Antik Yunanistan, bugünkü Yunanistan toprakları ile Küçük Asya'da (Anadolu) yaşayan toplumların kurduğu devlet ve uygarlıkların, MÖ 756 (Arkaik dönem) ile MÖ 146 (Roma işgâli) tarihleri arasında hüküm sürdükleri bölgenin adı.

Balkanlar'a göç eden Yunan kabilelerin kurmuş olduğu Yunan şehir devletleri demokrasinin ilk temellerinin atıldığı yerlerdir. Eshilos, Aristofanes, Euripides, Sofokles, Aristo, Eflatun, Sokrates, Herodot ve Ksenofon gibi büyük filozofların yetiştiği Atina, Sparta, Tebai ve Nakşa gibi büyük şehirler gerek birbirleriyle gerek o dönemin en önemli güçlerinden biri olan Persler ile üstünlük mücadelelerine girmişlerdir.

Antik Yunan uygarlığının zirveye çıktığı, en çok geliştiği dönemler İskender yönetiminde olmuştur. Yunan kültürü içinde bir eğitim almış olan İskender, babası II. Filip'in ölmeden önce hazırlamış olduğu ortamı kaybetmemiş, Antik Yunan kültürünü batıda Makedonya'dan doğuda Hindistan'a, kuzeyde Fergana'dan güneyde Mısır çöllerine kadar yaymıştır.

Çok tanrılı din inancının hâkim olduğu, toplumun sınıflara ayrıldığı, tiyatro ve mimarinin o dönemdeki en büyük eserlerinin verildiği Antik Yunan medeniyetinin gelişimi Augustus Caesar'ın MÖ 27 yılında Yunanistan'ı Achaea eyaleti olarak Roma İmparatorluğu'na bağlaması ile durmuştur. Fakat yine de Antik Yunan kültürü batı medeniyetlerinin temeli olarak kabul edilir. Yunan kültür ve uygarlığının, Avrupa'nın birçok yerinde hüküm sürüp kendinden izler bırakmış Roma İmparatorluğu üzerinde çok büyük etkisi vardır. 14. ve 16. yüzyıllar arasında Avrupa'yı etkisi altına alan Rönesans hareketinin ve Neo-Klasik canlanmanın üzerinde Antik Yunan medeniyetinin büyük izleri görülür.

Kronoloji
Yunan Medeniyetinin başlangıcı ve bitişi hakkında kesin ya da dünyaca kabul görmüş herhangi bir görüş yoktur. Genel olarak Roma İmparatorluğu'ndan önceki dönemler Antik Yunan  tarihi olarak değerlendirilir. Bazı tarihçiler MÖ 1150 yılında yıkılan, Yunanca konuşan Miken uygarlığını da Yunan tarihi içerisinde değerlendirirler. Buna rağmen birçoğu ise Miken uygarlığını etkilemiş olan Girit Uygarlığı'nın daha sonraki Yunan kültürlerinden çok farklı olduğunu öne sürerek sınıflandırmayı ayrı yaparlar.

Günümüzde Yunanistan'da okul kitaplarında "eski zamanlar", Miken felaketiyle başlayan ve ülke topraklarının Roma İmparatorluğu tarafından fethedilmesine kadar olan 900 yıllık bir dönemi kapsamakta olup, sanat, kültür ve politika temelinde üç bölüme ayrılabilir.

Tarihî dönemler Yunan Karanlık Çağı ile başlar (MÖ 1100 - MÖ 800). Bu dönemde sanatçılar amforalar ve çeşitli çömlekler üzerine üçgen, kare, çember gibi geometrik şekiller yapmışlardır. Arkaik Dönemler'de (MÖ 800 - MÖ 490) ise ayakta duran gerçekçi gülümsemelere sahip heykeller yapılmıştır. Klasik Dönem'de sanatçılar Parthenon gibi eserler vermeye başlamışlardır (MÖ 490 - MÖ 323). Büyük İskender'in ülkeyi fethiyle başlayan Helenistik Dönem olarak anılan dönemde ise (MÖ 323 – MÖ 146) Antik Yunan Kültürü Mısır ve Baktria kültürüne de katkıda bulunmuştur.

Geleneksel olarak Antik Yunan döneminin başlangıcı MÖ 776'da ilk Olimpiyat Oyunları'nın yapılması olarak alınır. Ama birçok tarihçi Yunan Kültürü'nün geçmişini MÖ 1000'lere kadar yayar. Fakat çoğunlukla kabul gören bitiş tarihi MÖ 323'te Büyük İskender'in ölümüdür. Bir sonraki dönem ise Romalıların ülkeyi ele geçirmesiyle başlayan uyum dönemidir. Fakat bu konuda da tartışmalar vardır. Bazı tarihçiler Yunan kültürünün 3. yüzyıl'da Hristiyanlık'ın çıkışına kadar ufak değişimlerle devam ettiğini öne sürerler.

Köken

Yunanların MÖ 2000 yıllarında kitleler hâlinde Balkan Yarımadası'nın güneyine göç ettikleri inanılır. MÖ 23. ve MÖ 17. yüzyıllar Proto-Grek dönem olarak adlandırılır. MÖ 1600'den 1100'e kadar olan dönem, Homeros'un epiklerinde masallaştırdığı Truva'ya karşı savaşan Kral Agememnon'un başında olduğu Miken Yunan Çağı'dır. MÖ 1100'den MÖ 8. yüzyıla olan hiçbir yazılı eserin günümüze ulaşmadığı ve sadece yetersiz arkeolojik kalıntıların bulunduğu Karanlık Çağ olarak adlandırılır. Herodot'un Tarih, Pausanias'ın Yunanistan'ın Tanımı, Diodorus'un Biblioteca ve Jerome'nin Kranikon adlı eserleri bu dönemle ilgili bazı kısa bilgiler ve dönemin kralları hakkında bilgi verir. Antik Yunan Çağı'nın çoğu zaman MÖ 323 yılında ölen Büyük İskender'in hükümdarlığının başlaması ile sona erdiği kabul edilir. Büyük İskender dönemine Helenistik Çağ adı da verilir.

Yunanistan'daki her tarihî olay sebepleri ile birlikte yazılmıştır. Herodot, Tukididis, Ksenofon, Demosthenes, Eflatun ve Aristo gibi eserleri günümüze kadar ulaşan politikacı ve tarihçi yazarların çoğu Atinalı idi. Bu yüzden tüm Yunan medeniyeti içinde en çok bilgi sahibi olunan şehir Atina'dır ve yine bu yüzden diğer şehirlerin tarihleri hakkında kayda değer fazla bir bilgi yoktur. Ayrıca bu yazarlar neredeyse tamamen politik, askerî ve diplomatik olayları yazmaya odaklandıklarından ekonomik ve sosyal tarihi pek dikkate almamışlardır. Yunan tarihi hakkında söylenen her şey bu yazarların kalemlerinden çıkan bilgilerden ibarettir.

Yunanistan'ın doğuşu
MÖ 8. yüzyılda Miken Uygarlığı'nın çöküşe geçmesi ile Yunanistan, Karanlık Çağ'ından çıkmaya başladı. Gerek kültürel gerekse toplumsal alanda büyük canlanmalar başladı. Okuryazarlık kayboldu ve Miken yazısı unutuldu. Fakat Yunanlar Fenike Alfabesi'nden Yunan Alfabesini yarattılar. MÖ 800'lerde ilk yazılı kayıtlar görülmeye başladı. Yunanistan, daha sonra tüm Yunan coğrafyasına model teşkil edecek olan, her adanın, vadinin ve ovanın, deniz ya da dağ sınırları ile birbirinden ayrıldığı, kendi kendini yöneten küçük yönetim birimlerine ayrıldı.

Nüfus MÖ 800'den MÖ 350'lere kadar tahminen 700.000'lerden 8-10 milyona kadar çıktı ki bu tarıma elverişli arazilere oranla olması gerekenin çok üstündeydi. Bu nedenle MÖ 750'lerden itibaren Yunanlar her yönde koloniler kurmaya başladılar.

İlk olarak doğuda Anadolu Yarımadası'nın Ege Denizi kıyıları kolonize edildi. Daha sonra Trakya ve Kıbrıs adasında koloniler kuruldu. Marmara Denizi çevresi, Anadolu'nun Karadeniz kıyıları ve hatta günümüzdeki Ukrayna kıyıları bile sömürgeleştirildi. Bunun yanı sıra doğuda İllirya (Balkan Yarımadası'nın Adriyatik Kıyıları), Sicilya, İtalya'nın doğu uçları ile Fransa'nın güney kıyıları, Korsika, Libya ve Mısır'da bile Yunan kolonileri kurulmuştur. Günümüz modern şehirlerinden Siracusa (Συρακούσαι) Sirekuse Kolonisi, Napoli (Νεάπολις) Neopolis Kolonisi, Marsilya (Μασσαλία) Massaliya Kolonisi ve İstanbul (Βυζάντιον) Bizantion Kolonisi tarafından, koloni devleti olarak kurulmuş olan yerlerdir.

Milattan önce 6. yüzyıla gelindiğinde Yunan dili ve kültürü coğrafi olarak topraklarının kapladığı alandan çok daha geniş bir alanda etkiliydi. Yunan sömürgeleri dinî ve ticari yönden geldikleri şehirlere bağlı olsalar da politik yönden kendi kontrolleri kendi ellerindeydi. Eski Yunanlar hem anayurtlarında hem de kolonilerinde kendilerini bağımsız küçük topluluklara bölmüşlerdir. Pólis adı verdikleri şehirler Yunan hükûmetinin ana birimleri olmuşlardır.

Bu dönemde hem Yunanistan'da hem de denizaşırı sömürgelerinde büyük ekonomik gelişmeler olmuş hem de insanların yaşam standartları oldukça iyileşmiştir. Bazı ekonomi tarihçilerine göre, Antik Yunanistan endüstrileşme öncesi ekonomilerin en gelişmişlerinden biridir. Yunan işçisinin ortalama günlük ücreti yaklaşık 12 kg buğdaya denk geliyordu. Bu, ortalama günlüğü yaklaşık 3,75 kg olan Roma döneminde bir Mısırlı işçinin ücretinden yaklaşık 3 kat daha fazlaydı.

Sosyal ve ekonomik sınıf farkılıkları

Yunan şehirlerinin her biri aslen bir krallık olmalarına rağmen bunların çoğu o kadar küçüktü ki, yöneticileri için kullanılan kral terimi yanıltıcı derecede büyük bir kavramdı. Bu dönemde para sisteminin kullanıma geçmesiyle tüccarlar sınıfının ortaya çıkması, büyük şehirlerde sınıf ayrılıklarına yol açtı. MÖ 650'lerden başlayarak aristokratlar devrilmemek ve Tiran diye adlandırdıkları gaddar, halkçı liderlerin onların yerini almaması için büyük mücadeleler vermek zorunda kaldılar.

MÖ 6. yüzyılda Atina, Sparta, Korint ve Tebai gibi bazı şehirler Yunan çevrelerinde öne çıkmaya başladı. Bu şehirlerden her biri çevrelerindeki kırsal alanları, kendilerinden küçük kasabaları kontrolleri altına almışlar ve Atina ile Sparta genel siyasete hâkim olmak amacı ile daima bir rekabet içinde olmuşlardır.

Sparta'da kökleşmiş aristokrasi gücünü muhafaza etti ve (MÖ 650) Likurgus anayasası ile daha da güçlendi. Bu güç Sparta'ya ikili monarşi altında kalıcı bir askerî güç verdi. Sparta, Peleponnese'de (Bugünkü Mora Yarımadası) Argos ve Achaia hariç tüm şehirler üstünde hâkimiyet kurdu.

Bunun aksine, Atina'da, monarşi MÖ 683'te kaldırıldı ve Solon'un ilan ettiği reformlar aristokratik hükûmeti ölçülü bir düzeyde tuttu. Atina'yı çok büyük bir ticaret ve donanma şehri hâline getiren  aristokratları Pisistratid tiranı ve oğulları izledi. Bu dönemdeki despotçu düzen devrilince MÖ 500'de Kleisthenes tarafından dünyanın ilk demokratik düzeni ilan edildi. Demokrasi gücünü şehirli erkeklerin oluşturduğu bir meclisten alıyordu. Bu meclis köleleri ve Atinalı olmayanları kapsamayan sadece yerel halktan oluşan bir topluluktu.

Pers Savaşları

Koloni devleti olarak kurulmuş Bodrum, Milas gibi büyük merkezlere sahip olan İyonya diğer devletlere karşı gücünü ve bağımsızlığını koruyacak durumda değildi ve MÖ 6. yüzyılda Pers İmparatorluğu'nun egemenliği altına girdi. Bu kaos ortamında Yunanların kışkırttığı İyon ayaklanmaları birçok şehirde amacına ulaştı.

MÖ 490'da İyon ayaklanmalarını bastıran Pers Kralı I. Darius Yunanları cezalandırmak için bir filo yolladı. Atina'lı general Miltiades'in önderliğinde, Maraton Savaşı'nda Persler, Yunan ordularına yenildiler. Günümüzde bu savaşta ölenlerin mezarları hâlâ Maraton alanında görülebilir.

10 yıl sonra Darius'un vârisi I. Serhas daha güçlü bir orduyla tekrar Yunan topraklarına girdi. Termopylae Muharebesi'nde Sparta kralı I. Leonidas'ın sebep olduğu bir gecikme ile Serhas Atina içerine doğru ilerledi ve ele geçirmiş olduğu şehri yakıp yıktı. Fakat Atinalılar şehri deniz kenarına tahliye etmişlerdi ve Temistokles önderliğinde Salamis Savaşında Yunan ordusu Pers ordusunu tekrar yendi. Bir yıl sonra Yunanlar Spartalı Pausanius ile Pers ordusunu Plataea'da da yenilgiye uğrattı. Son olarak Yunan ordusu MÖ 478 yılında Pers ordusunu tamamen Ege Denizi'nin dışına çıkarmayı başardı ve Bizans şehrini kuşatarak ele geçirdi.

Atina hâkimiyeti
Pers savaşları, Yunan çevrelerinde Atina hâkimiyetinin başı çektiği dönemdir. Korint'in hâlâ dişli bir rakip olarak varlığını devam ettirmesine rağmen Atina, denizlerin ve ticari gücün meydan okunamaz efendisi olmuştur. Bu dönemin başlıca devlet adamı, Parthenon ve Atina'nın diğer birçok klasik eserlerinin yaptırmak için Delos Antlaşmasının taraflarının verdiği vergileri kullanan Perikles'dir. Perikles döneminde Atina artık bir büyük bir devlet hâline gelmişti.

Yunanistan'ın refahı tüm yetenekli insanları etkiledi ve sanatın patronları hâline gelen varlıklı bir sanatçılar sınıfı ortaya çıktı. Atina devleti, sanatları özellikle de mimariyi öğrenmeyi destekledi ve sanatçılara destek oldu. Yunan edebiyatının, felsefesinin, sahne sanatlarının merkezi Atina oldu. Adları bugün bile bilinen dramatistler Eshilos, Aristofanes, Evripides, Sofokles; filozoflar Aristo, Eflatun, Sokrates; tarihçiler Herodot, Tukidides, Ksenofon; şair Simonides; heykeltıraş Fidias bu müreffeh dönemde yaşamış önemli kişilerdir. Atina bu dönemde Perikles'in deyimiyle Helen uygarlığının okulu hâline geldi.

Diğer Yunan devletçikleri başlarda Perslere karşı yapılan savaşlarda Atina'nın liderliğini kabul ettiler. Fakat daha sonra muhafazakâr politikacı Kimon'un MÖ 466'da düşmesiyle Atina giderek artan bir emperyalist güç edindi. MÖ 461'de Eurymedon savaşındaki başarıdan sonra Persler artık büyük bir tehdit unsuru olmaktan çıkmıştı. Ama Naksos (Nakşa) gibi bazı şehirler bağımsızlıklarını ilan etmeye kalkıştılarsa da sert bir müdahale ile tekrar boyun eğmek zorunda bırakıldılar. Yeni Atina önderleri, Perikles ve Efialtes, Atina ve Sparta arasındaki ilişkilerin bozulmasına sebep oldu ve MÖ 458'de bir savaş patlak verdi. Birkaç yıl süren sonuçsuz savaşın ardından 30 yıllık bir barış antlaşması imzalandı. Bu olay Yunanlar ve Persler arasındaki son çarpışma olan Kıbrıs'taki Salamis Savaşı ile aynı zamana denk gelir. Bu savaşı takiben Persler ve Yunanlar arasında Callius Barış Antlaşması imzalanmıştır.

Mora (Peloponez) Savaşı

MÖ 431'de Atina ve Sparta arasında tekrar savaş çıktı. Mora savaşının sebebi kaynaktan kaynağa değişir ama tüm bunların arasında en tutarlıları eski Yunan tarihçileri Tukidides ve Plutarh'ın söyledikleridir. Yazılanlara göre Korint ve kolonilerinden biri olan Korfu, Atina'nın kışkırtması ile birbirine düştü. Daha sonra Atina ile Korint arasında Potidaea (Nea Potidai) kontrolü üzerine, Atina'nın Potidaea'yı kuşatmasıyla sonuçlanan bir sürtüşme başladı. Sonunda Atina, Megoria Fermanı adı ile ekonomik fermanlar dizisi çıkardı ve bununla 30 yıllık Peloponnesia Barış Antlaşması'nı bozmakla suçlandı. Böylece, her iki tarafın da önceden kararlaştırdıkları hükümler gereğince Sparta, Atina'ya savaş açtı.

Birçok tarihçi bunu savaşın asıl sebebi sayarken bir kısmı da Sparta'nın Atina'nın Yunan çevrelerindeki üstünlüğünü çekememezliğinden kaynaklandığını öne sürerler. Bu savaş tam 27 yıl sürmüş, fakat ne donanması güçlü Atina ordusu, ne de kara kuvvetleri güçlü Sparta, birbirlerine karşı herhangi bir üstünlük sağlayamamıştır.

Sparta'nın başlangıçtaki stratejisi Atina'yı işgal etmekti fakat Atina'lıların ardına sığınabilecekleri güçlü şehir surları vardı. Bu arada bir veba salgının patlak vermesi çok büyük kayıplara sebep oldu. Aynı zamanda Atina filosu (MÖ 429) Naupactus ve (MÖ 425) Pylos savaşlarını kazanarak askerî birliklerini Pelaponnesia'ya çıkardı. Fakat bu taktikler her iki tarafa da kesin bir zafer getirmedi. Uzun yıllar sonunda daha ılımlı bir lider olan Yunan komutanı Nicias sonuçsuz askerî harekâtı, Nicias Barışı (MÖ 421) ile sonlandırdı.

MÖ 418'de Sparta ve Atina müttefiki Argos arasındaki düşmanca tutum savaşın tekrar başlamasına sebep oldu. Montinea'da Sparta orduları, Atina ve müttefiklerinden oluşan orduları yendi. Savaşın tekrar ateşlenmiş olması, savaş taraftarlarının Atina'da iş başına geçmesine neden oldu. MÖ 415'te Alcibiades, Atina meclisini bir Peloponnesia müttefiki olan Sicilya'daki Siracusa'ya karşı bir keşif seferi düzenlemeye ikna etti. Nicias, Sicilya seferine karşı kuşku ile yaklaşıyor olmasına rağmen Atina meclisi tarafından Alcibiades ile birlikte kendini keşif grubunun başında buldu. Şahsına karşı yapılan suçlamalar nedeniyle Sparta'dan yardım isteyen ve oraya sığınan Alcibiade'nin gitmesi ile keşif harekâtı tamamen bir felakete dönüştü. Grup dağıldı, Nicias esir alındı ve idam edildi.

Sparta bu kez Perslerin de yardımı ile Atina'nın deniz üstünlüğüne meydan okumak için yeni bir donanma hazırladı. Donanması için Çanakkale Boğazı'nın yönetimini elde tutmakta olan, bölgenin stratejik inisiyatifi ele almış askerî bir lider buldu. Çanakkale Boğazı, Yunanistan'a giren tahılın kaynağıydı. Atina'nın karşısında, Atina'nın kaderini elinde tutan bir komutanın olması, açlık tehdidini doğuruyordu ve Atina son bir umutla elinde kalan tek filosunu da ağır bir yenilgi alacağını bilemeden oraya gönderdi. MÖ 405 Aegospotami Savaşı'nın kaybedilmesi ile Atina iflasın eşiğine sürüklenmeden, bir an önce barış istemek zorunda kaldı. Bu da Sparta'nın en çok istediği şeydi ve Atina için acımasız hükümlere sahip bir anlaşma hazırlandı. Çaresiz, anlaşmayı kabul eden Atina şehir surlarını, filosunu ve deniz aşırı tüm topraklarını kaybetti. Totaliter rejim Sparta'nın da desteği ile güç kazandı.

Sparta ve Tebai hâkimiyeti

Peloponez Savaşı'nın ardından Sparta tüm Yunanistan'ın hâkimiydi ama bu olay bazı çevrelere rahatsızlık verdiği için acilen harekete geçildi. Her türlü entrika ile Atina'da ve önceden Atina'ya bağlı şehirlerde demokratik partiler birkaç yıl içinde siyasi gücü tekrar ellerine geçirdiler. MÖ 395'te Sparta idarecileri Lysander'i yönetimden aldılar ve bu nedenle Sparta donanma üstünlüğünü kaybetti. Atina, Argos, Tebai ve Korint, ki son iki şehir daha önceden Sparta'nın en yakın müttefikleri idi, bu kez bir sonuç elde edilemeden biten Korint Savaşı'nda Sparta'ya meydan okudular (MÖ 387). Aynı yıl içerisinde bu kez Sparta, Persler ile savaşa girdi, kaybedeceğini anlayınca barış antlaşması istedi ve yapılan Antalcidas Antlaşması hükümlerine göre İyonya ve Kıbrıs'tan vazgeçerek 100 yıldır Perslere karşı yenilgi yüzü görmemiş Yunan milletinin tarihini tersine çevirdi. Bu olay Atina'yı ve birlikte Sparta'ya karşı savaştığı müttefiklerini çok şaşırttı.

Daha sonra Tebai kumandanları Epaminondos ve Pelopidas MÖ 371'de Leuctra'da kesin bir zafer kazandılar. Bu savaşın sonucunda Sparta hâkimiyetini ve Tebai üzerindeki üstünlüğünü kaybetti. Bu dönemde Atina kaybetmiş olduğu gücünü tekrar toparlama fırsatını buldu, çünkü Tebai üstünlüğü pek kısa ömürlü oldu. İmparator Epaminondos'ın MÖ 362'deki ölümü ile beraber en büyük lider kaybedilmiş oldu  ve kendinden sonrakiler Phocis ile gereksiz bir savaş yapma hatâsına düştüler. Yenilmeye başladıklarını anlayınca Makedonya Kralı II. Filip'ten yardım istendi. Böylece Makedonya ilk kez Yunan dünyası içine girmiş oldu.

Makedonya'nın doğuşu

Makedonya Krallığı MÖ 7. yüzyılda doğdu. 5. yüzyılda Yunan politikasında küçük roller oynuyordu. 4. yüzyılın başlarında Tebai'de eğitim-öğrenim görmüş, hırslı bir lider olan Makedonya Kralı II. Filip artık daha büyük bir rol oynamak istedi. Sparta'nın güç kaybetmesi ile kendilerini toplayan Yunan şehirleri arasında kabul görmek istiyordu. Amphipolis, Methone ve Potidaea gibi Yunan şehirlerini ele geçirdikten sonra, buralardaki altın ve gümüş madenlerini de yönetimi altına almış oldu. Böylesine zengin kaynaklara sahip olmak Filip'e Yunanistan üzerinde daha etkili olma fikrini verdi.

Filip, MÖ 352'de Tesalya ve MÖ 348'de Trakya üzerinde Makedon hâkimiyetini kurdu. MÖ 348'de Termopylae'in kuzeyindeki yerleri kontrol ediyordu. Yunan çevresine dost gibi görünmek istedi, dillere destan zenginliğini her şehirde bir Makedon partisi kurmak için Yunan politikacılarına rüşvet olarak kullandı. Tebai ve Phocis arasındaki savaşa müdahale etmiş olması ile büyük bir ün kazandı ve Yunan çevrelerinde dikkate değer bir güç olmasına fırsat sağladı. Filip'in bu politikasının sonuçlarının nereye varacağını anlayan Atina lideri Demosthenes, ünlü nutuklarında halkı Filip'in bu amacına karşı koyması için yönlendiriyordu.

MÖ 339'da Atina ve Tebai, gün geçtikçe büyüyen Filip tehlikesini engellemek için bir araya gelerek anlaşma yaptı. Bunun üzerine Filip, Yunanistan içlerine ilerledi ve MÖ 338'de Chraeronea'da Atina'nın müttefiklerini yendi. Fakat yine de, o dönemden sonra birçok şehir devleti, Roma İmparatorluğu dönemine kadar bağımsız olarak yaşamaya devam etti.

Filip, Atina'nın üzerinde baskı kurabilmek için bu kez pahalı hediyeler ve pohpohlama yoluna gitti. Fakat çabalarının ulaştığı başarı, beklediğinin aksine, daha düşük oldu. Yunan çevrelerinde sempati kazanmak için, ele geçirmiş olduğu Yunan şehirlerini azat etmesini sağlamak ve geçen asırda Yunanistan topraklarına yaptıkları seferin öcünü almak için Perslerin üzerine sefer yapacağını bildirdi. Fakat bunu yapmaya fırsat bulamadan suikaste uğrayarak, öldü.

Büyük İskender'in fetihleri

Filip'in tahtını, babasının yarım kalmış plânlarını uygulamak için yola çıkan ve henüz 20 yaşında olan İskender aldı. Atina'nın düştüğünü görünce Atina geleneklerini geri getirmek için Pers İmparatorluğu'nu ortadan kaldırmak istedi. Daha sonra Yunan şehirlerinin kendine liderleri olarak kabul ettiği Korint'e gitti ve ardından güç toplamak için kuzeye ilerledi. İskender'in ordusunun çekirdeği, sağlam Makedon dağ-savaşçılarıydı. İskender, ordusuna her türlü desteği sağladı ve Yunanistan'ın her köşesinde gördüğü, Tebai'deki süvarilerden Sparta'daki gerilla taktiğine kadar, savaş taktiklerini değiştirdi. Her şeyini Yunan kökenine uygun hâle getirdi. Trakya'ya sefere çıktığında Tebai şehrinin ayaklandığı haberini aldı hemen güneye inerek Tebai şehrini yerle bir etti. Daha önce büyük dedelerinden birine bir şiir hediye etmiş olan Pindar'ın yaşadığı ev dışında ayakta hiçbir yapı bırakmadı. Büyük İskender'in bu hareketi, Yunan şehirlerine eğer İskender'in gücünü kabul etmezlerse başlarına neler gelebileceğini, "uslu dururlar" ise nasıl yaşayabileceklerini gösteren acımasız bir gözdağıydı.

MÖ 334'te Büyük İskender, Asya'ya geçti ve bugün Çanakkale ili sınırları içerisinde kalan Granikos Çayı kıyılarında Persleri yenilgiye uğrattı. Bu galibiyet, İskender'e İyonya kıyılarının kontrolünü verdi ve bu nedenle özgürlüğüne kavuşmuş diğer Yunan şehirlerinde zafer kutlamaları yaptı. Bu yörede her şeyi düzene koyduktan sonra Anadolu'da, Kilikya üzerinden Suriye'ye seferler düzenledi ve MÖ 333'te III. Darius'un ordusunu yendi. Burada da düzeni sağladıktan sonra Fenike üzerinden küçük bir askerî direnç ile karşılaştığı Mısır'a geçti. Fakat Mısır halkı Büyük İskender'i Perslerin ve imparator Amun'un oğlunun baskısından rahata çıkaran  bir kurtarıcı gibi karşıladılar.

Darius, ülkesine barış içinde dönebilmek için İskender'den barış istemeye hazırdı, fakat Büyük İskender'in böyle bir niyeti yoktu. Pers topraklarını fethedip kendini dünyanın imparatoru yapmaya kararlıydı. Kuzeydoğu'da Suriye üzerinden Mezopotamya'ya ilerledi ve Dairus'u tekrar bu kez Gaugamela Savaşı'nda yenilgiye uğrattı (MÖ 331). Bu savaştan sonra Dairus kaçtı ve kendi yandaşları tarafından öldürüldü ve böylece Büyük İskender, Susa ve Persepolis'de hiçbir karşı koymaya uğramadan kendini Pers İmparatorluğu'nun başında buldu.

Büyük İskender, Yunan İmparatorluğunu bu kadar sahiplenmiş iken bazı şehirler Makedonya kontrolünden kaçmak için ellerinden geleni yapıyorlardı. MÖ 331'de Megalopolis'de, Büyük İskender'in vekili Antepater, Makedonya üstünlüğünü tanımak istemeyen Sparta'lıları yendi.

Büyük İskender ardından azimle Afganistan, Pakistan ve İndus Irmağı vadisine ilerledi. MÖ 326'da Pencab'a girdi, Ganj Nehri ve Bengal Körfezi'ne geldiğinde ise askerlerde baş gösteren isteksizlik ve yorgunluk nedeni ile ordusunu toplayarak geri dönme kararı aldı. Hayâl kırıklığı içinde Yunanistan'a gitmek için yola çıktığında ise dönüş yolunda MÖ 323'te Babil'de bilinmeyen bir ateşli hastalığa yakalanarak yaşamını yitirdi.

Büyük İskender'in ölümünün ardından kurduğu imparatorluk yıkıldı ama yapmış olduğu fetihler Yunan dünyasını tamamen değiştirdi. Binlerce Yunan onunla veya ondan sonra, almış olduğu topraklara yerleşti. Başta İskenderiye olmak üzere, kurduğu şehirler önemli merkezler hâline geldi. Mısır'da, Suriye'de, İran'da ve Baktria'da Yunanca konuşulan krallıklar kuruldu. Doğu ile batının kültür ve bilgi birikimi birleşip etkileşmeye başladı.

Toplum
Eski Yunanistan'da toplumda genel olarak göze çarpan ayrılık hürler, metikler ve kölelerdir. İnanılan dine, cinsiyete, önemli bir mevkide akrabaya sahip olup olmamakta ya da soylu olup olmamaya göre sosyal görev ve sorumluluklar değişiklik göstermiştir. Atina'daki sosyal yaşam Sparta'dakine kıyasla Yunan dünyasına daha çok örnek olmuştur.

Toplumun yapısı

Yunan şehir devletlerinde sadece hür insanlar kanunların kesin korumasına tâbi idi. Roma hariç diğer hiçbir şehirde sosyal sınıf farklılıkları özel haklara sahip olunmasına izin vermiyordu. Örneğin birinin herhangi bir aileye mensup olarak doğması kişiye doğrudan bir hak getirmezdi.

Atina'da nüfus gelir durumuna göre dört tabakaya ayrılmıştı. Para kazanarak zengin olan kişiler sınıf atlayabilirlerdi. Sparta'da tüm erkek vatandaşlar eğitim öğretimlerine devam ettikleri sürece eşitlerdi. Köleler herhangi bir hakka ya da sosyal statüye sahip değillerdi. Evlenip yuva kurma hakları olmasına rağmen politikaya girme ve oy kullanma hakları yoktu.

M.Ö. 600'lerde dışarıdan köle getirme âdeti başladı. M.Ö. 5. yüzyıla gelindiğinde köleler artık nüfusun üçte birini oluşturuyordu. Atina'da nüfusun beşte ikisi (bazı yazarlara göre beşte dördü) köleydi. Sparta dışında hemen hiçbir yerde köleler ayaklanmamıştır çünkü diğer yerlerdeki köleler organize olabilmek için çok seyrek ve dağınıklardı. Birçok aile ev işlerinde ve insan gücüne gerek duyulan çalışmalar için köle bakıyorlardı. En fakir ailelerin bile köleleri olabiliyordu. Sahiplerin köleleri dövme ya da öldürme gibi bir hakları yoktu. Sahipleri köleleri daha sıkı çalıştırmak için zaman zaman onları gelecekte azad edeceklerini söylerlerdi. Roma hariç, azad edilen köleler yine de bir vatandaş olarak kabul görmezdi, onun yerine diğer şehirlerden gelip resmî olarak şehirde yaşamalarına izin verilmiş, ticaretle uğraşan metik adı verilen (μέτοικος) sınıfa katılırlardı. Bu gruptakiler ne hür bir vatandaş gibi haklara sahiptiler, ne de bir köle gibi çalıştırılırlardı.

Şahısların yanında, şehir devletleri de kölelere sahipti. Kendi kendilerine yaşayan ve sadece belirli görevler yapan devlet köleleri, şahsa özel kölelerden daha fazla hakka sahipti. Bu devlet çalışanı kölelerden Atina'da olanlar sadece piyasada gezen sahte paraları denetlemekle görevliydi. Bazıları ise tapınaklarda temizlik görevlisi olarak çalıştırılırlardı.

Sparta tüm şehir devletlerinden daha değişik bir kölelik sistemine sahipti. Helot adı verilen her bir köle Spartalıların savaş esirleriydi. Bunlar devlet tarafından tutulur ve ailelere tahsis edilirdi. Sparta vatandaşları, kendi şehirlerinden olanları köle edinmezdi. Helotlar, kadınların güçlü ve sağlıklı çocuklar doğurup yetiştirirken; erkeklerin, çocukları oplit adı verilen (ὁπλίτης) zırhlı piyade askerler olarak hazırlamasına zaman vermek için yiyecek yetiştirirler ve günlük ev işleri ile uğraşırlardı. Sahipleri Sparta'daki kölelere çok sert ve kırıcı davrandığından birçok ayaklanma yaşanmıştır.

Yaşam tarzı
Yunan şehirlerinde yaşam stili uzun süre aynı kaldı. Şehirlerde yaşayan insanlar servetlerine göre müstakil evlerinde ya da bugünkü apartmanlar gibi birçok evden meydana gelen yapılarda yaşıyorlardı. Evler, sosyal yapılar ve tapınaklar Agora'nın etrafına inşâ edilirdi. İnsanlar bazen köylerde ve şehir merkezinin dışında seyrek konutlaşmış yerlerde yaşarlardı. Atina'da insanların çoğunluğu şehir surları dışında yaşıyorlardı. Tahminî olarak 560.000 olan nüfusun 400.000'i şehir surları dışındaydı.

Yerleşme
Genel Yunan evleri bir avlu etrafında dizilmiş yatak odaları, kilerler ve bir mutfaktan oluşuyordu. Yunan kültüründe evler diğer uygarlıklara kıyasla çok daha büyük olmuştur her bir evin, yaklaşık 230–250 m olduğu görülmektedir.

Evler genel olarak ebeveyn ve çocuk yatak odalarından oluşuyordu ve diğer akrabaların aile içinde yaşadığı pek görülmezdi. Erkekler aileyi geçindirmekle yükümlü olduğundan evde pek vakit geçirmezlerdi. Ev işlerini köleler yaparlardı. Kadınların görevi çocuklara bakmak, yapılacak ev işlerinin listesini hazırlamak ve çeşmelerden eve su taşıyan, yemek pişiren, temizlik yapan ve çocuklarla oyun oynayan köleleri denetlemekti. Erkekler akşamları misafirleri ağırlayabilecekleri özel odalara sahipti zira erkek misafirlerin evin, kadınının ve çocuklarının yaşadığı mahrem bölümlere girmesi yasaktı. Erkekler arkadaşlarını çağırarak sempozyumlar düzenlerlerdi. Işık gaz yağından sağlanır, odun kömürü yakarak ısınılırdı. Ev içi mobilyalar gayet basitti. Tahtadan masalar, sandalyeler, yataklar, dolap ve komodinler kullanılırdı.

Tarım

Yunan insanlarının yaklaşık %80'i tarım ile uğraşıyordu. Toprak az verimli ve yağmur kıttı. Araştırmalar o günden bu zamana iklimin pek değişmediğini göstermektedir. Yunanların verimli toprakları kolonize etme ihtiyacının bir sebebi de budur. O zamanlarda birçok iş insan eli ile yapılmasına rağmen bazen öküzler çift sürmek için kullanılırdı. Yunan çiftçileri çanak - çömlek, tuz, balık almak ve ihtiyaç fazlası mahsullerini satmak için festivallere giderlerdi.

Yetiştirilen başlıca yiyecekler lahana, soğan, sarımsak, mercimek, fasulye ve bezelye idi. Bunun yanında nane, adaçayı ve kekik gibi şifalı otlar da hem yemeklerde kullanılmak hem de tedavi amaçlı olarak yetiştirilirdi. Tarlalarda köleler çalıştırılırdı. Sulama, zararlı otları yolma, mahsul toplama, ekin ve hasat zamanları köleler tarlalarda çalışırdı.

Eski Yunanistan'da en çok yetiştirilen şey bugün de olduğu gibi zeytin idi. Yunan illerinin her bir yerinde yetişen zeytin, halkın günlük yaşamında da büyük yer tutuyordu. Buna bağlı olarak zeytinyağı üretimi de oldukça gelişmişti.

Tıp

Antik Yunan tıp konusunda pek ileri değildi fakat Hipokrates gibi büyük tıp bilginleri yine de Yunanistan'dan çıkmıştır. Eski Yunanistan'da yetiştirilen şifâlı otlar ağrı kesici olarak kullanılırdı fakat enfeksiyonları engellemek için herhangi bir kürleri yoktu, bu nedenle en sağlıklı bir insan bile her yaşta en ufak bir hastalıktan ölebilirdi. İlaç ve merhem yapımını büyük ölçüde Mısır kültüründen edinmişlerdi.

Tarihin bilinen ilk tıp okulu Knidos'da, MÖ 700'lerde açıldı. Anatomi uzmanı Alcmaeon bu okulda eğitmenlik yaptı. Daha sonra ünlü tıpçı Hipokrates, Kos'ta kendi okulunu açmıştır.

Bunun yanında insanlar formlarını korumak için kendileri de spor yaparlardı. Erkekler, askerî harekâtlara her an hazır olmak için egzersiz yaparlardı. Hemen her şehir en azından bir spor kompleksine sahipti. Sparta hariç diğer tüm şehirlerde bu salonlar sadece erkeklere açıktı ve içeride egzersizlerin çıplak yapılması âdettendi.

Mutfak

Eski Yunanistan'da insanların yiyecekleri zengin de olsa, fakir de olsa oldukça mütevazı idi. Fakirler soğanla tatlandırılmış arpa ve yulaf lapası yerlerdi. Şehir festivallerinde tanrılara kesilen kurbanlar haricinde halkın çok azı et yeme lüksüne sahipti. Fırıncılar günlük olarak ekmek çıkartırdı ve şarap, sudan sonra en önemli içecekti.

Yemekler genelde üç öğün üzerine kuruluydu. Sabah, öğlen ve akşam üzeri öğünleri vardı. İnsanlar kahvaltıda şaraba banılmış yulaf ekmeği yerlerdi. Eğer biraz zengin ise bunun yanına zeytin ya da incir eşlik ederdi.

Daha zengin olanların gücü domuz veya keçi kesmeye de yeterdi. Sığır eti, sadece hükümdarların ve üst düzey insanların tatmaya tâbi olduğu çok lüks et çeşidi idi. En ucuz et çeşidi yine de domuzdu. Hür bir işçi üç günlük ücreti ile ailesini doyuracak kadar domuz eti satın alabilirdi. Yemekler genelde dörtgen, bazen de yuvarlak bir masa etrafında yenirdi. Masa ayaklarının hayvan ayağı gibi oyulması âdetti.

Eğitim
Yunan tarihinde eğitim, Sparta hariç, kişisel idi. Sparta'da çocuklar 7 yaşlarına kadar aileleriyle kalır daha sonra devlete ait kurumlara giderdi. Daha çok müzik eşliğinde yapılan jimnastikle vücut geliştirilir, bunun yanında okuma yazma, aritmetik, devlet işleri ve din de öğretilirdi. Helenistik dönem boyunca birçok şehir devleti halk okulları açtı. Sadece bazı varlıklı aileler çocuklarına özel öğretmen tutabilecek durumdaydı. Erkekler okuma - yazmayı ve edebî metinleri öğreniyorlardı. Bunun yanında şarkı söylemeyi ve en az bir müzik âleti çalmayı öğrenen çocuklar aynı zamanda askerî birlikler için birer atlet gibi yetiştiriliyorlardı. Sadece bir meslek için değil, etkileyici bir yurttaş olmak için de çabalıyorlardı. Kızlar da okumayı yazmayı ve ev işlerinde yardımcı olması amacıyla basit aritmetik işlemleri okullarda öğrenmişlerdir fakat çocukluktan sonra bir daha hemen hiç eğitim alan olmamıştır.

Erkek çocukların çok az bir kısmı çocukluktan sonra da eğitimlerine devam etmişlerdir. Varlıklı gençlerden bazıları kendilerinden yaşça büyük akıl hocaları tutuyorlardı. Gençler hocalarını izleyerek ve onunla beraber sempozyumlara katılarak, çarşıda politika konuşmayı, günlük görevlerini nasıl yapması gerektiğini vb. öğrenirlerdi. En zengin öğrenciler ise eğitim hayatlarına kolejlerde devam ederdi ve büyük bir şehirde üniversite'ye giderdi. Bu üniversiteler dönemin en önemli ve saygın öğretmenlerine sahip olurlar ve eğitimi verilebilecek en iyi biçimde verirlerdi.

Din ve inanış

Eski Yunan kültüründe çok tanrılı bir inanış vardı. Her önemli doğa ögesi ve insan duyguları ile ilgili tanrılar vardı. Tanrıların tanrısı Zeus dünyayı ve gökleri yönetir, ondan sonra kardeşleri Hades ve Poseidon gelirdi. Eski Yunanlar'ın inanışlarına göre Zeus, önceleri Tanrıların tanrısı değildi, babası Kronos'u devirdi ve hâkimiyeti kendi eline aldı. Fakat Zeus gibi babası Kronos da asıl tanrı değildi ve o da gerçek tanrı olan Uranos ve karısı Gaia'yı devirip iş başına geçmişti. Zeus'un kardeşlerinden Hades ölülerin dünyası olduğu kabul edilen yer altı dünyasını, Poseidon ise Yunanların yaşamlarında hayatî öneme sahip olan denizlerin tanrısıydı.

Zeus ve kardeşlerinin Olimpos Dağı'nda yaşadıklarına inanılırdı. Zeus'un Hera adında bir karısı vardı. Zeus'un bazı çocukları Hephaistos, Apollon, Artemis, Athena, Ares, Dionysos ve Hermes idi. Tüm bu tanrıların insanlar gibi yaşadığına, âşık olduğuna, evlendiğine, kıskançlığa kapıldığına, kavga ettiklerine ve ara bozduklarına fakat ölümsüz oldukları inanılırdı.

Yunanlar bir takım mağaraların tanrılarının tapınakları olduğuna inanırlardı. Korint ve Delfi'de rahip ve rahibeler tanrılar adına kâhinlik yapardı.

Genel yaşam

Antik Yunanistan'da herkes gün içinde görevlerini yapar ve dinî görevlerini aksatmamaya çalışırdı. Atina gibi büyük şehirlerde sık sık festivaller düzenlenirdi, bu festivallere katılmak bir görevdi. Festivallerde tanrılara müzik, şiir, drama türlerinde hediyeler sunulurdu. Atina'lılar birbiri ardına festivalleri olmasıyla övünürlerdi. Büyük Panhellenik (tüm Yunan şehirlerinden katılımcıların bulunduğu) festivaller Olympia, Delfi, Nemea ve Isthmia gibi yerlerde düzenlenirdi. Bu festivalerde yarışmalar düzenlenir ve kazanan şairler, atletler zengin ve ünlü olurlardı. En popüler ve para getireni ise Kariot (atların çektiği iki tekerlekli savaş arabası) yarışlarıydı.

Yunanların giyim biçimi zamanla ufak değişimlere uğramıştır. Kadınlar da erkekler de genelde bol giysiler giyerlerdi. Tunikler renkli dizaynlara sahip olurdu ve çoğu zaman bir kemerle bağlanırdı. Soğuk zamanlarda şapka ve pelerin giyerler, sıcak havalarda deri sandaletler ve tüm vücudu örten ince kumaştan yapılma elbiseler giyilirdi. Kadınlar mücevher takarlar ve kozmetik ürünler kullanırlardı. Saçlarını yüzyıllar boyunca modası geçmeyen bir âdet olarak enselerinde topuz yapmak Yunan kadınlarının en büyük şıklık göstergesiydi. Özellikle pudrayla ten rengine beyaz bir görüntü vermek gelenekti. Hoş kokulu esanslar kullanır ve tırnaklarını boyarlardı. Soylu Yunan kadınlarının sıkça kullandığı yağlı kremi yapmayı ilk başaran hekim Galen'dir. Antik dönemde erkekler de kadınlar gibi uzun saçlı olmuşlar Büyük İskender'in başlattığı tıraş modasına değin sakal bırakmışlardır. Zira Büyük İskender savaş anında düşmanların askerlerin sakallarına yapışıp bırakmaması endişesi taşımıştır. Eski Yunanistan'da şehre ya da eve gelen misafirlere sıcak banyo sunmak ve banyo sonrasında hoş kokulu yağlar ikram etmek bir gelenek hâline gelmişti.

İlk para Lidyalılar tarafından bulunmuş olmasına rağmen yaygın olarak kullanımı Eski Yunanistan'da olmuştur. Bugünkü bozuk paraların tasarımı da aynı biçimde Eski Yunanistan kültüründen kalmıştır. Yuvarlak olması, herhangi bir yüzünde önemli bir liderin kabartmasının bulunması bu dönemdeki âdetlerdendir. Eski Yunanistan'da para süsleme ve basma bir sanat olarak görülmemişse de onların el becerileri hakkında en çok bilgi veren eserlerden biri de paralardır.

Tiyatro

Eski Yunanistan'da tiyatro kültürün en önemli parçasıydı. Tiyatrolar halkı eğlendirmenin yanı sıra halkı eğitmek için de kullanılmıştır. Bu dönemde sadece erkeklerin tiyatro oyuncusu olmasına izin verildiğinden erkek oyuncular gerektiğinde maskeler ile kadın rollerini de üstlenirlerdi.

İlk olarak şarap tanrısı Dionysos'u kutsamak için dinî törenlerde söylenen ilâhilerden doğan tiyatronun ilk oyuncusu, önceden plânlanmış soruları halktan biriymiş gibi öne çıkıp ilâhi korosuna yönelterek rol yapan Thespis olmuştur. Tiyatronun ilk olarak böyle doğmasından dolayı tiyatroların oynandığı yerler uzun süre halk tarafından tapınaklar kadar kutsal sayılmıştır.

Antik Yunan tiyatro sanatında oyunlar tragedya,satirik ve komedya olarak üçe ayrılırdı. Genelde Yunan mitolojisi üzerine yazılan senaryoların birçoğu şiirsel bakımdan birer başyapıt niteliği taşır. Eserlerinin bir kısmı günümüze ulaşabilen üç Yunan yazarı-düşünürü Aiskhylos, Euripides ve Sofokles'dir. Bunların içinde ilk kez sahne dekoru kullanan kişi Sofokles'dir.

Mimarî

Yunan uygarlığında mimarînin zirveye çıktığı dönemlerde yapılan en önemli eserler, Atina'da Korint'te, bugün Türkiye sınırları içinde kalan Efes ve Bergama'da görülebilir. Bugüne dek kurulmuş en görkemli Yunan şehri, Dünyanın Yedi Harikası'ndan biri sayılan İskenderiye Feneri'nin inşa edilmiş olduğu, Mısır'daki İskenderiye şehri olarak kabul edilir. Fakat yağmalar ve âfetler sonucu bugün İskenderiye Feneri de dahil olmak üzere neredeyse hiçbir eser ayakta değildir.

Eski Yunanlarda mimarînin oldukça gelişmiş bir başka kolu da anıtmezarlardır. Genelde dönemin kralları için inşâ ettirilen anıt mezarlardan en ünlüsü Bodrum'da Karya Kralı Artemisia adına yaptırılmış Mausoleion'dur. Taban ölçüleri 32 x 38 metre boyutlarındaki Mausoleion'un yüksekliği 55 metreyi bulur.

Yunanlar yaptıkları evlerin ya da diğer yapıların zeminlerini geleneksel bir nedenden dolayı aşınmış çakıl taşları ile döşerlerdi. Ana fon siyah olup desenler beyaz varsa renkli çakıl taşlarından yapılırdı. Bu dönemlerden kalma en eski buluntu M.Ö. 8. yüzyılda yapılmıştır. Antik Yunanlara ait mimarî kalıntıların büyük çoğunluğu toprak altında olduğundan, her yeni keşifle ortaya daha yeni bilgiler çıkmaktadır.

Yunanların en sık görülen yapıları ise tiyatrolardır. Bulgulara göre ilk tiyatrolar Dionysos adına yapılan dinî şenliklerde tapınakların önünde bulunan, aslen bir sunak olan ve halkın etrafındaki tepelere çıkarak seyrettiği, ilâhi söylenen yükseltilerdir. Tiyatrolar zamanla gelişerek ilk amfitiyatro örnekleri oluşmuştur. Sahnenin seyircilere bakmayan tarafı, beyaz taşlardan duvar ile kapatılmış, olayın geçtiği yere göre, bu duvarlara orman ya da deniz resimleri çizilmiştir. Arka fon ve oturakların oluşması günümüz tiyatro sanatının temelleri olarak kabul edilir.

Eşcinsellik

Eski Yunanistan'da eşcinsellik genelde erkekler arasında görülürdü.  Aşk çoğu zaman bir ergen erkek ile bir yetişkin arasında kurulurdu. Yunanlar bir erkeğin, başka bir erkeğin güzelliğine vurulmasını normal karşılardı fakat farklılık bunu dışa vurma şekliydi. Eğer erkeğe duyulan tutku kadına duyulandan fazla ise kişi dışlanırdı. Eski Yunanistan'da bu tip ilişkiler genelde antrenmanların çıplak yapıldığı spor komplekslerinde ortaya çıkardı.

Erkekler arasındaki eşcinsel ilişkilerde yetişkin bireye erastes, genç bireye eromenos denirdi. Yunan eşcinsel ilişkileri genelde bu tipti fakat buna alternatif olarak Boeotia'da çiftler birlikte yaşamışlar, Elis gibi yerlerde gençler hediyeler verilerek ikna edilmiş, İyonya gibi yerlerde ise eşcinsellik toptan yasaklanmıştır.

Eşcinsellik, Eski Yunanistan'da tanrılar arasında bile yaygındır. Bu konudaki mitlere bakıldığında Zeus, Poseidon, Apollo, Orpheus, Herkül, Dionysus, Hermes ve Pan gibi tanrıların her birinin genç sevgilileri olduğu görülür. Hattâ efsaneye göre yakışıklılığı ile ünlü bir kahraman olan Narkissos nehre su içmek için eğildiğinde, yansımada kendi görüntüsünü görüp kendi vücuduna âşık olur.

Fahişelik
Fahişelik, büyük şehirlerde ve özellikle limanlarda fahişelik iş sahasıydı ve azımsanamayacak derecede çok insana iş sağlıyordu.

Bu iş aslında sadece kadınlar arasında değil, erkeklerce de yapılan bir işti. Genelde erkekleri orta yaşlı kadınlar tutardı ama bazen yaşlı kadınlara da hizmet verdikleri olurdu. Cinsel tercihe göre zaman zaman erkek müşterilere de giderlerdi.

Antik Roma'daki uygulamanın aksine, MÖ 390'lara kadar, köleler ile cinsel ilişki görülmemiştir. Eski Yunanistan'da fahişelere bu kadar çok yönelinmesinin bir başka sebebi de oral seksin bir tabu olmasıydı. İnsanların bunu yapması alçaltıcı olarak algılanırdı. Erkekler arasındaki ilişkilerde bile Erastes (yetişkin olan taraf), Eromenosdan (genç taraf) çok ayıp sayıldığı için bunu yapmasını isteyemezdi. Bu yüzden hem heteroseksüel insanlar, hem erkek eşcinseller genelevlere sık sık giderdi.

Fahişelik hem yasal, hem de bu kadar kabul gören bir iş olmasına rağmen, bu işi yapanlar yine de toplum tarafından aşağılanırdı. Bu işi yapan kadınlar Khametipis (χαμαιτυπής - yerin dibine geçirilmiş) adı ile anılırlardı. MÖ 4. yüzyıldan sonra fahişelik köleler arasında yaygınlaştı. Atina'da Atinalı bir kişi bu işi yaparsa bütün sosyal hak ve özgürlüklerini kaybeder ve köleler ile eşit duruma düşerdi, bu nedenle başka şehirden gelenlerin de bu işi yaptığı görülürdü.

Eski Yunanistan'da genelevlerin nasıl olduğu konusunda sadece edebî eserlerden bilgi edinilmektedir. Buna göre genelevler karanlık, dar koridorlu ve pis kokulu yerlerdir. Kadınlar bu evlerde ne olursa olsun hamile kalmaktan kaçınırlardı ve ilkel doğum kontrol yöntemlerine başvururlardı.

Ayrıca bakınız
 Yunan dansları
Antik Yunan'da eşcinsellik

Kaynakça

Dış bağlantılar

 British Museum'dan Antik Yunanistan Websitesi (İngilizce)
 Eski Yunanistan'da ekonomi (İngilizce)
 Antalya Web Site - Antalya Müzesi

Antik Yunanistan


Embora a Civilização Maia já tenha sido considerada pacífica, as teorias atuais enfatizam o papel da guerra inter-grupos como um fator para o desenvolvimento e perpetuação da sociedade. Os objetivos e motivos das guerras na cultura maia não são completamente compreendidos, no entanto estudiosos desenvolveram modelos para a Guerra Maia com base em várias linhas de evidência, incluindo defesas fortificadas em torno de complexos estruturais, representações artísticas e epigráficas de guerra, e a presença de armas como lâminas de obsidiana e pontas líticas de projéteis no registro arqueológico. A guerra também pode ser identificada a partir de restos arqueológicos que sugerem uma ruptura rápida e drástica em um padrão fundamental devido à violência.

Políticas maias envolvidas em guerras violentas pelo controle político de pessoas e de recursos. Alguns estudiosos sugeriram que a captura de vítimas para o sacrifício era uma força motriz por trás da guerra. Entre os recursos mais críticos estavam a água e a terra agricultável. O controle econômico de recursos como a obsidiana também aumentou a concorrência entre os grupos. À medida que esta linha de atuação se tornava cada vez mais sucedida, ela também se tornava mais complexa. Isso levou a uma maior eficiência na aquisição e manutenção de recursos valiosos, especialmente por meio da força militar. O crescimento populacional aumentou a concorrência entre os grupos, resultando no aumento dos níveis de violência.

Raízes ideológicas, táticas, organização e armamento

Ideologia

A guerra foi provavelmente uma força motriz da mudança cultural. Embora os líderes em guerra, sem dúvida, se beneficiassem materialmente, um dos principais objetivos pode ter sido adquirir vítimas para o sacrifício.  O sacrifício não só legitimava o governante intimidando rivais e amedrontando os cidadãos, como também era associado a conceitos de fluidos sagrados e à passagem do tempo. A guerra é aludida à mitologia do Popol Vuh, que descreve o sacrifício através da decapitação. Certos eventos, como a morte de um líder ou o nascimento de um herdeiro, podem ter exigido sacrifício.

Táticas e organização

Pouco se sabe sobre como os antigos Maias planejaram e coordenaram seus ataques. No entanto, observou-se que as cidades maias mantinham alguma distância entre si e seus inimigos com uma distância média estimada de 55 km (cerca de dois a oito dias de viagem) entre os principais assentamentos.

Isso pode apoiar a teoria de que a guerra foi travada pela e para as elites; ou seja, a nobreza maia e não-maia, devido as longas distâncias que tiveram que ser percorridas entre as cidades. Uma estimativa coloca cerca de 500-1000 homens no campo de batalha em cada lado do conflito no máximo com base em estimativas sobre a logística da viagem, como quantidade de peso a ser transportada e quantidade de comida necessária para a viagem.

Acredita-se que os inimigos atirassem projeteis de longo alcance, então à medida que as tropas avançassem uns sobre os outros, a formação provavelmente afrouxasse, permitindo que indivíduos tentassem fazer proezas pessoais de bravura. O corpo principal da população não atuava na maioria dos conflitos, a menos que envolvesse a derrubada de um governante.

A organização militar não está clara. A liderança parece ter sido incorporada principalmente no Halach Uinik, o ajaw ou senhor de cada unidade geopolítica, conhecido como batab.

Embora os Maias tivessem tecnologia de projéteis, como o atlatl e a lança, grande parte da luta real foi feita a curta distância com "empurrando, esfaqueando e esmagando". As armas eram fabricadas principalmente a partir de obsidiana e cherte, sendo as de obsidiana as mais afiadas (mas mais frágeis). Lascando cherte ou obsidiana para fazer pontas de projéteis bifaciais que eram presos a dardos atlatl, lanças e flechas era a tecnologia dominante. Embora arcos e flechas fossem usados, lanças e macuahuitl eram muito mais comuns.  Além disso, a pedra lascada era comum em facas de combate corpo-a-corpo.

Sítios arqueológicos com evidências de guerra

Mayapan
Localizado no estado mexicano de Iucatã, Mayapan é considerado um dos últimos grandes assentamentos maias pré-colombianos. O local tinha uma parede defensiva em torno da estrutura, e um incêndio violento foi a causa da queda, como evidenciado por restos queimados.

Aguateca
Aguateca é um sítio arqueológico localizado no departamento de El Petén, no sudoeste da Guatemala. Aguateca foi membro de uma federação chamada Estados Petexbatún junto com os governos de Seibal, Itzan, Dos Pilas, Cancuén, Tamarindito, Punta de Chimino e Nacimiento.

A cidade foi construída em uma escarpa de 90 metros com fortificações defensivas ao redor da cidade. Restos arqueológicos, juntamente com a epigrafia e a iconografia no local revelam uma expansão do poder e influência militar da Aguateca pela dinastia dominante durante o século VIII, um período conhecido pela guerra endêmica na região. Durante este tempo, 4 km de paredes defensivas foram construídas às pressas concentricamente ao redor do local.

Entre as armas encontradas no local estão pontas de cherte e obsidianas bifaciais, e pequenos pontas que provavelmente foram usados como pontas de flecha. Pontas de lança de obsidianas, que foram encontradas abundantemente em todo o local, eram a principal arma usada. Outras armas incluíam dardos e dardos atlatl.

O site revela uma característica fundamental da guerra maia - que é o envolvimento das elites reais na fabricação e execução da guerra. Por exemplo, 30-40 pontas bifaciais de cherte quebradas foram encontrados nas residências reais de Aguateca, juntamente com pequenas britas resultado de pontas bifaciais quebradas. Todos estes restos bifaciais de obsidianas foram encontrados em em locais frequentados pela elite. Isso serve como evidência para a hipótese de que governantes, escribas e artesãos em Aguateca eram a força guerreira.

A cidade foi capturada e destruída aproximadamente . A captura levou a rápida evacuação em massa da cidade, como demonstrado pela infinidade de restos deixados no local. Parece que o objetivo da captura era acabar com a influência de Aguateca, não ocupar a cidade ou tomar seu poder.

Colha

Colha está localizada no centro-norte de Belize, cerca de 52 km ao norte da cidade de Belize, em uma área rica em cherte, Colha oferece um olhar aprofundado sobre a guerra maia e as politizações colapsadas durante o período clássico terminal . Colha está associada à extensa produção de líticos que vão desde o início do Clássico até o Pós-Clássico. Uma enorme pedreira cherte fica perto de Colha, facilitando a produção de muitos líticos em cherte. Além disso, os artefatos de cherte feitos em Colha se espalharam para outras regiões, como o Pântano Pulltrouser. Esses artefatos foram então reformados e reutilizados em cada região.  O local foi capturado e depois abandonado durante o período Clássico terminal. A desocupação do local contém insights sobre as motivações materiais para a guerra maia e sua estratégia militar. Entre os restos arqueológicos está o Poço do Crânio de Colha, que continha os restos de 30 crânios humanos. O Poço do Crânio é particularmente incomum porque os rostos dos indivíduos foram esfolados antes da decapitação. A pele foi removida ao redor da caixa craniana, das bordas orbitais, da abertura nasal externa, de dentro do ramo da mandíbula e ao longo da borda inferior da mandíbula. Embora este padrão seja encontrado em todo o mundo, é incomum no ritual maia.

Outra vala comum em Colha foi encontrada com características incomuns para um túmulo maia. Isso sugere que não era um ritual ou túmulo sacrificial, mas foi cavado durante a captura de Colha. Embora o local já fosse um importante local de produção de líticos, os restos arqueológicos mostram um aumento exponencial no volume de lâminas com hastes produzidas, que serviram como a principal arma na região. Isso, juntamente com o grande volume de restos humanos encontrados dentro das paredes defensivas, sugere que talvez os habitantes estavam preparados para uma invasão. Esses restos indicam que a captura de Colha foi um movimento estratégico para cortar o fornecimento de armas.

La Blanca
A acrópole do local do período Clássico em La Blanca em El Petén produziu evidências sugestivas de guerra. Durante o período Clássico tardio parece ter havido maior acesso público à acrópole, com escadas se comunicando entre os vários terraços que levam até a faixa sul.  Durante o período Clássico terminal, essas escadas foram preenchidas, assim como muitas das portas de acesso à própria acrópole, com alguns edifícios sendo totalmente lacrados.  Esse fechamento do acesso público ao palácio reflete a maior instabilidade política que envolve toda a região de El Petén neste momento. O complexo acrópole foi abandonado pela elite da cidade no Clássico terminal, uma época em que a maior parte do centro da cidade foi abandonada por seus moradores. Muitas pontos de projéteis de pedra foram recuperados dos terraços sul da acrópole, isso combinado com os restos de dois indivíduos muito perto da superfície indica que um confronto violento ocorreu na época em que a cidade foi abandonada.

El Caracol
El Caracol, localizada no distrito de Cayo, no oeste de Belize, tem sido estudada por Diane e Arlen Chase desde a década de 1980. Eles identificaram pelo menos 33 eventos de guerra individuais envolvendo Caracol com base na epígrafe do local. Desde o período Clássico tardio começando por volta de  até o período Clássico terminal após a , Caracol se envolveu em uma série de guerras com políticas vizinhas como Tikal, Palenque, Naranjo e Ucanal. Em suas primeiras guerras com Tikal, El Caracol foi vitorioso, deixando a produção de monumentos inscritos e restringindo padrões de assentamento em Tikal por 120 anos, enquanto Caracol se expandia.  Naranjo também foi derrotado por Caracol - os monumentos parecem mostrar os reis de El Caracol em Naranjo. Com base nas distâncias entre as cidades (Naranjo está exatamente a meio caminho entre Tikal e El Caracol, 42 quilômetros em qualquer direção), as perseguições sugerem que a conquista de Naranjo permitiu El Caracol derrotar e dominar Tikal por um longo período.

Becan
O trabalho de David L. Webster em Becan, no centro de Iucatã, encontrou uma vala com as ruínas de um aterro que apoiava o muro interno ao redor do centro cerimonial. Webser notou que, embora a população em Becan fosse provavelmente muito menor do que a de Mayapan, o material se era utilizado para este muro era muito maior em volume.

Tikal
A descoberta em 1966 de uma terraplanagem de 9,5 quilômetros ao norte do centro de Tikal ajudou muito a dissipar a noção de que os Maias eram pacíficos. A posterior reavaliação das evidências sugeriu que a terraplanagem, que foi construída em algum momento entre  e , pode nunca ter sido um sistema defensivo funcional.  No entanto, dados epigráficos mostram que Tikal participou de interações violentas com outras cidades, incluindo Caracol (ver acima).

Representações na epigrafia maia

Estudiosos identificaram quatro exemplos de hieróglifos maias que se referem a diferentes tipos de guerra maia. Há uma variação considerável e outros glifos também se relacionam com a violência, mas estes são os mais geralmente identificáveis.

Chuc'ah (Captura)
Esse glifo foi identificado pela primeira vez em 1960. Geralmente representa um indivíduo ou indivíduos vinculados. Há algum debate sobre se as figuras representam a captura de pessoas específicas ou simbolizam cidades ou grupos políticos.

Ch'ak (Decapitação ou "evento machado")
O glifo Ch'ak é interpretado como uma decapitação (presumivelmente de um indivíduo importante) ou uma grande batalha. Eles parecem ser importantes para o vencedor, mas não se referem à destruição completa do perdedor e, na maioria dos casos, podem não ter afetado muito o grupo derrotado.

Hubi (Destruição)
Este glifo parece referir-se à "realização de metas e objetivos específicos na guerra". É frequentemente usado em referência às guerras entre Naranjo e Caracol.

Evento "Guerra Estrela" ou "Guerra Concha"

A guerra nas estrelas é interpretada como o tipo mais importante de evento de guerra representado no registro iconográfico. Representa uma grande guerra resultando na derrota de um grupo por outro. Isso representa a instalação de uma nova linha dinástica de governantes em um local, domínio completo de um local sobre outro ou uma guerra de independência bem-sucedida por um local anteriormente dominado.

Guerra como causa do colapso maia

A guerra endêmica é frequentemente citada como a causa do colapso ou desaparecimento da civilização maia e do abandono do que agora são ruínas. Embora a guerra certamente tenha desempenhado um papel na transição para o período Terminal ou Pós-clássico, a superpopulação, a degradação ambiental e a seca desempenharam um papel na mudança da sociedade maia. A informação arqueológica mais detalhada sobre este fenômeno vem de sítios do estado de Petexbatún e investigações mais recentes no sítio Río Pasión de Cancuén.

Maia
!Mais Teoria da História na Wiki (Mais Povos Originários)

Guerra maia


Eofor (protonórdico: *Eburaz que significa jabalí y/o caudillo), fue un guerrero vikingo de la nación gauta, hijo de Wonred, que aparece en el poema legendario Beowulf.

Cuando los suiones (suecos) invadieron Götaland, el rey gauta Hæþcyn murió en batalla contra el rey sueco Ongenþeow. Hygelac, que heredó el trono de su hermano Hæþcyn, envió a los guerreros gautas Eofor y su hermano Wulf a luchar juntos contra el rey Ongenþeow. En la batalla Wulf asestó un golpeó en la cabeza de Ongenþeow con su espada que hizo sangrar y empapar su cabello, pero el viejo rey respondió e hirió gravemente a su contrincante. Eofor entonces atacó atravesando el escudo y yelmo del rey, y tuvo Ongenþeow un final sangriento. Eofor tomó el yelmo del rey sueco, su espada y protector pectoral y los llevó frente a Hygelac. Eofor y Wulf fueron muy bien recompensados, y Eofor recibió la mano de la hija de Hygelac.

Referencias

Enlaces externos
 Beowulf en inglés antiguo.
 Beowulf: Modern English translation de Francis Barton Gummere
 Beowulf: Modern English translation de John Lesslie Hall

Personajes de la mitología nórdica
Guerreros vikingos
Vikingos de Suecia
Personajes de Beowulf

Eofor (gauta)


Fota Wildlife Park is a  wildlife park located on Fota Island, near Carrigtwohill, County Cork, Ireland. Opened in 1983, it is an independently funded, not-for-profit charity that is one of the leading tourism, wildlife and conservation attractions in Ireland. The park had an attendance of 455,559 visitors in 2017, making it the eleventh most popular paid attraction in Ireland for that year.

The park is home to nearly 30 mammal and 50 bird species. Some of the animals roam freely with the visitors, such as the ring-tailed lemurs and wallabies, while larger animals, including the giraffe and bison, live in paddocks with barriers that are intended to be unobtrusive for visitors to view the animals in a more natural environment. Fota Wildlife Park also has red pandas, tapirs, siamang gibbons and other types of animals.

History and development

Foundation
Fota Island was the former home of the Smith-Barry family, descendants of Normans who came to Ireland in the 12th century. While the family's lands were originally more extensive, they dwindled over time until they were restricted to Fota Island. The estate was sold to University College Cork in 1975.

In the meantime, Dublin Zoo had reached maximum development with the space available. So in 1979, the director of Dublin Zoo proposed to the Zoological Society of Ireland Council that a wildlife park should be established, and the site at Fota Island was proposed. The same year it was formally agreed that the society would establish a wildlife park at Fota. University College Cork offered the land free of charge under a licence agreement. Fota Wildlife Park became a joint project of the Zoological Society of Ireland and University College Cork. Fundraising committees were set up in both Dublin and Cork. All the funds for the development were raised from public subscriptions, apart from a grant from Bord Fáilte for the perimeter fence.

The first animals started to arrive to Fota Wildlife Park in late 1982, and Fota Wildlife Park was opened in the summer of 1983 by the then President of Ireland, Dr. Patrick Hillery.

Further development

Cheetah run

Cheetahs, by their nature, will not work for food if they do not have to, and to exercise the animals and for behavioural enrichment reasons, the park installed a "Cheetah Run" in 2006. This device suspends food items on a wire that travels  off the ground, at approximately .

Education centre
As part of the park's conservation and education mandate, an education centre was opened, and runs courses on a range of topics including ecology and conservation. These are aimed at students at primary school and secondary school level, and the centre also runs summer camps during school holidays. Every year, an average of 15,000 students participate in Fota's education programmes.

Big cats and tropical house
Fota Wildlife Park celebrated its 30th anniversary on 22 June 2013, and following this anniversary, announced the addition of a "Tropical House" and 27 acre "Asian Sanctuary". As of 2017, habitats for Sumatran tigers, Indian rhinos, lion-tailed macaques and Asian lions have been opened in the "Asian Sanctuary".

Awards
Fota Wildlife Park has been awarded 'Best Family Day Out' for both Munster and Cork on several occasions. In November 2016, it was awarded 'Experience Destination of the Year' by Customer Experience Insights (CXi). It is also in the Top 25 Zoos/Animal Parks in Europe in the 2015 Tripadvisor Travellers Choice Awards.

Television Show
As of early 2020, Fota Wildlife Park was featured in a documentary on Virgin Media Television. The series, called Fota: Into the Wild, was filmed at the park over two years as well as covering some of the broader conservation work the park's employees are involved in (with some filming involving projects in Madagascar and Romania).

Animals and their habitats

The animals and birds at Fota Wildlife Park originate from a variety of habitats, a number of which are threatened with degradation through human activity. Fota runs the European Endangered Species Programme (EEP) for the Sudan cheetah and the European Studbook (ESB) for Lechwe (Kafue lechwe and Red lechwe).

A number of sections of the park are arranged by habitat and region. These areas include the 'Asian Sanctuary' section, which houses the park's Sumatran tiger, Visayan spotted deer, Visayan warty pig, lion-tailed macaque, Indian rhino, and Asiatic lion. The 'African Savannah' paddock is home to ostrich, Grant's zebra, scimitar-horned oryx and Rothschild's giraffe breeds. When opened in 2014, the 'Tropical House' housed three reptile, nine amphibian, 28 fish and 14 butterfly species among 340 tropical plants. A number of aquatic bird species (including penguins, Chilean flamingos, and great white pelicans) are found in wetlands around the park's 'Monkey Island' section, which itself houses black howler, Colombian spider monkeys, and Siamang gibbon and lemur species. Some mammals and marsupials, like kangaroo, wallaby and mara species, roam somewhat freely within sections of the park.

References

External links

Tourist attractions in County Cork
Zoos in the Republic of Ireland
Zoos established in 1983
1983 establishments in Ireland

Fota Wildlife Park


Jean-François Bonhème (* 12. Juli 1949 in Paris) ist ein ehemaliger französischer Weitspringer.

Bei der Universiade 1973 gewann er Bronze.

1974 siegte er bei den Leichtathletik-Halleneuropameisterschaften in Göteborg, schied aber bei den Leichtathletik-Europameisterschaften in Rom in der Qualifikation aus.

1973, 1974 und 1979 wurde er französischer Meister im Freien, 1972 und 1974 in der Halle.

Persönliche Bestleistungen

 Weitsprung: 8,00 m, 28. Juli 1974, Nizza
 Halle: 8,17 m, 9. März 1974, Göteborg

Weblinks

 Athletenporträt bei der FFA

Weitspringer (Frankreich)
Teilnehmer der Sommer-Universiade 1973
Universiadeteilnehmer (Frankreich)
Franzose
Geboren 1949
Mann

Jean-François Bonhème


طارق الحميّد إعلامي وكاتب سياسي سعودي، وهو مقدّم برنامج (القصة مع طارق الحميد) على قناة MBC، وقدم قبلها برنامج (الموقف) على القناة السعودية. رأس تحرير جريدة الشرق الأوسط لمدة ثمان سنوات. ويكتب المقال السياسي في صحيفة عكاظ، وفي صحيفة الشرق الأوسط.

التعليم
درس البكالوريس في جامعة الملك عبد العزيز في جدة، كما درس الإعلام في الولايات المتحدة.

العمل الإعلامي

 قدم برنامج (القصة مع طارق الحيد) على قناة MBC. وهو برنامج حواري سياسي بدأ عرضه في سبتمبر 2023.
 قدم برنامج (الموقف) على القناة السعودية. وهو برنامج حواري سياسي بدأ عرضه في يناير 2021.
 رأس تحرير صحيفة (الشرق الأوسط) من أكتوبر 2004م إلى ديسمبر 2012م.
 شغل منصب مساعد رئيس لتحرير صحيفة الشرق الأوسط.
 تولى منصب مدير تحرير صحيفة الشرق الأوسط في السعودية.
 رأس تحرير مجلة الرجل.
 عمل قبل التحاقه بـ «الشرق الأوسط»، في القسم السياسي في صحيفة المدينة السعودية.
 عمل مراسلاً سياسياً لصحيفة المدينة في واشنطن.

العائلة
الحميد متزوج وأب لطفلين.

مصادر

أشخاص على قيد الحياة
خريجو جامعة الملك عبد العزيز
خريجو جامعة جورج واشنطن
رؤساء تحرير سعوديون
صحافة المهجر
صفحات تحتاج تصنيف سنة الولادة (أشخاص أحياء)
كتاب سعوديون
كتاب سعوديون في القرن 21
كتاب سياسة سعوديون
مقدمو برامج تلفزيونية حوارية سعوديون

طارق الحميد


James Beaumont Neilson (* 22. Juni 1792 in Shettleston, Glasgow; † 18. Januar 1865 in Queenshill, Kirkcudbright) war ein schottischer Direktor der Glasgower Gasgesellschaft und Erfinder der ersten Winderhitzer für Hochöfen.

Ausbildung und Karriere
Neilson wurde 1792 als jüngstes von sieben Kindern des Grubenmaschinisten Walter Neilson und seiner Frau Marion Smith in Shettleston nahe Glasgow geboren. Sein Zweitname Beaumont geht auf die Frau des Grubenbesitzers zurück, bei dem seine Mutter als Dienstmädchen arbeitete.

Mit 14 Jahren war Neilson zunächst ebenfalls in der Grube als Laufbursche beschäftigt, begann allerdings zwei Jahre später eine Lehre bei seinem älteren Bruder John, der eine Werkstatt und eine Gießerei besaß. Während seiner Freizeit betrieb er private Studien, um seinen Bildungsstand zu erweitern.

1814 wurde Neilson Betriebsingenieur in der Kohlegrube von Irvine und konstruierte dort unter anderem eine Pferdeeisenbahn, damit die geförderte Kohle auf direktem Wege von der Grube zum Hafen transportiert werden konnte. Im darauffolgenden Jahr heiratete er seine erste Frau Barbara Montgomerie (1795–1843) und zog mit ihr nach seiner Entlassung aufgrund von Zahlungsschwierigkeiten seines bisherigen Arbeitgebers nach Glasgow. Neilson erhoffte sich, dort eine neue Anstellung und bessere Möglichkeiten zur Weiterbildung zu finden.

In der 1813 neu gegründeten, für die Gasbeleuchtung von Glasgow zuständigen Gasgesellschaft hatte Neilson 1817 schließlich Erfolg und konnte sich bei der Bewerbung um eine Stelle als Betriebsleiter trotz fehlender praktischer Erfahrung gegenüber zwanzig Konkurrenten durchsetzen. Innerhalb von fünf Jahren gelang es ihm, seinen Mangel an Erfahrung auf seinem neuen Arbeitsgebiet auszugleichen und bis zum Betriebsdirektor aufzusteigen. Während seiner dreißigjährigen Betriebszugehörigkeit gelangen ihm durch zahlreiche Erfindungen viele Verbesserungen in der Gasbeleuchtung.

1821 gründete Neilson eine Arbeiterbildungsanstalt (englisch: Workmen's Institution), da er die Wichtigkeit einer guten Ausbildung durch eigene Erfahrungen kannte. Nachdem zunächst noch wenig Interesse bestanden hatte, wurde die Einrichtung in der Folgezeit rasch angenommen. Bereits vier Jahre später wurde Neilsons Arbeiterbildungsanstalt ausgebaut und erhielt neben größeren Arbeitsräumen auch ein Laboratorium.

Erfindungen zur Vorwärmung des Gebläsewindes von Hochöfen

Neilson kam erstmals um 1824 mit der Hochofentechnik zur Eisenerzeugung in Berührung, als ein Hüttenwerksbesitzer anfragte, ob sich die benötigte Gebläseluft nicht ähnlich wie Leuchtgas reinigen ließe. Nach entsprechender Prüfung stellte er jedoch fest, dass nicht der angenommene Schwefelgehalt, sondern der geringere Luftdruck und die erhöhte Luftfeuchtigkeit die Ursache des schlechteren Ofenganges im Sommer ist. Sein Verbesserungsvorschlag, die Luft vor Eintritt ins Gebläse zu trocknen, wurde jedoch ignoriert.

Eine weitere Anfrage durch den Besitzer der Muirkirker Eisenwerke zur Verbesserung der Leistung eines 800 Meter vom Hochofen entfernten Gebläses brachte Neilson auf die Idee, die Gebläseluft durch Erhitzen auszudehnen und damit möglicherweise wirksamer zu machen. Daraufhin führte er Versuche durch, bei denen erwärmte Luft eine Leuchtgasflamme stärker aufleuchten ließ und ein Schmiedefeuer verstärkte. Die Versuchsergebnisse unterstützten seine These. Viele Hüttenleute scheuten allerdings das Risiko von Änderungen an gut funktionierenden Öfen, da es bei einer möglichen Verschlechterung viele Wochen dauern konnte, bis ein Ofen wieder "normal" ging. Dazu kam die bisherige praktische Erfahrung, dass Hochöfen im Winter besser liefen als im Sommer. Man nahm an, dass der Wind möglichst kalt sein müsse, was im krassen Gegensatz zu Neilsons Idee stand.

Einzig bei den Clyde Iron Works erklärte man sich 1828 zu einem ersten Versuch mit vorgewärmter Windluft bereit, bei der lediglich ein kurzes Stück Windleitung mit einem Kohlefeuer auf etwa 27 °C erwärmt wurde. Der Versuch war dennoch erfolgreich, da die anfallende Schlacke trotz der geringen Temperaturerhöhung sichtbar dünnflüssiger und eisenärmer wurde. Auch wenn dieser Versuch die zweifelnden Hüttenleute nach wie vor nicht überzeugen konnte, reichte Neilson seine Erfindung der "Anwendung erwärmter Luft bei Verbrennungsanlagen aller Art" beim Patentamt ein. Das Patent wurde am 11. September 1828 unter der Nr. 5701 bewilligt. Da ihm allerdings die nötigen finanziellen Mittel fehlten, das Patent auszubeuten, teilte er es sich mit Charles Mac Intosch und Colin Dunlop von den Clyde Iron Works sowie John Wilson aus Dundyvan. In dem Bemühen, die Erfindung möglichst vielen Hüttenbesitzern zugänglich zu machen, erhoben die Patentnehmer nur eine geringe Gebühr von einem Schilling pro Tonne Roheisen.

Neilsons nächste Erfindung 1829 sah ein längeres und gewölbeförmig gebogenes Stück Windleitung vor, die über einem Rostfeuer erhitzt und von einem gusseisernen und nach oben offenen Kasten ummantelt war. Dieser erste echte Winderhitzer hatte eine Heizfläche von 6,5 m² und war in der Lage, den Gebläsewind auf etwa 93 °C zu erhitzen. Der Nachteil war allerdings die geringe Hitzebeständigkeit des Kastens, der trotz der immer noch geringen Temperatur des Windes durchbrannte. Neilson ersetzte den Kasten durch ein zylindrisches Gewölbe, das nicht nur stabiler war, sondern zudem die Hitze besser halten konnte und die Windtemperatur auf 138 °C erhöhte. Durch Vergrößerung des Leitungsquerschnitts und Verlängerung der Leitung gelang es Neilson noch einmal, die Leistung seiner "Röhrenwinderhitzer" steigern. Mit einer Heizfläche von 44,6 m² ließ sich die Windtemperatur damit auf maximal 315 °C steigern.

Als nachteilig stellte sich bei den Röhrenwinderhitzern allerdings die ungleichmäßige Wärmeausdehnung heraus, die zu Rissen und Undichtigkeiten führte. Neilson bemühte sich 1832 zunächst, die Aufgabe der Winderhitzung auf mehrere kleinere Röhrenwinderhitzer zu verteilen, die so um den Hochofen angeordnet waren, dass jeder Blasform ein eigener Winderhitzer zur Verfügung stand. Um die Hitze länger zu halten, wurden die Hauptzuführungsleitungen und der sogenannte "Zwillingsröhrenapparat" mit einem Ziegelgewölbe überdacht. Trotz der geringeren Heizfläche jedes einzelnen Winderhitzers von 14 m² erreichte der Zwillingsröhrenapparat mit einer erzeugten Windtemperatur von 300 °C die fast gleiche Leistung wie der einfache Röhrenwinderhitzer. Allerdings konnte auch damit das Problem der Dichtigkeit des Systems nicht gelöst werden. Zudem verursachte der hohe Strömungswiderstand durch die rauen Innenflächen der gusseisernen Röhren und Leitungen einen hohen Druckverlust, was die Windpressung stark herabsetzte, und die am Hochofen beschäftigten Arbeiter beklagten die unerträgliche Hitze.

Neilsons letzte Weiterentwicklung, verwirklicht im sogenannten "Heberöhrenapparat" bzw. "Hosenröhrenapparat", sollte die Nachteile aufgrund der Wärmespannungen mit verlängerten Windrohren ausgleichen, die die bisherige Halbkreisform in eine U-Form wandelten. Da dieser Winderhitzer erstmals im Hüttenwerk Calder eingesetzt wurde, wird er in verschiedenen Quellen auch als "Calder-Apparat" bezeichnet.

Verschwörung gegen Neilson
Trotz der insgesamt sehr erfolgreichen Verbesserung der Hüttentechnik durch die Einführung von Winderhitzern versuchten viele Hüttenbesitzer, sich der Abgabe von Lizenzgebühren zu widersetzen. Sie sprachen sich untereinander ab, das Patent trotz drohender Bußgelder von bis zu 1000 £ nicht anzuerkennen. Schließlich blieb den Patentinhabern nichts anderes übrig, als ihre Rechte einzuklagen.

Bereits die erste Klage 1841 gegen die Houshold Coal and Iron Co. war erfolgreich und führte ein Jahr später zu einem Schadensersatzanspruch von 3.000 £. Eine weitere Klage gegen Alexander Baird, dem Pächter eines 1830 gegründeten Hochofenwerks in Gartsherrie (North Lanarkshire), sorgte für erhebliches Aufsehen aufgrund der Menge der geladenen Zeugen sowie der enormen Prozesskosten, half allerdings auch im Nachhinein, den Widerstand der Hüttenleute gegenüber der Anerkennung von Neilsons Leistungen und Ansprüche zu brechen. Insgesamt wurden 102 Fachleute gehört und schließlich musste Baird zugeben, dass er in 10 Betriebsjahren seit Einführung der Winderhitzung einen Gewinn von 260.000 £ erzielt hatte, bei einer erzeugten Roheisenmenge von 96.000 Tonnen im Jahre 1848. Dennoch sprach das höchste Gericht in Edinburgh den Patentinhabern statt der geforderten 20.000 £ nur 12.000 £ als Entschädigung zu. Die Prozesskosten beliefen sich dagegen auf geschätzte 40.000 £.

Ruhestand und Tod

Nachdem die erfolgreichen Patentrechtsklagen Neilsons Einkünfte sicherten und diese nach Ausscheiden von Dunlop von  auf  des Gewinns stiegen, zog er sich 1847 aus dem Geschäftsleben zurück und setzte sich 1853 mit seiner zweiten Frau Jane Gemmel († vor 1865), die er 1846 geheiratet hatte, auf seinem Privatbesitz in Queenshill zur Ruhe. Bis zu seinem Tod bemühte sich Neilson allerdings stets, auch in seiner neuen Wahlheimat für etwas mehr Wohlstand zu sorgen. Neben der Verbesserung von landwirtschaftlichen Maschinen und dem Ausbau der Eisenbahn gründete er in der Pfarrei von Queenshill eine ähnliche Arbeiterbildungsanstalt wie in Glasgow.

Als er 1865 starb, hinterließ er eine große Familie mit 11 Kindern aus erster Ehe und vier bis dahin geborenen Enkeln. Sein ältester Sohn Walter Montgomerie Neilson (1819–1889) übernahm 1843 die von seinem Bruder William Neilson 1836 gegründete Fabrik zur Herstellung von Lokomotiven Neilson and Company in Glasgow und ließ 1883 auf dem Barstobrick Hill eine pyramidenförmige Gedenkstätte zu Ehren seines Vaters errichten.

Weitere Erfindungen (Auszug)
 Ersatz der gusseisernen Entgasungsretorten durch Tongefäße
 Verbesserung der Selbstreinigung von Leuchtgas durch Einsatz von Eisen(II)-sulfat (Eisenvitriol) und Kalk
 Nutzung von Holzkohle als Teer- und Ölabscheider zur Vermeidung von Teernebeln im Betrieb
 Erfindung des Schwalbenschwanzbrenners (englisch: swallow-tail burner)

Ehrungen
 Aufnahme in die Chemical Society und anderen Institutionen
 Seit 29. Mai 1832 Mitglied der Institution of Civil Engineers
 Seit 1846 Mitglied der Royal Society

Literatur

 Thomas Brown Mackenzie: Life of James Beaumont Neilson. West of Scotland Iron and Steel Institute, Glasgow 1928 (books.google.de).
 Samuel Smiles: Industrial biography: Iron Workers and Tool Makers. London 1905, S. 149 ff.

Weblinks
 Glasgow Digital Library – Memoirs and portraits of one hundred Glasgow men: James Beaumont Neilson
 electricscotland.com – Bedeutende Schotten: James Beaumont Neilson
 British Industrial History: James Beaumont Neilson

Einzelnachweise

Erfinder
Schotte
Brite
Geboren 1792
Gestorben 1865
Mann

James Beaumont Neilson


Theo Marton (n. 20 iunie 1978, Târgu Mureș) este actor și regizor de teatru.

Biografie
Theo Marton s-a născut la 20 iunie 1978, la Târgu Mureș. Este absolvent al Universității de Arte din Târgu Mureș (promoția 2001), specializarea Arta Actorului, dar și regizor de teatru, absolvent în 2018 al studiilor masterale la aceeași universitate - Regia spectacolului contemporan.

Între anii 2001-2003 a studiat Artele Spectacolului la Universitatea Michel de Montaigne din Bordeaux.

Spectacole de teatru

Actorie
În stagiunea 2000-2001 a fost colaborator al Teatrului Național din Târgu Mureș, interpretând personajele Pip, în spectacolul "Cartofi prăjiți cu orice" de Arnold Wesker, în regia lui Cornel Popescu, și Pepe Romano, în spectacolul "Alge (Bernarda's House Remix)", regizat de Radu Afrim.

În perioada 2005-2007 a fost actor angajat al Teatrului Național din Târgu Mureș. A interpretat: Treplev, în "Pescărușul" de A. P. Cehov, în regia lui Kincses Elemér, Jimmy, în "Privește înapoi cu mânie" de John Osborne, în regia lui Liviu Pancu, Alfred, în "Cel care primește palme" de Leonid Andreev, regia Kincses Elemér, și Preotul în "Manole, sau darul de a iubi", în regia lui Cristian Ioan.

Din anul 2005 este membru fondator și actor al Teatru 74. Principalele proiecte derulate în această perioadă au fost "Unidrama" și "Noua Dramaturgie".

Din 2009 și până în prezent este directorul executiv al Asociației Centrul Multimedia Teatru 74, perioadă în care a inițiat și manageriat proiectele POSDRU ''Practică teatrală în Regiunile Centru și Nord-Vest'' și ''Teatrul Modern –Mijloace Multimedia''.

Ca actor al Teatrului 74, a interpretat din anul 2005 și până în 2012 rolurile: Marc în "Artă" de Yasmina Reza, regia Gabi Borodan; Omul de la bar, Patronul, Predicatorul și Țiganul în "Edmond" de David Mamet, regia Cristi Juncu, Philip în "Geniul Crimei" de George F. Walker, regia Theodor-Cristian Popescu, Preotul în "Vestul singuratic" de Martin McDonagh, în  regia lui Cristi Juncu, Ray în "Hoții" de Conor McPherson, regia Cristi Juncu, "Cum am mâncat un câine" (monodramă) de Evgheni Grișkoveț, în regia lui Adi Iclenzan și Jack Waters în "Hoțul de oase" de Adam Rapp, în regia lui Radu Afrim.

În perioada 2012-2018 a interpretat Povestitorul în "Iluzii" de Ivan Viripaev, regia Cristi Juncu, la Teatrul Act din București, Prezentatorul în "Amurgul Burghez" de Romulus Guga, regia Anca Bradu, la Teatrul Național din Târgu Mureș, David în "Secretul Fericirii" de Alexandru Popa, regia Vlad Zamfirescu, la Teatrul Godot din București, Secretarul în "Bulgakov 17" după Maestrul și Margareta de Mihail Bulgakov, în regia lui László Bocsárdi, la Teatrul Național din Târgu Mureș, spectacol în care a fost și Asistent regizor.

Din 2018 este din nou angajat ca actor la Teatrul Național din Târgu Mureș, unde joacă în rolurile: Lars Koch în "Teroare" de Ferdinand von Schirach, regia Bobi Pricop, James "Sharky" Harkin în "Navigatorul" de Conor McPherson, în regia lui Cristi Juncu, Nae Girimea în "D'ale carnavalului" de Ion Luca Caragiale, regia Adrian Iclenzan, Constantin II Brâncoveanu în "Constantin" de Alexandru Popa, în regia lui Tudor Lucanu.

În perioada 30 august – 1 septembrie 2019, participă la "Căutând adevărul corpului" – atelier condus de Grzegorz Jarzyna, regizor și directorul artistic al TR Warszawa și Ivan Estegneev, coregraf, în cadrul proiectului "un nume: Grzegorz Jarzyna", organizat de Asociația Pentru Teatru Liviu Rebreanu în colaborare cu Teatrul Național Târgu Mureș.

Roluri din 2020 până în prezent: Bărbatul în "Niște fete" de Neil LaBute, în regia Laurei Moldovan, Ray în "Hoții" de Conor McPherson, regia Cristi Juncu, Rauch în "Kasimir și Karoline" de Ödön von Horváth, în regia lui László Bocsárdi, Georg în "Villa Dolorosa" de Rebekka Kricheldorf, regia Theodor-Cristian Popescu și Jerry în "Trădare" (2021) de Harold Pinter, regia Bobi Pricop.

Regie
În perioada 2017-2018 a regizat Almost, Maine, de John Cariani, la Teatrul de Nord din Satu Mare, The Break of Noon, de Neil LaBute, la Teatru 74 din Târgu Mureș, Semnale disperate către planeta Pluto, de Elise Wilk, la Teatru 3G din Târgu Mureș.

Filmografie

Actor
În film a apărut pentru prima dată în 2004, în Regii blestemați (Sergentul), în regia lui Josée Dayan. Apoi, în 2005 a interpretat rolul Preotul din Vizita Arhiepiscopului, în regia lui Kamondi Zoltan.

În 2014 a filmat pentru Billion Star Hotel (Arthur Popescu), film lansat ulterior în 2016, în același an în care a apărut și ca Militia Messenger în Tyrant, un serial TV - producție a canalului de televiziune american FX.

Ultimul film în care a jucat este Secretul fericirii, în regia lui Vlad Zamfirescu, în 2018.

Regie / Creație video
În anul 2006, a regizat scurt-metrajul Trei zile, având la bază un scenariu scris împreună cu Bogdan Moraru.

În perioada 2009-2010 a regizat două documentare în cadrul proiectului Povești din Transilvania (Sava Brancovici și Popa Petru).

A realizat, de asemenea, animații video pentru spectacole de teatru: în regia Alinei Nelega (Overdose, 2007) și a lui Cristi Juncu (Dinte pentru dinte, 2014).

Premii
Premiul Best Duo, împreună cu Vlad Zamfirescu, pentru THE SECRET of HAPPINESS (2018) la Los Angeles Film Awards.

Premiul Cel mai bun actor al anului 2019 la Compania "Liviu Rebreanu", Teatrul Național Târgu Mureș..

Noțe

Nașteri în 1978
Regizori de teatru români
Regizori de film români
Actori români în viață
Târgumureșeni

Theo Marton


Lopphavet est une étendue de mer du comté de Troms et Finnmark en Norvège.

Géographie

Le Lopphavet a une largeur d'environ 70 kilomètres et s'étend entre la grande île de Sørøya dans le Finnmark et les îles de  Silda, d'Arnøya et Nord-Fugløya à Troms. Le détroit de Sørøysundet et l'Altafjord se connectent au Lopphavet du côté est de la mer. Le fjord de Kvænangen se connecte au sud. Le détroit de Fugløysundet s'y connecte à l'ouest.

Histoire

Lors de la Seconde Guerre mondiale, le 12 février 1943, le sous-marin K-21 y coule quatre petits bateaux à moteur norvégiens par des tirs d'artillerie.

Le 22 décembre 1943, Richard Pendered décrypte un message qui localise le Scharnhorst. Taqué par la Royal Navy, le croiseur allemand est coulé quelques jours plus tard.

Notes et références

Liens externes

Mer de Barents

Lopphavet


Béla Berzeviczy von Berzevicze und Kakas-Lomnitz () a fost un ofițer maghiar de husari al Forțelor de apărare regale maghiare, inițial și al Armatei Comune Austro-Ungare, ulterior. A promovat în Primul Război Mondial până la gradul de general-maior și până la funcția de comandant de divizie. În perioada postbelică, a devenit sub conducerea lui Miklós Horthy șef al Statului Major General al Armatei Naționale Ungare, redenumită ulterior în Armata Regală Ungară

După ce în primele trei anotimpuri ale anului 1916 a comandat Brigada 23 Cavalerie din Divizia 5 Cavalerie Honvéd și Brigada 215 Infanterie din Divizia 30 Infanterie austro-ungară în luptele din Bucovina, pe frontul românesc a comandat Brigada 19 Infanterie din Divizia 61 Infanterie austro-ungară, în perioada 11/24 septembrie – 12/25 octombrie 1916.

Familia
S-a născut ca fiu al lui Egyed Berzeviczy și al Ilonei Bárczay, fiind descendent cu rangul de baron, al unei vechi familii nobiliare ungare.

După studiile liceale, a absolvit Academia Militară Tereziană din Viena, după care a servit în Forțele de apărare regale maghiare. Între 1893 și 1895 a studiat și a absolvit k.u.k. Kriegsschule din Viena.

Cariera
În Primul Război Mondial a comandat inițial în anul 1914 pe Frontul de Răsărit în Galiția, Rutenia Subcarpatică, Bucovina și Transilvania, având gradul de colonel Regimentul 7 Husari (pe care îl comanda din anul 1912) din Brigada 6 Cavalerie a Diviziei 1 Cavalerie, ulterior în anul 1915 Brigada 1 Husari Landsturm și mai apoi Brigada 23 Cavalerie Honvéd din Divizia 5 Cavalerie Honvéd. În anul 1916 a exercitat comanda Brigăzii 215 Infanterie din Divizia 30 Infanterie și  a Brigăzii 19 Infanterie din Divizia 61 Infanterie. După ce a fost promovat general-maior, a preluat în 1917 pe frontul din Italia comanda Brigăzii 33 Infanterie din Divizia 17 Infanterie și ulterior din 1918 a Brigăzii 65 Infanterie din Divizia 33 Infanterie. Din luna iunie 1918 până la sfârșitul războiului, a comandat Divizia 70 Infanterie.

După Marele Război, Berzeviczy a ocupat în timpul regimului lui Miklós Horthy, funcția de șef al Statului Major General, inițial al Armatei Naționale Ungare și ulterior al Armatei Regale Maghiare, în perioada 15 martie 1920 – 4 ianuarie 1922. A demisionat din motive medicale, decedând la Budapesta la 18 februarie 1922.

Nașteri în 1870
Nașteri pe 6 noiembrie
Decese în 1922
Decese pe 17 februarie
Generali maghiari
Comandanți austro-ungari pe frontul românesc (1916-1918)

Béla Berzeviczy


An Stipa media in uska species han Liliopsida nga syahan ginhulagway ni Carlo Luigi Carlos Luis Spegazzini, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni José Aristida Alfredo Caro. An Stipa media in nahilalakip ha genus nga Stipa, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Stipa

Stipa media


غي دو موباسون  (1850- 1893)  هو كاتب وروائي فرنسي وأحد آباء القصة القصيرة الحديثة(la nouvelle) .  وكان عضوا في ندوة إميل زولا.

ولد موباسون بقصر ميرونمسنل بنورمانديا، وكان له أب من سلالة أرستقراطية تدهورت إلى مباءة الإفلاس وكان أبوه اباحيا يخالط سامي النساء ودانيهن. أما أمه من سلالة من العامة سمت إلى الخلق الفني وكانت ترثى دوما ذكرى أخيها الشاعر وتطمح في أن ينشأ ابنها كرجل سوي.

درس موباسون القانون، والتحق بالجيش الفرنسي ثم عمل ككاتب في البحرية. وقابل جوستاف فلوبير عن طريق صِلاَتِ أسرته ليصبح فيما بعد تلميذه المخلص، وقد قدم فلوبير لتلميذه نظرية للنجاح الأدبي تتكون من ثلاثة أجزاء: لاحظ، لاحظ، ثم لاحظ.

من أشهر قصصه: "كرة الشحم"، «بيير وجان»، بيل أمي ومن أهم قصصه القصيرة: "العقد"، «الآنسة فيفي»، في الحقول.

و قد كان يقول: «ان هناك من الحقائق ما يساوي الناس عداً.فكل منا يكون لنفسه صورة خادعة عن العالم. وهو خداع شعري أو عاطفي أو بهيج أو مقبض أو قذر أو كئيب حسبما تكون طبيعته.. كخداع الجمال وهو تقليد إنساني.. وخداع الدمامة وهو فكرة متغيرة.. وخداع النذالة الذي يستهوي الكثيرين. وكبار الفنانين هم أولئك الذين يستطيعون حمل الإنسانية على قبول انخداعاتهم الخاصة»

كان موباسون الرسام الأكبر للعبوس البشري ودوما ما كان يصاب بصداع وكان يتلوى ساعات من الألم حتى أصيب بالجنون سنة 1891 ومات في إحدى المصحات.
مهم) النموذج الكامل للقصة القصيرة الحلية (غي دو موباسان))

الحلية قصة قصيرة.
وقد اجتمعت آراء النقاد في العالم علي أن هذه القصة هي النموذج الكامل للقصة القصيرة ذات النهاية المفاجئة، التي تتوافر فيها العناصر الأساسية للقصة القصيرة: الشخوص، والمكان والزمان، والمسوغات المنطقية للأحداث، والنهاية، كما تتوافر فيها عناصر أخرى مثل: التشويق، والمصادفة المعقولة، والتصوير الدرامي، والتدرج لبلوغ النهاية.

انظر أيضا
 قائمة بأسماء الكتاب الفرنسيين

روابط خارجية

المراجع

«أعلام الفن القصصي» تأليف: هنري توماس، دانالي توماس. ترجمة: عثمان نويه. المؤسسة المصرية العامة للتأليف والنشر.

«الحب والخبز وقصص أخرى» ترجمة: حسن حسين شكري، الهيئة المصرية العامة للكتاب 1995

غي دو موباسان
أشخاص دفنوا في مقبرة مونبارناس
أشخاص رفضوا وسام جوقة الشرف
أشخاص من السان البحرية
أفراد عسكريون فرنسيون في الحرب الفرنسية البروسية
خريجو مدرسة هنري الرابع
روائيون فرنسيون في القرن 19
قصص قصيرة
كتاب خيال نفسي فرنسيون
كتاب رعب فرنسيون
كتاب فنتازيا فرنسيون
كتاب قصة قصيرة ذكور فرنسيون
كتاب قصة قصيرة فرنسيون
كتاب من نورمندي
مواليد 1850
مواليد في دييب (السين البحرية)
وفيات 1893
وفيات بسبب الزهري
وفيات في باريس
كتاب قصة قصيرة فرنسيون في القرن 19

غي دو موباسون


Juan de Lejarcegui Orobiogoitia y Aguirre (1718 - 1794) fue un comerciante español impulsor de la educación y la enseñanza universal y obligatoria.

Juan de Orobigoitia fue un comerciante vasco que emigro a Lima (Perú) donde ejerció de consejero del Tribunal del Consulado de Lima. A su muerte dedicó buena parte de su fortuna en la fundación de una escuela primaria (de "primeras letras") en su pueblo natal, la anteiglesia de Yurreta en Vizcaya, País Vasco (España). A esta escuela debían de acudir obligatoriamente todos los niños y niñas del pueblo y la educación era gratuita. El instituto de Yurreta lleva su nombre.

Biografía
Juan de Orobigoitia nació en el caserío de Orobiogoitia situado en la cuadrilla o cofradía (barrio rural) de Orobio en la anteiglesia vizcaína de Yurreta en el duranguesado el 13 de septiembre de 1718. Era hijo de Sebastián de Orobiogoitia y de Rosa de Aguirre relacionada con el caserío Aguirre de Goiuria.

Se dedicó al comercio y se trasladó a Lima, capital del Perú, entonces colonia española. Fue consejero del Tribunal del Consulado de Lima. En febrero de 1794 nombró albacea a Juan Bautista de Sarraoa y dio poderes a Pedro Joseph de Angulo. Muere en septiembre y su testamento se abre el 4 de octubre de ese mismo año.

Juan de Orobiogotia no dejó descendencia y su testamento dispuso importantes cantidades económicas para realizar diferentes acciones en su tierra natal. También expresaba el deseo de ser enterrado en la Cripta de la capilla de Nuestra Señora de Aránzazu de la iglesia de San Francisco en Lima vinculada con la cofradía de Nuestra Señora de Aránzazu fundada en 1612 y de la que formaban parte Vizcaínos, Alaveses, Guipuzcoano, Navarros y de algunas villas de Cantabria.

El testamento
El legado de Juan de Orobiogoitia fue un importante impulsor de la modernidad de la anteiglesia de Yurreta. En pleno periodo de ilustración la disposición de Juan de Orobiogoitia de legar 4.000 pesos (80.000 reales) con la finalidad de la construcción de una escuela "de primeras letras" de carácter universal (todos los niños y niñas residentes en el municipio en edad de aprender debían de ir sin excepción) supuso un importante impulso cultural a población de Yurreta.

Junto a la partida para la escuela, Orobiogoitia dispuso de otras donaciones para otros estamentos de la tierra de la que era oriundo. Toda la plata la donó a algún estamento de Yurreta, seguramente, a la iglesia parroquial de San Miguel Arcángel, el convento de las Clarisas de la vecina Durango recibió 1000 pesos para su reconstrucción y 6.000 pesos para la fundación de la " Capellanía del Agonizante", institución de corte religioso dedicada a mitigar el sufrimiento a los enfermos moribundos del municipio.

La escuela
Orobiogoitia dejó en su testamento una cantidad de dinero, 4.000 pesos, y orden para que el mismo se empleara en la fundación de una escuela "de primeras letras" a la que debían de acudir todos los niños y niñas de la localidad. Esta escuela debía de estar bajo la advocación de San Juan de Nepomuceno. El testamento detallaba que un 3% de la cantidad legada debía de ser invertida de forma segura ("en finca o fincas valiosas de la mejor seguridad") para que con sus réditos se pudiera pagar al maestro encargado de la escuela.

El 29 de diciembre del año 1801 se reúnen Pedro Uribe de Salazar, párroco de Yurreta, y el alcalde Pedro Domingo de Orozqueta con el propósito de fundar la escuela, junto a ellos estaba el escribano Joseph de Ercil Uruti y los señores Gastañaza Gogeascoa, Joseph Ignacio y Manuel Maria
de Iturriaga que actuaron como testigos.

Las condiciones establecían que el maestro debía de ser examinado y aprobado con título "Real de los Señores del Real y Supremo Consejo de Castilla" y dominar las lenguas castellana y vasca. La casa del maestro debía de estar cerca del edificio de la escuela (esta casa sería costeada con parte del dinero legado junto con otra parte proveniente del propio ayuntamiento), la educación sería para todos los niños y niñas de la población, no pudiendo ser discriminado ninguno de ellos, establecía la jornada laboral del maestro detallando el horario e incluso especificaba que días se daría "doctrina cristiana" así como las vacaciones, que sería el maestro quien daría material (tinta y papel) a los estudiantes sin que buscara lucro en ello, los que llevaban el apellido de "Orobiogoitia" no debían de pagar nada por ello, debía de buscar sustituto para sus ausencia, en la escuela debía de haber una imagen de san Juan de Nepomuceno, el sueldo del maestro eran los réditos del 3% invertido una vez descontado los gastos de tinta y papel de los estudiantes de apellido "Orobiogoitia".

El curso comenzó en 1802 bajo la dirección, como maestro, de Juan Pedro de Orezqueta y Uribe Salazar. La escuela se ubicó en el piso de arriba de la llamada "Taberna de Montón" y después, en 1891, se llevó al edificio del ayuntamiento, el que hasta su derribo en 1969 o 1972 se llamó "escuela vieja".

En la década de 1970 se hace cargo el ministerio de educación de la escuela de Yurreta y construye un nuevo edificio bautizado con el nombre de "Arzobispo Maiztegui". A mediados de la década de 1990 se decide la construcción de un centro de enseñanza secundaria dirigido a las localidades de Yurreta, Zaldívar, y Ochandiano así como alguno barrio de Durango. El centro se inaugura el curso  1997/98 y recibe el nombre de Instituto de Enseñanza Secundaria Juan Orobiogoitia.

La Capellanía del Agonizante
Orobiogoitia legó en su testamento al importante cantidad de 6.000 pesos para el establecimiento del estamento denominado " Capellanía del Agonizante" y destinado, tal y como reza el texto,  a

para ese servicio se debía de disponer de un ecónomo que sería seleccionado por un riguroso orden de preferencia.

Los 6.000 pesos debían de ser invertidos de forma que rentaran un 3% y así poder dar continuidad en el tiempo al proyecto. El dinero debía estar guardado bajo la vigilancia de los tres patronos que formaban el patronato de la institución y elegían al capellán. Los patronos eran:
 El cura párroco de la iglesia de San Miguel Arcángel de Yurreta.
 El fiel síndico de la anteiglesia de Yurreta
 Un descendiente del caserío de Orobiogoitia.

El 2 de octubre de 1806 se constituye el estamento de la "''Capellanía del Agonizante", lo hace el
Canónigo de la Insigne Iglesia Colegial de Logroño Provisor y Vario General interino del obispo de Calahorra y la Calzada Fermín de Azcorbe. Se edificó un edificio para este servicio, llamado casa del Agonizante u Hospital donde tenía la residencia el ecónomo. Este edificio, derribado en la década de 1940 por la ampliación del camino a Goiuria, era de propiedad municipal (al menos según el censo de 1908) aunque hubo intentos por parte de la iglesia católica para que pasara a su propiedad. La institución se mantuvo, al menos, hasta 1936.

Los capellanes debían de ser elegidos con el siguiente criterio y orden. Primero, un sacerdote ordenado o estudiante de clérigo descendiente del caserío de Orobiogoitia. Segundo, lo mismo del caserío de Aguirre de Goiuria (de donde era su madre). Si ello no era posible, alguien de Yurreta hasta que algún familiar pudiera hacerse cargo de la misma. Los capellanes o ecónomos que rigieron las capellanería fueron:

 1806-1808 Juan Pedro de Orozqueta.
 1809-1812 Joseph Antonio de Orobiogoitia.
 1813-1831 Joseph Antonio de Jerarcegui Orobiogoitia.
 1832-1873 Diego de Zabala.
 1873-1897 Jose Leonardo de Amezola y Lejarcegui Orobiogoitia.
 1898-1900 Demetrio de Arana y Zumarraga.
 1901-1916 José Alejandro Aguirresacona.
 1917-1926 Juan Astorquia y Sarobe.
 1927-1932 Canuto de Unamunzaga.
 1932-1936 José Antonio de Zamalloa.

Referencias

Enlaces externos
INFORME REFERENTE A JUAN OROBIOGOITIA AGUIRRE Y LAS FUNDACIONES CONSTITUIDAS A SU FALLECIMIENTO
Instituto Juan de Orobiogoitia

Duranguesado
Nacidos en Yurreta

Juan de Orobiogoitia Aguirre


Siapiccia (sardinski: Siapicìa, Siipicìa) je grad i općina (comune) u pokrajini Oristanu u regiji Sardiniji, Italija. Nalazi se na nadmorskoj visini od 64 metra i ima 359 stanovnika. Prostire se na 17,93 km². Gustoća naseljenosti je 20 st/km².Susjedne općine su: Allai, Fordongianus, Ollastra, Siamanna i Simaxis.

Izvori

Općine u pokrajini Oristano

Siapiccia


Die N186 ist eine französische Nationalstraße, die 1824 zwischen Versailles und Choisy-le-Roi festgelegt wurde. Ihre Länge betrug 23,5 Kilometer. 1933 wurde sie als Ring Paris umgehend bis Saint-Germain-en-Laye verlängert, wo sie auf die N184 traf, die den Ring bis Versailles schloss. Sie übernahm dabei einen Abschnitt der N190 und die N190A und war von der N34 unterbrochen. Die Länge wuchs auf 71,5 Kilometer. 1978 übernahm sie den Abschnitt der N184 zwischen Saint-Germain-en-Laye und Versailles und es entstand ein vollständiger Ring. Seit 1993 wurden erste Abschnitte abgestuft, seit 2006 wurden alle Abschnitte, auf denen die A86 parallel verläuft, abgestuft.

N186a

Die N186A ist ein Seitenast der N186, der 1933 als Variante der dieser innerhalb von Joinville-le-Pont ausgeschildert wurde. Dieser wurde 1978 in N486 umgenummert und 2000 abgestuft. 1956 wurde eine weitere Straße mit der Nummer N186A ausgeschildert. Diese entstand als Schnellstraße zwischen der N186 und N12 und umlief dabei Versailles südlich. Sie wurde 1978 die N286 und 2006 Teil der N12. Es gibt eine N186A parallel zur N186 zwischen Rungis und Thiais, wo sie die Anschlussstellen 25, 25a und 25b an diese anbindet.

N186b
Die N186B ist ein Seitenast der N186, der zwischen Rungis und Thiais parallel zu dieser verläuft und die Anschlussstellen 25, 25a und 25b an diese anbindet.

Weblinks

 Route nationale française auf WikiSara, eine Auflistung aller Nationalstraßen (französisch)

186
Straße in der Île-de-France
Route nationale 0186

Route nationale 186