Savassp tarafından incelenmektedir.
Sümerler (Sümerce: 𒅴𒄀 eme-gi veya 𒅴𒂠 eme-g̃ir), yaklaşık MÖ 4000-2000 yılları arasında Irak'ın güneyinde (Güney Mezopotamya) yerleşik hayata geçmiş olup medeniyetin beşiği olarak bilinen coğrafi bölgede yaşamış bir uygarlıktır. MÖ 6'ncı ve 5'nci milenyumda Kalkolitik ve Erken Tunç Çağı dönemi arasında ortaya çıkmış olup Dünyanın bilinen en eski uygarlıklarından birisi olarak kabul edilmektedir.

Sümerler, "Bereketli Hilal" olarak adlandırılan Mezopotamya bölgesinde ortaya çıkan sayısız medeniyetin temelini atmıştır. Ayrıca yazı ve astronomi de tarihte ilk kez Mezopotamya'da, Sümerlerde ortaya çıkmıştır. Genel düşünce, Sümerlerin, çağdaşı olan halklarla yakın bir etkileşim ve benzerliklerinin olduğu yönündedir.

Sümer Devleti'nin, Sami olmayan izole bir topluluk tarafından kurulmuş olduğu kabul edilmektedir.

Mezopotamya'da yaşayan birçok farklı kavimden ilk öne çıkan ve daha sonraki medeni oluşumların temelini atan Sümerlerdir. Gerek yazı, dil, tıp, astronomi, matematik; gerekse de din, fal, büyü, mitoloji gibi alanlarda ilk öne çıkan ve bilinen toplum Sümerlerdir. "Yaratılış" ve "Tufan"a, "Emeş ve Enten"e ilk kez Sümerlerde rastlanır. Yılbaşı ağacı süsleme, evlilik yüzüğü, nazar boncuğu da ilk olarak Sümerlerde görülmüştür. Sümer döneminde 21'i küçük olan yaklaşık 35 büyük şehir ve kasaba vardı. Bunlar arasında Kiş, Nippur, Zabalam, Umma, Lagaş, Eridu, Uruk ve Ur sayılabilir.

İsim
"Sümer" (Sümerce: 𒅴𒄀 eme-gi veya 𒅴𒂠 eme-g̃ir, Akadca: 𒋗𒈨𒊒 šumeru) terimi, Güney Mezopotamya'nın Semitik olmayan eski sakinleri olan "Sümerler" tarafından konuşulan dile, onların halefleri olan Doğu Semitik dilli Akadlar tarafından verilen isimdir.  Sümerlerin ülkesi, çivi yazısındaki yazıtlarda "Soylu Lordların Ülkesi" anlamına gelen "k-en-gi(-r)" ifadesi de yer almaktadır.

Sümerlerin kökeni bilinmemektedir, ancak Sümer halkı kendilerini "Siyah Başlı Olanlar" veya "Siyah Başlı İnsanlar" (𒊕 𒈪, sag̃-gíg, lit. 'baş' + 'siyah' veya 𒊕 𒈪 𒂵, sag̃-gíg-ga fonetik olarak /saŋ ɡi ɡa/, lit. Örneğin Sümer kralı Şulgi kendisini "dört mahallenin kralı, kara kafalı insanların lideri" olarak tanımlamıştır. Akadlar da Sümerlere "kara kafalı insanlar" ya da Sami Akad dilinde ṣalmat-qaqqadi diyorlardı.

Akadca Šumer kelimesi lehçedeki coğrafi adı temsil edebilir, ancak Akadca šumerû terimine yol açan fonolojik gelişim belirsizdir. Güney Mezopotamya'ya atıfta bulunan İbranice שִׁנְעָר Šinʿar, Mısırca Sngr ve Hititçe Šanhar(a), Sümer'in batı varyantları olabilir.

Kökeni

Çoğu tarihçi, Sümer'in ilk olarak M.Ö. 5500 - 3300 yılları arasında, Sami olmayan ve Hint-Avrupa kökenli olmayan eklemeli bir dil olan Sümer dilini konuşan Batı Asyalı bir halk tarafından kalıcı olarak yerleşildiğini öne sürmektedir (kanıt olarak şehirlerin, nehirlerin, temel mesleklerin vb. isimlerine işaret edilmektedir). Bazıları ise Sümerlerin Yeşil Sahra'dan Orta Doğu'ya göç eden ve tarımın Orta Doğu'da yayılmasından sorumlu olan Kuzey Afrikalı bir halk olduğunu öne sürmüştür. Ancak, ilk çiftçilerin Bereketli Hilal'den geldiğini güçlü bir şekilde gösteren kanıtlarla birlikte, bu öneri genellikle göz ardı edilmektedir. Özel olarak Sümerleri tartışmasa da, Lazaridis ve diğerleri 2016 yılında Natufian ve Çanak Çömlek Öncesi Neolitik kültür taşıyıcılarının genomlarını test ettikten sonra, Orta Doğu'nun bazı Yahudi öncesi kültürleri, özellikle de Natufianlar için kısmi bir Kuzey Afrika kökeni önermişlerdir.

Alternatif olarak, dört eski Mezopotamya iskelet DNA örneğinin yakın zamanda (2013) yapılan genetik analizi, muhtemelen eski İndus-Mezopotamya ilişkilerinin bir sonucu olarak, Sümerlerin İndus Vadisi Uygarlığı ile bir ilişkisine işaret etmektedir. Bazı verilere göre, Sümerler Hurriler ve Urartularla ilişkilendirilmekte ve Kafkasya onların anavatanı olarak kabul edilmektedir.Sümerlerden önce bölgede yaşamış olan tarih öncesi halk "Proto-Fıratlılar" veya "Obeydliler", ve Kuzey Mezopotamya'daki Samarra kültürü'nden evrimleştiği teorisi vardır. Ubeydilerin, Sümerler tarafından hiç bahsedilmemesine rağmen, günümüz akademisyenleri tarafından Sümer'deki ilk uygarlaştırıcı güç olduğu varsayılmaktadır. Bataklıkları tarım için kurutmuşlar, ticareti geliştirmişler ve dokumacılık, dericilik, metal işçiliği, duvarcılık ve çömlekçilik gibi endüstriler kurmuşlardır. Bazı akademisyenler Proto-Fırat dili ya da tek bir alt katman dili fikrine karşı çıkmaktadır; Sümer dilinin başlangıçta bataklıkta ve Doğu Arabistan kıyı bölgesinde yaşayan ve Arap kültürünün bir parçası olan avcı ve balıkçı halkların dili olabileceğini düşünmektedirler. Güvenilir tarihi kayıtlar çok daha sonra başlar; Sümer'de Enmebaragesi (Erken Hanedanlık I) öncesine tarihlenen hiçbir kayıt yoktur. Juris Zarins, Sümerlerin Buzul Çağı'nın sonunda sular altında kalmadan önce Doğu Arabistan kıyılarında, bugünkü Basra Körfezi bölgesinde yaşadıklarına inanmaktadır.

Sümer uygarlığı Uruk döneminde (MÖ 4. binyıl) şekillenmiş, Jemdet Nasr ve Erken Hanedan dönemlerine kadar devam etmiştir. Sümerler giderek kontrolü kuzeybatıdan gelen Sami devletlerine kaptırmıştır. Sümer, MÖ 2270 civarında Akad İmparatorluğu'nun Sami dilli kralları tarafından fethedildi (kısa kronoloji), ancak Sümerce kutsal bir dil olarak devam etti. Yaklaşık MÖ 2100-2000 yıllarında Ur'un Üçüncü Hanedanlığı döneminde yaklaşık bir yüzyıl boyunca yerel Sümer egemenliği yeniden ortaya çıkmış, ancak Akad dili de bir süre daha kullanılmaya devam etmiştir.

Basra Körfezi kıyısındaki Sümer şehri Eridu'nun, üç ayrı kültürün kaynaşmış olabileceği en eski şehirlerden biri olduğu düşünülmektedir: kerpiç kulübelerde yaşayan ve sulama yapan köylü Obeydli çiftçiler; siyah çadırlarda yaşayan ve koyun ve keçi sürülerini takip eden göçebe Sami çobanlar; ve bataklıklarda sazdan kulübelerde yaşayan ve Sümerlerin ataları olabilecek balıkçı halk.

Şehir devletleri
MÖ 4000 yılları başlarında Sümer sınırları kanallar veya sınır taşları ile belirlenmiş bir düzine şehir devletine bölünmüştü. Bütün şehirlerin merkezinde şehre ait özel bir sahip tanrı veya tanrıçaya adanmış olan ve bir rahip yöneticinin (ensi) veya kralın (lugal) idaresindeki tapınak bulunurdu.

Sümer şehri
Sümer şehri, Mezopotamya'nın güney ucunda, Dicle ve Fırat nehirleri arasında, sonradan Babil olmuş, günümüzde de Irak'ın Bağdat şehrinden Basra Körfezi'ne kadar olan bölgede idi.

Sümer şehri, Sümerlerden önce yaşamış ve Sümerce konuşmayan ve Sami olmayan bir halk tarafından, MÖ 4000-2350 yılları arasında kurulmuştur. Bu halka günümüzde Proto-Fıratlılar ya da Ubaidliler denmektedir. Ubaid ismi Al-Ubaid şehrindeki kazı alanından gelir. Ubaidliler Sümer şehrinde kurulmuş ilk medeniyettir. Bataklıkları tarım için kurutmuşlar, ticaret, dokumacılık, dericilik, demircilik, taş oymacılığı ve çanak-çömlekçilik gibi işlerle uğraşmışlardır. Ubaidlilerin bölgeye yerleşmesinden sonra çeşitli Sami halklar da aynı bölgeye yerleşmiş, kültürlerini Ubaidlilerinki ile karıştırarak Sümerler öncesi yüksek bir medeniyet kurmuşlardır.

Tarihçe
Çoğu tarihçiye göre, Sümerler MÖ 5500 ve 4000 yılları arasında bölgeye kalıcı olarak yerleşmiş Batı Asya halkıdır. Samuel Noah Kramer, "Tarih Sümer'de Başlar" kitabında; İran'dan gelen göçebeler ve Samilerin karışımı olan bir köy kültürü ile Sümer tarihinin başladığını yazıyor. Bu iki halkın ve kültürlerinin karışması zamanla Güney Mezopotamya'daki ilk şehir devletini oluşturuyor. Zamanla bölgeye hakim olmak için mücadele eden şehir devletlerine dönüşüyorlar. Genelde Samilerin üstün çıktığı bu mücadelelerde, Mezopotamyalılar diğer bölgelere genişlemeye başlıyorlar ve yakın doğuda ilk imparatorluğu kuruyorlar.Bu imparatorluk zamanla Elam olarak da bilinen bölge dahil olmak üzere, İran'ın batı düzlüklerine kadar yayılıyor. Bu Mezopotamya imparatorluğu, Hazar Denizi ya da Kafkaslardan geldiği tahmin edilen, ilkel ve göçebe Sümerler ile karşılaşıyor. Mezopotamya ile ilkel kabileler arasında tampon görevi yapan Sümerliler ne pahasına olursa olsun direniyorlar. İlk karşılaşmalarda kendilerinden teknolojik ve kültürel anlamda gelişmiş olan Mezopotamyalılar üstün geliyor. Zamanla esir ya da paralı asker olarak Mezopotamya kültürünü yakından tanıyan Sümerler, kendilerine gerekli olan askeri teknolojiyi öğreniyor ve kendi kültürlerine uyguluyorlar. Zamanla gerilemeye başlayan Mezopotamya devletine üstün gelmeyi ve önce batı İran topraklarını sonra Kuzey Mezopotamya'yı almayı başarıyorlar. Fethettikleri bu bölgede ilk Sümer devletini kuruyorlar.

Sümer şehir devletleri tarih öncesi Ubeyd ve Uruk dönemlerinde güçlenmiştir. Sümer yazılı tarihi MÖ 27. yüzyıl ve öncesine kadar uzanır, ancak tarihsel kayıtlar, yazılı kayıtların dilinin deşifre edilmesinin kolaylaştığı ve arkeologların çağdaş kayıtları ve yazıtları okumasına olanak sağlayan Erken Hanedanlık III dönemine  kadar belirsiz kalır.

MÖ 23. yüzyılda Mezopotamya'nın büyük bölümünü başarıyla birleştiren ilk devlet Akad İmparatorluğu olmuştur. Gutian döneminden sonra Ur III Krallığı benzer şekilde kuzey ve güney Mezopotamya'nın bazı kısımlarını birleştirmiştir. MÖ ikinci binyılın başlarında Amorit akınları karşısında sona erdi. Amorit "İsin hanedanı", Mezopotamya'nın Babil egemenliği altında birleştiği  MÖ 1700 dolaylarına kadar devam etti.

Ubeyd dönemi

Ubeyd dönemi, Mezopotamya ve Basra Körfezi'ne yayılan kendine özgü kaliteli boyalı çanak çömlek tarzıyla dikkat çekmektedir. yerleşime dair en eski kanıt Tell el-'Oueili'den gelmektedir, ancak Güney Mezopotamya'daki çevresel koşulların Ubeyd döneminden çok daha önce insan yerleşimi için elverişli olduğu göz önüne alındığında, daha eski yerleşimlerin var olması ancak henüz bulunamamış olması muhtemeldir. Bu kültürün kuzey Mezopotamya'daki Samarran kültüründen türediği anlaşılmaktadır. Bunların daha sonraki Uruk kültürüyle özdeşleştirilen gerçek Sümerler olup olmadığı bilinmemektedir. Eridu'nun baş tanrısı ve bilgelik tanrısı Enki'nin, Uruk'un aşk ve savaş tanrıçası İnanna'ya uygarlık armağanlarını vermesinin öyküsü, Eridu'dan Uruk'a geçişi yansıtıyor olabilir.

Uruk dönemi

Ubeyd döneminden Uruk dönemine arkeolojik geçiş, yavaş Çömlekçi çarkı üzerinde yerel olarak üretilen boyalı çanak çömlekten, uzmanlar tarafından hızlı çarklar üzerinde seri olarak üretilen çok çeşitli boyasız çanak çömleklere kademeli bir geçişle işaretlenmiştir. Uruk dönemi, Ubeyd'in bir devamı ve büyümesidir ve çömlekçilik gözle görülür ana değişikliktir.

Uruk dönemine gelindiğinde (yaklaşık olarak MÖ 4100-2900), güney Mezopotamya'nın kanalları ve nehirleri boyunca taşınan ticari malların hacmi, merkezi yönetimlerin uzman işçiler istihdam ettiği birçok büyük, katmanlı, tapınak merkezli şehrin (10.000'den fazla nüfusa sahip) yükselişini kolaylaştırmıştır. Uruk döneminde Sümer şehirlerinin dağlık bölgelerden yakalanan köle işgücünden faydalanmaya başladığı oldukça kesindir ve en eski metinlerde işçi olarak yakalanan kölelere dair bol miktarda kanıt bulunmaktadır. Bu Uruk uygarlığına ait eserler ve hatta koloniler, Türkiye'deki Toros Dağları'ndan batıda Akdeniz'e ve batı İran'a kadar uzanan geniş bir alanda bulunmuştur.

Sümerli tüccarlar ve kolonistler (Tell Brak'ta bulunanlar gibi) tarafından ihraç edilen Uruk dönemi uygarlığı, yavaş yavaş kendi karşılaştırılabilir, rakip ekonomilerini ve kültürlerini geliştiren tüm çevre halklar üzerinde etkili olmuştur. Sümer şehirleri uzak ve uzun mesafeli kolonilerini askeri güçle koruyamazdı.

Uruk dönemindeki Sümer şehirleri muhtemelen teokratikti ve büyük olasılıkla bir rahip-kral (ensi) tarafından yönetiliyor, ona hem erkek hem de kadınlardan oluşan bir ihtiyarlar heyeti yardımcı oluyordu. Daha sonraki Sümer panteonunun bu siyasi yapıyı örnek almış olması oldukça muhtemeldir. Uruk döneminde organize savaşa ya da profesyonel askerlere dair çok az kanıt vardı ve kentler genellikle surlarla çevrili değildi. Bu dönemde Uruk, ilk kez 50.000 nüfusu aşarak dünyanın en kentleşmiş şehri haline gelmiştir.

Antik Sümer kral listesi bu dönemin önde gelen birkaç kentinin erken hanedanlarını içermektedir. Listedeki ilk isim grubu, büyük bir tufan meydana gelmeden önce hüküm sürdüğü söylenen krallara aittir. Bu ilk isimler kurgusal olabilir ve Alulim ve Dumizid gibi bazı efsanevi ve mitolojik figürleri içerir.

Uruk döneminin sonu, yaklaşık 9.000 ila 5.000 yıl önce Holosen iklimsel optimum olarak adlandırılan uzun, daha yağışlı ve daha sıcak bir iklim döneminin sonunu işaret eden MÖ 3200-2900 yılları arasındaki kurak bir dönem olan Piora salınımı ile aynı zamana denk gelmiştir.

Erken Hanedanlık Dönemi

Hanedanlık dönemi MÖ 2900'lerde başlar ve bir rahip "En" (bir tanrıça tapınağı olduğunda bir erkek figürü, bir erkek tanrı tarafından yönetildiğinde bir kadın figürü) tarafından yönetilen yaşlılar konseyi tarafından yönetilen tapınak kuruluşundan daha seküler bir Lugal'a (Lu = adam, Gal = büyük) geçişle ilişkilendirilir ve Dumuzid, Lugalbanda ve Gılgamış gibi efsanevi ataerkil figürleri içerir - tarihi kayıtların açılmasından kısa bir süre önce hüküm sürmüştür. M.Ö. 2900'de, şimdi deşifre edilen hece yazısı erken piktogramlardan gelişmeye başladığında. Sümer kültürünün merkezi güney Mezopotamya'da kalsa da, hükümdarlar kısa süre içinde komşu bölgelere yayılmaya başlamış ve komşu Sami gruplar Sümer kültürünün çoğunu kendi kültürleri olarak benimsemiştir.

Sümer kral listesinde adı herhangi bir efsanevi kaynaktan bilinen en eski hanedan kralı Kiş'in ilk hanedanının 13. kralı olan Etana'dır. Arkeolojik kanıtlarla doğrulanan en eski kral, Gılgamış Destanı'nda da adı geçen Kiş'in Enmebaragesi'dir (Erken Hanedanlık I) - bu da Gılgamış'ın kendisinin Uruk'un tarihi bir kralı olabileceği önerisine yol açmıştır. Gılgamış Destanı'nın gösterdiği gibi, bu dönem artan savaşlarla ilişkilendirilmiştir. Güney Mezopotamya'daki savunmasız köyler ortadan kalktıkça şehirler surlarla çevrilmiş ve boyutları büyümüştür. (Hem Enmerkar hem de Gılgamış Uruk'un surlarını inşa etmekle anılır.)

1. Lagaş Hanedanlığı

Lagaş hanedanı (MÖ 2500-2270 civarı), kral listesinde yer almasa da, birkaç önemli anıt ve birçok arkeolojik buluntuyla iyi bir şekilde kanıtlanmıştır.

Kısa ömürlü olmasına rağmen, tarihte bilinen ilk imparatorluklardan biri, Kiş, Uruk, Ur ve Larsa da dahil olmak üzere neredeyse tüm Sümer'i ilhak eden ve Lagaş'ın ezeli rakibi Umma şehir devletini haraca bağlayan Lagaşlı Eannatum'un imparatorluğudur. Buna ek olarak, krallığı Elam'ın bazı bölgelerine ve Basra Körfezi boyunca uzanıyordu. Eannatum'un Akbabalar Steli, düşmanlarının kesik başlarını ve diğer vücut parçalarını gagalayan akbabaları tasvir etmektedir. İmparatorluğu ölümünden kısa bir süre sonra çökmüştür.

Daha sonra Umma rahip-kralı Lugal-zage-si, Lagaş hanedanının bölgedeki üstünlüğünü devirmiş, ardından Uruk'u fethederek başkent yapmış ve Basra Körfezi'nden Akdeniz'e kadar uzanan bir imparatorluk kurmuştur. Akadlı Sargon'dan önceki son etnik Sümer kralıydı.

Akkad İmparatorluğu

Akkad İmparatorluğu, Akkadlı Sargon tarafından MÖ 2234-2154 yılları arasında kurulmuştur (orta kronoloji). Doğu Sami dili olan Akadca ilk olarak MÖ 2800 civarında Kiş krallarının özel isimlerinde görülür ve daha sonraki kral listelerinde de korunur. MÖ 2500'lerden kalma tamamen Eski Akadca yazılmış metinler vardır. Eski Akadca kullanımı Büyük Sargon döneminde (MÖ 2334-2279) zirveye ulaşmıştır, ancak o dönemde bile çoğu idari tablet kâtiplerin kullandığı dil olan Sümerce yazılmaya devam etmiştir. Gelb ve Westenholz Eski Akadcanın üç aşamasını birbirinden ayırır: Sargon öncesi dönem, Akad imparatorluğu dönemi ve onu takip eden Ur III dönemi.

Akadca ve Sümerce yaklaşık bin yıl boyunca yerel diller olarak bir arada var olmuş, ancak MÖ 1800'lere gelindiğinde Sümerce daha çok akademisyenlerin ve kâtiplerin bildiği bir edebi dil haline gelmiştir. Thorkild Jacobsen, Sargon öncesi ve sonrası dönemler arasında tarihsel süreklilikte çok az kesinti olduğunu ve "Sami ve Sümer" çatışması algısına çok fazla vurgu yapıldığını savunmuştur. Bununla birlikte, Akadcanın Sargon tarafından daha önce fethedilen Elam'ın komşu bölgelerine de kısa süreliğine empoze edildiği kesindir.

Gutian dönemi

c. MÖ 2193-2119 (orta kronoloji)

2nd Lagaş Hanedanlığı

MÖ -2110 (orta kronoloji)

Akad İmparatorluğu'nun Gutiler tarafından yıkılmasının ardından, başka bir yerli Sümer hükümdarı olan Lagaş'lı Gudea yerel olarak öne çıkmış ve Sargon krallarının tanrısallık iddialarının uygulamalarını sürdürmüştür.

Bir önceki Lagaş hanedanı Gudea ve onun soyundan gelenler de sanatsal gelişimi desteklemiş ve çok sayıda arkeolojik eser bırakmışlardır.

Ur III dönemi

Daha sonra, gücü güney Asur'a kadar uzanan Ur-Nammu ve Şulgi yönetimindeki Üçüncü Ur Hanedanlığı (yaklaşık MÖ 2112-2004, orta kronoloji) geçmişte hatalı bir şekilde "Sümer rönesansı" olarak adlandırılmıştır. Ancak daha şimdiden bölge, Asur'da ve başka yerlerde Akadca konuşan Semitlerin yeniden canlanması ve güneyde İsin, Larsa, Eşnunna ve daha sonra Babil dahil olmak üzere birçok rakip yerel güç kuracak olan Semitik Martu (Amorit) dalgalarının akınıyla Sümer'den çok Sami olmaya başlamıştı.

Bunlardan sonuncusu, Eski Asur İmparatorluğu'nun MÖ 21. yüzyılın sonlarından itibaren kuzeyde yaptığı gibi, Mezopotamya'nın güneyine Babil İmparatorluğu olarak kısa süreliğine hâkim oldu. Sümer dili, çivi yazısı kullanıldığı sürece, Ortaçağ döneminde Latince'nin kullanıldığı gibi, Babil ve Asur'daki okullarda öğretilen kutsal bir dil olarak devam etti.

Sümerlerin sonu
Bazı araştırmalarda Sümerlilerin zayıflaması Sümer topraklarındaki tuzlanma ve buna bağlı tarımsal üretimin düşmesi gibi ekolojik nedenlere bağlanır. Yüksek düzeyde buharlaşmanın yaşandığı kurak bir iklimde kötü drene edilen sulanan topraklar, toprakta çözünmüş tuzların birikmesine yol açarak tarımsal verimi ciddi ölçüde düşürmüştür.

Sümer bölgesinde Gılgamış destanı gibi anlatımlara konu olan büyük bir sel meydana gelmiş ve bu Tufan'dan sonra bazı şehir devletleri diğerleri üzerinde egemenlik kurmuşlardır. Şehirleri birleştiren kralların ilki, MÖ 2800 yıllarında Kiş kralı olan Etana dır. Kiş, Erech, Ur ve Lagaş şehirleri diğerlerine egemen olabilmek için yüzyıllar süren mücadelelere giriştiler. Bu durum Sümerleri dışarıdan gelen düşmanlara karşı zayıf bıraktı. Önce Elamlılar (MÖ y. 2530-2450) ve sonra Kral Sargon yönetimindeki (MÖ 2334-2279) Akadlılar Sümerlere saldırdılar. Sargon hanedanı yaklaşık bir yüzyıl iktidarda kaldı ve şehir devletlerini birleştirdi. Sargon hanedanının yönetim modeli tüm Orta Doğu medeniyetlerini etkilemiştir.

Akadlar tarafından çökertilmesi sonrasında Sümerler bir daha eski haline gelemedi. MÖ 2000'li yıllarda bağımsız kimliklerini kaybettiler. Ardından gelen Akad ve Babil uygarlıkları çoğunlukla Sümerlerin izlerini taşıdılar. Kendilerine özgü dilleri ve çivi yazıları uzun süre yaşadı. Sümer inanışları ve mitolojisi İbranilerin Babil sürgünü yoluyla Yahudi, Hristiyan ve İslam inanışlarını etkilediği gibi Fenike-Yunan-Roma bağlantısıyla da günümüze dek ulaşmıştır.

Sümer Kralları

Sümer ve yabancı devletlerde hükümdarlık yapan Sümer kralları bulunur.

Kültür

Sosyal hayat ve Aile
Erken Sümer döneminde, ilkel piktogramlar şunu göstermektedir

 "Çanak çömlek çok boldu ve vazoların, kaselerin ve tabakların biçimleri çok çeşitliydi; bal, tereyağı, yağ ve muhtemelen hurmadan yapılan şarap için özel küpler vardı. Vazoların bazılarının sivri ayakları vardı ve çapraz ayaklı sehpalar üzerinde duruyordu; diğerleri düz dipliydi ve kare ya da dikdörtgen ahşap çerçeveler üzerine yerleştirilmişti. Yağ küpleri ve muhtemelen diğerleri de, tam olarak erken Mısır'da olduğu gibi kille kapatılmıştır. Taştan vazolar ve tabaklar kilden yapılanların taklidi olarak yapılmıştır."
 "Tüylü bir başörtüsü giyilirdi. Öküzünkine benzeyen oyma ayakları olan yataklar, tabureler ve sandalyeler kullanılıyordu. Şömineler ve ocaklar vardı."
 "Bıçaklar, matkaplar, kamalar ve testereye benzeyen bir alet biliniyordu. Mızraklar, yaylar, oklar ve hançerler (ama kılıçlar değil) savaşta kullanılıyordu."
 "Yazı yazmak için tabletler kullanılıyordu. Metal bıçaklı ve ahşap saplı hançerler takılırdı ve bakır levhalara dövülürdü, kolyeler veya yakalar ise altından yapılırdı."
 "Zaman ay olarak hesaplanırdı."

Sümer müziği ile ilgili önemli kanıtlar vardır. En iyi bilinen örnekleri arasında Ur Lirleri bulunan Lirler ve flütler çalınmıştır.

Devlet kentlerden oluşmuştu ve her kent surlarla çevrili idi. Kent içinde yüksek bir tepeye yapılan tapınak bulunurdu ki bu sosyal yaşamın merkezini oluşturmaktaydı.

Sümer kültürü erkek egemen ve tabakalıydı. İşbölümü derinleşmişti; 1. sınıfı din adamları ve askerler 2. sınıfı halk 3. sınıfı ise kölelerin oluşturduğu bir toplumsal hiyerarşi vardı. Sürekli savaşlar sonucunda halktan her insan kolayca köle edinebiliyordu. MÖ 3000-2500 yıllarında yüksek ruhbanlardan oluşan egemen sınıflar, dinsel yapıya sahip kent devletlerinin yöneticileri olarak ortaya çıktılar. Bu kral-rahipler dinsel ve siyasal işleri yürütürlerdi. Bir kentin baş rahibi, aynı zamanda o kentin başkanıydı.

Ur III dönemine tarihlenen ve şimdiye kadar keşfedilen en eski kodifikasyon olan Ur-Nammu Kanunları, geç Sümer hukukundaki toplumsal yapıya dair bir fikir vermektedir. Lu-gal ("büyük adam" ya da kral) altında, toplumun tüm üyeleri iki temel tabakadan birine aitti: "lu" ya da özgür kişi ve köle (erkek arad; kadın geme). Bir lunun oğlu evlenene kadar dumu-nita olarak adlandırılırdı. Bir kadın (munus) kız evlat (dumu-mi) olmaktan çıkıp eş (dam) olur, ardından kocası ölürse dul (numasu) kalır ve aynı kabileden başka bir erkekle yeniden evlenebilirdi.

Evlilikler genellikle gelin ve damadın ebeveynleri tarafından ayarlanırdı; nişanlar genellikle kil tabletlere kaydedilen sözleşmelerin onaylanmasıyla tamamlanırdı. Bu evlilikler, damat gelinin babasına bir gelin hediyesi teslim eder etmez yasal hale gelmiştir. Bir Sümer atasözü ideal ve mutlu evliliği, karısının kendisine sekiz oğul doğurmuş olmasıyla övünen ve hâlâ seks yapmaya hevesli olan bir kocanın ağzından anlatır.

Sümerler genellikle evlilik öncesi cinsel ilişkiden kaçınırlardı. Sümer ya da Akad dillerinde 'bekâret' kelimesinin doğrudan bir karşılığı yoktu. Bunun yerine, kavramı açıklayıcı bir şekilde tanımlamışlardır. Örneğin, Sümerce'de a/é-nu-gi4-a olarak ifade edilir ve 'bekareti bozulmamış' anlamına gelirken, Akadca'da la naqbat olarak ifade edilir ve 'hiç penis tanımamış' anlamına gelir. Akad tıp metinlerinde šišitu terimi kullanılır, ancak bunun özellikle kızlık zarına işaret edip etmediği belirsizdir. İlginç bir şekilde, o dönemde kızlık zarının sağlamlığı, Yakın Doğu'daki daha sonraki kültürlere kıyasla bir kadının bekaretini belirlemede çok daha az önemliydi. Bunun yerine, bekaret değerlendirmeleri çoğunlukla kadının kendi anlattıklarına dayanıyordu.

En eski kayıtlardan itibaren, Sümerlerin sekse karşı çok rahat tutumları vardı ve cinsel etik bir cinsel eylemin ahlak dışı sayılıp sayılmadığına göre değil, kişiyi ritüel olarak kirli kılıp kılmadığına göre belirlenirdi. Sümerler yaygın olarak mastürbasyonun hem erkekler hem de kadınlar için cinsel gücü artırdığına inanıyordu, ve hem tek başlarına hem de partnerleriyle karşılıklı mastürbasyon sık sık yapıyorlardı. Sümerler anal seks'i de tabu olarak görmüyorlardı. "Entu" rahibelerinin çocuk doğurması yasaktı ve doğum kontrol yöntemi olarak sıklıkla anal seks yapıyorlardı.

Fuhuş vardı ancak kutsal fuhuş olup olmadığı net değildir.

Hukuk
Tarihte ilk yazılı hukuk kuralları Sümerler tarafından oluşturulmuştur. Bu özellikleri ile Sümerlere dünyadaki ilk Hukuk devleti denebilir. Otoritenin korunmak istenmesi hukuk kurallarının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Lagaş Kralı Urukagina ihtilal ile başa gelmiş bir askerdir. Her kanun bir prolog (önsöz), maddeler ve epilog (sonsöz, sonuç) olmak üzere 3'e ayrılır. Urukagina kanunları bu özellikleri barındırmadığı için reform olarak geçer. İlk detaylı ve yukarıda saydığımız özellikleri belirten kanun metni Ur-Nammu kanunlarıdır. önsöz, 22 madde ve sonsözden oluşur.

Dil ve yazı

İlk yazıyı MÖ 3200 yıllarında Sümerler buldu. İlk yazıları şekiller üzerine kurulu yani her varlık ve olay için bir şekil kullandılar. Çivi yazısı işaretleri geçmişteki bir resim yazısına dayanır. Bir kavramı ifade eden işaretlere ideogram adı verilir. Sümerce bilim dünyasındaki genelgeçer görüşe göre yaşayan herhangi bir dille bağlantısı olmayan izole bir dildir. Aralarında Türkçenin de bulunduğu farklı dil aileleriyle ilişki kurmaya yönelik amatör ve profesyonel çalışmalar yürütülmüş olsa da bu çalışmalar genel olarak kabul görmemiştir.

Sümer dili, bilinen hiçbir dil ailesine ait olmadığı için dilbilimde genellikle izole bir dil olarak kabul edilir; buna karşın Akadca, Afroasiatik dillerin Semitik koluna aittir. Sümerceyi diğer dil ailelerine bağlamak için birçok başarısız girişim olmuştur. Sondan eklemeli bir dildir; başka bir deyişle, morfemlerin ("anlam birimleri") kelimeleri oluşturmak için bir araya getirildiği analitik dillerin aksine, morfemler cümleleri oluşturmak için tamamen bir araya getirilir. Bazı yazarlar, coğrafi özellikler ve çeşitli zanaat ve tarımsal faaliyetler için Proto-Fıratça veya Proto Tigreanca olarak adlandırılan bir alt tabaka veya adstratum dilinin kanıtı olabileceğini öne sürmüşlerdir, ancak bu başkaları tarafından tartışılmaktadır.

Bugün Sümer metinlerini anlamak sorunlu olabilir. En zor olanı, çoğu durumda dilin gramer yapısını tam olarak vermeyen ve bilgili kâtipler için bir "aide-mémoire" olarak kullanılmış gibi görünen en eski metinlerdir.

Akadca, MÖ 3. ve 2. binyılın başlarında bir yerde konuşma dili olarak yavaş yavaş Sümercenin yerini aldı, ancak Sümerce MS 1. yüzyıla kadar Babil ve Asur'da kutsal, törensel, edebi ve bilimsel bir dil olarak kullanılmaya devam etmiştir.

Edebiyat
Sümerlerin en önemli edebiyat eserleri; Gılgamış Destanı, Yaratılış Destanı ve Tufan Hikâyesi'dir. Sümerler kendi ülkelerine Kengir, konuştukları dile Emegir ve kendilerine Sag-giga derlerdi.

Din ve mitoloji

Sümer dini

Çok tanrılı inanca sahip Sümerlerin tapınaklarına Ziggurat denirdi. Zigguratlar yedi katlı olup toplam üç ana bölümden oluşur. İlk katlar erzak deposu, orta katlar okul ve tapınak, son katlar ise rasathane olarak kullanılmıştır. Yazının icadı serüveni bu tapınaklara dayanır. Mezopotamya'da evler ve tapınaklar, taş az olduğundan kerpiç ve tuğladan yapılmıştır. Hem bu özelliğinden hem de sık sık istilalara uğradığından bu yapılar günümüze kadar ulaşmamıştır.

Sümerlerde hissedilen her nesnenin bir Tanrısı vardı ve insan görünümündeydiler, fakat insanüstü güçleri olan ölümsüz varlıklardı. Tanrılar, insanlara ne istediklerini bildirmez. Ancak insanlar onlara, kendilerinden istenileni sorarak öğrenebilirdi.

Tanrılar

Sümer mitolojisinin en önemlilerinden Gılgamış Destanı'nda da adları geçen tanrılardan başlıcaları şunlardır:

 Anu veya An: Gök tanrısı, önceleri baş tanrıyken sonra yerini hava tanrısı Enlil almıştır.
 Enlil: Hava tanrısı, tanrıların babası, tapınağı Ekur Nippur kentindeydi.
 Enki: Bilgelik tanrısı
 Nimmah (Ninhursag): Ulu hanım, ana-tanrıça
 Nanna (Sin (mitoloji)): Ay tanrısı
 Utu (Şamaş): Güneş tanrısı, ay tanrısı Nanna'nın oğlu.
 Ecem (Kueen): Kraliçe Soylular tanrıçası.
 İnanna (İştar): Aşk ve Bereket Tanrıçası
 Ninti: Sümer hayat tanrıçasıdır. Ninhursag tarafından Enki'nin vücudunu iyileştirmek için yaratılan sekiz tanrıçadan biridir. Ti kaburga anlamına gelir ve O'nun özel tedavi alanı kaburgalardır. Enki yasak çiçeklerden yemiş ve bu sebeple Ninhursag tarafından lanetlenmişti. Ninhursag O'nu iyileştirmek için diğer tanrılar tarafından ikna edilir. Bu hikâye daha sonra Tevrat'ın Genesis (yaratılış) bölümünde anlatılan Adem ile Havva'nın yaratılış hikâyesinin kaynağı olarak değerlendirilmiştir.

Yaratılış mitosu
Sümer inanışına göre başlangıçta gök ile yer birdi. Daha sonra gök ile yer, tanrılar tarafından ayrılmıştır. Sümer inanışında evrenin kökeni şu şekilde açıklanır:

Başlangıçta ilksel deniz vardı; kökeni veya doğuşu konusunda bir şey söylenmemektedir, Sümerler onu her zaman varmış gibi düşünmüş olabilirler.
İlksel deniz gök ile yerin birliğinden oluşan kozmik dağı vücuda getirdi.
Tanrılar insan biçiminde kişileştirildiğinde, Anu (gök) eril, Ki (yer) dişildi. Onların birleşmesinden hava tanrısı Enlil doğdu.
Hava tanrısı Enlil yerden göğü ayırdı ve babası Anu göğü ele geçirirken, Enlil annesi Ki'yi, yeri, ele geçirdi. Enlil ile annesi Ki'nin birleşmesi- tarihsel devirlerde Ninmah, "yüce kraliçe", Ninhursag, "kozmik dağın kraliçesi"; Nintu, "doğurgan kraliçe" gibi çeşitli adlar verilen tanrıçayla özdeşleştirilmiş olabilir- evrenin düzenlenmesini, insanın yaratılışı ve uygarlığın kuruluşunu başlattı.

Bu konu aşağıdaki "Gılgamış, Enkidu ve Ölüler Diyarı" adlı Sümer şiirinin giriş bölümünde şöyle anlatılmaktadır:

''Gök yerden uzaklaştıktan sonra,
Yer gökten ayrıldıktan sonra,
İnsanın adı konduktan sonra,

Anu göğü ele geçirdikten sonra,
Enlil yeri ele geçirdikten sonra,
Ereşkigal Kur'un ödülü olarak ele geçirilip götürüldükten sonra,

O denize açıldıktan sonra,
Baba Kur'a doğru denize açıldıktan sonra,
Enki Kur'a doğru denize açıldıktan sonra;
(Kur) krala ufak taşlar fırlattı,
Enki'ye koca taşlar fırlattı;
Onun küçük taşları, el kadar taşlar,
Onun koca taşları,... kamışların taşları,
Enki'nin gemisinin omurgası,
Saldıran kasırgaya benzeyen savaşta yenildi;

Krala karşı, geminin serenindeki sular,
Kurt gibi yutuyordu,
Enki'ye karşı, geminin ardındaki sular,
Aslan gibi vuruyordu'.

Şiirden anlaşıldığı üzere başlangıçta bütün olan gök ve yer birbirlerinden ayrıldı ve böylece insanın yaratılışı buyruldu. Ardından gök tanrısı Anu göğün, yer tanrısı Enlil de yerin hâkimi oldular.

İnsanın yaratılışı
Sümer mitolojisinde insanın tanrılara hizmet etmesi için yaratıldığı anlatılır. Hava tanrısı Enlil tanrılara hizmet etmeleri maksadıyla Enki'nin tavsiyesiyle tahıl tanrıçası Aşnan ile sığır tanrı Lahar'ı yaratmıştır. Ancak bu iki tanrı bir gün öyle bir kavgaya tutuşmuşlar ki tüm işleri yapmaz olmuşlar. Kendilerine hizmet edilmeyen tanrılar, yeryüzündeki işleri yapmaktan yorulmuşlar ve bu konuyu Enki'ye götürüp şikayette bulunmuşlar. Uyuduğu için olan bitenden haberi olmayan Enki, tanrıça Nammu ve doğum tanrısı Ninmah'a insanı yaratması emrini vermiştir. Ninmah ve Nammu "derin suların üzerindeki" "balçığı" kararak şekil bakımından tanrılara benzeyen; ancak onların ölümsüzlük yeteneklerine sahip olmayan insanı yaratmışlar. İnsanın yaratılışı şerefine verilen şölende bütün tanrılar içerek sarhoş olmuşlar. Sarhoşluğun tesiriyle Ninmah'ın yarattığı altı insanın hepsi kusurlu olmuş. Ardından Enki'nin yarattığı insan da akli ve fiziksel bakımdan kusurlu olmuş. Hatasını düzeltmesi için Ninmah'tan yardım isteyen Enlil'i tanrı Ninmah yaptığı hatadan dolayı lanetlemiş.

Sümerlerde insanın yaratılışına dair diğer bir hikâye günümüz Adem inancına da kaynaklık ettiği düşünülen Adapa efsanesidir. Yasak meyve, cennet ve sonsuz yaşamdan kovulma, medeniyet bilgilerine veya sanatlarına sahip olma gibi Adem'e atfedilen diğer sıfat ve fiillere benzer niteliklere sahiptir.

Sümer Mitolojisinin günümüze etkileri
Arif Tekin'e göre, Sümer mitolojisine ait birçok unsur İbranilerin babil sürgünü gibi değişik yollar ve etkileşimlerle günümüze kadar değişimler geçirerek gelmiş, kutsal kitaplara konu olmuştur. Bunların başlıcaları yaratılış ve tufan efsanelerinde karşımıza çıkar. Başlıca temalar: Gök ve yer bitişik iken sonradan ayrılması, her şeyin sudan veya su üzerinde yaratılması, insanın balçıktan ve tanrıya (tanrılara) benzer şekilde yaratılması, erkeğe ait Ti (Sümercede yaşam özü ve kaburga anlamlarına gelmektedir) kullanılarak kadının yaratılması, ilk insanların bin (veya binlerce) yıl yaşaması, insanın Gökteki bilgiye ulaşmak için çabalaması ve bunun tanrıları sinirlendirmesi, tufan, gemi yapımı ve her canlıdan bir çiftin gemiye alınması vb.

Orhan Hançerlioğlu'nun ifadeleri; "Sümer Tanrısı Marduk'un büyük önemi, üç büyük tektanrıcı dine kaynaklık etmiş olmasıdır. Tevrat'la İncil'deki hikâyelerin çoğu Sümer efsaneleridir. Nuh ve Tufan hikâyesinin aslı olan bu Sümer efsanesi, Tevrat'la İncil'den dört bin yıl öncedir. Gene aynı bölgede, MÖ XX. yüzyılda yaşamış olan Kral Hamurabi kanunları, Tevrat kurallarına kaynaklık etmişlerdir. Samuel Reinach, Orpheus adlı kitabında şöyle demektedir: Hamurabi kanunları için ileri sürülmesi gelenek haline gelen tarihten yedi yüzyıl önce yapılmıştır. Eğer Musevi kanunlarının Musa'ya Tanrı tarafından yazdırıldığı doğruysa, Tanrı, Hamurabi'nin yapıtını aşırmış demektir."

(Ayrıca bakn; Utnapiştim, Ziusudra)

Bilim
Sümerler bölgeye yerleştiklerinde, çanak-çömlek yapmayı ve madenleri işlemeyi biliyorlardı. Aşağı Mezopotamya'da Dicle ve Fırat nehirleri kıyısında Uruk, Lagaş, Eridu, Ur, Kiş gibi kent devletleri kurdular. Gelişmiş bir yapı tekniği kullanıyorlardı. Yerleştikleri kesimlerde muazzam bir sulama sistemi kurup, kanallar, barajlar ve bentlerle hem seli önleyip bataklıkları kuruttular hem de düzenli sulamaya dayalı bir tarım geliştirdiler. Tekerleği de icat eden bu toplum tarlaları öküzlerin çektiği sabanlarla sürüyorlardı.

60 rakamına dayanan seksajismal sayı sistemini kullanan Sümerlerin "sos" dedikleri bu 60'lık birim bütün zaman ve mekân hesaplarında kullanılmaktaydı ve onları bir uyum içerisinde birbirine bağlıyordu. Ayı 30, yılı 360 gün olarak hesapladılar. Gece ve gündüzü on ikişer saate böldüler. Bir yılı 12 ay olarak hesapladılar. Ay ve Güneş tutulmasını hesapladılar. Aritmetik ve geometrinin temellerini attılar. Çarpma ve bölme cetvellerini buldular. Daireyi 360 dereceye böldüler.

Matematik
4000 M.Ö.'de Sümerler karmaşık bir metroloji sistemi geliştirdi. Bu gelişmiş metroloji, aritmetik, geometri ve cebirin yaratılmasıyla sonuçlandı. Sümerler matematik ve geometrinin temellerini attılar. (Dört işlemi bulmuşlar, dairenin alanını hesaplamışlar, çarpma ve bölme cetvelleri hazırlamışlardır.)

MÖ 2600'den itibaren Sümerler kil tabletlere çarpım tabloları yazdılar, geometri alıştırmaları ve bölme problemleriyle uğraştılar. Babil rakamları'nın en eski izleri de bu döneme aittir.

Yaklaşık MÖ 2700–2300 döneminde abaküs'ün ilki ve Altmışlık sayı sistemi'nin ardışık büyüklük sıralarını sınırlayan ardışık sütun tablosu görüldü. Sümerler, basamak değeri sayı sistemini ilk kullananlardı. Sümerlerin astronomik hesaplamalarda bir tür sürgülü cetvel kullanmış olabileceğine dair anekdotsal kanıtlar da var. Bir üçgenin alanını ve bir küpün hacmini ilk bulan onlardı.

Sanat
Sümerler büyük sanatçılardı. Sümer eserleri, lapis lazuli, mermer ve diorit gibi diğer ülkelerden ithal edilen ince yarı değerli taşlar ve dövülmüş altın gibi değerli metallerin tasarıma dahil edilmesiyle büyük ayrıntı ve süsleme gösterir. Taş nadir bulunduğu için heykeltıraşlığa ayrılmıştır. Sümer'de en yaygın malzeme kildi, sonuç olarak birçok Sümer nesnesi kilden yapılmıştır. Altın, gümüş, bakır ve bronz gibi metallerin yanı sıra deniz kabukları ve değerli taşlar en iyi heykeller ve kakmalar için kullanılmıştır. Silindir mühürler için lapis lazuli, kaymaktaşı ve serpantin gibi daha değerli taşlar da dahil olmak üzere her türden küçük taşlar kullanılmıştır.

En ünlü başyapıtlardan bazıları, dünyanın günümüze ulaşan en eski telli çalgıları olarak kabul edilen Ur Lirleridir. Bunlar Leonard Woolley tarafından Ur Kraliyet Mezarlığı'nda 1922-1934 yılları arasında yapılan kazılarda keşfedilmiştir.

Tarım ve avcılık
Sümerler belki de MÖ 5000-4500 gibi erken bir tarihte tarımsal bir yaşam tarzını benimsemişlerdir. Bölge, organize sulama, büyük ölçekli yoğun toprak işleme, saban tarımının kullanıldığı tek ürün yetiştirme ve bürokratik kontrol altında tarımsal uzmanlaşmış işgücü kullanımı gibi bir dizi temel tarım tekniği sergilemiştir. Tapınak hesaplarının bu organizasyonla yönetilmesi gerekliliği yazının gelişmesine yol açmıştır (MÖ 3500 civarı) Erken Sümer Uruk döneminde, ilkel piktogramlar koyun, keçi, sığır ve domuzun evcilleştirildiğini göstermektedir. Başlıca yük hayvanları olarak öküzleri, başlıca taşıma hayvanları olarak eşekleri ya da atları kullanmışlardır ve "yünlü giysilerin yanı sıra kilimler de hayvanların yünlerinden ya da kıllarından yapılırdı... Evin yan tarafında ağaçlar ve diğer bitkilerle ekili kapalı bir bahçe vardı; tarlalarda buğday ve muhtemelen diğer tahıllar ekiliyordu ve sulama amacıyla şaduf kullanılıyordu. Bitkiler saksılarda ya da vazolarda da yetiştiriliyordu. "Sümerler bilinen ilk bira içen toplumlardan biriydi. Tahıllar bol miktarda bulunuyordu ve erken dönem biralarının ana maddesini oluşturuyordu. Buğday, arpa ve karışık tahıl biralarından oluşan çok çeşitli biralar üretmişlerdir. Bira yapımı Sümerler için çok önemliydi. Gılgamış Destanı'nda Enkidu'nun Gılgamış halkının yiyecekleri ve birasıyla tanıştırıldığı zaman bu konuya değinilmiştir: "Ülkenin geleneği olduğu gibi birayı iç... Birayı içti -yedi testi! ve genişledi ve sevinçle şarkı söyledi!" Sümerler, Mısır'da kullanılanlara benzer sulama teknikleri uygulamışlardır. Amerikalı antropolog Robert McCormick Adams, sulamanın gelişmesinin kentleşmeyle ilişkili olduğunu ve nüfusun %89'unun kentlerde yaşadığını söylüyor.

Arpa, nohut, mercimek, buğday, hurma, soğan, sarımsak, marul, pırasa ve hardal yetiştiriyorlardı. Sümerler çok sayıda balık avlıyor, kümes hayvanı ve ceylan avlıyorlardı.

Sümer tarımı büyük ölçüde sulamaya bağlıydı. Sulama, şaduf, kanallar, bentler, savaklar ve rezervuarlar kullanılarak gerçekleştiriliyordu. Dicle'nin ve daha az olmak üzere Fırat'ın sık sık şiddetli taşkınlara maruz kalması, kanalların sık sık onarılması ve sürekli olarak alüvyonların temizlenmesi gerektiği ve ölçüm işaretlerinin ve sınır taşlarının sürekli olarak değiştirilmesi gerektiği anlamına geliyordu. Hükümet, zenginlerin kendilerini muaf tutabilmelerine rağmen, bireylerin kanallarda bir angarya içinde çalışmalarını zorunlu kılıyordu.

"Sümer Çiftçi Almanağı "ndan bilindiği üzere, sel mevsiminden sonra ve Bahar ekinoksu ile Akitu veya Yeni Yıl Festivali'nden sonra, çiftçiler kanalları kullanarak tarlalarını sular ve ardından suyu tahliye ederlerdi. Daha sonra öküzlere toprağı ezdirip yabani otları öldürtürlermiş. Daha sonra tarlaları kazmalarla sürüklerlerdi. Kuruduktan sonra, tohum ekmeden önce toprağı üç kez sürüyor, tırmıklıyor, ve bir çapa ile toz haline getiriyorlardı. Ne yazık ki, yüksek buharlaşma oranı tarlaların tuzluluğunda kademeli bir artışa neden olmuştur. Ur III dönemine gelindiğinde çiftçiler ana ürün olarak buğdaydan tuza daha dayanıklı olan arpaya geçmişlerdi.

Sümerler ilkbaharda bir orakçı, bir bağlayıcı ve bir demet taşıyıcıdan oluşan üç kişilik ekipler halinde hasat yaparlardı. Çiftçiler, tahıl başlarını saplarından ayırmak için öküzlerin çektiği harman arabalarını kullanır ve ardından tahılı ayırmak için harman kızaklarını kullanırlardı. Daha sonra tahıl/saman karışımını harmanlarlardı.

Astronomi ve burçlar
Sümerler astronomide de gelişmişlerdir. Burçları ilk Sümerler bulmuştur ve günümüze değin gelmiştir.

Artıklı ve doğru bir takvim kullanmışlar, bir ayı 30, bir yılı 360 gün olarak hesaplamışlardır. Ayrıca Güneş saatini icat etmişlerdir. Dünyada ilk kez ay yılı hesabına dayanan takvimi Sümerler bulmuşlardır.

Türk edebiyatında Sümerler
Cevat Şakir Kabaağaçlı, eserlerinde Sümerlerin Mezopotamya bölgesine Orta Asya'dan göç ettiklerini belirtir. Sümer medeniyeti ile Orta Asyalılar arasındaki benzerlikler ortaya atılarak bu tez ispatlanmaya çalışılmıştır. Orta Asya ve Sümer kültüründe dağların doruklarının kutsal sayılması ve dağların doruklarında yaşayan çeşitli tanrılara inanılması gibi benzerlikler iki bölge arasında köken birliği ya da kültür etkileşimi olduğunun kanıtı olarak öne sürülmüştür. Muazzez İlmiye Çığ gibi bazı Sümerologlar, Sümerlilerin bir Türk halkı olduğunu ileri sürmüşlerdir.

Ayrıca bakınız
 Sümerce

 Sümer mitolojisi
 Sümer kralları listesi

Kaynakça

Dış bağlantılar
 Sümer, Yahudi ve Yunan Mitolojisi
 Sümer, Türk ve İslam mitolojisi

Sümerler


Este artigo contém a lista dos jogos da Seleção Brasileira de Futebol masculina de 2020 a 2039.

Legenda

 Cor de fundo verde = Vitória da Seleção Brasileira
 Cor de fundo amarela = Empate
 Cor de fundo vermelha = Derrota da Seleção Brasileira

Década de 2020

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Ver também
Lista de partidas da Seleção Brasileira de Futebol Masculino de 1970 a 1979
Lista de partidas da Seleção Brasileira de Futebol Masculino de 1980 a 1989
Lista de partidas da Seleção Brasileira de Futebol Masculino de 1990 a 1999
Lista de partidas da Seleção Brasileira de Futebol Masculino de 2000 a 2019
Lista de partidas não oficiais da Seleção Brasileira de Futebol

Listas da Seleção Brasileira de Futebol

Lista de partidas da Seleção Brasileira de Futebol Masculino de 2020 a 2039


Altına Hücum, 1925 ABD yapımı sessiz komedi filmidir. Özgün adı The Gold Rush olan bu filmin yönetmeni, senaristi, yapımcısı ve başrol oyuncusu Charlie Chaplin'dir.

Daha önce çok sayıda kısa metrajlı ve iki tane de orta metrajlı film yapmış olan Chaplin'in Woman of Paris: A Drama of Fate'ten sonra çektiği ikinci uzun metrajlı filmidir. Bu filminde de öncekilerde olduğu gibi "küçük serseri" Şarlo'yu canlandırmaktadır. Film o tarihte rekor sayılacak bir süre olan 14 ayda ve astronomik sayıcak bir maliyetle tamamlandı. Chaplin filme tam 650.000 dolar harcamıştı.

1942 yılında Chaplin "Altına Hücum" filmini tekrar elden geçirdi, film için bestelediği müziği ve kendi kaydettiği diyalogları filme monte etti. Kurguda da bazı değişiklikler yaparak filmi yeniden gösterime verdi.

Filmde, birçok maceracının yaptığı gibi Klondike Altına Hücumu hareketinde Alaska'ya altın aramak için giden "Küçük Serseri" Şarlo'nun buradayken çektiği sıkıntılar, düştüğü komik durumlar, hırstan gözleri dönmüş insanların zaaflarını görmesi ve bu arada aşkı bulması anlatılmaktadır. Filmin en unutulmaz sahnelerinden biri de kendi gibi iki altın arayıcıyla birlikte kar fırtınasının ortasında uçurumun kenarına sürüklenmiş bir kulübede mahsur kaldıkları sahnedir. Ayrıca yemek niyetine "ayakkabısını yediği" sahne de akıllara kazınan ve sinema tarihine geçen sahnelerden biridir.

"Altına Hücum", 1992 yılında Kongre Kütüphanesi tarafından "kültürel, tarihi ve estetik olarak önemli" filmler arasına seçilerek ABD Ulusal Film Arşivi'nde muhafaza edilmesine karar verilmiştir.

Oyuncular

Kaynakça

Dış bağlantılar
 Altına Hücum

Amerika Birleşik Devletleri sessiz filmleri
1920'lerde komedi filmleri
Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Film Arşivi filmleri
1925 çıkışlı filmler
Kamu malı olmuş filmler
Charles Chaplin'in yönettiği filmler
Konusu Alaska'da geçen filmler
United Artists filmleri
Colorado'da çekilmiş filmler
Amerika Birleşik Devletleri yapımı siyah-beyaz filmler

Altına Hücum (film)


Birbhum (en bengalí: বীরভূম জেলা) es un distrito de la India en el estado de Bengala Occidental. Código ISO: IN.WB.BI.

Comprende una superficie de 4 545 km².

El centro administrativo es la ciudad de Suri.

Demografía
Según censo 2011 contaba con una población total de 3 502 387 habitantes, de los cuales 1 711 370 eran mujeres y 1 791 017 varones.

Referencias

Enlaces externos
 Sitio web oficial.

Birbhum

Distrito de Birbhum


An Muhlenbergia monandra in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Alegría ngan Sulma Zulma E. Rúgolo de Agrasar. An Muhlenbergia monandra in nahilalakip ha genus nga Muhlenbergia, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Muhlenbergia

Muhlenbergia monandra


Jaqueline Anastácio (nascida em 9 de Novembro de 1987, em Varginha-MG) é uma jogadora de handebol brasileira, que faz parte da Seleção Brasileira Feminina de Handebol.

Carreira
Jaqueline Anastácio jogou inicialmente pela Seleção Brasileira Metodista/São Bernardo. Em dezembro de 2010, ela assinou com o clube da primeira divisão húngara Siófok KC. No verão de 2011, a jogadora de defesa mudou-se para o clube da primeira divisão norueguesa Gjøvik HK. Anastácio marcou um total de 92 gols pelo Gjøvik na temporada 2011/12 e foi eleita a melhor estreante da Postenligaen.

Em dezembro de 2012, ela se juntou ao clube da primeira divisão russa GK Dynamo Volgograd. Com Volgograd, ela ganhou o campeonato russo em 2013 e em 2014. Na temporada 2014/15 ela jogou pelo clube da primeira divisão dinamarquesa Ringkøbing Håndbold. A partir de 1º de julho de 2015, ela esteve sob contrato com o clube alemão SG BBM Bietigheim. Em janeiro de 2017, ela se juntou ao clube turco da primeira divisão Kastamonu Artsam Koleji Spor Kulübü. Com Kastamonu, ela venceu o campeonato turco em 2017 e em 2018.

Em 2018, mudou-se para o clube israelense Maccabi Srugo Rishon Lezion. Um ano depois, Anastácio ingressou no clube da primeira divisão romena CS Măgura Cisnădie. Para a temporada 2020/21, mudou-se para o clube da primeira divisão polonesa MKS Lublin. Ela está sob contrato com o clube turco da primeira divisão Yalıkavak Spor Kulübü para a temporada 2022/23.

Jaqueline Anastácio participou da Copa do Mundo de 2009 na China com a seleção brasileira. Ela marcou oito gols durante o torneio. Com o Brasil, ela ganhou o Campeonato Pan-Americano de 2015 e também foi selecionada para o All-Star Team do torneio. No 17° Jogos Pan-Americanos de Toronto, ela ganhou a medalha de ouro.

Referências

Desportistas do Brasil nos Jogos Pan-Americanos
!Wikiconcurso Mulheres Brasileiras no Esporte (artigos)

Jaqueline Anastácio


Callophycus, rodcrvenih algi iz porodice Placentophoraceae Pripada mu 10 vrsta.. Tipična, C. dorsifer, i šest drugih vrsta endemi su južne Australije.
.

Vrste
 Callophycus africanus (F.Schmitz) F.E.Hewitt
 Callophycus condominius R.E.Norris
 Callophycus costatus (Harvey) P.C.Silva
 Callophycus densus (Sonder) Kraft
 Callophycus dorsifer (C.Agardh) P.C.Silva
 Callophycus harveyanus (J.Agardh) P.Silva
 Callophycus laxus (Sonder) P.C.Silva
 Callophycus oppositifolius (C.Agardh) P.C.Silva
 Callophycus serratus (Harvey ex Kützing) P.C.Silva
 Callophycus tridentifer Kraft

Izvori

Gigartinales

Callophycus


Mazagran (numită, de asemenea, cafea mazagran, scrisă anterior masagran) este o băutură răcoritoare dulce pe bază de cafea care își are originea în Algeria. Varianta portugheză folosește espresso, lămâie și rom, iar varianta austriacă conține rom și este servită cu un cub de gheață. Uneori se prepară o variantă rapidă prin turnarea unui espresso îndulcit anterior într-o ceașcă cu cuburi de gheață și o felie de lămâie. Mazagran a fost descris ca fiind "cafeaua cu gheață originală".

Istorie și origine
S-a afirmat că numele băuturii provine, probabil, de la fortăreața Mazagran din Algeria care a fost cedată Franței în 1837 prin Tratatul de la Tafna. În fortăreața Mazagran trupele coloniale franceze consumau această băutură, care era preparată cu sirop de cafea și apă rece. S-a spus că băutura a fost denumită astfel de către soldații din Legiunea Străină Franceză care, în timpul asediului orașului Mazagran din cadrul războiului franco-algerian din 1840, turnau apă în cafea în loc de lapte sau brandy și consumau băutura rece pentru a contracara căldura. Mai mult, trupele coloniale franceze din apropiere de Mazagran erau serviți cu o băutură preparată cu sirop de cafea și apă. Când soldații s-au întors la Paris, ei au sugerat cafegiilor să servească astfel de băuturi în pahare înalte. Băutura a fost numită astfel café mazagran. În Franța, cafeaua este servită în pahare care sunt denumite "mazagrin".

Preparare și varietăți
Mazagranul este preparat din cafea tare fierbinte, care se toarnă peste gheață, și este de obicei servită într-un pahar înalt și îngust. Ea a fost, de asemenea, descrisă ca o "cafea amestecată cu apă în loc de lapte", în care cafeaua este servită într-un pahar înalt, alături de un recipient separat cu apă care trebuie turnată în cafea.

Băutura a fost de asemenea descrisă drept "cafea cu gheață portugheză" îndulcită, care este preparată cu cafea tare sau espresso turnată peste gheață cu lămâie. Uneori se adaugă rom în varianta portugheză a băuturii și poate fi îndulcită cu sirop de zahăr.

În Austria, cafeaua mazagran este servită cu un cub de gheață și preparată cu rom. Băutura este de obicei consumată "dintr-o singură înghițitură".

În Catalonia, ea este preparată cu cafea cu gheață și lămâie.

La mijlocul anilor 1990, Starbucks și PepsiCo au dezvoltat o linie de băuturi carbogazoase aromate de tip mazagran numite "Mazagran" care erau preparate din cafea. După o scurtă probă în California în 1994, producerea băuturii a fost sistată deoarece nu a reușit să prindă în rândul consumatorilor. O nouă cercetare de piață realizată de Starbucks a evidențiat faptul că publicul dorea să consume un extract de cafea care putea fi utilizat în diverse produse cu aromă de cafea. Extractul de cafea a fost folosit mai târziu în pregătirea băuturilor îmbuteliate pre-amestecate frappuccino, produse de Starbucks, care sunt vândute în magazinele alimentare. Extractul este folosit, de asemenea, în băuturile de cafea cu gheață îmbuteliate de companie.

Note

Lectură suplimentară

Cafea

Mazagran (băutură din cafea)


Müşîr (), Osmanlı Devleti'nin son dönemi ve Türkiye'nin ilk yıllarında kullanılan, günümüzdeki en yüksek askerî rütbe olan mareşale denk olan rütbe.

Tarihçesi
1826'da Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasının ardından bir askerî rütbe hâline getirildi. Bilinen ilk müşîr Ahmed Fevzi Paşa olup Mabeyn Müşiri rütbesini 25 Haziran 1832 tarihinde almıştır. 1833'te ise Damat Gürcü Halil Rifat Paşa ilk Tophane Müşiri oldu.

Tanzimat döneminden I. Meşrutiyet'e kadar Osmanlı ordusunda müşîr sayısı 19'u aşmamış, II. Abdülhamid döneminde 24'e kadar yükselmiş, daha sonra İttihatçıların yaptığı askerî düzenlemeler ve tasfiyeler neticesinde yediye kadar düşürülmüştür. I. Dünya Savaşı'na girildiğinde Osmanlı Ordusu'nda hiç müşîr bulunmuyordu.

Osmanlı müşîrleri

Rütbe
1909-1920

Ayrıca bakınız
 Osmanlı İmparatorluğu'nun askerî rütbeleri
 Tophane Müşiri

Kaynakça

Osmanlı Ordusu rütbeleri

Müşîr


An Vriesea atropurpurea in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Silveira. An Vriesea atropurpurea in nahilalakip ha genus nga Vriesea, ngan familia nga Bromeliaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Vriesea

Vriesea atropurpurea


Irene Bedard (født den 22. juli 1967 i Anchorage i Alaska) er en amerikansk skuespiller.

Irene Bedards første rolle var som Mary Crow Dog i tv-produktionen Lakota Woman: Siege at Wounded Knee. Mest kendt er hun nok for som stemmen til titelkarakteren i Disney-animationen Pocahontas samt Pocahontas 2: Rejsen til England.

I 2012, startede hun "Sleeping Lady Films" og "Waking Giants Productions" med den canadiske businessman Thom Denomme.

Hun blev i 1995 udvalgt som en af People magazines '50 Most Beautiful People'.

Privatliv
Bedard giftede sig med sangeren Deni Wilson i 1993. De har sammen en søn, Quinn Wilson født i 2003. I november 2010, blev det afsløret at Bedard var blevet seksuelt og fysisk sey misbrugt af Wilson gennem deres ægteskab, hvor han havde taget hendes løn og forbudt hende at arbejde i hendes karriere-område, ved mindre han specifikt bekræftede projektet, sagde hendes niece Alia Davis. Parret blev skilt i 2012.

Referencer

Eksterne henvisninger

Stemmeskuespillere fra USA
Tv-skuespillere fra USA
Skuespillere fra Alaska
Personer fra Anchorage, Alaska

Irene Bedard


Ljetnikovac obitelji Vitturi u mjestu Kaštel Lukšiću, Lušiško Brce 5, Grad Kaštela, zaštićeno kulturno dobro.

Opis dobra
Utvrđeni ljetnikovac obitelji Vitturi koju su na prijelazu s 15. na 16. st. izgradili trogirski plemići Jeronim i Nikola Vitturi ima specifični ladanjsko-fortifikacijski karakter. Sagrađen je na morskoj obali, a sastoji se od dvokatne reprezentativne rezidencije na jugu i dvorišta okruženog obrambenim krilima na sjeveru. Gradnja je završena izgradnjom krila i galerija 1564. godine. Sjeverno pročelje obrambenog je karaktera te je markirano ugaonim četvrtastim kulama i bretešom u visini drugog kata. Reprezentativni piano nobile nalazi se na drugom katu južne građevine, a sačuvani su i ostaci triju kamina. Oko ljetnikovca je prokopan jarak kako bi se građevina morem odvojila od kopna.

Zaštita
Pod oznakom Z-4305 zaveden je kao nepokretno kulturno dobro - pojedinačno, pravna statusa zaštićena kulturnog dobra, klasificirano kao "javne građevine".

Izvori

Zaštićene javne građevine u Splitsko-dalmatinskoj županiji
Građevine u Kaštel Lukšiću

Ljetnikovac Vitturi u Kaštel Lukšiću


Die Dorfkirche St. Peter und Paul ist die markanteste Sehenswürdigkeit von Wiegleben, einem Ortsteil von Bad Langensalza im thüringischen Unstrut-Hainich-Kreis.

Die gotische Kirche wurde (laut Johann Georg August Galletti, 1750–1828) 1682 erbaut und 1748 ausgemalt, der Mauerstein über der Westtüre trägt diese Jahreszahl.  1856 wurde sie laut Paul Lehfeldt umgebaut. Der mächtige Turm mit quadratischem Grundriss steht am östlichen Teil der Nordseite des Kirchenschiffes. Das als Sakristei dienende Erdgeschoss hat ein Tonnengewölbe. Der Turm trägt eine schiefergedeckte Haube mit aufgesetzter Laterne, Turmkugel, einem metallenen Himmelsrichtungsanzeiger und einer Wetterfahne. An der Nordseite der Haube ist die Kirchturmuhr angebracht. Der Glockenklang verlässt das obere Turmgeschoss durch Klangarkaden in drei Himmelsrichtungen. Auffällig sind erhebliche Bauwerksschäden des Turms, die es nötig machten, ihn im oberen Teil mit Eisenbändern provisorisch zu sichern.

Das Schiff der geosteten Kirche hat einen rechteckigen Grundriss mit angebautem dreiflächigem Chor. Das Tageslicht dringt hauptsächlich durch die sechs Spitzbogenfenster ins Kircheninnere, drei in der Südwand und drei im Chor. Letztere weisen als Zwillingsfenster schönes Maßwerk auf, das in den Südwandfenstern vermutlich bei Umbauten entfernt wurde. In der Nordwand sind vier einfache Rechteckfenster, die jedoch zur Belichtung des Schiffes nicht beitragen, weil im Inneren die Empore und das darüber angebrachte Tonnengewölbe den Fenstern vorgebaut sind. Auch die vier kleinen rechteckigen Fenster im Westgiebel bringen nicht viel Licht ins Innere, weil Orgel und Empore innen davor stehen. Das Schiff trägt ein mit roten Ziegeln versehenes Satteldach, das über dem Chor als dreiflächiges Walmdach ausgebildet ist. An der Westseite schließt es an einem Dreiecksgiebel, dessen Spitze holzverkleidet ist. Mittig am Fuße des Giebels ist die "blinde", überdachte Eingangstür eingelassen.

Der übliche Kircheneingang ist an der Nordseite neben dem Turm und ist, zusammen mit einer Turmtür, überdacht, die Tür an der Westseite ist verschlossen und von innen gesichert. Der Altarraum ist ausgefüllt von einem einfachen Altar, hinter dem ein großes schlichtes Holzkreuz ohne Corpus steht, von einem Taufbecken zur Rechten und einer kleinen schlichten Kanzel in Form eines Rednerpultes zur Linken. In der Nordwand des Altarraums ist, drei Treppenstufen tiefer, der Eingang zur Sakristei im Turmerdgeschoss. Ein Blick zurück in den Bereich der Gläubigen zeigt die zweiseitig an der Nord- und Westwand verlaufende Empore, die verriegelte Westtüre, den Treppenaufgang zur Empore und die deckenhohe Orgel.

Bilder der Kirche

Weblinks

Wiegleben
Erbaut im 17. Jahrhundert
Wiegleben
Wiegleben
Wiegeleben
Wiegleben

St. Peter und Paul (Wiegleben)


1. etape af Tour de France 2018 gik fra Noirmoutier-en-l'Île til Fontenay-le-Comte 7. juli 2018.

Fernando Gaviria vandt etapen og tog den gule, grønne og hvide trøje.

Etaperesultater

Samlet efter etapen

Samlede stilling

Pointkonkurrencen

Bjergkonkurrencen

Ungdomskonkurrencen

Holdkonkurrencen

Referencer

Eksterne henvisninger

01

1. etape af Tour de France 2018


In European Union law, direct effect is the principle that Union law may, if appropriately framed, confer rights on individuals which the courts of member states of the European Union are bound to recognise and enforce.

Direct effect is not explicitly stated in any of the EU Treaties. The principle of direct effect was first established by the Court of Justice of the European Union (CJEU) in Van Gend en Loos v. Nederlandse Administratie der Belastingen. Direct effect has subsequently been loosened in its application to treaty articles and the ECJ has expanded the principle, holding that it is capable of applying to virtually all of the possible forms of EU legislation, the most important of which are regulations, and in certain circumstances to directives.

The ECJ first articulated the doctrine of direct effect in the case of Van Gend en Loos, the European Court of Justice laid down the criteria (commonly referred to as the "Van Gend criteria") for establishing direct effect. The EU article provision had to be:
 clear,
 negative (a negative rather than a positive obligation)
 unconditional,
 containing no reservation on the part of the member state, and
 not dependent on any national implementing measure.

If these criteria were satisfied, then the right or rights in question could be enforced before national courts.  Whether or not any particular measure satisfies the criteria is a matter of EU law to be determined by the EU Courts.

Varieties of direct effect
In Van Gend en Loos it was decided that a citizen was able to enforce a right granted by European Community legislation against the state – the question of whether rights could be enforced against another citizen was not addressed. In Defrenne v. SABENA (No. 2), the European Court of Justice decided that there were two varieties of direct effect: vertical direct effect and horizontal direct effect, the distinction drawn being based on the person or entity against whom the right is to be enforced.

Vertical direct effect concerns the relationship between EU law and national law – specifically, the state's obligation to ensure its observance and its compatibility with EU law, thereby enabling citizens to rely on it in actions against the state or against public bodies; an "emanation of the state" as defined in Foster v. British Gas plc.

Horizontal direct effect concerns the relationship between individuals (including companies). If a certain provision of EU law is horizontally directly effective, then citizens are able to rely on it in actions against each other. This indicates that a citizen is able to rely on a provision from the EU law against another citizen before the national court. These obligations can create rights for or be imposed on citizens in the Member State. Unlike treaty articles and regulations, Directives are usually incapable of being horizontally directly effective. Certain provisions of the treaties and legislative acts such as regulations are capable of being directly enforced horizontally.

Application of direct effect

Treaty articles
Direct effect is applicable when the particular provision relied on fulfils the Van Gend en Loos criteria. It is therefore applicable in the case of treaty articles (Van Gend en Loos was a claim based on a treaty article), in which case it can be both vertically and horizontally directly effective.

Regulations
Regulations are also subject to direct effect. As Article 288 TFEU (ex Art 249 TEC) explicitly provides that regulations "Shall be binding in its entirety and directly applicable in all Member States" the ECJ has confirmed that they are therefore in principle directly effective stating that "Owing to their very nature and their place in the system of sources of Union law, regulations operate to confer rights on individuals which the national courts have a duty to protect" If a specific right is conferred therefore a regulation can be both vertically and horizontally directly effective. All regulations are directly effective.

Decisions
Decisions are directly effective against whomever they are addressed to, as under Article 288 TFEU (ex Article 249 TEC), they are "binding in its entirety... to whom [they are] addressed".

Directives
The landmark judgments on the direct effect of Directives is Van Duyn v Home Office, which established vertical direct effect of Directives and Marshall v Southampton Health Authority, which established that there is no horizontal direct effect of unimplemented directives.

The horizontal direct effect of Directives is a contentious issue.  Numerous Advocates General have supported the case for establishing horizontal direct effect. However, the ECJ has always resisted a change of the Marshall case law as to allow a general right to invoke on unimplemented directives against private parties. In a number of cases the ECJ has established means for limiting the scope of the prohibition of horizontal direct effect, and ensure the full effectiveness of directives as much as possible.

The case of Foster v British Gas demonstrates the court's willingness to confer the rights of a directive unto individuals, for the purpose of this case the court purported that any government organisation, nationalised company or company working in the public sector can be considered as a public body for the purpose of implementing vertical direct effect when a more narrow reading of the case might infer that horizontal direct effect would need to required for application. This is demonstrated in the case of Van Colson where the court established the practice of 'reading in' a directive into existing national law to realise the directive's effect – despite it not actually being a part of the legislation. Further case law to demonstrate this practice is Francovich v Italy where action could be taken against the government by an individual for their failure to implement a directive and the subsequent loss of rights suffered in court.

In Grad v Finanzamt Traunstein, a case involving VAT, the ECJ ruled that a decision could be directly effective, as they imposed an obligation to achieve a required result.  As the ECJ held in Becker, another case involving VAT, "wherever the provisions of a directive appear...to be unconditional and sufficiently precise, those provisions may, in the absence of implementing measures adopted within the prescribed period, be relied upon as against any national provision which is incompatible with the directive or insofar as the provisions define rights which individuals are able to assert against the State."

In Pubblico Ministero v. Ratti, however, it was held that if the time limit given for the implementation of the directive has not expired, it cannot have direct effect.  Directives were directly effective only if the prescribed date, by which the Member State should have implemented it, had passed.  Additionally, in instances where the Member State has introduced the required legislation, but has done so defectively, the directive may still be directly effective, as in the Verbond van Nederlandse Ondernemingen (VNO) case.

Unlike Treaty provisions and regulations, directives cannot have horizontal effect (against another private individual or company), as this is adjudged contrary to the principles of legality and legal certainty (see Marshall v Southampton Health Authority).  As such, Directives are currently only vertically directly effective (i.e. against the state, a concept interpreted broadly by the ECJ, including state schools and other "emanations of the state"). However, the obligation of EU Member States to interpret national law in a consistent and harmonious manner with EU law has been said to have produced an indirect horizontal effect regarding directives. Furthermore, in the judgments CIA Security and Unilever Italia SpA v Central Food SpA, the ECJ allowed a private party to rely on the Notification Directive against another private party. Academic commentary has typically referred to these cases as involving "incidental effects" of directives against private parties, as opposed to full-blown horizontal direct effect. However, the exact distinction between "incidental effects" and "horizontal direct effect" has proved difficult to draw. According to recent case law and commentary, it appears a directive can be invoked against a private party insofar as this does not affect the norm(s) directly governing the dispute at hand.

Direct effect on procedural law
In Comet v. Produktschap, the European Court of Justice established that the procedural rules of each member state generally apply to cases of EU law. However, two basic principles must be adhered to: "equivalence" (the procedure for EU cases must be equivalent to the procedure for domestic cases) and "effectiveness" (the procedure cannot render the law functionally ineffective).

Footnotes

See also
Self-executing right

External links
The direct effect of European law – an overview at Eur-lex
Analysis of Current Legal Trends in the Area of Direct Effect
 Dr.Jur. Eric Engle on Direct Effect

European Union law

Direct effect of European Union law


Sir Matthew Gough est un soldat gallois du .

Ascendance
Gough était le fils d'Owen Gough et de Hawys Hanmer.

Rôle dans la guerre de Cent Ans
Il  prit part aux batailles de Cravant, de Verneuil et de Formigny

Il commanda successivement les villes de Laval, Saint-Denis, Le Mans, Bellême et Bayeux.

En 1432, il est fait prisonnier à Saint-Denis.

Retour en Angleterre et décès
De retour en Angleterre, Gough est placé sous le commandement de la tour de Londres.

Il fut tué sur le pont de Londres le 5 juillet 1450 en luttant contre les rebelles de Jack Cade.

Il a été enterré dans le monastère des Carmélites de Ste Marie Friars à Londres.

Descendance
Il épouse Margaret, fille de Rhys Moythe et Margaret Harley, dont il eut plusieurs enfants :
 Geoffrey Gough
 Mathew Gough
 David Gough
 Margaret Gough

Références

Liens externes

Guerre de Cent Ans
Naissance au pays de Galles
Naissance en 1390
Décès en 1450
Militaire gallois du XVe siècle

Matthew Gough


විහාර සංකීර්ණ මනා ලෙස සැලසුම් කරන ලද්දේය. පොළොන්නරුව ආලාහන පිරිවෙන සංකීර්ණයේ ප්‍රතිමා ගෘහ සහ ස්ථූප ගොඩනංවා තිබුනේ උස් බිම්වලය. බෑවුම් පෙදෙස් වේදිකා මෙන් සකස්කර එහි භික්ෂූන් වහන්සේලා උදෙසා වාසස්ථාන වැනි ගොඩනැගිලි ඉදි කර තිබුණේය. දොරටුවෙන් ඇතුළු වන පුද්ගලයෙකුට සංකීර්ණයෙහි මුදුන් මල්කඩ වන් 'ලංකා තිලකයෙහි' සම්පූර්ණ දර්ශනයක් දැක ගන්නට ලැබුණේය.

සැලසුම්

ශ්‍රි ලාංකික භික්ෂු ආරාමවල මූලිකාංග ආවාට ගියාට පිහිටුවා ඇති බව පෙනී යන්නේ ඒවායේ සැලසුම් විවිධාකාර වීම හේතුවෙනි. 'මංජු ශ්‍රී වාස්තු විද්‍යා ශාස්ත්‍ර' අත් පිට පතෙහි මෙම සැලසුම් ගොඩනංවන ලද පදනම ගැන තොරතුරු දක්වා ඇත. මෙම ග්‍රන්ථය සංස්කෘත භාෂාවෙන් වුවද සිංහල අත් අකුරෙන් ලියා ඇත. (නමය සඳහා) නවදද වැනි වචන වලින් පෙන්වා දෙන්නේ සිංහලෙන්ද එම ග්‍රන්ථය තිබෙන බවයි. එය පස් වැනි ශත වර්ෂයේ හෝ නැතහොත් නිසැකවම 6 වැනි ශත වර්ෂයේ ලියැවුණක් ලෙස ඊ.ඩබ්ලිව්.මාරසිංහ කියයි. එය විශේෂයෙන්ම බෞද්ධ ආශ්‍රම ගැනයි. පැහැදිලිව පෙනෙන්නේ මහායාන පාර්ශවයේ කාර්යයක් ලෙසයි. ඒ හා සමාන දැනට පවතින ඉන්දීය ශාස්ත්‍රීය ලේඛන දක්නට ඇත. ඒවා ඇත්තේ හින්දු කෝවිල්වල කටයුතු සම්බන්ධයෙන් පමණි.

විකල්පයන් දෙකක් ද සමග විවිධාකාර ආරාම 12 ක සැලසුම් ග්‍රන්ථයෙහි දක්වා ඇත. සියල්ලෙහි එකතුව 24 කි. එක් එක් සැලසුම රාමුවක් තුළ අඩංගු වී තිබුණි. හස්තියාරාම සහ පද්මාරාම වැනි නම් සැලසුම්වලට යොදා තිබුණි. පබ්බත විහාර ආරාමයන් හස්තියාරාම ආකෘතිය අනුගමනය කෙරිණි. විවිධාකාර වූ තැන්වලට විවිධාකාර සැලසුම් තිබුණේය. නගරයේ, ගමේ, රාජකීය උද්‍යානයේ ගඟක් අසල, මුහුද අසබඩ, වන මැද, ප්‍රධාන පාරක් අසල, ආදී වූ විවිධාකාර ස්ථානවලට සරිලන පරිද්දෙන් විවිධාකාර සැලසුම් තිබුණි. ස්ථානයට පිවිසුම නිශ්චය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ද, එනම් උතුර දකුණ නැගෙනහිර බටහිර ආදී පැතිවලින් ද යන්න ගැන ද විස්තර දක්වා තිබුණේය. එසේ නියම කිරීම සම්බන්ධයෙන් නියමයන්ද පණවා තිබුණි. ආගමික ස්ථාන පමණක් නොව රැස්වීම් ශාලා, මලසුන්, නැටුම් ශාලා, ආරෝග්‍ය ශාලා, දාන ශාලා සහ මුළු තැන් ගෙය ආදියට ආදාල සැලසුම්වලට එක්තරා නිශ්චිත පිළිවෙලකට අනුව විශේෂිත ස්ථානයක් තිබුණේය. එබැවින් භික්ෂු ආරාමවලට නියම වූ වාස්තු විද්‍යාත්මක සැලැස්මක් තිබුණේය. විවිධාකාර ගොඩනැගිලි එක් එක් උස මට්ටම්වල පිහිටියේ වුවද ඒවා එකිනෙකට සම්බන්ධ වී තිබුණි.

ඉංජිනේරු ශිල්පය

සෑම එකකටම පාහේ විශේෂ නියමයන් තිණේබු‍ය. බිම් තෝරා ගැනීම ගැන මංජු ශ්‍රී ග්‍රන්ථය උපදෙස් දී තිබේ. පසේ තත්වය ගැන සාකච්ඡා කර තිබේ. පස පරීක්ෂා කිරීම සඳහා ගත යුතු ක්‍රියා මාර්ග පෙන්වා තිබේ. එක් එක් භික්ෂු ආරාම සඳහා සුදුසු ගස් පවා යෝජනා කර ඇත. මැලියම් වර්ග පිළියෙල කිරීම සහ ආලේප කිරීම, සායම් වර්ග , බදාම පමණක් නොව ඇත් අස් රූප නෙළීම, (එම සතුන්ගේ නිවැරදි අංග ලක්ෂණ) සම්බන්ධයෙන්ද උපදෙස් සපයා ඇත. එම ග්‍රන්ථය ලඹය උපයෝගී කර ගෙන මිණුම් කටයුතු කරන ආකාරය ගැනද උපදෙස් දී තිබුණි. සුභ වේලාවන්, සුභ දවස සහ දිග ප්‍රමාණයන් ද විස්තර කර ඇත. ගොඩනැංවීම් කර ගෙන යාමේදී එක් එක් වැදගත් අවස්ථාවලදී කළ යුතු පුද පූජා චාරිත්‍ර ගැනද දක්වා තිබේ. මුල්ගල තැබිය යුත්තේ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියා විසිණි. ඔහු හොඳින් හැඳ පැළඳ සිටිය යුතු අතර නැගෙනහිර බලා ඒ කාර්යෙහි යෙදිය යුතුය. දොරවල් විවෘත විය යුත්තේ නිවස තුළටයත. එයින් යහපත් ප්‍රථිඵල අපේක්ෂිතයි. ප්‍රථිමා යනාදිය වැරදි ලෙස ස්ථාන ගත කර තිබේ නම් අනුග්‍රාහකයාගේ ජීවිතයට සහ සෞඛ්‍යයට එය අහිතකර ලෙස බලපානු ඇත.

විහාර සංකීර්ණ


Eagle Harbor may refer to several places in the United States:

 Eagle Harbor, a development on Fleming Island, Florida
 Eagle Harbor, Maryland, a town
 Eagle Harbor, Michigan, an unincorporated community and census-designated place
 Eagle Harbor Coast Guard Station Boathouse, a historic building
 Eagle Harbor Light, a lighthouse
 Eagle Harbor Schoolhouse, a historic building
 Eagle Harbor Township, Michigan
 Eagle Harbor, New York, a hamlet
 Eagle Harbor (Washington), an inlet in Bainbridge Island
 Eagle Harbor High School
 Eagle Harbor (Wisconsin), a small harbor in Door County

Eagle Harbor


Sherlock Yack – Der Zoodetektiv (franz. Sherlock Yack – Zoo-Détectiv) ist eine französisch-deutsche Zeichentrickserie, die auf der von Michel Amelin und Colonel Moutarde geschriebenen Kinderbuchreihe mit gleichem Namen basiert. Die 2011 produzierte Serie besteht aus einer Staffel mit 52 Episoden.

Inhalt
Sherlock Yack ist sowohl Direktor als auch Detektiv eines Zoos, der von anthropomorphen Tieren bewohnt wird. Findet ein Verbrechen statt, macht er sich sofort mit seiner jungen Assistentin Hermione daran, den Fall aufzuklären. Meistens gibt es dabei drei Verdächtige, doch in manchen Fällen ist noch ein vierter dabei. Sind alle Fakten beisammen, erzählt Sherlock dem Zuschauer noch mal den Tatverlauf und zeigt die Verdächtigen, bevor er den Schuldigen enttarnt. Morde und Schusswaffen kommen in der Serie allerdings nicht vor, eine Ausnahme ist eine Saugnapf-Pistole, der überführte Täter kommt nicht ins Gefängnis, muss aber eine Arbeitsleistung ableisten, manchmal lässt Sherlock den Täter aber auch straffrei davonkommen.

Hauptfiguren
Sherlock Yack: Sherlock ist ein Yak, der auf eine lange Ausbildung in einem Lamakloster zurückblicken kann. Zwar lässt er sich häufig von Nebensächlichkeiten ablenken, doch er ist stets hochkonzentriert und weiß, dass jede Kleinigkeit für die Aufklärung eines Falles nützlich sein kann. Er spielt Dudelsack, der ein Geschenk von seinem alten Lehrmeister, dem Geier Abrakadaverus war.

Hermione: Sherlocks Assistentin ist ein junges Hermelin, die ihn so gut es geht bei seinen Fällen unterstützt. Hermione ist von technischen Geräten fasziniert und versucht oft, Sherlock davon zu überzeugen, dass seine alten Methoden überholt sind. Sein Dudelsackspiel kann sie nicht ertragen und sie mag Unordnung nicht. Im Gegensatz zu Sherlock kann Hermione auch Auto fahren und ein paar Zoobewohner wie der Piranha scheinen in sie verliebt zu sein und bewirten sie mit Geschenken.

Wiederkehrende Elemente
 In jeder Episode erinnert sich Sherlock an Lehrstunden seines Meisters Abrakadaverus.
 Gibt es bei einem Fall einen Verletzten, gibt der Zooarzt Dr. Schnabelmann eine unverständlich klingende Diagnose wieder, die er dann ziemlich plump übersetzen muss.
 Der Biber, der im Zoo lebt, leidet unter Höhenangst, was bei vielen Fällen ein wichtiges Detail darstellt.
 Nach Zusammenlegung der Fakten wird eine kurze Szene gezeigt, die mit Sherlocks Problemen in der betreffenden Episode zu tun hat.

 Mit Ausnahme von Sherlock, Hermione, Dr. Schnabelmann, Frau Hipplinger (Flusspferd), Frau Fuchsberger (Fennek) und Squieki Gonzales (Fledermaus) werden alle Tiere nicht mit Vornamen, sondern mit ihrer Bezeichnung angesprochen.

Produktion und Veröffentlichung
Die Serie wurde von Mondo TV France und ZDF Enterprises produziert, im Auftrag von TF1 und ZDF. Regie führte Jérôme Mouscadet.

Die Erstausstrahlung fand ab dem 4. Mai 2011 bei TF1 in Frankreich statt. In Deutschland wurde die Serie erstmals vom 19. November 2011 bis zum 28. Januar 2012 auf dem KiKA ausgestrahlt. Dabei wurden Samstagvormittags immer drei Folgen nacheinander gezeigt.

Synchronisation

Weblinks
  Presseinformationen des KiKA (Archiv-Link) zur Serie (Original)

 Informationen bei zeichentrickserien.de

Einzelnachweise

Zeichentrickserie
Kinder- und Jugendfernsehserie
Fernsehserie (Deutschland)
Fernsehserie (Frankreich)
Fernsehserie der 2010er Jahre
KiKA

Sherlock Yack – Der Zoodetektiv


Borso ist der Name folgender Personen:

 Borso d'Este (1413–1471), der erste Herzog von Modena aus dem Hause Este

Borso oder Borsò ist der Familienname folgender Personen:
 Vittoria Borsò (* 1947), Literatur- und Kulturwissenschaftlerin

Borsò


Clarkia franciscana é uma rara espécie de planta com flor da família das Onagraceae (a família da prímula), conhecida pelo nome comum de clarkia-do-Presidio, endémica na Área da Baía de São Francisco da Califórnia, onde é conhecido apenas por duas populações no Presídio de São Francisco e três ocorrências em Oakland. A planta é conhecida como ocorrendo apenas em solos serpentiníticos.

Descrição
Clarkia franciscana é uma erva anual ereta que cresce até cerca de 40 centímetros de altura máxima. As folhas são estreitas, em forma de lança (lanceoladas), com até cerca de 3,5 centímetros de comprimento. A parte superior do caule é ocupada pela inflorescência, que apresenta flores abertas e botões florais fechados e eretos. As sépalas permanecem fundidas enquanto as pétalas abrem lateralmente. A pequena corola é em forma de tigela, com pétalas de até 1,3 centímetros de comprimento e em forma de cunha, com pontas na sua maioria planas. As pétalas são de coloração rosa-lavanda, mais escuras nas pontas, clareando até ficarem quase brancas na base, onde há uma mancha de coloração vermelha intensa. A planta mantém mecanismos de autopolinização. Os tamanhos populacionais variam de ano para ano, sendo que às vezes não há nenhuma planta visível pois o bancos de sementes permanece dormente até que as condições ambientais sejam adequadas à germinação.

Clarkia franciscana é considerada uma espécie ameaçada, sendo listada como tal pelo governo federal dos Estados Unidos. As duas populações que se conhecem em São Francisco ocorrem em terras protegidas, não susceptíveis de urbanização, mas são afetadas por muitos outros fatores, incluindo a presença de espécies de plantas invasoras, pisoteio e alteraçãoes resultantes de atividades de paisagismo da vegetação nas áreas circundantes. As três populações de Oakland são provavelmente remanescentes de uma população que foi fragmentada pelo desenvolvimento num habitat urbano fortemente alterado. A maior das três ocorrências é parcialmente protegida no Redwood Regional Park, mas a outros dois locais estão em propriedade privada em que se propõe introduzir algum tipo de urbanização. Construction of housing is proposed on the site, with less than an acre being left undeveloped as a compromise between developers and environmental advocates.

Referências

Ligações externas

Jepson Manual Treatment of Clarkia franciscana
Endangered Species at Golden Gate National Recreation Area: Presidio clarkia
Clarkia franciscana — U.C. Photo gallery

franciscana
Flora da Califórnia
Onagraceae

Clarkia franciscana


Un recurso es una fuente o suministro del cual se produce un beneficio.
Recurso se refiere a cuando alguien tiene algo.

Los recursos se pueden definir como todos los medios que nos ayudan para lograr los objetivos que se tengan.

Normalmente, los recursos son materiales u otros activos que son transformados para producir un beneficio y en el proceso pueden ser consumidos o no estar más disponibles. Desde una perspectiva humana, un recurso natural es cualquier elemento obtenido del medio ambiente para satisfacer las necesidades y los deseos humanos. Desde un punto de vista ecológico o biológico más amplio, un recurso satisface las necesidades de un organismo vivo.

El concepto de recurso se ha aplicado en diversos ámbitos, en particular, con respecto a la economía, biología, ciencias de la computación, manejo del recurso tierra y recursos humanos. Además, está relacionado con los conceptos de competencia, sostenibilidad y conservación ambiental.

Los recursos tienen tres características principales:
 utilidad,
 disponibilidad limitada
 potencial de agotamiento o consumo.

Los recursos han sido categorizados como bióticos y abióticos, renovables y no renovables, potenciales y reales, además de clasificaciones más complejas.

También, a los tipos de recursos se les puede dividir en dos categorías que son, tangibles e intangibles. Incluso podemos pensar que existen miles de recursos a nuestro alrededor, pero no generan sus propias ventajas, estos solo se pueden basar en el o los usos específicos que las personas pueden darles

Recursos informáticos  para evaluar
Un recurso informático es cualquier componente físico o virtual de disponibilidad limitada en una computadora o un sistema de gestión de la información. Los recursos informáticos incluyen medios para entrada, procesamiento, producción, comunicación y almacenamiento.

Recursos en programación
Un recurso puede ser cualquier elemento del decorado, llámese monitor, teclado, mouse o desarrollador de software con orientación a la programación orientada a objetos en Win.

Referencias

Terminología económica
Tipos de bienes
Términos de biología
Términos de ecología

Recurso