 25 juillet 2017)
 Hudymenko, Yu. Drapeaux de nos ancêtres (Флаги наших отцов) . TSN. 31 mars

Culture ukrainienne
Symbole de l'Ukraine
Cosaques d'Ukraine
Hetmanat cosaque

Cosaque au mousquet


Håmålvoll Station (Håmålvoll stoppested) var en jernbanestation på Rørosbanen, der lå i Os kommune i Norge.

Stationen blev oprettet som trinbræt 15. januar 1916. Oprindeligt hed den Hummelvolden, men den skiftede navn til Hummelvoll i april 1921, til Hommelvoll i 1922 og endeligt til Håmålvoll i november 1947. Den blev opgraderet til holdeplads i 1919 men nedgraderet til trinbræt igen 15. juni 1952. Betjeningen med persontog ophørte 2. juni 1985, og 31. maj 1987 blev stationen nedlagt.

Stationsbygningen blev opført omkring 1918. Den er beskyttet i henhold til Plan- og Bygningsloven.

Litteratur

Eksterne henvisninger

Noter

Stationer på Rørosbanen
Nedlagte jernbanestationer i Norge
Etableret i 1916
Ophørt i 1987
Jernbanestationer i Hedmark

Håmålvoll Station


Messerschmitt Bf (Me) 109, II. Dünya Savaşı Alman avcı uçağı. Willy Messerschmitt (Vili Mesırşimit) tarafından 1930'larda tasarlanmıştır. Messerschmitt 109, ilk uçuşunu prototip Bf 109 V1 olarak Mayıs 1935'te yaptığı zaman döneminin en gelişmiş tek kişilik avcı uçağıydı. 1937 Şubatı'nda üretilmeye başlanan Jumo motorlu "B-1", Luftwaffe'de servise girdi. Jumo 210 motoru, "B", "C" ve "D" modellerinde de kullanıldı. Ocak 1939'dan 1942'nin başlarına dek üretimde kalan Bf 109 E modelinde Daimler-Benz DB 601 motoru kullanılmıştır. "G" modelinin üretimine 1942 Mayıs'ında başlanmıştır. Messerschmitt 109, yaklaşık 12.000 tanesi Bf 109 G olmak üzere toplam 35,000 civarında imal edilmiştir.

İsim Kökeni
Bf 109 Alman Hava Bakanlığının (Reichsluftfahrtministerium, RLM) orijinal tanımıdır. Bf kısaltması uçağı imal eden firma olan Bayerische Flugzeugwerke'nin baş harflerinden oluşmaktadır. 1938 yılında firmanın ismi baş tasarımcısı Willy Messerschmitt'in firmayı satın almasıyla Messerschmitt AG olarak değişmiştir. Dolayısıyla bütün model kodları Bf yerine Me olarak değiştirildi. Ancak bu değişikliğin bakanlığın birçok kademesinde ve Luftwaffe'de tam kabul görmediği resmi evraklar incelendiğinde anlaşılmaktadır. Genel olarak müttefikler Me tanımını kullanırken Almanlar her iki tanımı da kullanmışlardır.

Tasarım

BF109'un tasarımı 6 Temmuz 1933 tarihinde yayınlanan Alman Hava Bakanlığı taktik av uçağı ihtiyaçları tebliğine yönelik yapılmıştır. Bu evrakta tanımlanan özellikler şunlardır:

 Gündüz harekâtlarına uygun bir tasarım.
 Her biri 500 mermilik cephane taşıyacak iki adet makinalı tüfek ve 100 mermilik cephanesiyle bir otomatik top.
 Havadan havaya ve yere iletişimin sağlanabilmesi amacıyla bir telsiz.
 Yüksek irtifa uçuşları için oksijen sistemi ve kokpit ısıtması.
 Paraşüt ve gerekli kaçış tertibatı.
 17 dakikada 19.500 feet yüksekliğe çıkabilmeli. Bu irtifada 250 millik hızla 20 dakika uçabilmelidir.
 En az bir saatlik toplam uçuş takati gereklidir.
 Maksimum irtifa 33.000 feet olacaktır.
 Dönüşlerde irtifa kaybetmemelidir.
 Virillerden kolayca çıkarılabilmelidir.
 Ortalama büyüklükteki bir Alman askeri pistinden kalkabilmelidir (430m. X 430m.)
 9 uçaklık bir grupla iniş ve kalkış yapılabilmelidir.
 Trenle taşınabilmelidir, dolayısıyla raylı taşıma sistemlerine uygun boyutlarda olmalıdır.

Daha önceden Luftwaffe için av uçakları tasarlamış ve imal etmiş olan Arado, Focke Wulf ve Heinkel gibi büyük havacılık firmaları oldukça karlı bu ihaleye hemen dahil olmuşlardır. Görece ufak bir firma olan Messerschmitt, yarışmaya konuyla ilgili bir tecrübesi olmayan ancak çok kaliteli sportif uçaklar yapan küçük bir firma olarak katılmıştır (Bf108 Taifun).

Messerschmitt'in temel tasarımında BF 108 Taifun'dan birçok detay bulunmaktadır; aerodinamik çıkıntısız rivetleme, Handley-Page tipi slotlu kantilever kanat ve gövdeye monteli dışa doğru kapanan dar iniş takımları bunlardan sadece bazılarıdır. Tasarım çalışmaları ilerledikçe temel dizayna yeni ve güncel özellikler de eklenmiştir. Hafif metallerden monokok yapıya uygun olarak tasarlanan gövdesinin yeni jenerasyon 12 silindirli ters V motorlarla birleştirilmesi öngörülmüştür. Junkers ve Daimler Benz'in motorları zamanında yetişmediğinden ilk prototip oldukça ironik bir şekilde İngiliz Rolls-Royce Kestrel VI motoruyla uçmuştur. Yarışmada Junkers Jumo 210 V1 motoruyla donatılan Bf109 V2 prototipi rakip Heinkel firmasının yine aynı motora sahip He 112 modelini hemen hemen her alanda hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde geçmiştir.

Yekpâre tasarıma, kapalı bir kabine ve içeri alınabilen iniş takımlarına sahiptir. 85 derece açıyla gövdeye yerleştirilmiş ve dışa katlanan bu iniş takımları sayesinde kanatlar daha sade ve basit bir yapıyla üretilebilmiş ve ciddi bir maliyet avantajı yakalanmıştır. Ancak bu yerleşim, ana iniş takımlarının birbirlerine yakın olmasına ve uçağın karada dengesiz olmasına yol açmıştır. Bu sebepten dolayı savaş boyunca birçok havacı gerçekleşen iniş ve kalkış kazalarında hayatını kaybetmiştir.

Yüksek irtifa önleme görevleri için optimize edilmiş bir dizaynı vardır. Yakıt enjeksiyonlu ve süperşarjlı DB601 serisi motoruyla özellikle savaşın ilk yıllarında rakipsiz bir performans uçağı olarak göze çarpmıştır.

Döneminin tasarımlarıyla kıyaslanırsa oldukça küçük boyutlarda olan Bf109'un ağırlığının zaman içerisinde ilave sistemlerin eklenmesi ve teknik güncellemelerle birlikte 1,5 kat artması uçağın manevra performansının düşmesine sebep olmuştur. Bu kayıplar devamlı olarak arttırılan motor gücüyle dengelenmeye çalışılmıştır.

Versiyonlar

Kuvvetli motorları sayesinde çok hızlı tırmanış yapabilirler. Hızlı bir uçak olması yanı sıra iyi bir zırha ve tahribat gücü yüksek silahlara sahiptir. II. Dünya Savaşı'nın en çok üretilen uçaklarından biridir. Bütün savaş boyunca 35.000 tane Bf-109 üretilmiştir. Savaşın sonuna kadar en iyi savaş uçaklarından biri olarak kalmıştır. P-51 Mustang (Masteng)'leri bile başarılı bir şekilde durdurmuşlardır. Erich Hartmann (Erih Hartman) ve Gerhard Barkhorn (Gerhart Barkhorn) adlı Bf-109 pilotları tek başlarına 300'den fazla uçak düşürmüşlerdir.

Messerschmitt Bf 109 B

İspanya İç Savaşında kullanılan 2 modelden biridir.
 Üretici: Bayerishe Flugzeugwerke (1938'den sonra Messerschmitt AG)
 Tip:Tek kişilik avcı uçağı
 Motor: Junkers Jumo210Da
 Kanat açıklığı: 8.70 m
 Uzunluk: 9.90 m
 Yükseklik: 2.45 m
 Maksimum hız: 470 km/h
 Menzil: 450 km
 Tırmanma hızı: 9000 m
 Boş ağırlık: 1597 kg
 Maksimum ağırlık: 2152 kg

Messerschmitt Bf 109 C

Bf-109 B modellerinin yerine geçmek için tasarlandı
 Üretici: Bayerishe Flugzeugwerke (1938'den sonra Messerschmitt AG)
 Tip: Tek kişilik avcı uçağı
 Motor: Junkers Jumo210Ga
 Kanat açıklığı: 8.70 m
 Uzunluk: 9.90 m
 Yükseklik: 2.45 m
 Maksimum hız: 475 km/h
 Menzil: 625 km
 Tırmanma hızı: 9500 m
 Boş ağırlık: 1597 kg
 Maksimum ağırlık: 2296 kg

Messerschmitt Bf 109 E

Britanya Muharebesinde kullanıldı
 Üretici: Bayerishe Flugzeugwerke (1938'den sonra Messerschmitt AG)
 Tip: Tek kişilik avcı uçağı
 Motor: Daimler Benz DB 601Aa
 Kanat açıklığı:  8.64m
 Uzunluk: 9.87m
 Yükseklik: 2.50m
 Maksimum hız: 560 km/h
 Menzil: 660 km
 Tırmanma hızı: 11000 m
 Boş ağırlık: 1900 kg
 Maksimum ağırlık: 2665 kg

Messerschmitt Bf 109 F

Bf-109 E modellerinin yerine geçti özellikle Kuzey Afrika Cephesinde başarılı oldular
 Üretici: Messerschmitt AG
 Tip: Tek kişilik avcı uçağı
 Motor: Daimler Benz DB601E-1
 Kanat açıklığı:   8.90 m
 Uzunluk: 9.92 m
 Yükseklik: 2.60 m
 Maksimum hız:  624 km/h
 Menzil: 850 km
 Tırmanma hızı: 11000 m
 Boş ağırlık: 2590 kg
 Maksimum ağırlık: 3117 kg

Messerschmitt Bf 109 G-6

Messerschmitt Bf 109 K-4

Messerschmitt Bf 109 K-4 "Kurfist" 1944 yılının sonbaharında, Bf 109 G olarak üretim hattına konmuştur. Motor, silahlar ve kabin basınçlandırma sistemindeki birkaç küçük değişiklikle ilk versiyonlardan farklıdır. "K" modeline, "Galland Hood" (yüksek görüş imkânı sağlayan bir kanopi) ve geniş bir kuyruk kanadı yerleştirilmiştir. Savaşın sonlarına doğru imal edildiğinden uçak hakkında yeterli doküman yoktur. İlk "K" modellerin, kurtarılmış bölgelerdeki Müttefik hava alanlarına karşı Almanların 1 Ocak 1945'teki taarruzları sırasında kullanıldığı sanılmaktadır.

 Üretici: Bayerishe Flugzeugwerke (1938'den sonra Messerschmitt AG)
 Tip: Tek kişilik avcı uçağı veya av-bombardıman uçağı
 Motor: Daimler-Benz DB 605 ASCM/DCM (12 silindirli sıvı soğutmalı 1,555 hp); MW-50 iticiyle 2,000 hp
 Kanat açıklığı: 9.92 m (32 ft 6½ in)
 Uzunluk: 9.05 m (29 ft 4 in)
 Yükseklik: 2.60 m (8 ft 6 in)
 Kanat alanı: 16.17 m² (174 ft²)
 Maksimum hız: 606 km/h ~ 377 mph (deniz seviyesinde); 728 km/h ~ 452 mph (6,000 m ~ 19,685 ft yükseklikte)
 Menzil: 590 km ~ 365 mil (480 lt dahili yakıt ile)
 Havada kalma: 50 dakika
 Servis alanı: 12,500 m (41,000 ft)
 Tırmanma hızı: 1,470 m/da (4,823 ft/da)
 Boş ağırlık: 2,268 kg (5,000 lb)
 Maksimum ağırlık: 3,402 kg (7,500 lb)
 Silah donanımı:
2 x 15 mm MG 151 ~ 220 mermi kapasiteli makineli tüfek (motor üzerinde); 1 x 30 mm MK 108 ~ 65 mermi kapasiteli top (kanatta); 2 x 210 mm roket tüpü (kanat altlarında)

Messerschmitt Bf 109 T

Uçak gemileri için tasarlanmış katlanabilir kanatlı modeldir.
 Üretici: Messerschmitt AG
 Tip: Tek kişilik avcı uçağı
 Motor: Daimler Benz DB601N
 Kanat açıklığı: 9.87m
 Uzunluk: 8.64 m
 Yükseklik': 2.50 m
 Maksimum hız:  560 km/h
 Menzil: 660 km
 Tırmanma hızı: 11000 m
 Boş ağırlık: 1900 kg
 Maksimum ağırlık: 2665 kg

Messerschmitt Bf 109 TL

Bu model Me-262ye benzer şekilde yapılmış kanatlarında 2 adet jet motoru olan modeldir.Kağıt üzerinde proje prototiptir.
 Üretici: Messerschmitt AG
 Tip: Tek kişilik avcı uçağı
 Motor: 2 adet Junkers Jumo 004B-1 turbojeti
 Kanat açıklığı:  12.55 m
 Uzunluk: 9.50 m
 Yükseklik: 2.90 m
 Maksimum hız:  980 km/h
 Menzil: Bilinmiyor
 Tırmanma hızı: 11400 m
 Boş ağırlık: 3070 kg
 Maksimum ağırlık: 4750 kg

Messerschmitt Bf 109 Z
P-82'ye benzer modeldir.

Kullanıcılar
 Nazi Almanyası
 Hırvatistan
 Finlandiya
 Macaristan
 İtalya
 Yugoslavya
 Romanya
 Slovakya
 Sovyetler Birliği
 Amerika Birleşik Devletleri
 Birleşik Krallık

Galeri

Kaynakça

WW2 Drawings

II. Dünya Savaşı Alman avcı uçakları
Messerschmitt uçakları

Messerschmitt Bf 109


2. ožujka
Očito je da se težište cjelokupne krize na tlu bivše Jugoslavije prenosi na BiH, pa tamo valja tražiti rješenje koje će spriječiti ratno krvoproliće, rekao predsjednik Hrvatske dr. Franjo Tuđman na redovnom susretu s novinarima u Zagrebu.
France Press nasjeo lažima beogradskih Večernjih novosti da će u Zagreb biti prenijeti posmrtni ostaci dr. Ante Pavelića šefa ranije hrvatske nacističke države, stoji u demantiju Ministarstva informiranja Hrvatske.
U Zadru podnesene krivične prijave protiv 22 osobe optužene za zločine nad civilnim stanovništvom u Škabrnji.
Portugal kao zemlja predsjedateljica EZ osudila u ime 12 država članica Zajednice nasilja koja su se dogodila u Sarajevu nakon referenduma o budućem statusu BiH.

3. ožujka
Napadom na Bosanski Brod započela je otvorena velikosrpska agresija na prostor Bosanske Posavine, odnosno Bosne i Hercegovine.Ante B.: 3.3.1992. – Započela velikosrpska agresija na Bosansku Posavinu  Kamenjar.com. 3. ožujka 2018. Pristupljeno 24. listopada 2019.
Rezultati referenduma o statusu BiH uvjerljivo za suverenu i neovisnu državu: 63,4 posto od ukupnog broja glasača odgovorilo ZA.
Predsjednik Predsjedništva BiH Alija Izetbegović upozorava da velike grupe srpskih paravojnih jedinica, tzv. arkanovaca i šešeljevaca, idu prema Sarajevu.
U okupiranom dijelu Banije neprijatelj provodi taktiku spaljene zemlje.
Hrvatska vlada o poštovanju ljudskih prava u povodu pisma Helsinki Watcha: državi su svi građani jednaki.

4. ožujka
Rat je dobio hrvatski narod, rekao dr. Franjo Tuđman na prvom časničko-zapovjedničkom skupu Hrvatske vojske u Zagrebu.
SAD podržava referendum o neovisnosti u BiH i smatra da njegov rezultat odražava volju većine naroda u toj republici.
Specijalni izaslanik UN Cyrus Vance izjavio da događaji u BiH neće odgoditi upućivanje plavih kaciga u bivšu Jugoslaviju.
Sedamnaest prognanih svećenika Zadarske nadbiskupije uputilo apel da se zaustavi divljaštvo jugovojske i četnika u njihovim župama.

5. ožujka
Hrvatska Vlada insistira na poštovanju prava svih građana i potpunom funkcioniranju pravne države, makar to povlačilo i smjene odgovornih ljudi, rekao novinarima u Zagrebu njezin predsjednik dr. Franjo Gregurić.
Hrvatska poštuje prava manjina, rekao za svog posjeta Njemačkoj predsjednik Sabora dr. Žarko Domljan predsjednici Bundestaga dr. Riti Sussmuth.
Srbija nastoji nasilnom kolonizacijom promijeniti nacionalnu strukturu Iloka i okolnih sela poslije okupacije tog područja od jugovojske.
Indijski general Satish Nambiar i službeno imenovan zapovjednikom Mirovnih snaga UN u bivšoj Jugoslaviji.

6. ožujka
Okupatorska jugovojska mora se povući s hrvatskog teritorija do sredine travnja, rečeno novinarima poslije susreta Tuđman - Vance u Zagrebu.
Načelnik Glavnog stožera Hrvatske vojske general Anton Tus razgovarao s predstavnicima Međunarodnog Crvenog križa o zamjeni ratnih zarobljenika.
Genocid nad Hrvatima se nastavlja, stoji u pismu predsjednika Odbora za zaštitu ljudskih prava Sabora Republike Hrvatske mr. Nevena Jurice međunarodnim organizacijama.
Talijanski ambasador Salvatore Cilento predao u Zagrebu vjerodajnice predsjedniku Republike Hrvatske dr. Franji Tuđmanu.
Jasenice - živjeti ili umrijeti projekt inž. Zvonimira Nekića o planiranju povratka kućama 293 prognane obitelji iz jednog od srušenih hrvatskih sela na području općine Obrovac.
Jugoslavenska armija, u svom prvom priopćenju za javnost, priznaje da je u ratu u Hrvatskoj u posljednjih šest mjeseci poginulo 1,279 njezinih pripadnika.

7. ožujka
Odbor za obnovu Dubrovnika preporučio Vladi Republike Hrvatske da pripremi i proslijedi zahtjev za primanje Hrvatske u članstvo UNESCO, te da šire područje starog Dubrovnika upiše u Registar svjetske kulturne i prirodne baštine.
Osijek pretrpio jedan od najtežih topničkih napada od potpisivanja primirja. Četiri osobe poginule, a 20 ih je ranjeno.
U Gospiću su se posebni članovi promatračke misije EZ uvjerili da je srpska laž da su u tom gradu srušena sva spomen-obilježja svjetski poznatog znanstvenika Nikole Tesle.
Francuska će biti najzastupljenija u mirovnim snagama UN u bivšoj Jugoslaviji, izjavio francuski ministar obrane Pierre Joxe.
Predsjednik Europskog vijeća portugalski premijer Cavaco Silva izjavio u Le Mondeu da je Jugoslavija mrtva.

8. ožujka
Srpski general Ratko Mladić, pred članovima Promatračke misije EZ, naredio hapšenje hrvatskih pregovarača u Žitniću. Nakon toga Mladić zaprijetio razaranjem Šibenika i Zadra.
Njemački neonacisti nisu u Hrvatskoj vojsci, demantira pisanje berlinskog dnevnika B.Z. Ministarstvo informiranje Republike Hrvatske.
Iran priznao Hrvatsku, Sloveniju i Bosnu i Hercegovinu.
Za samo nekoliko sati žestokog topničkog napada jugovojske na Osijek smrtno stradalo sedam a ranjeno 28 osoba.
U Beograd stigao zapovjednik mirovnih snaga UN u bivšoj Jugoslaviji Satish Nambiar.

9. ožujka
U Bruxellesu završena deseta konferencija o Jugoslaviji, na kojoj je otvorena ostavinska rasprava o baštini raspale države.
Američki državni sekretar James Baker u Bruxellesu zatražio što brže kolektivno priznanje BiH i poštovanje njezinog teritorijalnog integriteta.
U Beču potpisan sporazum o uspostavljanju diplomatskih odnosa između Hrvatske i Španjolske.
Službeni rezultati referenduma u BiH: 99,44 posto glasača ZA suverenu i neovisnu republiku.
Zahtjevi opozicije na mitingu u Beogradu: Miloševiću odlazi! Kao odgovor na demonstracije policijska opsada Beograda.
Između Hrvatske i Slovenije potpisan međudržavni sporazum o povratku izbjeglica privremeno smještenih u Sloveniji.
Na okupiranoj Baniji Hrvati posebno označeni: moraju nositi bijele trake na ruci!
U Šibeniku primirje postalo sinonim za životnu opasnost, jer je grad pod svakodnevnim topničkim udarima jugovojske.

10. ožujka
Okupacijska jugoarmija na selo Muć, blizu Splita, ispalila rakete s kasetnim punjenjem. Od malih bombica, tzv. zvončića troje ljudi poginulo a troje ranjeno.
U blizini katoličke crkve u Tordincima, okupiranom selu u istočnoj Slavoniji, masovna je grobnica u koju je bačeno 30 Hrvata.
Nema promjene granica silom, izjavio predsjednik Tuđman nakon povrataka iz Bruxellesa.
Američki mediji najavljuju skoro priznavanje Hrvatske.

11. ožujka
Američko - Europska izjava o podjeli Jugoslavije, države koja je pokopana nakon 73 godine postojanja.
Hrvatska spremna za dolazak plavih kaciga, izjavio predsjednik Tuđman na prvom susretu s generalom Nambiarom, zapovjednikom mirovnih snaga UN.
Predsjednik Republike Hrvatske dr. Franjo Tuđman donio Naredbu o suradnji s mirovnim snagama UN.
Jugoarmija ispalila šest raketa s kasetnim bojnim glavama na Šibenik kao posljednji adut u pokušaju raspirivanja rata.
Tzv. skupština srpskog naroda u BiH odbila Bruxellesku izjavu.
Bivši američki predsjednik Richard Nixon podržao neovisnost Hrvatske.

13. ožujka
U srpsko-crnogorskom ratu protiv Hrvatske, prema dostupnim podacima, uništena trećina hrvatskih telefonskih centrala.
U osječku bolnicu od primirja, 3. siječnja, dopremljene 283 osobe, među njima 69 umrlih.
Na osječkom bojištu dolazak prethodnice mirovnih snaga UN četnicima ništa ne znači te potpisano primirje krše svakodnevno.
U New Yorku glavni tajnik UN Boutros Ghali objavio obračun troškova mirovnih snaga na prostoru bivše Jugoslavije, iz kojeg je vidljivo da akcija UNPROFOR-a službeno počinje 15. travnja.
Do kraja travnja na prostoru bivše Jugoslavije bit će raspoređeno 14,000 plavih kaciga, izjavio posebni izaslanik glavnog tajnika UN Cyrus Vance.
Njemačka vlada insistira da za Srbiju i Crnu Goru mora važiti ista procedura za diplomatsko priznanje kao i za ostatak Jugoslavija.

14. ožujka
U Hrvatskoj, prema posljednjem Izvješću o broju registriranih prognanika i izbjeglica, registrirano 330.000 prognanih i izbjeglih osoba. Međutim, od početka rata Hrvatsku napustilo 900.000 njezinih stanovnika!
Hrvatska vlada donijela mjere za poticaj povratka prognanika.
Na demonstracijama u Beogradu robijaši napali studente.
U Zagrebu predstavljena knjiga o hrvatskoj povijesti, identitetu i ratu protiv Hrvatske pod naslovom Documenta Croatica.
Izravne štete na radio i televizijskim objektima u Hrvatskoj procijenjene na 47 milijuna dolara.
Odbor za Konavle poziva Konavljane širom svijeta da pomognu u obnovi starog kraja.
Cyrus Vance završio misiju u Jugoslaviji i prihvatio novu u Nagorno-Karabahu.

15. ožujka
Pismo potpredsjednika hrvatske Vlade dr. Milana Ramljaka časnicima UN i Promatračkoj misiji EZ u kojem upozorava da se nastavlja progon Hrvata iz okupirane zone.

16. ožujka
Četnici protjerali 139 mještana hrvatskog sela Bokšić u istočnoj Slavoniji.
Srpski episkop Atanasije Jevtić optužio Miloševića i Adžića za izdaju krajine i Bosne.
U Hrvatskoj registrirano 330.000 prognanih i iseljenih osoba.
Ratne štete u Hrvatskoj procijenjene na 21 milijardu dolara.

17. ožujka
Predsjednik Republike Hrvatske dr. Tuđman primio predstavnike Helsinki Watcha.
Biznismeni iz SAD, hrvatski iseljenici, u posjetu Hrvatskoj.
U Zagrebu predstavljena knjiga inž. Vladimira Žerjavića Opsesije i megalomanije oko Jasenovca i Bleiburga.
Nastavljen egzodus Hrvata iz sela benkovačke općine, 120 novih prognanika u Zadru.
Srpski ekstremisti prijete razaranjem rafinerije u Bosanskom Brodu.
U Mostaru vlada potpun kaos, barikade na svim prometnicama.
Libija priznala Hrvatsku, Sloveniju i Bosnu i Hercegovinu.
Američki predsjednik George Bush najavio priznanje Hrvatske.

18. ožujka
Jugovojska zapalila aerodrom Ćilipe kod Dubrovnika.
Iz okupiranih vukovarskih sela Tompojevaca i Šarengrada u Zagreb stiglo 155 protjeranih Hrvata.
Hrvatima po zemljovidu buduće BiH koji nudi EZ pripada 20 općina. Muslimani bi imali 52, a Srbi 37 općina.

19. ožujka
Predsjednik Tuđman u pismu srpskom patrijarhu Pavlu odgovorio na neargumentirane optužbe.
Nastavljeni pregovori u Mađarskoj o zamjeni ratnih zarobljenika.
Promovirana knjiga Vukovarski dobrovoljac, potresno svjedočanstvo o krvavom ratu protiv Hrvatske.
U Petrinji minirana i do temelja srušena Crkva Svetog Trojstva i kapelica sv. Roka, u neposrednoj blizini spomenute crkve.
Diplomatski odnosi između Rusije i Hrvatske, prema najavi agencije Interfax, uspostavit će se najvjerojatnije do kraja ožujka.
Talijanska policija na tragu mreže krijumčara droge i oružja, u koju je upletena i Jugobanka iz Beograda.

20. ožujka
Neprijatelj i dalje na okupiranim područjima provodi taktiku spaljene zemlje, priopćilo Ministarstvo obrane Republike Hrvatske.
Njemački izvori najavljuju primanje Hrvatske i Slovenije u punopravno članstvo Konferencije o europskoj sigurnosti i suradnji.
Među državama Srednjoeuropske inicijative, nekadašnje Heksagonale, Hrvatska dobila status države promatrača.
Američki kongresmeni odlučno traže od vlade Georga Busha da prizna neovisnost Hrvatske.

21. ožujka
Na dubrovačkom ratištu napadnuti promatrači EZ i UN.
Predsjednik Tuđman kumovao u Kraljevici prvoj hrvatskoj raketnoj topovnjači Krešimir IV.
U Pečuhu, u Mađarskoj, potpisan sporazum između hrvatske Vlade i Jugoslavenske armije o zamjeni zarobljenika po načelu svi za sve.
Neprijatelj krši primirje na hrvatskim bojištima, posebno žestoko napada Osijek i Vinkovce. Cilj je izazvati sukob i odgoditi dolazak mirovnih snaga UN.
Velikosrpska propaganda nameće svjetskoj javnosti stav kako u Slavoniji i Baranji ima velik broj Srba.
Nepoznati putnik pokušao fizički napasti Stipu Mesića na amsterdamskom aerodromu.
Jugovojska i srpski teroristi uništili 17 odašiljača i predajnih postaja Hrvatske radio televizije.

22. ožujka
Novi izbori u Hrvatskoj održat će se u miru i slobodi, rekao Stipe Mesić okupljenim Hrvatima u Parizu.
Međunarodna federacija za ljudska prava osporava crnogorski referendum o zajedničkoj državi sa Srbijom.
Topnički i pješački napad srbočetnika na crte obrane Neuma.
Tiskana knjiga Stradanja Dubrovnika novinara Đorđa Obradovića.
Delegacija američkih kongresmena u Prištini izrazila zabrinutost zbog stanja na Kosovu.

23. ožujka
Agresor i dalje izigrava mirovnu inicijativu i nesmiljeno napada hrvatske gradove.
Iz Petrovaca kod Vukovara prognano 110 Rusina, Ukrajinaca i Hrvata.
I manjine žrtve rata protiv Hrvatske, ustanovila Komisija hrvatskog Sabora za zaštitu i unapređenje ravnopravnosti naroda i narodnosti.
U Hercegovini sve žešći topnički i pješački napadi srpskih i crnogorskih agresora.

24. ožujka
U Helsinkiju Hrvatska, Slovenija i Gruzija primljene u punopravno članstvo KESS.
Novo pismo dr. Ramljaka predstavnicima mirovnih snaga UN da spriječe genocid nad hrvatskim narodom i manjinskim zajednicama na okupiranom teritoriju Hrvatske.
Helsinki Watch zahvaljuje predsjedniku Tuđmanu na suradnji i podršci budućim akcijama te organizacije.
General Mladić zabranio rad medicinskoj ekipi u Drnišu, a pred njegovom samovoljom nemoćan čak i Međunarodni Crveni križ.
Najteža noć na sisačkoj fronti od potpisivanja sarajevskog primirja, na Sunju palo više od 3 000 topničkih projektila.
U intervjuu Slobodana Miloševića beogradskoj Ilustrovanoj politici, predsjednik Srbije istakao da najviše cijeni Šešelja.
Senator iz Južne Dakote Larry Pressler predložio Capitolu zakon kojim bi Amerika i službeno potvrdila prestanak postojanja Jugoslavije.
Princeza od Walesa, lady Diana posjetila izbjeglički logor Nagyatad u Mađarskoj.

25. ožujka
Rat u Hrvatskoj ponovno se rasplamsava. Pod neprijateljskom vatrom sva hrvatska bojišta, osobito gradovi Osijek, Šibenik, Zadar, Dubrovnik, Valpovo, Belišće, Vinkovci, Pakrac, Novska, Nova Gradiška, Sisak...
U Zagreb stigla još jedna skupina Hrvata, njih 170, prognanih iz okupiranog slavonskog sela Šarengrada.
Europski promatrači istražuju progone Hrvata, dok UNPROFOR, po riječima svog glasnogovornika Fredericka Eckharda, još nije čuo za te probleme.
Od Sarajevskog primirja poginulo 216 osoba, izvješćuje Glavni sanitetski stožer Hrvatske.
HDZ BiH ponudit će novu kartu Herceg-Bosne u Bruxellesu, po kojoj bi Hrvatima pripalo 35 posto teritorija.
Jugovojska ponovno topnički napala Neum.
Hrvatska zastava, koju je u Kinu donio ministar vanjskih poslova dr. Zvonimir Šeparović, prvi put se zavijorila na Kineskom zidu. Otvoren Ured Republike Hrvatske u Kini.

26. ožujka
Dramatično stanje u Bosni i Hercegovini. Armijski udar na ovu republiku. Predsjedništvo BiH odlučilo da se obrati Vijeću sigurnosti UN.
Primirje potpisano u Sarajevu prekršeno 272 puta, a na Hrvatsku vojsku ispaljeno više od 8 500 projektila, stoji u prosvjedu Ministarstva obrane Hrvatske generalštabu jugovojske.
Govorom ministra vanjskih poslova dr. Zdenka Škrabala na zasjedanju KESS-a u Helsinkiju, Hrvatska po prvi put službeno nastupila na državnoj razini u jednoj međunarodnoj organizaciji.
Makedoniju napustili svi pripadnici jugoarmije.

27. ožujka
Predsjednik hrvatske Vlade dr. Franjo Gregurić govorio u Saboru o ključnim događajima u burnoj 1991. i kronologiji rata protiv Hrvatske.
U Nemetinu kraj Osijeka, nakon više od četiri mjeseca zatočeništva, zamijenjen 381 zarobljeni Vukovarac za 41 neprijateljskog zarobljenika.
Iz Tovarnika i Nijemaca protjerana 63 Hrvata.
U Zadar stiglo još 108 prognanih Hrvata iz benkovačke općine.
Visoki komesar UN za izbjeglice Sadako Ogata uputila apel svim stranama u jugoslavenskom sukobu da prestanu s kršenjem ljudskih prava.
U pismu izaslaniku generalnog tajnika UN Cyrusu Vanceu predsjednik Tuđman ističe potrebu da se Beograd prisili da prekine razaranje Hrvatske.
Japanski ministar predao u Tokiu dr. Zvonimiru Šeparoviću dokument o priznanju hrvatske neovisnosti.

28. ožujka
Zarobljeni branitelji Vukovara, njih 381 iz konclogora u Sremskoj Mirovici, stigli u Zagreb. U logoru još ostalo tisuću ljudi.
Na Baniji neprijatelj ne dopušta Međunarodnom Crvenom križu i europskim promatračima obilazak zatvora i koncentracijskih logora.
Tragična bilanca ratnog tjedna u Bosanskom Brodu: tridesetak mrtvih i više od stotinu ranjenih, priopćio krizni štab za obranu grada.
Srbi žestokom pucnjavom proslavili proglašenje ustava tzv. srpske republike BiH.

29. ožujka
Istražni organi Republike Hrvatske na području Siska i Banije ustanovili više od 6 000 onih koji su uzeli oružje i krenuli u prljavi rat protiv Hrvatske.
Iz južne Hercegovine pred jugovojskom i četnicima bježe Hrvati i Muslimani, uglavnom u zapadnu Hercegovinu.
Mirovna operacija UNPROFOR na terenu dobiva sve čvršće vojno-organizacijske oblike. Do kraja travnja sve plave kacige trebale bi zauzeti svoje predviđene položaje.

30. ožujka
Neprijatelj žestoko napadao hrvatske gradove Osijek, Vinkovce, Novu Gradišku, Sisak...
Dolazak tenkova na područje Bosanske Posavine jugovojska objasnila potrebom redovite obuke mladih vozača.
Prva obljetnica pogibije Josipa Jovića, prvog poginulog hrvatskog borca za slobodnu i neovisnu Hrvatsku.
Iz sjeverne Bosne izbjeglo na područje Slavonskog Broda više tisuća žena, djece i staraca.
Neuspjela misija srpskog ministra vanjskih poslova Vladislava Jovanovića u SAD najavljuje oštriju američku politiku prema Srbiji.
Hrvatska i Makedonija, međusobnom izmjenom nota, i službeno uspostavile diplomatske odnose na razini ambasada.

31. ožujka
Predsjednik Konferencije o Jugoslaviji lord Peter Carrington na sastanku u Bruxellesu izvijestio predsjednika Tuđmana da će mu odsad u vođenju konferencije pomagati fransucki diplomat Thierry de Beauce, trentačni specijalni savjetnik predsjednika Mitteranda.
U Bruxellesu održan šesti po redu sastanak konferencije EZ-a o Bosni i Hercegovini. Hrvati i Muslimani predložili dolazak plavih kaciga u BiH.
Na vinkovačkom području do sada poginulo 338, a ranjeno 1.314 osoba.
Suci ustavnih sudova Hrvatske i Slovenije sastali se u Zagrebu, prvi put kao članovi najvišeg čuvara ustavnosti i zakonitosti u dvije susjedne, suverene i neovisne države.
Pomoćnik ministra MUP-a BiH Momčilo Mandić obavjestio javnost da je na području srpskih područja BiH formiran jednonacionalni srpski MUP, za kojeg odluke i naredbe MUP-a BiH ne vrijede.

Izvori

1992/3

Kronologija Domovinskog rata: ožujak 1992.


Ryo Goto (født 25. august 1986) er en tidligere japansk fodboldspiller.

Han har spillet for flere forskellige klubber i sin karriere, herunder Thespakusatsu Gunma.

Eksterne henvisninger

Fodboldspillere fra Japan

Ryo Goto


Gerardus Mercator (5 Mart 1512 - 2 Aralık 1594), 16. yüzyıl Alman-Flemenk haritacı, coğrafyacı ve kozmograftır.

Sabit kerterizli gemi rotalarını yani kerte hattını doğrularla gösteren ve günümüzde seyrüsefer haritalarında hâlâ kullanılmakta olan yeni bir projeksiyon ile yaptığı 1569 dünya haritası ile tanınmıştır.

Mercator, Hollanda haritacılık ekolünün kurucularından biridir ve ekolün altın çağını yaşadığı 16. ve 17. yüzyıllardaki en önemli temsilcisi sayılmaktadır. Yaşadığı dönemde dünyanın en tanınmış coğrafyacısıydı ancak buna ek olarak teoloji, felsefe, tarih, matematik ve manyetizma ile de ilgileniyordu ve aynı zamanda usta bir hakkak ve hattattı, ayrıca dünya küreleri ve bilimsel enstrümanlar da yapmaktaydı.

Döneminin büyük âlimlerinin aksine çok az seyahat eden Mercator'un coğrafya bilgisi binden fazla kitap ve haritadan oluşan kütüphanesine, ziyaretçilerine ve diğer âlimlerle, devlet adamlarıyla, seyyahlarla, tüccarlarla ve denizcilerle altı farklı dilde yaptığı çok sayıda yazışmalarına dayanmaktadır. Mercator'un ilk haritaları duvara asmaya uygun büyük formatlıydı ancak yaşamının ikinci yarısında daha küçük formatlı 100'den fazla yeni bölgesel harita yaptı ve bunları 1595 yılında Atlas'ında topladı. Bu eseri Atlas kelimesinin coğrafya bağlamında ilk kullanılışıdır. Mercator aslında bu kelimeyi yalnızca harita koleksiyonu anlamında değil evrenin yaratılışı, tarihi ve tanımı üzerine olan Cosmologia adlı bilimsel eseri için kullanmıştır. Bu kelimeyi seçmesinin nedeni, ilk büyük coğrafyacı olarak nitelediği Mauretania Kralı Atlas'a ithaf etmektir. Mitolojiye göre Kral Atlas, Titan Atlas'ın oğludur ancak bu iki mit kısa sürede birleşmiştir.

Mercator'un gelirinin çoğu dünya ve gökküre kürelerinin satışında gelmekteydi. Altmış yıl boyunca dünyanın en kaliteli küreleri olarak kabul edilen bu küreler o kadar çok sayıda satılmıştır ki günümüze kadar çok sayıda kalabilmiştir. Bu girişimi kürelerin yapılması, haritaların basılması, kürelerin durduğu dayanakların üretilmesi, paketlenmesi ve Avrupa'nın tamamına dağıtılmasını içeren büyük bir girişimdi. Aynı zamanda özellikle astronomi ve astroloji geometrisini incelemek üzere kullanılan annuli astronomici (astronomi halkaları) ile usturlap olmak üzere bilimsel enstrümanları ile de tanınmıştır.

Mercator coğrafya, felsefe, kronoloji ve teoloji üzerine eserler yazmıştır. Duvar haritalarının tamamında gösterdiği bölgelerle ilgili ayrıntılı metinler bulunmaktadır. Örneğin 1569 tarihli meşhur haritasında on beş lejantta 5,000'den fazla kelimelik açıklama bulunur. 1595 tarihli Atlas'ında 120 sayfa kadar harita ve desenli başlık sayfası olmakla beraber daha fazla sayıda sayfa evrenin yaratılışına dair görüşleri ile haritalarda gösterilen tüm ülkelerin tanımlamalarına ayrılmıştır. Kronoloji tablosu 400 sayfa kadar tutmakta ve yaratılıştan itibaren hanedanların, başlıca siyasal ve askerî olayların, yanardağ patlamalarının, depremlerin ve tutulmaların tarihini vermektedir. Aynı zamanda Yeni ve Eski Ahit üzerine de yazmıştır.

Katolik bir ailenin oğlu olan Mercator, Martin Luther'in Protestanlık akımının geliştiği dönemde koyu bir Hristiyandı. Kendini hiçbir zaman Lutherci olarak tanımlamamış olsa da Protestanlığa açıkça sempati beslemekteydi ve bu nedenle sapkınlıkla (Lutheranye) suçlanmıştı. Altı ay kaldığı hapishaneden yara bere almadan kurtulmuştur. Zulüm gördüğü bu dönem muhtemelen Katolik Leuven'den (Louvain) ayrılıp daha toleranslı Duisburg'a taşınmasının başlıca nedenidir. Yaşamının son otuz yılını Dusiburg'da geçirdir. Mercator'un arkadaşı ve ilk biyografisini yazan Walter Ghim, onu ağırbaşlı ama arkadaş ortamında güleryüzlü ve nüktedan olarak tanımlar. Diğer âlimlerle tartışmaktan büyük haz duyan Mercator dindardı ve ölümüne kadar çalışkandı.

Yaşamı

Çocukluğu

Gerardus Mercator Hubert de Kremer ve eşi Emerance'ın yedinci çocuğu olarak dünyaya geldi. Doğduğunda Geert De Kremer (ya da Gerhard De Cremer) adı verildi. Evleri günümüz Almanya'sında bulunan Jülich Dükalığı'nın Gangelt kentiydi ancak doğduğu sırada ailesi günümüz Belçika'sında bulunan Flandra Kontluğu'nun Rupelmonde adlı kasabasında yaşayan Hubert'in abisi (ya da amcası) Gisbert De Kremer'i ziyaret ediyordu. Yoksul bir ayakkabıcı olan Hubert'in aksine rahip olan Gisbert yaşadığı toplulukta önde gelen kişilerden birisiydi. Aile Rupelmonde'da altı ay kadar kısa bir süre kaldıktan sonra Mercator'un çocukluğunun ilk yıllarını geçirdiği Gangelt'e geri döndü.

Altı yıl sonra 1518'de aile muhtemelen Gangelt'te kıtlık, veba ve kanunsuzluk yüzünden kötüleşen koşullar nedeniyle Rupelmonde'ataşındı. Mercator, Gangelt'ten sonra geldiği Rupelmonde'da muhtemelen yedi yaşında yerel okula gitti ve burada okuma, yazma, aritmetik ve Latince üzerine temel bilgileri aldı.

Milliyeti sorunsalı

Mercator'un milliyeti ihtilâflı bir konudur. 1868 yılında, meşhur 1569 dünya haritasının 300. yılı nedeniyle yapılan hazırlıkların bir parçası olarak Belçikalı Jean Van Raemdonck, Flemenk coğrafyacı Mercator'un yayımladığı biyografisinde atalarını Rupelmonde'a dayandıran spekülatif bir De Kremer aile ağacı da bulunmaktaydı. 1869 yılında Duisburg'da Alman Arthur Breusing Alman coğrafyacı Mercator üzerine yayımladığı kitapta ailesinin Jülich'ten olduğu, ana rahmine Jülich'te düştüğü ve ailesinin Rupelmonde'u ziyareti sırasında doğmuş olmasının Alman milliyetinden olması gerçeğini geçersiz saymadığını iddia etmiştir. Tartışma 1914 yılında Heinrich Averdunk'un Van Raemdonck'un kurgularına saldırması ve 16. yüzyılda Jülich'te Kremer adının çok sayıda bulunmasını öne sürerek Breusing'in Mercator'un Alman olduğu iddiasını desteklemesiyle devam etmektedir.

Günümüzde, babası Hubert'in doğum yerine ya da geçmişine dair herhangi bir kanıtın bulunmamasına rağmen çok sayıda Belçikalı ve Alman Mercator'un kendi milliyetlerinden olduğunu iddia etmeye devam etmektedir. Günümüz bilim insanlarının çoğu tarafsız bir tutum takınarak Mercator'un milliyeti konusunda sessiz kalmakta ancak popüler eserler herhangi bir kanıt göstermeden milliyetini bazen Belçikalı bazen de Alman diye göstermektedir.

's-Hertogenboschdaki Okul 1526–1530

Hubert'in 1526'da ölümünden sonra Gisbert Mercator'un vasisi oldu. Mercator'un kendisi gibi rahip olacağı umuduyla 15 yaşındaki Geert'i Brabant Düklüğü'nde 's-Hertogenboschda bulunan Fratres Vitae Communis tarikatının okuluna gönderir. Tarikat ve okul, İncil'e büyük vurgu yapan ama aynı zamanda da Katolik Kilisesi'Nin dogmalarını açıkça onaylamadığını belirten karizmatik Geert Groote tarafından kurulmuştur. Bu iki özellik de birkaç yıl önce Martin Luther tarafından önerilen yeni "itizaller"di. Yaşamında benzer düsturları izleyen Mercator bunun ceremesini de çekti.

Okulda bulunduğu sıralarda okul Georgius Macropedius tarafından idare ediliyordu ve Geert onun rehberliğinde İncil, trivium (Latince, mantık ve belâgat) ve Aristoteles'ten felsefe, Büyük Plinius'tan doğa tarihi ile Batlamyus'tan coğrafya gibi klâsikleri çalıştı. Okulda yapılan tüm eğitim Latinceydi ve Latince okuyup yazabilen ve konuşabilen Geert kendine Latince yeni bir isim de almıştır: Gerardus Mercator Rupelmundanus. Mercator, tüccar anlamına gelen Kremer'in Latince çevirisidir. Tarikatın "scriptorium"u (hattatlar odası) çok tanınmıştı ve Mercator burada daha sonraki eserlerinde kullanacağı italik yazıyı öğrenmişti. Mercator'dan kırk yıl önce aynı okula giden Erasmus'un da tanıklık ettiği üzere tarikat aynı zamanda mükemmeliyetçiliği ve disiplini ile de tanınmıştı.

Leuven Üniversitesi 1530–1532
Mercator daha sonra tanınmış Leuven Üniversitesi'ne gitti. Latince tam adı üniversitenin 1530 yılına ait kayıtlarında yer almaktadır. Yoksul olarak kaydedilmesine karşın üniversitenin zengin öğrencileri ile birlikte yatılı olarak kaldı. Bu öğrenciler arasında daha sonradan ünlenecek ve Mercator'un yaşamı boyunca arkadaşı olacak olan anatomici Andreas Vesalius, devlet adamı Antoine Perrenot ile teolog George Cassander sayılabilir.

Üniversitede verilen ilk genel akademik derece olan Magister derecesi Aristoteles'in doğruluğunu kabul etmiş olan muhafazakâr skolastik felsefenin etkisi altında felsefe, teoloji ve Antik Yunanca eğitimi üzerine şekillendirilmişti. Her ne kadar trivium'dan sonra quadrivium (aritmetik, geometri, astronomi ve müzik) da öğretilse de teoloji ve felsefe ile kıyaslandığında kapsamları sınırlıdır. Mercator ilk üç konuyu sonraki yıllarda daha da detaylı olarak çalışacaktır. Mercator üniversiteden Magister derecesiyle 1532 yılında mezun oldu.

Anvers 1532–1534

Magister derecesi almış bir kişi normalde Leuven'in Teoloji, Tıp, Kilise hukuku ve Roma hukuku'ndan oluşan dört fakültesinden birinde eğitimine devam etmesiydi. Gisbert Mercator'un teoloji üzerine eğitimine devam edip rahip olmasını ummuş olsa da yirmi yaşına gelmiş çoğu delikanlı gibi ilk ciddi şüphelerini yaşayan Mercator bu yolda devam etmedi. Sorun üniversiteye hâkim olan Aritoteles'in öğretileri ile kendi İncil etütleri ve bilimsel gözlemleri arasındaki özellikle yaratılış ve dünyanın tanımlanması üzerine olan çelişkiydi. Bu tarz şüpheler üniversitede sapkınlık sayılmaktaydı ve muhtemelen sınıfta yapılan tartışmalarda söyledikleriyle çoktan yetkililerin dikkatini çekmişti bereket versin ki hissettiklerini yazıya dökmemiştir. Leuven'den ayrılıp Anvers'e giderek orada zamanını felsefe konuları üzerine düşünmeye ayırdı. Yaşamının bu dönemi kayıtlarda belirsizlik içindedir. Muhtemelen çok sayıda eser okumuş ancak İncil'de yazan dünya ile coğrafi dünya arasında daha da fazla çelişkiyi fark etmiştir ki bu farklılıklar yaşamının geri kalanında onu sürekli meşgul edecektir. Kendi çalışmaları ile Aristoteles'in dünyası arasında bir uzlaşma sağlayamamıştır.

Bu dönemde Mercator Mechelen manastırında yaşayan Fransisken keşiş Monachus ile görüşüyordu. Hümanist görüşü ve Aristoteles'in öğretilerinden ayrılışı ile zaman zaman kilise yetkilileriyle çatışmaya düşen Monachus'un coğrafya üzerine olan görüşleri araştırma ve gözleme dayanmaktaydı. Mercator harita koleksiyonu ve V. Karl'ın baş danışmanı Jean Carondelet için hazırladığı ünlü yerküresi ile Monachus'tan etkilenmiş olmalıdır. Bu yerküre Mercator'un yanına çırak olarak gireceği Leuven'li kuyumcu Gaspar van der Heyden (Gaspar a Myrica yak. 1496– yak. 1549) tarafından yapılmıştı. Bu görüşmeler muhtemelen teoloji ile ilgili sorunlarını bir kenara bırakıp kendini coğrafyaya vermesine neden olmuş olabilir. Sonradan şunları söyleyecektir: "Gençliğimden beri coğrafya benim asıl ilgi alanım oldu. Yalnızca Dünya'nın tanımlanmasını değil dünyayı oluşturan tüm mekanizmayı sevdim."

Leuven 1534–1543
1534 yılının sonuna doğru 22 yaşındaki Mercator Leuven'e döndü ve kendini Gemma Frisius'un rehberliğinde coğrafya, matematik ve astronomi çalışmaya verdi. Kendinden dört yaş büyük olan Gemma'nın arkadaşlığı ve yardımı sayesinde iki yıl içinde matematik üzerine ustalaştı ve üniversite tarafından öğrencilere özel ders vermek üzere izin aldı. Bu çalışmalarda kullanılan bazı matematiksel enstrümanlar Gemma tarafından tasarlanmıştı ve Mercator da kısa sürede bunların üretimi konusunda pirinç ile çalışma, ölçekleri hesaplama için matematik ve hakkaklık gibi becerileri geliştirdi.

Gemma ve Gaspar Van der Heyden 1529 yılında yerkürelerini tamamlamıştı ancak 1535 yılında son coğrafi keşifleri de içerecek yeni bir yerküre yapmayı planlıyorlardı. Yerküre parçaları tahta yerine bakır üzerine kazılacaktı ve metin yazısı önceki yerkürelerde olduğu gibi kalın Roman karakterleri yerine zarif italik yazı ile yazılacaktı. Yerküre Gemma'nın içeriği araştırması, Van der Heyden'in coğrafi kısmı Mercator'un da metinleri kazıması ile yapılan ortak bir çalışmanın ürünüydü. Yerküre 1536'da tamamlandı ve karşılığı olan gökküre de bir yıl sonra bitti. Çok beğenilen bu küreler oldukça pahalıydı ve yaptığı matematiksel enstrümanlar ile verdiği derslerden de kazandığı paralarla Mercator evlenip bir aile kuracak duruma gelmişti. Barbara Schellekens ile Eylül 1536'da evlendi ve altı çocuklarının ilki olan Arnold bir yıl sonra dünyaya geldi.

Mercator'un haritacılık dünyasına girişi Gemma'nın yerkürelerini satın alan profesörler, zengin tüccarlar, psikoposlar, aristokratlar ve Brüksel yakınlarında imparator V. Karl'ın sarayındakiler tarafından fark edilmiş olmalıdır. Böyle zengin kişilerin verdiği işler ve onların hâmilikleri Mercator'a yaşamı boyunca önemli bir gelir kaynağı olacaktır. İmtiyazlı çevrelerle bağlantıları ayrıca sınıf arkadaşı olan ve kısa bir süre sonra Arras piskoposu olarak atanacak olan Antoine Perrenot ile V. Karl'ın şansölyesi olan Antoine'ın babası Nicholas Perrenot sayesinde de kolaylaşmıştır.

Gemma ile birlikte yerküreleri yapmak için çalışırken Mercator coğrafya bilgisini geliştirmek için önceki haritaları incelemiş, içeriklerini kıyaslayıp birleştirmiş, coğrafya metinlerini çalışmış ve tüccarlar, hacılar, seyyahlar ve denizcilerle yazışarak yeni bilgiler edinmiş olmalıdır. Bu yeni edindiği becerileri kullanarak kısa sürede çok verimli çalışmalar ortaya çıkarmıştır. 1537 yılında yalnızca 25 yaşında iken tek başına araştırdığı, kalıplarını kazıdığı, bastığı ve kısmen tek başına yayımladığı Kutsal Diyar haritası ile ünlenmiştir.

Bir yıl sonra 1538'de Orbis Imago diye bilinen ilk dünya haritasını yaptı. 1539 ila 1540 yıllarında Flandra haritasını tamamladıktan sonra 1541'de yerküre haritasını bitirmiştir. Bu dört çalışmasının hepsi büyük takdir görmüş ve çok sayıda satılmıştır. Bu eserlerin üçünde bulunan ithaflar Mercator'un nüfuzlu hamilere olan erişimini gösterir: Kutsal Diyar haritası Mechelen Büyük Konseyi'nde bulunan Franciscus van Cranevelt'e; Flandra haritası imparatora ve yerküre haritası da imparatorun baş danışmaı Nicholas Perronet'ye ithaf edilmiştir. Dünya haritasının ithaf edildiği kişi ise daha da ilginçtirç Mercator dünya haritasını üniversiteden arkadaşı olan ve Lutherci sapkınlık şüphesi taşıyan rahip Johannes Drosius'a ithaf etmiştir. Orbis Imago haritasının sembolizminin Lutherci bir görüş açısını yansıttığı dikkate alındığında Mercator'un bu harita ile kendini Leuven'in tutucu teologları tarafından eleştirilmeye açtığı görülür.

Ayrıca bakınız
 Mercator Vakfı (())

Notlar

Kaynakça

Özel

Genel

1512 doğumlular
1594 yılında ölenler
16. yüzyıl gravür sanatçıları
16. yüzyıl kartografları
Belçikalı coğrafyacılar
Belçikalı mucitler
Flaman kartograflar
Alman kartograflar
Flaman gravür sanatçıları
Leuven Üniversitesinde öğrenim görenler

Gerardus Mercator