Joseph Paul Trippi (born June 10, 1956) is an American political strategist. A member of the Democratic Party, Trippi most notably served as campaign manager of Howard Dean's 2004 presidential bid, and has served as a political commentator for CNN since 2018. He has worked on a number of prominent gubernatorial and United States Senate campaigns, including the successful bids of Jerry Brown for Governor of California and Doug Jones for U.S. Senate in Alabama.

Early life and education
Trippi was born in Jamestown, New York and raised in Los Angeles, California. Trippi began his career in the mid-1970s working on several local elections in San Jose, California while he was attending San Jose State University, before leaving college a few credits shy of graduation to join the Ted Kennedy 1980 presidential campaign. During college he was a member of Sigma Nu Fraternity.

Career

Trippi served as Deputy Campaign Manager for Los Angeles Mayor Tom Bradley's successful reelection bid in 1981 and his unsuccessful run in the 1982 California gubernatorial election. During Bradley's gubernatorial campaign, Trippi installed one of the first in-house computers for a political campaign, the DEC-PDP11. Trippi used it for fundraising and targeting.

National
In 2010, Trippi was a senior strategist and media consultant in Jerry Brown's successful run for reelection as California Governor. The Brown ads Trippi & Associates produced received four Pollie awards for excellence in political media and Time named one ad, "Echo," the best ad of 2010. Andrew Romanoff, who challenged the incumbent Senator Michael Bennet in the 2010 United States Senate election in Colorado, announced his campaign had hired Trippi as one of its four new consultants.

Trippi worked on a number of recent House victories for Representatives Tulsi Gabbard, Janice Hahn, Mark Takano, and Seth Moulton. Moulton, a former Marine from Massachusetts, won in a shocking come-from-behind upset. The campaign overcame millions in outside spending to beat 18-year incumbent John Tierney in the primary and Richard Tisei in the targeted general election. In a 2015 article from The Boston Globe, Moulton recalled nationally renowned pollster Mark Mellman telling him to quit the race because it would be "statistically impossible" to win.

In 2017, Trippi worked on the special election to fill the Senate seat vacated by Jeff Sessions on behalf of former US Attorney for the Northern District of Alabama Doug Jones. In his victory speech, Jones referred to Trippi as the "greatest political consultant in the world".

After the historic come-from-behind victory in Alabama, Trippi worked for Democratic candidates in both of the 2018 United States Senate elections in Mississippi Trippi worked with Howard Sherman for seat currently held by incumbent Roger Wicker, and with former Secretary of Agriculture Mike Espy in the special election for the Senate seat vacated by Thad Cochran who decided to resign for health reasons. In 2018, Trippi worked on the campaign of Janet Garrett, a retired schoolteacher and union leader running to unseat the conservative founder of the Freedom Caucus, U.S. Rep. Jim Jordan, in Ohio's 4th congressional district.

Trippi currently serves as senior adviser to Senator Doug Jones and Senate candidate Teresa Tomlinson.

Trippi joined The Lincoln Project in July 2021 as a senior advisor.

International
Trippi has also worked on international political campaigns over the years. In 1993, Trippi worked for then-PASOK leader Andreas Papandreou's successful campaign of Prime Minister of Greece, as well as for his son, George Papandreou in 2007. Trippi advised former British Prime Minister Tony Blair in 2005. In 2006, he worked for Romano Prodi on his winning race for Prime Minister of Italy.

In 2008, Trippi helped Morgan Tsvangirai and Zimbabwe's opposition party, the Movement for Democratic Change receive the most votes over Robert Mugabe in elections marred by violence. He also brought media attention to Mugabe's democratic subversion and violence which led to a unity government and Tsvangarai becoming the Prime Minister of Zimbabwe. As part of the unity government, Tsvangirai designated Roy Bennett as Deputy Minister of Agriculture on February 10, 2009. But Mugabe refused to swear Bennett into office, and three days later Bennett was arrested and charged with treason. Tsvangirai's party reported that Bennett was being denied food in prison. Trippi led an international campaign to put pressure on Mugabe to release Bennett, and days after his release on March 12, Bennett thanked Trippi for his efforts.

Trippi was hired by the Libertas political party to work on their campaign for the 2009 European Parliament election.

In January 2010, Michael Hastings reported that Joe Trippi was working in Iraq to help launch a secular moderate Shiite party: the Ahrar party headed by Iyad Jamal Al-Din. A day later, Hastings also reported that 20 of Ahrar's candidates had been struck from the ballot.

Beginning in October 2011, Trippi advised on the implementation of the recommendations of the Bahrain Independent Commission of Inquiry, which was tasked with looking into the incidents that occurred during the period of unrest in Bahrain in February and March 2011, saying he "had no problem working for them" because they were "one of the progressive countries in the Middle Eastern Gulf." The commission released a 500-page report which criticized security forces and provided various conclusions, observations, and recommendations to the government. Trippi ended his work in Bahrain in April 2012.

In 2011, Trippi provided strategic support for the campaign of Goodluck Jonathan in the Nigerian presidential election. In 2015, Trippi helped guide the new media strategy for the election of Nigerian President Goodluck Jonathan, helping him build a following of over 800,000 Nigerians and leading CNN to declare Jonathan the "Facebook President."

Trippi served as a senior strategist for Cyril Ramaphosa's successful bid for African National Congress President in 2017, leading to Ramaphosa becoming the President of South Africa.

Political campaigns

1984 presidential election

Trippi remained in California to hold his first and only government position as Lieutenant Governor Leo T. McCarthy's Deputy Chief of Staff, before overseeing several successes in Vice President Walter Mondale's 1984 campaign for the Democratic presidential nomination. Starting with a come-from-behind victory at the Maine State Convention, Trippi eventually managed operations as the state director in Iowa and Pennsylvania, where Mondale won by 30 and 14 points respectively.

1984–1988

Following the Mondale campaign, Trippi joined Senator Ted Kennedy's PAC, the Fund for a Democratic Majority, as Deputy Director under Paul Tully. At the time, Bob Shrum was chairman of the committee, but he soon resigned to start the media firm Caddell, Doak and Shrum, taking Trippi with him to be Vice President of the firm. During Trippi's tenure at what became Doak and Shrum, the firm worked on several media campaigns for gubernatorial and senatorial candidates including those of Virginia Governor Gerald Baliles, Senator Alan Cranston of California, Senator Barbara Mikulski of Maryland, and Pennsylvania Governor Bob Casey. Shrum has attributed Trippi with conceiving and producing the famous spot on Cranston's campaign, "Zschau's Greatest Hits".

1988 presidential election

In 1987, Trippi left Doak and Shrum to work on Gary Hart's 1988 presidential bid with former colleague Paul Tully as deputy political director. He was assigned to manage reporters who surrounded the Hart home in Colorado, where Hart's wife, Lee, was on the weekend when the Donna Rice story broke. Trippi lied to a Pinkerton guard in the presence of reporters at the gate of the property -- saying that residents of the home were about to go to sleep -- to cover the subsequent, surreptitious escape of Lee Hart, hiding on the floor of a van Trippi was driving. Two days later, as Gary and Lee Hart flew back from New Hampshire to Colorado to announce he was suspending his campaign, Trippi took part in staging a press motorcade to a canceled Hart event, a subterfuge intended to delay discovery of Hart's flight.

He joined Dick Gephardt's team as deputy campaign manager after Hart withdrew from the race. There, Trippi was instrumental in the creation of the "Hyundai" ad, a television spot which received praise for launching Gephardt from last place in the polls to winning the Iowa caucuses.

1992 presidential election

During the 1992 election cycle, Trippi consulted on the Presidential campaigns of Governor Douglas Wilder of Virginia and Jerry Brown of California. For Brown's campaign, Trippi and colleague Joe Costello orchestrated the first successful use of an 800 number in politics, raising $8 million by advertising the number on television and during debates.

1992–2004

Throughout the rest of the 1990s, Trippi worked as a media consultant and producer for multiple successful congressional races, including Ron Wyden's run for Oregon's Senate seat, Jim Moran's in Virginia's 8th district, and Marjorie Margolies-Mezvinsky's in Pennsylvania's 13th district, which had been held by a Republican for almost 90 years.

In 2002, when five Democratic congressmen were redistricted into Republican majority districts and forced in contests against Republican incumbents, Trippi worked as a strategist and media consultant for Congressman Tim Holden, the only one of the five to win.

2004 presidential election

As national campaign manager for Vermont Governor Howard Dean's presidential campaign in 2004, Trippi used online technology to organize what he envisioned would become "the largest grassroots movement" in presidential politics at the time. One of these methods included the blog entitled Blog for America where the campaign could communicate directly with supporters. Another was DeanTV, an online streaming platform playing videos and clips from the campaign trail. The campaign also developed technology for a social media site that enabled supporters to connect and campaign for Dean together. Through this innovative use of the Internet for small-donor fundraising, "Dean for America" raised more money than any Democratic presidential campaign to that point – all with donations averaging less than $100.

2004–2017

Trippi joined Jerry Brown again in 2006 serving as media consultant and strategist for his successful bid for California Attorney General. During this cycle he also produced the media for John Hall's winning campaign for New York's 19th district congressional seat. John Edwards hired Trippi in 2007 as a senior adviser for his 2008 presidential campaign. He also worked as media strategist and a senior adviser for Doug Jones' successful campaign in the 2017 U.S. Senate special election in Alabama, running for the seat left open when Jeff Sessions was appointed as Attorney General.

Other work and advocacy

Apart from campaign politics, Trippi has been involved in many other facets of the political world. He was named a fellow at the Harvard Institute of Politics and at the New Politics Institute, a think tank of the New Democrat Network. He also serves on the advisory board to nonpartisan organization Why Tuesday? that encourages increased voter participation. He founded the consultancies Trippi & Associates and Trippi International in 2004. He has had roles on various cable and broadcast networks, previously as a contributor on MSNBC and Fox News, and a political analyst on CBS News.

Trippi has consulted with a number of leading non-profits and corporations including the Humane Society of the United States, the American Cancer Society, Best Friends Animal Society, Monster.com, Toyota, Daimler AG, SES Americom, Corning Inc., LabCorp, IBM, Lionsgate Films, Best Buy, and Wave Systems.

Personal life

Trippi is a resident of the Eastern Shore of Maryland.

Published work

References

External links
 Joe Trippi's official blog

 A NOW on PBS 2008 interview with Joe Trippi

American campaign managers
American political consultants
Mass media theorists
San Jose State University alumni
Harvard Kennedy School staff
American people of Italian descent
1956 births
Living people

Joe Trippi


The Belt Parkway is the name given to a series of connected limited-access highways that form a belt-like circle around the New York City boroughs of Brooklyn and Queens. The Belt Parkway comprises three of the four parkways in what is known as the Belt System: the Shore Parkway, the Southern Parkway (not to be confused with the Southern State Parkway), and the Laurelton Parkway. The three parkways in the Belt Parkway are a combined  in length. The Cross Island Parkway makes up the fourth parkway in the system, but is signed separately.

Route description
The Shore Parkway, Southern Parkway, Laurelton Parkway, and Cross Island Parkway are collectively known as the "Belt System". The four components of the Belt System are designated as New York State Route 907C (NY 907C), NY 907D, NY 907B, and NY 907A, respectively, by the New York State Department of Transportation. All four numbers are reference route designations and are not signed. Excluding the Cross Island Parkway, the other three segments are now known collectively as the official "Belt Parkway". It is designated an east–west route, and its exit numbering system begins, in standard fashion, at the western terminus of the Shore Parkway, the westernmost parkway in the system. The numbering increases as the parkway proceeds eastward, and continues onto the Cross Island at the eastern terminus of the Belt Parkway. The north–south parkway retains the numbering scheme to its northern terminus.

Shore Parkway

The Belt Parkway begins at an interchange (exit 22) with the Gowanus Expressway in the Bay Ridge section of Brooklyn. Paralleling Third Avenue, the parkway turns west and crosses over the Long Island Rail Road Bay Ridge Branch, a freight-only line. Bypassing Bay Ridge, the Belt passes exit 1, which services 65th–67th Streets in Bay Ridge. Crossing south past Owl's Head Park, the parkway turns southward and enters Shore Road Park, paralleling the shore of the Upper New York Bay. The eastbound lanes, the Belt Parkway passes several small parking areas that services as a viewing spot for the bay. Connections across the parkway to Bay Ridge are also present at these parking areas. Beginning the bend to the southeast, the parkway passes Andrew Lehman Field.

Just east of the field, the Belt Parkway comes within the shadows of the Verrazzano-Narrows Bridge and passes exit 2, which serves as the southern terminus of Fourth Avenue. After crossing under the bridge, the westbound lanes enter exit 3 which connects to the Verrazzano. Eastbound, the lanes from the bridge connecting to the Belt merge in, as the road enters Dyker Beach Park and Golf Course. During a short gap away from the shore, the Belt passes a parking area for Dyker Beach Park, entering exit 4, which services Bay 8th Street and 14th Avenue. Continuing along the park, the Belt begins to parallel Cropsey Avenue and passes another parking area before reaching exit 5, a junction with Bay Parkway. This marks the eastern end of Dyker Beach Park, and the route begins to parallel shoreline strip malls before reaching Calvert Vaux Park.

Now in the Gravesend section of Brooklyn, the Belt passes exit 6, which connects to Cropsey Avenue. Westbound, this junction is split into exit 6N and exit 6S, also serving Stillwell Avenue. The parkway bends eastward and crosses over the Coney Island Complex, a large railroad yard for the New York City Subway. Just before passing exit 7, the eastbound lanes cross just north of the Neptune Avenue subway station. Exit 7 eastbound services Ocean Parkway, which is met by exit 7B proceeding westbound. Westbound, exit 7A services Shell Road in Gravesend. Paralleling the namesake Neptune Avenue, the parkway enters Sheepshead Bay and connections to Coney Island.

At exit 8, the Belt Parkway connects to Coney Island Avenue, approaching the namesake bay as it continues east. Paralleling Emmons Avenue through Sheepshead Bay, the parkway passes exit 9A eastbound, which connects to Knapp Street and exit 9B, which is a ramp to the eastern end of Emmons Avenue. Westbound, exit 9 services Knapp Street. Crossing south of Gerritsen Beach, the parkway passes south of the Plum Beach Channel and passes a small rest area on the eastbound lanes. Turning northeast through the Floyd Bennett Field area, the parkway bends north and passes a service area with gas services in the median. Just north of the service area, the Belt passes exit 11N–S, a cloverleaf interchange which connects to Flatbush Avenue and the Rockaways.

After exit 11N, the Belt Parkway continues east through Floyd Bennett Field, crossing over the Mill Basin Drawbridge into Brooklyn Beach and passes the entrance to the Jamaica Bay Riding Academy, the only business served directly on the parkway. Crossing over another bridge, the parkway enters the Canarsie section of Brooklyn. The parkway, now running northeast, parallels a bicycle path, reaching Canarsie Pier and exit 13, which serves as the southern end of Rockaway Parkway. Crossing over another bridge over Spring Creek, the parkway passes exit 14, which connects to Pennsylvania Avenue in Starrett City. The interchange is adjacent to the former Pennsylvania Avenue Landfill. After crossing another waterway, Hendrix Creek, the Belt passes the former Fountain Avenue Landfill and passes exit 15, a diamond interchange with Erskine Street leading to the Gateway Center shopping complex.

Now crossing over the Old Mill Basin section of Jamaica Bay, the Belt Parkway continues northeast in the borough of Queens, entering exit 17N–S, Cross Bay Boulevard and Cohancy Street, which also connects to the Cross Bay Bridge and towards the Rockaways. Crossing into an interchange with NY 27, the parkway travels under the IND Rockaway Line () and passes exit 18B, which connects to Aqueduct Racetrack in Ozone Park.

Southern and Laurelton Parkways
Now on the Southern Parkway section of the Belt, the Belt continues eastward into exit 19, which connects to NY 878 (the Nassau Expressway) and indirectly with I-678, the Van Wyck Expressway. This interchange also serves as access to John F. Kennedy International Airport. Now with North and South Conduit Avenues serving as westbound and eastbound frontage roads for the parkway, passing exit 20, a junction with the JFK Expressway and the airport. Crossing under the Van Wyck, the Belt continues east through multiple underpasses and overpasses before reaching exit 21A, westbound side, which services 150th Street and Rockaway Boulevard. Crossing under Guy R. Brewer Boulevard, the Belt passes exit 21B, which connects to Farmers Boulevard and Guy R. Brewer Boulevard.

Exit 22 services Springfield Boulevard, where the Belt Parkway begins to parallel a Long Island Rail Road line through Laurelton. Westbound, exit 23A services North Conduit Boulevard (NY 27) and 225th Street, while eastbound, exit 23B services NY 27 and the Sunrise Highway. At this junction, the parkway turns northeast and joins the Laurelton Parkway segment, which connects to exit 24A, Merrick Boulevard (also known as Floyd H. Flake Boulevard) in both directions, and Francis Lewis Boulevard on the eastbound lanes. Exit 24B on the eastbound lanes connects also to Merrick Boulevard and 130th Avenue and on the westbound lanes connect Francis Lewis Boulevard. Just after crossing under 130th Avenue, the Belt passes exit 25A–B. At this interchange, the Laurelton Parkway segment ends, with exit 25A connecting to the western terminus of the Southern State Parkway and exit 25B servicing Elmont Road.

At this interchange, the Belt Parkway crosses over the Southern State and becomes the Cross Island Parkway, which continues north through Queens, connecting to I-495, the Grand Central Parkway and eventually I-678, the Whitestone Expressway.

History

Proposal

The Belt Parkway was proposed by public official and highway advocate Robert Moses on February 25, 1930 to provide highway access to Manhattan and to connect to, and use similar design principles to, parkways already constructed on Long Island and Westchester County, New York. At the time, the Belt project was referred to as the "Marginal Boulevard". The Belt system was part of a "Metropolitan Loop" running through all five boroughs of New York City as well as New Jersey, proposed by the Regional Plan Association in 1929. Other highways proposed in this loop included the future Cross Bronx Expressway and Staten Island Expressway.

In a 1937 report titled "New Parkways in New York City", the New York City Parks Department proposed the Belt Parkway in the following outline:

Construction

Construction began in 1934. New highway designs were implemented, including dark main roads and lighter-colored entrance and exit ramps. The parkway first opened on June 29, 1940, with most of Cross Island, Southern, and Shore Parkway sections completed. A  bike path along the Southern Brooklyn section of the Belt Parkway opened in 1941.

The construction of Belt Parkway entailed:
  of hydraulic fill pumped
  of dry fill moved
  of pavement used
  of concrete used
  of masonry used
  of piles used
  of steel used
 9,000 men employed

All the original parkways, except the Gowanus, were built on grassy rights-of-way with trees, in a more green surrounding than most highways of their time. To build sections between exits 7 and 8 in the 1930s parts of Coney Island Creek were filled in, finishing the process, begun over a decade before construction began, of turning Coney Island from an island into a peninsula. The Gowanus Parkway, in part replacing the demolished Fifth Avenue Line, was built as an elevated structure over Third and Hamilton Avenues in order to avoid the active docks and industrial areas including Sunset Park, Brooklyn.

Like most parkways in New York State, the parkways comprising the Belt System were closed to commercial traffic, including any vehicle with a non-passenger registration and all commercial trucking of any size. Originally even station wagons, which had "suburban" registrations, were excluded but they were later allowed, along with passenger-registered SUVs and vans.

Completed system
The Belt Parkway formed the southern portion of a system of parkways and highways that connected every borough except Staten Island. At its eastern end, the Belt Parkway became the Cross Island Parkway, which connected to the Bronx–Whitestone Bridge and the Hutchinson River Parkway in the east Bronx. At its western end, the Belt Parkway led to the Gowanus Parkway, the Brooklyn–Battery Tunnel, the West Side Elevated Highway, and the Henry Hudson Parkway to the west Bronx. The Henry Hudson and Hutchinson River parkways were connected in the Bronx via Van Cortlandt Park, Mosholu Parkway, and Pelham Parkway, all of which were service-level roads. Some portions of the original system were converted to expressways, which could be used by commercial traffic. The Gowanus Expressway replaced the Gowanus Parkway in 1950 and became part of the Interstate Highway System as I-278. The Whitestone Parkway was expanded into the Whitestone Expressway starting in 1957; it also became an Interstate Highway and is signed as part of I-678.

In 1969, the New York City Council co-named the Belt Parkway Leif Ericson Drive between exit 2 and exit 9, to recognize the large Scandinavian population in Bay Ridge.

In October 2009, NYCDOT launched the first phase of a capital project to reconstruct seven obsolete bridges along the Belt Parkway. The first phase included the reconstruction of an overpass ramp from Guider Avenue, as well as the replacement of the Paerdegat Basin and Rockaway Parkway bridges, which was completed in 2012. In 2021, the Metropolitan Transportation Authority proposed widening a  section of the Belt Parkway near the Verrazzano-Narrows Bridge.

Exit list

See also

References

External links

 Belt Parkway Historic Overview at Steve Anderson's nycroads.com
 Belt Parkway (Greater New York Roads)
 Belt Parkway (Jeff's Parkway Site: Photo Gallery)

Parkways in New York (state)
Parkways in New York City
Transportation in Brooklyn
Transportation in Queens, New York
Robert Moses projects
Beltways in the United States

Belt Parkway


Druga ABA liga, također kao i ABA 2 liga, engl. ABA League Second Division, je liga drugog stupnja košarkaške regionalne ABA lige, u kojoj nastupaju klubovi iz Bosne i Hercegovine, Crne Gore, Hrvatske, Makedonije, Slovenije i Srbije.

O ligi
Odluka o formiranju lige je donesena u srpnju 2017. godine na sastanku vodstva ABA lige. Odlučeno je da će se u ligi natjecati 12 klubova, 10 izravno plasiranih, a dva nakon kvalifikacija.
Sustav natjecanja je zamišljen kao dvokružna liga od 12 klubova, sa završnim turnirom četiri kluba (Final four).

Sudionici
 sudionici 2018./19.

  Spars - Sarajevo
  Zrinjski - Mostar
  Lovćen 1947 - Cetinje
  Sutjeska - Nikšić
  Split - Split
  MZT Skopje Aerodrom - Skoplje
  Helios Suns - Domžale
  Rogaška - Rogaška Slatina
  Sixt Primorska - Kopar
  Borac - Čačak
  Dynamic VIP PAY - Beograd
  Vršac - Vršac

 bivši sudionici

klubovi napisani po tradcicionalnim nazivima

  Bosna - Sarajevo
  Teodo - Tivat
  AV Ohrid - Ohrid
  Krka - Novo Mesto

 eliminirani sudionici kvalifikacija

klubovi koji su sudjelovali u kvalifikacijama za 2. ABA ligu, ali nisu uspjeli u kvalifikacijama

  Mladost - Mrkonjić Grad
  Sloboda - Tuzla
  Široki - Široki Brijeg

Dosadašnje sezone

Unutrašnje poveznice
 ABA liga
 Superkup ABA lige

Vanjske poveznice
 službene stranice

Izvori

 druga

Druga ABA liga


Salihli, Türkiye'nin Ege Bölgesi'nde bulunan Manisa'nın bir ilçesidir. Odun köftesi, kirazı ve üzümü ile meşhurdur. Tarihte ilk paranın basıldığı ve günümüzde UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne giren Sardes Antik Kenti bu ilçede bulunmaktadır. İlçe, bölgenin tarih, doğa ve termal turizm bakımından en önemli merkezlerindendir.

Salihli; tarihi, tarıma elverişli toprakları, termal enerjiye dayalı seraları, hızla gelişen Organize Sanayi Bölgesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi ve turizm yatırımları ile öne çıkmaktadır.

Coğrafya
Salihli, İzmir-Ankara (E-96) karayolu ve İzmir - Uşak -Afyon demiryolu üzerindedir. Ayrıca İstanbul - Antalya Karayolu ile İzmir - Ankara Karayolları, Salihli'nin doğu çıkışındaki köprülü kavşakta kesişir. Yapımı devam eden Polatlı - İzmir yüksek standartlı demiryolu ilçeden geçmektedir. Proje aşamasında olan Ankara - İzmir Otoyolu'nun da ilçeden geçmesi planlanmaktadır. Manisa il merkezine 72 km ve İzmir il merkezine yaklaşık 96 km uzaklıkta olan ilçenin, batısında Ahmetli, kuzeybatısında Gölmarmara, kuzeyinde Gördes ve Köprübaşı, kuzeydoğusunda Demirci, doğusunda Kula, güneydoğusunda Alaşehir ve güneyinde Ödemiş ilçeleri bulunur. Salihli ilçesinin güneyi Bozdağlar Silsilesi (2.157 m), kuzeyi Gediz Ovası ile kaplı olup, ovanın kuzeyinde Dibek Dağları (1.120 m), kuzeydoğusunda Üşümüş Dağları (2095 m) bulunmaktadır. Kentin nüfusu 2018 yılına göre 161.562'dir. Bu nüfus, 80.022 erkek ve 81.540 kadından oluşmaktadır. Yüzde olarak ise: %49,53 erkek, %50,47'si kadındır. 1973'te 67.000 olan nüfusu 1990'da 83.861'e, 2000'de 96.600'e, 2007'de 101.000'e çıkmış, 2013 yılında Manisa'nın büyükşehir olması sonrası nüfusu 156.330'a ulaşmıştır.

Salihli'nin diğer ilçelere uzaklıkları şu şekildedir:

Salihli'nin diğer il merkezlerine uzaklıkları şu şekildedir:

Nüfus

Tarih
Yöre tarihinin çok eskilere dayandığı, baraj gölü yakınlarındaki Sindel ve Çarıklar köylerinin civarında bulunan fosil ayak izlerinden anlaşılsa da, bilinen en eski önemli yerleşim merkezi, Salihli'nin 7 km kadar batısında yer alan Sart (Sardes) şehridir. Dünya tarihinde paranın ilk basıldığı yer de burasıdır. MÖ 547 yılına kadar Lidya toprakları olan bölge, bu tarihte Pers'lerin  eline geçmiş ve MÖ 334 yılına kadar Ahameniş İmparatorluğu yönetiminde kalmıştır. Kralların mezarı olan Bin Tepeler (Anadolu Piramitleri) Salihli-Gölmarmara yolu üzerinde olup yağmalanmış haldedir. Bu tarihten sonra sırayla Makedonya, Bergama, Roma ve Bizans egemenliğinde kalan yöre, 1300'lerin başında Saruhanoğulları'nın, 1400'de Osmanlı İmparatorluğu'nun yönetimine giren Sart, Aydın Sancağı'na bağlı bir kaza olmuştur. O tarihlerde Sart Kazası'na bağlı bir köy olan ve Veled-i Salih (Salihoğlu) adıyla anılan şimdiki ilçe merkezinin, zaman içinde Sart'a oranla daha hızlı bir gelişim göstererek 18. yüzyıl başlarında kasaba, 1872'de ise Saruhan Sancağı'na bağlı bir kaza olmuştur. 1927 yılında Saruhan Sancağı'nın adının değişmesinden sonra Manisa'ya bağlı en büyük ilçelerden biri olan Salihli, 24 Haziran 1920–5 Eylül 1922 tarihleri arasında işgal altında kalmıştır. Salihli'nin Yunan işgali sırasında dönemin Belediye Başkanı Hacı Davut ULAŞ ve encümen üyesi 2 arkadaşı Yunan mandasını kabul etmedikleri için sürgün edilmiş ve savaş sonrasında da esir mübadelesinde geriye gelmişlerdir.

Ekonomi
İlçe ekonomisinde, tarım ve tarıma dayalı ticaret ve sanayi ağırlıktadır. Başlıca yetiştirilen tarımsal ürünler çekirdeksiz üzüm, buğday, arpa, pamuk, tütün ve mısırdır. Ayrıca çeşitli sebze ve meyve yetiştirilmekte olup, bunlardan Gökköy ve Allahdiyen köylerinde yetiştirilen kiraz çevrede "Napolyon" kirazı, üniversitelerde de "Salihli kirazı" adıyla literatüre geçmiştir. Hayvancılık da önemli gelir kaynağı olup, 2000'li yıllardan sonra besicilik sayısında artış görülmüştür.

İlçe merkezindeki sanayi çarşısına ek olarak, Salihli-Alaşehir-Kula üçgeninde 111 hektarlık alan üzerinde kurulan Salihli Organize Sanayi Bölgesi'nin Salihli'nin ekonomik yaşamına önemli ölçüde katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

İlçede birçoğu 2001'den sonra açılmış 32 adet tuğla ve kiremit fabrikası, 2 adet un fabrikası, 2 adet valeks fabrikası, 10 adet pamuk-çırçır fabrikası, 2 adet üzüm işleme tesisi, 2 adet yem fabrikası, 1 adet tüp fabrikası, 1 adet salça fabrikası, 4 adet zeytinyağı fabrikası, 2 adet meşrubat fabrikası, 2 adet salamura gıda fabrikası, 3 adet ham pamuk yağı fabrikası, 1 adet su şişeleme fabrikası, 1 adet maden suyu fabrikası ve 1 adet zımpara taşı fabrikası bulunmaktadır. İlçe topraklarında tuğla, kiremit hammaddesi içeren yatakları ile altın ve uranyum içeren cevher yatakları da vardır. Yeraltı zenginliklerinden maden suyu kaynakları, sıcak su kaynakları, kaplıca turizmi açısından yöresel önem taşır.

Sıcak su kaynaklarının turizme dönüştürülmeye çalışıldığı (Salihli Belediyesi denetiminde) Kurşunlu Kaplıcaları ve Çamur Banyoları; romatizmal hastalıklar, siyatik, lumbago, kireçlenmelerde, nevrit, nevralji gibi hastalıklarda, kırık çıkık sekeleri, çeşitli cilt hastalıklarında, bazı kadın hastalıklarında, böbrek rahatsızlıkları ile taş ve kum dökümünde yarar sağlamaktadır. Ayrıca bu sıcak su kaynakları sayesinde Salihli kentinin jeotermal enerji ile ısıtılması projesi başlamış, kentin bir kısmına bağlanan sistem çalışmaları devam etmektedir.

Ayrıca, Salihli'ye İhlas Holding tarafından 2009 yılında faaliyete geçecek, Türkiye'nin en büyük maden tesisi kurulması kararlaştırılmıştır. Mersindere köyü mevkiinde 111 milyon 541 bin (21 tonu altın) rezerve sahip bu alana kurulacak tesiste, altın, gümüş, krom, kurşun, çinko, titanyum, zirkonyum, magnezyum ve kuvars işlenecektir.

Salihli Organize sanayi bölgesinde 42 fabrika bulunup bunların içinde ünlü fabrikalar da vardır. Bunlar Sardes Gıda, Tukaş, Frida Maden Suyu, Okyap, Bimisblok, Ünalan Kolektif, Özbaş Demir Çelik, Keskinoğlu Rusya Beyaz Et İhracat A.Ş. vb şirketlerdir. Ayrıca Türkiye'nin en büyük modern serası olan Lider Gıda Sera İşletmeleri burada bulunur.

Eğitim
Salihli'de Altınordu, Beşeylül, Atatürk, Namık Kemal, Kırveli ilkokulları en eskiler olmak üzere birçok ilkokul bulunmaktadır. Orta öğretimde Salihli Lisesi Ortaokulu ve 50. Yıl Ortaokulu ilk orta okullardı. Sonradan orta öğretim ilkokullarla birleşti. Salihli Lisesi, Salihli'nin en eski lisesidir. Yatılı bölümü de vardır. 1942-1943 öğretim yılında 2 Kasım 1942 tarihinde ortaokul olarak öğretime başlamıştır. Salihli'de bir liseye duyulan ihtiyaç nedeniyle ikinci binanın yapımına başlanmış ve 1958-1959 öğretim yılında ortaokulla birlikte Salihli Lisesi olarak hizmete açılmıştır. Ancak öğrenci sayısının hızla artması nedeniyle üçüncü binanın yapımına ihtiyaç duyulmuş, 1967-1968 öğretim yılında üçüncü binamızın da yapımı tamamlanarak hizmete girmiştir. Ayrıca Endüstri Meslek Lisesi de bulunmaktadır. Daha sonra Sakine Evren Anadolu Lisesi açıldı. Salihli Sekine Evren Anadolu Lisesi Manisa'nın en eski Anadolu lisesidir. Okulun yapılmasında 7. Cumhurbaşkanı Kenan Evren ile ilçe Ticaret ve Sanayi Odasının büyük katkıları olmuştur. Sekine Evren Anadolu lisesi 150 kişilik erkek pansiyonu ile civar ilçe ve köylerden gelen  öğrencilere barınma imkânı sağlar.

Salihli'de eğitim, sağlık ve kültür hizmetleri birçok komşu ilçeye de hizmet verir konumda olup bölgesel niteliktedir. C.B.Ü. Salihli Meslek Yüksekokulu, 2 özel okul ve 10 adet dershane ile Salihli, eğitimde iyi bir yerdedir. Salihli'de 92 okul ve 1 Meslek Yüksek Okulu mevcut olup 92 okulun açılımında 81 adet İlköğretim okulu 11 lise mevcuttur. 81 ilköğretim okulunda toplam öğrenci sayısı 19.880, öğretmen sayısı 793, derslik sayısı 1004'tür. 11 lisede öğrenci sayısı 6959 öğretmen sayısı 445 derslik 772'dir. Salihli ilköğretim okullarında derslik başına düşen öğrenci sayısı 27 öğretmen başına düşen öğrenci sayısı 21'dir.

Ulaşım

Salihli'nin ulaşımdaki en büyük artısı İzmir-Ankara karayolu ve İzmir-Basmane - Afyonkarahisar demiryolu üzerinde olmasıdır. İlçeye en yakın deniz ve havalimanları ise 96 km'lik uzaklıktaki İzmir'dedir.

Ayrıca Salihli Güven Turizm'de İzmir'e her gün belirli saatlerde sefer düzenlemektedir. Minibüslerle şehir içi çalıştığı gibi günde birkaç kez de köylere sefer düzenlemektedir.

Kent içinde ise, Özel Halk Otobüsleri sürekli hareket halindedir.

İklim
Salihli'de Akdeniz iklimi hakimdir. Yıllık sıcaklık ortalaması 16,4 °C dir (kış: 3-4 °C, yaz: 17 °C). İstisnalar haricinde sıcaklık yıl boyu 5 °C ile 30 °C arasında seyretmektedir. Cephe sistemlerinin bazen fazlaca etkili olması durumunda bahar aylarında günde 4 mevsim yaşanabilmektedir. En yüksek nem, Ocak, Şubat aylarında, en düşük nem ise, Temmuz, Ağustos aylarında ölçülür. Yıllık ortalama yağış miktarı 500 mm civarındadır. Akdeniz yağış rejiminde olması dolayısıyla yağışın %48'i kış, %27'si ilkbahar, %8'i sonbahar, %7'si de yaz mevsiminde düşmektedir. Ancak bazı yaz aylarında hiç yağış düşmediği de görülebilmektedir.

Salihli'de ölçülen uç değerler ise şöyledir
 En düşük sıcaklık : 15.02.2004 → -13,5 °C
 En yüksek sıcaklık : 06.07.2000 → 44,8 °C
 En çok yağış : 09.10.1981 → 71.2 kg/m2
 En hızlı rüzgâr : 02.03.1992 → 130,0 km/sa
 En yüksek kar : 14.02.2004 → 52 cm

Yatırım
Salihli ilçesi; konumu, iş gücü, doğal kaynakları ve diğer imkanları itibarıyla Ege'nin birçok il ve ilçesine göre yatırıma daha elverişlidir. İlçede kurulan her sektörden firma için gerekli "eğitimli personel" rahatlıkla temin edilebilmektedir. İlçenin elde edilen ürünün bölge, ülke ve dünya pazarına sunulması için gerekli nakliye yollarını ihtiva etmesi, üretim maliyetlerini önemli ölçüde düşürmekle birlikte pazar alanını da genişletmektedir. Salihli'de hâlen gıda, otomotiv, turizm ve tarım başta olmak üzere birçok sektörden firmalar iş hayatına devam etmektedir.

Bunun yanında Alaşehir yolu üzerine kurulan Organize Sanayi Bölgesinin kullanıma açılması ile eski sanayi bölgesinde bulunan işyerlerinin taşınma süreci 2012 yılı itibarıyla devam etmektedir.

Halihazırda Türkiye'nin tuğla-kiremit ihtiyacının önemli bir bölümünü karşılamakta, tarım açısından da tanınmış "Bahçecik Kirazı" Salihli'de yetişmektedir.

Ayrıca Kurşunlu bölgesinde çıkarılan jeotermal su, kolaylık sağlaması nedeniyle bölgede yeni sera alanlarının kurulmasında etkili olmuştur. Kurulan sera alanlarının büyüklüğü nedeniyle seracılık, ilçenin ekonomisine yakın gelecekte önemli katkılarda bulunacak gibi görünmektedir.

Görseller

Ayrıca bakınız
 Sardis (Sart Harabeleri)
 Bintepeler (Kral mezarları)
 Kurşunlu kaplıcaları (Mesire yerleri ve yeşil alanlar)
 Çamur banyoları (Mesire yerleri ve yeşil alanlar)
 Odun köfte (Meşe odununda pişen)
 Salihli Şiir İkindileri (Salihli Belediyesi)
 Yeni Salihlispor
 Kırkoluklar (Salihli-Bozdağ karayolu üzerinde)
 Bozdağlar
 Demirköprü Barajı ve Hidroelektrik Santrali

Kaynakça

Dış bağlantılar

Salihli


L'expression « gender queer » ou « genderqueer » est utilisée dans trois sens :

 Pour désigner toutes les identités de genre autres que femme ou homme, c'est-à-dire comme synonyme de non binaire
 Comme l'une de ces identités spécifiques, située en dehors du continuum entre féminité et masculinité
 Comme synonyme de la politique queer, et plus précisément celle qui découle de la théorie queer

Références

Terme LGBT

Gender queer


78. længdegrad kan henvise til:

 78. vestlige længdekreds
 78. østlige længdekreds

78. længdegrad


Şizofreni ( s'chizein "bölünmek, yarılmak, ayrılmak, parçalanmak" ve φρήν phrēn "akıl, ruh, huy, hissiyat"), benzer belirtilere sahip birtakım ruhsal hastalıklardır.

Hastalık, algılama ve düşünme yetilerinde meydana gelen bozukluklara bağlı olarak kişinin davranışlarında da değişime, bozulmalara yol açar. Bu bozulmalar, şizofreni hastasının kendisini rahatsız etmeye başlayan dış dünyadan bağımsız, kişiler arası ilişkilerden ve gerçeklerden uzaklaşarak kendi kendine yeni bir dünya kurmasına neden olur.

Şizofreni kelimesi, Yunanca ayrık veya bölünmüş anlamına gelen "şizo" (schizein, Yunanca: σχίζειν) ve akıl anlamına gelen "frenos" (phrēn, phren- Yunanca: φρήν, φρεν-) sözcüklerinin birleşiminden gelir. Anlatılmak istenen kişinin iki kişilikli olması değil, aynı anda iki farklı gerçekliğe inanmasıdır. "Gerçek gerçeklik" normal, sıradan bir insanın algılamasına denk düşerken, "ikinci gerçeklik" sağlıklı bir insanın anlayamayacağı, çoğu kez belli bir sisteme dayalı bir gerçekliktir.

Şizofreninin ömür boyu görülme sıklığı genel nüfusta %0,5-1'dir. Ancak kan bağı olan akrabaları arasında şizofreni hastaları bulunanlarda, şizofreni görülme sıklığı genel toplumdan daha yüksektir. Tamamen aynı genetiğe sahip tek yumurta ikizleri üzerindeki çalışmalar, bir kardeşte hastalığın var oluşunda, diğer kardeşte de %83 oranında hastalığın görüldüğünü ortaya koymuştur. Yapılan çalışma tek yumurta ikizi kardeşlerin aynı kültürel ve çevresel faktörlerle yetiştiği yönüyle eleştiri almıştır. Ayrıca aynı çalışmada vakaların teşhis edildiği ortalama yaş 28,9 olarak saptanmıştır.

Şizofrenide genetik faktörlerin rolü iyi tanımlanmış olmakla beraber, bu hastalık yalnızca kalıtımsal faktörlerin değil, birçok koşulun bir araya gelmesi ile oluşur. Yani şizofreni genetik ve çevresel faktörlerin rol aldığı oldukça kompleks bir hastalıktır.

Günümüzde şizofreni tedavisinde çok yönlü bir yaklaşım yararlı bulunmaktadır. Güncel tedavide temelde antipsikotik ilaçlar kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra psikoterapiler ve diğer psikososyal yaklaşımlara da başvurulmaktadır. Antipsikotik ilaçların şizofrenide dopamin varsayımını doğrular biçimde dopamin üzerinden etki ettikleri düşünülmektedir. Hastalığın özellikle akut döneminde hastaların hastanede yatarak tedavi görmesi gerekebilir.

Birçok alt tipi bulunan şizofreni çok değişik gidiş ve sonlanış gösteren süreğen bir bozukluktur. Şizofrenide hastalığın gidişi her birey için farklı biçimde gelişebilir. Hastalığın popüler kültürdeki olumsuz imajına rağmen, hastaların çok büyük kısmı tedaviden fayda görebilirler. Buna karşılık şizofreni hastalarının yaklaşık %25-30'unda, ne tür sağaltım yapılırsa yapılsın, belirgin bir iyileşme görülmez ve bu hastalarda ciddi ölçüde yetiyitimi olabilir.

Tarihçe

20. yüzyılın başlarına kadar henüz psikolojik hastalıkların tasnif edildiği sistematik bir düzenleme yapılmamıştı. Hastalık ilk olarak 1853 yılında Bénédict Morel tarafından, genç erişkin ve gençleri etkileyen bir sendrom olarak tanımlanmış ve démence précoce      () ismiyle adlandırıldı. Bu kavram, 1891'de Arnold Pick tarafından psikozu olan bir hastanın vaka raporunda kullanıldı. Yine 19'uncu yüzyılda hebefreni ve katatoni gibi şizofreni türleri de tanımlanmıştır.

1893'te Alman ruh hekimi Emil Kraepelin, duygudurum bozuklukları ve démence précoce ve benzeri zihinsel hastalıkların sınıflandırılmasında yeni bir yaklaşım geliştirdi. Kraepelin, dementia praecox'ın esasen bir beyin hastalığı olduğuna ve bilhassa dementia yani bunamanın ileri yaşta gelişen diğer formlarından farklı bir çeşidi olduğuna inanıyordu. Ayrıca, Kraepelin paranoid ve basit tiplerini de eklemiş ve hepsini bir tanı altında toplamıştır. Bu tanıya göre hastalıkta erken başlama ve bunama olması gerekmektedir. Ancak bu tanım hastalığı erken başlama ve bunama gerektiren dar bir alanda sınırlamaktadır. 20. yüzyılda İsviçreli Eugen Bleuler hastalığın erken yaşlarda başlamasının ve bunamayla sonuçlanmasının zorunlu olmadığını ortaya koymuştur. Bu hastalıkta hastanın ruhsal hayatındaki yarılmaya önem veren Bleuler, schizophrenia (şizofreni) terimini önermiştir. Günümüzde şizofreni tek bir hastalık türü olarak görülmemekte; bir bozukluklar kümesi olarak kabul edilmektedir.

Şizofreni terimi ilk olarak 1908 yılında İsviçreli Eugen Bleuler tarafından kişilik, düşünce, hafıza ve algılamadaki fonksiyonel ayrılmayı tarif etmek için kullanılmıştır. Bleuler, Kraepelin'in ileri sürdüğü gibi her hastada yıkımın (detoriorasyonun) olmadığını; duygu, düşünce ve davranışta yarılmayı (skizis) ortaya atmıştır. Bleuler, hastalığın etkilerini temel ve ikincil belirtiler olmak üzere iki kümeye ayırmıştır. Şizofrenide çağrışımlarda (Assosiasyonda) enkoherans (çağrışımlarda sapma, parçalanma ve yarılma), duygulanımda (Affektivitede) kısıtlılık (küntlük), duygu düşünce ve davranışta ikilemler (Ambivalans), kişinin dış alemden çekilerek kendi iç alemine dönmesi (Autism) 4A belirtisinin olduğu birincil; hezeyan, halüsinasyonlar ve diğer belirtileri ikincil belirtiler olarak değerlendirmiştir. Bleuler'e göre temel belirtiler her şizofreni hastasında bulunması gereken belirtilerdir. İkincil belirtiler ise temel belirtilerin üzerine eklenen belirtilerdir ve başka ruhsal hastalıklarda da görülebilmektedir.

Alman psikiyatr Kurt Schneider şizofreninin tanısı ve bu hastalığı anlama ile ilgili birçok çalışma yaptı ve şizofreni hastalığını diğer psikoz türlerinden ayırmaya çalıştı. Çalışmaları sonucunda hastalığın belirtilerini birincil ve ikincil dereceden semptomlar olmak üzere ikiye ayırdı. Günümüzde bu tanımların yerini DSM-IV ve ICD-10 tarafından yapılan tanımlamalar almıştır.

Önleme
Şizofreninin önlenmesi zordur çünkü bozukluğun daha sonraki gelişimi için güvenilir belirteçler yoktur. 2011 yılı itibarıyla şizofreninin prodrom aşamasındaki hastaların tedavi edilmesinin fayda sağlayıp sağlamadığı belirsizdir. Psikoza yönelik erken müdahale programlarının uygulanmasındaki artış ile altta yatan ampirik kanıtlar arasında bir tutarsızlık var.

2009 yılı itibariyle, ilk dönem psikozu olan kişilere erken müdahalenin kısa vadeli sonuçları iyileştirebileceğine dair bazı kanıtlar vardır, ancak beş yıl sonra bu önlemlerin çok az faydası vardır. Bilişsel davranışçı terapi, yüksek risk altındaki kişilerde bir yıl sonra psikoz riskini azaltabilir  ve bu grupta Ulusal Sağlık ve Bakım Mükemmelliği Enstitüsü (NICE) tarafından önerilmektedir. Bir başka önleyici tedbir, esrar, kokain ve amfetaminler de dahil olmak üzere bozukluğun gelişimiyle ilişkilendirilen ilaçlardan kaçınmaktır.

İlk atak psikozdan sonra antipsikotikler reçete edilir ve remisyondan sonra nüksetmeyi önlemek için koruyucu bakım kullanımına devam edilir. Ancak bazı kişilerin tek bir atak sonrasında iyileşebildiği ve uzun süreli antipsikotik kullanımına gerek kalmayacağı kabul edilmektedir ancak bu grubu tanımlamanın bir yolu yoktur.

Hastalığın görülme sıklığı ve yaygınlığı

Şizofrenin ömür boyu görülme sıklığı -hayatlarının herhangi bir evresinde başlamak üzere- genel nüfusta %0,5-1'dir. Şizofreni her toplumda ve her türlü sosyo-ekonomik sınıfta görülmektedir. Kadın-erkek arasında sıklık bakımından önemli bir fark görülmemekle beraber kadınlarda başlangıç yaşı (26-32), erkeklerdeki başlangıç yaşından (20-28) daha geç olmakta ve genellikle erkeklere göre daha iyi bir gidiş göstermektedir. Ayrıca gelişmekte olan ülkelerde sıklığı gelişmiş ülkelere göre daha düşüktür. Son yıllarda çok geç yaşlarda başlangıçlı şizofreni üzerine yayınlar görülse de, hastalığın genellikle gençlik çağında başladığı kabul edilmektedir. Geç ya da çok geç başlayan şizofreniler üzerinde araştırma yapan bir grubun görüş birliğini içeren son rapora göre 40 yaşından sonra başlayan şizofreni hastalığının geç-başlangıçlı şizofreni; 60 yaşından sonra başlayanların ise çok geç-başlangıçlı şizofreni-benzeri psikoz olarak tanımlanması önerilmektedir. Erken başlangıçlılarda (çocukluk dönemi başlangıçlı) ise kalıtımın görece daha önemli etken olduğu sanılmaktadır. Ayrıca çocukluk çağında başlayan şizofreniyi ayrı bir hastalık türü olan çocukluk şizofrenisinden ayırt etmek gerekmektedir.

Belirti ve bulgular

Hastalık öncesi kişilik ve uyum

Şizofrenik hastalar hastalık öncesi sessiz, arkadaşı az, yalnızlığı seven, tuhaf, güvensiz kişilerdir. Bu özellikler ayırıcı tanıda yardımcı olmaktadır. Aileler genelde çocuklarının hastalık başlamadan önce hep çalışan, sessiz, uyumlu, arkadaşsız olduklarını anlatırlar. Şayet hasta bu özelliklere uymuyorsa tanı için duygudurum bozuklukları gibi diğer hastalıklar düşünülmelidir. Şizofreni, daha önce de belirtildiği gibi, çoğunlukla 18-25 yaşlarında her çeşit psikolojik stresle başlayabilir. Kişinin benliğine darbeler, delikanlılık çağında dürtülerin aşırı şiddet kazanması, cinsel ya da saldırgan dürtülere karşı denetim zayıflığı gibi durumlara, psikozun başlamasından önce sık rastlanmaktadır.

Klinik belirti ve bulgular

Şizofrenide bilinç ve yönelim genellikle yerindedir. Zekâ seviyesinde belirgin bir gerileme olmasa da, soyutlama yetisinde zayıflamanın ve belirgin bir yıkımın görüldüğü kimi süreğen hastalarda zekâ seviyesinde de eksilme, gerileme, azalma olduğu izlenimi edinilebilir. Örneğin hastanın ilgisi kolayca dağılabilir, sorulara yanıtları geç ya da yanlış olabilir. Son yıllarda temelde var olan negatif belirtilerin baskın olduğu şizofreni türlerinde bir eksiklik sendromundan söz edilmekte ve bu türlerde beyin patolojisinin incelenmesine ağırlık verilmektedir. Eksiklik sendromu, bilişsel yetilerdeki eksikliklerdir. Bu sendrom, "kalıcı ve başka nedenlere bağlı olmayan, özgün, olumsuz belirtiler" olarak tanımlanmaktadır.

Şizofrenide; içgörü, düşüncelerin içeriği ve oluşturulması, duyguların deneyimlenmesi ve ifade edilmesi, algılama, davranışlar ve bilişsel işlevler gibi birçok alanda belirtiler ortaya çıkabilir. Şizofreni heterojen görünümlü bir hastalık olduğu için tipik bir genel görünüme sahip değildir; bazı hastalarda bazı belirtiler ortaya çıkarken, diğerlerinde başka belirtiler olabilir.

 Düşünce akışı ve içeriği ile ilişkili belirti ve bulgular: Şizofrenide düşünce içeriği ile ilişkili olarak ortaya çıkan belirtilerin en önemlisi hezeyanlardır. Hezeyanlar aksine kanıtlarla ve mantık yoluyla çürütülmesine rağmen kişinin inanmayı sürdürdüğü, kişinin kültürü, dini ve eğitimi ile ilişkili olarak normal kabul edilemeyecek türden yanlış inanışlardır. Şizofrenide ortaya çıkan hezeyanlar arasında referans (üzerine alınma), etkilenme, kıskançlık, perseküsyon (kişiye zarar verileceği), büyüklük, erotomani (başkalarının kendisine âşık olduğu), düşüncelerinin değiştirildiği, çalındığı veya yayınlandığı temalı olanlar sayılabilir. Düşüncenin oluşturulması ve akışındaki değişiklikler arasında düşüncelerde azalma, düşünce blokları (düşünce akışının aniden kesintiye uğraması), çağrışımlarda dağınıklık, konuşma yapısının tümüyle kaybolması gibi belirtiler bulunur.
 Algı ile ilişkili belirti ve bulgular: Şizofrenide sıklıkla ortaya çıkan belirtiler arasında varsanı (halüsinasyon) ve yanılsama (illüzyon) sayılabilir. Şizofrenide halüsinasyonlar en sık işitsel olmakla birlikte beş duyunun da varsanısı olabilir. Şizofrenide, işitsel halüsinasyonlardan özellikle kişinin davranışları hakkında yorumlarda bulunan konuşmalar duyma ve iki kişinin yine hastanın davranışları hakkında konuştuğunu duyma şeklinde olanlar sıktır.
 Duyguların deneyimlenmesi ve ifade edilmesi ile ilişkili belirti ve bulgular: Kişinin duygusal yaşantısındaki çeşitliliğin azalması olarak ifade edilebilecek affektif veya duygusal küntlük ve kişinin hezeyanlarla ilişkili bir duygudurum içinde olması şizofrenide görülebilecek duygusal değişiklikler arasında sayılabilir.
 Bilişsel işlevlerle ilişkili belirti ve bulgular: Özellikle kronik gidişli hastalarda bilişsel işlevlerle ilgili bozulmalar, hastalığın ilk tanımlandığı yıllarda "dementia preacox" (erken bunama) ismi ile anılmasına sebep olacak kadar belirgin olabilir.

Hastaların çoğunda içgörü yoksunluğu da görülen belirtiler arasında yer alır. Kısıtlı anlamıyla içgörü kişinin içinde bulunduğu hastalık ve bunun belirtileri hakkında gerçekçi bir kavrayışa sahip olmasıdır. Dünya Sağlık Örgütü'nün 1979'da yayınladığı verilere göre akut şizofrenide en sık görülen belirti içgörü yoksunluğudur. Bu durumdaki hastalar hasta olduklarını düşünmezler. Tedavide büyük handikapa yol açtığından, içgörü yoksunluğu büyük öneme sahiptir.

Pozitif ve negatif semptomlar

Şizofreninin seyri sırasında ortaya çıkan belirtiler ayrıca negatif ve pozitif olmak üzere iki başlık altında incelenebilir. Pozitif belirtiler normalin dışında fazlalık, aşırılık ve sapmalar olarak ortaya çıkan belirtilerdir. Negatifler ise normal işlevlerde azalma, eksiklik gösteren belirtilerdir. Şizofreni heterojen görünümlü bir hastalık olduğu için tipik bir genel görünüme sahip değildir.
 Pozitif semptomlar: Varsanı, sanrı, sürekli ağlama ya da gülme, evham, kendini tanıyamamak, heyecan, sıkıntı, kuşku, güvensizlik, düşmanca düşünceler, her şeyi üstüne alınma, sese ve renklere aşırı duyarlılık, aşırı derecede konuşma, kafiyeli konuşma ve anlatma isteği, anlatımda kopukluk gibi normalin üstünde aşırı semptomlardır.
 Negatif semptomlar: Güçsüzlük, Duyarsızlık, Apragmatizm, spontane olamama, insanlardan kaçma, konuşmada bozukluk, duygulanımda eksiklik, yaşamdan zevk alamama (anhedoni), uğraştığı işe kayıtsızlık, dış görünüşü önemsememe, bakımsızlık, kendini bulunduğu ortamdan ya da insanlardan yalıtılmışlık hissi gibi normal işlevlerde azalma ile giden semptomlardır.

Teşhis

Bleuler'a göre temel ve ikincil belirtiler
Hastalığın etkilerini temel ve ikincil belirtiler olmak üzere iki kümeye ayırmıştır. Temel belirtiler her şizofrenikte bulunması gereken belirtilerdir. İkincil belirtiler temel belirtilerin üzerine eklenen belirtilerdir. İkincil belirtiler başka ruhsal hastalıklarda da görülebilmektedir.

 Temel belirtiler (4 A belirtisi olarak bilinir);
 Duygulanımda bozukluk (Affect)
 Ambivalans (Ambivalance; karşıt duyguların birlikte yaşanması)
 Otizm (Autism)
 Çağrışımlarda (Association) bozukluk
 Bilinç, yönelim ve bellekte temel bozuklukların olmayışı

 İkincil belirtiler;
 Sanrılar, yanılsamalar
 Varsanılar
 Devinim (hareket) bozuklukları

Kurt Schneider'e göre birinci sıra belirtiler
 Somatik pasivite (bedensel edilgenlik olgusu).
 Düşünce çalınması, düşünce sokulması, düşünce yayınlanması (düşüncelerin başkalarınca okunması, çevreye yayılması),
 Sanrısal algılama.
 Duygu, düşünce ve dürtülerin dış güçlerce etkilenip denetlendiği duygusu
 Genel olarak gerçeklikten uzaklaşma, farkındalık yetisini kaybetme.
 İşitme varsanıları
 Kendi düşüncelerinin yüksek sesle söylendiğini işitme.
 Kendisine emir veren, yönlendiren seslerin işitilmesi.
 Kendisiyle kavga eden, tartışan seslerin işitilmesi.

Bu belirtiler daha çok ABCD semptomları olarak hatırlanır. İşitme halüsinasyonları (İng. Auditory hallucinations), düşünce yayınlanması (Broadcasting of thought), düşüncelerinin kontrol edildiği düşüncesi (Controlled thought (delusions of control)), sanrısal algılama (Delusional perception).

DSM IV'e göre tanımlama
Amerikan Psikiyatri Derneği'nin Diagnostic and statistical manual of mental disorders: DSM-IV kılavuzuna göre şizofreni tanısını koyabilmek için;

 Tipik semptomlar: 2 veya daha fazla bulunmalı, her biri bir aydan uzun sürmeli (şayet semptomlar tedavi ile geriledi ise daha az sürse de kabul edilebilir)
 Duygulanımda küntleşme
 Varsanı (halüsinasyonlar)
 Sanrı
 Dezorganize konuşma (konuşmada düzen bozukluğu)
 Dezorganize (çok dağınık) davranış (ör; uygunsuz giyinme, sık sık ağlama) veya katatonik davranış
 Negatif semptomlar (konuşmanın ve istencin azalması gibi)
 Toplumsal ve iş uyumunda bozukluk
Bunlardan iki ya da daha fazlasının hastada bulunması zorunludur. Bu belirtiler en az bir ay sürmüş olmalıdır.

Şizofreni tanısı koyabilmek için tipik semptomlara ek olarak;
 Toplumsal ve iş yaşamında bozukluk
 Süre: Hastalık belirtileri en az 6 ay sürmeli
 Şizoaffektif bozukluk ve duygudurum bozukluğu olmaması
 Fiziksel tıbbi bir duruma ya da madde/ilaç kullanmaya bağlı olmaması
 Yaygın gelişimsel bozukluk öyküsü olduğunda varsanıların, sanrıların en az bir ay devam etmesi gerekmektedir.

Şizofreni tipleri
DSM-IV sınıflamasına göre şizofreni beş alt tip ihtiva etmektedir:

 Paranoid tür: Bazen dine aşırı düşkünlük, metafizik, filozofik ya da cinsel uğraşlar görülür. Rahatsızlığı kabul etmez, belirtileri gizlemeye çalışır, sanrıları yüzünden savunmaya geçer ve toplumdan uzaklaşırlar. Düşünce bozuklukları baskındır. Kötülük görme sanrıları, büyüklük sanrıları, etkilenme fikir ve sanrıları, alınganlık, kuşkuculuk bu türde sık görülen düşünce bozukluklarıdır. Başlangıcı genellikle yavaş ve daha geç yaştadır. (DSM kodu 295.3/ICD kodu F20.0)
 Dezorganize (Hebefrenik) tür: Düşünce ve devinim bozuklukları baskındır. Kişilikte dağılma ve yıkım hızlıdır. Hasta kendi özel dünyasında yaşar. Davranışlar ilkel ve çocuksudur. Kısa zamanda duygusal tepkilerde oynamalar (labilite), yüzeysellik, uygunsuzluk, sözcük uydurma (neolojizm), tutarsız sanrılar, yineleyici basmakalıp konuşmalar, ayrıca varsanılar daha sonra ortaya çıkmaktadır. Başlangıcı genç yaşta akut, renkli pozitif belirtilerle başlamaktadır. DSM kodlamasında dezorganize; ICD kodlamasında ise hebefrenik şizofreni olarak geçer. (DSM kodu 295.1/ICD kodu F20.1)
 Katatonik tür: Devinim (hareket) bozuklukları baskındır. Dış çevre ile ilişkisini kesmiş gibi görünse de çevrede olup bitenleri tanımakta ve kaydetmektedir. Hastalar belli bir duruşta uzun süre kalır ve dışarıdan gelen tepkilere yanıt vermez (donakalma), katatonik dalgınlık, katatonik taşkınlık, karşıtçılık gibi belirtiler görülmektedir. Başlangıcı çoğunlukla 15-25 yaş arasında ve aniden olmaktadır. (DSM kodu 295.2/ICD kodu F20.2)
 Ayrışmamış tür: Paranoid, dezorganize ve katatonik tür ayrışmamıştır. (DSM kodu 295.9/ICD kodu F20.3)
 Kalıntı (Rezidüel) tür: Daha çok negatif belirtilerin baskın olduğu süreğen şizofrenik bozukluktur. Değişmeye karşı istek ve ilgi azdır. Duygu küntlüğü, vurdumduymazlık, girişim ve eylem azlığı, toplumdan kopukluk, düşüncede somutlaşma ve fakirleşme, kendine iyi bakmama gibi negatif belirtiler gözlenir. Bir ya da birkaç aktif şizofrenik depreşmeden sonra başlamaktadır. (DSM kodu 295.6/ICD kodu F20.5)

ICD-10 sınıflama sisteminde ise bu türlere ek olarak iki alt tip daha vardır.

 Şizofreni-ardı çökkünlük: Şizofrenik depreşmenin ardından hasta çok belirgin çökkünlüğe girebilir. Daha çok negatif belirtiler bulunmakla birlikte pozitif belirtiler de gözlenir. Kalıntı şizofreniden ayırmak zor olabilir. Ayırıcı tanı için hasta öyküsü önemlidir. (ICD kodu F20.4)
 Basit şizofreni: Sinsi ve yavaş başlayan ve daha çok negatif belirtilerin baskın olduğu şizofreni türüdür. Genellikle sanrılar, varsanılar, hareket bozuklukları görülmez. Kalıntı şizofreniden ayrımı öykü ile yapılır. (ICD kodu F20.6)

Ayırıcı tanı

 Belli Organik Nedenli Psikozlar: Genellikle belli fiziksel ve yerel bulgu vermeyen organik beyin sendromlarında önemli belirtiler bilişsel yetilerdeki bozukluklarla ilgilidir. Oysa şizofrenide genellikle bilinç, yönelim, bellek, zeka alanında çok belirgin bozukluk olmaz. Epilepsi ve toksik etkenlere bağlı olarak ortaya çıkan kimi beyin hastalıklarında, şizofreniye özgü düşünce ve davranış biçiminin uzun sürmemesi ayırıcı tanıda önemlidir. Toksik etkenlerle ortaya çıkan ve şizofreniden ayırt edilmesi gereken psikozlarda asıl ayırıcı tanı ilaç alışkanlığı öyküsüdür.
 Şizofreniye Benzer Psikozlar:
 Psödo-psikoz'da genellikle başlangıç ağır, akut ruhsal travmayla birden kısa sürede olur ve klinik görünüm çok renklidir. Hastanın belirtilerinde yapaylık, delilik oyunu oynadığı izlenim, belirgin birincil ve ikincil kazançların bulunması, kısa sürmesi ve aileden alınan bilgide içine kapanık olmayan bir kişilik yapısı ve uyum biçimi gibi ipuçları ayırıcı tanıya yardımcı olmaktadır.
 Şizofreniye benzediği bildirilen ve kimi toplumlara özgü ruhsal bozukluklar olarak tanımlanan Amok, Latah, Wihtiko çılgınlıkları ağır, akut psikoz durumlardır.
 Yaygın gelişimsel bozukluklar olarak bilinen otizm ve Asperger sendromu gibi hastalıklar çocukluğun erken dönemlerinde başlarlar ve yetişkin yaşa dek kendilerine özgü belirtileri taşırlar.
 Kimi orta veya hafif zeka geriliklerinde varsanılar, sanrılar ve acayip davranışlarda akut çılgınlık durumları ortaya çıkabilir ve bunlar kronikleşebilir. Zeka geriliği durumunun saptanmasıyla şizofreniden ayrılır.
 Paranoid Bozukluklar: Sanrıları çoğu kez oldukça düzenli hatta inandırıcı gibidir. Şizofrenide ise sanrılar dağınık, tutarsız, acayiptir.
 Duygudurum Bozuklukları: Bu bozukluklarda temel olarak şizofrenideki dereistik düşünce yapısı, otistik yaşam biçimi görülmez.
 Psikonevrozlar: Genellikle gerçeği değerlendirme yetisi bozulmaz ve şizofrenide görülen ağır dereistik düşünce görülmez.

Gidiş ve sonlanış

Şizofreni çok değişik gidiş ve sonlanış gösteren süreğen bir bozukluktur. Gidiş ve sonlanışın değerlendirilebilmesi için genellikle şu ölçütler kullanılır: hastalığın belirtileri, iş uyumu, toplumsal uyumu, hastaneye yatış sayısı ve süresi, bilişsel yetileri, genel sağlığı, özkıyım (intihar).

Olumlu gidiş göstergeleri:
 Başlangıcın birden, renkli pozitif belirtilerle gelişmesi.
 Hastalığın ortaya çıkmasında ağır çevresel stres etkenlerinin fazlalığı.
 Hastalığın türünün katatonik veya şizo-affektif olması.
 Aile ortamının düzenli, duygu dışavurumunun düşük olması.
 Sağaltıma erken dönemde başlanan, düzenli devam eden durumlar.
 Gelişmekte olan ülkelerde şizofreni prognozu gelişmiş ülkelere göre daha iyidir.

Olumsuz gidiş göstergeleri:
 Hastalığın erken yaşta başlaması ve gelişmesi.
 Hastalık öncesi kişiliğin şizoid ya da şizotipal oluşu, belirtilerin sinsi ve yavaş ortaya çıkışı.
 Hastaneye yatma sayısının çok, yatma sürelerinin uzun, iyileşme durumlarının kısa olması.
 Negatif belirtilerin baskın olması.
 Ailede kalıtımsal yükümlülüğün (kalıtımsal yatkınlık, ailede hasta birey olması) yüksek olması.
 Aile ortamının bozuk, duygu dışavurumunun yüksek oluşu.
 Hastanın kendisinden, ailenin ve çevrenin hastadan beklentilerinin yüksek ve aşırı baskılı olması.

Beklentiler yükseldikçe ve hastalar bunu karşılayamadıkça düş kırıklarına bağlı öfke ve üzüntü tepkilerinin daha şiddetli olması beklenir. Bu nedenle ailenin hasta hakkındaki emellerini daha gerçekçi, alçak gönüllü bir düzeye çekmesi sağlanmalıdır. Bunun sağaltımda da önemli bir yeri vardır.

Şizofreniklerde intihar akut dönemlerde hiç beklenmedik anda birden olabilir. Bazı ağır negatif belirtili, yetiyitimli süreğen hastalar planlayarak kendilerine kıyabilir. Şizofreniklerde özkıyım riskini artıran faktörler arasında; erkek olma, bekarlık, işsizlik, toplumdan yalıtılmış olmak, çökkünlük, çaresizlik, önemli bir yitim ve ilaç/madde bağımlılığı sayılabilir.

Hastalığın oluşum nedenleri

Şizofreni araştırmalarında büyük ilerlemelere rağmen hastalık için spesifik etiyolojik faktörler veya patogenik süreçler kesin olarak tanımlanamamıştır. Etiyoloji üzerindeki görüşler eskiden beri organik ve psikososyal olmak üzere iki ana kümede tartışılmış olsa da, 20-30 yıldan beri şizofreni giderek artan bir yaygınlıkla beynin bir gelişim bozukluğu olarak kabul edilmektedir. Hastalığın asıl nedeninin henüz kanıtlanamamış bir beyin bozukluğu olduğu görüşü kesinlik kazansa bile, bu rahatsızlığın ortaya çıkışında ve zaman zaman görülen alevlenmelerde çevresel-zihinsel etkenlerin varlığı da önemsenmektedir. Şizofreni tek tip bir hastalık değildir. Böyle bir hastalıkta çok değişik oluş nedenlerinin bulunması doğaldır. Organik yönden yapılan araştırmaların yanı sıra psikolojik ve çevresel etkenlerin araştırılması da önemli bir konu olmuştur. Organik bir etiyolojinin gösterilmeyişi, nedenin psikososyal olduğunu kanıtlamaz ancak, çevresel etkenler açık biçimde gösterilebildiği zaman anlam kazanabilir.

Psikososyal etkenler

Sinaptik bağlantıların budanması, öğrenme ve beyin yoğrulması gibi önemli biyolojik oluşumlarda erken dönemde yaşanan psikososyal olayların önemli bir rolü vardır. Şizofreninin temelini teşkil ettiği farz edilen nörobiyolojik hasarların biraz olsun düzeltilmesinde hatta iyileştirilmesinde rehabilitasyonun çok önemli bir rolü olduğu düşünülmektedir. Günümüzde şizofreninin oluş nedeni hakkında Nörodejeneratif ve Nörogelişimsel olmak üzere iki önemli kuram vardır. Son zamanlarda nörogelişimsel kuram giderek güçlenmektedir.

Şizofreninin her şeyden önce biyolojik bir hastalık olduğuna inanılmaktadır. Bununla beraber şizofreni, oluşumunda hem çevresel hem de kalıtımın rol oynadığı kompleks bir hastalıktır. Tek bir nedeni yoktur, çeşitli faktörlerin bir araya gelmesi ile oluşur. Şizofreniye yatkınlık kalıtımsal olmakla birlikte, bozukluğun akut krizler halinde su yüzüne çıkmasında en önemli etkenler şunlardır;

 LSD gibi halüsinojen maddelerin kullanımı.
 Concerta ve Ritalin gibi DEHB tedavisinde kullanılan ilaçların etken maddesi olan Methylphenidate, aşırı doz kullanımı veya doktor kontrolü dışında kullanımı ile şizofreniye zemin hazırlamaktadır.
 Hamilelikte komplikasyonlar.
 Duygusal anlamda etkileyebilecek olaylar (Kazalar, kayıplar).
 Evlilik, hamilelik dönemi.
 Stres, travma ya da aşırı derecede mutlu edebilecek olaylar.

Genetik faktörler

Aile araştırmaları

Genel nüfusta %0,5-1 arasında bulunan şizofreni sıklık oranı, şizofreni hastası kişinin birinci derecedeki akrabalarında yaklaşık %10'dur, yani hastanın birinci derecedeki akrabaları için risk genel popülasyon için olanın 10-20 katı kadardır. Akrabalık uzaklaştıkça bu oran düşmektedir. Bu konuda yapılan araştırmalardan elde edilen veriler şizofrenide kalıtımsal bir etkenin bulunduğu görüşünü desteklemektedir. Fakat aile araştırmalarından elde edilen veriler, hem genetik mekanizmayı hem de yakın çevrenin neden olabileceği etkiyi içermektedir. Bu etkileri birbirinden ayırabilmek için evlat edinme araştırmaları ve ikiz araştırmaları yapılmıştır.

İkiz araştırmaları

Değişik ülkelerde yapılan araştırmalar, tek yumurta ikizlerindeki konkordansın çift yumurta ikizlerinden çok daha yüksek olduğunu göstermiştir. Örneğin; konkordans oranı yaklaşık %50 olan tek yumurta ikizleri (monozigotik ikizler) ve %10-14 olan çift yumurta ikizleri (dizigotik ikizlerle) yapılan araştırmada, kalıtılabilirlik %80 olarak gösterilmektedir.

Evlat edinme araştırmaları

Kalıtımın yanı sıra çevrenin de hastalık üzerine etkisini anlatmak için evlat edinme araştırmaları yapılmıştır. Bu araştırmalarda biyolojik ana-babası şizofrenik olan ve başkalarına evlat olarak verilen çocuklarda şizofreni oranı belirgin olarak yüksek bulunmuştur.

Moleküler genetik

Günümüzde yapılan çalışmalarla artık bir risk etkeni olarak kalıtımın yeri kesinleşmiştir. Fakat hastalığın hassas bölgedeki basit bir pozisyon değişikliğinden mi, eksik penetransa sahip tek bir genden mi, değişik genlerden mi kaynaklandığı henüz açıklığa kavuşmamıştır. Nonmendelian kalıtıma uyan bu hastalıkta eksik penetrans ve çoklu gen kuramı olasıdır.

Klasik aile, ikiz, evlat edinme çalışmalarının yanı sıra son yıllarda moleküler genetik çalışmaları da gitgide artmaktadır. Genetik belirleyiciler üzerinde yapılan çalışmalarda 5. kromozom, 11. kromozomda bulunan DRD2 (Dopamin-2) reseptörünün yerleşme noktası ve X kromozomları incelenmiş, fakat çalışmalar henüz bir sonuç vermemiştir. Bağlantı dengesizliği üzerinde yapılan çalışmalar ise şizofrenide birden çok genin etkili olabileceği görüşüne dayanmaktadır. Bu çalışmalarda özellikle, sinaptik yayılım ve postsinaptik reseptör kontrolünü etkileyen DTNBP1, nöronal migrasyon ve beyin gelişiminde önemli rolleri olan NRG1, 1q42.1 bölgesinde bulunan DISC1 ve DISC2 (dısrupted ın schizopherenia) genleri ve ayrıca 22q11 silme sendromunun şizofreni için oldukça yüksek bir riske sahip olduğu ortaya konmuştur. Ayrıca dopaminin salınımını kontrol eden COMT (Katekol-O-metiltransferaz) kodlanmasını sağlayan gen üzerinde de çalışmalar vardır. Bütün bu genler nörogelişimsel süreç, anormal sinaptik bağlantılar ve bozuk nörotransmitter salınımı ile ilişkilidir.

Biyokimyasal faktörler

Hücresel iletişim ve antipsikotik ilaçların farmokolojik işlevleri hakkındaki bu bilgiler; dopamin, noradrenalin, seratonin, asetilkolin, glutamat, nöromodülatör proteinler ve bunların reseptörleri hakkında biyokimyasal hipotezlerin ortaya atılmasına katkıda bulunmuştur.

Dopamin varsayımı

Şizofreninin fizyopatolojisinde dopamin varsayımı 1960-1970'lerden bu yana sayısız araştırmaya konu olmuştur. Bunun nedeni üç önemli bulguya dayanmaktadır:
 Amfetamin, kokain, levodopa ve metilfenidat gibi dopamin aktivitesini artıran maddeler şizofreninin bazı yönlerine benzeyen paranoid psikoza yol açarlar.
 Şizofreniklerin tedavisinde kullanılan nöroleptiklerin antipsikotik etkisiyle bunların DA2 reseptörlerine bağlanma gücü arasında ilişki görülmüştür.
 Şizofreni hastalarının ölüm ardı (post-mortem) ve PET (Pozitron emisyon tomografisi) incelemelerinde beyinde DA2 benzeri reseptörlerin yoğunluğunda artma olduğu gösterilmiştir.

Dopamin varsayımının altında yatan gözlem, kimi şizofreni hastalarında; mezolimbik, mezokortikal ya da nigrostriatal dopaminerjik nöronlarda göreceli bir etkinlik artmasıdır. Şizofrenide görülen sanrı, varsanı, düşünce bozukluğu, düzensiz davranışlar gibi pozitif belirtiler bu artma ile açıklanmaya çalışılmıştır. Etkili nöroleptikler özellikle DA2 reseptörlerine ket vurarak (inhibe ederek) dopamin artımını önler ve bu yolla pozitif belirtileri düzeltirler. Fakat duygularda küntleşme, ilgisizlik, aldırmazlık, toplumdan çekilme, düşünce fakirliği gibi negatif belirtileri daha yoğun olan hastalar nöroleptiklerden fazla yararlanamamaktadır. Bunun nedeni, bu hastalarda beyin neokorteksinde negatif belirtilere yol açan dopamin reseptör sayısı ve aktivitesinde azalmalardır. Bu konuda yapılan çalışmalarla prefrontal kortekste dopamin salınımını sağlayan COMT (katekol-O-metiltransferaz) enziminde kalıtımsal bir bozukluk olduğu gözlemlenmeye çalışılmıştır.

Glutamat varsayımı

Glutamat beyinde en fazla işlevi olan nörotransmitterlerden biridir. Araştırmalar bir uyarıcı aminoasit olan glutamat aracılığıyla beyinde gerçekleştirilen nöral iletimin şizofreniklerde bozuk olabileceğini göstermektedir. Bazı araştırmalarda şizofrenide hipokampustaki N-metil-D-aspartat reseptörlerinde glutamerjik etkinlikte bir eksiklik olduğu görülmüştür. Bu konuda araştırmalar henüz kesin bir sonuca ulaşmış değildir.

Glutamat hipotezine göre; glutamatın şizofreni patofizyolojisindeki yeri majör glutaminerjik reseptör olan N-metil-D-aspartat (NMDA) reseptör kompleksinde glutaminerjik etkinlikte bir eksiklik; glutaminerjik, dopaminerjik, GABA sistemleri arasındaki ilişkiler; fensiklidinin neden olduğu akut ve kronik etkilere dayanmaktadır. NMDA'nın antogonisti olan fensiklidinin kısa dönemli uygulanımı şizofrenide görülen pozitif ve negatif belirtilere yol açmakta, kronik uygulanımı ise prefrontal kortekste hipodopaminerjik durumu doğurmakta ve negatif belirtilere neden olmaktadır.

Serotonin ve Noradrenalin varsayımları

Şizofreniklerin bir kesiminde beyinde ve beyin-omurilik sıvısında noradrenalin arttığı ve bu yolla dopaminerjik yayılımın çoğaldığı bildirilmiştir. Fakat noradrenalin yıkım ürünü olan MHPG üzerindeki çalışmalar bir sonuç vermemektedir.

Serotonin reseptörlerini bloke edici etkisi yüksek olan klozapin süregen şizofrenik hastalarda olumlu etki göstermektedir. Dopaminerjik ve serotonerjik dizgeler anatomik olarak birbirine bağlantılıdır ve işlevsel olarak birbirleriyle etkileşim içindedirler. Henüz serotoninin şizofrenideki yeri aydınlatılamamıştır.

Noradrenalin ve serotonin üzerine yapılan araştırmalar dopamin varsayımına karşı değil, onu tamamlamaya yöneliktir. Bu araştırmalar kesin bir sonuca ulaşamamıştır.

Beyinde yapısal ve işlevsel bozukluklar

Beynin belli bir ya da birkaç bölgesinde birinci derece sorumlu özgül bir bozukluk henüz saptanamamıştır. Araştırmalar şizofreninin daha çok beynin iletim devrelerinde bir bozukluk olabileceğini göstermektedir. Şizofreniklerde genel beyin hacminde küçülme bulunmuştur. Bu eksilmenin nedeninin nörodejeneratif bir bozukluk mu, nöro-gelişimsel bir bozukluk mu olduğu tartışılmaktadır. Son yıllardaki incelemelerin çoğu, nörodejeneratif bozukluktan ziyâde nörogelişimsel bozukluk görüşünü desteklemektedir.

Araştırma verilerine göre; frontal lobda küçülme, talamusun algıları süzme ve ayıklama işlevinde bozukluk, prefrontal korteks ve serebellum arasındaki devrelerde bozukluk vardır. Yapılan araştırmalarla süregen şizofrenik hastalarda uyaranların beyne ulaşırken karşılaştıkları süzgeçte ve girdi ayarlamasında bir yetersizlik olduğu, bu nedenle beyne çok fazla bilgi iletildiği, ama hastanın bu bilgileri uyum amacıyla ayıklayamadığı ve bütünleştiremediği anlaşılmaktadır. Şizofreniklerde temelde bir bilgi-işleme kusuru olabileceği görüşü giderek ağırlık kazanmaktadır. Şizofreni bilgi-işleme kuramları başlangıçta daha çok uyaranların süzülmesinde bir bozukluk olduğu varsayımına dayanmaktaydı. Son yıllarda daha çok nörofizyolojik temelli bilgi işleme kuramları öne çıkmaktadır. Bazı araştırmalara göre şizofrenide temel bozukluk istenç eksikliğidir. Niyetlenme ve harekete geçme işlevleri frontal korteks ile ilgilidir. Şizofrenide bir niyetin harekete geçirilmesi için gerekli olan istenç eksikliği frontostriatal bir patolojiyle bağlantılıdır. Son yıllarda "eksiklik sendromu" giderek artan biçimde ilgi çekmektedir.

Beyin görüntüleme yöntemleri

Günümüzde şizofrenide beyindeki yapısal anormalliklerinin araştırılmasında çoğunlukla manyetik rezonans (MR) teknikleri kullanılmaktadır. Birçok beyin MR incelemesi; lateral ventrikülerin hacminde artma, beynin tümünde az da olsa azalma (%2-3 arasında), ayrıca hipokampus, talamus ve frontal lobların bölgesel hacminde azalma olduğunu göstermektedir. Bununla beraber, şizofrenlerdeki ventriküler genişlemenin ilerleyici olmadığına ve hastalık ortaya çıkmadan önce de var olduğuna dair kanıtlar bulunmaktadır.

Çocukluk-başlangıçlı şizofrenlerin anatomik MR araştırmaları, gri cevherde azalma ve ventriküler büyümenin yetişkinliklerinde tipik olarak görüldüğünü göstermektedir. Buna zıt olarak yetişkinlik-başlangıçlı şizofrenide temporal lobda yapısal değişiklikler bulunmuştur.

Şizofrenide pozitron emisyon tomografisi (PET) araştırmaları ise frontal loblar, bazal gangliyonlar, talamus ve temporal loblar üzerine yoğunlaşmış ve bunların her biri ile ilgili birtakım anormallikler gösterilmişse de henüz beynin belli bir ya da birkaç bölgesinde birinci derecede sorumlu özgül bir bozukluk saptanamamıştır. Şizofrenide genel olarak frontal lobda küçülme, talamusun algıları süzme ve ayıklama işlevinde bozukluk, prefrontal korteks ve serebellum arasındaki devrelerde bozukluk olduğu bilinmektedir.

Şizofrenlerin beyin büyüklükleri sağlıklı kontrol grupları ile karşılaştırıldığında yaklaşık olarak %5-8 daha hafif ve %4 daha küçüktür. Ayrıca Nelson ve arkadaşları, bir manyetik rezonans (MR) meta-analiz çalışmasında, şizofreni ile bilateral hipokampus ve amigdala küçülmesi arasında pozitif ilişki olduğunu kanıtlamıştır.

Şizofrenide güncel kuramlar

1990'lara kadar uzun yıllar bilim çevrelerince sıklıkla kabul edilen hipotez nörodejeneratif kuramdır. Ancak bu hipotez hastalığın patofizyolojisini açıklamakta yeterli olamamıştır. Son yıllarda yapılan çalışmalar neticesinde, artık günümüzde yaygın kabul gören görüş, nörogelişimsel kuramdır.

Yıllar boyunca şizofreninin, hastalık ortaya çıkmadan kısa bir süre önce meydana gelen patolojik süreçlerden kaynaklandığı düşünülmüştür. Günümüzde ise yaygın olarak şizofreninin erken beyin gelişiminde meydana gelen bir anormallikten kaynaklandığı kabul edilmektedir. Bu açıdan bakıldığında şizofreni beyin gelişiminden kaynaklanan ensefalopatiler gibi kabul edilmektedir.

Nörogelişimsel kuram

Nörogelişimsel kuram, şizofreninin yaşamın erken dönemlerine ait gelişim basamakları ile ilgili sabit ve yapısal bir noksanlıktan kaynaklandığını öne sürmektedir. Bu gelişim basamakları; nöronal öncülleri, glial proliferasyonu ve migrasyonu, aksonal ve dentritik proliferasyonu, aksonların miyelinizasyonunu, programlı hücre ölümünü ve sinaptik budanmayı kapsamaktadır. Yaygın olarak kabul gören bir model, nörogelişimsel bir kusurun morfolojide ve hücre mimarisinde değişikliğe yol açarak nöronların modulatuar kapasitelerinde bir noksanlık meydana getirdiğini öne sürmektedir. Bununla birlikte ergenlik ve erken erişkinlik dönemlerinde bu nörogelişimsel kusurun stres gibi çevresel tetikçilerle birlikte belirgin semptomlara yol açtığı düşünülmektedir. Bozukluğu kompanse eden sinaptik bağlantıların budanma sonucu yok olmalarının belirtilerden sorumlu olduğu düşünülmektedir.

Hastalığın erken gelişim döneminde oluşan bir lezyondan köken almasına rağmen klinik belirtilerin ergenlik çağının sonlarında ortaya çıkması, ergenlik döneminde gerçekleşen olgunlaşma süreçlerinin psikozu ortaya çıkarttığı yönünde yorumlanmaktadır. İnsan beyninin, yaklaşık olarak yetişkin beyin büyüklüğüne ilkokul yıllarında ulaştığı bilinmektedir ve bu büyüme beyaz cevherden değil gri cevherden olur. Ayrıca nöral bağlantıların özgül olarak düzenlenmesi ve serebral yapılardaki özel küçülmeler de erken serebral olgunlaşmada gerçekleşmektedir. Erken dönemde oluşmuş bir lezyon ile hastalığın ortaya çıkması arasındaki gecikme, ergenlikte meydana gelen kortikal budanma gibi bazı olgunlaşma mekanizmalarında meydana gelen genetik değişikliklerle açıklanmaktadır.

Gecikmiş başlangıcın nedenleri

Günümüzde hastalığın klinik olarak başlamasına neden olan ek bir patolojinin ortaya çıkması ya da tetikleyici psikostresör bir etkenin varlığı üzerinde yoğunlaşılmıştır. Şizofrenide, erken beyin gelişimindeki hasarla bozulmuş nöronal sistemler aslında geç olgunlaşan nöronal sistemlerdir. Bu nedenle, bunlara ait bir fonksiyonel bozukluk, postnatal olgunlaşmanın tamamlandığı döneme dek görülmeyebilir. Diğer bir deyişle postnatal beyin gelişimi tamamlanıncaya dek -ki bu durum geç adölesan ve hatta erken erişkinlik dönemlerine kadar devam eder- hem hatalı fonksiyon belirti vermez hem de diğer sistemler bu hatalı fonksiyonu kompanse ederler. Bunun nedeni -Kennard prensibi- genç beynin daha fazla kompansasyon (Kompansasyon; tıp biliminde dengeleme, yerine koyma, telafi etme manasında kullanılmaktadır. Kompanzasyon ile karıştırılmamalıdır) kapasitesine sahip olmasıdır.

Nöropsikolojik testler ve fonksiyonel beyin görüntüleme tekniklerini kullanan çalışmalar; kortikal disfonksiyonun, prefrontal ve temporal loblar arasındaki fonksiyonel ilişkiyi içerdiği gösterilmiştir ki bu şizofreninin karakteristik bulgusudur. Beynin en geç olgunlaşan bölümü prefrontal-temporal bölgedir. Nörogelişimsel kurama göre, bu nedenle bu bölge ile ilgili fonksiyonel bozukluk belirtileri geç ortaya çıkar. Prefrontal-temporal bölge çevresel şartlar yetersiz olduğunda maksatlı davranışa rehberlik etmek için geçmiş deneyimlerin kullanımını kolaylaştıran bölgedir. Sonuçta yeni çevresel şartlar ile geçmiş deneyimler arasında bağlantı kurarak yeni tepkilerin verilebilmesi ve uyumlu bir davranış modeli gösterilebilmesinde rehberlik yapar. Yeni bir stresör ile karşılaşan kişi, prefrontal-temporal bölgenin işlevi sayesinde bu stresör ile başa çıkabilir. Bu nedenle prefrontal-temporal bölgenin henüz gelişmekte olduğu erken çocukluk dönemlerinde bu fonksiyon işlev görmediğinden, diğer bölgelerin kompansasyonu yardımıyla stresör etkenlerle başa çıkıldığından bu bölgedeki bozukluk olgunlaşma tamamlandıktan sonra ortaya çıkacaktır. Çünkü bu dönemde diğer olgun bölgelerin kompansasyon işlevi de son bulmuştur.

Nörogelişimsel anormalliklerle şizofreni arasındaki ilişkinin kanıtları

Konuşmada gecikme, okuma ve motor becerilerde yetersizlik gibi nörogelişimsel bozukluklar genellikle ilerleyici değildirler ve yaşamın ilk on yılında görülmektedirler. Serebral morfolojik değişiklikler; mikrosefaliyi, hidrosefaliyi, anormal hücre migrasyonunu ve bazı beyin bölgelerinin asimetrisini içermektedir. Şizofreni hastaları nörogelişimsel bozukluklukların birçok karakteristik özelliğini taşımalarına rağmen çok farklı klinik bulgular sergilemektedirler. Bu nedenle bu bozukluklar hakkında genel bir yargıya ulaşmakta güçlükler yaşanmaktadır. Nörogelişimsel kuram göz önüne alındığında, hastalığın gizli, belirti vermeyen bir süreci olduğu ve lezyon ile bazı nörogelişimsel anormalliklerin tanı konulmadan önce gözlenebileceği düşünülmektedir. Şizofrenideki nörogelişimsel anormalliklerle ilgili yapılan çalışmaların çoğu olumsuz sonuçlansa da bazı çalışmalar şizofreni için risk sayılan birtakım davranışsal ve bilişsel anormallikler tanımlamaktadır.

Nörodejeneratif kuram

Nörodejeneratif kuram, gelişimsel evrelerde herhangi bir sorun olmaksızın, sonradan nöronal dejenerasyon sonrasında hastalığın ortaya çıktığı görüşünü destekler. Hastalığın seyri sırasında nöron fonksiyonlarında progresif kayba yol açan, bir nörodejeneratif sürecin devam ettiğini iddia eder. Hastalığın genellikle ileri (yetişkin) yaşlarda ortaya çıkması ise yaşlı nöronların bu bozuklukların dejenerasyonuna daha duyarlı olduğuna bağlanmaktadır.

1990'lara kadar uzun yıllar bilim çevrelerince sıklıkla kabul edilen hipotez nörodejeneratif kuramdır. Buna göre genç erişkin dönemde klinik semptomatoloji başlayıncaya kadar birçok olguda ya beyin gelişiminin normal olduğu ya da sonradan gelişen metabolik, enfeksiyöz veya degeneratif hastalıklar nedeniyle hasara uğrayan beynin bozuk işlevleri sonucu şizofreni ortaya çıktığı ileri sürülmüştür. Bu çerçevede viroimmünolojik hipotez gibi görüşler de ileri sürülmüştür.

Ancak son yıllarda yapılan araştırmaların neticesinde; şizofreni kliniği arasında bağlantıların olduğunu gösterebilen nörobiyolojik modellerin bulunması nörodejeneratif hipotezden ziyade nörogelişimsel modelin şizofreni kliniğine uygun olduğu görüşü ağırlık kazanmaktadır. Bir grup araştırmacı ise bazı şizofrenlerin, nörogelişimsel modelden çok nörodejeneratif modele uygun klinik tablolar sergilediğini öne sürmektedir. Bu tablolar, önceden sağlıklı olan insanlarda meydana gelen ve başlarda giderek kötüleşirken sonra hafifleyen ya da psikotik ve/veya negatif belirtilerle devam eden hastalık durumunu ve hastalık öncesi haline dönen çok küçük bir grubu içermektedir.

Şizofrenide risk etkenleri

Şizofreni için annenin kötü beslenmesi, zehirlenmesi, strese maruz kalması, enfeksiyonlar, gebelikte ve doğumda karşılaşılan olumsuzluklar ve genetik etkenler dahil sayısız risk etkeni tanımlanmıştır. Yapılan bir araştırmada; şizofreni ile doğumda erken membran ruptürü, forsepsle doğum ve 2,500 gramdan düşük doğum ağırlığı arasında belirgin ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca erkeklerin gebelik ve doğum sorunlarına, serebral olgunlaşma zamanlarının farklı olmasından sebep daha hassas oldukları öne sürülmektedir. Annenin beslenmesi üzerinde birçok araştırma yapılmasına rağmen, sadece gebeliğin ilk üç ayında yetersiz folik asit alımı ile nöral tüp defektleri (spina bifida, hidrosefali, anensefali) arasında bir ilişki olduğu bulunmuştur.

Ilıman iklime sahip ülkelerdeki epidemiyolojik çalışmalar kış sonu ve ilkbahar başlarındaki doğumlarda şizofreni prevalansının yüksekliğine dikkat çekmektedir. Şizofreni ile doğum mevsimi arasındaki ilişkiyi açıklayan çevresel etkenler enfeksiyon ajanlarına, beslenme faktörlerine ve çevre sıcaklığındaki değişikliklere işaret etmektedir. Ayrıca şizofreni üzerine yapılan epidemiyolojik çalışmalar annenin gebeliğin ikinci üç aylık döneminde maruz kaldığı grip ve diğer virüslerin bebeğin ileriki yaşlarında şizofreni için risk teşkil edebileceğini göstermektedir.

Tedavi
Bu güne kadar şizofreninin ana kökeni ve tam tedavisi bulunamamıştır. Aşağıdaki tedavi şekilleri semptom tedavisinde, akut krizlerin tekrar ortaya çıkmasını engellemek ve kişinin bozukluğa rağmen kişilik gelişimini desteklemek içindir. Şizofreni tedavisi dört önemli başlık altında özetlenebilir;
 İlaçla Tedavi
 Psiko- ve Sosyoterapi
 Psiko-bilgilendirme
 Aile Desteği

İlaçla tedavi

Şizofreninin ilaçla tedavisinde nöroleptikler kullanılmaktadır. Nöroleptiklere; Clozapin, Risperidon, Zotepin, Sulpirid, Olanzapin, Sertindol, Amisulprid, Quetiapin, Ziprasidon örnek verilebilir. Nöroleptik (antipsikotik) ilaçlar 1950'lerde ilk olarak klorpromazin ile kullanıma girmiş ve şizofreni tedavisinde çığır açmıştır. İlaçların kullanımı hastadan hastaya ve türden türe değişiklik göstermektedir. İlaçların etki süresi de hastadan hastaya değişiklik gösterir ve kullanılan ilacın türüne bağlı değişik yan etkiler görülebilir. Sıkça görülen yan etkiler arasında yorgunluk, hareket bozuklukları, yerinde oturamama, susuzluk, terleme, bulanık görme, iştah artması, kilo alma sayılabilir. Özellikle eski tip antipsikotiklerin uzun süreli kullanımına bağlı olarak tardiv diskinezi adı verilen, istemsiz hareketlerle karakterize bir hareket bozukluğu ortaya çıkabilir.

Akut dönemlerinde zorunlu olmak üzere şizofrenide ilaçlar başta gelen tedavi yöntemidir. İlaçsız sağaltım yöntemleri süreğenleşme riskini artırır. İlaçların özellikle pozitif belirtileri yatıştırdığı bilinmektedir. İlaçlara yanıt ve duyarlılık bireyden bireye farklılıklar göstermektedir. Negatif belirtilerin baskın olduğu hastalarda yatıştırıcı etkisi daha az olan nöroleptiklerin kullanımı araştırmalarla desteklenmiştir. Uzun süre verilen ilaçlar bazen hastalarda negatif belirtilerin artmasına neden olabilmektedir.

Psikoterapi

Şizofreni hastalarının tedavisinde kullanılmak üzere çeşitli psikoterapi yaklaşımları (bilişsel-davranışçı terapiler, destekleyici psikoterapi, ilaç uyum terapisi, "kişisel" terapi, kabullenme ve bağlılık terapisi vb.) geliştirilmiştir. Bu yaklaşımlar arasından etkinliği konusunda hakkında en fazla kanıt bulunan tür, bilişsel-davranışçı terapi olarak adlandırılan terapi çeşididir. Bu tür bir terapinin, ilaç tedavisinden sonra geride şikayetleri kalan hastalarda yararlı olduğu düşünülmektedir.

Psiko-bilgilendirme
Psiko-bilgilendirmenin şizofreni hastalarının tedavisinde uygulanacak programa dahil edilmesinin yararlı olduğuna dair kanıtlar vardır ve bazı ülkelerde bu tür programlara rutin olarak dahil edilmiştir.

Alternatif yaklaşımlar (Beslenme)

Şizofrenide ilaçla tedavi yanında bir beslenme planı da bazı yazarlarca önerilmiştir. Bu yazarlara göre alkol, kahve, et ve şekerin mümkün olduğunca az alınması gerekir. Omega-3 bağı içeren yağların (balık, her türlü deniz ürünleri, tofu, soya, badem, ceviz), omega-6 bağı içeren yağlar (ayçiçeği, susam, mısır), folik asitler (taze portakal suyu, ıspanak, fıstık, kuru fasulye, nohut), B3 vitamini (balık, patates, avokado, kahverengi pirinç), B6 vitamini (tavuk, karnabahar, domates) ve C vitamini (brokoli, turunçgiller, lahana, kivi) tüketimi yine bazı yazarlar tarafından önerilmiştir. Bir diğer öneri ise çölyak hastalığının da tedavi şekli olan glutensiz ve kazeinsiz diyet'tir.

Toplum ve kültür
Sosyal stigmata, şizofreni hastalarının tedavisinde en büyük engel olarak tanımlanmıştır.

1999 yılında yapılan geniş bir örnekleme sahip bir çalışmada, Amerikalıların şizofreni konusundaki inanışları incelenmiştir. Bu çalışmada, şizofrenlerin başkalarına zarar verici davranışlarda bulunmasını Amerikalıların %12,8'i oldukça muhtemel olduğuna inanırken, %48,1'inin ise bunun bir miktar muhtemel olduğuna inandığı bulunmuştur. Aynı çalışmada, şizofrenlerin kendi tedavileri hakkında karar verme yetileri olup olmadığı konusunda bir başka soruya ise %74'ün üzerinde kişi pek muktedir değil veya hiç muktedir değil diye cevaplamıştır. Aynı şekilde para idaresi konusunda karar verme yetileri olup olmadığı konusundaki soruya da %70,2'si pek muktedir değil veya hiç muktedir değil diye cevaplamıştır. Yapılan bir çalışmada, psikoz hastalarının şiddete meyilli oldukları inancının 1950'lerden bu yana iki katından fazla arttığını gösterilmiştir.

Ruhsal hastalıklarda damgalamadan en çok şizofreni etkileniyor. Sanrıların ve duyulduğu sanılan seslerin şizofreni hastasını korkutabildiğini belirten uzmanlar, aynı zamanda içe kapanmaya ya da uygunsuz davranışlar sergilemesine de neden olabildiğini ifade ediyor.

Akıl Oyunları adlı kitap ve filmde, şizofreni tanısı konmuş Nobel ödüllü matematikçi John Forbes Nash'ın hayatı konu edilmiştir. Marathi dilindeki Devrai adlı filmde bir şizofreni hastası konu edilmiştir. Hastaların davranış şekli, düşünce yapısı ve hastalıkla mücadelesi konu edildiği film, Hindistan'ın batısında yer alan Maharashtra'ın Konkan bölgesinde çekilmiştir. Ayrıca, hastaların tedavide kullandıkları ilaçlar ve aile üyelerinin gösterdikleri büyük sabır da filmde konu edilen diğer konulardır. Şizofrenlerin aile üyeleri tarafından kaleme alınan gerçek olaylara dayanan kitaplardan bir diğeri ise, Avustralyalı gazeteci Anne Deveson'un oğlunun şizofreni ile mücadelesini kaleme aldığı Tell me I'm Here adlı kitaptır. Bu kitap sonradan beyaz perdeye de uyarlanmıştır.

Mark Vonnegut tarafından kaleme alınan The Eden Express adlı kitapta bir şizofreni hastasının, hastalıkla mücadelesi ve tedavi süreci konu edilmiştir. Şizofreninin konu edildiği bir diğer kitap ise, Mikhail Bulgakov'un 1975 tarihli The Master and Margarita adlı eseridir.

Ayrıca bakınız
 Apragmatizm
 Ambivalenz
 Uyumsuz hayal kurma
 Paranoya
 Obsesif kompulsif bozukluk
 Bipolar
 Psikoloji
 Psikiyatri

Kaynakça

Ek kaynaklar
 İzolasyondan kurtulma yolları, Janssen Cilag Yayıncılık
 Şizofreni Danışmanı, Kurt Hahlweg, Matthias Dose, Hogrefe Yayıncılık
 Şizofreni ve tedavi Yolları Asmus Finzen, Psychiatrie Yayıncılık
 Psikolojik hastalarla yaşam, BApK e.V., Balance Yayıncılık, Psikoterapinin yararları, Josef Baeuml
 Şizofreni, Machleidt, Garlipp, Haltenhof, Schattauer Yayıncılık

Dış bağlantılar
 Eugen Bleuler: Dementia praecox oder Gruppe der Schizophrenien (1911)
 Şizofreni hakkında detaylı bilgi
 İstanbul Şizofreni Derneği
 Şizofreni ve Genetik
 Haber Portali Medicalnewstoday
 Haber Portali Sciencedaily
 Haber Portali Nimh
 Haber Portali Medwire-news
 Şizofreni Hastalığı

Şizofreni


Tinktura je naziv za bojenje grbova u heraldici. U heraldici se koriste boje, metali i krzna. Ima sedam osnovnih u heraldici, koje uključuju pet boja (tamne tinkture) i dva metala (svijetle tinkture).

Boje
U heraldici su osnovne boje crvena, plava, crna, ljubičasta i zelena.

U poljskoj heraldici,  crvena je boja na štitu. U 16. stoljeću, skoro polovina grbova poljskog plemstva imala je crvenu boju štita s jednim ili više srebrnih motiva.

Motivi se na grbu mogu naći i u svojoj stvarnoj boji. Stvarna boja se smatra tinkturom različitom od ostalih heraldičkih tinktura. Neki heraldičari ne podržavaju često ubacivanje stvarnih boja u heraldiku, posebno kada se radi o krajolicima, jer to nije u skladu s duhom heraldike gdje je sve ispravno, precizno i po pravilima.

Prirodne boje

Metali
U heraldici se uglavnom koriste zlato i srebro kao boje.
U nekim slučajevima, bijela boja može biti heraldička boja drukčija od srebrne.

Krzna

U heraldici se najčešće koriste zerdavo i vjeveričije krzno.

Mješavine boja

Popis boja
Popis boja koje se najčešće pojavljuju u heraldici i njihova značenja, dok se u zagradi nalazi heraldički izraz.
 Zlatna boja (Or), odnosno Žuta - velikodušnost
 Srebrna boja (Argent), odnosno Bijela - mir i čestitost
 Crna boja (Sable) - postojanost, ponekad žalost
 Plava boja (Azure) - odanost i istina
 Crvena boja (Gules) - hrabrost i velikodušnost
 Zelena boja (Vert) - nada, radost, ponekad odanost u ljubavi
 Ljubičasta (Purpure) - carsko dostojanstvo, nezavisnost i pravičnost
 Žutosmeđa boja (Tenné) - zaslužno slavoljublje
 Krvavo - crvena boja (Sanguine) - promišljen u borbi

Izvori

Poveznice
 heraldika
 veksilologija

Grbovi
Heraldika
Povijesna znanost

Tinktura (heraldika)


An Stelis lentiginosa in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni John Lindley. An Stelis lentiginosa in nahilalakip ha genus nga Stelis, ngan familia nga Orchidaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Stelis (Orchidaceae)

Stelis lentiginosa


Mr. Scott's Guide to the Enterprise, written and illustrated by Lora Johnson, known as Shane Johnson at that time, is a book describing the post-refit USS Enterprise (with some information on the Enterprise-A) from the Star Trek fictional universe. It is written from the viewpoint of the ship's chief engineer, Montgomery Scott. The manual was first printed and published by Pocket Books in 1987.

The Guide opens with a brief introduction by Mr. Scott and a description of the Constitution class refit. Following this, a chapter on general information, containing such data as Starfleet uniforms of the era, fonts used in computer displays and hull markings, and various graphics used aboard the ship. It goes on to describe the Enterprise deck by deck from the top downward and concludes with a description of the Enterprise-A.

Although Star Trek staffers such as Michael Okuda and Andrew Probert served as consultants for the book, it contains statements that were later contradicted. The book indicates that the Enterprise's original five-year mission ended on April 7, 2212, while later and more authoritative print (Star Trek: The Next Generation Technical Manual, The Star Trek Encyclopedia and on-screen references (such as Star Trek: Voyager episode "Q2") put the end of the mission around 2270. It also refers to the Enterprise as being an "Enterprise class" vessel after her refit, rather than the canonical Constitution class.

The description of transwarp drive and other technologies are different from, if not outright incompatible with, later descriptions. Some of these contradictions stem from the book's use of some Star Trek role-playing game source materials, particularly the chronology, based on the earlier Star Trek Spaceflight Chronology.

Due to interference from Roddenberry's assistant/gofer Richard Arnold, Paramount revoked FASA's license soon after the book was published and at Arnold's urging began to contradict FASA's material early in Star Trek: The Next Generation'''s run.

However, Johnson also had access to set designs and production schematics that were used to create many places and devices that appear in the Star Trek'' films. This material largely informed the book's detailed schematics of decks, compartments, and equipment.

References

Star Trek reference books
1987 books

Mr. Scott's Guide to the Enterprise


ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය ට අනුව හෙබේ , තාරුණ්‍යයේ දෙවඟන ලෙස හැඳින්වේ. ඇය සියුස් හා හේරා ගේ දියණියයි.

හෙබේ (පුරාණෝක්තිවේදය)


Arhiducesa Maria Amalia de Austria (5 aprilie 1724 – 19 aprilie 1730) a fost Arhiducesă de Austria și sora mai mică a împărătesei Maria Tereza a Austriei. A fost mătușa reginei Maria Antoaneta a Franței, a reginei Maria Carolina a Neapole, a Ducesei Maria Amalia de Parma, a Ducesei Maria Christina de Teschen, a Ducelui Ferdinand, și a doi împărați ai Sfântului Imperiu Roman: Iosif al II-lea și Leopold al II-lea.

Biografie
Maria Amalia s-a născut la Palatul Hofburg din Viena. A fost fiica cea mică a împăratului Carol al VI-lea și a soției acestuia, Elisabeth Christine de Brunswick-Wolfenbüttel. La fel ca nașterea surorii sale Maria Anna, nașterea ei nu a fost bine primită de tatăl ei, care aștepta un moștenitor de sex masculin.

A murit la 19 aprilie 1730, la Viena, la vârsta de 6 ani. După decesul tatălui ei în 1740, coroana Sfântului Imperiu Roman a trecut în mâinile lui Francisc I, soțul surorii ei mai mari, Maria Tereza. Dinastia Habsburg de Austria s-a stins odată cu moartea lui Carol al VI-lea, iar Maria Tereza și Francisc I au început dinastia de Habsburg-Lorena.

Nașteri în 1724
Decese în 1730
Arhiducese de Austria
Oameni din Viena

Maria Amalia de Austria (1724-1730)


André Luiz da Silva Nascimento (* São João de Meriti, 4 de marzo de 1979 - ) es un jugador de voleibol brasileño, conocido por jugar en la posición de oposición y poseer una cortada y saque fuertes.

André Nascimento es padre de Kalel Nascimento.

André es también integrante de la Selección masculina de voleibol de Brasil. Entre los títulos conseguidos con Brasil se encuentran la Medalla de Oro Olímpica en el 2004 y la Medalla de Plata en el 2008.

Clubs

Véase también
 Copa Mundial de Voleibol Masculino de 2011

Enlaces externos

Voleibolistas de Brasil
Medallistas olímpicos de Brasil

André Nascimento


مجلس الأمة الكويتي 1985 (الفصل التشريعي السادس) من 9 مارس 1985 حتى حل المجلس في 3 يوليو 1986 أجريت انتخابات المجلس، في يوم الأربعاء 20 فبراير 1985 وأنتخب المجلس في جلسته الأولى التي عقدت في يوم السبت 9 مارس 1985 أحمد عبد العزيز السعدون رئيساً للمجلس ، وفي 3 يوليو 1986 صدر أمر أميري بحل المجلس ووقف العمل ببعض مواد الدستور وبقي مجلس الأمة بعد ذالك منحلاً إلى سنة 1992.

الفائزون حسب الدوائر

الدائرة الأولى
 خالد جميعان الجميعان
 يعقوب محمد حياتي

الدائرة الثانية
 حمد عبد الله الجوعان
 عبد الرحمن خالد الغنيم

الدائرة الثالثة
 جاسم عبد العزيز القطامي
 جاسم الخرافي

الدائرة الرابعة
 عبد الله يوسف الرومي
 ناصر عبد الله الروضان

الدائرة الخامسة
 أحمد يعقوب باقر
 عبد العزيز عبد اللطيف المطوع

الدائرة السادسة
 حمود حمد الرومي
 مشاري جاسم العنجري

الدائرة السابعة
 جاسم محمد العون
 فيصل عبد الحميد الصانع

الدائرة الثامنة
 أحمد الربعي
 عبد الله فهد النفيسي

الدائرة التاسعة
 أحمد محمد الخطيب
 جاسر الجاسر

الدائرة العاشرة
 سامي أحمد المنيس
 صالح يوسف الفضالة

الدائرة الحادية عشر
 أحمد عبد العزيز السعدون
 محمد سليمان المرشد

الدائرة الثانية عشر
 راشد الجويسري
 سالم عبد الله الحماد

الدائرة الثالثة عشر
 عباس حسين الخضاري
 ناصر عبد العزيز صرخوه

الدائرة الرابعة عشر
 حمود ناصر الجبري
 ناصر فهد البناي

الدائرة الخامسة عشر
 عباس مناور المسيلم
 محمد مفرج المسيلم

الدائرة السادسة عشر
 براك النون
 مبارك الدويلة

الدائرة السابعة عشر
 فيصل بندر الدويش
 يوسف خالد المطيري

الدائرة الثامنة عشر
 خلف دميثير العنزي
 صياح أبو شيبة

الدائرة التاسعة عشر
 أحمد نصار الشريعان
 منيزل العنزي

الدائرة العشرون
 علي عبد الله السعيد
 فلاح مبارك الحجرف

الدائرة الحادية والعشرون
 خالد العجران
 دعيج خليفة الجري

الدائرة الثانية والعشرون
 سعد بن طامي
 هادي الحويلة

الدائرة الثالثة والعشرون
 خميس عقاب
 مبارك فالح راعي الفحماء

الدائرة الرابعة والعشرون
 راشد سيف الحجيلان
 مبارك حمد الزوير

الدائرة الخامسة والعشرون
 عايض علوش العازمي
 هاضل سالم الجلاوي

أبرز الأحداث
 تم استجواب وزير العدل الشيخ سلمان الدعيج الصباح، وقد استقال قبل أن يقدم الاستجواب.
 تم اقتراح تعديل المادة الأولى من قانون المحكمة الدستورية، لأن الحكومة كانت تحيل عدد من القوانين التي يقترحها النواب إلى المحكمة الدستورية لتبطيئ القوانين، وقد تمت الموافقة على القرار.
 تم اقتراح بتطويل المدة التي يستطيع بعدها المتجنسين بالتصويت من عشرين سنة إلى ثلاثين سنة، وقد تمت الموافقة على القرار
 في يونيو 1986 تم تقديم أربعة استجوابات لأربعة وزراء مختلفين، وهم وزير الإعلام عيسى المزيدي ووزير المالية جاسم الخرافي ووزير النفط الشيخ علي الخليفة الصباح ووزير التربية عيسى الإبراهيم.
 وفي 3 يوليو 1986 صدر أمر أميري بحل المجلس ووقف العمل ببعض مواد الدستور وبقي مجلس الأمة بعد ذالك منحلاً إلى سنة 1992

مراجع

مجلس الأمة الكويتي

مجلس الأمة الكويتي 1985


Göçer, Kahramanmaraş ilinin Pazarcık ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe

Coğrafya

Kahramanmaraş iline ? km, Pazarcık ilçesine 31 km uzaklıktadır.

Nüfus

Dış bağlantılar

Pazarcık'ın mahalleleri

Göçer, Pazarcık


Nübye Çölü, Sudan'ın kuzeydoğu kesiminde yer alan bir çöldür.

Kızıldeniz ile Nil Nehri arasında 250.000 km2'lik bir alana yayılan Nübye Çölü, kayalık ve engebeli (en yüksek noktası, doğu kesimindeki Cebel Oda'da 2.529 m'yi bulur) olmasına rağmen Çöl'de yer yer kumullara da rastlanır. Yılda 125 mm'yi bulmayan yağışlardan sonra ortaya çıkan mevsimlik akarsular, Nil'e ulaşamadan kurur. Çölün geleneksel sakinleri Nübyeliler'dir.

Dünyanın bilinen en eski arkeoastronomik megaliti Nübye Çölü'nün güney Mısır'da kalan kısmındaki Nabta Playa adlı bölgede dikili bulunmaktadır.

Kaynakça

Dış bağlantılar

Sudan'daki çöller

Nübye Çölü


An Triphora yucatanensis in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Oakes Ames. An Triphora yucatanensis in nahilalakip ha genus nga Triphora, ngan familia nga Orchidaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Triphora (Orchidaceae)

Triphora yucatanensis


Bospa, İzmir'in Karşıyaka ilçesinin Bostanlı Mahallesi'nde her çarşamba kurulan bir gıda ve tekstil pazarıdır. Bostanlı Sosyete Pazarı olarak da anılır.

Kaynakça

Karşıyaka
Pazarlar
İzmir ekonomisi

Bospa