إف-4 فانتوم الثانية هي طائرة عسكرية من إنتاج شركة طائرات ماكدونيل لصناعة الطائرات ذات مقعدين، ومحركين، طويلة المدى، وتعمل في جميع الظروف الجوية. طورت في الأساس لصالح قوات البحرية الأمريكية فأصبحت أساس جناح الطيران في البحرية الأمريكية وقوات مشاة البحرية الأمريكية بالإضافة إلى القوات الجوية الأمريكية. كانت الطائرة الرئيسية لكل منهم أبان حرب فيتنام.
أول طيران لها كان في عام 1960، وكانت العنصر الأساسي في القوة الجوية الأمريكية للعقدان 1970 و1980، ثم استبدلت بطائرات أحدث من طرازي إف 15 وإف 16.
كان للطائرة إف 4 دور هام في حرب الخليج الأولى بالإضافة لدورها في الصراع العربي الإسرائيلي على جانب إسرائيل. بينما كان لإيران فيلق كامل خدم في حرب الخليج الأولى. أيضا خدمت الطائرة في القوات المسلحة التابعة لإحدى عشر دولة.

الفئات
F-4A, B, J, N and S
فئات للبحرية الأمريكية ولمشاة البحرية الأمريكية، حدثت الفئة F-4B للفئة F-4N أما الفئة F-4J فقد حدثت للفئة F-4S.
F-110 Spectre, F-4C, D and E
فئات لسلاح الجو الأمريكي. الفئة F-4E أدخل عليها مدفع فالكون M61، الفئتان F-4D وF-4E تم تصديرهما بشكل واسع.
F-4K and M
فئات للمملكة المتحدة أعيد تزويدها بمحركات بريطانية.
F-4EJ
فئة مبسطة من الفئة F-4E صدرت إلى اليابان (تصنع تحت ترخيص).
F-4F
فئة مبسطة من الفئة F-4E صدرت لألمانيا.
RF-4B, C, and E
فئات أستطلاع تكتيكة.

المستخدمين

الشرق الأوسط

  286 طائرة (أكبر مستخدم أجنبي لطائرات الفانتوم في العالم وكان لها دور كبير في الصراع العربي الإسرائيلي. وأول مشاركة للطائرة كان في حرب الاستنزاف، وخرجت من الخدمة في 2004).
  225 طائرة (تسلمت إيران أول طائرات الفانتوم سنة 1967 بمجموع 16 طائرة من الفئة F-4D ثم تسلمت 16 طائرة طائرة فانتوم من نفس الفئة سنة 1968، وحتى العام 1979 تسلمت إيران ما مجموعة 177 طائرة فانتوم من الفئة الأحدث F-4E و16 طائرة استطلاع RF-4E).
  233 طائرة (في عام 1973 طلبت القوات الجوية التركية 40 طائرة فانتوم من الفئة F- 4E بدأ تسليمهم لسلاح الجو التركي في أغسطس 1974، وفي العام 1977 طلبت تركيا 32 طائرة فانتوم F-4E و8 طائرات استطلاع RF-4Es، في يونيو 1981 سلمت 15 طائرة F-4E مستعملة من القوات الجوية الأمريكية لتركيا ووصل أيضا في منتصف 1984 15 طائرة F-4E مستعملة لتركيا، في 1987 40 F-4E سلموا لتركيا وبعد حرب الخليج الثانية منحت الولايات المتحدة تركيا 40 F-4E تقديرا للدور التركي الداعم للحرب، ما بين 1992 و1994 تسلمت تركيا 32 طائرة فانتوم F-4E مستعملة من ألمانيا)
  42 طائرة (زودت القوات الجوية المصرية عام 1979 بـ 35 طائرة فانتوم من الفئة F-4E مستعملة من القوات الجوية الأمريكية، 7 طائرات أخرى من سلاح الجو الأمريكي عام 1988جرى تسليمهم للقوات الجوية المصرية).

أوروبا
 : طلب سلاح الجو الألماني عام 1969، 88 طائرة، وتم توريدها من بداية عام 1971.
 .
 : (حصلت على أول فيلق منها عام 1971 وتوقف استخدامها عام 2002.).
 : (تخدم عند بريطانيا في سلاح الجو الملكي، والبحرية الملكية.).

الولايات المتحدة
 القوات المسلحة الأمريكية:
 بحرية الولايات المتحدة.
 قوات مشاة البحرية الأمريكية.
 القوات الجوية الأمريكية.
 غير القوات المسلحة الأمريكية :

شرق آسيا وأقيانوسيا
  (في عام 1968، اشترت القوات اليابانية للدفاع عن الذات 140 طائرة من غير قدراتها للهجوم الأرضى. صنعت شركة ميتسوبيشى 138 طائرة إف 4 مسلحة تحت رخصة تصنيع باليابان، بالإضافة إلى استيراد 14 طائرة من غير تسليح. ولديها العديد من الطائرات الأخرى والتي طورت لاحقا إلى العديد من الطرازات المختلفة.).

  (24+11 طرازات مختلفة.).

المواصفات

الصفات العامة
 الطاقم: 2.
 الطول: 19.2 متر.
 المسافة بين الجناحين: 11.7 متر.
 الارتفاع : 5.0 متر.
 مساحة الأجنحة: 49.2 متر².
 الوزن فارغة: 13,757 كجم.
 الوزن محملة: 18,835 كجم.
 أقصى وزن محمله: 28,030 كجم.
 المحرك: محركان من النوع (General Electric J79) يعطيان قوة دفع 79.6 كيلو نيوتن.
  سعة خزان الوقود : 7,549 ليتر (خزان داخلي)، بالإضافة إلى 12,627 ليتر (3 خزانات خارجية).

الأداء
 السرعة القصوى: ماخ 2.23 (2,370 كيلومتر/ساعة) على ارتفاع 12,190 متر.
 سرعة العبور: 940 كيلومتر/ساعة.
 المدى: 2,600 كيلومتر (بالثلاثة خزانات الوقود الخارجية).
 أقصى ارتفاع: 18,300 متر.
 معدل الصعود: 210 متر/ثانية
 الحمل على الأجنحة: 383 كيلوجرام/متر².
 النسبة دفع-وزن: 0.86 وهي محمله، 0.58 وهي محملة إلى أقصى وزن.

التسليح
تستطيع الطائرة أن تحمل 8,480 كيلوجراما من الذخيرة في تسعة نقاط تعليق تحت جسم الطائرة وتحت الأجنحة.

مراجع

وصلات خارجية

 تاريخ الطائرة في موقع شركة بوينغ.
 ردة فعل إسرائيل بعد بيع الولايات المتحدة طائرات إف-4 للسعودية والكويت، وثيقة سرية للرئيس الأمريكي ريتشارد نيكسون «فقط باللغة الإنجليزية».
 موقع الطائرة إف 4
 منتدى طائرة إف 4 فانتوم

تاريخ الولايات المتحدة العسكري خلال حرب فيتنام
طائرات حلقت للمرة الأولى سنة 1958
طائرات دوغلاس
طائرات ذات أجنحة سفلية
طائرات عسكرية 1950–1959
طائرات ماكدونيل
طائرات مقاتلة أمريكية 1950–1959
طائرات ممركزة على حاملة طائرات
طائرات نفاثة ثنائية المحركات
عتاد حرب فيتنام العسكري
قاذفة قنابل تكتيكية

إف-4 فانتوم الثانية


Un complexe de difluorure est un  ayant une molécule de difluor  intacte comme ligand. Le premier exemple connu d'un tel complexe est l'heptafluorure d'or , qui se présente davantage comme un adduit de  et de difluor  que comme un fluorure d'or().

Contrairement aux complexes de dihydrogène, qui présentent une structure , les complexes de difluor présentent une configuration .

Notes et références

Complexe
Métal de transition
Fluorure

Complexe de difluor


Sundargarh (en oriya: ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲା) es un distrito de la India en el estado de Orissa. Código ISO: IN.OR.SU.

Comprende una superficie de 9712 km².

El centro administrativo es la ciudad de Sundargarh.

Demografía
Según censo 2011 contaba con una población total de 2080664 habitantes, de los cuales 1 024 941 eran mujeres y 1 055 723 varones.

Referencias

Enlaces externos
 Sitio web oficial.

Sundargarh

Distrito de Sundargarh


Die Liste der denkmalgeschützten Objekte in Nová Ves nad Žitavou enthält die sechs nach slowakischen Denkmalschutzvorschriften geschützten Objekte in der Gemeinde Nová Ves nad Žitavou im Okres Nitra.

Denkmäler

Legende

Einzelnachweise

!
Nova Ves nad Zitavou


La Laguna Arhuaycocha es una laguna de origen glaciar en el Perú, localizada en la provincia de Huaylas, departamento de Ancash, en el flanco occidental de la cordillera Blanca, dentro de los límites del Parque nacional Huascarán, a unos 30 kilómetros al nordeste del poblado de Caraz.

La laguna está a unos 4 500 metros por encima del nivel del mar. Tiene 1 107 m de largo y 400 m de ancho, con una superficie de unos 398,8 m² y una profundidad aproximada de 99.4 m. Se encuentra sobre el cauce de la quebrada del mismo nombre, con una diferencia de nivel entre el cauce y la laguna de 100 metros aproximadamente.

La laguna se halla ubicada al pie de la lengua terminal del glaciar Arhuay procedente de los nevados Pucahirca Sur (6 039 m) y Rinrihirca (5 888 m). Esta lengua glaciar es la que en su proceso de desglaciación en los últimos 30 años ha dejado tras de sí la laguna Arhuaycocha.

El acceso hacia la laguna se hace a través de una carretera afirmada, tomando la ruta desde Caraz al poblado de Cashapampay. En adelante el camino hacia laguna se hace caminando en acemiladas en un recorrido de siete a diez horas. El clima en la cuenca de la laguna Arhuaycocha, está influenciado por la altitud, por el efecto térmico de los nevados y por otros fenómenos meteorológicos regionales propios de la zona de sierra. La temperatura media anual en la cuenca de la laguna es de 3.8 °C, con una precipitación promedio de 1250 mm.

Véase también
 Geografía del Perú
 Anexo:Lagos y lagunas del Perú

Referencias

Arhuaycocha
Arhuaycocha

Laguna Arhuaycocha


L'évacuation de la Prusse-Orientale est le mouvement de la population civile et du personnel militaire allemands de la Prusse-Orientale entre le 20 janvier et mars 1945, initialement organisé et exécuté par les autorités de l'État, qui se transformera  rapidement en une fuite chaotique de l'Armée rouge.

Faisant partie de l'évacuation des civils allemands vers la fin de la Seconde Guerre mondiale, ces événements ne doivent pas être confondus avec l'expulsion de la Prusse-Orientale suivra après la fin de la guerre. La zone évacuée n'est pas le Gau de Prusse-Orientale, mais le territoire de l'entre-deux-guerres où la plupart des gens avaient déjà la nationalité allemande. Des citoyens allemands de Memel et d'autres régions proches de la Prusse-Orientale ont également participé à l'évacuation, souhaitant s'échapper par la mer, même si dans leurs régions aucune évacuation officielle n'a été annoncée.

L'évacuation, qui avait été retardée pendant des mois, est lancée en raison de la peur des avancées de l'Armée rouge lors de l'offensive de Prusse-Orientale. Certaines parties de l'évacuation sont planifiées comme une nécessité militaire, l'opération Hannibal étant l'opération militaire la plus importante impliquée dans l'évacuation. Cependant, de nombreux réfugiés prennent les routes de leur propre initiative en raison des atrocités soviétiques signalées contre les Allemands dans les zones sous contrôle soviétique. Des récits à la fois faux et factuels d'atrocités soviétiques sont diffusés par les médias officiels et de propagande de l'Allemagne nazie et par des rumeurs déferlant sur les populations militaires et civiles.

Malgré des plans d'évacuation détaillés pour certaines zones, les autorités allemandes, y compris le Gauleiter de Prusse-Orientale, Erich Koch, ont retardé l'action jusqu'au 20 janvier, lorsqu'il était trop tard pour une évacuation ordonnée, et les services publics et le parti nazi ont finalement été submergés par le nombre de ceux souhaitant quitter la zone. Couplé à la panique causée par la vitesse de l'avancée soviétique, les civils pris au milieu des combats et le froid hivernal, plusieurs milliers de réfugiés sont morts pendant la période d'évacuation. Les forces soviétiques ne prennent le contrôle de la Prusse-Orientale qu'en mai 1945. Selon la commission Schieder ouest-allemande, la population civile de la Prusse-Orientale s'élève au début de 1944 à 2 653 000 personnes. Cette comptabilité, basée sur des cartes de rationnement, incluait les évacués des raids aériens d'Allemagne de l'Ouest et les travailleurs étrangers. Avant la fin de la guerre, on estime que 2 millions de personnes ont été évacuées, dont 500 000 à l'automne 1944 et 1 500 000 après janvier 1945. On estime à 600 000, le nombre de personnes restés en Prusse-Orientale sous contrôle soviétique en avril-mai 1945.

Selon une étude du gouvernement ouest-allemand de 1974, environ 1% de la population civile est tuée lors de l'offensive soviétique. Le service de recherche ouest-allemand signale que 31 940 civils de Prusse-Orientale, qui comprenait également Memel, ont perdu la vie lors de l'évacuation.

Notes et références

Voir aussi

Articles connexes
 Fuite et expulsion des Allemands entre 1944 et 1950
 Évacuation du Mandchoukouo
 Évacuation japonaise de Karafuto et des îles Kouriles
 Enfants-loups
 Hiver 1945

Bibliographie

Lectures complémentaires
 de Zayas, Alfred-Maurice. A Terrible Revenge: The Ethnic Cleansing of the East European Germans, 1944–1950, 1994,

 Glantz, David M. The Soviet‐German War 1941–45: Myths and Realities: A Survey Essay
 Hitchcock, William I. The Struggle for Europe: The Turbulent History of a Divided Continent 1945–2002, 2003,
 Walter, Elizabeth B. Barefoot in the Rubble, 1997,

Mars 1945
Février 1945
Janvier 1945
Histoire sociale de l'Allemagne
1945 en Allemagne
Évacuations de personnes
Province de Prusse-Orientale
Histoire de l'oblast de Kaliningrad

Évacuation de la Prusse-Orientale


Narjot de Toucy (muerto en 1241), señor de Bazarnes, fue el hijo de Narjot II de Toucy (Francia) y de su esposa Inés de Dampierre.

Junto a su suegro Teodoro Branas y Godofredo de Merry, Narjot de Toucy formó parte del consejo que brevemente gobernó Constantinopla desde el 17 de diciembre de 1219 (tras la muerte de Conon de Béthune hasta la llegada del emperador designado, Roberto de Courtenay, en 1220). Sirvió como regente del Imperio latino en 1228-1231, durante la minoría de Balduino II de Constantinopla, y en 1238-1239 en la recaudación de fondos para el viaje del emperador a Europa occidental. Falleció en 1241.

La primera esposa de Narjot de Toucy fue la hija de Teodoro Branas y la emperatriz viuda Ana (Inés de Francia). Tuvieron cuatro hijos:

 Felipe de Toucy, que fue regente del Imperio latino desde 1245 hasta 1247 y almirante de Sicilia en 1271.
 Anselin de Toucy, señor de Mottola.
 Una hija no identificada, que en 1239 se casó con Guillermo II de Villehardouin, príncipe de Acaya.
 Margarita de Toucy, que se casó con Leonardo de Veroli, canciller del Principado de Acaya.

En 1239 o 1240, probablemente después de la muerte de su primera esposa, Narjot de Toucy se casó con la hija de Jonás, el rey de los cumanos. Ella se hizo monja después de su muerte.

Referencias

Fuentes
René Grousset, L'Empire du Levant : Histoire de la Question d'Orient, Paris, Payot, coll. « Bibliothèque historique », 1949 (réimpr. 1979), 648 p. (ISBN 2-228-12530-X)

Nobles de Francia del siglo XIII
Regentes del Imperio latino

Narjot de Toucy


Elise Ahlefeldt-Laurvig (født 17. november 1788 på Tranekær Slot, død 21. marts 1855 i Berlin) var en dansk grevinde, der var en kulturpersonlighed i begyndelsen af det 19. århundrede i Danmark og Tyskland.

Elise Ahlefeldt-Laurvig, hvis fulde navn var Elisabeth Davidia Margarethe Ahlefeldt-Laurvig (eller Ahlefeldt-Laurvigen), var datter af Frederik Ahlefeldt-Laurvig og dennes hustru, Louise Charlotte Hedemann. Hun var enebarn og blev ret frit opdraget. På Tranekær Slot kom der mange gæster, og Elise Ahlefeldt-Laurvig førte sig snart frem med sikkerhed i selskabslivet.

Hun havde en kort affære med en officer, hvilket resulterede i, at hun i 1807 fødte et uægteskabeligt barn, som blev bortadopteret til tyske forældre, og som hun først i 1823 optog kontakt med. I mellemtiden var hun taget med sin mor til Tyskland, hvor hun ved et badested i Bad Nenndorf nær Hannover mødte den tyske krigshelt Ludwig Adolf Wilhelm von Lützow, som hun – trods faderens modstand – giftede sig med i 1810. Hun delte von Lützows modstand mod Napoleon og gik aktivt ind i modstandsarbejdet. Dette gav hende berømmelse og anerkendelse i Tyskland. Men efter slaget ved Waterloo og den dermed opståede fred blev forholdet mellem ægtefællerne mindre godt, og hun kastede i stedet sin interesse på den senere så berømte digter Karl Immermann. Denne skrev som forfatter Die Epigon om livet på Tranekær Slot. Da Elise Ahlefeldt-Laurvig og Karl Immermann efterhånden levede mere og mere sammen, blev hun i 1825 skilt fra von Lützow.

Ahlefeldt-Laurvig fulgte derpå Immermann rundt i Tyskland, og hun blev ofte midtpunkt i selskabslivet, der tiltrak kunstnere og videnskabsfolk. Ahlefeldt-Laurvig, der var otte år ældre end Immermann, blev aldrig gift med ham, men blev alligevel knust, da han i 1839 giftede sig med en ung kvinde. Mod slutningen af sit liv boede Ahlefeldt-Laurvig i Berlin, hvor hun arrangerede litterære saloner og litteraturoplæsning, hvilket igen samlede betydningsfulde personer. I sine sidste år var hun svækket af sygdom, men var fortsat i kontakt med kulturlivet.

Elise Ahlefeldt-Laurvig skrev trods stor interesse for blandt andet litteratur ikke selv, men oversatte Ivanhoe til tysk.

Forbindelsen til Christian 8.
I sin ungdom var prins Christian, den senere kong Christian 8., ofte gæst på Tranekær, og han havde et godt øje til den unge datter af huset. Ifølge en teori fødte Elise Ahlefeldt-Laurvig i 1805, hvor hun opholdt sig i Odense, et barn, hvis far var Christian 8. og derfor blev bortadopteret; barnet skulle være H.C. Andersen. Rygterne trivedes allerede tidligt i H.C. Andersens karriere som følge af hans ret lette adgang til kongehuset og bedre kredse i København.

Teorien bør ikke forveksles med det forhold, at Elise Ahlefeldt-Laurvigs i 1807 uden for ægteskab fødte og bortadopterede datteren Adolphine Laurvig.

Referencer

Elise
Grevinder fra Danmark

Elise Ahlefeldt-Laurvig


VHV er en internationalt opererende tysk finansiel virksomhed, hvis primære forretningsområde er forsikring.
VHV er den førende byggeforsikringsselskab i Tyskland. Antallet af ansatte var 3.100. Hovedsædet er beliggende i Hannover. I Tyskland har VHV administrative kontorer i Hamburg, Berlin og München samt filialer i hele Tyskland. Virksomheden blev grundlagt i Hannover i 1875. Virksomheden er et af de tyske 20 forsikringsselskaber i Tyskland og et af de største tyske forsikringsselskaber. VHV er et forsikringsselskab for store byggeprojekter som Rigsdagsbygningen i Berlin og Elbphilharmonie. Siden 1973 har datterselskabet VAV været aktiv i Wien. 2006 togs Wave Management AG över.
I 2007 oprettede VHV et joint venture, Al Ahli Takaful Company, i Saudi Arabien.
I 2008 trådte VHV-koncernen ind på det franske forsikringsmarked.
I 2009 blev Group Center i Hannover nybygget.
I 2011 flyttede Wave Management AG's hovedkvarter fra Hamburg til Hannover. Siden 2012 har VHV samarbejdet med det italienske forsikringsselskab ITAS. Den 1. december 2014 etablerede VHV et fundament til støtte for projekter inden for uddannelse, integration, kultur og videnskab.
 I 2015 blev genforsikringsselskabet VHV Reasürans grundlagt i Istanbul.  I 2016 blev der signeret for mere end 10 millioner kontrakter for første gang. VHV er en multi-brand gruppe.
I 2015, 2017 og 2018 var VHV et af de mest populære tyske forsikringsmærker. I 2017 blev det største digitaliseringsprojekt i selskabets historie indledt. I erhvervs året 2017 blev der for første gang indsamlet mere end 3.000.000.000 bidrag i selskabets historie.
Bestyrelsesformanden har været Uwe Reuter siden 2003.

Datterselskaber er blandt andet:
 Hannoversche Lebensversicherung AG
 Wave Management AG, Hannover
 VHV Allgemeine Versicherung AG, Hannover
 VAV Versicherungs-AG, Wien
 VHV Reasürans AŞ; Istanbul
 VHV solutions GmbH, Hannover

Nøgletal VHV

Produkter og salgs
VHV tilbyder forskellige forsikringer på områderne ejendom, ansvar, ulykke og teknisk forsikring og motorkøretøjsforsikring.
Desuden er kaution forsikringer distribueres samt produkter til afdækning af aktuarmæssige risici, herunder risiko livsforsikring og invalideforsikring, samt juridisk beskyttelse forsikring og cyber forsikring.
Herudover tilbyder VHV obligatorisk og frivillig dækning inden for genforsikring.

Koncernen sælger sine produkter gennem forskellige distributionskanaler:
 Direkte ( VHV livsforsikring)
 Special salg til byggebranchen
 Om formidlere

Væsentlige aktiebesiddelser
VHV er involveret som aktionær med 34,02% i NRV's juridiske beskyttelse.

Referencer

Forsikringsselskaber fra Tyskland
Etableret i 1875

VHV


"Delicate" je elektropop pjesma američke pop kantautorice Taylor Swift. Objavljena je 12. siječnja 2018. godine kao peti singl s njezinog šestog studijskog albuma reputation u izdanju diskografske kuće Big Machine Records. Nakon objavljivanja, pjesma se susrela s pohvalama kritičara, a mnogi su pohvalili njenu lirsku ranjivost i produkciju te je zabilježena kao vrhunac albuma.

Pjesma je dobila Platinum certifikate u SAD-u i Brazilu, a Silver certifikat u Velikoj Britaniji. Rolling Stone je pjesmu uvrstio u najbolju pjesmu 2017. godine, a na popisu ju je uvrstio i Billboard, Slant i Vanity Fair na svojim popisima na kraju godine za 2017. i 2018. godinu.

O pjesmi i glazbenom videu
Pjesmu su napisali Swift, Max Martin i Shellback te su je kasnije njih dvojica i producirali.

5. ožujka 2018. Swift je objavila da će spot za pjesmu "Delicate" premijerno biti prikazan na iHeart Radio Music Awards 11. ožujka. Od prosinca 2018. videozapis na usluzi YouTube ima više od 4,1 milijun prikaza.

Swift je također snimila vertikalni glazbeni video koji je u početku bio dostupan smao na Spotify mreži, a kasnije je prenesen na YouTube.

Ljestvice

Izvori

Singlovi iz 2018.
Skladbe Taylor Swift

Delicate (pjesma Taylor Swift)


Benchmarking-ul reprezintă un proces structurat pentru compararea practicilor de lucru ale organizației cu practici similare identificate în alte organizații și implementarea celor mai bune idei în procesele proprii. Benchmarking-ul este un model de îmbunătățire a calității. În topografie, un benchmark (reper) reprezintă un semn permanent cu poziție și altitudine cunoscute. În activitățile întreprinderilor comerciale benchmarking-ul reprezintă compararea propriilor produse, servicii sau rezultate financiare cu cele ale concurenței. Noțiunea de benchmarking a fost introdusă  de Robert C. Camp în cartea sa: Benchmarking: The Search for Industry Best Practices that Lead to Superior Performance (1989) Prin efectuarea benchmarking-ului se urmărește inițierea unui proces activ de îmbunătățire a activităților, a calității în propria întreprindere.

Tipuri de benchmarking

Se disting următoarele tipuri:

 benchmarking intern - presupune efectuarea de comparații între departamente, sectoare, fabrici ale aceleiași companii, după ce se constată că unele dintre acestea au performanțe mai bune. Un avantaj al benchmarking-ului intern constă în faptrul că este ușor să se definească procesele comparabile, datele și informațiile sunt ușor accesibile și deseori, pe un standard comun;
 benchmarking de performanțe - compară măsurile performanțelor proprii (deseori performanțe financiare, dar și operaționale) față de cele ale concurenților direcți care produc aceleași produse sau servicii;
 benchmarking de proces constă în compararea metodelor și practicilor de efectuare a proceselor din propria companie cu cei mai buni concurenți reali, pentru a cunoaște cele mai bune procese,  în vederea îmbunătățirii proceselor proprii;
 benchmarking generic  care constă în efectuarea de comparații între diferite firme cu metode de lucru și procese similare din sectoare diferite, care prezintă cele mai ridicate performanțe;
 benchmarking funcțional efectuează comparații ale funcțiunilor proprii în raport cu servicii sau departamente exterioare din aceeași industrie sau domeniu tehnologic;
 benchmarking strategic constă în  compararea opțiunilor și dispozițiilor strategice, adoptate de alte companii , în scopul colectării de informații, pentru a îmbunătăți propria planificare și poziționare strategică.

Cheltuieli

Cele trei tipuri principale de costuri în benchmarking sunt:
 Costuri de vizitare - Aceasta include camerele de hotel, costurile de călătorie, mesele, un cadou simbol și timpul de muncă pierdut.
 Costuri de timp - Membrii echipei de benchmarking vor investi timp în cercetarea problemelor, găsind companii de studiat, vizite și implementare. Acest lucru îi va îndepărta de sarcinile lor obișnuite pentru o parte din fiecare zi, astfel încât ar putea fi nevoie de personal suplimentar.
 Costurile bazei de date benchmarking - Organizațiile care instituționalizează benchmarking-ul în procedurile lor zilnice consideră că este util să creăm și să menținem o bază de date cu cele mai bune practici și companiile asociate cu fiecare dintre cele mai bune practici acum.

Costul benchmarking-ului poate fi redus substanțial prin utilizarea numeroaselor resurse de internet care au apărut în ultimii ani. Acestea urmăresc să capteze repere și cele mai bune practici de la organizații, sectoare de afaceri și țări pentru a face procesul de comparare mult mai rapid și mai ieftin.

Etapele procesului de benchmarking

Diferite metode de benchmarking diferă după numărul etapelor și după conținut. Se disting următoarele etape :

 Etapa de planificare este una dintre cele mai importante și necesită un volum de timp foarte mare. În această etapă:
 Se alege un proces  concret pentru studiul de benchmarking. Selectarea procesului supus benchmarking-ului se poate face pe baza factorului critic de succes: preț, calitate, timp de livrare, atributele produsului, service-ul  etc.;
 Se formează o echipă de benchmarking, cu membri competenți care posedă cunoștințe despre unitatea și procesul asupra cărora se desfășoară studiul de benchmarking. Echipa trebuie să conste din reprezentantul managerului, una sau două persoane care execută procesul și de preferat, un furnizor și un client al procesului;
 Se studiază procesul propriu care va fi supus benchmarking-ului,  în ceea ce privește modul de desfășurare  și de măsurare a rezultatelor.
 Se selectează organizațiile partenere de benchmarking care ar putea aplica practici mai bune.
 Etapa de colectare. Se colectează informații și date de la organizațiile partenere. Informațiile se pot obține asupra nivelului de performanță al partenerului și asupra nivelului proiectării pentru a atinge nivelul de performanță. Informațiile și datele se colectează prin utilizarea de chestionare, interviuri telefonice și/sau vizite la fața locului.
 Etapa de analizare. Obiectivele etapei de analizare sunt de a identifica lipsurile de performanță ale procesului propriu în comparație cu cel al partenerului.  Analiza presupune următoarele faze:
 se compară datele proprii cu cele ale partenerilor, atât cele numerice cât și cele descriptive;
 se analizează diferențele dintre performanțele proprii și cele ale partenerilor;
 se identifică practicile care cauzează performanțe diferite.
 Etapa de adaptare. Se creează obiective pentru adaptarea procesului la condițiile  unității proprii. Se dezvoltă planuri de acțiune pentru a atinge obiectivele. Se implementează modificările și se monitorizează planurile de acțiune. Se închide studiul de benchmarking cu un raport final.
 Etapa de maturitate: cele mai bune practici ale industriei sunt total integrate în procese.

Note

 Sisteme de clasificare Management strategic Managementul calității

Benchmarking


Die Deutsche Gesellschaft für Kinder- und Jugendpsychiatrie, Psychosomatik und Psychotherapie e. V. (DGKJP) ist eine wissenschaftliche Vereinigung von Fachärzten für Kinder- und Jugendpsychiatrie und -psychotherapie und anderer auf diesem Gebiet tätiger Wissenschaftler in Deutschland. Ihr Ziel ist die Förderung von Forschung und Verbreitung von Forschungsergebnissen auf dem Gebiet der Kinder- und Jugendpsychiatrie und Psychotherapie, der Neurologie, der Psychosomatik und der Psychologie des Kindes- und Jugendalters sowie der Heilpädagogik.

In regelmäßigen Abständen erstellt und überarbeitet die Fachgesellschaft Leitlinien zur Behandlung psychiatrischer Erkrankungen im Kindes- und Jugendalter. Die Fachgesellschaft ist Mitglied der Arbeitsgemeinschaft der Wissenschaftlichen Medizinischen Fachgesellschaften (AWMF).

Präsident ist Professor Michael Kölch (Stand November 2020). Sitz der Gesellschaft ist Berlin.

Geschichte
Im Jahre 1939 wurde in Leipzig die Kinderpsychiatrische Arbeitsgemeinschaft initiiert und auf dem Kongress in Wien 1940 die Deutsche Gesellschaft für Kinderpsychiatrie und Heilpädagogik gegründet. Maßgeblichen Anteil hatte daran Paul Schröder.

Während der Zeit des Nationalsozialismus war auch die Kinder- und Jugendpsychiatrie in das Euthanasieprogramm involviert und einbezogen in die Ermordung von Tausenden von Kindern mit geistiger Behinderung und psychischer Erkrankung.

In den alten Bundesländern fand im Jahre 1949 das erste Nachkriegssymposion der Kinderpsychiater in Marburg statt. Der erste Lehrstuhl wurde 1954 in Marburg begründet. 1950 folgte die Neugründung der Gesellschaft als "Deutsche Vereinigung für Jugendpsychiatrie".

Im Jahre 1973 wurde der Name der Gesellschaft geändert in Deutsche Vereinigung für Kinder- und Jugendpsychiatrie und im Jahre 1976 in Deutsche Gesellschaft für Kinder- und Jugendpsychiatrie.

Mit Beschluss der Mitgliederversammlung vom 15. September 1994 lautete der Name der Fachgesellschaft Deutsche Gesellschaft für Kinder- und Jugendpsychiatrie und Psychotherapie. Mit Beschluss der Mitgliederversammlung vom 4. Dezember 2003 lautet der Name der Fachgesellschaft nun Deutsche Gesellschaft für Kinder- und Jugendpsychiatrie, Psychosomatik und Psychotherapie. In den neuen Bundesländern umfasste bis zur Wiedervereinigung die Kinder- und Jugendpsychiatrie auch die Neurologie, was sich in der Bezeichnung des Faches "Kinderneuropsychiatrie" ausdrückte. Der erste Lehrstuhl für Kinderneuropsychiatrie wurde 1958 von Prof. Göllnitz in Rostock gegründet. Am 30. November 1962 entstand unter dem Dach der Gesellschaft für Psychiatrie und Neurologie der DDR die Sektion für Kinderneuropsychiatrie. 1969 wurde die Ausbildung in Kinderneuropsychiatrie obligat. 1974 wurde die Subspezialisierung für Kinderneuropsychiatrie gesetzlich festgelegt, die von Fachärzten für Pädiatrie und Neurologie / Psychiatrie erworben werden konnte. Als wissenschaftliches Organ diente die Zeitschrift "Psychiatrie, Neurologie, Medizinische Psychologie".

Die DGKJP hat einen Auftrag zur medizinhistorischen Erforschung der Geschichte der Fachgesellschaft im Nationalsozialismus in Auftrag gegeben. Die Forschungsgruppe hat ihre Arbeit im Juli 2014 aufgenommen.

Publikationen und Arbeit
Publikationsorgan der DGKJP ist die Zeitschrift für Kinder- und Jugendpsychiatrie und Psychotherapie (ZKJPP).

Darüber hinaus werden Leitlinien und Stellungnahmen zu Themen der Kinder- und Jugendpsychiatrie und -psychotherapie erstellt und veröffentlicht.

Gemeinsam mit dem Berufsverband der Ärzte für Kinder- und Jugendpsychiatrie, Psychosomatik und Psychotherapie in Deutschland e. V. (BKJPP) und der Bundesarbeitsgemeinschaft leitender Klinikärzte für Kinder- und Jugendpsychiatrie und -psychotherapie (BAG) wurde die Stiftung Achtung! Kinderseele gegründet.

Kommissionen
Gemeinsam mit den beiden anderen jugendpsychiatrischen Verbänden BKJPP und BAG KJPP arbeitet der Verein in Kommissionen zusammen, um die Versorgung psychisch kranker Kinder und ihrer Familien zu sichern, zu verbessern, auszubauen bzw. zu konsolidieren.

Aktuell existieren 10 gemeinsame Kommissionen:
 Kommission Aus-, Weiter- und Fortbildung
 Kommission Entwicklungspsychopharmakologie
 Ethikkommission
 Geschichtskommission
 Kommission Intelligenzminderung und Inklusion
 Kommission Jugendhilfe, Arbeit, Soziales und Inklusion
 Kommission Migration
 Kommission Psychosomatik
 Kommission Psychotherapie
 Suchtkommission

Auszeichnungen
Der Verein verleiht alle 2 Jahre für "Verdienste um das hilfebedürftige Kind" die Dr.-Heinrich-Hoffmann-Medaille.

Alle zwei Jahre wird außerdem der Hermann-Emminghaus-Preis an Forscher aus dem deutschsprachigen In- und Ausland für grundlegende wissenschaftliche Arbeiten zur Entstehung, Diagnostik, Prognostik oder Therapie psychischer Störungen von Kindern und Jugendlichen verliehen.

Ehrenvorsitzende
Ehrenvorsitzende der DGKJP sind:
 Martin H. Schmidt
 Helmut Remschmidt

Weblinks
 Homepage

Einzelnachweise

Psychiatrische Fachgesellschaft
Psychotherapeutische Fachgesellschaft
Kinder- und Jugendpsychiatrie
Deutsche Organisation (Gesundheitswesen)
Verein (Berlin)
Gegründet 1950


Katranca, Kırklareli ilinin Babaeski ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köy, 1877-1878 yıllarında yaşanan 93 Harbi sonrasında günümüz Bulgaristan topraklarından göç eden Pomak muhacirlerin yerleşimiyle kurulmuştur.

Coğrafya
Köy, Kırklareli il merkezine 49 km, Babaeski ilçe merkezine 9 km uzaklıktadır. Köy, Babaeski'nin güneyinde, Ergene Nehri ve Tekirdağ il sınırı yakınındadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar

Babaeski belde ve köyleri

Katranca, Babaeski


CADprofi (ranije poznat kao CP sustav) je CAD aplikacija koju je razvio CADprofi s.c. i koristi se kao proširenje za neke CAD programe kao što su: AutoCAD, Bricscad, GstarCAD, progeCAD, ZWCAD, IntelliCAD i drugi.

Program ubrzava izradu CAD crteža, a ima i dodatne funkcije koje nedostaju u općim CAD programima. Prva verzija programa CADprofi napravljena je 2001. godine. 2021. program je bio dostupan na 24 jezika i koristilo ga je više od 150.000 korisnika širom svijeta.

Dostupni moduli
CADprofi Architectural - arhitektonski modul može se koristiti za izradu tlocrta, presjeka i fasada. Dostupne funkcije omogućuju crtanje jednoslojnih i višeslojnih zidova, arhitektonsko dimenzioniranje i brzo uređivanje detalja i parametara crteža. Modul sadrži opsežnu biblioteku prozora, vrata i ostalog namještaja. Za izradu evakuacijskih i sigurnosnih planova dostupne su posebne naredbe i simboli.

CADprofi Electrical - modul može se koristiti za projektiranje različitih sustava, npr. električni, upravljački, regulacijski, komunikacijski i slični sustavi. Softver sadrži nekoliko tisuća simbola utemeljenih na standardima elektrotehnike, kao i svjetla, prekidače, mjerne uređaje i još puno toga.

CADprofi HVAC & Piping - modul HVAC & Piping sadrži opsežnu objektnu biblioteku za projektno planiranje sustava u različitim područjima grijanja, ventilacije, klimatizacije, sanitarni sustavi, izgradnja cjevovoda, plina, medicine, protupožarna zaštita i rashladni sustavi kao i druge vrste tehnoloških sustava

CADprofi Mechanical  - mehanički modul sadrži veliki broj standardnih dijelova, okova i drugih proizvoda od željeza i čelika, temeljenih na nacionalnim i međunarodnim standardima. Knjižnica dijelova uključuje: vijke, matice, igle, zakovice, klinove, ležajeve, čelične i aluminijske profile, kao i dijelove za oblikovanje izmjenjivača topline.

CP-Proizvođači - knjižnice proizvoda vodećih proizvođača.

Verzije softwarea

 CP-System (2003 – 2008)
 CADprofi (2010 - 2021)

CADprofi zahtjeva Windows 7 (32/64 bit), Windows 8, Windows 10.

Vanjske poveznice

 CADprofi Homepage
 CADprofi Hrvatska

Poveznice

Računalni programi

Cadprofi


Mariska (Anna Maria Rahikainen d. 19 Şubat 1979, Helsinki) Fin rapçi. Kendi şarkılarını kendi yazıyor, şarkı sözleri kötü ilişkilerle başa çıkma, feminizm ve siyasetle ilgilidir.

Özgeçmişi
7 yaşında Sibelius Akademisi'nde piyano çalmaya başladı. Daha sonra tarzını değiştirerek punka geçti ve Oheisvasara adında bir punk grubuna katıldı. 1998'de Londra'ya üniversitede Latince ve eski Yunanca öğrenmeye gitti.

Diskografi

Albümler
 2002: Toisin sanoen (In Other Words - FIN #23)
 2004: Memento mori (FIN #9)
 2005: Suden hetki (Moment of the Wolf - FIN #11)

Singlelar
 2002: Tarkasta tämä (Check This Out - FIN #6)
 2002: Anteexi/Tee ze/Hiphoptauti (Sorry/Do It/Hip Hop Disease - FIN #9)
 2003: Matematiikkaa (Mathematics)
 2004: Hetken kestää elämää (Only While is a Life - FIN #11)
 2004: Murha (Murder)
 2005: Keinu (Swing)
 2005: Sivustakatsoja (Bystander)

Dış bağlantılar
 Mariska Resmi Web Sitesi

Helsinki doğumlular
1979 doğumlular
Fin müzisyenler
Yaşayan insanlar

Mariska


Ivan Silva y Alberola (Barcelona, 12 de junio de 1982) es un piloto español de motociclismo. Ha corrido para Ducati como piloto de pruebas en el Campeonato Mundial de Motociclismo en categoría MotoGP y compite también en categoría Extreme en el Campeonato de España de Velocidad, dentro del equipo de Luis D'Antin. .

Trayectoria
Iván Silva ganó el Campeonato de España en la categoría de Supersport del año 2003. Más tarde, hizo apariciones ocasionales como piloto sustituto en carreras de MotoGP. Después de correr en ella el 2005, corrió a Donington Park y Brno en 2006 con el equipo D'Antin, dado que su piloto habitual, Alex Hofmann, pasó al equipo oficial de Ducati como compañero de Sete Gibernau.

A pesar de haberse propuesto ser oficial de cara al 2007, permaneció como piloto probador. Compitió, pero, otra vez para el equipo en Brno sustituyendo un lesionado Hofmann. Su actuación no estuvo a la altura de las expectativas (acabó el último a los entrenamientos y la calificación, mientras Casey Stoner ocupaba la pole position con la misma moto).
En 2006 compitió también en la ronda del Campeonato del Mundo de Superbikes de Catar con el equipo La GLISSE, terminando séptimo en la carrera que completó.

En 2011 vuelve a ser campeón de España en la categoría de Stock Extreme y campeón europeo en Superstock con una Kawasaki.

Palmarés
 2003 Campeón de España de Supersport 600.
 2011 Campeón de Europa de Superstock 1000.
 2011 Campeón de España de Stock Extreme.

Resultados

Campeonato del Mundo de Motociclismo

Por temporada

Por categoría

Carreras por año
(Carreras en negrita indica pole position. carreras en cursiva indica vuelta rápida)

Campeonato Mundial de Supersport

Carreras por año

Campeonato Mundial de Superbikes

Carreras por año
(Carreras en negrita indica pole position, carreras en cursiva indica vuelta rápida)

Enlaces externos
 Iván Silva en la web MotoGP de la FIM
 Web oficial

 Vídeo de Iván Silva en Brno el 2007
 Imagen de Iván Silva en Xerez en 2009

Pilotos de motociclismo de España
Nacidos en Barcelona

Iván Silva


Mehmet Ekşi, (1 Nisan 1953, Elazığ), Trabzonspor ve Beşiktaş'ta uzun süre görev yapan eski millî futbolcu, teknik direktör. Süper Lig takımlarından Beşiktaş alt yapısında'de Futbol Akademisi Gençlik Gelişim Teknik Sorumlusu olarak görev yapmaktadır.

Futbolculuk kariyeri

Kulüp takımları kariyeri
Elazığspor'da oynarken Trabzonspor'lu yetkililerin dikkatini çekerek, 1977-78 sezonunda Trabzonspor'a transfer oldu. Bordo-Mavili takımın 1978-79'da şampiyon olan kadrosunda yer aldı. 1979-80 sezonunda Beşiktaş'a transfer oldu. Ağırbaşlı, az konuşan, öz söyleyen karakter yapısı ile takım arkadaşları arasında saygı uyandırdı ve yöneticiler tarafından "Kaptan"lığa getirildi. Defansta ve orta sahada, bilhassa hava toplarındaki üstünlüğü dikkat çekti. Zaman zaman hücuma katılarak, galibiyet getiren gollerin de sahibi oldu. Beşiktaş formasıyla 189 maç oynadı ve 25 gol attı. 1982-1983 sezonunda F.Bahçe ile yapılan Türkiye Kupası çeyrek final maçında çift sarı kartlı çıktığından, bu hem BJK' nın kupadan elenmesine neden olmuş hem de onun futbol hayatına büyük bir darbe vurmuştur. 1983-84 sezonunda Karagümrük'e kiralandı ve 1984-85 sezonunda Antalyaspor'a transfer oldu. Antalyaspor 2. lige düşünce 1986'da Konyaspor'a transfer oldu. 1986-87 sezonunda Silivrispor'da oynadıktan sonra 1988 yılında futbolu bıraktı.

Teknik direktörlük kariyeri
Futbolu bıraktıktan sonra teknik direktörlük yapmaya başladı.

Beşiktaş
Beşiktaş'ın teknik ekibinde görev yaparken 2005-2006 sezonunda Rıza Çalımbay'ın istifa etmesi ile geçici süre teknik direktörlüğe getirildi. 1 ay kadar "A" takımın sorumluluğun üstlenen Mehmet Ekşi, Jean Tigana'nın gelmesi ile genel menajerlik görevini üstlenmiştir. Son yıllarda Beşiktaş'ın altyapısında yetenekli gençleri bulmakla uğraşmaktadır.

Beşiktaş Akademi
Mehmet Ekşi, 10 Eylül 2020 tarihinde Beşiktaş Akademisinde Futbol Akademisi Gençlik Gelişim Teknik Sorumlusu olarak göreve başladı.

Beşiktaş Park'ta Beşiktaş Kulübü Başkanı Ahmet Nur Çebi, yöneticiler Emre Kocadağ, Fırat Fidan, Beşiktaş Futbol A Takımı Teknik Direktörü Sergen Yalçın ile Mehmet Ekşi'nin katılımıyla düzenlenen toplantıda sözleşme imzaladı. Başkan Çebi yaptığı konuşmada, Mehmet Ekşi'yi siyah-beyazlı camianın tanıdığını belirterek, "Kaptanımız, değerli oyuncumuz, futbolculuk döneminde ve daha sonra Beşiktaş'a verdiği hizmetler herkesin malumudur. Kendisiyle bir yola çıktık. Umuyorum uzun yıllar beraber olacağız. Sergen hocamızın da kendisiyle ilgili pozitif, samimi duyguları bu konuda bizim işimizi kolaylaştıracaktır." dedi

Futbol Akademisi Gençlik Gelişim Teknik Sorumluluğuna getirilen Mehmet Ekşi ise yaptığı açıklmada ''"Sayın Ahmet Nur Çebi ve Sayın Sergen Yalçın'ın daveti üzerine tekrar Beşiktaş'tayım, mutlu ve heyecanlıyım. Son dönemlerde elde ettiğim engin tecrübelerimi Beşiktaş'a vermekten çok mutluyum ve gururluyum. İnşallah el birliğiyle Beşiktaş'ı geldiği noktadan gönlümüzdeki noktaya en kısa sürede taşıyacağız." şeklinde konuştu.

Başarıları

Futbolcu olarak
 Beşiktaş
 Süper Lig (1): 1982

 Trabzonspor
 Süper Lig (1): 1979
 Türkiye Süper Kupası (2): 1978, 1979
 Türkiye Kupası (1): 1978
 Başbakanlık Kupası (1): 1978

Kaynakça

Dış bağlantılar

1953 doğumlular
Elazığ doğumlu futbolcular
Beşiktaş JK futbolcuları
Türk spor yöneticileri
Türk teknik direktörler
Trabzonspor futbolcuları
Antalyaspor futbolcuları
Fatih Karagümrük SK futbolcuları
Türkiye millî futbol takımı futbolcuları
Süper Lig futbolcuları
Beşiktaş teknik direktörleri
Sarıyer SK teknik direktörleri
Elazığspor teknik direktörleri
Maltepespor teknik direktörleri
Feriköy SK teknik direktörleri
Kırıkkalespor teknik direktörleri
Nişantaşıspor teknik direktörleri
Süper Lig teknik direktörleri
Resim aranan futbolcular
Defans futbolcuları
Yaşayan insanlar
Beşiktaş JK kaptanları

Mehmet Ekşi


Sanitização é o processo de remoção de informações confidenciais de um documento ou outra mensagem (ou às vezes encriptá-la), para que o documento possa ser distribuído para um público mais amplo. Quando a intenção é a proteção do sigilo, como no tratamento de informações classificadas, a sanitização tenta reduzir o nível de classificação do documento, possivelmente resultando em um documento não classificado. Quando a intenção é a proteção da privacidade, geralmente é chamada de anonimização de dados. Originalmente, o termo sanitização era aplicado a documentos impressos; desde então, foi estendido para se aplicar a arquivos de computador e ao problema de remanência de dados.

A redação em seu sentido de sanitização (diferente de seu outro sentido de edição) é o escurecimento ou exclusão de texto em um documento ou o resultado de fazê-lo. Destina-se a permitir a divulgação seletiva de informações em um documento, mantendo outras partes do documento em segredo. Normalmente, o resultado é um documento adequado para publicação ou disseminação para outras pessoas, e não para o público-alvo do documento original. Por exemplo, quando um documento é intimado em um processo judicial, as informações que não são especificamente relevantes para o caso em questão geralmente são redigidas.

Sigilo governamental
No contexto de documentos governamentais, a redação (também chamada de sanitização) geralmente se refere mais especificamente ao processo de remoção de informações confidenciais ou classificadas de um documento antes de sua publicação, durante a desclassificação.

Técnicas seguras de redação de documentos

[[Imagem:Aclu-v-ashcroft-redacted.jpg|direita|framed|Uma página fortemente redigida de um processo de 2004 movido pela ACLU — União americana das liberdades civis vs. Ashcroft]]

A redação de material confidencial de um documento em papel antes de seu lançamento público envolve a sobrescrita de partes do texto com uma caneta preta larga, seguida de fotocópia do resultado – o texto obscurecido pode ser recuperado do original. Alternativamente, pode-se aplicar "fita de cobertura" opaca ou "fita de redação", fita adesiva removível e opaca em várias larguras, antes da fotocópia.

Este é um processo simples com apenas pequenos riscos de segurança. Por exemplo, se a caneta ou fita preta não for larga o suficiente, um exame cuidadoso da fotocópia resultante ainda pode revelar informações parciais sobre o texto, como a diferença entre letras curtas e altas. O comprimento exato do texto removido também permanece reconhecível, o que pode ajudar a adivinhar palavras plausíveis para seções redigidas mais curtas. Onde fontes proporcionais geradas por computador foram usadas, ainda mais informações podem vazar da seção redigida na forma da posição exata de caracteres visíveis próximos.

Os Arquivos nacionais do Reino unido publicaram um documento, o Kit de ferramentas de redação, Diretrizes para a edição de informações isentas de documentos antes do lançamento, "para fornecer orientação sobre a edição de material isento de informações mantidas por órgãos públicos".

A redação segura é mais complicada com arquivos de computador. Os formatos de processamento de texto podem salvar um histórico de revisão do texto editado que ainda contém o texto redigido. Em alguns formatos de arquivo, são salvas porções de memória não utilizadas que ainda podem conter fragmentos de versões anteriores do texto. Quando o texto é redigido, em formato de documento portátil (PDF) ou processador de texto, sobrepondo elementos gráficos (geralmente retângulos pretos) sobre o texto, o texto original permanece no arquivo e pode ser descoberto simplesmente excluindo os gráficos sobrepostos. A redação eficaz de documentos eletrônicos requer a remoção de todos os dados relevantes de texto e imagem do arquivo do documento. Este processo, internamente complexo, pode ser realizado com muita facilidade por um usuário com o auxílio de funções de "edição" em software para edição de arquivos em PDF ou outros arquivos.

A redação pode exigir administrativamente a marcação da área redigida com o motivo de o conteúdo estar sendo restringido. Os documentos do governo dos E.U.A. divulgados sob a lei de liberdade de informação são marcados com códigos de isenção que indicam o motivo pelo qual o conteúdo foi retido.

A Agência de segurança nacional dos E.U.A. (NSA) publicou um documento de orientação que fornece instruções para redigir arquivos em PDF.

 Material impresso

Documentos impressos que contêm informações confidenciais ou confidenciais frequentemente contêm uma grande quantidade de informações menos confidenciais. Pode haver a necessidade de liberar as partes menos sensíveis para o pessoal não liberado. O documento impresso será consequentemente sanitizado para obscurecer ou remover as informações confidenciais. Os mapas também foram redigidos pelo mesmo motivo, com áreas altamente sensíveis cobertas com um pedaço de papel branco.

Em alguns casos, a sanitização de um documento classificado remove informações suficientes para reduzir a classificação de um nível superior para um inferior. Por exemplo, relatórios brutos de inteligência podem conter informações altamente confidenciais, como as identidades de espiões, que são removidas antes que os relatórios sejam distribuídos fora da agência de inteligência: o relatório inicial pode ser classificado como ultra-secreto, enquanto o relatório sanitizado pode ser classificado como secreto.

Em outros casos, como o relatório da NSA sobre o incidente do USS Liberty (à direita), o relatório pode ser higienizado para remover todos os dados confidenciais, para que o relatório possa ser divulgado ao público em geral.

Como é visto no relatório do USS Liberty, os documentos em papel geralmente são sanitizados cobrindo as partes classificadas e confidenciais antes de fotocopiar o documento.

 Mídias e arquivos de computadores

Documentos de computador (eletrônicos ou digitais) são mais difíceis de sanitizar. Em muitos casos, quando as informações de um sistema de informação são modificadas ou apagadas, alguns ou todos os dados permanecem armazenados. Isso pode ser um "acidente" de design, onde o mecanismo de armazenamento subjacente (o disco, a RAM, etc.) ainda permite que as informações sejam lidas, apesar de seu apagamento nominal. O termo geral para este problema é remanência de dados. Em alguns contextos (principalmente a NSA, o DoD e organizações dos E.U.A. relacionadas), a sanitização geralmente se refere ao combate ao problema de remanência de dados; redação é usada no sentido deste artigo.

No entanto, a retenção pode ser um recurso deliberado, na forma de um buffer de desfazer, histórico de revisão, "lixeira", cópias de segurança (backups) ou similares. Por exemplo, programas de processamento de texto como o Word da Microsoft às vezes serão usados para editar as informações confidenciais. Infelizmente, esses produtos nem sempre mostram ao usuário todas as informações armazenadas em um arquivo, portanto, é possível que um arquivo ainda contenha informações confidenciais. Em outros casos, usuários inexperientes usam métodos ineficazes que não conseguem sanear o documento. As ferramentas de remoção de metadados são projetadas para higienizar documentos com eficiência, removendo informações potencialmente confidenciais.

Em maio de 2005, os militares dos E.U.A. publicaram um relatório sobre a morte de Nicola Calipari, um agente secreto italiano, em um posto de controle militar dos E.U.A. no Iraque. A versão publicada do relatório estava em PDF e havia sido redigida incorretamente ao cobrir partes sensíveis com blocos opacos no software. Pouco depois, os leitores descobriram que as partes bloqueadas poderiam ser recuperadas copiando e colando-as em um processador de texto.

Em 24 de maio de 2006, advogados da prestadora de serviços de comunicações AT&T apresentaram uma petição sobre sua cooperação com escutas telefônicas domésticas da NSA. O texto, nas páginas 12 a 14 do documento em PDF, foi editado incorretamente e o texto coberto pode ser recuperado.

No final de 2005, a NSA divulgou um relatório com recomendações sobre como sanitizar com segurança um documento do Word da Microsoft.

Questões como essas dificultam a implementação confiável de sistemas de segurança multinível, nos quais usuários de computador de diferentes habilitações de segurança podem compartilhar documentos. O desafio da segurança multinível fornece um exemplo de falha de sanitização causada por comportamento inesperado no recurso de rastreamento de alterações do Word da Microsoft''.

Os dois erros mais comuns para redigir um documento incorretamente são adicionar uma camada de imagem sobre o texto sensível para ocultá-lo, sem remover o texto subjacente, e definir a cor de fundo para corresponder à cor do texto. Em ambos os casos, o material redigido ainda existe no documento sob a aparência visível e está sujeito a pesquisa e até mesmo simples extração de copiar e colar. As ferramentas e procedimentos de redação adequados devem ser usados para remover permanentemente as informações confidenciais. Isso geralmente é realizado em um fluxo de trabalho multiusuário em que um grupo de pessoas marca seções do documento como propostas a serem redigidas, outro grupo verifica se as propostas de redação estão corretas e um grupo final opera a ferramenta de redação para remover permanentemente os itens propostos.

Ver também
 Apagamento de dados
 Censura

Ligações externas

Documentos secretos

Sanitização (informações confidenciais)


Lophocoleaceae, porodica jetrenjarki u redu Jungermanniales. 412 vrsta u 20 rodova.

Rodovi
 Bragginsella R.M. Schust.
 Chiloscyphus Corda
 Clasmatocolea Spruce
 Cryptolophocolea L. Söderstr., Crand.-Stotl., Stotler & Váňa
 Deceptifrons J.J. Engel & Váňa
 Evansianthus R.M. Schust. & J.J. Engel
 Hepatostolonophora J.J. Engel & R.M. Schust.
 Heteroscyphus Schiffn.
 Lamellocolea J.J. Engel
 Leptophyllopsis R.M. Schust.
 Leptoscyphopsis R.M. Schust.
 Leptoscyphus Mitt.
 Lophocolea (Dumort.) Dumort.
 Otoscyphus J.J. Engel, Bardat & Thouvenot
 Pachyglossa Herzog & Grolle
 Perdusenia Hässel
 Pigafettoa C. Massal.
 Platycaulis R.M. Schust.
 Stolonivector J.J. Engel
 Xenocephalozia R.M. Schust.

Izvori

Lophocoleineae

Lophocoleaceae


In der Liste der Kulturdenkmale in Radeberg sind die Kulturdenkmale der sächsischen Stadt Radeberg verzeichnet, die bis Juli 2017 vom Landesamt für Denkmalpflege Sachsen erfasst wurden (ohne archäologische Kulturdenkmale). Die Anmerkungen sind zu beachten.

Diese Liste ist eine Teilliste der Liste der Kulturdenkmale im Landkreis Bautzen.

Aufteilung
Wegen der großen Anzahl von Kulturdenkmalen in Radeberg sind die Kulturdenkmale in den Ortsteilen in Teillisten aufgeführt.

Liste der Kulturdenkmale in Radeberg

|}

Streichungen von der Denkmalliste

|}

Siehe auch
 Liste von Denkmalen, Skulpturen und Ehrentafeln in Radeberg
 Liste der Naturdenkmale in Radeberg

Tabellenlegende

Anmerkungen

Ausführliche Denkmaltexte

Quellen
 Denkmalschutzliste des Landesamtes für Denkmalpflege Sachsen, Stand: 15. April 2014
 Bauliche Kulturdenkmale der Kernstadt und der Ortsteile von Radeberg (PDF; 113 kB), Stand Radeberg: 14. Juni 2007
 Denkmalkarte Sachsen, abgerufen am 18. August 2017

Einzelnachweise

Weblinks

!

Liste der Kulturdenkmale in Radeberg


ඉසින්බැස්සගල ශ්‍රී ලංකාවේ ඇති ඓතිහාසික සහ ආගමික වැදගත්කමක් සහිත පර්වතයකි.

පිහිටීම
උතුරුමැද පලාතේ මැදවච්චිය  නගරය පසු කොට කිලෝමීටර් 1.4 පමණ කටුගස්තෙට - යාපනය (AA9) අධිවේගී මාර්ගයේ පසෙකට වන්නටය. ඉතා විශාල උස් පැතලි ගල් තලාවක් වන මෙයට රුවන්ගිරි රජමහා විහාරය යයිද විවහාර කරනු ලැබේ. ඉන්දියාවේ සිට පැමිණි මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේ ඇතුළු පිරිස මිහින්තලයට වැඩීමට ප්‍රථම විවේක ගත් ස්ථානය වශයෙන්ද ඉසින්බැස්සගල සැලකේ. මෙම ගල්තලාව මතට ගිය විට මුළු උතුරුමැද පලාතම දර්ශනීයව දිස් වේ.

රුවන්ගිරි රජමහා විහාරය
ගල්තලාව පිහිටා ඇත්තේ නුවර - යාපනය (A9) අධිවේගී මාර්ගයේ ආසන්නයේ වුවත් රුවන්ගිරි රජමහා විහාරය නම් මෙම ගල්තලාව අයත් පන්සල පිහිටා ඇත්තේ ගල්තලාවට පසෙකින් ප්‍රධාන මාර්ගයෙන් ඇතුලට වන්නටය.

ඉතිහාසය
අතීතයේ දී ඍද්ධි  බලයෙන් වැඩම කරන ලද ඉසිවරුන් මෙම ගල්තලාව මතට බැසීම නිසා එය "ඉසිවරුන් බැස්ස ගල" ලෙස හඳුන්වා ඇත. පසු කලක දී "ඉසිවරුන් බැස්ස ගල"  යන්න "ඉසින්බැස්සගල" බවට පත්ව ඇත. ඇතමකුගේ විශ්වාසය වී ඇත්තේ  අනුබුදු මිහිඳු මාහිමියන් ඇතුළු පිරිස මෙම ගල්තලාවට වැඩම කර මිහින්තලා ප්‍රදේශය නිරීක්ෂණය කොට ඉන් අනතුරුව මිහින්තලාවට වැඩම කළ බවය. මෙම ස්ථානය පසුව පූජනීය ස්ථානයක් වශයෙන් දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා විසින් ගොඩනගා ඇත්තේ ක්‍රිස්තු පූර්ව 250-210 කාලයේදී පමණ යැයි සැලකේ.

පුරාණ ඉදිකිරීම්
ඉසින්බැස්සගල මත මෑතකාලීනව ඉදිවුන ඉදිකිරීම් රැසක් ඇතත් ඉපැරණිව ඉදිකොට තිබූ ස්ථූපය තිබූ ස්ථානයෙහිම නව ස්ථූපය ඉදිකොට ඇත්තේ විසිවන ශතවර්ෂයේ මැද භාගයේදි පමණය.

නාග ගල සහ සිරිපතුල් ගල
මෑතකාලීන කැණීම් කිරීමේදී හමුවූ නාග ගල සහ සිරිපතුල් ගල වන්දනාමාන කිරීම සඳහා යොදා ගනු ලැබූ සංකේත වශයෙන් සැලකේ. මෙම සංකේත යුගලය ලක්දිව කාල පරාසයන් දෙකක පිඹිබුවක් වශයෙන්ද සැලකේ. බුදුදහම ලක්දිවට පැමිණීමට පෙර නාග වන්දනාව ප්‍රචලිතව තිබූ බවට පුරාවෘත්තියක් පවතින අතර ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු වලදී හමුවන මෙවැනි සාධක මගින එය සනාථ වේ.

සිරිපතුල් ගල
බුදුදහම ලක්දිවට පැමිණි මුල් යුගයේ බුදුරජානන් වහන්සේ නිරූපණය සඳහා පිලිරූ භාවිතාවක් නොතිබූ අතර ඒ සඳහා භාවිතාවූයේ ගල්මුවා සිරිපතුලකි. වර්ථමානයේ මෙම සිරිපතුල චෛත්‍ය පසෙකින් සංරක්ෂණය කොට තබා ඇත.

ශ්‍රී ලංකාවේ පූජනීය ස්ථාන
ශ්‍රී ලංකාවේ බුද්ධාගම
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක

ඉසින්බැස්සගල


إلاتيا (Ελάτεια) هي مدينة في فثيوتيس في مقاطعة كينتريكي إلادا في اليونان.

يبلغ عدد سكانها حوالي 2164 نسمة.

مراجع

أماكن مأهولة سابقا في اليونان
أماكن مأهولة في فثيوتيس
مدن إغريقية
مدن اليونان القديمة
مقاطعة فثيوتيس

إلاتيا


Os especiais de 2022 do programa de televisão britânico de ficção científica Doctor Who são três episódios adicionais que seguem a décima terceira série do programa, e foram anunciados pela primeira vez em julho de 2021. O primeiro especial foi ao ar em 1º de janeiro de 2022, com os especiais adicionais sendo exibidos no final do mesmo ano. Eles serão os episódios finais com Jodie Whittaker como a Décima Terceira Doutora e Chris Chibnall como showrunner. Os especiais também estrelam Mandip Gill e John Bishop como os companheiros de viagem do Doutor, Yasmin Khan e Dan Lewis, respectivamente.

Os três especiais foram dirigidos por Annetta Laufer, Haolu Wang e Jamie Magnus Stone, respectivamente. Chibnall escreveu todos os três especiais, co-escrevendo um episódio com Ella Road, uma nova colaboradora do programa. Os dois primeiros especiais foram filmados ao lado da décima terceira série e foram concluídos em agosto de 2021, com o especial do centenário da BBC completando as filmagens em outubro.

Episódios

Elenco
Jodie Whittaker retorna como o décimo terceiro Doctor para os três episódios. O especial final será o último episódio a apresentar Whittaker no papel. Mandip Gill e John Bishop também retornam como Yasmin Khan e Dan Lewis, respectivamente. Aisling Bea e Adjani Salmon estrelam o especial de Ano Novo, que também conta com Pauline McLynn. O segundo especial contará com Crystal Yu como a rainha pirata Madame Ching, assim como Arthur Lee e Marlowe Chan-Reeves. Jo Martin deve reprisar seu papel como a Doutora Fugitiva em um dos dois últimos especiais.

Produção

Desenvolvimento
Em 29 de julho de 2021, a BBC anunciou que Jodie Whittaker e Chris Chibnall, que atua como produtor executivo e showrunner da série, deixariam a série após uma série de especiais em 2022. Chibnall afirmou que suas saídas faziam parte de um "acordo de três séries e saída" que ele fez com Whittaker antes da décima primeira temporada. Os dois primeiros episódios foram produzidos como parte dos oito episódios encomendados para a décima terceira série, e já estavam previstos para 2022. Um terceiro especial de longa-metragem foi posteriormente encomendado para coincidir com o centenário da BBC e servir como episódio de regeneração de Whittaker. A BBC descreve o episódio final como um "especial blockbuster épico". O produtor executivo Matt Strevens, que se juntou à série ao lado de Chibnall, também deve sair assim que a produção estiver concluída. Chibnall afirmou mais tarde que a pós-produção do especial final continuaria em 2022 sob o título de trabalho "o Especial do Centenário". Emily Lawrence, a editora de efeitos visuais, confirmou que o trabalho de efeitos digitais ainda estava em andamento em janeiro de 2022.

Roteiro
Chibnall continua como redator-chefe do episódio especial de Ano Novo, que apresenta os Daleks em uma trilogia solta que conecta suas aparições nos últimos especiais de Ano Novo, "Resolution" (2019) e " Revolution of the Daleks" (2021). Chibnall também escreveu os seguintes especiais, co-escrevendo o segundo com Ella Road. O segundo especial apresenta o retorno dos Sea Devils em sua primeira aparição desde Warriors of the Deep (1984).

Filmagem
Os dois primeiros episódios foram filmados na mesma produção da décima terceira série. Annetta Laufer dirigiu o primeiro especial e Haolu Wang dirigiu o segundo. As filmagens desses especiais foram concluídas em agosto de 2021. O especial do centenário foi filmado ao longo de setembro de 2021, dirigido por Jamie Magnus Stone, concluindo em 13 de outubro de 2021.

Os blocos de produção foram organizados da seguinte forma:

Lançamento

Promoção
Detalhes do especial de Ano Novo, "Eve of the Daleks", foram revelados após a conclusão de " The Vanquishers", o final da décima terceira temporada. Detalhes de "Legend of the Sea Devils" também foram divulgados após a conclusão de "Eve of the Daleks".

Transmissão
O primeiro dos três especiais foi ao ar em 1º de janeiro de 2022 no horário tradicional do Dia de Ano Novo da série. O segundo especial está programado para ir ao ar em 17 de abril de 2022 como um especial de Páscoa, com o terceiro e último especial programado para ir ao ar no final de 2022 como parte das comemorações do Centenário da BBC.

Recepção

Recepção critica
No Rotten Tomatoes, um site agregador de críticas, 82% dos 11 críticos deram a "Eve of the Daleks" uma crítica positiva, com uma classificação média de 7,20 em 10. O consenso do site diz: "Doctor Who diminui e é ainda melhor com um especial de Ano Novo que encontra notas frescas dentro de um fio independente".

Notas

Episódios da Décima terceira Doutora
Temporadas de Doctor Who
Listas sobre Doctor Who

Doctor Who (especiais de 2022)


Duke of Schomberg in the Peerage of England was created in 1689. The title derives from the surname of its holder (originally Schönberg).

The Duke of Schomberg was part of King William of Orange's army and camped in the Holywood hills area of Craigantlet in Northern Ireland. The area is now a farm and the house that King William himself stayed in is now formally known as "Schomberg Cottage".

Dukes of Schomberg (1689)
Other titles: Marquess of Harwich, Earl of Brentford and Baron Teyes (1689)
Maréchal Frederick Schomberg, 1st Duke of Schomberg (1615–1690), military commander in the Williamite War in Ireland
Charles Schomberg, 2nd Duke of Schomberg (1645–1693), younger son of the 1st Duke, was also a general
Other titles (3rd Duke): Duke of Leinster, Earl of Bangor and Baron of Tara (En 1690)
Meinhardt Schomberg, 3rd Duke of Schomberg, 1st Duke of Leinster (1641–1719), elder son of the 1st Duke, was also a general. He died without surviving male issue and his titles all became extinct
Charles Schomberg, Marquess of Harwich (1683–1713), only son of the 3rd Duke, died from consumption before his father

Arms

References

Extinct dukedoms in the Peerage of England
1689 establishments in England
Noble titles created in 1689

Duke of Schomberg


La saison 2021-2022 du Championnat d'Irak de football est la quarante-huitième édition de la première division en Irak, la Iraqi Premier League. Les vingt clubs participants sont regroupés au sein d'une poule unique où ils s'affrontent à deux reprises. En fin de saison, les quatre derniers du classement sont relégués et remplacés par les deux meilleurs clubs de deuxième division, pour avoir un championnat 2022-2023 à 18 équipes.

Al-Qowa Al-Jawiya est le tenant du titre. Al Shorta Bagdad termine la saison à la première place et remporte son cinquième titre de champion.

Déroulement de la saison

Le championnat débute le , les trois promus, Newroz SC, Al Sina'a Bagdad et Samarra SC remplacent Al-Hedood, Al Samawa FC et Al-Sinaat Al-Kahrabaiya. En fin de saison les trois derniers sont relégués.

Le champion d'Irak, le vice champion et le vainqueur de la Coupe d'Irak se qualifient pour un play-off avec les vainqueurs de la saison 2022-2023, car l'AFC Change son format des compétitions continentales.

Équipes participantes

Compétition
Le barème de points servant à établir le classement se décompose ainsi :
 Victoire : 3 points
 Match nul : 1 point
 Défaite : 0 point

Classement

|width=50% align=top|

|}

Barrages de montée
Dohuk Sport Club remporte le match de barrage contre le  de première division, Amanat Bagdad, 2 à 0 et est promu en première division.

Bilan de la saison

Voir aussi

Références

Liens internes
 Championnat d'Irak de football

Liens externes
  Page complète sur la saison sur RSSSF

2021-2022
Irak M1
2021 en Irak
2022 en Irak

Championnat d'Irak de football 2021-2022


Škotski nogometni savez (eng.: Scottish Football Association (SFA),ško.: Scots Fitbaw Association) je glavno nogometno tijelo Škotske.
Osnovan je 1873. g. i jedino savez Engleske je stariji. U 1910. g. pridružuju se FIFA-i. Škotski nogometni savez je jedan od osnivača UEFA-e.

Vanjske poveznice
 Službena stranica

Nacionalni nogometni savezi
Nogomet u Škotskoj

Škotski nogometni savez


Kasırga ya da tropikal siklon, büyük çaplı ve çok şiddetli, Beaufort ölçeğine göre saatte 118 km'den (75 milden) fazla hızla ve dönerek esen tropik rüzgârdır.

Doğu Büyük Okyanus ve Güney Atlantik hariç subtropikal ve tropikal iklim kuşağındaki bütün sıcak denizlerde sık sık meydana gelir. Ağustos, eylül aylarında Antiller'de görülür. Batı Büyük Okyanus'unda tayfun adını alır. Başlangıç ve mevsim sonu kasırgaları, Karayiplerin batısında görülür. Orta Amerika kıyılarının biraz açıklarında Büyük Okyanus'ta ve Meksika Körfezi'nde de sık sık rastlanır.

Kasırga adlandırma ve etimolojisi

Köken bilimi
Kasırga kelimesi, Eski Türkçedeki "kasırku" sözünün günümüze ulaşmış biçimidir. Kasırku ise "titretmek, sallamak" anlamına gelen "kasmak" fiilinden türemiş "fırtına" anlamına gelen bir sözdür.

Kasırga kelimesinin İngilizcedeki karşılığı "Hurricane"dir. Bu kelimenin Orta Amerika'da yaşamış olan Mayaların kullandığı "Huracan" kelimesinden geldiği söylenir. Mayaların dilinde "Huracan", büyük rüzgârların (fırtınaların) ve kötü ruhların tanrısı anlamına gelirdi. "Hurricane", İspanyolca "Huracán" kelimesi üzerinden türetilmiştir.

Kasırga adlandırmaları
 ve Kasırga isimleri listesi

Kasırgalara adları, Dünya Meteoroloji Örgütü'nün daha önceden belirlediği listelere göre belirlenir. Bu amaçla Atlas Okyanusu'yla ilgili kasırgaları adlandırmak üzere erkek ve kadın adlarından hazırlanmış altı liste vardır. Her altı yılda bir tekrar ilk listeye dönülür. Listedeki her adın ilk harfi alfabetik sıraya göre belirlenir. Q, U, X, Y ve Z harfleriyle başlayan adlar kullanılmaz. Bir fırtınanın hızı, saatte 200 km'yi geçerse kasırgaya dönüşmüş olarak kabul edilir ve bu listelerde sırada bulunan ad, o kasırgaya verilir.

Meydana geliş ve hareket

Oluşum

Tropikal siklonlar yaz aylarında oluşma eğilimindedir ama çoğu tropikal siklon havzasında neredeyse her ay kaydedilir. Ekvator'un her iki tarafındaki tropikal siklonların kaynakları genellikle rüzgarların kuzeydoğu veya güneydoğudan estiği intertropik yakınsama bölgesindedir. Bu büyük alçak basınç alanındaki hava ılık tropik okyanusun üzerinde ısınır ve ayrı parçalar halinde yükselerek gök gürültülü sağanak yağışlara neden olur. Bu sağanaklar oldukça çabuk kesilir ama büyük gök gürültülü fırtına kümeleri halinde de gruplanabilir. Bu durum, dünyanın dönüşüyle etkileşime girerken siklonik olarak dönmeye başlayan sıcak, nemli ve hızla yükselen bir hava akımı yaratır.

Söz konusu gök gürültülü fırtınaların daha çok gelişmesi için  civarında deniz yüzeyi sıcaklığı, sistemi çevreleyen alçak dikey rüzgâr makası, atmosferik istikrarsızlık, troposferin altı ila orta seviyelerinde yüksek nem, alçak basınç merkezi oluşturmaya yetecek kadar Coriolis kuvveti, önceden var olan az seviyeli odaklanma veya kargaşa dahil birkaç faktör gereklidir. Tropikal siklon yoğunluğunda, yolu boyunca su sıcaklıkları ve üst düzey sapma ile güçlü bir şekilde ilişkili olan bir sınır vardır. Dünyada her yıl ortalama 86 tropikal siklon tropikal fırtına yoğunluğu olur. Bunlardan 47'si  üzerindeki hızlara çıkar, 20'si yoğun tropikal siklonlardır (Saffir–Simpson ölçeği'inde en azından Kategori 3 şiddetinde).

ENSO ve Madden–Jülyen salınımı gibi iklim döngüleri, tropikal siklon gelişiminin zamanlamasını ve sıklığını düzenler. Rossby dalgaları mevcut, olgun bir fırtınanın enerjisini yayarak yeni bir tropikal siklonun oluşumuna yardımcı olabilir. Kelvin dalgaları batı rüzgârları'nın gelişimini düzenleyerek tropikal siklon oluşumuna katkı yapabilir. Siklon oluşumu genellikle dalga zirvesinden 3 gün önce azalır ve sonraki 3 gün boyunca artar.

Atlantikte ortalama yılda yedi kasırga oluştuğundan Doğu Büyük Okyanus'ta da yaklaşık aynı sayıda kasırga meydana gelir. 1890-1910 arası çok, 1910-1930 arası az, 1930-1950 arası çok sık kasırga oluşmuştur. Kasırgaların ekseni kuzeybatı yönünde eser. Şu ana kadar Türkiye'de bir kere olup İzmir'in üstünden geçmiş ve 10-20 saat içinde Türkiye'yi terk etmiştir. Ayrıca İstanbul'da bazı siklonik depresyonların (45–50 km hızla eser) 4–5 m dalgalara neden olduğu, demir direkleri devirdiği, basket potalarını parçaladığı ve hatta ağaçları yerinden söküp 150 metreye kadar kaldırdıkları bilinir.

Kuzey Atlantik'teki kasırgalar genellikle hazirandan ekime kadar sürer. Bu süre içinde deniz yüzeyinde sıcak ve nem en fazladır. Mayıs ve kasım aylarında daha az, diğer aylarda ise pek seyrek meydana gelir. Kuzey Atlantik bölgesinde yılda meydana gelen ortalama trohadi loopik siklon miktarı sekizdir. Bunun beşi ise kasırga tipindedir. Eylül ayında Atlas Okyanusu'nun güneyindeki büyük subtropikal anti-siklon bölgesinde tropik fırtınalar eser. Antisiklon bölgesinin güneyinde esen doğu rüzgârları tarafından tahrik edilerek birkaç günlüğüne batı yönüne kayar. Fırtınaların çoğu antisiklon bölgesinin batı ucundan kıvrılarak bazıları Amerika'yı kasıp kavurur. Diğerleri ise kıyıdan geçer. Diğer fırtınalar kıvrılmadan batı yönünde doğruca eserek Meksika Körfezi'ni veya Orta Amerika'yı etkisi altına alır. Mevsimin başında ve sonunda patlak veren kasırgalar meydana geldikten sonra kuzey yönünde eserler. Fırtınaların hızı ortalama 80–240 km'yi bulur.

Rüzgâr ve yağış
Tropik bir siklonun kasırga olarak adlandırılabilmesi için hızının en azından 117 km/saat olması gerekir. Genellikle saate 240 km'den fazla hıza sahiptirler. Sebep oldukları doğrudan zarardan başka rüzgârlar felaketlere yol açan büyük deniz dalgalarına ve denizin kabarmasına yol açarlar. Carolis hareketleri adı verilen hareketler nedeniyle kuzey yarım kürede esen rüzgârlar saat yelkovanının tersi yönünde, güney yarım kürede ise saat yelkovanı yönündedir. Kasırgalarla birlikte yağış da gelir. Tropik bir rüzgâr kuşağının ortalama yağış miktarı 75–150 mm'dir. Daha çok yağış düştüğü de olur. Böyle yağışlar karaların iç kısımlarında ciddî sellerin oluşmasına neden olur.

Büyüklük ve yapı

Çok yüksek hıza sahip olan bulutların taşıdığı yağmur, genellikle daha sakin bir bölge olan kasırganın dönen kısmının arkasına düşer. Kasırganın çapı 50–800 km genişliğindedir. Büyük kasırgalarda havanın akımı 12.000 m'den daha üst bölgelere kadar etki eder. Hatta bazı kasırgalarda bu etki statosferde dahi görülebilir. Sağanak yağmur getiren kümülüs ve kümülinimbüs bulutları rüzgâr kuşağında sarmal bir şekil almaya meyillidirler. Şekiller radar ekranında görülebilmekte ve böylece muhtemel bir kasırganın gelişi anlaşılmaktadır. Kara istasyonları, uçaklar ve denizdeki gemiler, radarlar yardımıyla kasırgaları takip edebilmektedirler. Kasırganın merkezine (gözüne) yaklaşıldıkça rüzgârın hızı kesilirse de tamamen durmaz, yağış durur. Ortadaki bulutlar kaybolur, alçak bulutlar genellikle kalır. Aralarından güneş ışınları geçer. Kuşlar kasırga gözüne kapılır ve sürüklenir. Kasırga gözü geçtikten bir saat sonra ters yönde daha kuvvetli bir rüzgâr eser.

Kasırganın orta kısmı (otağı) sıcaklık normalden 10°-15 °C daha yüksektir. Çünkü, buradaki hava daha az hareketlidir. Yanlardaki yüksek hava basıncından merkezdeki alçak hava basıncına doğru kuvvetli bir hava akımı meydana gelir. Fakat bu iç hava akımı adı verilen oluşumun kuvveti, kısmen de olsa sürtünme ile hafifler. Kasırganın göz ve odak merkezi kısmından dış kısımlara özellikle yukarıya doğru merkezkaç kuvvetleri aracılığıyla bir hava akımı oluşur. Bu bölgede rüzgâr hızı azalır. Deniz seviyesindeki şiddetli siklonik akıma karşı antisiklonik bir akım meydana gelir. Kasırgalar, buharla çalışan basit bir motora benzetilebilir. Kasırgayı hareket ettiren güç, iç hava akımıdır. Hareketini sıcaklık değişiklikleri sağlamaktadır. Mal ve can kaybına sebep olan kasırgalar üzerinde senelerdir çalışmalar yapılmaktadır. Uydular ve diğer meteorolojik izleme aletleri kullanılarak kasırgaların doğuşu, takip ettiği yollar, büyüklüğü ve zararları hakkında yardımcı bilgiler alınmaktadır.

Kaynakça

Dış bağlantılar

Bölgesel Özel Meteoroloji Merkezleri
 ABD Ulusal Kasırga Merkezi – Kuzey Atlantik, Doğu Pasifik
 Orta Pasifik Kasırga Merkezi – Orta Pasifik
 Japan Meteoroloji Ajansı – Kuzeybatı Pasifik
 Hindistan Meteoroloji Bölümü – Bengal Körfezi ve Umman Denizi
 Météo-France – La Reunion – Güney Hint Okyanusu 30° E'den 90° E'e
Kasırga Uyarı Merkezleri
 Endonezya Meteoroloji Bölümü – Güney Hint Okyanusu 90° D'dan 125°D'ya, 10° G'in kuzeyi
 Avustralya Meteoroloji Bürosu (TCWC's Perth, Darwin & Brisbane) – Güney Hint Okyanusu & Güney Pasifik Okyanusu 90° D'den 160° D'ya,  10° G'in güneyi

Kasırgalar meteorolojisi
Meteoroloji kavram ve fenomenleri

Tropikal siklon


Dwight Iliff Frye () a fost un actor american de teatru și de film. El este cel mai bine cunoscut pentru interpretările unor răufăcători nevrotici și ucigași în mai multe filme clasice de groază Universal, cum ar fi Renfield în Dracula (1931) sau Fritz în Frankenstein (1931).

Filmografie

Note

Surse

Legături externe

Nașteri în 1899Decese în 1943Actori americani

Dwight Frye


Svijet

Događaji

Rođenja

Smrti

Hrvatska i u Hrvata

Događaji

 17. svibnja- Hrvatski planinarski savez, osnovan na jesen 1874., organizira svoj prvi izlet, na Oštrc i Plješivicu u Samoborskom gorju

Rođenja

Smrti

Izvori

Vanjske poveznice

Planinarstvo u 1875.


Bedri Gürsoy (1904-1994), joueur de football international turc ;
 Gürhan Gürsoy (1987-), footballeur turc ;
 Kenan Gürsoy (1950-), philosophe et académicien turc.

Gürsoy


වර්තමානයේ බොහෝවිට ගල් විහාරය ලෙස හඳුන්වන උත්තරාරාමය පොළොන්නරුවේ පිහිටාඇති පුරාණ පිළිමගෙයකි. ආලාහන පිරිවෙන් සංකීර්ණයට උතුරු දිශාවෙන් පිහිටා ඇති මෙය අතීතයේ උතුරින් ස්‌ථාපිත ආරාමය යන අර්ථය සහිත උත්තරාරාමය යන නමින් හඳුන්වා ඇත. එහෙත් විශිෂ්ඨ ශිලා බුදු පිළිම රාශියක් මෙහි පෙනෙන්නට තිබුණු හෙයින් 20වන සියවසේදී උත්තරාරාම පිළිමගෙය ගල් විහාරය යන නමින් මහජනතාව  අතර ප්‍රචලිත වන්නට ඇති බව මහැදුරු ආරිය ලගමුව යන්ගේ අදහසයි. (ලගමුව 1999(142) චූලවංශයට අනුව මෙය මහා පැරකුම්බාවන් විසින් ඉදිකරවූ බවට පැහැදිලිවම සඳහන්ව ඇත.

"එසේම නරේෂ්වර තෙමේ (මහා පරාක්‍රමබාහු) මහා චෛත්‍යයට ආසන්න තන්හි පර්වතය බිඳුවා, එහි උත්තරාරාමය කරවූයේ ය. සියලු කර්මයන් දක්‌වා විද්‍යාධර ගුහාව ද, වැඩහුනු පිළිම ලෙනක් ද හොත් පිළිම ගුහායෙක් දැයි මෙසේ පිළිම ලෙන් තුනක් දක්‌ෂ වූ ශිල්පීන් ලවා කරවූයේය" යනුවෙන් දැක්‌වෙන සඳහන පෙන්වා දිය හැකිය. (ම. ව. 1996(157)

ඉතිහාසය
චූලවංශයේ පමණක් නොව නිකාය සංග්‍රහය, රාජරත්නාකාරය, පූජාවලිය වැනි පශ්චාත්කාලීන ලිඛිත මූලාශ්‍රවල ද මෙය අවධාරණය කොට ඇත. නමුත් අඩි 80 ක් දිග හා අඩි 30 ක් පළල වූත් සුවිශාල ශෛලමය පර්වතයක් පදනම් කොට ගෙන නිමවා ඇති පන්සලකි. පොලොන්නරුව යුගයේ මූර්ති කලා ශිල්පීන්ගේ දක්‍ෂතාව පෙන්වන කැඩපතක් බඳු ගල්විහාරයේ ප්‍රධාන වශයෙන් විශාල කළුගල් කුලකින් නිර්මිත බුද්ධ ප්‍රතිමා සතරක් ඇතුළත්ව ඇත. එනම් ප්‍රස්‌තුත සිද්ධස්‌ථානයට පැමිණි විට ප්‍රථමයෙන් ම ඇස ගැටෙන බුද්ධ ප්‍රතිමාව, හිටි පිළිමය, පර්වතය කැන සකසන ලද පිළිම ගෙයක් තුළ ඇති කුඩා හිඳි බුදු පිළිමය, විහාර ගෙයක් පදනම් කරගෙන නිම වන්නට ඇතැයි සිතිය හැකි විශාල එළිමහන් හිඳි බුදු පිළිමය යනාදී මේවාය.

මෙම ස්‌ථානය ක්‍රි. ව. 1820 ලෙෆ්ටිනන්ට් ෆෝගන් නමැති ඉංග්‍රීසි ජාතිකයා විසින් මුල්වරට බටහිර ජාතීන්ට හඳුන්වා දෙන ලදී. (වික්‍රමගමගේ 1998(4)  වර්තමානයේ මෙම ප්‍රතිමා හා ඒ හා සබැඳි බෞද්ධ කලා ලක්‍ෂණ පිළිබඳව ආචාර්ය ආනන්ද කුමාරස්‌වාමි, මහැදුරු සෙනරත් පරණවිතාන, ආචාර්ය සී. ඊ. ගොඩකුඹුර, මහැදුරු චන්ද්‍රන් වික්‍රමගමගේ, ආචාර්ය ඩී. ටී. දේවින්ද්‍ර, මහැදුරු ලීලානන්ද ප්‍රේමතිලක, එච්. සී. බී. බෙල් මහැදුරු ආරියලගමුව, මහැදුරු අනුරාධ සෙනෙවිරත්න, මහැදුරු තිරාණගම රත්නසාර ස්‌ථවිර, මහැදුරු බෙල්ලන්විල විමලරතන හිමි, බෙන්ජමින් රෝලන්ඩ්, මහැදුරු එච්. ටී. බස්‌නායක, මැදඋයන්ගොඩ විමලකීර්ති ස්‌ථවිර, මාලිංග අමරසිංහ, ඇස්. ඒ. වික්‍රමසිංහ ඇතුළු දෙස් විදෙස් විද්වතුන් රාශියක් විසින් අදහස් දක්‌වාම ඇත.

බුදු පිළිම

සැතපෙන බුදු පිළිමය

චතුර්බුද්ධ ප්‍රතිමාවන්ගෙන් ප්‍රථමයෙන් ම සැතපෙන බුදු පිළිමය පිළිබඳ විමසීමේදී පුරාණයේ නිපන්න පට්‌මා යන නමින් හඳුන්වා ඇති මෙය වෙනම පිළිම ගෙයක් තුළ ස්‌ථාපනය කර තිබූ බව පෙනේ. මෙහි ශීර්ෂයේ සිට ශ්‍රී පතුල තෙක් අඩි 46 ක් (මීටර් 14 ක්) පමණ දිගය. (අමරසිංහ 1998(75) ආනන්ද කුමාරස්‌වාමි, ආචාර්ය සෙනරත් දිසානායක වැනි විද්වතුන්ගේ මතය වන්නේ මෙය බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය පිළිබිඹු කරන මහා පරිනිර්වාණ මුද්‍රාව සහිත සැතපෙත පිළිමයක් වන බවයි. එහෙත් මීට විපක්‍ෂව කරුණු දක්‌වා ඇති මහැදුරු සෙනරත් පරණවිතාණ, ආචාර්ය චාල්ස් ගොඩකුඹුර, මහැදුරු තිරාණගම රතනසාර හිමි ඇතුළු උගතුන් රැසකගේ මතය වන්නේ මෙය බුදුරදුන්ගේ සිංහ සෙයියාවෙන් සැතපෙන ආකාරයක් ප්‍රකාශ කරන සයන මුද්‍රdව සහිත සැතපෙන පිළිමයක් වන බවයි. (රතනසාර 1985(15) විශේෂයෙන් ම කුසිනාරා වැනි සෙසු ආසියාතික රටවල මහා පරිනිර්වාණ ලක්‍ෂණ සහිත සැතපෙන ප්‍රතිමාවල අන්තර්ගත ජීවය නිරුද්ධ ලක්‍ෂණ මෙහි නොමැති බව ඔවුන්ගේ අදහසය. මෙම ප්‍රතිමාවේ අනෙකුත් කලාංගයන් පිළිබඳව විමසන විට වම් බාහුව සහ වම් පාදය ස්‌ථුල ලෙස නිරූපණය කර ඇති අතර දකුණු බාහුව සහ දකුණු පාදය කුඩාවට නෙළා ඇත. ශ්‍රී පතුල්වල පද්ම සංකේතය කැටයම් කර ඇත. (අමරසිංහ 1998(75) එමෙන්ම බුදුරදුන්ගේ හිසේ බරට කොට්‌ටය එබී ඇති ආකාරයට නිර්මිතය. ඉහත කී සිලින්ඩරාකාර කොට්‌ටය කෙතරම් තාත්වික ද කිවහොත් එය තම දැසට පුළුන්වලින් පිරවූවක් සේ දිස් වන බව ආචාර්ය ගොඩකුඹුර මහතා පවසා ඇත. (ලගමුව 1999(150) සිවුරේ රැළි ඉහළ සිට පහළට වන්නට සයනයට තෙරපී ගිය ලක්‍ෂණ පෙන්නුම් කෙරේ. මේ නිසා පිළිමයේ වැතිර සිටින ඉරියව්ව ඉතා මැනවින් තාත්වික ලෙස ඉදිරිපත් කිරීමෙහි ලා පොලොන්නරු මූර්ති ශිල්පියා සාර්ථක වී ඇති බව පැවසීම සාධාරණය.

පොලොන්නරු යුගයේ ප්‍රතිමා අතර විශාලතම ප්‍රතිමාව මන මෙය මුහුණින් ඉතා උසස් භාව ප්‍රකාශනයක් දිස් වේ.මෙය දිගින් අඩි 46කි.ප්‍රතිමාව පිළිබඳ පලවී ඇති මත අතර පරිණිර්වාණ මංචකය බවද, සමවත් සුවයෙන් වැඩසිටින බවටද මත පළවී ඇත.ශෛලීය ලක්ෂණ අතින් විශාල හිඳි පිළිමයට සමාන වේ.එහි ඇති වටකුරු මුහුණ,සමාන්තර රේඛා යෙදූ සිවුරු සැරසිළි මෙහිදී ද දක්නට ලැබේ.

බුදුන්ගේ හිසේ බරට හිස තබා සිටින කොට්ටය ඇතුළට ගිලී ඇති අකාරය ඉතා විශිෂ්ඨය.ස්කන්ධය දැක්වීමෙහිලා ශිල්පීයා සතු විශිෂ්ඨ හැකියාව එයින් ප්‍රකට කරයි.මුහුණේ ප්‍රසන්න මද සිනහවකි.සිංහ සෙයියාවෙන් යුතුව බුදුන් වහන්සේ සැහැල්ලු අත් පා සහිතව වැතිර සිටී."ගන්ධාර" ආදී සම්ප්‍රදායයන්හි යොදන වැලපෙන පෘතග්ජන භික්ෂූ රූප ලාංකීය ශිල්පියා බැහැර කර ඇත.හිසෙහි රැස් මාලාවක් නොමැතිවීම විශේෂත්වයකි.මෙහි සිරිපතුල් මත පද්ම සංකේත 2ක් යොදා ඇත.

ප්‍රතිමාව නිර්මාණයේදී ශිල්පියා මෙම කටයුත්ත රාත්‍රී කාලයේ පවා සිදු කර ඇති බවත් එය තහවුරු කරගැනීමට අවශ්‍යනම් නිසි ලෙස ආලෝකකරණය කල හැකි විටෙක (ශ්‍රී පතුල් ප්‍රදේශයෙන් සුළු ආලෝකයක් සැපයීමේදී) බුද්ධ ප්‍රතිමාව තුල කිසිදු සෙවනැල්ලක් ජනිත නොවී බුදුන්වහන්සේගේ නේත්‍රා පවා දැකගත හැකි වනු ඇති බවත් පැවසේ.

හිටි පිළිමය

මීට වම් පසින් ත්‍රිභංග ඉරියව්වකින් යුත් අඩි 22 යි අඟල් 9 ක් උසැති හිටි පිළිමයකි. විශ්මයකට මෙන් ගල් විහාරය පිළිබඳව චූලංශයෙහි අන්තර්ගත විස්‌තරවල මෙම ප්‍රතිමාව ගැන වචනයකුදු සඳහන් කර නැත. එබැවින් මැද උයන්ගොඩ විමලකීර්ති හිමියන්ගේ මතය වන්නේ මෙය පශ්චාත්කාලීන කෘතියක් විය හැකි බවයි. මෙමඟින් පිළිබිඹු වන්නේ බුදුරදුන් හෝ ධර්ම භාණ්‌ඩාගාරික ආනන්ද තෙරුන් විය හැකි බවට විවාදයක් කලක් මෙරට උගතුන් අතර පැවතින. ප්‍රදේශයේ ප්‍රචලිතව තිබෙන ඇතැම් ජනකතාවල සඳහන් වන ආකාරයට මෙය ආනන්ද හිමියන්ගේ ප්‍රතිමාවකි. ආචාර්ය ඩී. ටී. දේවේන්ද්‍ර, එස්. එම්. බාරෝස්, ඒ. ඩී. ටී. ඊ. පෙරේරා යන විද්වතුන්ගේ මතය වූයේ ද එයයි. (දේවේන්ද්‍ර 2007(58) නමුත් පරණවිතාන, ප්‍රේමතිලක, ගොඩකුඹුර, රතනසාර හිමි සහ විමලකීර්ති හිමි ප්‍රමුඛ විද්වතුන් රැසකගේ නිගමනය වූයේ නිසැකවම මෙය බුදු හිමියන්ගේ ප්‍රතිමාවක් විය හැකි බවය. විශේෂයෙන් ම මෙහි දෙඅත් පසුවට තබා වැඳ ඇති ආකාරයක් පෙන්නුම් කරන දුර්ලභ මුද්‍රdවක් අන්තර්ගතය. එය බුදුරදුන් මහා කරුණාවෙන් ලොව දෙස නිරීක්‍ෂණය කරන ආකාරය සිහිපත් කරවන පරදුක්‌ඛ දුක්‌ඛන මුද්‍රdව බව උගතුන්ගේ අදහසයි. (ලගමුව 1999(149) ක්‍රි. ව. 1955 දී සෙනරත් පරණවිතානයන් කළ දේශනයකට අනුව පරදුක්‌ඛ දුක්‌ඛන මුද්‍රdව සහිත පිළිම නෙළීම ලංකාවට ආවේණික කලා සම්ප්‍රදායකි. නිදසුන් ලෙස රුහුණේ යටාල චෛත්‍ය ආශ්‍රිතව කළ කැනීමකින් පුරාවිද්‍යාඥයන්ට උක්‌ත සම්ප්‍රදායට අයත් බුදු පිළිමයක් හමුවී ඇත. මීට අමතරව දඹුලු විහාරය, යාපහුව ලෙන් විහාරය යනාදී වෙනත් සිද්ධස්‌ථාන කීපයකින් ද මෙවැනි ප්‍රතිමා දක්‌නට ඇත. එහෙත් මෙය ලක්‌දිවට පමණක් අනන්‍ය වූ සම්ප්‍රදායක් නොවන බව කිව යුතුය. තායිලන්තය (සියම) ලාඔqසය, කාම්බෝජය වැනි අග්නිදිග ආසියාතික බෞද්ධ රටවලින් ද පරදුක්‌ඛ ප්‍රතිමා හමුවේ. තමන් අත් බැඳගත් ලෝහ බුදුපිළිම කීපයක් තායි ජාතික කෞතුකාගාරයේදී දුටු බවට රතනසාර හිමියන් ද ප්‍රකාශ කරයි (රතනසාර 1985(75) ඇස්. ඒ. වික්‍රමසිංහයන් පවසන්නේ යමක ශාලා මූල ආසය පනවන තෙක් උදරයේ වේදනාවකින් පෙළෙන ආකාරයක් දැක්‌වෙන බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් කුසිනාරාවේ තිබෙන බවත්, එහි මුහුණෙහි ප්‍රකාශිත දුක්‌බර ස්‌වරූපයට සමාන ස්‌වරූපයක් ගල් විහාරයේ සෘජු පිළිමයේ දක්‌නට ලැබෙන බවත්, එබැවින් මෙය පරිනිර්වාණයට පෙර බුදුරදුන් වැටින අවස්‌ථාවක් නිරූපණය කරන බවයි. තවත් උගතෙකුගේ මතයක් වන්නේ සත් සතිය සමයේ දෙවන දින බුදුරදුන් ශ්‍රී මහා බෝධියට කළ අනිමිස ලෝචන පූජාව මෙහි ප්‍රකාශිත බවය. (ලගමුව 1999(149) මෙම නිගමනය කෙරෙහි ප්‍රස්‌තුත වන්නට ඇත්තේ විහාර භූමිය ඉදිරිපස පිහිටි ඉපැරැණි බෝධිඝරයක් දක්‌නට ලැබීම බව කිව හැක.

උපකල්පනය
එසේම සමහරකු උපකල්පනය කරන ආකාරයට මෙහි වැඩ සිටින්නේ ආනන්ද හිමියෝ නම් එතුමා බුද්ධ ශීර්ෂයට ඉදිරිපසින් පද්මාසනයක් මත වැඩ සිටීම අනුචිත වන අතර ආසියාවේ බොහෝ බෞද්ධ රටවල බුද්ධ චරිතය හා සබැඳි මූර්ති, කැටයම්, බිතුසිතුවම්වල ආනන්ද තෙරුන් සම්බුද්ධ ශ්‍රී පතුල අසල ශෝකානුකූලව වැඩ සිටිනවා මිස බුද්ධ ශීර්ෂයට ඉදිරියෙන් පද්මාසනයක් මත සෘජු ඉරියව්වකින් වැඩ සිටින අවස්‌ථාවන් කිසි විටෙක නිරූපණය කර නොමැත. (රතනසාර 1985(75) අනෙක නෙළුම් මලෙන් අලංකෘත කවාකාර ශිලා වේදිකාවක් හෙවත් පද්මාසනය ථෙරවාදී හෝ මහායාන ප්‍රතිමා කලා රීතීන්ට අනුව යොදාගන්නේ බුද්ධ ප්‍රතිමාවට මිස සංඝ ප්‍රතිමාවලට නොවේ. (වික්‍රමගමගේ 1998(33) තවද මෙහි කන් පෙති බුදුරදුන්ගේ ඥානවන්ත භාවය පිළිබිඹු කරන ලෙසට දිගටිය දක්‌වා ඇති ශීර්ෂයේ හිසකෙස් දිවයිනේ අනෙකුත් පැරැණි ප්‍රතිමාවල මෙන් වක ගැසුණු ආකාරයට නෙළා ඇත. උක්‌ත නිදසුන්වලට අනුව මෙය පැහැදිලිවම හිටි බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් බව නිගමනය කළ හැක. මුහුණෙහි හැඟීම් තාත්විකව නිරූපණය කිරීමේදී මධ්‍යකාලීන මූර්ති ශිල්පියා දැක්‌වූ සංයමය, ප්‍රවීනත්වය මොනවට පිළිබිඹු කරන මෙම පිළිමයේ මුහුණ දෙස වරක් බැලූ විට ශෝකී විලාසයක් දිසු වුවද, වඩාත් ගැඹුරින් පරීක්‍ෂා කළ විට මානසික ඒකාග්‍රතාවයෙන් යුතුව ගැඹුරු කල්පනාවක නිමග්නව සිටින ආකාරයක් පෙන්නුම් කරන බව කිව හැකිය. මීට අමතරව සම්පූර්ණ ප්‍රතිමාවම ප්‍රාමාණික සමතුලිත භාවය මනාව ආරක්‍ෂා කරමින් නිමවා ඇත. එසේම මෙහි බුද්ධ ධීවරය, සිරුරට ඇලී යන පරිදි නෙළා ඇත. පොලොන්නරු යුගයේ අවසාන කාල පරිච්ඡේදයේ හෝ දඹදෙණි යුගයේ මුල් භාගයේදී මෙය ඉදි කරන්නට ඇති බව පෙනේ.

හිඳි බුද්ධ ප්‍රතිමාව

චූලවංශයේ නිසින්න පටිමා නමින් හඳුන්වා ඇති අඩි 15 ක් පමණ හිඳි බුද්ධ ප්‍රතිමාව තොරණක් සහිතව විහාර ගෘහයක් පදනම් කොට නිර්මාණය කර ඇත. විද්‍යාධර ගුහාවට බටහිරින් නෙළා ඇති මෙම ප්‍රතිමාලෙස ව වීරාසන ඉරියව්වකින් යුක්‌ත වන අතර ධ්‍යානි මුද්‍රdව නිරූපිතය. ඒකාංශ පාරූපණයෙන් යුත් සිවුර ඉතා මටසිළිටිව පරීක්‍ෂේපිතය. මෙහි දැත් සහ පාද තාත්විකව කැටයම් කර තිබෙන බවත් සෘජු ශරීරය හා එරමිණිය ගොතාගෙන සිටින ආකාරය නිසා මෙහි කඩවසම් භාවයක් දිස් වන බව මාලිංග අමරසිංහ පවසයි (අමරසිංහ 1998(75) මෙහි ඇති සුවිශේෂත්වය නම් දිවයිනේ කිසිදු හිඳ බුදු පිළිමයක දක්‌නට නොලැබෙන ආකාරයට බුදුරදුන් වැඩ සිටින ආසනයේ පසුපස ඇන්ද නිරූපණය කර තිබීමයි. එය පිළිමය වටා ගලේ අල්පොන්නතම ආරුක්‌කුවක හැඩය ගත තොරණ සැරසිල්ලක් සකසා ඇත. මෙම දුර්ලභ තොරණේ ගරාදි කෙළවර, මුඛයෙන් සිංහ රූප දරා සිටින මකර රූ කැටයම් අන්තර්ගතය. (ලගමුව 1999(145) තොරණේ හිඳි පිළිමයට පහළින් නිර්මිත වියන් සැරසිල්ලෙහි විමාණ චතුර්වයක බුද්ධ රූප සියුම්ව කැටයම් කර ඇත. වැඩහුන් ප්‍රතිමාව අවට ක්‍ෂුද්‍ර ප්‍රතිමා ගල් විහාරයේ පමණක් නොව තන්sරිමලේ හිඳි පිළිමය අවටින් ද දක්‌වට ලැබෙන බව කිව යුතුය. පිළිමය පද්මාසනයක් මත වැඩ සිටින අතර එයට පහලින් පිහිටි මනස්‌කාන්ත සිංහ, අශ්ව රූප මෙන්ම මල් මෝස්‌තර කැටයමින් අලංකාරවත් කර ඇති බව පෙනේ.

පොලොන්නරු යුගයට අයත් සුවිශේෂී නිර්මාණ වලින්යුත් උත්තරාරාමයෙහි කළු ගලෙහි නිර්මාණය කර ඇති පිළිම 4කි.හිඳි පිළිම 2ක් හා හිටි පිළිමයක් හා සැතපෙන පිළිමයක් මෙහි වැඩ සිටී.

ප්‍රධාන හිඳි පිළිමය අඩි 15 අඟල් 2ක් පමණ උසය.මින් දැක් වෙන්නේ ධ්‍යාන මුද්‍රාවයි.වීරාසන ක්‍රමයට අනූව වැඩ සිටින මෙම පිළිමය අඩි 6ක් පමණ උස්වූ, වජ්‍රාසනයක් මත වැඩ සිටී.මේ වජ්‍රාසනය විවිධ සතුන්ගේ රූප කොටා අලංකෘත කර ඇත.මෙම හිඳි පිළිමයේ හිසකේ අක්බමරු මෙන් දක්වා ඇති අතර,කුඩා වූ දෙනෙත් අඩවන් කර ඇත.ධ්‍යානයට සමවැදී සිටින ආකාරයක් දක්වා ඇත.පිළිමයේ සිවුර ඒකාංශ කර ඇත.රේඛා යුගල බැගින් සිවුරේ රැළි දක්වා ඇති අතර,දෑත නිර්මාණය කර ඇත්තේ වම් අත්ල මත දකුණු අත්ල පිහිටන ආකාරයටය.මෙම ප්‍රධාන පිළිමය පිළිමය පිළිබඳ සලකන විට ඒ පි‍ටුපස ඇති තොරණ අතිශයින් වැදගත්ය.ඉතා අලංකාර ලෙස කැටයම් කර ඇති මෙම තොරණ මෙරට ඇති කලාත්මක තොරණ අතරින් ප්‍රමුඛතාවයක් ගන්නා එකකි.පිළිමයේ රැස් වළල්ලට එපිටින් ආරුක්කු ස්වභාවයෙන් මෙය නිමවා ඇති අතර,පහල කොටස මකර හිස් කැටයමින් යුක්ත වේ.ඉහළ කොටස අර්ධ කවාකාර වන අතර එහි වෘර්තාකාර ලෙස මල් දක්වා ඇත.තවද මෙම කවාකාර වටයට දෙපැත්තෙන් කුඩා බුදු පිළිම සහිත කුටි දක්වා ඇත.මෙම ලාංජනය ජපානයේ ප්‍රතිමා වලද දක්වා ඇත.බලයෙන් වැඩි මහේශාක්‍ය බුදුවරු තවත් බුදු වරුන් පිරිවරා වැඩ සිටිති.එම ආකාරයට නිර්මාණය වූ ගල් විහාර හිඳි පිළිමය පොලොන්නරු යුගයේ මහායාන බලපෑම් ඇතිව තිබූ කාලයේ දී නිමවා ඇතැයි සිතිය හැක.

පිහිටි කළුගල් පර්වතයක නෙළා ඇති ගල් විහාර පිළිම අතර,මෙම පිළිමයට සුවිශේෂී තත්වයක් හිමිවන අතර,තන්තිරිමලේ  රජමහා විහාරයේද මේ හැඩයේම මේ ආකාරයටම නිර්මාණය කර ඇති හිඳි පිළිමයක් ඇත.ගල් විහාර ශිල්පියාම එය කලාදැයි සිතෙන තරමට එම පිළිමය ගල් විහාරයේ හිඳි පිළිමයට සමානය.ඒ කෙසේ වුවත් ගල් විහාරයේ හිඳි පිළිමය ලක්දිව ප්‍රතිමා ඉතිහාසයේ වැදගත් ස්ථානයක් හිමි කරගන්නා අතරම ප්‍රතිමා ශිල්පියා සතුව තිබූ නිර්මාණශීලී කුසලතාව පිළිඹිබු කරයි.

විඡ්ජාධර නැතහොත් විද්‍යාධර
400px|thumb|left
මීළඟට වංශ කථාවල විඡ්ජාධර නැතහොත් විද්‍යාධර නම් කළුගල් පර්වතයක් ඇතුළට හාරා ජන්තාවරණය සහ කුළුණු දෙකක් සහිත ගුහාවක් තුළ වැඩ හිඳි පිළිමය පිළිබඳව විමසීම වැදගත් වේ. උස අඩි 4 යි අඟල් 4 ක් වන මෙම පිළිමය ද වීරාසන ඉරියව්වකින් සහ ධ්‍යාන මුද්‍රdවකින් යුක්‌තය. පද්මාසනයක සහිත ශෛලමය ආසනයේ කුඩා ස්‌ථම්භ අතර සිංහ හා වජ්‍ර කැටයම් අන්තර්ගතය. බුද්ධ ශීර්ශයට ඉහළින් සිත්ගන්නා සුළු ඡත්‍රයකි. හිඳි පිළිමයට පිටුපස පිහිටි තොරණෙහි හා ඒ දෙපස සිංහ, දොරටුපාල, දේවා හා බ්‍රාහ්ම රූපවලින් පරීක්‍ෂිප්තය. මීට අමතරව පිළිමය දෙපස බුදුරදුන් පවන් සලන ඉරියව්වක් ගත් චාමරධාරී රූප ද්විත්වයකි. පොදුවේ ඉහත කී කැටයම් මගින් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දශබලධාරීත්වය මූර්තිමහත් වන අතර එතුමන් ශාක්‍යසිංහ බව බැතිමතාට පෙන්වාදීම සඳහා සිංහ කැටයම් නෙළා ඇති බව රතනසාර හිමියන්ගේ අදහසයි. (රතනසාර 1985(75) තවද මෙහි ද සිවුර ඒකාංශ පාරූපණයෙන් නිරූපිතය. අතීතයේ මෙම තොරණේ වර්ණ ආලේප කර තිබූ බවත් ප්‍රතිමගෘහය ද ෆේ‍රස්‌කෝ ක්‍රමයට අනුව බදාම හා බිතු සිතුවම් ඇඳ තිබූ බවට සාධක හමු වී ඇත. විශේෂයෙන් ම මෙම සිතුවම්වලින් බෞද්ධ කතාවල ප්‍රකාශිත ඉන්ද්‍රසාල ගුහාව සංකේතවත් වන බව මහැදුරු චJද්‍රd වික්‍රමගමගේ සූරීන් පවසයි. ඒ වගේම මෙහි සිත්තම් කර ඇති මහල්ලෙකුගේ රූපයෙන් ශක්‍ර දේව්න්ද්‍රයා නිරූපිත බවත් හෙතෙම තරුණ දේවිවරු පිරිවරා සිටින ආකාරයක් දිස්‌වන බව ඒ මහතා වැඩිදුරටත් ප්‍රකාශ කරයි. නමුත් මීට විපක්‍ෂව කරුණු දක්‌වා ඇති මහැදුරු ලගමුවයන්ගේ මතයට අනුව මෙම චිත්‍රයෙන් මහා බ්‍රහ්මයා නිරූපිතය. (ගමුව 1999.147) මහියංගන විහාර ගර්භයේ තිබී මෙවැනි මහල්ලෙකුගේ බිතුසිතුවමක් හමුවීම ද සුවිශේෂී කරුණක් බව කිව යුතුය. ඒ වගේම දකුණු ආර්කෝට්‌හි පානමලයහි පල්ලව චිත්‍ර වලට ද මේවා සමානය. කෙසේ වෙතත් ක්‍රි. ව. 12 දී පමණ නිර්මාණය කරන්නට ඇතැයි සිතිය හැකි මෙම චිත්‍ර සම්බන්ධව ක්‍රි. ව. 1907 විශේෂ ප5කාශනයක් කළ එච්. සී. පී. බෙල් මහතා පැවසුවේ විද්‍යාධර ලෙන් සිතුවම් අජන්තා ලෙස් චිත්‍රවලට වඩා අග්‍රගන්‍ය වන බවයි (ලගමුව 1999(147)

තවද විද්‍යාධර ගුහාවේ බුද්ධ ප්‍රතිමාව පිටත ඇති සෙසු පිළිම වලට වඩා ශෛලමය වශයෙන්වෙනස් ලක්ෂණ ප්‍රකට කරවයි.විශේෂයෙන් මින් මහායානික ලක්ෂණ සුලභව හමුවේ.එසේම ආකෘතිමය වශයෙන් වෙනස්කම් ගණනාවක් දැකගත හැකිය.බුදු පිළිමය සකස් කර ඇත්තේ පිහිටි පර්වතය ඇතුළට හාරා ඇතුලත කොටස් සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කිරීමේ ක්‍රම වේදයකිනි.මෙම ක්‍රමයට තනන ලද බුද්ධ ප්‍රතිමා ඉතා විරලය.එසේම පිළිමය සහිත ගල් කොටසින්ම බුදුන්ගේ හිසට ඉහළින් චක්‍රයක් නෙලා ඇති අතර එයද විරල භාවිතයකි.

බුද්ධ ප්‍රතිමාව ත්‍රිකෝණාකාර ආකෘතියක් තුළ සංරචනය වී ඇත.අඩි 04ක් උසය.ධ්‍යාන මුද්‍රාවෙන් වජ්‍රාසනය මත වැඩ හිඳී.මුහුණ තරමක ඕවලාකාර හැඩයක් ගනී.අඩවන් දෙනෙත්,ලඹසවන්,සෘජු නාසය හා දෙතොළඟ මඳ සිනහව ද ප්‍රතිමාවේ අලංකාරය වැඩි කරවයි.කරුණා,මෛත්‍රී,උපේක්ෂා ආදී අභ්‍යන්තර ගුණ ප්‍රතිමාව තුළින් නිරූපිතයි.මුහුණෙහි භාවප්‍රකාශණය අනුරාධපුර යුගයෙහි තරම් ප්‍රබල නැත.එහෙත් මාධ්‍ය භාවිතය හා පිළිමය තැණීමේ තාක්ෂණික ක්‍රමවේදය අතිශයින්ම උසස්ය.

මෙහි චීවරය පොරවා ඇත්තේ තරමක් දුරට අනුරධපුර ශෛලියට නෑකම් කියන අයුරිනි.ප්‍රතිමාවේ පි‍ටුපස දක්නට  ඇති සැරසිළි ද ලංකාවේ සෙසු බුදු පිළිම වලට වඩා වෙනස් ය.ප්‍රතිමාවේ පි‍ටුපසින් හරස් පොලු සහිත මකර තොරණක ආකෘතියක් දක්නට ලැබේ.චන්ද්‍රා වික්‍රමගමගේ මහතා පවසන්නේ මෙය තොරණක් නොව පි‍ටුපස ඇති පු‍ටු ඇන්දේ ඉහළ කොටසේ කැටයමක් බවයි.දෙපසින් දේවරූප 2කි.ඇතැමුන් මේවා බෝධි සත්ව රූප යැයි අනුමාන කළද ඊට ස්ථිර සාධක හමු නොවේ.බුදු පිළිමය වටා ඇති බිත්තිවල සිතුවම් ඇඳ තිබූ බවට සාධක හමු වේ.

ශෛලමය කුළුණු
මීට අමතරව හිටි පිළිමයට ඊසාන දිගින්, නැතහොත් සැතපෙන පිළිමයට පිටුපස ශෛලමය කුළුණු කිහිපයක් සහිත හිස් අවකාශමය ගල් ගුහාවක් හමුවෙයි. බැලූ බැල්මට මෙහි ද කිසියම් ආගමිකමය කලා කෘතියක් තිබෙන්නට ඇති බව විචාරකයන්ගේ අදහසයි. මැදඋයන්ගොඩ විමලකීර්ති හිමියන්ගේ මතය වන්නේ එකල මෙහි බුදු හිමියන්ගේ ප්‍රදක්‍ෂිනා පිළිමයක් පවතින්නට ඇති බවත්, ඒ සමස්‌ත විහාරස්‌ථානයෙහි බුදුරදුන්ගේ චතුර්ඉරියව්වෙන් යුත් ප්‍රතිමා තැන්පත් කර තිබූ බවට අනුමාන කළ හැකි බවයි. මෙම පිළිමවල අන්තර්ගත සෙසු කලා ලක්‍ෂණ පිළිබඳව සාකච්ඡා කරන විට ඒවායේ සිවුරේ

රැළි සියුම්ව සමාන්තරව විහිදෙන ආකාරයට නිමා තිබෙන අතර, විශේෂයෙන්ම විශාල හිඳි පිළිමයේ චීවරය රැළි ද්විත්වාකාරව නිමවා ඇත. තවද සාහිත්‍ය මූලාශ්‍රවලට අනුව පැකුම්බාවන් විසින් මෙම බුද්ධ ප්‍රතිමා සියල්ලෙහිම රන් ආලේප කොට තිබිණි. මහැදුරු සෙනරත් පරණවිතාරණයන් විසින් මධ්‍ය කාලීන අවධියට අයත් ගල් විහාර ප්‍රතිමා සහ පුරාතන අවධියට අයත් අනුරපුර ප්‍රතිමා පිළිබඳව ඉදිරිපත් කර ඇති තුලනාත්මක විග්‍රහයක් මෙහිදී උපුටා දැක්‌වීම වඩාත් උචිතය. එය පහත දැක්‌වේ.

"ඉඳුරන් දිනා ගැනීමෙන් අත්පත් කර ගන්නා ලද ලෝකෝත්තර සමාධියත්, එයින් ඇතිවන ලොව්තුරා බලයත්, ආත්ම සංඥාව මුලිනුපුටා ලීමේ ප්‍රතිඵලය වන සිව් සතුන් වෙත පතළ මහ මෙත්ත ශිල්පියා විසින් ඉතා දක්‍ෂ ලෙස පිළිබිඹු කොට තිබේ. අනුරාධපුරයේ පිට රවුම් පාරේ පිහිටි අනුපම සමාධි ප්‍රතිමාව හා සස¹ බලන විට, ආධ්‍යාත්මික ගුණය පළ කිරීම අතින් ඊට පහත් තැනක් ගන්නා නමුත්, මෙම බුදු පිළිම අතීත ලංකාවේ ප්‍රතිමා ශිල්පීන් විසින් නිමවන ලද ශ්‍රේෂ්ඨතම කෘති අතර ලා සැලකීමට සුදුසුය" (පරණවිතාන 1976(251)

පරණවිතාරනයන්ගේ ඉහත කී විවරණයට අනුව පෙනී යන්නේ සමාධි පිළිමය, අවුකන පිළිමය, මහඉලුප්පල්ලම පිළිමය වැනි පුරාතන අනුරාධපුර යුගයේ අග්‍රගන්‍ය බුදු පිළිම හා සම කළ නොහැකි වුව ද මේවා පොළොන්නරුව යුගයේ ගොඩනංවන ලද විශිෂ්ඨතම ප්‍රතිමා වශයෙන් සැලකිය හැකි බවයි. එහෙත් රජ නිමයෙන් මේවා ගොඩවානව ලද්දේ කවර මූර්ති ශිල්පියකු විසින් ද යන ප්‍රස්‌තුතය ඉතිරිව ඇත. එහෙත් තන්තිරිමලය ප්‍රදේශයේ ප්‍රචලිත ජනප්‍රවාදයකට අනුව ඉහත කී පුරාස්‌ථානයෙහි වර්තමානයේ දක්‌නට ලැබෙන බුද්ධ ප්‍රතිමා වහන්සේලා නෙලූ ශිල්පියා විසින්ම පශ්චාත් කාලයේ ගල් විහාරයේ බුද්ධ ප්‍රතිමා සතර නිමවා ඇත. මෙම පුරාවෘත්තයේ කිසියම් සත්‍යයක් තිබෙන බවට ඒත්තු ගැන්වීම සඳහා සමහර උගතුන් තන්තිරිමලය සහ ගල් විහාරයේ ප්‍රතිමා අතර සමානතා රාශියක් පෙන්වා දෙති. කෙසේ වෙතත් මෙම සමානතා වලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් හඳුනාගත හැක්‌කේ ද පුරාස්‌ථානවල පිහිටි හිඳි පිළිම වහන්සේලා නිරීක්‍ෂණය කිරීමෙන් පමණි. නිදසුන් ලෙස තන්තිරිමලය හිඳි පිළිමයේ දෙපස චාමරධාරී මිනිස් රූප දෙකක් මූර්තිමත් කර ඇති ආකාරයටම ගල් විහාර විඡ්ජාධාර ගුහාවේ හිඳි පිළිමයේ දෙපස චාමරධාරීන්ගේ රූප ද්විත්වයක් නිරූපිතය. එසේම මෙම ප්‍රතිමා පිටුපස දර්ශනීය මකර තොරණක් නෙළා ඇති අතර එහි දෙපස හා ප්‍රතිමාසනයේ පහළ සිංහ රූප මනාව කැටයම් කර තිබේ. මීට අමතරව උක්‌ත ප්‍රතිමා පිහිටි ලෙන අවට කුඩා විමාන තුළ සියුම්ව නෙළන ලද ධ්‍යාන බුද්ධ රූපවලින් පරීක්‍ෂේපිතය කෙසේ හෝ වේවා ක්‍රි. ව. 7 - 9 අතර කාල පරිච්ඡේදය තුළ තන්තිරිමලය බුදු පිළිම නෙලූ බවට සැක කෙරෙන අතර ක්‍රි. ව. 12 වැනි සියවසේදී පමණ ගල් විහාර බුදු පිළිම වහන්සේලා නිර්මාණය කරන්නට ඇති බවට සැලකේ. සැබැවින්ම ක්‍රි. ව. 7 ත් ක්‍රි. ව. 12 ත් අතර කාල සමය ලංකා ඉතිහාසයේ ඉතා සංකීර්ණ කාල පරිච්ඡේදයකි. මක්‌නිසාද යත් මෙලක ඇතැම් දුරදර්ශී පාලකවරු යටතේ සමෘද්ධිමත් පාලන සමයක් ගොඩනැංවුණු බවට සාධක පැවතියද, අභ්‍යන්තර කැරලි කෝලහල මෙන්ම විනාශකාරී විදේශ ආක්‍රමණවලින් ද අඩුවක් නොවීය. එබැවින් අවුරුදු 500 ක් වැනි දීර්ඝ කාලයක් පුරාවට ලලිත කලා ගුරු කුලයක් කිසිදු උපද්‍රවයක් හෝ නොමැතිව දිවයිනේ වයඹදිග කලාපයේ රැඳී සිටි බවට පැවසීම විශ්වාස කළ නොහැකි. එසේ නම් ඉහත කී ප්‍රතිමා ද්විත්වයේ ම බොහෝ කලාංග සමාන වීම කෙරෙහි බලපෑ බලවේගය කුමක්‌ද? යන්න විමසා බලමු.

එනම් ක්‍රි. ව. 1 වැනි සියවසේ සිට ක්‍රමයෙන් හිස ඔසවමින් පැවත ක්‍රි. ව. 3 වැනි සියවසේ අනතුරුව ථෙරවාදය හා තරගකාරීව පැතිරී ගිය මහායාන බලපෑම බව උගතුන්ගේ මතයයි. විශේෂයෙන් ම තන්ත්‍රායනය, වජ්‍රාසනය, නීලපට දර්ශනය වැනි මහායානික නිකායන් රාශියක් ලක්‌දිවට ප්‍රවිශ්ඨ විය. ඒ සමඟම මහායානික සංස්‌කෘතික බලපෑමට ලක්‌වීමට මෙරට කලා ශිල්පියාට සිදු වූ අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් මකර තොරණ, විශ්ව වජ්‍ර සංකේතය වනාදී මහායානික කලාංගයන් රාශියක් මෙරට බුදු පිළිම කලාව හා ඒකාබද්ද විය. විශේෂයෙන් ම මහාතිත්ත තොටුපළ සිට අනුරාධපුරය දක්‌වා විහිදී ගිය මාර්ගයේ ප්‍රධාන වාණිජ හා ආගමික මධ්‍යස්‌ථානයක් වශයෙන් පවතින්නට ඇතැයි සිතිය හැකි තන්තිරිමලය තොටුපළ ආශ්‍රයෙන් මහායානික සංස්‌කෘතිකාංගයන්වල නියත බලපෑමට ලක්‌වීමට සිදු වූ බව පැවසීම තර්කානුකූලය. එහෙත් මෙම ආගමික ව්‍යාකූල තත්ත්වය සමථයට පත්කර ගැනීමෙහිලා අවංකවම සිය කාලය මිඩංගු කළ පැරකුම්බාවන් විසින් තුන් නිකායම සමගි කරවීය. මේ නිසා ඒ ඒ බෞද්ධ නිකායන්ට අයත් කලාශිල්පීන්ට ස්‌වකීය අභිමතය පරිදි කලා කටයුතුවල නිරත වීමට අවකාශ සැලසිණ. ඒ බව වඩාත් තහවුරු වන්නේ පැරකුම්බා නියමයෙන් ගොඩනංවන ලද ගල් විහාරයන්හි ඇතුළත් නිර්මාණ අතර මකර තොරණ, වජ්‍ර සංකේතය, රංසිඵලකය, ස්‌ථූප සංකේත, පංච ධ්‍යාන බුද්ධ ප්‍රතිමා වැනි මහායානික කලාංගයන් අන්තර්ගතව තිබීම ය. (වික්‍රමගමගේ 1998(10) එබැවින් මහැදුරු පී. ඊ. ඊ. ප්‍රනානදු, මහැදුරු ප්‍රේමතිලක ඇතුළු විද්වතුන් කිහිපදෙනෙකුගේ මතය වන්නේ ඒවා වජ්‍රයාන මහායානික මූර්ති ශිල්පීන් විසින් නිර්මාණය කරන්නට ඇති බවයි. (වික්‍රමගමගේ 1998(10 - 16)

වර්තමානය
නමුත් වර්තමානය වන විට අපට ගල් විහාරයේ බුදු පිළිම වහන්සේලා දකින්නට ලැබෙන්නේ එළිමහනේදී වුවද අතීතයේ ඒවා දැවයෙන් හෝ ගඩොලින් කරවන ලද පොදු ගොඩනැඟිල්ලකින් හෝ කුඩා ප්‍රතිමා ගෘහවලින් ආවරණය කර තිබෙන්නට ඇති බවට සාධක විහාරය ඉදිරිපස හමුවන ශකිත්මත් ඝනකම් ගඩොල් අත්තිවාරම් තුනෙන් මෙන්ම ගලෙහි මුහුණතෙහි බිත්තිවල සීමා දක්‌නට ලැබීමෙන් විශද වේ. (ලගමුව 1999(144) මේවා සමකාලීන තිවංක පිළිමගෙය, ලංකාතිලකය වැනි පිළිම ගෙවල්වල ආකාතියට සමාන බව උගතුන්ගේ අදහසයි (ලගමුව 1999(199) මීට අමතරව විහාරය ඉදිරිපස බෝධිඝරයක නටඹුන් හඳුනාගත හැක. එසේම බද්ධ සීමා ප්‍රාසාදයෙහි ද ගල් විහාරයේ ප්‍රතිමා තරම් උසස් නොවූවද එහි ආකෘතියට සමාන කුඩා බුදු පිළිම කීපයක් නෙළා ඇත. දර්ශනීය බුද්ධ ප්‍රතිමා වහන්සේලාට අමතරව විද්‍යාධර ගුහාවත් හිටි පිළිමයත් අතර පර්වතයෙහි මහා පැරකුම්බා නියමයෙන් කොටවන ලද පොලොන්නරුව කතිකාවත හෙවත් ගල් විහාර සෙල් ලිපිය හඳුනාගත හැක. අඩි. 13 ං 4 ප්‍රමාණයෙන් සහ පේළි 51 කින් යුත් මෙම ලිපියෙහි (E.Z. Vol. 2.P 256) අන්තර්ගතය වන්නේ ලංකේෂ්වර පරාක්‍රමබාහු රජගේ රාජ අනුග්‍රහය ලද දිඹුලාගල කාශ්‍යප හිමියන් ප්‍රධාන සංඝයා රැස් කරවා දුශ්ශීල මහණුන්ගේ සිවුරු හරවා බැහැර කොට සුචරිතවත් භික්‍ෂූන්ට සිවුපස සලසා තුන් නිකායම සමඟි කොට ශාසන ශුද්ධියක් කරවා ඒ ඒ නිකායන් විසින් අනුගමනය කළ යුතු වත්පිළිවෙත් පිළිබඳව වූ ව්‍යවස්‌ථාවන් ය. (ලගමුව 1999(147)

ඉහත කී කරුණු කාරණා සමාලෝචනය බැලූ විට පෙනී යන්නේ උත්තරාරාමය හෙවත් ගල් විහාරය යනු මධ්‍ය කාලීන ලංකාවේ ශාසනික ඉතිහාසය සහ කලා ශිල්පවල ඉතිහාසයේ සාරය කැටි කොට නූතන ශාස්‌ත්‍රඥයාට විශද කරවන උසස් බෞද්ධ ස්‌මාරකයක් වන බවයි. එබැවින් මෙම කලාගාරය සුරැකීම ලාංකේයයන් වන අපගේ පරම යුතුකමකි.

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ

1. මහාවංසය, 1996 හික්‌කඩුවේ ශ්‍රී සුමංගල හිමි, බටුවන්තුඩාවේ දේවරක්‍ෂිත පඬිතුමා, ජාතික කෞතුකාගාර දෙපාර්තමේන්තුව, කොළඹ.
2. අමරසිංහ මාලිංග, 1998 පොලොන්නරුවේ නටඹුන්, කොළඹ එස්. ගොඩගේ සහ සහෝදරයෝ
3. දේවේන්ද්‍ර ඩී. ටී. 2007 සඳකඩ පහණ සහ වෙනත් ලිපි, කොළඹ එස්. ගොඩගේ සහ සහෝදරයෝ
4. රතනසාර, තිරාණගම 1985 බුදු පිළිමය, කොළඹ සංස්‌කෘතික කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුව.
5. ලගමුව ඒ. 1999, මධ්‍යකාලීන රාජධානිය පොලොන්නරුව, කොළඹ සරසවි ප්‍රකාශකයෝ.
6. වික්‍රමගමගේ චJද්‍රd 1998, ගල් විහාරයේ කලාව හා වාස්‌තු විද්‍යාව, කර්තෘ ප්‍රකාශනයකි.
7. පරණවිතාණ 1976 ලංකා ඉතිහාසය, 11 කාණ්‌ඩය, කොළඹ, විද්‍යාලංකාර විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රකාශනයකි.

බාහිර සම්බන්ධ

Central Cultural Fund of Sri Lanka – Polonnaruwa Heritage site
Galvihara – a  unique display of rock art

 විහාර
පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක

ගල් විහාරය


Frode Konstantin Neergaard (født 4. november 1952) er en dansk diplomat med speciale i internationalt udviklingssamarbejde samt miljø- og klimadiplomati. Ridder af Dannebrog.

Karriere
Frode Neergaard er uddannet geograf og med diplom i internationale udviklingsstudier fra Roskilde Universitet i 1985. Neergaard's professionelle karriere har primært udfoldet sig indenfor udviklings-, klima- og miljødiplomati i det danske udenrigsministeriums afdeling for internationalt udviklingsamarbejde, Danida. Frode Neergaard har beklædt en række poster i ministeriet på Asiatisk Plads i København, været udstationeret på poster i Afrika, ved Verdensbankens bestyrelse i Washington D.C. og som Danmarks stedfortrædende permanente repræsentant i OECD's bestyrelse og næstformand for OECD's Udviklingskomité, DAC, i Paris. I en årrække har Frode Neergaard været dansk klimaforhandler ved de årlige konferencer under FN's Klimakonvention (UNFCCC) med ansvar for udviklingsrelaterede forhandlingsemner. I relation hertil er Frode Neergaard medformand for en EU-ekspertgruppe om disse emner samt medformand for UNFCCC's Eksekutivkomité under den Internationale Warszawa Mekanisme om klimaskabte tab og skader. Forud for karrieren i Udenrigsministeriet var Frode Neergaard udsendt på poster i Etiopien og Sierra Leone for FN's Fødevare- og Landbrugsorganisation. Fra 2015 til 2020 havde Frode Neergaard to orlovsperioder fra Udenrigsministeriet, hvor han var chef for Global Green Growth Institute's kontor i London og leder Sustainable Development Investment Partnership  i World Economic Forum. Ved siden as sit arbejde er Frode Neergaard medlem af bestyrelsen i Danmission og medlem af Christianshavns Lokaludvalg under Københavns Borgerrepræsentation. I sin studietid arbejdede Frode Neergaard i danske frivillige udviklingsorganisationer, bl.a. som medlem af bestyrelsen i Mellemfolkeligt Samvirke, og i anti-apartheidbevægelsen og Solidaritetsforeningen Danmark-Mozambique.

Personligt
Frode Neergaard er født på Diakonissestiftelsen på Frederiksberg og er vokset op i Sdr. Felding og Struer. Forældrene er sognepræst Axel Konstantinus Jensen og Kirsten Neergaard Jensen. Frode Neergaard er gift med Annelise Højhus og far til Jeppe, Anders og Elisabeth.

Eksterne henvisninger

Riddere af Dannebrog
Diplomater fra Danmark

Frode Konstantin Neergaard


හින්දි බසින් භෘංගරාජ කියන්නේ කීකිරිඳිය පැළෑටියට, ආමලකී කියන්නේ නෙල්ලිවලට. මේ වචන දෙකින් අරගෙන තමයි භාංගාමලක කියන නම හදලා තියෙන්නේ. කීකිරිඳිය සහ නෙල්ලි තමයි ප්‍රධාන අමුද්‍රව්‍ය දෙක, තව ජාති අඩංගුයි. මේක උතුරු ඉන්දියානු ආයූර්වේදයේ එන ප්‍රතිකාරයක් බව ඒකෙන්ම පේනවානේ.

හදන විදිය කියන්න ඉස්සරින් ගුණය ගැන කියලා ඉන්නම්. ඊයේ ලිපිය දිග වැඩිවෙච්ච නිසා ඒ තෙලේ ගුණ කියන්න බැරිවුණා. ඒකත් බලගතු තෙලක්. මේකත් එහෙමයි. දෙකේම ගුණ එකටම කියන්නම්.

හිසේ ඉදිරිපස නළල යට, දකුණු පැත්තේ හිස ඇතුලෙන්, නැත්නම් වම් පැත්තේ හිස ඇතුලෙන් එන වේදනාව, ඇහි බැමි ඉදිමීම, ඇස් යට වේදනාව, දවල් කාලයේ හිස වේදනා දෙන ගතිය, උදේ කාලයේ හිස වේදනාව හැදී දවල් වන විට අුධික වෙන ඉරුවාරදය, හිස ඇතුලේ පුපුරු ගැසීම වැනි වේදනාව, හිස කැක්කුමත් සමග අධික වේගයෙන් සිතිවිලි පහළ වෙනවා වගේ දැනීම, නාසයෙන් අධික දුර්ගන්ධයක් දැනීම, සැරෙන් සැරේට කටට කුණු රසක් වගේ දැනීම, අධික ලෙස කිවිසුම් යාම, නෑමෙන් පසු සෙම බුරුල් වීම, නාසය හිරවෙලා වගේ දැනීම, නිතරම සෙම පැසවීම, නාසය ඇතුළත දැවිල්ලක් දැනීම, නළලේ දෙපැත්ත වේදනාව, නාසයෙන් ලේ වහනය වීම, අධික ලෙස කබ ගැලීම, නිකම් සිටින විටත් කඳුළු ගැලීම, හිස්සොරි, අධික ලෙස හිසකෙස් ගැලවී වැටීම, හිසකෙස් අග පුපුරා අවලක්ෂණ වීම, අකලට හිසකේ ඉදීම, කොණ්ඩය කොට වීම, වැවෙන වේගය බාලවීම, හැම වෙලාවෙම නාසය වේලිලා වගේ දැනීම, නිතර නිතර ඇසේ නගන ඇති වීම, නෑමෙන් පසු අධික ලෙස ඇස් රතු වීම, උදය වරුවේ ඇස් රතුවීම, නිතරම සොටු දියර ගැලීම, නාසය කැසීම, ඇස් කැසීම, ඇස් දැවිල්ල, හුස්ම ගැනීමේ අපහසුව, කටින් හුස්ම ගැනීම වැනි රෝග ලක්ෂණ තිබෙනවා නම් ඒ ලක්ෂණ පරම්පරාවෙන් එන රෝගයක් නිසා නොවන විට සියයට සියයක් සුවය ලබා දෙන්න පුළුවන් තෙල් වර්ග දෙකක් හතරවන පාඩමේ දුන් පීනස් තෙල සහ මේ භෘංගාමලක තෙල. පරම්පරාවෙන් එන පීනස් රෝගයක් නම් කරදර ගතිය අඩු වෙන තරමට පාලනය කර ගන්න, නැත්නම් යටපත් කරන්නත් මේ තෙල්වලට පුළුවන්.

භෘංගාමලක තෛලය නස්න කිරීමට ගන්න එපා. නෑමෙන් පසු හිසේ ආලේප කරන්න භාංගාමලක තෛලය ඉතාමත් සුදුසුයි. හිසේ ගාන්න පටන් අරන් සති දෙක තුනක් යන විට ගුණ දැනෙන්න පටන් ගන්නවා.  හිස්සොරි සුවවී කොණ්ඩය ඉදෙන එක, වැටෙන එක නැවතී වැවෙන වේගය වැඩිවෙන්න ගන්නවා. හිසකේ ඝන වෙන්න පටන් ගන්නවා. සමහර විට කොණ්ඩය ක්රේල් වෙන්නත් පුළුවනි. කෙස් අග පුපුරන එක නවතිනවා. දැන් බලමු හදා ගන්න හැටි, එතරම් අපහසු දෙයක් නෙවෙයි.

ඕනැ කරන ද්‍රව්‍ය:

අමු නෙල්ලි යුෂ අඬු කෝප්ප 2 යි (පත 2 යි = පලම් 8 යි)

කීකිරිඳිය යුණ අඬු කෝප්ප 2 යි

එළකිරි අඬු කෝප්ප 8 යි

තල තෙල් අඬු කෝප්ප 1 යි

වැල් මී ග්‍රෑම් 30 යි (පලම් ½ යි)

හදන හැටි:

පළමුවෙන් වැල්මී ටික ගලක අඹරා කල්කයක් හදාගන්න, ඕනෑ නම් වතුර චුට්ටක් එකතු කරන්න, නැත්නම් කල්ක කරන්න අමාරුයි. ඊළඟට ලොකු ඇතිලියක් ලිප තබා දියර ඖෂධ ටික ඒකට දමන්න, දැන් කල්කයත් එකතු කරලා දිය කරන්න. දැන් පුළුවනි ගින්දර දාන්න. හැබැයි මද ගින්නේ කකාරන්න ඕනා. කකාරනවා කියන්නේ ද්‍රාවණය ඇතුලේ හෙමිහිට බුබුළු නගින විදියට ගින්දර දාන එක. වතුර හිඳෙන්න රාත්‍රී තුනක් යන්න ඕනා. ගින්දර දාන මට්ටම හිතා ගන්න පුළුවන්නේ. හැම විටම රස්නෙන් තියෙන්න ඕනා. තනියෙන් බෑ කියලා තේරෙනවානේ. විස්වාසවන්ත සහායකයෙක් ඕනා. වතුර හිඳුනාම ඒ කියන්නේ පදම ආවාම ලිපෙන් බාගෙන පෙරා ගන්න. පෙරන්න ගන්න හොඳ පිරිසිඳු කපු රෙදි කඩක්. හොඳ බාජනයක අහුරා ගන්න. වරකට අත්ල පිරෙන්න අරන් හිසේ ගාන්න.

සටහන: පිරිමි, කාන්තා, ළමා කාටත් සුදුසුයි. හදන්න අමාරු නම් වෙළඳපලේ මිලදී ගන්න වුණත් තියෙනවා.

භෘංගාමලක තෛලය


Kabalı, Samsun ilinin Vezirköprü ilçesine bağlı bir mahalledir.

Coğrafya
Samsun iline 132, Vezirköprü ilçesine 17 km uzaklıktadır.

Nüfus
İşsizlik ve göç, had safhadadır. Mevsimlik işçi Vezirköprü dışında başka yerlerde çalışır

Dış bağlantılar
 Yerelnet

Vezirköprü'nün mahalleleri

Kabalı, Vezirköprü