Abell 222 je galaktički skup u zviježđu Kita. Sadrži tisuće galaksija, a od Zemlje je udaljen 2,4 milijarde svjetlosnih godina.

Otkriće tamne tvari
Astronomi su otkrili nevidljivu nit koja krivi prostorvrijeme između galaktičkih skupova Abell 222 i Abell 223. Daljnjim istraživanjem uz pomoć slika s japanskog teleskopa Subaru, astronomi su otkrili da je ta "nevidljiva materija" u stvari tamna tvar. Astronomi su koristili gravitacijske leće za otkrivanje niti tamne tvari. Galaktički skup Abell 222 je sa skupom Abell 223 povezan s niti tamne tvari, koja je prožeta vrućim plinom koji emitira rendgenske zrake. Daljnja istraživanja pokazuju da ova nit sadrži samo oko 20 posto normalne materije, a za ostatak se pretpostavlja da je tamna tvar. Za ovo opažanje se smatra da se dobro podudara sa standardnim kozmološkim modelom.

Barionska materija
Oko 5% svemira je sačinjeno od barionska ili obične tvari koja sadrži protone i neutrone, također poznate kao barioni, te od elektrona. Barioni i elektroni su sastavni dijelovi atoma. Astronomi nisu uspjeli pronaći traženih 5% barionske tvari unutar drugih galaksija, zvijezda ili plinova. Nakon promatranja plina koji povezuje Abell 222 i Abell 223, znanstvenici vjeruju da se nedostajuća barionska tvar nalazi unutar plina koji premošćuje 2 skupa. To je bilo teško pronaći zbog činjenice da je plin imao vrlo malu gustoću, što ga je učinilo teškim za otkrivanje. Ovo otkriće je omogućeno položajem skupa Abell 222, koji je orijentiran u smjeru Zemljine linije pogleda, tako da su znanstvenici mogli vidjeti jaku koncentraciju tog plina unutar tog dijela neba.

Izvori

Kit (zviježđe)
Galaktički skupovi

Abell 222


Werner Meier (* 31. Mai 1949) ist ein ehemaliger Schweizer Mittel- und Langstreckenläufer.

Bei den Olympischen Spielen 1972 in München schied er über 1500 m im Vorlauf aus. 1975 wurde er über dieselbe Distanz Siebter bei den Leichtathletik-Halleneuropameisterschaften in Kattowitz.

1983 wurde er Dritter beim Berlin-Marathon, 1984 siegte er beim Barcelona-Marathon, und 1986 wurde er Dritter beim Wiener Frühlingsmarathon.

Bei den Crosslauf-Weltmeisterschaften kam er 1977 in Düsseldorf auf Platz 48, 1979 in Limerick auf Platz 165, 1983 in Gateshead auf Platz 199 und 1985 in Lissabon auf Platz 221.

1972 und 1974 wurde er Schweizer Meister über 1500 m, 1979 über 10.000 m, 1981 und 1984 im 25-km-Straßenlauf, 1983 im Marathon und 1975 im Crosslauf.

Persönliche Bestzeiten

 1500 m: 3:39,2 min, 30. Juni 1973, Lissabon
 3000 m: 7:48,8 min, 3. Juli 1975, Oslo
 5000 m: 13:35,04 min, 1. Juli 1975, Stockholm
 10.000 m: 29:11,4 min, 19. September 1974, Basel
 Marathon: 2:14:50 h, 18. März 1984, Barcelona

Weblinks

Teilnehmer der Olympischen Sommerspiele 1972
1500-Meter-Läufer (Schweiz)
Langstreckenläufer (Schweiz)
Marathonläufer (Schweiz)
Olympiateilnehmer (Schweiz)
Schweizer
Geboren 1949
Mann

Werner Meier (Leichtathlet)


Slatke male lažljivice: Izvorni grijeh (engleski: Pretty Little Liars: Original Sin) američka je televizijska serija koju su stvorili Roberto Aguirre-Sacasa i Lindsay Calhoon Bring za HBO Max. Serija je četvrta televizijska serija inspirirana Slatkim malim lažljivicama, temeljena na romanima koje je napisala Sara Shepard i smještena  je u isti svemir kao i prethodne serije.

Serija je najavljena u rujnu 2020. godine. Snimanje se odvijalo u New Yorku tijekom pandemije COVID-19. Prva sezona počela se emitirati 28. srpnja 2022. na američkoj streaming platformi HBO Max. U rujnu 2022. serija je obnovljena za drugu sezonu.

Radnja

Prva sezona
Serija prati živote pet tinejdžerica koje žive u Millwoodu u Pennsylvaniji, nakon što počnu primati zastrašujuće poruke od tajanstvene osobe poznate kao "A", koja ih smatra odgovornima za tragičan događaj koji se dogodio 22 godine ranije i za koji su sve njihove majke na neki način krive. Djevojke se zatim udružuju kako bi pokušale shvatiti što se doista dogodilo 1999. godine i kakvu su ulogu njihove majke imale po tom pitanju.

Pregled serije
Prva sezona počela se prikazivati globalno 28. srpnja 2022. na streaming platformi HBO Max. A u Hrvatskoj 4. siječnja i na televiziji, na HBO 3 kanalu. U rujnu 2022. serija je obnovljena za drugu sezonu.

Glumačka postava

Glavni
 Bailee Madison kao Imogen Adams
 Chandler Kinney kao Tabby Haworthe
 Zaria kao Faran Bryant
 Malia Pyles kao Minnie "Mouse" Honrada
 Maia Reficco kao Noa Olivar
 Mallory Bechtel kao:
 Karen Beasley
 Kelly Beasley
 Sharon Leal kao Sidney Haworthe
 Kristen Maxwell kao mlada Sidney
 Elena Goode kao Marjorie Olivar
 Sarah-Anne Martinez kao mlada Marjorie
 Eric Johnson kao Sheriff Tom Beasley
 Alex Aiono kao Shawn Noble
 Lea Salonga kao Elodie Honrada
 Emily Bautista kao mlada Elodie
 Jordan Gonzalez kao Ash Romero

Sporedni
 Kate Jennings Grant kao Madame Giry
 Carly Pope kao Davie Adams
 Ava DeMary kao mladi Davie
 Robert Stanton kao Marshall Clanton
 Jeffrey Bean kao Mr. Smithee
 Ben Cook kao Henry Nelson
 Lilla Crawford kao Sandy
 Jennifer Ferrin kao Martha Beasley
 Derek Klena kao Wes
 Elias Kacavas kao Greg
 Carson Rowland kao Chip Langsberry
 Gabriella Pizzolo kao Angela Waters
 Kim Berrios Lin kao Shirley
 Zakiya Young kao Corey Bryant
 Kristian Mosley kao mladi Corey
 Brian Altemus kao Tyler Marchand
 Benton Greene kao Zeke Bryant
 Alexander Chaplin kao Steve Bowers

Produkcija
Dana 2. rujna 2020. objavljeno je da Warner Bros počinje razvijati novu seriju iz franžize Slatke male lažljivice zajedno s Robertom Aguirre-Sacasom, tvorcem hit televizijske serije Riverdale i Sabrina: Jezive pustolovine.

HBO Max,  24. rujna 2020. naručio je 10 epizoda za prvu sezonu, a za naslov serije odabrano je ime "Pretty Little Liars: Original Sin". Serija 7. rujna 2022. obnovljena je za drugu sezonu, koja će se zvati "Pretty Little Liars: Summer School".

Distribucija
Serija je premijerno prikazana 28. srpnja 2022. s prve tri epizode na platformi HBO Max. Prva sezona izlazila je jednom tjedno s dvije do tri epizode svakog četvrtka, do 18. kolovoza.

Izvori

Vanjske poveznice
  na hbomax.com

Američke serije
Dramske serije
Televizijske serije koje su počele 2022.

Slatke male lažljivice: Izvorni grijeh


LoliRock este o serie de televiziune franceză animată produsă de Marathon Media și Zodiak Kids. A fost creată de Jean Louis-Vandestoc și scrisă de Madellaine Paxson.Aceasta a fost difuzată pentru prima dată în Franța, la 18 octombrie 2014, pe canalul France 3 și s-a extins la posturile de televiziune din Europa.De asemenea, a fost licențiată în Statele Unite, Canada, Marea Britanie și Australia, cu o dublare în limba engleză lansată pe Netflix la 1 mai 2016.

În România serialul a avut premiera pe Disney Channel la data de 4 mai 2015.

Intrigă
Iris este o adolescentă căreia îi place să cânte și să-i ajute pe alții. Cu toate acestea, când cântă, se întâmplă evenimente ciudate. Încurajată de cel mai bun prieten al ei, Nathaniel, Iris participă la audițiile pentru o trupă rock de fete, dar puterea ei distruge camera și ea este mai târziu atacată de doi străini. Jurații de la audiție, Talia și Auriana, vin să o ajute și îi explică că este de fapt o prințesă cu puteri magice care trebuie să salveze regatul Ephedia din ghearele lui Gramorr, care a preluat-o. Singura modalitate de a-l salva este de a-și stăpâni puterile și de a găsi pietrele oracolului Coroanei Regale din Ephedia, care sunt împrăștiate pe Pământ. De-a lungul seriei, cele trei fete încearcă să trăiască atât în rândul adolescenților obișnuiți, cât și al vedetelor rock din toată formația "LoliRock", în timp ce o antrenează pe Iris în secret și culeg pietrele. Dar când Gramorr îi trimite pe frații gemeni Praxina și Mephisto să se lupte cu ei și să cheme monștri pentru a provoca haos, fetele trebuie să lucreze împreună ca prințese războinice.

În sezonul 2, celor trei fete li s-au alăturat Carissa și Lyna, care, de asemenea, se transformă în prințese războinice, dar nu fac parte din grup. Fetele continuă să adune pietrele oracolului în timp ce îi ajută pe cei care au nevoie, dar Gramorr și gemenii răi continuă să devină mai puternici. Când găsesc ultima piatră din oracol, Iris se confruntă cu realitatea că trebuie să-și ia rămas bun de la Nathaniel și să se întoarcă în Ephedia, dar când Gramorr găsește piatra finală și este eliberat, fetele lucrează împreună să se confrunte cu el într-o ultima bătălie.

Personaje

Personaje Principale
 Iris-Cântăreața-lider a trupei LoliRock, Iris este o fetiță de 15 ani care trăiește în Sunny Bay; ea are părul blond deschis, piele de culoare deschisă, ochi albaștri deschis, buze roz și pistrui. Ea este binevoitoare și dorește să-i ajute pe toți. Puterea ei este de a cânta care pare să încânte totul în jurul ei; această putere este râvnită de Gramorr. Ea are o pasiune pentru cel mai bun prieten al ei din copilărie, Nathaniel. După ce se întâlnește cu Talia și Auriana, ea descoperă că ea este prințesa coroanei din Ephedia, o împărăție magică, iar datoria ei este să găsească toate pietrele oracolului Coroanei Regale și să recupereze tronul Ephediei. Când se transformă cu ajutorul unui pandantiv, părul devine roz și hainele devin roz și are un simbol al inimii și un simbol al stelelor cu patru vârfuri.
 Talia-Ea cântă la voce și keytar (chitară cu claviatură) și, uneori, cântă la chitară în trupa de fete LoliRock. Are părul lung, de culoare brun închis, tip castron, piele întunecată și ochi de culoarea chihlimbarului. Ea este serioasă, bună și foarte inteligentă. Ca a doua prințesă a regatului Xeris, ea a fost închisă de Gramorr înainte de a se deplasa în căutarea prințesei din Ephedia cu ajutorul Aurianei. Elementul de transformare este o brățară; părul devine albastru și hainele ei devin albastre. Simbolul ei este diamantul.
 Auriana-Cântă vocal și la tramburină în trupa de fete LoliRock. Ea are părul roșcat în stil de coadă de cal, pielea tunsă și ochii verzi. E vioaie, jucăușă, înnebunită după băieți și un pic cu capul în nori, dar e o prietenă de încredere. Este prințesa din Volta. Elementul de transformare este un inel; părul și hainele sale se transformă în portocaliu strălucitor. Simbolul ei este semiluna.
 Amaru-O creatură blană purpurie și albă, cu părul albastru închis și o coadă pufoasă. El are capacitatea de a se transforma într-un cal înaripat și de a transporta prințesele și dușmanii lor într-o arenă specială pentru a le permite prințeselor să lupte împotriva răului departe de orice civil.

Antagoniști
 Lord Gramorr- Marele vrăjitor al haosului. Are părul verde-blond până la talie și ochi purpurii, poartă o coroană, precum și o mască care îi acoperă în întregime ochii, nasul și gura. După ce i-a trădat pe regele și regina regatului, Gramorr a preluat controlul asupra lui Ephedia. Cu toate acestea, pentru a obține controlul total al regatului, el trebuie să aibă coroana regală, care este protejată de o vrajă. El este astfel incapabil să părăsească zona castelului și trebuie să se bazeze pe Praxina și Mephisto pentru a-și face treaba. Are o panteră neagrăminion numit Banes.
 Praxina-Are părul lung de culoarea visiniu, care îi acoperă de obicei unul dintre ochi. Îi place să micșoreze oamenii, în special dușmanii ei și fratele ei geamăn, ultimul dintre care își amintește că s-a născut înainte. Are o personalitate foarte afirmată și adesea își conduce fratele în jur. Culoarea temei ei este roșu. Atacurile ei tind să fie demonstrații ale puterii brute cu explozii și monștri mari invocați.
 Mephisto- El și sora sa geamănă Praxina sunt trimiși pe Pământ de Gramorr pentru a împiedica prințesele să zădărnicească planurile stăpânului său cu orice preț . Are părul scurt de culoarea visiniu. Îi place să distrugă lucrurile, dar uneori acționează brânzet, incompetent și are o atenție scurtă. Culoarea temei lui este verde. Dintre cei doi, Mephisto preferă vrăji și trucuri elaborate și laudă cu privire la modul în care este un geniu.

Personaje Secundare
 Nathaniel- cel mai bun prieten din copilărie a lui Iris. Are părul scurt, cațel, maroniu. O cunoaște pe Iris la suflet și de multe ori o încurajează cu bunătate și puțin umor. El și Iris se zdrobesc unul pe celălalt. Nathaniel lucrează lamagazinul de smoothie pe care fetele îl frecventează.
 Mătușa Ellen-tutorele adoptiv a lui Iris, a avut grijă de ea de când era copil. Este o doamnă veselă căreia îi place să aibă grijă de grădina ei. La începutul seriei, ea îi primește pe Talia și Auriana ca studenți de schimb. În episodul din sezonul 2 "Un secret surprizător", se dezvăluie că numele ei real este Ellira, o războinică ephediană și gardă de corp a părinților lui Iris, regele și regina, care are sarcina de a-și crește fiica prunc și de a o proteja pe Pământ de Lord Gramorr.
 Doug-Are părul blond și poartă de obicei o pălărie maro cu o bandă roz. Debutează în episodul 13, "Lilieci mici". El este fanul numărul unu a trupei LoliRock și scrie un blog despre ele, trecând peste diferite lucruri și întâmplări despre ele. Doug poate fi credul uneori din cauza inocenței sale. A fost personaj secundar în sezonul 1 dar în sezonul 2 e personaj episodic.
 Missy Robins- rivala din copilărie a lui Iris care debutează în episodul 2 "Puterea Florilor". Are părul negru-cenușiu și ochii galbeni-verzi. Fiind fiica primarului din Sunny Bay, ea acționează răsfățată și zadarnică. A fost personaj secundar în sezonul 1 dar în sezonul 2 e personaj episodic.
 Lyna- O prințesă din Borealis care debutează în "Acasă prima parte". În starea ei de prințesă magică, are părul verde deschis. Este timidă, dar curajoasă, ușoară și sofisticată. Îi place ceaiul de cristal și este mândră că castelul ei a câștigat premii pentru cea mai frumoasă. Ea și Carissa au ajutat-o pe Izira să o elibereze de Gramorr și s-au alăturat mișcării sale de rezistență. Elementul ei de transformare este un știft de păr, iar simbolul ei este un -fleur de lys-. Arma ei este un chakram (inel), dar preferă să folosească levitație în vrăjile ei. La sfârșitul primului sezon, ea se alătură fetelor LoliRock de pe Pământ, unde are părul negru lung și drept, pielea medie și ochii violet. La fel ca și Carissa, nu face parte nici din trupă, nici nu locuiește cu ele la mătușa Ellen, dar apare în unele dintre episoade. Secvența ei de transformare este inspirată de Sailor Moon, în special Sailor Uranus și Sailor Neptune și sunt transformări mai scurte decât principalele trei fete din motive de producție și pentru că ar fi fost plictisitoare.
 Carissa-O prințesă din Calix care debutează în "Acasă prima parte". În starea ei de prințesă magică, are părul purpuriu, iar violetul este, de asemenea, culoarea ei tematică generală. Îi place să-și arate abilitățile de luptă, îi place să aibă vânătăi și este concediată ori de câte ori luptă. După ce ea și Lyna o eliberează pe Izira, ea se alătură mișcării de rezistență a acesteia. Obiectul ei de transformare este o brățară pentru braț, iar simbolul ei este un trandafir compas. Arma ei este o pereche de bâte, iar ea preferă luptele din apropiere. La sfârșitul primului sezon, ea se alătură fetelor LoliRock de pe Pământ, unde are părul roșu-portocaliu îmbrăcat într-o panglică cu coadă de pește, pielea deschisă și ochii albaștri. La fel ca și Lyna, nu face parte nici din trupă, nici nu locuiește cu ele la mătușa Ellen, dar apare în unele dintre episoade.

Personaje Episodice
 Izira-sora mai mare a Taliei din regatul ephedian Xeris. Ea posedă o mare putere mistică și este considerată a fi o prințesă puternică, responsabilă și inteligentă. Talia și-a pierdut urma de la atacul lordului Gramorr asupra lui Xeris. Mai târziu, se dezvăluie că a fost închisă în fortăreața închisorii Krozak de pe Ephedia. Ea apare pentru prima dată în "Xeris". Are părul alb, pielea închisă la culoare și ochii albaștri de dud. Se întoarce în episodul final al sezonului 1 "Acasă", unde conduce o mișcare de rezistență împotriva lui Gramorr.
 Lev-Un hoț ephedian care apare inițial ca un prizonier al lui Gramorr în episoadele finale ale sezonului 1 și merge cu Iris când încearcă să scape din celulele lor. Cu toate acestea, în curând se dezvăluie că a lucrat de-a lungul timpului pentru Gramorr (întrucât el a fost cel mai mare ofertant) pentru a o determina să elibereze coroana. Creasta sa magică poartă simbolul unui vultur.

Dublajul în limba română

Dublajul a fost realizat de studiourile Ager Film:

Cătălina Chițan - Iris
Tamara Roman - Talia
Adina Lucaciu - Auriana
Alina Teianu - Lyna, Missy Robbins, alte voci
Isabela Neamțu - Carissa, Ellen/Elira, alte voci
Damian Victor Oancea - Lord Gramorr
Viorel Cojanu - Mephisto
Anca Iliese - Praxina
Cristian Neacșu - Nathaniel
Lucian Ionescu - Doug, alte voci
Viorel Ionescu - Lev, prezentatorul concertelor, alte voci
Alexandra Badea - Izira (episoadele 6, 25-26, 48)
Monica Pricob - Izira (episodul 52)
Jennifer Dumitrașcu - alte voci
Raul Stănulescu - alte voci

Traducerea: Diana Fota (sezonul 1), Lavinia Negoiță (sezonul 1), Alexandra Stoian (sezonul 2), Ioana Sandache (sezonul 2)

Regia: Viorel Ionescu

Inginer de sunet: Linda Șaitoș, Florin Dinu

Episoade

Sezonul 1 (2014-16)

Sezonul 2 (2017)

Seriale de televiziune fantastice
Seriale de televiziune din 2014

LoliRock


Mısır tarihi'nin Dördüncü Hanedan'ı içinde yer alan bilinen yöneticiler.

Antik Mısır'ın Üçüncü, Dördüncü, Beşinci ve Altıncı Hanedanları genellikle Eski Krallık dönemi altında gruplanırlar.

Mısır'ın dördüncü hanedanı Eski Krallık'ı oluşturduğu varsayılan dört hanedandan biridir. Bu hanedanının firavunları Mısır'ın simgesi sayılabilecek piramitleri inşa ederek, Antik Mısır'ın en bilinen kralları olmuşlardır. Bu hanedanın her kralı mezar veya anıt mezar olarak kullanılmak için en azından bir tane piramit yaptırmıştır. Üçüncü Hanedan gibi bu krallarda başkenti Memphis'te tutmuşlardır.

Hanedanın kurucusu Sneferu'nun üç piramit yaptırdığı bilinmektedir ve bazılarını ise dördüncü piramitini de yaptırdığına inanmaktadırlar. Her ne kadar kendisinden sonra firavun olan ve Hetepheres I'den olan oğlu Keops (Khufu) Mısır'daki en büyük piramiti yaptırmıştır, ancak Sneferu diğer tüm firavunlardan daha çok taş ve tuğla hareket ettirmiştir.

Keops, oğlu Kefren ve torunu Menkaura piramitlerini yaptırarak sonusuz üne kavuşmayı başarmışlardır. Bu piramitleri yapmak için insan gücünü organize etmek ve beslemek için büyük güce sahip merkezi bir hükûmet gerekmekteydi, ve mısırbilimciler Eski Krallık'ın yüksek kültür seviyesinde olduklarına inanmaktadırlar. Her ne kadar, bu anıtları kölelerin yaptığına inanılsada, piramitler ve çevrelerindeki araştırmalar bunların Mısır'ın her tarafından, Nil'in yıllık taşmalarında tarlalarının sular altında kaldığı zamanlarda, gelmiş olan köylülerden oluşan işgücü (corvée) ile yapıldığını göstermektedirler. Piramitler Mısır'ın Dördüncü Hanedan boyunca benzeri olmayan bir refah içinde olduğu gösterirken, yine piramitler o topraklarda yaşayanlara zorla çalıştırmanın anımsatıcı olarak kalmışlardır ve kralların özellikle Keops'un tiran olarak hatırlanmasını sağlamıştır: ilk olarak Westcar Papirüsü'nde, bin yıl sonra ise Herodot (Tarihler, 2.124-133) tarafından yazılmış olan efsanelerde.

Torino Kral Listesi'nin ilk örneğinde, iki kral hariç tüm kralların isimleri kayıtlıdır. Yazıcı eksik olan isimlerin yerine Mısır dilinde kayıp anlamına gelen wsf kelimesini ekleyerek belirtmiştir. Sextus Julius Africanus Manetho'nun  bu kayıp yerlere Bikheris ve Tamphthis isimlerini yerleştirdiğini rapor etmiştir, ancak Eusebius her ikisindende bahsetmemektedir. Bazı yetkililer (K.S.B. Ryholt gibi) Africanus'u takip ederek listeye bu isimlerin muhtemel Mısırca karşılıklarını eklemektedirler; diğerleri ise hiç eklememektedirler.

Mısır'ın komşuları ile bilinen kayıtlı ilk ilişkileri bu hanedan zamanında başlamıştır. Palermo taşındaki kayıtlara göre Sneferu zamanında kereste yüklü 40 geminin adsız yabancı bir ülkeden geldiği yazılıdır. Keops ve Djedefra'nın isimleri Abu Simbel'in 65 km. kuzeybatısında Batı Çölü'nde gnays taşocaklarında yazılı olarak bulunmuştur; Keops, Kefren ve Menkaura'nın hüküm sürdüğü zamanlara ait nesneler Biblos'da açığa çıkartılmıştır ve Kefren'in hükmünde daha uzağa giderek Ebla'ya ulaşmıştır, bu ise diplomatik hediyelerin veya ticaretin kanıtıdır.

Bu hanedanın nasıl son bulduğu bilinmemektedir. Tek bilinen Dördüncü Hanedan'a ait bazı yöneticilerin Beşinci Hanedan'dan Userkaf'ın yanında kalmalarının tasdik edildiğidir.

Kaynakça

Mısır'ın dördüncü hanedanı


تنتمي موريتانيا بحسب التصنيف الاقتصادي المعتمد من قبل الأمم المتحدة إلى مجموعة البلدان السائرة في طريق النمو والمنتمية إلى ما يعرف بـ"العالم الثالث"

وبالنسبة إلى الاقتصاد الموريتاني فإضافة إلى عدم مواتاة الوسط الطبيعي سواء ما تعلق بمظاهر السطح أو المناخ فإن هذا الاقتصاد يعاني من اختلالات هيكلية بنيوية تعيق نموه في الوقت الراهن يكمن البعض منها في ضعف الأنشطة الفلاحية بشقيها الزراعي والرعوي إضافة إلى غياب سياسة اقتصادية محكمة فيما يتعلق بالشق المتعلق بالمعادن. ويعتبر الصيد من أهم ركائز هذا الاقتصاد:

النظام الاقتصادي
النظام الرأسمالي واقتصاد السوق هو النظام الاقتصادي المتّبع في موريتانيا منذ الأزل وحتى اليوم .

الموارد الطبيعية
 اليورانيوم
 الذهب
 النحاس
 الكوارتز
 الفوسفات
 الحديد حيث تعتبر رقم 15 عالميا والأولى عربيا حسب احصائيات 2006
 الأسماك (ثاني أغنى شواطئ العالم بالأسماك بعد اليابان)
 البترول(إحتياطي يقدر بمليار ونصف برميل)
 الماشية (أبقار وأغنام وإبل وماعز)
 الزراعة

المعالم الاقتصادية الهامة

 منجم شركة تازيازت مويتانيا المحدودة للذهب
 مناجم الشركة الوطنية للصناعة والمناجم (سنيم)
 قطار نواذيبو ازويرات : أطول قطار في العالم حيث يبلغ طوله أكثر من 2 كم!
 ميناء الصداقة : الميناء الرئيسي في انواكشوط.
 مطار انواكشوط الدولي
 ميناء انواذيبو المستقل

العملة الموريتانية
في عام 1973 أصدرت موريتانيا عملتها الخاصة وهي الأوقية الموريتانية بعد أن كانت تستخدم الفرنك الإفريقي المستخدم في الدول الإفريقية المجاورة مثل مالي والسنغال والنيجر وغيرها.

الصيد
تعتبر موريتانيا إحدى الدول المهمة في مجال الصيد البحري لما تتوفر عليه من ميزات طبيعية جعلتها في مصاف البلدان المنتجة للأسماك فقد حباها الله بشاطئ ممتد على المحيط الأطلسي يبلغ طوله نحو 650 كلم وتتلاقى في مياهها الإقليمية التيارات البحرية الدافئة والساخنة الأمر الذي هيّأ لمياهها أن تكون مأوى لكثير من الأسماك والأحياء المائية التي تهاجر في معظم فصول السنة من مناطق أخرى للحياة والتكاثر في مياهها الفريدة من نوعها. وسبب تلاقي التيارات هذا هو وجود جرف قاري عريض يصل إلى (80) ميلا في بعض الأحيان يهيئ توافر كميات كبيرة من الأسماك ذات الجودة العالية طوال فصول السنة، إلى جانب وجود بيئة بحرية في قاع المحيط ملائمة لغذاء وتوالد الأسماك، ومع ذلك فإن اهتمام السلطات الموريتانية بقطاع الصيد البحري حديث جدا إذ ظل القطاع يدار بصورة عشوائية غير مخططة حتى تبنّت السلطات سياسة جديدة للصيد استهدفت دمج القطاع في الاقتصاد الوطني للبلاد فأنشأت شركات للصيد البحري وأقيمت مصانع أرضية للتجميد والتخزين السمكيين كما تم سن القوانين والتشريعات التي تنظم استغلال هذه الثروة الوطنية الكبيرة كما تم تشجيع القطاع الخاص على حيازة بواخر للصيد الكبير بحيث نتج عن ذلك ارتفاع قيمة صادرات البلاد من الأسماك من مليار واحد من الأوقية سنة 1978 إلى 30 مليار أوقية سنة 1986 وذلك بواقع 70% من القيمة الإجمالية للصادرات، ومنذ ذلك الحين أصبح قطاع الصيد البحري أحد أهم القطاعات المشاركة في تنمية البلاد وحصولها على العملات الصعبة، على الرغم من محدودية الإمكانيات التصنيعية لدي موريتانيا وما تواجهه ثروتها من نهب من طرف أساطيل أجنبية يتم تصدير ملايين الأطنان سنويا إلى جميع أنحاء العالم، فإضافة إلى الصين واليابان فإن الإتحاد الأوروبي يعتبر المستورد الرئيسي للأسماك الموريتانية بحوالي 7340 طن في السنة.

المعادن

تمتاز موريتانيا بتنوع ثروتها المعدنية من حديد ونحاس وجبس وفوسفات وغيرها وتساهم الثروات الطبيعية الهائلة مساهمة فعالة في تكوين رأس المال الوطني وفي تطوير البلاد ودفع عجلة النمو فيها سواء عن طريق الإسهام في حل المشاكل الاجتماعية القائمة خصوصا في مجال العمالة والتشغيل أو للاعتماد عليها كمصدر للحصول على العملات الصعبة التي تحتاج إليها البلاد.

الزراعة
ما يزال النشاط الزراعي يمثل أهم النشاطات الاقتصادية التي تستوعب شريحة عريضة من السكان المحليين إذ تتجاوز نسبة المشتغلين بالقطاع نسبة 53% من القوى العاملة حسب المتوافر من الإحصاءات ولا تزال السمة البدائية هي الغالبة على الممارس من حيث النشاط الزراعي رغم دخول أنماط من الزراعات الحديثة إلى هذا الحقل مثل زراعة الأرز في ضفة نهر السينغال وكذلك الخضروات وأشجار الفاكهة. وقد كان هذا القطاع أكثر القطاعات الاقتصادية تضررا بظروف الجفاف الذي اجتاح البلاد في عقد السبعينات مما أسهم في تراجعه إضافة على صعوبة الظروف المناخية المكتنفة لهذا النشاط.

أنماط الزراعة المحلية
 الزراعة المطرية: وتتم أساسا في المناطق الساحلية في الجنوب الشرقي وفي المناطق التي لا تصل إليها الفيضانات بمحاذاة النهر وتبدأ هذه الزراعة مع هطول الأمطار وتنتهي في شهر ديسمبر.
 الزراعة الفيضية: وتمارس في المناطق التي يصل إليها فيضان النهر وفي مناطق الوديان حيث تبدأ الزراعة عند تراجع المياه ومن الملاحظ أن المزارعين لا يتبنون هنا نظام الأراضي البور وإنما يخضعون القطع بكاملها للزراعة على مدار السنة مما يسمح بإنتاج زراعي متنوع وتشمل المناطق الفيضية إضافة إلى ضفاف النهر مناطق أخرى مثل تامورت انعاج بولاية تكانت ويغرف ب آدرار وأهم المحاصيل المزروعة عبر النمطين السابقين هي الذرة البيضاء والدخن والذرة الصفراء والفول السوداني إضافة إلى الخضروات.
 الزراعة في الواحات : لا تزال الواحات في البلاد هي مهد زراعة النخيل بالدرجة الأولى ويمكن بهذا الخصوص التمييز بين نوعين من النخيل : نوع ينمو بصورة طبيعية، ونوع آخر يغرس وتسقى الواحة بواسطة عيون وآبار تنساب مياهها عبر جداول صغيرة وتنتج النخلة في الظروف المواتية حوالي 100 كلغ سنويا من التمر.

انظر أيضًا

 قائمة:مطارات موريتانيا
 حقل شنقيط النفطي

مراجع

اقتصاد جامعة الدول العربية
اقتصادات الدول الأعضاء في الاتحاد الإفريقي
اقتصادات الدول الأعضاء في منظمة التجارة العالمية

اقتصاد موريتانيا


Dalmatinska nogometna liga – Sjeverna skupina je bila jedna od tri skupine Dalmatinske nogometne lige u sezoni 1990./91., petog stupnja nogometnog prvenstva Jugoslavije. ujedno posljednjeg u kojem su sudjelovali hrvatski klubovi
Sudjelovalo je 16 klubova, a prvak je bila "Nova zora" iz Filipjakova (današnji Sveti Filip i Jakov).
Zbog nestabilne političke situacije, tzv. "Balvan revolucije", početka okupacije Hrvatske i samog Domovinskog rata, natjecanje se odvijalo otežano, te nisu odigrane sve utakmice (klubovi su imali 3-9 neodigranih utakmica).
2. svibnja 1992. je poginuo Fanko Lisica kao pripadnik redarstvenih snaga MUP-a, te ujedno i nogometaš "Gorana" iz Bibinja u okršaju sa srpskim pobunjenicima.

Ljestvica

 Filipjakov – tadašnji naziv za Sveti Filip i Jakov
 u natjecanju je ostalo više neodigranih utakmica

Rezultatska križaljka

 Izvori:

Unutarnje poveznice
 Dalmatinska liga – Južna skupina 1990./91.
 Dalmatinska liga – Srednja skupina 1990./91.
 Hrvatska liga – Jug 1990./91.

Vanjske poveznice

Izvori
 arhiv.slobodnadalmacija.hr, "Slobodna Dalmacija", br. 14550, god. XLVIII, objavljeno 3. lipnja 1991., str. 22-23, preuzeto 24. studenog 2019.
 arhiv.slobodnadalmacija.hr, "Slobodna Dalmacija", 1990. godina
 arhiv.slobodnadalmacija.hr, "Slobodna Dalmacija", 1991. godina
 Drago Marić: 100 godina nogometa u zadarskom kraju, zadar, 1995., , str. 126-136
 Marko Marin: NK Raštane : 1976. – 2016. : ponos sela i Ravnih kotara : / a tek nam je 40 godina, Zadar, 2017., , str. 26-31

1990-91 sjever
1990-91
Dalmacija-Sjever

Dalmatinska nogometna liga – Sjeverna skupina 1990./91.


Chop, CHOP, Chops, or CHOPS may refer to:

Art
Embouchure, in music, a synonym for chops (and later, more broadly, musical skill or ability)
CHOPS, an Asian-American hip hop producer, rapper and member of rap group Mountain Brothers
Chops (Euros Childs album), 2006
Chops (Joe Pass album), 1978

Medicine
Children's Hospital of Philadelphia, one of the largest and oldest children's hospitals in the world
CHOP (chemotherapy), a chemotherapy treatment for non-Hodgkin's lymphoma
DNA damage-inducible transcript 3, a genetic protein also known as "CHOP", for "C/EBP-homologous protein"

Sports
Knifehand strike, also known as the karate chop, a fast and focused strike with the side of the hand
Chop (wrestling), offensive move in professional wrestling, used to set up an opponent for a submission hold or for a throw
Chops (juggling), a juggling pattern using three balls or clubs
Chopping the blinds, in poker, when all players fold to the blinds, who then remove their bets
Backspin, a shot such that the ball rotates backwards after it is hit, especially in table tennis or other racket sports

Other
Chop, Zakarpattia Oblast, a small city in Ukraine
Meat chop, a cut of meat usually containing a rib and served as an individual portion
Chop (fiberglass), a form of fiberglass
Cold heavy oil production with sand, a technique for extracting difficult heavy crude oil where sand is used to enhance the productivity of the oil well
Seal (East Asia), or "chop" colloquially, used in China, Japan, and other parts of East Asia to prove identity (typically on documents or art in East Asia)
Mutton chops, a colloquial term for sideburns
Capitol Hill Occupied Protest, a short-lived self-proclaimed autonomous zone in Seattle

See also
Chop Chop (disambiguation)
Chopped (disambiguation)
Chopping (disambiguation)

Chop


An Oropetium villosulum in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Otto Stapf ngan Norman Loftus Bor. An Oropetium villosulum in nahilalakip ha genus nga Oropetium, ngan familia nga Poaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Oropetium

Oropetium villosulum


Norma Cossetto (Labinci kraj Kaštelira, 17. svibnja 1920. – Tinjan ili jama kod Šurani, 4. ili 5. listopada 1943.), fašistkinja, žrtva partizanskih fojbi

Životopis
Bila je iz obitelji labinčanskih zemljoposjednika i istaknutih fašista (otac Giuseppe joj je bio načelnik Vižinade i časnik fašističke milicije, vođa lokalnog Partito Nazionale Fascista, 1943. službenik Milizia Volontaria per la Sicurezza Nazionale i premješten u zapovjedništvo u Trst) a i sama je bila članica sveučilišne grupe fašista. Nakon završene gimnazije u Gorici 1939., studirala je književnost i filozofiju na Sveučilištu u Padovi. Od 1941. uz studij predavala je u školama u Pazinu i Poreču, a ljeta 1943. pripremala je diplomski rad na temu Crvene Istre (o boksitu).

Nakon kapitulacije Italije 8. rujna 1943., u Istri se dijelom uspostavlja vlast narodnooslobodilačkih odbora hrvatskog partizanskog pokreta. Kuća Cossettovih, po svjedočenju Normine sestre Licie, opljačkana je 25. rujna, a dan kasnije Normu su odveli u partizansko zapovjedništvo u Višnjanu, ali i pustili. Partizani su je, s više drugih stanovnika Labinci i okolnih mjesta, ponovo uhitili 27. rujna i zatvorili u Poreču, a nekoliko dana kasnije prebačena je u Tinjan. Tamo su je mučili i višestruko silovali te naposljetku, u noći između 4. i 5. listopada, bacili u jamu kod Šurani, zajedno s još 25 drugih uhićenika. Nakon njemačke okupacije Istre (operacija Orao) njezino je tijelo 10. prosinca 1943. izvađeno iz jame. Temeljem sestrinog iskaza pronađeni su njezini silovatelji i mučitelji. Nijemci su uhitili njih 16 te ih strijeljali nakon što su noć morali probdjeti uz Normino tijelo koje je potom pokopano na labinčanskom groblju. Norma Cossetto je istarskim ezulima simbol stradanja u partizanskim fojbama, a 2005. talijanski ju je predsjednik Carlo Azeglio Ciampi posmrtno odlikovao Zlatnom medaljom za civilne zasluge (Medaglia d'oro al merito civile). Njezinim imenom bila je 1944. u Trstu nazvana jedina ženska paravojna fašistička postrojba Talijanske Socijalne Republike (RSI, Repubblica Sociale Italiana). Sveučilište u Padovi dodijelilo joj je 1949. posmrtno diplomu honoris causa, u nekoliko talijanskih gradova njezinim su imenom nazvane ulice ili ustanove, a u Trstu od 2009. ima spomenik. Iste godine namjeravali su u Zajednici Talijana u Labincima svoj dom nazvati po njoj, ali bilo je oštrih javnih protivljenja iz Saveza antifašističkih boraca Istre (Udruga antifašističkih boraca i antifašista), u kojem su smatrali da je Norma Cossetto "kao aktivni fašist bila odgovorna za mnoge zločine nad Istranima. Stoga ne zaslužuje nikakvu počast, a k tomu njen su otac i ujak bili ratni zločinci" (citat iz Glasa Istre), pa je ta inicijativa zamrla.

U Italiji je 2018. snimljen film redatelja Maximiliana Hernanda Bruna Red Land (Rosso Istria) na temu Norme Cossetto.

Literatura: Claudio Cernigoi, Il caso Norma Cossetto, La Nuova Alabarda, br. 266, 6. 3. 2011., http://www.cnj.it/documentazione/IRREDENTE/CasoNormaCossetto.pdf; A. Di Lello; Medaglia d'oro a Norma Cossetto, Secolo d'Italia, 22. 12. 2005., http://www.lefoibe.it/storie/cossettomedaglia.htm; M. Rimanić, Sabor neopravdano sponzorira bleiburške derneke, Glas Istre, 18. 6. 2009.; G. Scotti, Krik iz fojbe, Rijeka 2008.; J. Pirjevec et al., Fojbe, Ljubljana 2012.

Bilješke

Izvor
Autor Goran Prodan. Natunica Norma Cossetto, Posljednja promjena: 6. kolovoza 2018. Istrapedia. ,

Životopisi, Istra

Norma Cossetto


Friedrich Rabod Freiherr von Schele (født 15. september 1847 i Berlin, død 20. juli 1904 sst.) var en prøjsisk officer og guvernør i den tyske koloni Tysk Østafrika.

Han var søn af den prøjsiske Hofjägermeister og formand for Hofkammer Werner von Schele (1814-1869) og hans ægtefælle Marie, født Eichhorn (1822-1861).

Efter endt militæruddannelse i 1865 blev han optaget som løjtnant ved det Magdeburgske Dragonregiment. Han deltog i den preussisk-østrigske krig i 1866 og senere i den fransk-preussiske krig (1870-71) som personlig assistent for prins Albert af Preussen. Han blev løbende forfremmet og blev i 1891 udnævnt til leder af det prøjsiske krigsministreriums kavaleriafdeling.

I 1892 blev Schele udnævnt til stedfortræder for guvernøren i Tysk Østafrika befalet og efter sin forfremmelse til oberst i 1893 blev Schele udnævnt til guvernør for kolonien og blev samtidig øverstkommanderende for tropperne i kolonien. Han gennemførte en række militæroperationer i Tysk Østafrika mod den lokale befolkning omkring Kilimanjaro. Han modtog i 1894 den fornemme tyske orden Pour le Mérite.

I 1895 genoptog Schele sin militærkarriere og blev den 14. april 1895 'Flügeladjutant' for Kejser Wilhelm 2. og blev kort efter udnævnt til brigadekommandør. Stadig som flügeladjutant for kejseren blev han den 1. juni 1896 udnævnt til kommandør af 2. Garde-kavaleri-brigade. En måned senere blev han løst fra sine forpligtelser som adjutant og blev den 22. marts 1897 forfremmet til generalmajor og i juni 1899 yderligere forfremmet til inspektør af 3. kavaleri-inspektion i Münster, hvor han ved udnævnelsen blev tildelt Kroneordenen. I 1900 blev han forfremmet til generalløjtnant. Han blev i 1901 udstationeret ved 16. division i Trier og blev i 1903 udnævnt til guvernør i Mainz.

Af helbredsmæssige årsager trådte Schele tilbage i 1904 og modtog i den anledning Den røde ørns orden af Kejser Wilhelm 2. Kort efter døde Schele efter lang tids sygdom den 20. juli 1904. han er blev begravet på Invalidenfriedhof i Berlin.

Litteratur
 Kurt von Priesdorff: Soldatisches Führertum. Bind 10, Hanseatische Verlagsanstalt Hamburg, uden år, p. 267-269.
 Karl-Friedrich Hildebrand, Christian Zweng: Die Ritter des Ordens Pour le Mérite des I. Weltkriegs. Bind 3: P-Z. Biblio Verlag, Bissendorf 2011, , S. 195-197.
 Heinrich Schnee (Hrsg.): Deutsches Kolonial-Lexikon. Bind 3, Leipzig 1920, S. 262.

Personer fra Preussen
Officerer fra Tyskland

Friedrich von Schele


Nistor Teodorescu () a fost un ofițer român de grăniceri, care a luptat în cel de-al Doilea Război Mondial. A fost înaintat ulterior la gradul de general.

În august 1969, cu ocazia aniversării a 25 de ani de la Lovitura de stat din 23 august 1944, colonelul în retragere Nistor Teodorescu a fost înaintat la gradul de general-maior (cu o stea).

Lucrări
 La Mălini în august 1944, Editura Militară, București, 1966

Decorații
  Ordinul "Coroana României"

Note

Nașteri în 1893
Decese în 1979
Militari români în Al Doilea Război Mondial
Generali români
Memorialiști români
Decorați cu Ordinul Steaua României
Decorați cu Ordinul Coroana României
Decorați cu Ordinul 23 August
Decorați cu Ordinul Apărarea Patriei
Tecuceni

Nistor Teodorescu


Cet article détaille le résultat du quatrième tour de la zone Asie pour les éliminatoires de la Coupe du monde 2022 qui se joue le . Ce tour était initialement prévu entre le 11 et 16 novembre 2021, mais les dates et le format ont été modifiés en novembre 2020 en raison de la crise sanitaire de Covid-19 en Asie.

Format
Les deux équipes classées troisièmes de leur groupe du troisième tour s'affrontent sur un seul match et sur terrain neutre (au Qatar). Le vainqueur se qualifie pour les barrages intercontinentaux qui se déroulent au Qatar la semaine suivante.

Équipes qualifiées

Résultat
Le match a eu lieu le . L'Australie a battu les Émirats arabes unis 2-1 et se qualifie pour le barrage contre le Pérou.

Notes et références

Notes

Références

Asie 4
Compétition de football en Asie
Football en 2022
2022 en Asie

Quatrième tour des éliminatoires de la zone Asie de la Coupe du monde de football 2022


تامبيكو  هي مدينة ساحلية مكسيكية، تقع على الساحل الشرقي للمكسيك، وهي أكبر ميناء بولاية تاماوليباس.ثاني أهم ميناء في المكسيك بعد فراكروز. وتبعد 11 كم إلى الغرب من خليج المكسيك على نهر البانوكو. عدد سكانها 272,690 نسمة. وتمثل تامبيكو مركزا لتكرير الصناعات البترولية المكسيكية، وهي المنفذ الرئيسي. ويجعل الطقس الشتوي المعتدل والصيد البري والبحري الجيد من تامبيكو مركزًا مفضلاً. وقد استقر الأسبان في المدينة في القرن السادس عشر الميلادي.

المناخ
يظهر الجدول التالي التغييرات المناخية على مدار السنة لتامبيكو:

توأمة
لتامبيكو اتفاقيات توأمة مع:
 هيوستن

أعلام

 رودولفو بيزارو
 أوجينيو سيلر
 جو برمنغهام
 أندرس دي أولموس
 ماركوس
 خوسيه لويس ديبلدوكس مارتينيز
 ليندا كريستيان
 سيسيليا سواريز

المصادر

 http://mousou3a.educdz.com/تامبيكو/

أماكن ساحلية مأهولة في المكسيك
أماكن مأهولة أسست في 1823
أماكن مأهولة في ولاية تاماوليباس
تأسيسات سنة 1823 في المكسيك
شواطئ ولاية تاماوليباس
مدن المكسيك
موانئ خليج المكسيك

تامبيكو


Eloisa James (nom de plume de Mary Bly), née en 1962, est professeur titulaire de littérature anglaise spécialisée sur Shakespeare à l'Université Fordham et écrit également des romances historiques sous la Régence anglaise à succès sous son pseudonyme. Fille de l'écrivain Robert Bly, elle est l'auteure d'un mémoire sur l'année que sa famille a passée en France, Paris in Love .

Biographie
Les parents de Mary Bly sont Robert Bly, poète américain et figure du mouvement masculiniste et , auteure de nouvelles.

Œuvres

La série Les Wilde
Arbre généalogique Wilde : https://www.eloisajames.com/extras/the-wilde-family-tree/
 Les Wilde 1 - La coqueluche de ses dames. Publié en 2018 en France. Titre original
 Les Wilde 2 - Le retour du guerrier. Publié en 2019 en France. Titre original
 Les Wilde 3 - Le parti idéal. Publié en 2020 en France. Titre original
 Les Wilde 4 - La plus délurée de la famille. Publié en 2021 en France. Titre original
 Les Wilde 5 - Le dernier amour du duc. Publié en 2021 en France. Titre original My Last Duchess, Avon, 2020
 Les Wilde 6 - La petite souris en robe de bal. Publié en 2021 en France. Titre original Say yes to the Duke, Avon 2020
 Les Wilde 7 - La provocatrice. Publication annoncée en 2022 en France. Titre original Wilde Childe, Avon 2021

La série Les Sœurs Essex
Arbre généalogique de la famille Essex : https://www.eloisajames.com/extras/essex-sisters-family-tree/
 Les Sœurs Essex 1 - Le destin des quatre sœurs. Publié en 2014 en France. Titre original Much Ado About You. Avon. 2005
 Les Sœurs Essex 2 - Embrasse-moi, Annabelle. Publié en 2014 en France. Titre original Kiss Me, Annabel. Avon. 2005
 Les Sœurs Essex 3 - Le duc apprivoisé. Publié en 2015 en France. Titre original The Taming of the Duke. Avon. 2006
 Les Sœurs Essex 4 - Le plaisir apprivoisé. Publié en 2015 en France. Titre original Pleasure for Pleasure. Avon. 2006

Notes et références

Liens externes

Auteur américain de roman d'amour
Romancière américaine du XXIe siècle
Romancière américaine du XXe siècle
Professeur à l'université Fordham
Étudiant de l'université Yale
Étudiant de l'université d'Oxford
Étudiant de l'université Harvard
Naissance en 1962

Eloisa James


An Stelis obscurata in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Heinrich Gustav Reichenbach. An Stelis obscurata in nahilalakip ha genus nga Stelis, ngan familia nga Orchidaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Stelis (Orchidaceae)

Stelis obscurata


Tel Aviv Pride (ebraică: גאווה תל אביבית, arabă: مثلي الجنس فخر تل أبيب), organizat în Tel Aviv, este numele festivalului anual al persoanelor lesbiene, gay, bisexuale și transgen (LGBT) și durează aproape o săptămână.

Primul Tel Aviv Pride a fost organizat în 1979, Tel Aviv Pride-ul a inclus și o paradă de pride prin București. În afară de această paradă, festivalul include o serie de evenimente culturale LGBT, precum lansări de filme, teatru și expoziții de fotografie, plus dezbateri și conferințe despre drepturile LGBT.

Note

Tel Aviv
LGBT

Tel Aviv Pride


An Podochilus sciuroides in uska species han Liliopsida nga ginhulagway ni Heinrich Gustav Reichenbach. An Podochilus sciuroides in nahilalakip ha genus nga Podochilus, ngan familia nga Orchidaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Podochilus

Podochilus sciuroides


Livrarea este procesul de transport al mărfurilor de la un amplasament sursă la o destinație prestabilită. Există diferite tipuri de livrare. Mărfurile (bunuri fizice) sunt în primul rând livrate prin intermediul drumurilor și căilor ferate terestre, prin intermediul canalelor de transport maritime și prin intermediul rețelelor aviatice.  Anumite bunuri de specialitate pot fi livrate prin alte rețele, cum ar fi conductele pentru bunuri lichide, rețelele electrice pentru energia electrică și rețele informatice, precum Internetul sau rețelele de difuzare pentru informații electronice.

Procesul general de livrare a bunurilor este cunoscut sub numele de distribuție. Studiul proceselor eficiente  de livrare și dispunere de bunuri și de personal este numit logistică. Firmele care se specializează în livrarea bunurilor comerciale de la punctul de producție sau de depozitare până la punctul de vânzare sunt cunoscute în general sub numele de distribuitori, în timp ce cele care se specializează în livrarea bunurilor la consumator sunt cunoscute ca servicii de livrare. Serviciile poștale, de curierat sau de relocare pot livra, de asemenea, bunuri în interes comercial sau privat.

Livrarea bunurilor de consum

Cele mai multe bunuri de consum sunt livrate de la un punct de producție (fabrică sau fermă) prin intermediul unui sau mai multor puncte de depozitare (depozite) la un punct de vânzare (magazin), unde consumatorul cumpără bunul și este responsabil pentru transportul acestuia la punctul de consum. Există mai multe variante ale acestui model în funcție de anumite tipuri de bunuri și modalități de vânzare. Produsele vândute prin cataloage sau pe Internet pot fi livrate direct de la producător sau depozit la domiciliul consumatorului, sau la o cabină de livrare automată. Producătorii mici își pot livra produsele direct către magazine fără depozitare.

Unii producători au puncte de vânzare în fabrică, care servesc și ca depozit și ca magazin, vânzând produsele direct consumatorilor la prețuri en-gros (deși multe magazine își fac publicitate falsă ca fiind puncte de vânzare ale fabricii). Materialele de construcții,și amenajare sunt, în general, livrate consumatorului de către contractant ca parte a unui alt serviciu. Unele mărfuri extrem de perisabile sau periculoase, cum ar fi radioizotopii utilizați în imagistica medicală, sunt livrate direct de la producător la consumator.

Livrarea la domiciliu este de multe ori disponibilă pentru fast-food și alte produse de agrement, de exemplu, livrarea de pizza. Uneori livrarea la domiciliu a bunurilor de supermarket este posibilă. O mașină pentru lapte este un mic vehicul electric care operează cu baterii (BEV), conceput special pentru livrarea de lapte proaspăt. O nouă formă de livrare este în curs de dezvoltare la orizont în era internetului: livrarea prin intermediul mulțimii, crowd delivery. În acest caz, un individ, nu neapărat contractat de către vânzător, efectuează livrări de bunuri la destinație. Uneori, companiile private de curierat vor livra, de asemenea, bunuri de consum în mod regulat pentru companii precum afacererile E-commerce.

Vehiculele de livrare

Cererea consumatorilor ca supermarketurile să livreze la domiciliu a dat naștere nevoii de a avea vehicule pentru temperaturi mixte cu șasiu de 3,5T. Aceste caroserii au fost inițial construite cu tradiționalele panouri PVC, dar odată ce materiale mai ușoare și mai rezistente au intrat pe piață, companiile au început să dezvolte Vehicule Avansate pentru Livrări la Domiciliu. În 2012, Spectacolul cu Mașini Utilitare din Marea Britanie a expus noul model JDC PolyBilt, unul din cele mai recente caroserii din "plastic", care pot fi reciclate la finalul exploatării acestora, spre deosebire de tradiționalul GRP, care ajungea într-un depozit de deșeuri.

Vehiculele sunt adesea specializate pentru livrarea diferitor tipuri de bunuri. Pe uscat, semi-remorcile sunt echipate cu felurite caravane precum remorci pentru cutii, platforme, remorci de tractare, rezervoare, iar trenurile de cale ferată au mașini specializate similare. Exemple de vehicule specializate în livrarea anumitor tipuri de bunuri sunt vehiculele blindate, autobasculantele și mixerele de beton. Pe mare, navele comerciale vin în diferite forme, precum navele de marfă, petrolierele și bărcile de pescuit. Aeronavele de marfă sunt, de asemenea, folosite la livrarea mărfii.

Adesea, vehiculele de pasageri sunt folosite la livrarea bunurilor. Acestea includ autobuzele, dubițele, furgonetele, mașinile (pentru poștă sau pizza, spre exemplu), motocicletele și bicicletele (pentru livrarea ziarelor). O cantitate importantă de marfă este transportată în zonele de depozitare din bărcile și avioanele de pasageri. Călătorii de zi cu zi, cunoscuți și ca curieri ocazionali, pot fi folosiți și ei pentru livrarea bunurilor.

Livrarea către zone îndepărtate, primitive sau nelocuite poate fi făcută prin intermediul aeronavelor mici, snowmobilelor, trăsurilor trase de cai, săniilor, animalelor de haită, pe jos sau printr-o varietate de alte mijloace de transport.

Livrări periodice
Anumite produse sunt livrate către consumatori în mod periodic. Din punct de vedere istoric, livrarea la domiciliu a multor bunuri era mult mai comună în centrele urbane ale lumii dezvoltate. La începutul secolului 20, produsele perisabile de la fermă, cum ar fi laptele, ouăle și gheața, erau livrate săptămânal sau chiar zilnic clienților de către fermele locale. Lăptarii livrau lapte și alte produse de la fermă. De la apariția frigiderelor în domicilii și metodele mai bune de distribuție, aceste produse sunt astăzi livrate la scară mare prin intermediul acelorași sisteme de distribuție de către magazine ca și pentru alte produse alimentare. Ghețarii livrau gheață pentru lăzile frigorifice, până ce popularizarea frigiderelor i-a făcut inutili în majoritatea zonelor. Similar, rufele erau cândva adunate și spălate la o spălătorie comercială pentru a fi livrate celor din clasa de mijloc, până la apariția mașinii de spălat și a uscătorului (cei din clasa inferioară și le spălau singuri, iar cei din elita societății aveau servitori domestici). La fel și livrările de cărbune și lemn pentru încălzirea domiciliului erau mai populare până să fie înlocuite în multe zone cu gazul, petrolul sau încălzirea electrică. Anumite produse, în special combustibilul cu uz casnic, sunt încă livrate periodic. Și sângele uman poate fi livrat în spitale pe baza unui orar periodic.

Livrarea laptelui a continuat până în a doua jumătate a secolului 20 în America de Nord. De exemplu, ultima livrare de lapte prin intermediul trăsurii a avut loc în Edmonton în 1961. Glumele cu lăptari au rămas în circulație mult timp după aceea. Versuri asociate cu asta ale hitului "Harper Valley PTA" al lui Jeannie C. Riley din 1968 spun: There's old Bobby Taylor sitting there, and seven times he's asked me for a date,And Mrs. Taylor sure seems to use a lot of ice whenever he's away.(Iată-l pe nea Bobby Taylor stând acolo, de șapte ori mi-a cerut o întâlnire, iar doamna Taylor pare să aibă nevoie de cam multă gheață când el nu e acasă.)

Note

Legături externe
 Wikimedia Commons

Termeni de afaceri

Livrare (comerț)


Mihael od Imeretije (gruz. მიქელი; umro 1329.), iz dinastije Bagration, bio je kralj zapadnog gruzijskog kraljevstva Imeretije od 1327. do 1329. godine.

Bio je sin gruzijskog kralja Davida VI. Narina i njegove žene Tamar Amanelisdze ili paleološke princeze. U potonjem slučaju, Mihael je možda dobio ime po svom pretku, caru Mihaelu VIII. Paleologu. Mihael se usprotivio stupanju na prijestolje svog starijeg brata, Konstantina I., nakon smrti njihova oca 1293. godine. U ratu koji je uslijedio, Mihael preuzeo kontrolu nad pokrajinama Raša, Lečhumi i Argvetijom. Sukob se nastavio sve do 1327. kada je Mihael naslijedio Konstantina kao kralja Imeretije, nakon njegove smrti, jer on nije imao djece.

Mihael je nastojao kruni ponovo podrediti veliko plemstvo i provincijske dinastije (eristavi), koji su za vrijeme vladavine Konstantina I. priskrbili za sebe veću autonomiju. No, sve što je mogao postići je bilo obećanje eristava da će plaćati danak i osiguravati trupe za kraljevsku vojsku.

Mihael je umro 1329. godine, a naslijedio ga je njegov sin Bagrat I., koji zahvaljujući tom što je bio maloljetan nikad nije čvrsto sjedio na prijestolju Imeretije, a s tog ga je položaja preporođeni (nanovo uzdignuti) istočni gruzijski kralj Đuro V. Gruzijski, 1330. godine svedeo na položaj vazalskog vojvode.

Izvori

Gruzijski vladari

Mihael od Imeretije


جان كلود صأمويل (11 نوفمبر 1921 في قالمة)  لاعب كرة قدم فرنسي الجنسية جزائري المولد معتزل كان يجيد اللعب في خط الوسط. ساهم في تتويج نادي باريس ببطولة كأس فرنسا موسم 1944-1945.

مراجع

وصلات خارجية

لاعبو الدوري الفرنسي
لاعبو أولمبيك ليون
لاعبو باريس
لاعبو راسينغ باريس
لاعبو منتخب فرنسا لكرة القدم
لاعبو مولودية الجزائر
لاعبو مونبلييه
مواليد 1921
مواليد في الاحتلال الفرنسي للجزائر
مواليد في قالمة
وفيات بعمر 90

جان كلود صامويل


Et julemarked (også kendt som Christkindlmarkt, Marché de Noël, Christkindlesmarkt, Christkindlmarket og Weihnachtsmarkt) er et gademarked der associeres med fejringen af jul i de fire uger i advent. Markederne stammer fra Tyskland, Østrig og Sydtyrol i Norditalien og Frankrigs østligste regioner; Alsace, Lorraine  og Savoie. Julemarkederne kan spores tilbage til senmiddelalderen i den tysktalende del af Europa og mange dele af det tidligere Tysk-romerske Rige, der også inkluderede de østlige dele af Frankrig og Schweiz. Dresdens Strietzelmarkt blev afholdt første gang i 1434. Julemarkederne i Bautzen (først afholdt i 1384), Frankfurt (nævnt første gange i 1393) og München (1310) og Augsburg (1498) er endnu ældre. Wiens "December marked" var en slags forløber for julemarkedet og dateres tilbage til 1294.

I mange byer i Tyskland og Østrig starter advent typisk starten på julemarkederne eller "Weihnachtsmarkt". I Sydtyskland og Østrig kaldes de nogle gange "Christkind(e)l(s)markt" (tysk for "kristus barne marked"). Generelt afholdes de på torve og pladser og i de tilstødende gågader. På markederne sælges mad, drikke og sæsonbetonede genstande, som julepynt og vintertøj, akkompagneret af sang og dans. På dage med aftenåbent (og i nogle byer oftere) velkommer tilskuere "Christkind" (oprindeligt baby-Jesus, men oftere afbildet som en engellignende pige), der spilles af et lokalt barn. Dette foregår især på julemarkedet i Nürnberg.

Julemarkeder i Danmark
I Danmark afholdes der ligeledes julemarkeder i mange byer og særligt ved forskellige attraktioner afholdes der markeder. Dette tæller bl.a. Christiania, hvor man afholder julemarked i Den Grå Hal, Tivoli, der hvert år har et tema til deres marked, Den Gamle By i Aarhus, Middelaldercentret ved Nykøbing Falster. Flere herregårde, slotte og skoler afholder også julemarked. Dette tæller bl.a. Gram Slot Næsbyholm, Kronborg Gisselfeld, Engestofte, Gavnø Slot, Koldinghus.

Populære europæiske julemarkeder

 Bruxelles julemarked (Belgien)
 Craiova julemarked (Rumænien)
 Kølns julemarked (Tyskland)
 Trier julemarked (Tyskland)
 Montbeliard julemarked (Frankrig)
 Metz julemarked (Frankrig)
 Prags julemarked (Tjekkiet)
 Basel julemarked (Schweiz)
 Wiens julemarked (Østrig)
 Budapest julemarked (Ungarn)

Adventsfesten ved basilikaen i Ungarn er blevet kåret som det bedste julemarked i Europa for 2020.

Referencer

Eksterne henvisninger
 Bakst, Alex: "A Visit to Germany's Christmas Markets", Spiegel Online 7 December 2006
 Zug, J.D. (1991): German-American Life: Recipes and Traditions, Iowa City: Penfield Press

Markeder

Julemarked


Der Vorbereitungslehrgang ist eine Schulform in Österreich, die als Lehrgang Absolventen einer Berufsschule mit Lehrabschlussprüfung (LAP) den Besuch einer berufsbildenden höheren Schule (BHS), einiger Gymnasialformen oder eines Aufbaulehrgangs/Kollegs ermöglicht.

Bildungsplan
Voraussetzung ist eine abgeschlossene Lehre in der dualen Ausbildung, und in einigen Fachrichtungen (besonders technischen) eine erfolgreich abgeschlossene achte Schulstufe.

Der Lehrplan umfasst die allgemeinen Pflichtgegenstände Religion, Deutsch, Englisch, Wirtschaftsgeschichte und politische Bildung, Angewandte Mathematik, und diejenigen des Lehrplans, auf den vorbereitet wird, und bei den berufsbildenden Schulen einen Block im  Fachbereich. Die Stundenzahl beträgt meist um die 35 Unterrichtsstunden pro Woche.

Der Abschluss ermöglicht, eine der weiterführenden Schulen zu besuchen, die mit Reife- oder Reife- und Diplomprüfung abschließen (Matura und/oder höherer Berufsabschluss).

Schulen mit Aufbaulehrgang
Angeboten werden Vorbereitungslehrgänge (Module) von den jeweiligen Schulen.

Im Speziellen gibt es diese Bildungsgänge in folgenden Schulformen:
 Übergangsstufe zum Oberstufenrealgymnasiums (ORG)
 Übergangsstufe zum Aufbaugymnasium und Aufbaurealgymnasium (AG/ARG)
 Vorbereitungslehrgang für die höhere Lehranstalt für Berufstätige an einer HTL (zahlreiche Fachrichtungen)
 Vorbereitungslehrgänge für die Aufnahme in eine kaufmännische höhere Schulen (KHS, Eintritt in den 3. Jahrgang einer HAK)
sowie einige Sonderformen, etwa an die Schulen und Akademien des Gesundheitswesens oder die BAKIP, dann ab der 10. Schulstufe.

Siehe auch
 Berufsreifeprüfung (Österreich) – ein anderer Bildungsweg zum Studienzugang
 Schulsystem in Österreich – ein Überblick
 Liste der Schulformen in Österreich

Einzelnachweise

Schultyp der Berufsbildung (Österreich)
Matura in Österreich
Berufliche Weiterbildung in Österreich

Vorbereitungslehrgang (Höhere Schule)


سيفيات الذيل  هي رتبة من الكلابيات تضم عددا كبيرا من السلالات المنقرضة والأنواع الأربعة الأخيرة المتبقية مجموعة في عائلة واحدة.

المراجع

أصنوفات سماها بييار أندريه لاتريل
كائنات باقية ظهرت خلال السيلوري

سيفيات الذيل


Joseph-Alexandre Gilbert, né le 8 septembre 1867 et mort le 5 janvier 1950 à Québec, est un violoniste et pédagogue québécois. Il est l'un des professeurs de violons les plus importants de son époque au Québec et a participé à la fondation de l'Orchestre symphonique de Québec ainsi qu'à celle de la faculté de musique de l'Université Laval.

Biographie

Études
Après quelques années d'études en sciences humaines au Collège de Lévis, on lui fait remarquer qu'il devrait approfondir ses talents pour le violon et songer à faire carrière dans ce domaine. En 1888, Joseph-Alexandre Gilbert part donc suivre durant sept années des cours de musique à Liège, en Belgique. Il est supervisé là-bas par le maître de renommée César Thompson. Il y décroche par ailleurs le premier prix de violon du Conservatoire de Liège. Il revient ensuite à Québec, sa ville natale, en 1894.

Parcours d'enseignement
Dès son retour au Québec, Joseph-Alexandre Gilbert commence une carrière de professeur dans la plupart des collèges classiques de la région de Québec. Il enseigne notamment à l'Académie commerciale de Québec, au Collège de Lévis, au Séminaire de Québec et au Couvent Jésus-Marie de Sillery. De plus, dès sa fondation, il intègre le corps professoral de l'École de musique de l'Université Laval en 1922. L'université lui confère alors un doctorat honorifique en musique. Il est l'un des quatre premiers à recevoir cette distinction. Il assure également la direction de l'École de musique en 1925. De par sa formation rigoureuse, il propage auprès de ses élèves les enseignements sévères et sérieux du système classique européen, se battant ainsi contre l'image du « violoneux ». Il est le premier professeur de la génération suivante de grands violonistes, comme Robert-J. Talbot et Edwin Bélanger.

Activités musicales
Joseph-Alexandre Gilbert est également l'un des premiers membres de la Société symphonique de Québec (Orchestre symphonique de Québec). Au cours de sa carrière, il assure plusieurs rôles de prestiges au sein de cette formation. Il devient président de la Société Symphonique de Québec en 1902, puis les rôles de violon solo et de premier violon de 1903 à 1934.

En parallèle de ses activités auprès de la Société symphonique de Québec et de l'École de musique de l'Université Laval, Joseph-Alexandre Gilbert fonde en 1910 le Quatuor à Cordes Gilbert. Cette formation comporte, en plus de Gilbert, Wilfrid Edge au violon, Albert Gauvin à l'alto et Hermann Courchesne au violoncelle.

Distinctions
Il préside par deux fois l'Académie de musique de Québec, d'abord entre 1918 et 1920, puis entre 1941 et 1944. Joseph-Alexandre Gilbert y est ensuite, en 1948, nommé membre honoraire. Il s'éteint près de deux ans plus tard, en janvier 1950, à l'âge de 82 ans. La ville de Québec lui dédit un mémorial au niveau d'un bâtiment patrimonial situé au 2, rue Lockwell.

Notes et références

Bibliographie

 Cinq-Mars, Alonzo. « Le violoniste Gilbert ». La patrie, 29 janvier 1950. (lire en ligne)
 Guay, Bertrand. « Un siècle de symphonie à Québec: l'Orchestre symphonique de Québec. 1902-2002 ». Septentrion. Québec: Commission de la capitale nationale, 2002.
 Magnan, Odile. « La musique à Québec, 1908-1918: à travers l'Action sociale et l'Action catholique ». Maîtrise, Conservatoire de musique de Québec, 1980.
 Ouimet, Raphaël. Biographies canadiennes-françaises treizième édition, (1937), p.23.
 Talbot, J.-Robert. « La Musique ». La musique, septembre 1923. (lire en ligne)
 Talbot, J.-Robert. « M. J.-A. Gilbert ». La musique, août 1919. (lire en ligne)

Liens externes

 « Gilbert, Joseph-Alexandre ». Ville de Québec.
 Huot, Cécile. « Gilbert, J.-Alexandre ». l'Encyclopédie Canadienne.

Naissance en septembre 1867
Violoniste
Professeur canadien
Violoniste canadien
Violoniste classique
Naissance à Québec
Professeur à l'Université Laval

Joseph-Alexandre Gilbert


Mariana Baboș (1952 - 7 decembrie 2011), supranumită Mariana Cur de Fier, a fost cea mai cunoscută prostituată din Galați.
A practicat prostituția încă din perioada comunistă iar la Revoluția din 1989 a venit la balconul Consiliului Județean și a strigat că s-a dat "liber la sex".

A condus o rețea de prostituție care a obținut venituri de peste cinci  milioane de euro în perioada 2000-2003,
având la un moment dat în rețea peste 200 de fete.

În 2008, Mariana Cur de Fier a fost arestată împreună cu fiul și sora ei.
În 2010, a fost condamnată la opt ani de pușcărie, pedeapsă care apoi a fost redusă la numai trei ani cu suspendare.
În plus, bunurile i-au fost confiscate, astfel că a ajuns săracă lipită și a murit în mizerie.

Vezi și
 Mița Biciclista

Note

Legături externe
 A murit Mariana "Cur de Fier" - Capăt de drum pentru una dintre "legendele" orașului, 8 decembrie 2011, Teodora Miron, Viața Liberă Galați
 Ce frumoasă era Mariana Cur-de-fier!, 8 decembrie 2011, Libertatea

Curtezane și prostituate
Gălățeni

Mariana Cur de Fier


Azo-bojila (prema fr. azote: dušik) su organska sintetska bojila koja sadrže najmanje jednu azo-skupinu, –N=N–, vezanu na aromatsku jezgru, te jednu auksokromnu skupinu. Proizvode se diazotacijom nekoga aromatskog amina i vezanjem nastaloga diazonijeva spoja na neku aktivnu kopulacijsku (veznu) komponentu. Procesi diazotacije i kopulacije mogu se primijeniti na mnogo azo-spojeva koji sadrže amino-skupine ili slobodno mjesto za kopulaciju, a mogu se i nekoliko puta ponavljati, što vodi do velikog broja diazo-bojila i poliazo-bojila različite građe. Azo-bojila se uobičajeno dijele prema broju azo-skupina u molekuli, o čemu ovisi i njihova boja. Najbrojnija su skupina sintetskih organskih bojila, s najširom primjenom, ponajprije za bojenje vune i pamuka, ali i svile, kemijskih vlakana i prehrambenih namirnica (prehrambeni aditivi). Otprilike 70% svih bojila koja se koriste u tekstilnoj industriji po svom su sastavu azo-bojila.

Teorijski se azo-bojila izvode od azobenzena C6H5N=NC6H5 kao najjednostavnijeg aromatskog azo-spoja. On nastaje alkalnom redukcijom nitrobenzena i nema svojstvo bojila. No ako se na njemu nalaze supstituirane (zamijenjene) hidroksilne –OH, amino- NH2, sulfonske –SO3H, karboksilne -COOH ili sulfonamidne grupe, ili ako su benzenski prsteni izociklički ili heterociklički aromatski kondenzirani pa i supstituirani u tim sistemima s navedenim grupacijama, dobivaju se spojevi sa svojstvom bojila. Pretpostavlja se da su azo-bojila benzenoidnokinonoidno tautomerna s odgovarajućim hidrazonima kinona, odnosno njihovim derivatima. Prema upotrebi i vrsti materijala koji se boja imaju azo-bojila najširi raspon primjene. Za svako vlakno, sintetično ili prirodno, za otapala, kao pigmenti i tako dalje upotrebljavaju se odgovarajuća azo-bojila.

Dobivanje
Azo-bojila se proizvode gotovo bez izuzetka sva na gotovo isti način: vodena otopina ili suspenzija nekog aromatskog amina miješa se s otopinom natrijeva nitrita i solne kiseline (diazotacija). Ovako dobiven diazonijev spoj se bez izolacije veže (kopulira) na neku aktivnu kopulacijsku komponentu. Kao aktivne kopulacijske komponente služe aromatski amini, fenoli, naftilamini, naftoli, aminofenoli, aminonaftoli, ketoni koji se mogu enolizirati (na primjer arilidi acetoctenog estera i derivati pirazolona), nadalje njihove sulfonske kiseline, sulfonamidi i karbonske kiseline. Jednostavni procesi diazotacije i kopulacije mogu se primijeniti i na čitav niz azo-spojeva koji sadrže amino-grupe ili slobodno mjesto za kopulaciju, pa se mogu i nekoliko puta ponavljati. Tako se može doći do vrlo velikog broja disazo- i poliazo-bojila različite građe. Azo-bojila su najbrojnija grupa bojila: u indeksu boje registrirano je više od 1900 zasebnih azo-bojila različite građe.

Označavanje azo-bojila
Za skraćeno označavanje strukture azo-bojila upotrebljavaju se ove kratice:
 A - diazotirani arilamin, diazokomponenta;
 D - tetrazotirani diamin, tetrazokomponenta;
 E - kopulacijska komponenta kopulirana s jednom molekulom diazokomponente;
 M - aromatski amin koji nakon kopulacije s nekom diazokomponentom daje slobodnu amino-grupu pogodnu za daljnje diazotiranje;
 Z - kopulacijska komponenta kopulirana s dvije ili više molekula neke diazokomponente, ili s dvije ili više molekula različitih diazokomponenata;
 Z. X. Z— kopulacijska komponenta s dvije jezgre, koja se može kopulirati s dvije molekule neke diazo-komponente ili s po jednom molekulom dviju različitih diazokomponenata.

Strelicom se označuje da je neki amin od kojeg strelica polazi diazotiran i kopuliran s kopulacijskom komponentom prema kojoj strelica pokazuje. Brojevi navedeni uz strelice označuju redoslijed kopulacija. Reakcijski uslovi kopulacije označuju se kraticom "kis" za kopulaciju u kiselom mediju, kako obično kopulira većina amina, ili "alk" za kopulaciju u alkalnom mediju, kako se to provodi s fenolima, naftolima i spojevima s aktivnom metilenskom grupom.

Podjela
Uobičajena je podjela azo-bojila prema broju azo-grupa u građi njihove molekule. Prema broju azo-grupa dijele se na: monoazo-bojila, disazo-bojila, trisazo-bojila, tetrakisazo-bojila i poliazo-bojila.

Monoazo-bojila
Monoazo-bojila, koja imaju opću jednadžbu A → E mogu biti u vodi topljiva ili netopljiva. Ako komponente od kojih se bojilo priprema ne sadrže karboksilnih, sulfonskih ili sulfonamidnih grupa, dobivaju se bojila netopljiva u vodi. Takva monoazo-bojila spadaju među disperzijska bojila (na primjer 2-klor-4-nitranilin → N-etil-N-hidroksietilanilin, njem. Cellitonechtrubin B, C.I. 11115), pigmentna bojila (na primjer 4-klor-2-nitranilin o-klor-acetoacetanilid, Hansa žuta 10 G, C.I. 11710; 2-klor-4-nitranilin → β-naftol, njem. Permanentrot R, C.I. 12085; 2,5-dikloranilin → anilid β-hidroksinaftojeve kiseline, njem. Permanentrot FRR ex., C.I. 12310), ili bojila topljiva u organskim otapalima, uljima i mastima (na primjer anilin dimetilanilin, sudan žuta GG, C.I. 11020; o-anisidin → β-naftol, sudan crvens G, C.I. 12150). Samo neka od takvih monoazo-bojila su zbog prisutnosti hidroksilnih grupa u alkalnom mediju topljiva u vodi i upotrebljiva kao močilna bojila (na primjer p-aminofenol pirogalol, njem. Chromrotbraun 3 RD, C.I. 11965). Najveći dio u vodi topljivih monoazo-bojila pripada kiselim bojilima (primjeri: metanilna kiselina → difenilamin, metanil žuta, C.I. 13056; sulfanilna kiselina → β-naftol, narančasta II, C.I. 15510; smjesa naftionske i Laurentove kiseline → β-naftol, njem. Echtrot AV, C.I. 15620 i 15625; sulfanilna kiselina → 3-karboksi-l- (p-sulfofenil)-pirazolon, tartrazin O, C.I. 19140; 2,4-ksilidin → R-kiselina, Ponceau 2R, C.I. 16150; anilin → N-acetil-H-kiselina, njem. Amidonaphtholrot G, C.I. 18050; 5-nitro-o-anisidin → fenil-γ-kiselina, njem. Supraminbraun R, C.I. 17605). Nadalje čine močilna bojila i bojila za naknadno kromiranje velik dio topljivih monazo-bojila (primjeri su: p-nitranilin → salicilna kiselina, nje. Beizengelb 3R, C.I. 14030; 2-amino-4-nitrofenol 2,4-diaminobenzensulfonska kiselina, njem. Saureanthracenbraun RH ex., C.I. 13250; antranilna kiselina → R-kiselina, njem. Saurealizarinrot B, C.I. 16105).

Neka močilna monoazo-bojila mogu se vezati na bojani materijal iz kupelji koja sadrži istodobno i sredstvo za kromiranje, pa se na materijal fiksiraju kao kromni kompleksi. Primjer je 2-amino-3,4,6-triklorfenol → N-acetil-S-kiselina, C.I. 17940 (njem. Metachrombrillantblau BL).

Poseban raspon monoazo-bojila sadrži ona koja se mogu prevesti u topljiv kromni kompleks već u samom procesu proizvodnje bojila i primijeniti za bojanje bez prethodnog obrađivanja materijala metalnim solima, odnosno bez dodatka metalnih soli u kupelji za bojenje (metalokompleksna bojila). Takva bojila sadržavaju većinom po jedan atom kroma na svaku molekulu bojila (tip 1:1). Primjenjuju se kao kisela bojila. Primjeri su: 6-amino-4-nitrofenol-2-sulfonska kiselina → β-naftol, grijati s vodenom otopinom kromovog formijata, C. I. 15685 (njem. Palatinechtbraun BRRN), i 6-amino-4-klorfenol-2-sulfonska kiselina → l-fenil-3-metilpirazolon-5, grijati s vodenom otopinom kromovog formijata, C. I. 18736 (njem. Palatinechtrot RN).

Novija grupa metalkompleksnih bojila ne sadržava slobodnih sulfo-grupa, a na jedan atom metala (kroma ili kobalta) vezane su po dvije molekule bojila (metalkompleksna bojila tipa 1:2). Ova bojila sadržavaju neionogene hidrofilne grupe, te su topljiva u vodi zbog prisutnosti alkilsulfonilnih, sulfamidnih ili acilamidnih supstituenata. Ona reagiraju s baznim skupinama bojanog materijala uz nastajanje kompleksnih soli. Zbog toga postignuta obojenja imaju vrlo dobre postojanosti. Obojenja na materijalu razlikuju se po tonu od obojenja koja se postižu bojanjem istog materijala matičnim monoazo-bojilima nakon prethodne obrade metalnim močilima ili naknadnom obradom obojenog materijala metalnim solima. Uzrok su tome razlike u konstituciji nastalog kompleksa supstrat-bojilo-metal. Primjeri metalkompleksnih bojila tipa 1:2 jesu: 2-amino-4-metilsulfonilfenol →  β-naftol, grijati s amonijskom soli kromsalicilne kiseline (njem. Irgalanbraunviolett DL); 4-metilaminosulfonil-2-aminofenol → p-kloracetoacetanilid, grijati s otopinom kobaltova(II) klorida (njem. Cibalangelb GRL). Na jedan atom metala mogu biti vezane po jedna molekula dvaju različitih bojila, kao na primjer u bojilu dobivenom reakcijama: 4-sulfonamido-2-aminofenol + 5-nitro-2-aminofenol → 1,7-acetilaminonaftol, grijati s otopinom amonijske soli kromsalicilne kiseline (njem. Cibalangrau 2GL). Metalkompleksna bojila tipa 1:2 upotrebljavaju se za bojanje životinjskih vlakana, baznih sintetičkih vlakana, plastičnih masa i eloksiranog aluminija.

Barijeve i kalcijeve soli nekih monoazo-bojila upotrebljavaju se kao pigmentni lakovi; na primjer: Tobias-kiselina → β-hidroksinaftojeva kiselina (Ca-sol), C.I. 15880 (njem. Litholbordeaux Toner R); Tobias-kiselina → β-naftol (njem. Litholrot RCKX - Ca-sol i Litholrot RBKX - Ba-sol; C.I. 15630); 6-amino-m-toluensulfonska kiselina → β-hidroksinaftojeva kiselina (Ca-sol), C.I. 15850 (njem. Litholrubin BK).

Obojenja u vodi netopljivim azo-bojilima mogu se izazvati i neposredno na vlaknu. Metoda dobivanja takvih obojenja sastoji se u ovom: vlakno se natopi alkalnom otopinom kopulacijske komponente (na primjer otopinom natrijeva β-naftolata) i zatim se provodi kroz zakiseljenu otopinu diazokomponente (na primjer diazotiranog p-nitranilina). Kako se postupci diazotacije i kopulacije provode obično na niskim temperaturama, nazivaju se ova bojila i ledenim bojilima (njem. Eisfarben, eng. ice colours). U navedenom slučaju nastaje monoazo-bojilo koje je kao paracrvenilo dugo imalo znatnu ulogu u bojanju i tisku tekstila zbog jasno škrletno-crvene nijanse, jeftinoće i postojanosti. Kombinacije dobivene od drugih diazotiranih amina nisu stekle takvu važnost.

Međutim, natrijev β-naftolat ima slabu supstantivnost prema pamuku, pa je znatan napredak značila upotreba anilida β-hidroksinaftojeve kiseline (C.I. 37505) umjesto β-naftola. Upotrebom tog spoja povećala se supstantivnost i dobio se veći broj jasnih i postojanih kombinacija. Anilid β-hidroksinaftojeve kiseline stavljen je na tržište pod imenom naftol AS, pa se tim imenom nazivaju često sva monoazo-bojila iz ove grupe koja se grade na vlaknu. Daljnji napredak bilo je uvođenje u upotrebu i ostalih arilida β-hidroksinaftojeve kiseline (na primjer naftol AS-BG, C.I. 37545 ili naftol AS-D, C.I. 37520), odnosno kopulacijskih komponenata tipa arilida acetoctene kiseline (na primjer naftol AS-G, C.I. 37610), za žuta i narančasta obojenja.

Pogodnim kombinacijama različitih baza s različitim naftol AS komponentama mogu se na vlaknu dobiti obojenja svih nijansi. Kao komponente za diazotaciju upotrebljavaju se različiti supstituirani aromatski amini benzenskog i difenilaminskog reda, a u trgovini se nazivaju postojanim bazama za boje (njem. Echtfarbbasen). Najbolje je zastupljena grupa crvenih, purpurnih, škrletnih, narančastih i žutih obojenja, slabije modrih, crnih i smeđih, a za otvoreno zeleno su tek u posljednje vrijeme uspjeli naći pogodnu kopulacijsku komponentu, naftol AS-FGGR, koji je ftalocijaninski derivat fenil-metilpirazolona. U pogonima za bojila je provedba diazotacije baza uzrokovala poteškoće, pa su zbog toga kasnije na tržište stavljene već gotove diazonijeve soli baza s dodanim sredstvima za stabilizaciju; prodaju se pod imenom postojanih soli za bojenje (njem. Echtfarbesalze). Od njih se najčešće upotrebljavaju: za crvena obojenja Echtrotsalz KB, za narančasta Echtorangesalz GC, za žuta Echtgelbsalz GC, za modra obojenja Echtblausalz B.

Daljnje pojednostavnjenje predstavlja bojanje u jednoj kupelji upotrebom smjesa pogodnih naftola AS s derivatima diazotacijskih komponenata koji u vodenoj otopini ne kopuliraju nego reagiraju s naftolima AS tek nakon posebne obrade. Moguće je dakle izvesti bojenje vlakna u jednoj kupelji, a naknadnu obradu u posebnom aparatu. Ako su takve smjese priređene s antidiazotatima, nazivaju se te smjese rapidpostojanima (na primjer: Rapidechtrot FGH je smjesa antidiazotata Echtrot KB baze i Naphthola AS-D). Obojenja se razvijaju kiselom obradom u kupelji ili kiselim parenjem. Za modre do crne tonove upotrebljavaju se takozvani rapidazoli, koji su smjese naftola AS i diazosulfonata dobivenih od odabranih baza (na primjer: Rapidazolmarineblau RR se sastoji od diazosulfonata Variaminblau B i Naftola AS-D). Obojenja rapidazolima se razvijaju neutralnim parenjem, bez obrade kiselinama. I rapidpostojane smjese i rapidazol-smjese nisu osobito stalne prema utjecaju atmosferilija i vode, pa im stajanjem kvalitet slabi. Zbog toga su uvedene u upotrebu smjese naftola AS s pogodnim u vodi topljivim diazoamino-spojevima koji se izvode od postojanih baza, a inaktiviraju se vezanjem na neke aminokarbonske i aminosulfonske kiseline i njihove derivate (na primjer sarkozin CH3NHCH2-COOH, metiltaurin CH3NHCH2CH2S03H, sulfoantranilna kiselina H2NC6H3(S03H)(C00H)]. Dolaze u trgovinu pod imenom rapidogen (na primjer Rapidogenrot G je smjesa naftola AS-D s Echtrotsalz KB vezanim na N-metiltaurin). Nakon tiskanja se razvijaju kiselim parenjem, ili, ako se u pripremi tiskarske smjese mjesto natrijeva hidroksida upotrijebe hlapljive organske baze (neutralni razvijači), neutralnim parenjem. Poseban izbor takvih smjesa može se razvijati neutralnim parenjem bez ikakve prethodne obrade. Ti se produkti nazivaju rapidogen-N ili neutrogen. Pri razvijanju rapidogena dolazi do cijepanja diazo-aminogrupe pa se regeneriraju diazonijevi spojevi koji odmah kopuliraju.

Od mnogo su manjeg značenja acetatna bojila za razvijanje, koja se također pripremaju na vlaknu na način sličan radu s naftolima AS, no kako se kao diazotacijske komponente upotrebljavaju derivati aminobenzena, to zapravo nastaju na vlaknu disazo-bojila. Diazotacijske komponente mahom su disperzna monoazo-bojila (na primjer C.I. 11035: 2-klor-4-nitranilin → dimetilanilin, reducirati natrijevim sulfidom). Tehnički su iz te skupine značajna obojenja u mornarsko-modrim i crnim tonovima, na primjer: Cellitazol AZN dobiva se na vlaknu impregniranjem s C.I. 11035, diazotacijom na vlaknu i kopulacijom s β-hidroksinaftojevom kiselinom. Dobiveno obojenje je modrikastocrno.

Disazo-bojila
Disazo-bojila zovu se ona azo-bojila koja sadrže u molekuli dvije azo-grupe. Prema slijedu reakcija i prema diazonijevim spojevima upotrijebljenima za njihovu pripravu dijele se na više grupa.

Primarna disazo-bojila A → Z ← A'
Primarna disazo-bojila opće formule A → Z ← A' dobivaju se uzastopnom kopulacijom dviju jednakih ili različitih diazonijskih komponenata s jednom kopulacijskom komponentom. Kako se samo mali broj intermedijera (koji je između) s jednom jezgrom može pogodno upotrijebiti kao dvostruka kopulacijska komponenta (Z), grupa ovih bojila je relativno mala. U vodi netopljiva bojila ove grupe jesu pigmentna bojila ili bojila topljiva u uljima i mastima. Bojila topljiva u vodi su većinom kisela i močilna bojila i ona su uglavnom zatvorenomodrih, zelenih, smeđih i crnih tonova; manji dio su direktna bojila. Primjeri su: p-nitranilin → H-kiselina ← anilin, C.I. 20470, (njem. Amidoschwarz 10 B ili Naphtholblauschwarz); 2-amino-4-nitrofenol → fenilendiamin ← Laurentova kiselina, C. I. 20110 (njem. Metachrombraun BC)

Primarna disazo-bojila E → D ←  E'
Primarna disazo-bojila opće formule E → D ← E' izvode se od aromatskih diamina. Kao diamin koji se može tetrazotirati (D) upotrebljava se u većini slučajeva benzidin ili drugi, supstituirani p,p-diaminodifenilski spojevi. Ova je grupa bojila veoma velika i tržišno vrlo značajna. Ona bojila te grupe koja nisu topljiva u vodi (a tih je manji dio) upotrebljavaju se kao pigmenti, uglavnom u industriji gume i plastičnih masa, na primjer 3,3'-diklorbenzidin → o-acetoacettoluidid (2 mola), C.I. 21095 (njem. Vulcanechtgelb G).

U vodi topljiva disazo-bojila ove grupe kisela su, močilna ili direktna. Kisela i močilna imaju uglavnom dobre mokre postojanosti a u nijansi se kreću od zelenkastožute do modrikastocrvene. Primjeri su: 4,4'-cikloheksilidendi-o-anisidin → 4,6-dihidroksinaftalen-2-sulfonska kiselina (2 mola), C.I. 24810 (njem. Supranolbordeaux B); Schaefferova kiselina 2,6-diaminofenol-4-sulfonska kiselina → β-naftol, C.I. 21725 (njem. Saurealizarinschwarz SN). Direktna disazo-bojila formule E → D ← E' obuhvaćaju sve tonove, no najslabije su zastupani zeleni, smeđi i crni. Među njima su i neka metalokompleksna bojila visoke postojanosti na svjetlu, koja u molekuli sadrže bakar.

Jedno od prvih direktnih azo-bojila koja su bila industrijski proizvedena jeste Kongo crvenilo (njem. Congorot), benzidin naftionska kiselina (2 mola), C.I. 22120. Ostali su važni predstavnici: Diaminbordeaux B, C.I. 22155, naftionska kiselina ← benzidin → γ-kiselina; Chrysamin, C.I. 22250, benzidin → salicilna kiselina (2 mola); Diaminechtrot F, C.I. 22310, salicilna kiselina ← benzidin → γ-kiselina; Diaminbraun M, C.I. 22311, salicilna kiselina ← benzidin → γ-kiselina; Diaminbraun B, C.I. 22345, salicilna kiselina ← benzidin → fenil-γ-kiselina; Benzoechtviolett R, C.I. 22555, I-kiselina ← benzidin → γ-kiselina; Diaminschwarz BH, C.I. 22590, H-kiselina ← benzidin → γ-kiselina; Benzoblau BB, C.I. 22610, benzidin → H-kiselina (2 mola); Chicagoblau B, C.I. 24380, o-dianisidin → S-kiselina (2 mola); Benzoreinblau, C.I. 24400, o-dianisidin → H-kiselina (2 mola); Chicagoblau 6B, C.I. 24410, o-dianisidin → Chicago-kiselina (2 mola); Chrysophenin, C.I. 24895, 4,4'-diamino-2,2/-stilbendisulfonska kiselina → fenol (2 mola); etilirati etilkloridom.

Neka od direktnih bojila ove grupe obrađuju se nakon bojanja na vlaknu, radi dobivanja boljih postojanosti i mogućeg podubljivanja nijanse, bilo tako da se kopuliraju s diazotiranim aminima (na primjer: m-fenilendiaminsulfonska kiselina ← 3,3'-diaminokarbanilid → rezorcinol, Parabraun GK, C.I. 25265), bilo tako da se na vlaknu diazotiraju i zatim kopuliraju s alkalnim otopinama β-naftola ili drugih naftolata (na primjer: salicilna kiselina ← 4,4/-diaminobenzanilid → N-p-aminobenzoil-I-kiselina, Diazobrillantscharlach 5 BLN ex., C.I. 25210).

Obrada bakarnim sulfatom daje postojan metalkompleks s ovakvim bojilima: L-kiselina ← benzidin-3,3 '-dikarbonska kiselina → fenil-I-kiselina, Benzoechtkupferviolett BBL, C.I. 22780; benzidin-3,3'-diglikolna kiselina → N-p-anisil-I-kiselina (2 mola), Benzoechtkupferblau FBL, C.I. 24555; N-(2,4-dimetoksifenil)-I-kiselina ← benzidin-3,3'-diglikolna kiselina → N-benzoil-I-kiselina, Benzoechtkupfermarineblau BL, C.I. 24560; benzidin-3,3'-diglikolna kiselina → l-fenil-3-metil-5-iminopirazolin-2 (2 mola), Benzoechtkupferrot GGL, C.I. 24565.

 Sekundarna disazo-bojila
Sekundarna disazo-bojila opće su formule A → M → E. Od njih je tek malen dio netopljiv u vodi, a to su onda disperzijska ili u uljima topljiva bojila (na primjer: aminoazobenzen → N-etil-β-naftilamin, Sudanrot 7 B, C.I. 26050; aminoazobenzen → o-krezol, Cellitonechtgelb 5R, C.I. 26090). Jedan dio u vodi topljivih sekundarnih disazo-bojila pripada grupi kiselih bojila relativno visokih mokrih postojanosti, kojima se nijanse kreću od škrletne do mornarskomodre i crne. Od naročitog su značenja modra i crna kisela bojila. Primjeri su: l-naftilamin-3,6-disulfonska (i 3,7-disulfonska) kiselina → 1-naftilamin → 1-naftilamin, Napthylaminschwarz D, C.I. 26300; metanilna kiselina → 1-naftilamin → N-fenil-peri-kiselina, Sulphoncyanin 5R ex., C.I. 26360; Laurentova kiselina → 1 naftilamin → N-tolil-peri-kiselina; Sulphoncyaninschwarz 8B, C.I. 26405 ;4-aminodifenilamin-3-sulfonska kiselina → 1-naftilamin → Schaefferova kiselina, Nerol VL, C.I. 27070; aminoazobenzen → G-kiselina, Brillantcrocein MOO, C.I. 27290. Među bojilima ove grupe nalaze se i neka s močilnim svojstvima. Od direktnih bojila ove grupe važni su: 5-aminosalicilna kiselina → 1-naftilamin → γ-kiselina, Siriusschwarz L, C.I. 27720; sulfanilna kiselina → krezidin → N-fenil-I-kiselina, Brillantbenzoviolett B, C.I. 27885; 4-aminoazobenzen-4'-sulfonska kiselina → benzoil-I-kiselina, Siriusrot 4B, C.I. 28160; 4-amino-3-difenilsulfonska kiselina → 2-etoksi-Cleve-kiselina → N-benzoil-H-kiselina, Brillantbenzoechtgriin, C.I. 28470.

 Disazo-bojila A → Z. X. Z ← A'
Disazo-bojila opće formule A → Z. X. Z ← A' su bojila relativno male grupe i pripremaju se ili obradom nekog aminoazo-spoja fozgenom ili tako da se kao dvostruko kopulirajuće komponente upotrijebe disupstituirani karbamidi dobiveni djelovanjem fozgena na aminonaftolske derivate. Nekoliko se bojila izvodi od 6,6'-iminobis-l-naftol-3-sulfonske kiseline (di-I-kiseline). Gotovo sva bojila ove grupe su direktna bojila, većinom žutih do crvenih obojenja, uz nekoliko smeđih i ljubičastih. Primjeri su: m-aminobenzojeva kiselina → o-anisidinometansulfonska kiselina, hidrolizirati metansulfonsku grupu i fozgenirati, Siriusgelb G, C.I. 29035; anilin (2 mola) karbamido-I-kiselina, Benzoechtorange S, C.I. 29150; anilin → karbamido-I-kiselina ← N-acetil-p-fenilendiamin, Benzoechtscharlach 4BS, C.I. 29160; [l-amino-6-nitro-2-naftol-4-sulfonska kiselina → l-(p-aminofenil) -3-metilpirazolon-5, fozgenirati], Benzoechtkupferrot RL, C.I. 29290.

 Trisazo-bojila Trisazo-bojila su bojila koja sadrže tri —N=N— grupe.

 Trisazo-bojila E ← D → Z ← A
Bojila opće kemijske formule E ← D → Z ← A izvode se većim dijelom od benzidina i drugih, supstituiranih 4,4/-diaminodifenila kao dvostruke diazotacijske komponente D. Osim nekoliko bojila koja se upotrebljavaju samo za kožu, sva su bojila ove grupe direktna bojila. I neka direktna bojila ove grupe mnogo se upotrebljavaju za kožu. Nijanse su većim dijelom smeđe i crne ili tamnozelene i tamnomodre. Pripremaju se kopulacijom nekog tetrazotiranog diamina s po jednom jednostavnom i jednom dvostrukom kopulacijskom komponentom; na tako nastali disazo-spoj kopulira se još jedna diazonijska komponenta. Primjeri su: salicilna kiselina ← benzidin → [m-fenilendiamin ← sulfanilna kiselina], njem. Benzobraun D3G, C.I. 30045; salicilna kiselina benzidin [bakarna kompleksna sol monoazo-spoja 2-amino-fenol-4-sulfonska kiselina → rezorcin], njem. Siriuslichtbraun BRS, C.I. 30145; najznačajniji predstavnici direktnih azo-bojila i po proizvedenim količinama najvažniji pojedinačni produkti na području bojila pripadaju također ovoj grupi: m-fenilendiamin ← benzidin → H-kiselina → anilin, njem. Direkttiefschwarz E, C.I. 30235, i analogni produkt u kojem je m-fenilendiamin zamijenjen m-toluilendiaminom, njem. Direkttiefschwarz RW ex., C.I. 30245; važna su i zelena bojila ove skupine, na primjer fenol ← benzidin → [H-kiselina ← p-nitranilin], njem. Diamingriin B, C.I. 30295.

 Trisazo-bojila E1 ← D → M → E2
Bojila opće formule E1 ← D → M → E2 nastaju tako da se tetrazotirani diamin kopulira s jednom jednostavnom kopulacijskom komponentom i jednim primamim aminom u intermedijarno disazo-bojilo, koje se zatim diazotira i kopulira s jednom završnom komponentom. Većina bojila ove grupe su direktna, a vrijedi za njih ono što je rečeno za bojila prethodne grupe. Najvažnija su od njih: N-(5 -amino-0-tolilglicin ← [p-aminoacetanilid → γ-kiselina, hidrolizirati acetilnu grupu] → m-toluilendiamin, njem. Plutoschwarz BS, C.I. 31545; salicilna kiselina ← benzidin → Cleve-1,7-kiselina → Cleve-l,6-kiselina, njem. Benzochrombraun B, C. I. 31725.

 Trisazo-bojila A → M → M1 → E
Bojila općeg tipa A → M → M1 → E dobivaju se ako se neki aminoazo-spoj diazotira, kopulira s primarnim aminom i tako nastali amino-disazo-intermedijar diazotira i kopulira sa završnom komponentom. Bojila ove grupe su mahom direktna, većinom velikog afiniteta za celulozna vlakna i dobrih postojanosti na svjetlosti. Za razliku od bojila prethodnih dviju grupa trisazo-bojila, ova bojila daju obojenja modrih do sivih nijansa, i to živahnih i čistih tonova. Važni predstavnici su: C-kiselina (3-amino-l,5-naftalendisulfonska kiselina) → α-naftilamin → Cleve-l,7-kiselina → I-kiselina, njem. Siriuslichtblau BRR, C.I. 34140; anilin-2,5-disulfonska kiselina → Cleve-l,7-kiselina → α-naftilamin → N-fenil-I-kiselina, njem. Siriuslichtblau G, C.I. 34200; 2-aminonaftalen-8-sulfonska kiselina → 3,5-ksilidin → 2-etoksi-Cleve-l,6 kiselina → N-acetil-H-kiselina, njem. Siriuslichtgriin BB, C.I. 34270.

Predstavnici ostalih grupa trisazo-bojila nisu stekli neku veću važnost kao bojila.

 Poliazo-bojila
Tetrakisazo-bojila i viša poliazo-bojila mogu se rijetko smatrati pojedinačnim proizvodima, nego u većini predstavljaju smjese. Uglavnom su to direktna bojila, pored nekoliko bojila za kožu. Nijanse njihovih obojenja ograničene su na tamnosmeđe i crno. Pripremaju se najvećim dijelom iz tetrazotiranih diamina po načelima sličnima onima koji su izloženi za trisazo-bojila. Primjeri su: 4,4/-diaminodifenilamin-2-sulfonska kiselina → γ-kiselina (2 mola) → m-fenileridiamin (2 mola), njem. Cotonerol A''', C.I. 35435; [salicilna kiselina ← benzidin → Cleve-1,6 ( i 1,7)-kiselina] (2 mola) → [fenol (2 mola) ← l,5-diaminonaftalen-3,7-disulfokiselina], njem. Diaminkatechin 3G, C.I. 36300.

 Azo-pigmenti
Zahvaljujući mogućnosti velikog izbora sirovina, jednostavnosti i podatljivosti proizvodnog procesa i niskoj cijeni, azo-pigmenti su danas od svih vrsta spojeva koji se upotrebljavaju kao pigmenti vjerojatno na tržištu najzastupljeniji i primjenjuju se praktički u svim područjima upotrebe pigmenata. Proizvode se s vrlo različitim fizikalnim i kemijskim svojstvima i u mnogim bojama i nijansama, među kojima pretežu žuti, narančasti, smeđi i crveni tonovi, dok azo-pigmenti plavih i zelenih tonova nisu tehnički važni.

Azo-pigmenti sadrže u svojoj molekuli jednu ili više kromofornih azo grupa -N=N- na koje su s obje strane vezane različite arilne ili heteroarilne grupe. Za razliku od topljivih azo-bojila, azo-pigmenti ne smiju kao supstituente sadržavati takve grupe (na primjer sulfo grupa -SO3H, ili karboksilnu grupu -COOH) koje bi ih činile topljivima u vodi ili u drugim otapalima. S obzirom na broj azo grupa u molekuli razlikuju se monoazo pigmenti i disazo pigmenti, dok azo spojevi s više azo grupa nisu kao pigmenti tehnički zanimljivi.

Azo-pigmenti sintetiziraju se poznatim reakcijama diazotiranja i kopiliranja. Polazi se od primarnih aromatskih amina, što mogu biti različiti supstituirani anilini, diamini, policiklički i heterociklički amini. Primarni aromatski amin RNH2, otapa se ili suspendira u anorganskoj kiselini (kloridnoj ili sulfatnoj) i djelovanjem natrijevog nitrita (diazotiranjem) prevodi se u diazonijevu sol:

gdje je: R - supstituirana arilna grupa, A - već prema upotrijebljenoj kiselini Cl ili HSO4. Diazonijeva se sol ne izolira, već se izravno veže (kopulira) s kopulacijskom komponentom R'H:

Kao kopulacijske komponente služe prikladni aromatski spojevi, među kojima su najvažnije dvije grupe. Prvu čine 2-naftol i njegovi derivati (naftolni pigmenti), a drugu anilidi acetoctene kiseline. Osim toga, upotrebljavaju se i neki heterociklički spojevi (na primjer derivati pirazolona).

 Otrovnost azo-bojila
Azo-bojila u čistom obliku rijetko su otrovna (toksična), osim nekih koja sadrže slobodne amino skupine, međutim redukcijom ovih bojila dolazi do cijepanja kemijskih veza što dovodi do stvaranja aromatskih amina koji su se pokazali ekološki neprihvatljivim. Primjena te vrste bojila je zabranjena.

Azo veza često je najslabiji dio molekule azo-bojila i vrlo lako može doći do enzimskog raspada u organizmima sisavaca. U organizmu dolazi do redukcije azo-bojila zbog bakterija koje se u nalaze probavnom traktu, ali i drugi organi kao što su jetra, bubrezi, pluća, srce mozak mogu reducirati azo bojila i stvarati kancerogene aromatske amine. Produkti redukcije apsorbiraju se u crijevima i vežu za DNA što uzrokuje mutacije i stvaranje tumora. Izloženost aromatskim aminima može uzrokovati oksidaciju željeza hemoglobina Fe2+ u Fe3+ što blokira vezanje kisika i rezultira slabošću i vrtoglavicom. Godine 1980. međunarodna istraživačka agencija za tumore (eng. International Agency for Research on Cancer'' ili IARC) napravila je popis sumnjivih azo-bojila, uglavnom amino supstituiranih bojila, bojila ne topljivih u vodi, ali i nekoliko sumpornih azo-bojila čija je primjena zabranjena ili ograničena. Kancerogenost aromatskih amina znatno se mijenja ovisno o njihovoj strukturi. Aromatski amini koji se sastoje od 2 ili više aromatska prstena imaju veliki potencijal kancerogenosti. Ne konjugirani prsteni mogu također biti kancerogeni, ali vjerojatnost je manja.

Izvori

Poveznice
 Naftoli

Vanjske poveznice

Pigmenti
 Materijali

Azo-bojila


Raymond "Ray" Dietrich (* 1894 in New York City; † 19. März 1980 in Albuquerque, New Mexico) war ein amerikanischer Automobildesigner und Unternehmer, der in den 1920er-Jahren die Karosseriehersteller LeBaron Carossiers und Dietrich Inc. gründete und leitete. Dietrich gestaltete bis zum Zweiten Weltkrieg zahlreiche exklusive Aufbauten für Automarken wie Lincoln oder Packard. Zu seinen Schöpfungen gehört außerdem die Gibson Firebird, eine ungewöhnlich gestaltete E-Gitarre.

Leben und Werk
Dietrich wurde 1894 in dem New Yorker Stadtbezirk Bronx geboren. Von 1906 bis 1910 absolvierte er eine Ausbildung zum Graveur bei der American Bank Note Company. Später belegte er Abendkurse in Kunst. Ab 1913 arbeitete Dietrich als technischer Zeichner für Brewster & Co., einen renommierten, 1810 gegründeten Stellmacherbetrieb, der seit der Jahrhundertwende auch Karosserien für Automobile herstellte und zu dieser Zeit auch komplette Autos herstellte. Dietrichs Beziehung zu Brewster dauerte mit einer kurzen Unterbrechung, während derer er für Chevrolet tätig war, acht Jahre an. Er wurde in dieser Zeit zu Brewsters begehrtestem Designer.

LeBaron

1921 machte sich Dietrich selbständig; er gründete zusammen mit einem weiteren ehemaligen Brewster-Mitarbeiter, Thomas L. Hibbard in New York das Unternehmen LeBaron Carrossiers. Die Bezeichnung des Unternehmens hatte keinen Bezug zu den Gründern; sie war frei gewählt und sollte einerseits international wirken und andererseits gut aussprechbar sein. Dietrich und sein Partner fanden den Namen LeBaron, der nach ihrer Ansicht diese Vorgaben erfüllte, in einem New Yorker Telefonbuch. LeBaron produzierte ab 1922 Karosserien für Lincoln, Cadillac, Crane-Simplex, Duesenberg, Locomobile, Mercedes-Benz, Packard, Pierce-Arrow und Rolls-Royce.

Dietrich Inc.

1925 verließ Raymond Dietrich das Unternehmen, um mit Unterstützung von Edsel Ford, mit dem er befreundet war, in Detroit die Dietrich Inc. aufzubauen. Seine Anteile verkaufte er Ralph Roberts, dem letzten verbliebenen der ursprünglichen Partner. Dietrich Inc. wurde auf Veranlassung von Edsel Ford von der Murray Corporation finanziert. Ray Dietrich war mit 50 % beteiligt und bis 1930 Geschäftsführer. Die Dietrich, Inc. arbeitete in unterschiedlichen Bereichen: Einerseits entwickelte sie das Design ganzer Baureihen großer Hersteller wie Packard, Franklin und Erskine; andererseits entwarf und fertigte Dietrich nach Kundenwunsch individuelle Aufbauten für hochwertige Fahrgestelle und hatte einen Vertrag als Designberater für Packard.

Infolge der Weltwirtschaftskrise geriet auch die Dietrich, Inc. in finanzielle Schwierigkeiten. Raymond Dietrich wurde von seinen Teilhabern entmachtet und musste das von ihm gegründete Unternehmen im September 1930 verlassen; die Firma bestand danach noch bis 1936.

Chefdesigner bei Chrysler
Dietrich war erst in New York als selbständiger Designer für Franklin Automobile Company und Graham-Paige tätig. Von 1931 bis 1938 arbeitete Raymond Dietrich als angestellter Designer für Chrysler. Zu seinen erfolgreichsten Arbeiten dort gehörte der Chrysler Airstream, der 1936 den avantgardistischen, aber wirtschaftlich erfolglosen Airflow ersetzte. Das Verhältnis war nicht gut; seit dem Debakel mit dem Chrysler Airflow hatten die Techniker das Sagen und Dietrich wurde mehr oder weniger offen von ihnen bekämpft.

Ray Dietrich Inc.

1938 wechselte Dietrich zum Taxihersteller Checker, für den er unter anderem die Karosserie der Frontantriebsstudie Model D und des davon abgeleiteten Checker A-2 entwarf. Nach dem Zweiten Weltkrieg war Dietrich zunächst an einigen Designprojekten wie dem Tucker '48 beteiligt, bevor er 1949 das Karosseriebauunternehmen Ray Dietrich Inc. in Grand Rapids gründete. Hier entstanden bis 1953 in sehr geringen Stückzahlen auf Kundenwunsch individuelle Aufbauten für Fahrgestelle Checker, Lincoln, Ford und Packard. Ein herausragendes Produkt der Raymond Dietrich Inc. war ein viertüriges Cabriolet auf einem verlängerten Fahrgestell des Lincoln Cosmopolitan, das für den amerikanischen Präsidenten Harry S. Truman hergestellt wurde. Das Fahrzeug war bei einem Radstand von 3683 mm über sechs Meter lang und wog rund drei Tonnen. Die Ausstattung umfasste die üblichen Flaggenhalter, ein rotes Warnlicht, ein außen am Heck montiertes Ersatzrad und ausziehbare Trittstufen unter den hinteren Kotflügeln für begleitende CIA-Agenten. Nachträglich erhielt es 1953 eine Plexiglashaube, welche von Creative Industries angefertigt wurde. Nach der Betriebseinstellung der Ray Dietrich Inc. im Jahr 1953 arbeitete Dietrich als freier Designer, der Checker und Ford beriet.

Raymond Dietrich war zweimal verheiratet. 1960 zog er sich in den Ruhestand zurück. Nebenbei entwarf er noch einige Jahre lang Gebrauchsgegenstände, darunter die Gibson Firebird, eine Elektrogitarre der Gibson Guitar Corporation. Nach seinem Tod übergab seine Witwe Marion die meisten Dokumente zu seinem beruflichen Schaffen aus seinem Nachlass dem Gilmore-Classic Car Club of America Museum in Hickory Corners (Michigan).

Raymond Dietrich gilt als einer bedeutendsten und einflussreichsten Automobildesigner der USA.

Galerie: Von Raymond Dietrich gestaltete Objekte

Literatur
 Richard M. Langworth: Automobiles of the 1930s. Beekman House, New York 1980, ISBN 0-517-30994-7.
 Hugo Pfau: The Coachbuilt Packard. Dalton-Watson, London 1973, ISBN 0-901564-10-9.
 Beverly R. Kimes (Hrsg.): Packard, a history of the motor car and the company. General edition, Automobile Quarterly, 1978, ISBN 0-915038-11-0.
 Ray Hutton, Jürgen Lewandowski: Lincoln – An American Tradition. 1. Auflage. Delius Klasing Verlag, Bielefeld 2000, ISBN 3-7688-1125-5. (englisch)
 Beverly Rae Kimes, Richard M. Langworth (Hrsg.): The golden anniversary of the lincoln motorcar 1921–1971. Automobile Quaterly, New York 1970, .
 Paul R. Woudenberg: Lincoln and Continental 1946–1980 – The classic Postwar Years. Motorbooks International, Osceola WI (USA) 1993, ISBN 0-87938-730-0. (englisch)
 George H. Dammann: 70 Years of Chrysler. Crestline Publishing, Glen Ellyn IL (1974), Osceola WI, ISBN 0-912612-06-1. (englisch)
 George Hildebrand (Hrsg.): The Golden Age of the Luxury Car – An Anthology of Articles and Photographs from Autobody. 1927–1931. Dover Publications, 1980, ISBN 0-486-23984-5. (englisch)

Weblinks
 Geschichte der Dietrich Inc. und Vita Raymond Dietrichs auf der Internetseite www.coachbuilt.com
 imperialclub.com: Lebenslauf (englisch) (abgerufen am 2. September 2012)

Fahrzeugdesigner
US-Amerikaner
Geboren 1894
Gestorben 1980
Mann

Raymond Dietrich


Father Francesco de Vico (also known as de Vigo, De Vico and even DeVico; 19 May 1805 in Macerata – 15 November 1848 in London) was an Italian astronomer and a Jesuit priest.

Biography
He was educated at the college of Urbino, and became in 1835 assistant superintendent, and in 1839 director of the Vatican Observatory. The Revolutions of 1848 in the Italian states cut short his observing career, as he was forced into exile, touring Paris, London, and the United States, where he was received by the President. He was pleased with his reception in the U.S. and wished to settle there at Georgetown College, but first returned to Europe to try to recruit some colleagues to join him and purchase instruments for an observatory to be erected under his direction in New York. Unfortunately, worn out from the travel, he died in London in November of that same year

Work
He found a remarkable number of comets in a relatively short time, including periodic comets 54P/de Vico-Swift-NEAT and 122P/de Vico. He also independently discovered the comet (C/1847 T1) that brought fame to Maria Mitchell as "Miss Mitchell's Comet", two days after she did. The news did not reach Europe before Father De Vico announced his observation, so it was initially named for him. He received the award from the Danish king, who had offered a prize for the first comet discovered through a telescope (prior to this time, all comet discoveries were ones that could be seen by the unaided eye). Mitchell was later recognized and awarded a medal as well.

He also made observations of Saturn and the gaps in its rings (he was the first to see the narrow division in the rings of Saturn now known as the Keeler Gap after James Keeler). He was noted for his studies of spots on Venus, and unsuccessfully attempted to determine its rotation period.

He began an ambitious project to compile an atlas of stars down to 11th magnitude.

He was also a composer of church music.

The lunar crater De Vico and the asteroid 20103 de Vico are named after him.

Obituary
 MNRAS 9 (1849) 65

See also
 Comet de Vico (disambiguation)
List of Roman Catholic scientist-clerics

References

19th-century Italian astronomers
19th-century Italian Jesuits
Discoverers of comets
1805 births
1848 deaths
Jesuit scientists
Recipients of the Lalande Prize

Francesco de Vico