Աբորտ (՝ «վիժում» բառից), հղիության ընդհատում՝ պտուղի հեռացում կնոջ արգանդից բնական կամ արհեստական ճանապարհով առաջին 28 շաբաթվա (7 լուսնամսի) ընթացքում։ Հղիության բնական ընդհատումը կոչվում է վիժում]կամ ինքնաբեր աբորտ, և այն տեղի է ունենում հղիության 30-50%-ի դեպքում։  Իսկ հղիության կանխամտածված ընդհատումը կոչվում է արհեստական խթանված աբորտ։ Սովորաբար աբորտ տերմինն օգտագործում են նկարագրելու համար միայն խթանված տեսակը :Այն միջամտությունը, որից հետո պտուղը կարող է արգանդից դուրս գոյատևել, կոչվում է հղիության ուշացած ընդհատում ։ Ժամանակակից բժշկության մեջ լայն կիրառություն ունեն տարբեր դեղամիջոցներ և վիրաբուժական միջամտություններ դրդված վիժման համար։ Այնպիսի դեղամիջոցներ, ինչպիսիք են միֆեպրիստոնը (mifepristone) և պրոստագլադինը (prostaglandin), արդյունավետությամբ չեն զիջում վիրաբուժական միջամտությանը առաջին եռամսյակում ։

Բոլոր այն երկրներում, որտեղ հղիության արհեստական ընդհատումը օրենքով թույլատրելի է, այն համարվում է ամենաանվտանգ միջամտություններից մեկը բժշկության ոլորտում։ Ժամանակակից մեթոդներն իրենց մեջ ներառում են դեղորայքային կամ վիրաբուժական տեսակները։ Միֆեպրիստոնը պրոստագլանդինի հետ համակցված համարվում է նույնքան անվտանգ և արդյունավետ, որքան վիրաբուժական մեթոդն է հղիության առաջին և երկրորդ եռամսյակներում։ Ամենատարված վիրաբուժական միջամտությունը կատարվում է արգանդի պարանոցի դիլատացիայով և արտածծող սարքով։ Դեղահաբերը կամ ներարգանդային պարույրները, որոնք օգտագործում են հետագա հղիություններից խուսափելու համար, կարող են օգտագործվել հղիության արհեստական ընդհատումից անմիջապես հետո։ Հղիության արհեստական ընդհատումները, երբ կատարվում են օրենքի սահմաններում և անվտանգ են, չեն հանգեցնում հետագա մտավոր կամ ֆիզիկական ռիսկերի բարձրացմանը։ Ի տարբերություն դրա, մեկ տարվա ընթացքում 5 միլիոն ոչ հուսալի աբորտների միջամտության արդյունքում գրանցվել է 47.000 մահվան դեպք։ Առողջապահության Համաշխարհային Կազմակերպությունը երաշխավորում է օրենքով թույլատրելի և հուսալի միջամտությունների հասանելիությունը կանանց համար։

Ամեն տարի աշխարհում կատարվում է մոտավոր 56 միլիոն հղիության արհեստական ընդհատում, որից 45%-ը կատարվել է ոչ հուսալի կերպով։ 2003-2008 թվականների ընթացքում հղիության արհեստական ընդհատման ցուցանիշները փոփոխվել են։ Ըստ 2008 թվականի տվյալների, աշխարհի կանանց 40%-ը հնարավորություն է ունեցել կատարել հղիության արհեսատական ընդհատում՝ առանց սահմանափակումների։ Այն երկրներում, որտեղ թույլատրված է հղիության արհեստական ընդհատումը, ունեն որոշակի սահմանափակումներ, օրինակ՝ թե որ գեստացիոն շաբաթում է կատարվում այն։

Հին ժամանակներում հղիության արհեստական ընդհատումներ կատարելու համար օգտագործվել են խոտաբույսեր, կատարվել մերսումներ կամ այլ ավանդական մեթոդներ։ Աբորտի վերաբերյալ օրենքները և մշակութային կամ կրոնական հայացքները աշխարհում տարբեր են։ Որոշ տեղամասերում այն օրենքով թույլատրելի է միայն հատուկ դեպքերում։ Շատ տեղերում այն բարոյական, էթիկական և օրինական մակարդակներով բուռն քննարկման թեմա է հանդիսանում։ Նրանք, ովքեր դեմ են աբորտին, պնդում են, որ էմբրիոնը կամ պտուղը մարդ է, ով ունի կյանքի իրավունք, և այն համարում են մարդասպանություն։ Իսկ նրանք, ովքեր կողմ են աբորտի օրինականացմանը, պնդում են, որ կինը իրավունք ունի որոշում կայացնել այն հարցերի շուրջ, որոնք առնչվում են իր մարմնի հետ։ Մյուսներն էլ պնդում են, որ աբորտի օրենքով թույլատրելիությունը կարող է նպաստել հանրային առողջության պահպանմանը։

Տեսակներ
Վիժումը լինում է 2 տեսակի՝ ինքնաբեր և արհեստական։

Ինքնաբեր
Ինքնաբեր աբորտը, ոչ կոչվում է նաև վիժում, առաջանում է արգանդի պատի և պտղաձվի կապի խախտումից և կարող է տեղի ունենալ մինչև գեստացիոն 24-րդ շաբաթը։ Այն կոչվում է նաև վաղաժամ ծնունդ, եթե տեղի է ունենում 24-ից մինչև 37-րդ գեստացիոն շաբաթը ։ Եթե պտուղը մահանում է արգանդում ծննդիընթացքում, այն կոչվում է մեռելածին ։ Վաղաժամ ծնունդը և մեռելածնությունը մեծ մասամբ չեն համարվում վիժում, չնայած, այս տերմինների օգտագործումը երբեմն կարող է համընկնել ։ Հղիության առաջին եռամսյակում ամենահաճախ հանդիպող ինքնաբեր աբորտի պատճառները էմբրիոնի կամ պտղի քրոմոսոմալ անոմալիաներն են , որոնք հանգեցնում են վաղ հղիության ընդհատման։ Հայտնի հղիությունների 15-30%-ը կլինիկորեն ավարտվում են վիժումով, որը կախված է հղի կնոջ տարիքից և առողջական վիճակից , իսկ շատ հղիություններ էլ ընդհատվում են՝ մինչ բժիշկները կնկատեն էմբրիոնը։ Ինքնաբեր աբորտների մոտ 80%-ը հանդիպում է հղիության առաջին եռամսյակի ընթացքում ։

Այլ հանդիպող պատճառներ են՝ մոր մոտ հանդիպող հիվանդությունը (գրիպ, տիֆ, սիֆիլիս, տուբերկուլյոզ, արյան հիվանդություններ, սրտի արատ, հիպերտոնիկ հիվանդություն, A, E վիտամինների պակաս), սննդային և դեղորայքային թունավորումը, ճառագայթային հիվանդությունը, սեռական օրգանների հիվանդությունը (արգանդի հավելումների բորբոքում և անոմալիա , ուռուցք, թերզարգացում), ֆիզիկական վնասվածքները (ծանրություն բարձրացնելը, որովայնի վնասվածքը), հոգեկան ապրումները , անոթային պաթոլոգիաները (օրինակ՝ համակարգային կարմիր գայլախտը), շաքարային դիաբետը և հորմոնալ դիսբալանսը։

Ինքնաբեր աբորտի նշաններից են արգանդային արյունահոսությունը, որովայնի ցավերը, մկանների ցավերը, շուրջպտղային ջրերի վաղաժամ արտահոսքը, արյան խցանումը և հեշտոցով անցնող հյուսվածքները։ Արյունահոսությունը կարող է լինել վիժման ախտանիշ, բայց շատ կանայք արյունահոսություն ունենում են վաղ հղիության ընթացքում և չեն կորցնում պտուղը։ Հղիության առաջին կիսամյակի ընթացքում արյունահոսությունը կարող է որակվել որպես պոտենցիալ ինքնաբեր աբորտ։ Վնասվածքը կարող է հայտնաբերվել ուլտրաձայնային հետազոտության ընթացքում կամ սերիական Մարդու խորիոնային գոնադոտրոպինի (HCG) թեստի միջոցով։

Գլխավոր նախապայմանները, որոնք հանդիսանում են ռիսկի գործոն ինքնաբեր աբորտի համար, մոր տարիքն է և նախկինում հանդիպած ինքնաբեր աբորտների քանակը ։

Արհեստական ընդհատում
Արհեստական աբորտը պտղաձվի հեռացումն է պտղաձվի կամ հղի կնոջ օրգանիզմի վրա անմիջաբար ներգործելու միջոցով, և, աբորտները մեծ մասամբ անցանկալի հղիության հետևանք են։ Տարբերում են օրինական (բժշկական) և ապօրինի (կրիմինալ) արհեստական աբորտներ։

Հայաստանում աբորտը թույլատրվում է ժառանգաբար փոխանցվող ծանր հիվանդությամբ տառապելու, վտանգավոր հղիության, ինչպես նաև անցանկալի հղիության դեպքում , շատ անգամ չվնասելու համար հղի կնոջ մտավոր և հոգեկան առողջությունը։ Հակացուցումներն են՝ գոնորեան, սեռական օրգանների սուր և ենթասուր բորբոքումները, թարախային օջախների առկայությունը, վարակիչ հիվանդությունները և այլ առողջական խնդիրները։ Աբորտը կատարվում է բժշկական մանրակրկիտ հետազոտություններից հետո՝ հղիության առաջին 12 շաբաթվա ժամկետում։ Ապօրինի է համարվում արտահիվանդանոցային պայմաններում (նույնիսկ բժշկի կողմից) կատարվող ամեն մի աբորտ։ Ապօրինի աբորտը վտանգավոր է կյանքի համար, այն կարող է արգանդի պատռվածքի, ներարգանդային արյունահոսության և ներքին օրգանների վնասվածքների պատճառ դառնալ։

Իրավիճակներով պայմանավորված՝ աբորտը կարելի է համարել թերապևտիկ, եթե այն կատարվում է հղի կնոջ կամ պտղի առողջական վիճակներից ելնելով, և էլեկտիվ, եթե կան այլ պատճառներ։

Չնախատեսված հղիության և աբորտների տարեկան միջին թիվը Հայաստանում՝ 15–49 տարեկան 1000 կնոջ հաշվով

Աղբյուրը՝ guttmacher.org

Մեթոդներ

Դեղորայքային
Դեղորայքային աբորտը դարձավ ալտերնատիվ մեթոդ, երբ սկսեցին կիրառել պրոստագլանդինի անալոգները 1970-ականներին և հակապրոգեստագեն միֆեպրիստոնը 1980-ականներին։

Հղիության առաջին եռամսյակում՝ մինչև գեստացիոն 9-րդ շաբաթը, աբորտը մակածելու համար ստեղծում են դեղորայքային կոմբինացիա՝ օգտագործելով միֆեպրիստոնը և պրոստագլանդինի անալգոգները՝ միզոպրոստոլը կամ գեմեպրոստը, մեթոտրեքսատը և պրոստագլանդինի անալոգները՝ մինչև 7-րդ գեստացիոն շաբաթը, կամ միայն պրոստագլանդինի անալոգները։

Միֆեպրիստոն-միզոպրոստոլ համակցումը ավելի արագ և արդյունավետ է գործում ուշ գեստացիոն շաբաթներում, քան մեթոտրեքսատը-միզոպրոստոլ զույգը, և էլ ավելի էֆեկտիվ, քան միայն միզոպրոստոլը։ Այս տարբերակը էֆեկտիվ է երկրորդ եռամսյակի դեպքում ։

Դեղորայքային աբորտի մեկ այլ տեսակ, երբ կիրառվում է միֆեպրիստոնը, այնուհետև՝ միզոպրոստոլը թշային տարբերակով, 24 ժամվա ընթացքում և 48 ժամ հետո, էֆեկտիվ է, երբ այն կատարվում է մինչև գեստացիոն 63-րդ օրը։

Մինչև գեստացիոն 7-րդ շաբաթը դեղորայքային աբորտը՝ միֆեպրիստոնի և միզոպրոստոլի համակցումով, ավելի արդյունավետ է, քան վիրաբուժական աբորտը (վակուումային արտածծում), հատկապես, երբ կլինիկական պրակտիկան չի ներառում արտածծված հյուսվածքի մանրակրկիտ հետազոտությունը։ Վաղ դեղորայքային աբորտը, երբ միֆեպրիստոնն օգտագործվում է թշային կամ հեշտոցային տարբերակներով միզոպրոստոլի կիրառումից հետո, տալիս է 98% էֆեկտիվություն մինչև գեստացիոն 9-րդ շաբաթը։ Եթե դեղորայքային աբորտը ձախողվում է, ապա պարտադիր կատարվում է վիրաբուժական միջամտություն՝ պրոցեսն ավարտին հասցնելու համար։

Վաղ դեղորայքային աբորտը՝ մինչև 9-րդ գեստացիոն շաբաթ, աբորտների մեծ մասն է կազմում Բրիտանիայում, Ֆրանսիայում, Շվեյցարիայում և այլ Հյուսիսային երկրներում։ Ըստ 2014 թվականի տվյալների՝ Միացյալ Նահանգներում վաղ դեղորայքային աբորտի տոկոսային ցուցանիշը մոտ 30% է։ Կանադայում, Եվրոպայի մեծ մասում, Չինաստանում և Հնդկաստանում, երկրորդ եռամսյակի ընթացքում դեղորայքային աբորտները մեծ մասամբ կատարվում են միֆեպտրիստոնի և պրոստագլանդինի անալոգների զուգակցմամբ, ի տարբերություն Միացյալ Նահանգների, որտեղ 96% դեպքերում երկրորդ եռամսյակի ընթացքում հղիության արհեստական ընդհատումը կատարվում է դիլատացիայի և էվակուացիայի միջոցով։

Վիրաբուժական

Մինչև գեստացիոն 15-րդ շաբաթը, վակուումային արրտածծումը համարվում է ամենաարդյունավետ մեթոդը։

Մանուալ (կառավարվող) վակուումային ասպիրացիան (արտածծում) ներառում է պտղի կամ էմբրիոնի, պլացենտայի և թաղանթների հեռացումը՝ օգտագործելով կառավարվող ասեղ, մինչ էլեկտրական վակուումային ասպիրացիայի դեպքում օգտագործում է էլեկտրական պոմպ։

Կառավարվող վակուումային ասպիրացիան կարող է կիրառվել շատ վաղ հղիության դեպքում և չի ներառում արգանդի պարանոցի բացումը (դիլատացիան)։

Դիլատացիան և կյուրետաժը՝ երկրորդ ամենահաճախ կիրառվող մեթոդը, ստանդարտ գինեկոլոգիական պրոցես է, որը, բացի աբորտից, կատարվում է նաև մի շարք ախտաբանական պրոցեսներ պարզաբանելու համար, ինչպիսիք են՝ արյունահոսությունը և հնարավոր չարորակ նորագոյացությունները։

Կյուրետաժի ընթացքում կատարվում է արգանդի պատերի մաքրում կյուրետի միջոցով։ Առողջապահության Համաշխարհային Կազմակերպության կողմից այս եղանակը երաշխավորվում է, երբ կառավարվող վակուումային ասպիրացիան տվյալ դեպքում հասանելի չէ։

15-րդ շաբաթից մինչև 26-րդ գեստացիոն շաբաթը արդեն կիրառվում են այլ մեթոդներ։

Դիլատացիան և էվակուացիան(դուրսբերում) ներառում են արգանդի պարանոցի բացումը և դատարկումը՝ օգտագործելով վիրաբուժական գործքիներ։ Գեստացիոն 16-րդ շաբաթից հետո աբորտը կարելի է մակածել նաև ինտակտ դիտալացիայի և առանձնացման (ԻԴԱ) միջոցով, որի ընթացքում կատարվում է պտղի գլխի վիրաբուժական դեկոմպրեսացիա նախքան էվակուացիան։ ԻԴԱ-ն երբեմն անվանում են նաև մասնակի-ծնունդ աբորտ, որը Միացյալ Նահանգներում սահմանադրությամբ արգելված մեթոդ է։

Հղիության երրորդ եռամսյակում մակածված աբորտը կատարվում է ինտակտ դիլատացիայի և առանձնացման կամ հյուսվածքահատման միջոցով։ Հյուսվածքահատման մեթոդը բավականին նման է կեսարյան հատմանը, կատարվում է ընդհանուր անզգայացման տակ՝ հղիության ուշ ժամկետներում։

Առաջին եռամսյակի ընթացքում պրոցեդուրան մեծ մասամբ կատարվում է տեղային անզգայացմամբ, այնինչ, երկրորդ եռամսյակում խորը սեդացիայի և ընդհանուր անզգայացման պահանջ կարող է առաջանալ։

Հղիության ընդհատում ծննդաբերության դրդման եղանակով

Այլ մեթոդներ
Հին ժամանակներում ավանդական բժշկության մեջ մեծ կիրառում ունեին մի շարք խոտաբույսեր, որոնք կիրառվում էին հղիության արհեստական ընդհատման համար։ Դրանցին են մեղվամուշկը, անանուխը, սև ագռավագին և այլևս գոյություն չունեցող սիլֆիումը։

1978թ-ին Կոլորադոյում մեկ կին մահացել է, իսկ մեկ ուրիշը ծանր վնասվել, երբ փորձել են հղիության արհեստական ընդհատում կատարել՝ օգտագործելով անանուխի յուղը։ Նպանատիպ խոտաբույսերի օգտագործումը երաշխավորված չէ բժիշկների կողմից,քանի որ սրանք բացի իրենց ուղղակի ազդեցությունից թողնում են նաև լետալ կողմնակի էֆեկտներ, ինչպին է պոլիօրգանային անբավարարությունը։

Երբեմն որովայնին վնասվածք հասցնելով նույնպես հնարավոր է կատարել հղիության արհեստական ընդհատում։ Եթե վնասվածը բավականին ծանր է, այն կարող է պատճառ դառնալ ներքին վնասվածքների՝ առանց վիժման արդյունքի։ Հարավարևելյան Ասիայում վիժումը կատարում են հնուց եկած ավանդական մերսումների միջոցով։ Կամբոջայում գտնվող Անկգոր Վաթի տաճարը զարդարող քանդակներից մեկը պատկերում է դևին, որը անդրաշխարհ ժամանած կնոջը հղիության արհեստական ընդհատում է կատարում։

Ոչ հուսալի հայտնի մեթոդներից է նաև միզոպրոստոլի չարաշահումը և ոչ վիրաբուժական միջամտությունները, ինչիպիք են հյուսող ասեղների և կտորների տեղադրումը արգանդի մեջ։ Այս մեթոդների միջոցով ընդհատված հղիությունը կոչվում է մակածված վիժում, և դրանք հազվադեպ են կիրառվում այն երկրներում, որտեղ վիրաբուժական եղանակով հղիության արհեստական ընդհատումն օրենքով թույլատրելի է և հասանելի։

Անվտանգություն
Առողջության ռիսկերը կախված են նրանից, թե ինչքանով է անվտանգ կատարված միջամտությունը։ Առողջապահության Համաշխարհային Կազմակերպությունը վտանգավոր է համարում բոլոր այն աբորտները, որոնք կատարվում են ոչ բավարար գիտելիքներին տիրապետող անհատների կողմից, ոչ հուսալի սարքավորումներով և վատ սանիտարահիգիենիկ պայմաններ ունեցող հաստատություններում։

Զարգացած երկրներում կատարվող օրինական աբորտները բժշկության ամենաապահով միջամտությունների շարքին են դասվում։ Միացյալ Նահանգներում մայրական մահացության ռիկսի հավանականությունը հավասար է 0.7-ի 100.000 միջամտությունների ընթացքում, աբորտը 13 անգամ ավելի ապահով է, քան մանկածնությունը (մայրական մահացությունը հավասար է 8.8-ի 100.000-ի դեպքում)։ 2000-2009 թթ. աբորտի արդյունքում մահացության մակարդակն ավելի ցածր է եղել, քան պլաստիկ վիրաբուժության ոլորտում։

Աբորտ կախյալ մահացության ռիսկը գեստացիոն տարիքի հետ ավելի է մեծանում, բայց այն ավելի ցածր է, քան 21-րդ գեստացիոն շաբաթում ծննդաբերության դեպքում։ Ամբուլատոր աբորտը անվտանգ և էֆեկտիվ է ինչպես գեստացիոն 57-63 օրերի ընթացքում, այնպես էլ՝ 64-70 օրերի ընթացքում։ Դեղորայքային աբորտը անվտանգ և էֆեկտիվ է մինչև գեստացիոն 6-րդ շաբաթը։

Վակուումային արտածծումը՝ առաջին եռամսյակի ընթացքում, վիրաբուժական աբորտի ամենաանվտանգ մեթոդն է, և կարող է կատարվել բժշկական հիմնարկներում և հիվանդանոցներում։ Բարդությունները, որոնք հազվադեպ են, կարող են լինել արգանդային արյունահոսությունը, կոնքային շրջանի ինֆեկցիան և բեղմնավորման արգասիքները, և պահանջել այլ միջամտություններ դրանք վերացնելու համար։

Միացյալ Նահագներում ինֆեկցիաները աբորտ-կախյալ մահացության մեկ երրորդն մասն են կազմում։ Վակուումային ասպիրացիոն մեթոդի կիրառման դեպքում առաջին եռամսյակի ընթացքում բարդությունների հանդիպման հաճախականությունը կախված չէ, թե որտեղ է այն կատարվել. հոսպիտալում, վիրաբուժական կենտրոնում, թե գրասենյակում։ Դոքսիցիկլինը կամ մետրոնիդազոլը համարվում են կանխարգելիչ հակաբիոտիկներ և նշանակվում են մինչև միջամտությունը, քանի որ դրանք իջեցնում են հետվիրահատական ինֆեկցիաների ռիկսը ։

Ձախողված միջամտությունների ցուցանիշը, մեծ մասամբ կախված չէ նրանից, թե աբորտն ում կողմից է կատարվել. բժշկի թե միջին պրակտիկայի անձնակազմի կողմից։

Երկրորդ եռամսյակում կատարված աբորտների բարդությունները նման են առաջին եռամսյակի հետվիրահատական բարդություններին և կախված են նրանից, թե ինչ մեթոդ է ընտրված եղել։ Երկրորդ եռամսյակում կատարվող աբորտները հիմնականում լավ տանելի են։

Առաջին եռամսյակում՝ մինչև գեստացիոն 9-րդ շաբաթը, էֆեկտիվության և անվտանգության փոքրիկ տարբերություն կա դեղորայքային (երբ կիրառվում է միֆեպրիստոնի և միզոպրոստոլի կոմբինացիան) և վիրաբուժական միջամտության (վակուումային ասպիրացիա) միջև։ Դեղորայքային աբորտը, երբ կիրառվում է միայն պրոստագլանդինի անալոգ միզոպրոստոլը, քիչ էֆեկտիվ է և ավելի ցավոտ քան միֆեպրիստոնի և միզոպրոստոլի կոմբինացված տարբերակը կամ վիրաբուժական աբորտը։

Աբորտի կանխատեսելի ռիսկերին առաջին հերթին անդրադառնում են հակաաբորտային խմբերը, սակայն որին չի բավարարում գիտական ապացույցը։ Օրինակ, մակածված աբորտի և կրծքագեղձի քաղցկեղի միջև եղած կապը մանրակրկիտ ուսումնասիրվել է։ Ավագ բժշկական և գիտական մարմինները եզրակացրել են, որ աբորտը կրծքագեղձի քաղցկեղի չի հանգեցնում։

Անցյալում, անգամ անօրինական լինելու փաստը չէր վկայում այն մասին, որ աբորտը վտանգավոր է։ Միացյալ Նահանգների պատմաբան Լինդա Գորդոնի մեջբերումներից. «Իրականում, անօրինական աբորտները այս երկրում բավական տվապորիչ անվտանգ ցուցանիշներ ունեն»։

Մարդկանց մեծ մասի կողմից, որոնք մտահոգված էին աբորտով և պետքական քաղաքականությամբ, ստեղծվել էր մի միֆ, ըստ որի, մինչև աբորտի օրինականացումը, այն կատարողները կեղտոտ և վտանգավոր մսագործներ են։ Պատմական արձանագրությունները չեն հաստատում այդ փաստը։

Ջերոմ Բեյթսը և Էդվարդ Զավացկին իրենց աշխատանքներում ներկայացրել են մի ապօրինի աբորտ իրականացնողի մասին, ով 20-րդ դարի սկզբներում ապրում էր Միացյալ Նահանգներում և հաջողությամբ իրականանցրել էր 13,844 աբորտ առանց մահացու ելքի։

1870 թվականներին Նյու Յորքում հանրահայտ աբորտ կատարող մանկաբարձուհի Մադամ Ռեսթելլը (Աննա Լոհման), ինչպես հայտնի է, ավելի քիչ կանանց է կորցրել իր 100,000 այցելուների թվում, որը նշանակում է, որ մահացության ռիսկը աբորտների արդյունքում ավելի ցածր է եղել, քան մանկածնության։

1936 թվակականին մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի հայտնի պրոֆեսսոր Ֆրեդերիկ Թաուսիգը նշել է, որ տարիների ընթացքում Միացյալ Նահանգներում ապօրինիության պատճառով մահացության բարձր մակարդակի պատճառ է.

«Նախորդող 50 տարիների ընթացքում ամեն տասնամակ արգանդի պերֆորացիայի պատահարների շատացումը, քանի որ, առաջին հերթին գործիքային միջամտություններով կատարվող աբորտներն են շատացել,  երկրորդ՝ այն կատարող բժիշկների քանակն է բարձրացել, և երրորդ՝ արգանդը մաքրելիս մատների օգտագործման փոխարեն գործիքների օգտագործման նկատմամբ տենդենցը»։

Մտավոր առողջություն
Ներկայիս հետազոտությունները ոչ մի կապ չեն գտել մտավոր առողջության և մակածված աբորտների միջև ի տարբերություն ոչ ցանկալի հղիության։ Ամերիկյան Հոգեբանական Ասոցիացիայի տվյալներով եզրակացվել է, որ կանանց առաջին աբորտը սպառնալիք չի հանդիսանում մտավոր առողջության համար, երբ այն կատարվում է առաջին եռամսյակի ընթացքում, և այդպիսի կանանց մոտ մտավոր առողջության խնդիրներ առաջանալու հավանականությունն այնքան էլ մեծ չէ, որքան որ կարող է հանդիպել այն կանանց մոտ, ովքեր ոչ ցանկալի հղիությունը պահպանում են. երկրորդ աբորտի արդյուքնում մտավոր առողջության ելքը այնքան էլ հուսալի չէ։ Այնինչ, ավելի հին տվյալները վկայում են, որ աբորտը հանդիսանում է ռիսկի գործոն հոգեբանական խնդիրների համար, սակայն, նրանք կոնկտրետ ստուգիչ խմբեր չեն օգտագործել հետազոտությունների ժամանակ։

Չնայած նրան, որ որոշ հետազոտություններ ցույց են տալիս մտավոր առողջության բացասական արդյունքներ այն կանանց մոտ,ովքեր առաջին եռամսյակից հետո դիմել են աբորտի պտղի զարգացման անոմալիաների դեպքում, հարկավոր են ավելի մեծածավալ աշխատանքներ հստակ եզրակացություններ կազմելու համար։

Հակաաբորտային փաստաբանները առաջարկեցին «հետաբորտային սինդրոմ» տերմինը, որը նկարագրում է կնոջ վիճակի վրա ազդող բացասական հոգեբանական էֆեկտները աբորտից հետո, սակայն Միացյալ Նահանգներում այդ տերմինը չճանաչվեց բժշկական կամ հոգեբանական մասնագետների կողմից։

Վտանգավոր աբորտ

Կանայք, ովքեր ցանկանում են ընդհատել իրենց հղիությունը, երբեմն դիմում են վտանգավոր մեթոդների, մասնավորապես, երբ օրինական ճանապարհով աբորտին հասնելը դանռում է անհնար։ Նրանք դա կարող են կատարել ինքնուրույն, կամ դիմել մեկին, ով չունի պատշաճ բժշկական հմտություններ։ Հենց այս քայլերն էլ ծանր բարդությունների առաջացման միտում ունեն, ինչպիսիք են՝ թերի աբորտը, սեպսիսը, արյունահոսությունները կամ ներքին օրգանների վնասվածքները։

Ամբողջ աշխարհում կանանց մահացության ամենահաճախ հանդիպող պատճառներից մեկը հենց վտանգավոր աբորտն է։ Չնայած նրան, որ տվյալներն այդքան էլ հստակ չեն, տարեկան կատարվում է մոտ 20 միլիոն աբորտ, որից 97%-ը՝ զարգացող երկրներու։ Ոչ հուսալի աբորտը կարող է միլիոնավոր վնասվածքների պատճառ հադնիսանալ։ Կախված մեթոդից՝ մահացության ցուցանիշները տարբեր են, և նախորդ տասնամյակում տատանվում են 37,000-ից մինչև 70,000-ը, ոչ հուսալի աբորտների արդյունքում կանանց մահացության թիվը կազմում է ընդհանուր մայրական մահացության շուրջ 13%-ը։

Առողջապահության Համաշխարհային Կազմակերպությունը վկայում է, որ մահացության ցուցանիշները նվազել են 1990-ականներից սկսած։

2012 թվականին Դուբլինի Դեկլարացիայի կողմից ստորագրված հռչակագրում նշվում է, որ «աբորտի արգելումը ոչ մի կերպ չի ազդում հղի կանանց օպտիմակ խնամքի հասանելիության վրա»։

Ներկայումս հանրային առողջության կազմակերպությունները նախաձեռնում են բուժանձնակազմի վերապատրաստումներ, փորձում են նպաստել աբորտների օրինականացմանը, ապահովում վերարտադրողական առողջության ծառայությունների հասանելիությունը՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել ոչ հուսալի աբորտների քանակը։

Հիմնականում աբորտրների իրավական դիրքորոշումով է պայմանավորված, դրանք կարվեն հուսալի ճանապարհներով թե ոչ։ Այն երկրներում, որտեղ աբորտը ոչ միշտ է հասանելի հանրությանը, ավելի մեծ ցուցանիշներ են գրանցված համեմատած այն երկրների, որտեղ աբորտը օրինական է և հասանելի։

Օրինակ՝ 1996 թ-ին աբորտի օրինականացումը Հարավային Աֆրիկայում անմիջապես իր դրական ազդեցությունը թողեց աբորտով պայմանավորված բարդությունների հանդիպման հաճախականության վրա՝ իջեցնելով այն ավելի քան 90%-ով։ Աբորտի օրինականացմամբ պայմանավորված՝ մայրական մահացության մակարդակի նմանատիպ իջեցում է նկատվել այնպիսի երկրներում, ինչպիսիք են Ռումինիան և Նեպալը։

2011 թվականի հետազոտությունների արդյունքում պարզ դարձավ, որ Միացյալ Նահանգներում, որոշ նահանգների աբորտների իրականացման դեմ օրենքները կորելացվում են այդ նահանգներում կատարվող աբորտների ցածր ցուցանիշների հետ։ Տվյալները, իհարկե, բոլոր նահանգների ցուցանիշներին չեն համապատասխանում։

Բացի դրանից, էֆեկտիվ հակաբեղմնավորիչներ բացակայությունը նույնպես ոչ հուսալի աբորտների պատճառ է հադնիսանում։ Հաստատվել է, որ ոչ հուսալի աբորտների քանակը կարելի է կրճատել 75%-ով, եթե ընտանիքի պլանավորման և մոր առողջության պահպանման ժամանակակից ծառայությունները հասանելի լինեն ամբողջ աշխարհով մեկ։

Սակայն, այս տվյալները բացարձակ ճշգրիտ չեն կարող լինել, քանի որ իրավիճակները կարող են տարբեր կերպ մեկնաբանված լինել մասնագետների կողմից. օրինակ՝ ինքնաբեր վիժում կամ ուշացած-կասեցված մենստրուացիա։

Աշխարհում կանանց 40%-ին է հասանելի թերապևտիկ և էլեկտիվ աբորտը գեստացիոն տարիքի սահմաններում, մինչդեռ լրացուցիչ 35%-ն էլ ունի այդ հնարավորությունը, եթե նրանք համապատասխանում են որոշակի ֆիզիկական, մտավոր կամ սոցիալական չափանիշներին:Մինչ մայրական մահացության մակարդակը քչանում է հուսալի աբորտներից, ոչ հուսալի աբորտների դեպքում արձանագրվել է 70.000 մահ և 5 միլիոն հաշմանդամության դեպք մեկ տարվա ընթացքում։ Երկրորդային անպտղությունը, որի պատճառն է ոչ հուսալի աբորտը, հանդիպում է մոտ 24 միլիոն կանանց շրջանում։ Ոչ հուսալի աբորտների ցուցանիշը աճել է 44%-ից մինչև 49% 1995-2008 թվականների ընթացքում։ Միայն ընտանիքի պլանավորման նախատեսմամբ, կրթական մակարդակի բարձրացմամբ և առողջապահական համակարգի բարելավմամբ է հնարավոր տվյալ երևույթների ցուցանիշները հասցնել նվազագույնի։

Կենդանի ծնունդ
Չնայած, որ այն շատ քիչ է հանդիպում, կանայք, ովքեր կատարում են վիրաբուժական աբորտ 18-րդ գեստացիոն շաբաթից հետո, երբեմն ծննդաբերում են պտուղ, որը կարող է որոշ ժամանակ գոյատևել։ 22-րդ շաբաթից հետո պտուղն ավելի երկար կարող է ապրել։

Եթե բուժանձնակազմը կյանքի նշաններ է հայտնաբերում, նրանք պետք է օգնություն ցուցաբերեն՝ անհետաձգելի բժշկական օգնություն, եթե պտուղը ապրելու մեծ շանսեր ունի, և պալիատիվ, եթե շանսեր չկան։ Այս ամենից խուսափելու համար, եթե աբորտը կարատվում է 20-21-րդ շաբաթից հետո, խորհուրդ է տրվում սպանել պտղին նախքան աբորտը։

Միացյալ Նահանգներում 1999-2013 թվականների ընթացքում Հիվանդությունների Կառավարման և Կանխարգելման Կենտրոնը գրանցել է նորածինների այդիսի մահվան 531 դեպք. մոտավորապես 4-ը 100,000 աբորտի արդյուքնում։

Պատահար
Գոյություն ունի պատահարների գնահատման երկու մեթոդ

 Հղիության արհեստական ընդհատման ցուցանիշ – 1000 կանանց դեպքում կատարված աբորտների թիվը 15-44 տարեկան միջակայքում
 Հղիության արհեստական ընդհատման տոկոսային հարաբերություն – 100 հղիությունների ելքում կատարված աբորտների թիվը

Շատ վայրերում, որտեղ հղիության արհեստական ընդհատումը օրինական չէ կամ անընդունելի հասարակության կողմից, բժշկական հաշվետվություններն այդքան էլ հուսալի չեն։ Այդ պատճառով պատահարների գնահատումը պետք է կատարվի առանց ստանդարտ սխալի որոշման։

Վերջին տարիներում արհեստական վիժման դեպքերի պատահարները կայուն թիվ են ներկայացնում. 2003թ-ին իրականացվել է 41.6 միլիոն աբորտ և 43.8 միլիոն՝ 2008թ-ին։ Ամբողջ աշխարհով մեկ հղիության արհեստական ընդհատման ցուցանիշը 28 է 1000 կանանց դեպքում, չնայած զարգացած երկրներում այն 24 է 1000-ի դեպքում և 29՝ զարգացող երկրներում։

2012թ-ին կատարված նույն հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ 2008թ-ին տոկոսային հարաբերությունը ամբողջ աշխարհում կազմում է 21%, զարգացած երկրներում՝ 26%, իսկ զարգացող երկրներում՝ 20%:

Այն երկրներում, որտեղ արհեստական ընդհատումն ունի օրենքով որոշակի սահմանափակումներ, պատահարների ցուցանիշները բավականին նման են, և, նույն կերպ, օրենքով թույլատրելի երկրներում դիտվում են նմանատիպ ցուցանիշներ։

Սակայն, արհեստական ընդհատման օրենքով սահմանափակումը ուղղակի կապի մեջ է ոչ հուսալի կատարված աբորտների տոկոսային թվի աճի հետ։ Զարգացող երկրներում վտանգավոր աբորտների ցուցանիշները մասամբ վերագրվում են հակաբեղմնավորիչների հասանելիությանը։ Ըստ Գուտտմախերի Ինստիտուտի տվյալների՝ ամբողջ աշխարհում հակաբեղմնավորիչների հասանելիության շնորհիվ արհեստական աբորտների և դրանց հետևանքով մահվան դեպքերի ավելի քիչ ցուցանիշներ են գրանցվում, համապատասխանաբար՝ տարեկան 14.5 միլիոնով և 38.000-ով ավելի քիչ դեպք։

Աշխարհում օրինական աբորտների ցուցանիշները բավականին տարբեր են։ Ըստ 2008թ-ի Գուտտմախերի Ինստիտուտի կատարած հետազոտությունների՝ պարզ է դարձել, որ ցուցանիշը 7 է 1000 կնոջ դեպքում Գերմանիայում և Շվեյցարիայում, 30՝ Էստոնիայում։ Հղիությունների տոկոսային մասնաբաժինը, որոնք ավարտվել են արհեստական ընդհանտումով, տատանվում են 10%-ից (Իսրայել,Նիդեռլանդներ և Շվեյցարիա) 30%-ի (Էստոնիա) սահմաններում, չնայած, որ այն կարող էր լինել այնքան բարձր, ինչքան որ Հունգարիայում և Ռումինիայում է՝ 36%, որոնց վիճակագրությունները թերի են հաշվվել։ Հղիության արհեստական ընդհատման ցուցանիշը նաև կարող է արտահայտված լինել որպես կնոջ ռեպրոդուկտիվ տարիքի ընթացքում կատարված աբորտների թվաբանական միջին, որն ընդունված է անվանել աբորտի ամբողջական ցուցանիշ։

Գեստացիոն տարիք և մեթոդ
Հղիության արհեստական ընդհատման ցուցանիշները նաև փոխվում են՝ կախված նրանից, թե հղիությունը որ փուլում է, և, թե ինչ եղանակով է այն կատարվել։ Ըստ 2003 թվականի Հիվանդությունների Վերահսկողության և Կանխարգելման Կենտրոնի՝ Միացյալ Նահանգներում հղիության արհեստական ընդհատման 26%-ի դեպքում ընդհատումը կատարվել է գեստացիոն 6-րդ շաբաթը չլրացած, 18%-տ՝ 7-րդ շաբաթում, 15%-ը 8-րդ շաբաթում, 18%-ը՝ 9-10-րդ շաբաթների ընթացքում, 9.7%-ը՝ 11-12 շաբաթականում, 6.2%-ը 13-15 շաբաթականում, 4.1%-ը 16-20 շաբաթականում, 1.4%-ը 21 շաբաթականից հետո։

Նպատակ
Կանայք դիմում են արհեստական աբորտի տարբեր պատճառներով։ Դրանք զանազան են ողջ աշխարհում։ Հիմնական պատճառները, այնուամենայնիվ, հետևյալներն են․

Անձնական
Աբորտի դիմելու անձնական պատճառներն ամենատարածվածն են։ Կանայք երբեմն հետաձգում են երեխա ունենալու ավելի հարմար ժամանակի, քանի որ ներկայում չունեն բավականաչափ ֆինանսական կարողություն ու ռեսուրսներ, կամ էլ եղածը կարողանում է բավանակացնել միայն առկա երեխայի/երեխաների վրա։ Տարածված պատճառներ են նաև ծնողների երիտասարդ տարիքը, երեխա մեծացնելու անկարողությունը, անաշխատունակությունը, ընտանետակն բռնությունը, ուսումը շարունակելը, կարիերա ստեղծելը կամ պարզապես երեխա ունենալու ցանկության բացակայությունը։ Հավելյալ պատճառ կարող է լինել նաև այն, որ կինը չի կարողանում իրեն պատկերացնել մոր դերում բարեկամի կամ այլ անձի կողմից բռնության ենթարկված լինելու հետևանքով։

Սոցիալական
Երբեմն աբորտը սոցիալական ճնշման արդյունք է․ կինը կատարում է հղիության արհեստական ընդհատում սեռով, ռասսայով պայմանավորված։  Սոցիալական պատճառների շարքում է նաև այն հանգամանքը, որ կանայք հղիանում են երիտասարդ տարիքում և երբեմն դառնում միայնակ մայրեր։ Այդ վախից կինը կարող է կատարել աբորտ։ Բնակչության թիվը կարգավորելու կամ ղեկավարելու ջանքերը աբորտի մեկ այլ սոցիալական պատճառ է. օրինակ՝ Չինաստանում մեկ երեխայի քաղաքականությունը, որի արդյունքում չինացի զույգերը մեկ երեխայից ավելի չպետք է ունենային հակառակ դեպքում նրանք օրենքով կպատժվեին՝ վճարելով տուգանք։ Այս գործոնները երբեմն կարող են հասցնել հարկադրական աբորտի։

Մոր և պտղի առողջություն
Աշխարհի 27 երկրներում կատարված հարցումները ցույց են տվել, որ աբորտի դիմող կանանց մի մասի համար պատճառ է եղել նաև իրենց առողջությունը։

Քաղցկեղ
Հղիության ընթացքում քաղցկեղի առաջացման ցուցանիշը 0.02-1% է, և շատ դեպքերում, մոր ուռուցքը պատճառ է հանդիսանում աբորտի՝ մոր կյանքը պաշտպանելու համար, կամ, երբ հենց բուժումը կարող է պտղին անմիջական վնաս հասցնել։ Սա մասամբ ճշմարիտ է արգանդի պարանոցի քաղցկեղի համար. ամենահաճախ հանդիպող տեսակը, որն առաջանում է ամեն 2.000-13.000 հղիություններից 1-ի ժամանակ, և որի բուժման նախաձեռնությունը համատեղելի չէ պտղի կյանքի պահպանման հետ։ Պարանոցի քաղցկեղը շատ վաղ փուլում կարող է բուժվել ռադիկալ հիստերեկտոմիայի և կոնքային ավշային հանգույցների հեռացման միջոցով, ճառագայթային թերապիայով, կամ երկուսի համակցմամբ, մինչդեռ քաղցկեղի ուշ փուլերում բուժումը ճառագայթային մեթոդով է։ Զուգահեռ կարող է կատարվել նաև քիմիաթերապիա։ Միայն քիմիաթերապիայի իրառումը բարձրացնում է տերատոգեն էֆեկտների ռիկսը 7.5-17%-ով։ Ավելի քան 40 Gy ճառագայթումով բուժումը սովորաբար հանգեցնում է ինքնաբեր վիժման։ Առաջին եռամսյակում օգտագործվող ավելի ցածր դոզաները, մասնավորապես զարգացման 8-15 շաբաթների ընթացքում, կարող են հանգեցնել մտավոր հետամնացության կամ միկրոցեֆալիայի, իսկ ավելի ուշ՝ ներարգանդային աճի դանդաղեցման և պտղի քաշի նվազման։

Ծննդաբերությունը հենց մոր համար ռիսկ է հանդիսանում։ Հեշտոցային ծծնդաբերությունը կարող է հանգեցնել նեոպլաստիկ բջիջների անցմանը ավշանոթային ուղիներ, արյունահոսության, արգանդի պարանոցի պատռման, մինչդեռ որովայնային ծննդաբերությունըը կարող է հետաձգել ոչ վիրահատական բուժման նախաձեռնումը։

Պատմություն և կրոն
Դեռ վաղ ժամանակներից սկսած կան ապացույցներ,որ հղիությունն ընդհատելու բազմաթիվ եղանակներ են եղել՝ ներառյալ վիժում առաջացնող բույսերի կիրառությունը, սուր գործիքների օգտագործումը, որովայնի վրա ճնշում գործադրելը և շատ այլ մեթոդներ։

Արհեստական վիժումների ամենավաղ արտացոլումը արվեստի մեջ կարելի է գտնել Անգկոր Վաթ ռելիեֆի վրա։ Հինդու և բուդիստական մշակույթներում կարելի է գնտել քանդակների շարք, որտեղ պատկերված է դատաստանը՝ մահից հետո, այդտեղ տեղ է գտել նաև որովայնային վիժման մեթոդըԿան բժշկագետներ և արհեստական վիժման օպոնենտներ, որոնք պնդում են,որ Հիպոկրատի երդումը արգելում էր հնագույն ժամանակների հույն վիրաբույժներին արհեստական վիժումների պրակտիկայով զբաղվել, այլ գիտնականներ համաձայն չեն այս մեկնաբանության հետ և պնդում են, որ Հիպոկրատական Կորպուսի տեքստերը, երդմանը զուգընթաց, պարունակում են նաև արհեստական վիժման տարբեր եղանակների նկարագրությունը։

Վիրաբույժ Սկրիբոնիուս Լարգուսը մ.թ. 43-ին գրում է, որ Հիպոկրատի Երդումը արգելում է հղիության արհեստական ընդհատումը, նույնը նշում է Սորանուսը, չնայած, ակնհայտորեն, ոչ բոլոր բժիշկներն էին այդ ժամանակներում դրան ենթարկվում։

Ըստ Սորանուսի՝ մ.թ. առաջին կամ երկրորդ դարում գրված «Գինեկոլոգիա» աշխատության՝ բժշկական գործունեություն ծավալող մարդկանցց մի մասն արգելում էր հղիության արհեստական վիժում առաջացնող բոլոր միջոցների կիրառությունը, ինչպես դա պահանջում էր Հիպոկրատի երդումը, իսկ մյուս մասը, որոնց պատկանում էր նաև ինքը, պատրաստ էր իրականացնել հղիության արհեստական ընդհատում, բայց միայն եթե դա արվում էր հանուն մոր առողջության։

Սելեկտիվ աբորտ
Երբեմն հղիությունն արհեստականորեն ընդհատվում է, քանի որ պտուղը տարբեր պատճառներով ցանկալի չէ կամ արգանդում մի քանի պտուղ է ձևավորվել։ Սելեկտիվ աբորտը լինում է 3 տեսակի․

 Սեռով պայմանավորված աբորտ
 Գեներով պայմանավորված աբորտ
 Սելեկտիվ «կրճատում»

Սեռով պայմանավորված աբորտ
Սեռով պայմանավորված աբորտը հղիությունը դադարեցնելու տեսակ է՝ հիմնվելով նորածնի կանխատեսված սեռի վրա։ Կանանց պտղի սելեկտիվ աբորտը ամենատարածվածն է, երբ տղա երեխաները ավելի են կարևորվում, քան աղջիկ երեխաները, հատկապես Արևելյան Ասիայի և Հարավային Ասիայի մասերում (մասնավորապես, այնպիսի երկրներում, ինչպիսիք են Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունը, Հնդկաստանը և Պակիստանը), ինչպես նաև Կովկասում, Արևմտյան Բալկաններում, իսկ ավելի քիչ չափով ՝ Հյուսիսային Ամերիկայում։

Սեռով պայմանավորված աբորտն առաջին անգամ գրանցվել է 1975 թ.-ին  և սովորական է դարձել արդեն 1980-ականների վերջին Հարավային Կորեայում և Չինաստանում իսկ շուտով նաև Հնդկաստանում։

Սեռով կատարվող աբորտն ազդում է մարդկանց սեռերի հարաբերակցության վրա։  Օրինակ աշխարհի երկու առավել բնակեցված երկրներում՝ Չինաստանում և Հնդկաստանում, գենդերային հարաբերակցություններն անհասավար են։

Սեռով պայմանավորված աբորտին վերաբերող ուսումնասիրությունները և զեկույցները հիմնականում վիճակագրական են. ենթադրում է, որ սեռերի քանակի հարաբերակցությունը ծննդյան շրջանում տարածաշրջանային բնակչության համար սեռական սեռով պայամանվորված աբորտի ցուցանիշ է։ Սակայն այս ենթադրությունը հարցականի տակ է դրված որոշ գիտնականների կողմից։

Հայաստանում օրենքն արգելում է 12-րդ շաբաթից հետո հղիության արհեստական ընդհատումը առանց որևէ հիմնավոր պատճառի (օր․՝ մոր առողջությունը), քանի որ այդ ժամանակ արդեն հայտնի է դառնում երեխայի սեռը, և արհեստական աբորտը կարող է ընկալվել որպես սեռով պայմանավորված։

Գենետիկայով պայմանավորված աբորտ
Գենետիկայի և աբորտների հարցը աբորտի քննարկման և հաշմանդամության իրավունքի շարժման ընդլայնումն է։ Նախածննդյան ախտորոշման ձևերը, ինչպիսիք են ամնիոկենթեզը և ուլտրաձայնային հետազոտությունը, հնարավոր են դարձել պտղի մեջ բնածին խանգարումների առկայությունը հայտանաբերելը նախքան ծննդյան պահը։ Գենետիկայով պայմանավորված աբորտը այն պտղի հեռացումն է, որը նախածննդյան թեստավորման միջոցով հայտնաբերվում է որոշակի մտավոր կամ ֆիզիկական թերություններով։  Նախածննդյան շատ թեստեր այսօր համարվում են սովորական, օրինակ ՝ Դաունի համախտանիշի արյան թեստը։ Կանայք, որոնք կրում են հաշմանդամություն ունեցող պտուղներ, հաճախ կանգնում են խնդրի առաջ՝ վիժել կամ պատրաստվել և լույս աշխարհ բերել հաշմանդամություն ունեցող երեխայի։

Սելեկտիվ «կրճատում»
Սելեկտիվ կրճատումը `բազմակի հղիության ընթացքում պտղերի թվի կրճատման պրակտիկան է, ասենք քառյակի, եռյակի կամ երկվորյակների դեպքում։ Ընթացակարգը կոչվում է նաև բազմաֆետալ հղիության կրճատում։ Այն ամենահաճախը կատարվում է, որպեսզի բազմակի հղիության ընթացքում պտղի քանակը հասցվի անվտանգ թվաքանակի, երբ բազմակի հղիությունը օժանդակ վերարտադրողական տեխնոլոգիաների օգտագործման արդյունք է. արդյունքներն ինչպես մոր, այնպես էլ նորածինների համար ընդհանուր առմամբ ավելի վատ կարող են լինել, քան պտղի քանակը։ Այս կարգը օգտագործվում է նաև բազմաթիվ հղիությունների դեպքում, երբ պտղից մեկը ունի լուրջ և անբուժելի հիվանդություն, կամ այն դեպքում, երբ պտուղներից մեկը գտնվում է արգանդի սահմաններից դուրս։ Այս դեպքում այն կոչվում է ընտրովի դադարեցում։

Աբորտի ընթացակարգը նաև ունի ռիսկեր․ օրինակ՝ արյունահոսություն, որը պահանջում է տրանսֆուզիա, արգանդի քայքայում, ընկերքի ծննդի ուշացում, վարակ, վիժում և մեմբրանների նախածննդյան պատռվածք։ Դրանցից յուրաքանչյուրը, սակայն, հազվադեպ է տեղի ունենում։

Սելեկտիվ կրճատումը մշակվել է 1980-ականների կեսերին, քանի որ օժանդակ վերարտադրողական տեխնոլոգիայի բնագավառում մարդիկ տեղեկացել են բազմաթվ հղիությունների՝ մոր և պտղի համար կրող ռիսկերի մասին։

Քննարկումներ արհեստական աբորտի վերաբերյալ
Հղիության արհեստական ընդհատման վերաբերյալ բազմաթիվ հակասական կարծիքներ կան թե՛ կրոնի, թե՛ բարոյականության, թե՛ օրենքի տեսանկյունից։ Քննարկումների և բանավեճերի արդյունքում երկու ուղղություն է ձևավորվել՝ պրո-չոյս (անգլ․՝ pro-choice) կամ ընտրության իրավունքի կողմնակից և պրո-լայֆ (անգլ․՝ pro-life) կամ հակաաբորտ՝ կյանքի կողմնակից։  Յուրաքանչյուր դեպքում, տարբեր արդյունքներ ունենալով՝ կողմնակիցները ձգտում են ազդել հանրային կարծիքի վրա և իրավաբանական աջակցություն ստանալ իրենց դիրքի համար։

Շատերի համար աբորտը, ըստ էության, բարոյական խնդիր է, որը վերաբերում է մարդ էակի ստեղծմանը, պտղի իրավունքներին և կնոջ իրավունքներին սեփական մարմնի նկատմամբ։ Տարաձայնությունները որոշ երկրներում ստացել են քաղաքական և իրավական երանգ։ Ընդ որում, աբորտների դեմ պայքարի կողմնակիցները ձգտում են ընդունել, պահպանել և ընդարձակել հակաբեղմնավորման մասին օրենքները, մինչդեռ հղիության արհեստական ընդհատման պաշտպանները փորձում են վերացնել կամ թեթևացնել նման օրենքները, կամ օրինացնել աբորտը տվյալ երկրում։ Աբորտի մասին օրենքները զգալիորեն տարբերվում են տարբեր երկրներում։ Ապահով աբորտի հնարավորությունը նույնպես տարբեր է ողջ աշխարհում։

Պրո-լայֆ կամ հակաաբորտ
Աբորտի դեմ ուղղված շարժումներն անվանում են պրո-լայֆ։ Աբորտի քննարկումների մյուս կողմը ներկայացնում են երևույթի «հակառակորդները»։ Նրանք հիմնականում պայքարում են հղիության արհեստական ընդհատման նկատմամբ սահմանափակումներ ունենալու համար և կամ օրենքով արգելելու համար։ Շատ աբորտային շարժումներ սկսվել են որպես հակափաստարկ՝ ի պատասխան ընտրովի աբորտների օրինականացման։

Պրո-չոյս կամ աբորտի իրավունք
Հղիության արհեստական ընդհատումների կողմնակիցները, որոնք ստացել են պրո-չոյս անվանումը, պաշտպանում են աբորտի ծառայությունների օրինական հասանելիությունը։

Հղիության արհեստական ընդհատման հարցը շարունակում է մնալ բաժանարար հանրային կյանքում։ Խոսքն օրինական հղիության արհեստական ընդհատումների ազատականացման կամ սահմանափակման մասին է։ Աբորտի իրավունքի կողմնակիցները, սակայն, ևս բաժանվում են տարբեր խմբերի՝ ըստ իրենց տեսակետների, ինչպես օրինակ՝ հղիության արհեստական ընդհատման ծառայությունների կամ հղիության տարբեր ժամանակահատվածների հանգամանքների մասին։

Հղիության արհեստական ընդհատման կողմ մարդկանց հանդեպ կիրառվող բռնություն
Մի շարք դեպքերում հղիության արհեստական ընդհատում տրամադրող մարդիկ և այն կենտրոնները, որտեղ դրանք իրականացվում են, ենթարկվել են բռնության տարբեր դրսևորումներին՝ ներառյալ սպանություն, սպանության փորձ, առևանգում, դանակահարում, հարձակում, հրկիզում և ռմբակոծություն։ Այսպիսի բռնությունը կառավարական և գիտական աղբյուրներում դասակարգվում է որպես ահաբեկչություն։ Արհեստական վիժմանը դեմ մարդկանց շատ փոքր թիվն է դիմում բռնության։

Միացյալ Նահանգներում սպանվել է հղիության արհեստական ընդհատում կատարող 4 բժիշկ՝ Դեյվիդ Գաննը (1993), Ջոն Բրիտոնը (1994), Բարնեթ Սլեպիանը (1998) և Ջորջ Թրիլլերը (2009)։ Միացյալ Նահանգներում և Ավստրալիայում սպանվել են նաև բժշկական անձնակազմից այլ մարդիկ՝ ընդունարանի աշխատողներ և անվտանգության աշխատակիցներ, ինչպիսիք են Ջեյմս Բարեթը, Շենոն Լոունին, Լիլ Անն Նիկոլսը և Ռոբերտ Սանդերսոնը։ Միացյալ Նահանգներում և Կանադայում եղել են նաև անձնակազմին ֆիզիկական վնաս հասցնելու (օրինակ՝ Գարսոն Ռոմալիս ) և սպանության փորձեր ևս։ Տեղի են ունեցել ռմբակոծության, հրկիզման, ծծմբաթթվով այրելու, ներխուժումների, վանդալիզմի այլ դրսևորումների հարյուրավոր դեպքեր։

Որոշ երկրներում, որտեղ հղիության արհեստական ընդհատումն օրինական է, քայլեր են ձեռնարկվում ընդհատումն իրականացնող կլինիկաներին օրենքի ուժով պաշտպանելու համար։

Սակայն ավելի հաճախ բռնությունը ոչ թե ֆիզիկական է, այլ հոգեբանական

Ժամանակակից օրենքներ հղիության արհեստական ընդհատման վերաբերյալ
Ներկայիս օրենքները հղիության արհեստական ընդհատման վերաբերյալ շատ տարբեր են։ Կրոնական, բարոյական և մշակութային գործոնները շարունակում են ազդել աշխարհի տարբեր կողմերում ընդունվող օրենքներին հղիության արհեստական ընդհատման վերաբերյալ։ Կյանքի իրավունքը, ազատության իրավունքը, անձի անվտանգության իրավունքն ու վերարտադրողական առողջության իրավունքը մարդու իրավունքների ամնեկարևոր խնդիրներն են, որոնք երբեմն հիմք են ստեղծում հղիության արհեստական ընդհատման վերաբերյալ օրենքների գոյության կամ դրանց բացակայության համար։

Այն իրավական համակարգերում, որտեղ հղիության արհեստական ընդհատումն օրինական է, կան պահանջներ, որոնց պետք է բավարարել, որպեսզի կինը ստանա անվտանգ, օրինական բուժօգնություն՝ հղիությունն ընդհատելու համար (արհեստական վիժումը, որը կատարվում է առանց հղի կնոջ համաձայնության, կոչվում է ֆետիցիդ)։ Այդ պահանջները սովորաբար կախված են լինում պտղի ժամկետից, և հաճախ վիժման օրինականությունը որոշվում է՝ կախված նրանից, թե որ եռամսյակում է հղիությունը, կամ էլ, ինչպես, օրինակ Միացյալ Նահանգներում, ըստ նրա, թե ինչպես է բժիշկը գնահատում պտղի կենսունակությունը։ Որոշ իրավական համակարգերում պահանջվում է սպասել նախքան միջամտությունը, հետևել պտղի զարգացմանը կամ էլ կապվել ծնողների հետ, թեթ անչափահաս աղջիկ է դիմում հղիության արհեստական ընդհատման։

Այլ համակարգեր կարող են պահանջել, որ կինը, նախքան պտուղը հեռացնելը, ստանա պտղի հոր համաձայնությունը, կամ որպեսզի վիժումն իրականացնողները կնոջն իրազեկեն այն առողջական ռիսկերի մասին, որոնք գործընթացը կարող է ունենալ՝ ներառյալ այնպիսի ռիսկերը, որոնք բժշկական գրականության մեջ չեն նկարագրվովւմ, կամ էլ, որպեսզի մի քանի բժշկական հեղինակություններ վկայեն, որ արհեստական վիժումը բժշկական կամ սոցիալական տեսանկյունից արդարացված է։ Հրատապ իրավիճակներում այս սահմանափակումներից շատերն են շրջանցվում։ Չինաստանում, որը հրաժարվել է մեկ երեխայի քաղաքականությունից և հիմա վարում է երկու երեխայի քաղաքականություն, երբեմն գործադրել է հարկադրված վիժումների մեթոդը՝ որպես բնակչության վերահսկողության ռազմավարության միջոց։

Այլ իրավական համակարգերում հղիության արհեստական ընդհատումը գրեթե ամբողջությամբ արգելված է։ Շատ համակարգերում, բայց ոչ բոլորի դեպքում, գոյություն ունեն հանգամանքներ, երբ արհեստական վիժումը համարվում է օրինական։ Այդ հանգամանքները համակարգից համակարգ տարբերվում են, բայց դրանցից են, օրինակ, իրավիճակները, երբ հղիությունը բռնաբարության կամ ինցեստի արդյունք է, երբ պտղի զարգացումը կանգնել է, կամ էլ վտանգված է հղի կնոջ մտավոր կամ ֆիզիկական առողջությունը, կամ՝ գոյություն ունեն այնպիսի սոցիալ-տնտեսական նախադրյալներ, որոնք բարդացնում են երեխա ունենալը։

Այն երկրներում, որտեղ հղիության արհեստական ընդհատումն ամբողջությամբ արգելված է, ինչպիսին է, օրինակ, Նիկարագուան, բժշկական ծառայությունները արձանագրել են մայրերի մահացության թվի աճ, որն ուղղակիորեն և ոչ ուղղակիորեն կապված է հղիության հետ, ինչպես նաև մահվան դեպքեր, որոնց հիմքում բժիշկների՝ դատվելու վախն է, եթե նրանք բուժեն այլ գինեկոլոգիական հրատապ խնդիրներ։

Որոշ երկներ, ինչիպիսին Բանգլադեշն է, որոնք պաշտոնապես արգելում են հղիության արհեստական ընդհատումը, նաև աջակցում են այնպիսի կլինիկաների գործունեությանը, որոնք վիժումներ են կատարում՝ թաքցնելով դրանք մենստրուալ հիգիենայի ծառայության տակ։ Սրա համար նաև գոյություն ունի տերմինաբանություն ավանդական բժշկության մեջ։ Այն վայրերում, որտեղ արհեստական վիժումը օրինական չէ կամ էլ խարազանվում է հասարակության կողմից, հղի կանայք բժշկական տուրիզմի միջոցով մեկնում են այն երկրներ, որտեղ նրանք կարող են ընդհատել հղիությունը։ Այն կանայք, ովքեր իրենց չեն կարող թույլ տալ ճամփորդել, դիմում են անօրինական կենտրոններին, որոնք վիժում են իրականացնում, կամ էլ փորձում են ինքնուրույն անել դա։

«Կանայք ալիքների վրա» (Women on Waves) կազմակերպությունը 1999թվականից իրազեկում է մարդկանց դեղորայքային վիժման մասին։ Այս հասարակական կազմակերպությունը շարժական բժշկական կլինիկա է ստեղծել հատուկ կոնտեյների մեջ, որը հնարավոր է տեղափոխել նավերով։ Այս կոնտեյները նավերով ճամփորդում է դեպի երկրներ, որոնք օրենքով սահմանափակում են արհեստական վիժումը։ Քանի որ նավերը գրանցված են Նիդերլանդներում, գերիշխում է նիդերլանդական օրենքը, երբ նավը միջազգային ճամփորդությունների մեջ է։ Նավահանգիստներում կազմակերպությունը անվճար դասընթացներ է տրամադրում, և գտնվելով միջազգային ջրերում՝ բժշկական անձնակազմը իրավաբանորեն կարող է տրամադրել խորհրդատվություն և նշանակել դեղորայքային վիժում առաջացնող միջոցները:

Ֆեմինիստական տեսությունը աբորտի վերաբերյալ
Թեպետ այսօր ֆեմինիզմը բավական դրական արձագանք է տալիս արհեստական աբորտի օրինականացմանը, տարիներ առաջ մի շարք ֆեմինիստներ այլ կարծիքի էին։ Արմատական ֆեմինիստ Սյուզան Բ. Էնթոնին հղիության արհեստական ընդհատումը անվանում էր «երեխաների սպանություն» և դա դիտում էր որպես կանանց և երեխաների շահագործման միջոց։

Իսկ Ալիս Փոլը, որը կազմել է «Իրավունքների հավասարության փոփոխության» սկզբնական տարբերակը, հղիության արհեստական ընդհատումը անվանել է «կանանց գերագույն շահագործում»։

Այսօր այնուամենայնիվ ֆեմինիստական շարժումն ու ֆեմինիստները մեծ մասամբ պրո-չոյսի կողմակիցներ են, և նրանք հաճախ են անդրադարձ կատարում կանանց՝ հղիությամբ և երեխայի խնամքով պայմանավորված ժամանակավոր անաշխատունակ համարվելու իրավունքին։ Ֆեմինիստները ձգտում են կանանց համար հասանելի դարձնել օրինական ճանապարհով աբորտը։

Ֆեմինիստական շարժումը մեծապես հակված է այն հանգամանքին, որ կնոջ մարմինն իրեն է պատկանում, և ինքը պետք է որոշի՝ արդյոք ցանկանում է ունենալ երեխա, թե արհեստական աբորտի դիմի։

Իհարկե, կան նաև պրո-լայֆի կողմնակից ֆեմինիստներ, որոնք կարծում են, որ արհեստական աբորտը կանանց վնասում է ավելի, քան օգուտ է բերում։ Ոմանք նաև այն համարում են գործիք կանանց համար, որ օգտագործում են ըստ իրենց ցանկության՝ հաշվի չառնելով այլ հանգամանքներ։

Այլ կենդանիներ
Ինքնաբեր վիժումը հանդիպում է շատ կենդանիների մոտ։ Օրինակ՝ ոչխարների հետ դա կարող է տեղի ունենալ լարվածության կամ ֆիզիկական ջանք գործադրելու պատճառով, օրինակ՝ դռների միջով բոլորով անցնելու կամ էլ շներից հետապնդվելու պարագայում։ Կովերի դեպքում վիժում կարող է տեղի ունենալ վարակիչ հիվանդությունների պատճառով, ինչպիսիք են բրուցելյոզը կամ կամպիլոբակտերը, սակայն դրանք հնարավոր է վերահսկել պատվաստումների միջոցով։ Սոճու ասեղները կուլ տալը ևս կարող է ինքնաբեր վիժում առաջացնել կովերի պարագայում։ Որոշ բույսեր էլ եղջերավորների, ոչխարների և այծերի պտղի մոտ կարող են առաջացնել դեֆորմացիաներ և վիժում։ Ձիերի մոտ պտուղը կարող է հեռանալ օրգանիզմից կամ ներծծվել, եթե այն ունի մահաբեր սպիտակ համախտանիշ (բնածին աղիքային ագանգլիոզ)։ Այն սաղմերը, որոնք հոմոզիգոտ են և կրում են դոմինանտ սպիտակ գենը՝ WW, տեսականորեն կամ հեռանում են օրգանիզմից վիժման միջոցով կամ ներծծվում։ Շնաձկների և սկատերի շատ տեսակների դեպքում հաճախ են պատահում լարվածությամբ պայմանավորված վիժումները։

Շների դեպքում վիժում կարող է առաջացնել վիրուսային վարակը։ Կատուների դեպքում ինքնաբեր վիժում կարող է լինել բազմաթիվ պատճառներով, այդ թվում՝ հորմոնալ դիսբալանսով։ Հղի կատուների դեպքում կիրառում են միաժամանակ արհեստական վիժման և ստերիլիզացման մեթոդները, որպեսզի խուսափեն կատվի անցանկալի ձագերի ծնվելուց։ Էգ կրծողները կարող են ավարտել սեփական հղիությունը, եթե զգում են անծանոթ արուի հոտ։ Սա կոչվում է Բրյուսի էֆեկտ։

Վիժումը նաև պատահում է կենդանիների մոտ գյուղատնտեսության համատեքստում։ Օրինակ՝ այն զամբիկների դեպքում, որոնց զուգավորումը հաջող չի ընթացել, կամ որոնց տերը գնել է հղի վիճակում՝ առանց դա հասկանալու, կամ էլ որոնց հղի են մեկից ավելի պտղով, հավանական է ինքնաբեր վիժման վտանգը։ Ֆետիցիդ կարող է տեղի ունենալ ձիերի և զեբրաների մոտ, որոնք ենթարկվում են արուների կողմից հալածանքի, կամ էլ որոնց փորձում են բռնի զուգավորել, չնայած սրա հաճախականությունը վայրի բնության մեջ հարցականի տակ է։ Միագույն երկարաքիթ կապիկների արուները կարող են հարձակվել էգերի վրա, և դրա արդյունքում առաջանում է վիժում։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն
 Մարգարյան Պ.Հ., Մանկաբարձություն, Ե., 1960։
 Andrea Dworkin, RIGHT-WING WOMEN, 1983
 Kate Greasley, Abortion, Feminism, and "Traditional" Moral Philosoph, 2018
 Աբորտ - Մեդեքս

Վիժեցում
Մարդու վերարտադրողականություն

Աբորտ


() —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.

Cinsləri
 Aurelia
 Aurosa
 Deepstaria
 Diplulmaris
 Discomedusa
 Floresca
 Parumbrosa
 Phacellophora
 Poralia
 Stellamedusa
 Sthenonia
 Stygiomedusa
 Tiburonia
 Ulmaris

İstinadlar

Həmçinin bax

Ulmaridae


The Merchant Shamsutdinov's Trading House is a building in Petropavl, North Kazakhstan Region. It is located on Constitution Street. Built in 1904 as a commercial building, it is now preserved as part of the cultural heritage.

History
The building was built by the businessman M.K. Shamsutdinov. Later it was occupied by a partnership, Nazmetdinova and Co. In the first years of Soviet power, this building was occupied by a paid outpatient clinic, then, on the first floor, by a city pharmacy. The second floor for many years was occupied by the Petropavlovsk city committee of the Communist Party of Kazakhstan and the North-Kazakhstan Regional Committee of the Young Communist League of Kazakhstan.

Architecture
This monument is a two-story brick building, rectangular in plan.  At the second floor there is a wide wooden front staircase by the wall. The main facade is decorated with figural elements of brickwork and parapet walls, completed with brick columns. In the interior of the second floor there are noteworthy arched door openings in the corridor. The foundations are brick band. The floors are wooden and have been insulated. The roof is made with drain pipes.

The building is an example of historical design of provincial commercial premises. It is a typical city building of the nineteenth and twentieth century, expressed in the planned integrated brick construction for business and trade purposes, and is part of the architectural heritage of the city.

Documents
Materials relating to the building are stored by the North Kazakhstan State Archive and the Real Estate Center for the North-Kazakhstan region of the Registration Service of the Kazakhstan Ministry of Justice. The building was taken under protection by the decision of the Regional Executive Committee (No. 478 of 11/11/79)

Literature
 Газета «Мир труда», 1922 г. 6 мая.
 ГАСКО. Ф. 158 « Личный фонд Бенюха М. И.».
 Морозов М. А. Петропавловск в дореволюционных литературных источниках. Л. 1991.
 Северо-Казахстанская область. Энциклопедия. Алматы. 2004. С. 546.

Buildings and structures in North Kazakhstan Region

Merchant Shamsutdinov's Trading house, Petropavl


Leonard Goldberg môže byť:

 americký spisovateľ a lekár, pozri Leonard S. Goldberg
 americký producent, pozri Leonard J. Goldberg

Leonard Goldberg


Benedykta Mackielo née le  à Torow, Lituanie et morte à 113 ans le  à Ostróda, Pologne, était la doyenne des Polonais.

Juste après la Seconde Guerre mondiale, en 1946, elle est rapatriée de la Lituanie vers Ostróda. Elle est également détentrice d'un autre record, elle et son époux Bronisław (1898-1996) ont pu fêter leurs 80 ans de mariage.

Naissance en mai 1893
Naissance en Lituanie
Décès en janvier 2007
Décès dans la voïvodie de Varmie-Mazurie
Décès à 113 ans
Personnalité polonaise
Centenaire polonais
Record

Benedykta Mackielo


Pergamon bol grécky mestský štát na dnešnom západnom pobreží Turecka. Vládol v ňom kráľ Attalos III., ktorý odkázal po svojej smrti všetok svoj majetok Rímskej ríši.

Proti ovládnutiu krajiny Rímskou republikou sa postavil Aristonikos, ktorý zhromaždil množstvo otrokov a roľníkov a bol pripravený povstať proti rímskej nadvláde. Kráľovstvo premenoval na Ríšu Slnka a obyvateľov nazval heliopolitmi, teda slnečnými občanmi. Dokázali zavraždiť rímskeho konzula P. Licinia Crassa, ktorý sa snažil povstanie potlačiť.
Situáciu však rýchlo vyriešil nový konzul Marcus Perperna. Aristonika uväznil a zavraždil, z Ríše Slnka sa tak stala nová rímska provincia Ázia.

Iné projekty

Externé odkazy
Pergamon na stránke UNESCO
 Pergamon (Bassiswissen Christentum)
 Rosa Valderama: Pergamum
 Roman Pergamum

Starogrécke mestá
Lokality Svetového dedičstva v Turecku

Pergamon


Une veillée est une réunion de personnes présentant un caractère traditionnel, voire rituel, souvent la veille d'un événement important ou pour le préparer.

Dans la religion chrétienne, la veillée pascale désigne la nuit du samedi au dimanche de Pâques. La veillée du jour de l'an est dite réveillon de la Saint-Sylvestre.

La veillée paysanne est l'habitude qu'avaient les habitants d'un hameau de se réunir à la tombée de la nuit pour passer le temps en compagnie, souvent pour effectuer un travail en commun.

La veillée scoute est l'occasion pour tous les membres d'une unité de se réunir chaque soir du camp.

La veillée de danse est une soirée de danse et de musique traditionnelle québécoise.

En Gallo, on utilise le terme de vigile.

De nos jours, pour désigner une nuit passée sans dormir, on parle plutôt de « nuit blanche ».

Veillée funèbre
Au Moyen Âge, après l'annonce du décès au village, au quartier et à la paroisse, la veillée funèbre commence, à la lueur de chandelles chez les humbles, dans un grand apparat chez les riches. Elle réunit les proches, les amis et la famille autour du de la dépouille enveloppée dans un suaire, avant les funérailles. L'accompagnement du défunt .

Dans le monde occidental, jusqu'au milieu du , la veillée, comme les autres rites funéraires, font partie des moments forts de la vie collective.

Dans la seconde moitié du  et au , avec la médicalisation et la désocialisation de la mort, cette pratique funéraire se désacralise et se déritualise comme tous les rites funéraires qui s'affadissent voire disparaissent. La veillée a ainsi tendance à s'exprimer loin du domicile du défunt, et à se vivre dans une salle d'exposition du funérarium, dans une chambre mortuaire ou une maison funéraire implantée dans des quartiers urbains.

Veillée de danse québécoise
La veillée traditionnelle québécoise est une soirée de danse traditionnelle. Bien qu'elle tire ses racines de l'époque des bals privés de la Nouvelle-France et des danses d'origine européennes qu'on y dansait, l'appellation « veillée » est bien plus récente et sa forme actuelle a été en partie définie durant le Folk revival des années 1970, notamment au niveau des danses qui la composent. En effet, sur l'ensemble des formes de danses traditionnelles ayant été adoptées au Québec, seule une petite partie demeure pratiquée lors des veillées d'aujourd'hui.

La veillée dans sa forme actuelle est d'ordinaire menée par un câlleur chargé de guider les danseurs en annonçant les figures. Les danses sont généralement des danses de figures comme les sets carrés ou le quadrille, mais on y retrouve aussi de la gigue. Elles sont accompagnées par la musique traditionnelle québécoise instrumentale interprétée par des ensembles mettant souvent le violon ou l'accordéon à l'avant-plan.

Bien que l'appellation « veillée » soit typiquement associée à la danse dans le contexte québécois, elle peut également être employée pour désigner d'autres types de soirées mettant en valeur les arts traditionnels (par exemple le film La Veillée des veillées du réalisateur André Gladu, qui met plutôt en valeur la musique traditionnelle sous forme de concert, ou encore les veillées de conte).

En 2015, la veillée de danse est désignée « élément du patrimoine immatériel du Québec » par le Ministère de la Culture et des communications du Québec à la suite d'une demande formulée par le Conseil québécois du patrimoine vivant.

Quelques veillées récurrentes ont acquis une certaine notoriété au Québec. C'est le cas de la Veillée de l'avant-veille, à cheval entre la veillée de danse et le concert, organisée annuellement par le groupe Le Vent du Nord. L'évènement a lieu dans des salles montréalaises réputées tel que le Club Soda ou encore le M Telus depuis 1997.

Références

Voir aussi

 Vigiles nocturnes

Loisir
Patrimoine culturel du Québec
Danse traditionnelle
Rite funéraire
Rituel

Veillée


Die Liste der Naturdenkmale im Bezirk Marzahn-Hellersdorf nennt die im Berliner Bezirk Marzahn-Hellersdorf ausgewiesenen Naturdenkmale (Stand Oktober 2021).

Bäume

|}

Weblinks

Einzelnachweise

Marzahn-Hellersdorf
Naturdenkmale


Ta Eris (; cowrey: ), ny 136199 Eris ny 2003 UB313 myr t'eh enmyssit ny keayrtyn, ny phlanaid crivassanagh. T'eh ny phlanaid crivassanagh smoo ayns Corys ny Greiney as ny nuyoo nhee smoo ta cruinlaghey yn Ghrian. T'eh 2,500 km er crantessen as t'eh 27% by moo na Pluto. V'eh feddynit magh er 21 Jerrey Fouyir, 2003

Imraaghyn

Kianglaghyn magh

 Entreilys Stoyr Fysserree MPC da (136199) Eris

20050105
Reddyn jeesoil tessen-Neptioonagh
Feddynyssyn liorish Chad Trujillo
Feddynyssyn liorish David L. Rabinowitz
Feddynyssyn liorish Michael E. Brown
Planaidyn crivassanagh
Myn-phlanaidyn enmyssit
136199
Yn jysk skeaylt as reddyn scarrit
Eris (feayn-skeealleydaght)

Eris (planaid crivassanagh)


Walog ang Sundsfitdalen sa Noruwega. Nahimutang ni sa munisipyo sa Åmli ug lalawigan sa Aust-Agder fylke, sa habagatang bahin sa nasod,  km sa habagatan-kasadpan sa Oslo ang ulohan sa nasod. Sundsfitdalen nga nahimutang sa lanaw sa Våvatn.

Ang klima boreal. Ang kasarangang giiniton  °C.  Ang kinainitan nga bulan Hulyo, sa  °C, ug ang kinabugnawan Enero, sa  °C.

Ang mga gi basihan niini

Mga walog sa Aust-Agder fylke

sv:Sundsfitdalen

Sundsfitdalen


An Isothrix bistriata in uska species han Rodentia nga ginhulagway ni Wagner hadton 1845. An Isothrix bistriata in nahilalakip ha genus nga Isothrix, ngan familia nga Echimyidae. Ginklasipika han IUCN an species komo diri gud kababarak-an. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Mga sumpay ha gawas

Isothrix

Isothrix bistriata


La Croix géante de Groom au Texas est l'une des plus grandes croix au monde. D'une hauteur de  (près de ), elle n'est dépassée aux États-Unis que par la croix d'Effingham en Illinois qui atteint  (plus de ).

Entourée d'un chemin de croix, elle est située aux limites nord-ouest du territoire du village de Groom, dans le Texas Panhandle dans le nord de l'État, sur la route 66, à proximité de l'Interstate 40. Elle est visible à plus d'une trentaine de kilomètres.

Références

Article connexe
 Croix monumentale

Lien externe

Groom

Croix géante de Groom


Հումանիտար կրթություն, հասարակական գիտությունների (փիլիսոփայություն, պատմություն, բանասիրություն, իրավունք, տնտեսագիտություն, արվեստաբանություն և այլն) բնագավառի գիտելիքների և դրանց հետ կապված գործնական ունակությունների ու կարողությունների ամբողջություն։ Որոշ պնդումներով, հումանիտար կրթությունը աշխարհայացքի ձևավորման կարևորագույն միջոց է և մեծ դեր է խաղում մարդկանց ընդհանուր զարգացման, մտավոր, բարոյական և գաղափարաքաղաքական դաստիարակության գործում։ Հումանիտար կրթությունը կարող է լինել ընդհանուր և մասնագիտական։ Ընդհանուր Հումանիտար կրթությունը տալիս է միջնակարգ հանրակրթական դպրոցը, որտեղ բնագիտական առարկաներից բացի ուսումնասիրվում են մայրենի և օտար լեզուներ, գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստի տարբեր տեսակներ և այլն։ Հումանիտար առարկաներ կարող են դասավանդնվել նաև միջնակարգ մասնագիտական ուսումնական հաստատություններում։ Ընդհանուր Հումանիտար կրթությունը ավելի բարձր մակարդակով են ստանում բուհերի ուսանողները, հասարակական գիտությունների (փիլիսոփայության, քաղաքատնտեսության և այլն) և որոշ սոցիալ-տնտեսագիտական առարկաների ուսումնասիրման ընթացքում։ Փիլիսոփայական, պատմական, բանասիրական, տնտեսագիտական, իրավաբանական, մանկավարժական գիտությունների, արվեստաբանության, արվեստի տարբեր տեսակների, մշակույթի և այլ բնագավառների մասնագիտական Հումանիտար կրթությունն իրագործվում է հիմնականում համալսարաններում և ճյուղային բուհերում, իսկ մի շարք մասնագիտությունների գծով՝ նաև միջնակարգ մասնագիտական ուսումնական հաստատություններում։

Կրթություն

Հումանիտար կրթություն


Tuticorin, yew wılayetê Hindıstaniyo ke kışta Tamil Nadu de ca gêno.

Sûkê Hindıstani

Tuticorin


Abel je moško osebno ime.

Izvor imena
Ime Abel izhaja prek latinskega imena Abel iz grškega Aβελ (Abel) le to pa iz hebrejskega הבל Hebhel, Hâbhel. Antični in nekateri sodobni biblijski razlagalci so ime hoteli povezati s hebrejsko besedo hebhel v pomenu »pih, dih; piš«, a je verjetnejša razlaga z akadijsko oziroma sirsko-babilonsko besedo ablu, aplu v pomenu »sin«.

Tujejezikovne različice imena
pri Angležih, Francozih, Nemcih, Poljakih, Švedih: Abel
pri Čehih: Ábel
pri Italijanih: Abele

Pogostost imena
Po podatkih Statističnega urada Republike Slovenije je bilo na dan 31. decembra 2007 v Slovenija število moških oseb z imenom Abel: 11.

Osebni praznik
V koledarju je ime zapisano 9. decembra

Priimki nastali iz imena
Iz imena Abel so nastali naslednji priimki: Abel, Abelj, Bele, Belej, Belin, Belina, Belinc, Belan, Beljan in drugi.

Glej tudi
seznam osebnih imen na A

Viri

Moška osebna imena

Abel (ime)


Gorka Iraizoz, né le  à Pampelune, est un footballeur espagnol qui évolue au poste de gardien de but.

Biographie
Formé au club basque du CD Baskonia, Gorka Iraizoz prend ensuite la direction de Gernika Club.

En 2002, il signe en faveur de l'Espanyol Barcelone, mais manquant de temps de jeu, il est prêté pour la saisons 2004-2005 au SD Eibar qui évolue en seconde division où il prend la place de numéro un.

De retour de prêt, il joue le rôle de doublure de Carlos Kameni. Après l'hiver 2006 et le retour de la CAN de celui-ci, la concurrence s'installe et les deux joueurs partage le temps de jeu. Gorka Iraizoz joue plus particulièrement les matchs de Coupe d'Espagne qu'il remporte et de la Coupe UEFA. Il prend part à trente-deux rencontres dont vingt-et-une en championnat.

Il se distingue lors de la Coupe UEFA 2007, permettant à son équipe d'atteindre la finale à Hampden Park à Glasgow, contre le FC Séville, tenant du titre. Mais après un match nul deux buts partout, ils s'inclinent lors de la séance de tirs au but.

Le , il effectue un retour aux sources en s'engageant pour le club basque de l'Athletic Bilbao. S'il partage le temps de jeu avec les deux autres gardiens lors de sa première saison au club, il prend ensuite une place de titulaire indiscutable dès la seconde saison lors de laquelle le club atteint la finale de Coupe d'Espagne mais doit s'incliner face au FC Barcelone.

L'Athletic Bilbao se qualifie pour jouer la Ligue Europa pour la saison 2009-2010 et termine second de leur phase de poule derrière le Werder Brême. Les espagnols s'inclinent en  de finale contre le RSC Anderlecht après un match nul à domicile et une défaite écrasante en Belgique quatre buts à zéro. En championnat le club termine à la  place.

La saison suivante, le club termine à la  place en championnat et retrouve la Ligue Europa.

La saison 2011-2012 est une grosse saison pour le club. Malgré leur  place au classement, ils atteignent la finale de Coupe d'Espagne mais s'incline trois buts à zéro face au FC Barcelone. En Ligue Europa, ils terminent premier de leurs groupe devant le Red Bull Salzbourg et le Paris Saint-Germain. Lors des phases finales, le club élimine tour à tour le Lokomotiv Moscou, Manchester United avec deux victoires dont une trois buts à deux à Old Trafford, Schalke 04 et le Valence CF pour finalement s'incliner en finale de la compétition à Bucarest contre l'Atlético de Madrid sur le score de trois buts à zéro.

Il participe à la  place lors de la saison 2013-2014, à la finale de la Coupe d'Espagne la saison suivante face au FC Barcelone puis à la  place lors de la saison 2015-2016.

Il devient capitaine du club à partir de la saison 2016-2017.

Palmarès
Sous les couleurs de l'Espanyol Barcelone, Gorka Iraizoz remporte la Coupe d'Espagne en 2006 mais s'incline en finale de la Coupe de l'UEFA en 2007 face au FC Séville.

Parti ensuite à l'Athletic Bilbao, il s'incline à trois reprises en finale de la Coupe d'Espagne en 2009, 2012 et 2015 à chaque fois contre le FC Barcelone. Il est également finaliste de la Ligue Europa en 2012. Il remporte la Supercoupe d'Espagne en 2015.

Notes et références

Liens externes

Gardien de but espagnol de football
Joueur du CD Baskonia
Joueur du Bilbao Athletic
Joueur du RCD Espanyol B
Gardien de but du RCD Espanyol (football)
Gardien de but de l'Athletic Bilbao
Gardien de but de la SD Eibar
Joueur du Girona FC
Joueur de l'équipe du Pays basque de football
Footballeur navarrais
Naissance en mars 1981
Naissance à Pampelune

Gorka Iraizoz


Tejen ou Tedjen est une ville-oasis du Turkménistan située dans le désert du Karakoum, dans la province d'Ahal. Elle se trouve sur l'autoroute M37 entre Dushak et Mary à proximité de la frontière iranienne. Située à 161 mètres d'altitude, sa population est estimée à .

Histoire

La cité fut prise en 1883 par le général russe Komarov durant la conquête russe du Turkestan.

En 1916, elle fut l'un des foyers des révoltes turkmènes contre le joug russe

Pendant la domination soviétique, le nom de la ville était écrit en russe cyrillique : Теджен et transcrit Tedjen. Depuis l'indépendance turkmène, le nom de la ville - qui a gardé son nom - est souvent retranscrite en anglais sous le nom de Tejen.

Géographie

La rivière Hari Rûd passe à proximité, ce qui lui vaut son nom turkmène de rivière Tejen.

Notes et références

Ville au Turkménistan

Tejen


Türk dili və ya Türkcə () — Türkiyə Respublikasının, Kipr Respublikasının və Şimali Kipr Türk Respublikasının rəsmi dili. Elmdə Altay dilləri qrupunun türk dilləri qoluna aid edilir. Alternativ adlandırma kimi türkologiyada Türkiyə türkcəsi (Anadolu türkcəsi) adı işlədilir. Azərbaycan türkcəsi türkmən və qaqauz dillərinə çox yaxındır. Bu dillər ümumi türk dilinin oğuz qrupuna aiddir. Təqribən 438 söz və şəkilçilərdə fərq vardır.

Türk dili İraq, Suriya, Almaniya, Bolqarıstan və Yunanıstanda azlıqların dili qəbul edilir. Bolqarıstan və Yunanıstanda isə türkcə televiziya kanalları fəaliyyət göstərir. Ümumiyyətlə, türk dilinin (Anadolu türkcəsi) yayılma arealı Osmanlı imperiyasının idarə etdiyi ərazilər ilə üst-üstə düşür.

Türk dilində ingilis, alman, fransız, ərəb və s. kimi dillərdən fərqli olaraq varlıqlar cinsiyyətinə görə fərqləndirilmir. Cümlə quruluşu əksər hallarda belədir: mübtəda cümlənin əvvəlində, xəbər sonunda işlənir. Təyin təyin etdiyi sözün əvvəlində işlənir.

Hal-hazırda 1928-ci ildəki hərf inqlabından sonra latın hərflərindən istifadə olunur.

Türkcə ya da Türk dili qərbdə balkanlardan başlayıb şərqdə Xəzər dənizi sahəsinə qədər danışılan Türk dilləri dil ailəsinə aid daim güncəllənən dildir. Türk dillər Osmanlı türkcəsisinin davamını təşkil edir. Başda Türkiyə olmaqla qədim Osmanlı İmperiyası coğrafiyasında danışılan Türk dili, dünyada ən çox danışılan 15-ci dildir. Türk dilinin daim güncəllənən olması hər hansı bir yenilik üzərindən istənilən qədər yeni sözlər yarada bilmək imkanını verir. Türkiyə türkcəsi bu yönündən dolayı digər Türk dillərilə ortaq ya da ayrı olan onlarca söz mövcuddur.

Nəzəriyyələr
Türk dili ilə bağlı bir neçə təsdiqini tapmayan iddealar var. Bunlar aşağıdakılardır:

 Koreya, yapon, fin, macar dillərinin türk dili ilə qohum olması;
 Amerika hindularının türk mənşəli olması və türkcə danışmaları. Fərziyyəyə görə Sibir türkləri Berinq boğazı vasitəsilə Amerikaya gedib çıxmışlar.

İstifadə olunan əlifbalar

Yayılma

Dialektlər
Beş Dialektlər vardır

Anadolu

Şərqi Anadolu Qərbi Anadolu Şimalqərbi Anadolu olmaq üzrə üçe ayrılıb

Rumeli

Şərqi Rumeli Qərbi Rumeli olmaq üzrə ikiye ayrılıb

Kipr

Suriya

Əlifba

Türk Əlifbası
Aa

Bb

Cc

Çç

Dd

Ee

Ff

Gg

Ğğ

Hh

Iı

İi

Jj

Kk

Ll

Mm

Nn

Oo

Öö

Pp

Rr

Ss

Şş

Tt

Uu

Üü

Vv

Yy

Zz

Azərbaycan dilində olan "ə" hərfi Türk dilində "e" hərfi içində gizlədilir.

Fonetika

Misal
 ben — mən
 sen — sən
 o — o
 biz — biz
 siz — siz
 onlar — onlar
 bir, iki, üç — bir, iki, üç
 dört, beş, altı — dörd, beş, altı
 yedi, sekiz, dokuz, on — yeddi, səkkiz, doqquz, on
 ne — nə
 nasıl — necə
 niye/neden/niçin — niyə/nədən/nə üçün
 nere/nereye — hara/haraya
 ne zaman — nə vaxt
 kim — kim
 Türkçe biliyorum/bilmiyorum — Türkcə bilirəm/bilmirəm
 Nereden geliyorsun? — Haradan gəlirsən?
 Çocuklar şimdi okulda.("mektep" köhnə söz) — Uşaqlar indi məktəbdədir.
 Bu akşam gideceğim. — Bu axşam gedəcəyəm.
 Müzik dinlemeyi çok severim. — Musiqi dinləməyi çox sevirəm.
 Bu çocuk benim kardeşim. — Bu uşaq mənim qardaşımdır.
 Mustafa Kemal Atatürk Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusudur. — Mustafa Kamal Atatürk Türkiyə Respublikasının qurucusudur.
 Almanca öğrenmek için derslere başlayacağım. — Alman dili öyrənmək üçün dərslərə başlayacağam.
 Ben Azerbaycanlıyım. — Mən Azərbaycanlıyam.
 Benim bilgisayarım var. — Mənim kompüterim var.
 Yoğurt — Qatıq
 Balık — Balıq

Qrammatika

Leksika

Türk dili sözlükləri
Sözlük

İstinadlar

Türkiyə dilləri
Almaniya dilləri
Bolqarıstan dilləri
Kipr dilləri

Türk dili


Izraz Spodnja Panonija lahko pomeni:

 rimsko provinco Spodnjo Panonijo
 frankovsko področje Spodnjo Panonijo med Donavo in Posavjem
 srednjeveško mejno grofijo in kasneje tudi državo Spodnjo Panonijo med reko Dravo ter Rabo in Donavo.

Glej tudi
 Panonija (razločitev)

Spodnja Panonija


An Cylindroiulus bouvieri in uska species han Diplopoda nga ginhulagway ni Henri W. Brölemann. An Cylindroiulus bouvieri in nahilalakip ha genus nga Cylindroiulus, ngan familia nga Julidae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Cylindroiulus

Cylindroiulus bouvieri


An Hemilaophonte clysmae in uska species han Maxillopoda nga ginhulagway ni Por ngan Ernst Marcus hadton 1972. An Hemilaophonte clysmae in nahilalakip ha genus nga Hemilaophonte, ngan familia nga Laophontidae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Hemilaophonte

Hemilaophonte clysmae


笠松駅(かさまつえき)は、岐阜県羽島郡笠松町西金池町にある、名古屋鉄道名古屋本線・竹鼻線の駅である。駅番号はNH56。

概要
快速特急・特急停車駅で、日中は名古屋本線の特急と竹鼻線の始発列車が当駅で接続する。名鉄岐阜から竹鼻線へ直通する急行は当駅から普通になる。朝夕の一部には全区間を普通で走る名鉄岐阜 - 羽島市役所前・新羽島間の列車が設定されている。2001年までは竹鼻線・羽島線内でも通過運転をする急行が設定されていた。かつては当駅始発の名古屋方面行きの急行が1本設定されていた。

竹鼻線・羽島線の列車は大半が当駅で折り返している。名古屋本線には当駅で折り返す列車は存在せず、全て名鉄岐阜駅まで運転されている。

ミュースカイは全て当駅を通過する。笠松競馬開催日でも臨時停車は行われない。

名古屋本線は快速特急・特急・急行停車駅であるが待避線は存在しない。急カーブの途中にあるため設置が困難であり列車待避は新木曽川駅または岐南駅で行われている。

利用可能な鉄道路線
 名古屋鉄道
 名古屋本線
 竹鼻線(始発駅、一部岐阜方面へ直通)

歴史

 1935年(昭和10年)
 4月29日 - 名岐鉄道名岐線開通に伴い、笠松線(後の竹鼻線)との接続場所に新笠松駅 (2代)開業(図中C駅)。
 8月1日 - 名岐鉄道が愛知電気鉄道と合併して名古屋鉄道に改称。
 1936年(昭和11年)5月 - 新笠松駅 (2代)を笠松駅 (4代)に、笠松駅(3代)を西笠松駅に改称。
 1984年(昭和59年)4月18日 - 西口駅舎を改築。
 1987年(昭和62年)5月 - 自動改札機設置。
 1990年(平成2年)10月1日 - 東口駅舎完成。
 2008年(平成20年)12月27日 - 急行減便に伴い、朝9時以降は快速特急・特急が停車するようになる。
 2011年(平成23年)
 2月11日 - ICカード乗車券「manaca」供用開始。
 3月26日 - 正式に快速特急・特急停車駅となる(ただし平日朝の上り特急の一部は通過)。
 2012年(平成24年) 2月29日 - トランパス供用終了。
 2023年(令和5年) 3月18日 - 特急の特別通過がなくなり、ミュースカイ以外の全列車が停車となる。

駅構造
島式1面・相対式1面の3線ホームがある。竹鼻線関係が1番線、そのほかの列車は2・3番線を使用する。有効長は1番線のみ4両編成分しかない。2・3番線は8両編成分まで対応している。

2・3番線はカーブしており、停車する列車は大きく傾く。1番線の西隣に留置線がある。なお1番線の急カーブ部分(駅舎寄り)には列車が停車しないようになっている。また、ホームの側面には馬の彫り込みが描かれている。

改札口は2つあり、中央改札口は竹鼻線と名古屋本線の間、東改札口は名古屋本線の東側にある。

中央改札口は有人で、駅の本屋となっていて商店が入ったミニ総合ビル(現在2階は営業していない)にある。建物1階には笠松町の情報提供、物販の場である「ふらっと笠松」がある。

ロータリーにはタクシー乗り場、バス乗り場(岐阜バス、笠松町公共施設巡回町民バス、岐南町コミュニティバス(岐南町コミュニティタクシーと兼用))がある。ただし、岐南町コミュニティタクシーを利用をするには事前に電話連絡が必要。かつては、岐阜から笠松駅を経由して、羽島、一宮方面へ行く名鉄バス、川島町からの笠松駅へ(往路のみ)、笠松駅から新岐阜(伏屋・八剣経由。復路のみ)へ行く岐阜バス、岐阜市コミュニティバスのふれあいバス、岐南町巡回バスのにじバスの停留所が存在した。

東改札口は旧変電所を流用した煉瓦造りの駅舎で、笠松競馬場への来場客を捌くための臨時切符売り場があるが同競馬場の観客数の低迷により、ほとんど使用されていない(シャッターで閉じられている)。改札口近くには有料の駐車・駐輪場がある。こちらは2004年3月のSFパノラマカード導入までは係員がいたが、導入後無人化された。

エスカレーターのみでエレベーターは無かったが、2008年度下期からバリアフリー工事を行い、2009年3月にエレベーターや発車標が新設され、ホームの嵩上げも完工した。

竹鼻線と名古屋本線下り線が合流する分岐器は外方分岐となっている。分岐する竹鼻線側は逆カントとなるため速度制限が25km/hと極端に低くなっている。

配線図

利用状況

 「移動等円滑化取組報告書」によると、2020年度の1日平均乗降人員は6,484人であった。
 『名鉄120年:近20年のあゆみ』によると2013年度当時の1日平均乗降人員は7,820人であり、この値は名鉄全駅(275駅)中50位、名古屋本線(60駅)中19位、竹鼻線・羽島線(10駅)中1位であった。
 『名古屋鉄道百年史』によると1992年度当時の1日平均乗降人員は10,104人であり、この値は岐阜市内線均一運賃区間内各駅(岐阜市内線・田神線・美濃町線徹明町駅 - 琴塚駅間)を除く名鉄全駅(342駅)中40位、 名古屋本線(61駅)中19位、竹鼻線・羽島線(16駅)中1位であった。

『岐阜県統計書』『笠松町統計書』各号によると、年間乗車人員、年間乗降人員、一日平均乗降人員の推移は以下の通りである。

乗車人員・乗降人員の推移

年年間統計一日平均乗降人員備考

乗車人員乗降人員

1955(昭和30)年度13517712699084

1956(昭和31)年度14840842965828

1957(昭和32)年度16010723193972

1958(昭和33)年度15939093162963

1959(昭和34)年度16120123214015

1960(昭和35)年度17340163469359

1961(昭和36)年度18127573628172

1962(昭和37)年度18811743764802

1963(昭和38)年度18974643795727

1964(昭和39)年度20592214119807

1965(昭和40)年度21311034263079

1966(昭和41)年度22067504424780

1967(昭和42)年度21953544422332

1968(昭和43)年度22187114493033

1969(昭和44)年度2254951

1970(昭和45)年度2146000

1971(昭和46)年度2021000

1972(昭和47)年度1962000

1973(昭和48)年度

1974(昭和49)年度

1975(昭和50)年度

1976(昭和51)年度

1977(昭和52)年度

1978(昭和53)年度2055635

1979(昭和54)年度2067887

1980(昭和55)年度2102741

1981(昭和56)年度2020547

1982(昭和57)年度1970478

1983(昭和58)年度1872324

1984(昭和59)年度1897449

1985(昭和60)年度1906769

1986(昭和61)年度1890028

1987(昭和62)年度1890701

1988(昭和63)年度1947174

1989(平成元)年度1790835

1990(平成2)年度1750014

1991(平成3)年度1739781

1992(平成4)年度1664314

1993(平成5)年度1622958

1994(平成6)年度1548160

1995(平成7)年度149760132708109018

1996(平成8)年度144962631634438734

1997(平成9)年度141560530897369532

1998(平成10)年度155130230987058557

1999(平成11)年度139716730526758421

2000(平成12)年度132806829075928031

2001(平成13)年度132650529021658015

2002(平成14)年度126782427690717646

2003(平成15)年度120034926389267280

2004(平成16)年度115914725635547080

2005(平成17)年度119100026400777292

2006(平成18)年度115340725453627033

2007(平成19)年度114843825184066950

2008(平成20)年度114226524968506897

2009(平成21)年度114052924911116882

2010(平成22)年度115688825202786964

2011(平成23)年度122251826425027298

2012(平成24)年度133608126712967384

2013(平成25)年度129874228289767820

2014(平成26)年度130234528205577796

2015(平成27)年度137756829838288240

2016(平成28)年度150510030064608310

2017(平成29)年度153696430658568474

2018(平成30)年度146419031696548761

2019(令和元)年度146720531599328726

2020(令和2)年度108104723425636484

斜体の値は千人単位(千人未満四捨五入)

駅周辺
 住宅街
 笠松競馬場(駅から徒歩で約5分) - かつては東笠松駅が最寄り駅で一宮寄りに存在したが、利用客の減少のため2005年1月29日に廃止となった。
 岐阜県立岐阜工業高等学校

バス路線
 岐阜バス
 笠松県庁線
 岐阜保健大学南・聖徳学園口・県庁方面JR西岐阜駅行き
 笠松川島線
 中野・米野・河川環境楽園・川島小学校前方面川島松倉行き
 岐阜工業高校前方面松波総合病院行き
 笠松町公共施設巡回町民バス
 総合会館・中野郵便局・スポーツ交流館方面米野高瀬行き
 福祉会館・笠松町役場・歴史未来館・松枝小学校前方面下門間行き
 岐南町コミュニティバス 2022年(令和4年)9月から運行開始。
 岐南駅・岐南町役場方面(右回り・左回り)

隣の駅
 名古屋鉄道
  名古屋本線
 □ミュースカイ
 通過
 □快速特急・■特急 ・□快速急行・■急行・■準急
 新木曽川駅 (NH53) - 笠松駅 (NH56) - 名鉄岐阜駅 (NH60)
 ■普通
 木曽川堤駅 (NH55) - 笠松駅 (NH56) - 岐南駅 (NH57)
  竹鼻線
 (名鉄岐阜駅方面 -) 笠松駅 (NH56) - 西笠松駅 (TH01)

※ かつては木曽川堤駅 - 当駅間に東笠松駅、当駅 - 岐南駅間に下徳田駅、八剣駅、印食駅が存在した。また、当駅 - 西笠松駅間にも笠松口駅があった。

脚注

関連項目

 日本の鉄道駅一覧

外部リンク
 笠松駅 - 名古屋鉄道

岐阜県の鉄道駅
さまつ
名古屋鉄道の鉄道駅
美濃電気軌道の鉄道駅
かさまつえき
1935年開業の鉄道駅

笠松駅


Kostené bludisko alebo kostený labyrint (lat. labyrinthus osseus) je časť bludiska ucha. Tvorí obal pre blanitý labyrint.

Jeho hlavné časti sú:
slimák (cochlea) bez slimákového kanálu (ductus cochlearis)
predsieň (vestibulum) bez vačku a vrecúška
polkruhovité kanáliky (ductus semicirculares)

V kostenej stene predsiene (vestibulum) je oválne okienko (fenestra vestibuli) a okrúhle okienko (fenestra cochlae). Ich blanitá výplň oddeľuje perilymfu od bubienkovej dutiny. Predsień (vestibulum) je centrálna časť kosteného bludiska. Je uložená mediálne od stredného ucha, medzi slimákom a polkruhovitými chodbičkami.

Ucho

Kostené bludisko


Grmov (talijanski Ghermov [ˈɡermov]), naselje na otoku Cresu. Administrativno, naselje pripada gradu Cresu.

Zemljopisni položaj
Nalazi se jugozapadno od Vranskog jezera, na nadmorskoj visini od 260 metara.

Najbliža naselja su Martinšćica (2 km zapadno) i Miholašćica (2 km jugozapadno).

Stanovništvo
Prema popisu iz 2001. godine, naselje ima 2 stanovnika. Naselje ima desetak kuća.

Naselja u Primorsko-goranskoj županiji
Cres

Grmov


Stephanus Löfven, vulgo plenius Kjell Stefan Löfven; natus die 21 Iulii 1957 Holmiae) est politicus Sueciae et dux collegii opificum. Studia apud scholam superiorem socialem iuxta universitatem Umensem coepit, sed non absolvit. Ductor est a die 27 Ianuarii 2012 factionis politicae Socialis Democraticae, quae factio in comitiis die 14 Septembris 2014 locum primum attigit sed sine maioritate. E cooperatione factionum oecologistarum et contra rassismum, primus minister Sueciae ab die 3 Octobris 2014 usque ad diem 30 Novembris 2021 fuit.

Bibliographia
 Jon Henley, "Sweden gets new government four months after election" in The Guardian (18 Ianuarii 2019)
 Richard Orange, "Sweden's Social Democrats face weak minority government" in The Guardian (15 Septembris 2014)

Nexus externi

Praesides ministrorum Sueciae
Praesides factionis socialis democraticae Suecicae
Opificum duces

Stephanus Löfven


Boury-en-Vexin ist eine französische Gemeinde mit  Einwohnern (Stand ) im Département Oise in der Region Hauts-de-France. Die Gemeinde liegt im Arrondissement Beauvais und ist Teil der Communauté de communes du Vexin Thelle und des Kantons Chaumont-en-Vexin.

Geographie
Die vom 6,3 Kilometer langen Bach Ruisseau d'Hérouval durchzogene, an die Départements Eure und Val-d'Oise grenzende Gemeinde liegt im Vexin rund sechs Kilometer südsüdwestlich von Gisors; sie grenzt im Westen an den Fluss Epte. Durch die Gemeinde verläuft die Départementsstraße D6. Am nordöstlichen Gemeinderand liegt der Freizeitpark Parc de loisirs Hérouval. Auf der ehemaligen Bahnstrecke, die dem Tal der Epte folgt, verläuft ein Radweg.

Einwohner

Verwaltung
Bürgermeister (maire) ist seit 2001 Marie-José Depoilly.

Sehenswürdigkeiten

Siehe auch: Liste der Monuments historiques in Boury-en-Vexin
 Kirche Saint-Germain, seit 2000 als Monument historique eingetragen
 Das seit 1931 als Monument historique klassifizierte, von Jules Hardouin-Mansart entworfene, von 1685 bis 1689 errichtete Schloss mit Nebengebäuden.
 Menhir und Allée couverte de la Bellée.

Persönlichkeiten
 Loulou de la Falaise (1948–2011), Model und Modedesignerin, in Boury-en-Vexin verstorben

Einzelnachweise

Weblinks

Ort in Hauts-de-France

Boury-en-Vexin


Heather Amber Humphreys (Drum in oppido comitatus Monaghani nata die 14 Maii 1963) est politica Hiberniae.

E familia Presbyterianorum orta, Heather Humphreys alumna est collegii Trinitatis iuxta Dublinum. Legata est consilio comitatus Monaghani ab anno 2003 apud quem praefecta electa est anno 2009. Legata est parlamento Hibernico anno 2011 ubi usque hodie sola Presbyterianorum meret. Ministra ab artibus linguaque Hibernica die 11 Iulii 2014 facta est, primo ministro Endeo Kenny, quod officium sub titulis variis usque ad diem 30 Novembris 2017 retinuit. Quo die, primo ministro Leone Varadkar, ad ministerium commercii promota est.

Bibliographia
 "Profile: Heather Humphreys" in Irish Independent (22 Aprilis 2018)
 Ronan McGreevy, "My grandfather signed the Ulster Covenant, Minister says" in Irish Times (21 Ianuarii 2016)

Nexus externi
 "Heather Humphreys" apud parlamentum Hibernicum

Homines vivi
Nati 1963
Alumni Collegii Trinitatis iuxta Dublinum
Politici Hiberniae
Ministri culturae

Heather Humphreys


An Cynisca gansi in uska species han Reptilia nga ginhulagway ni Dunger hadton 1968. An Cynisca gansi in nahilalakip ha genus nga Cynisca, ngan familia nga Amphisbaenidae.

Mabibilngan ini ha Nigeria. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Cynisca

Cynisca gansi


An Pyrgocyphosoma ravinense in uska species han Diplopoda nga syahan ginhulagway ni Verhoeff hadton 1934. An Pyrgocyphosoma ravinense in nahilalakip ha genus nga Pyrgocyphosoma, ngan familia nga Craspedosomatidae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Pyrgocyphosoma

Pyrgocyphosoma ravinense


Leteče krilo () je zasnova letala, ki nima izrazitega trupa, temveč je vse, kar je pri običajnem letalu nameščeno v trupu, nameščeno v glavni strukturi krila. Nekatere zasnove sicer ohranijo trup, vendar nimajo klasičnih repnih krmilnih površin.

Ker zaradi odsotnosti izrazitega trupa posledično ni takega zračnega upora, je leteče krilo teoretično najučinkovitejša oblika letala. Zaradi nekaterih drugih pomanjkljivosti, povezanih predvsem s stabilnostjo in vodljivostjo letala, se prednost letečega krila napram klasični obliki letala delno ali popolnoma izniči.

Zgodovina

Ideja letečega krila obstaja že od časa prvih letal, ker bi bila taka zasnova zaradi nizkega zračnega upora in sorazmerno nizke krilne obremenitve primerna za izdelavo letal z dolgim dosegom, ki bi lahko prevažala večje število potnikov čez Atlantik.

V Nemčiji je Hugo Junkers že leta 1910 zasnoval prvo jadralno letalo z obliko letečega krila, širši razvoj pa je bil zaradi 1. svetovne vojne in omejitev, ki so jih Nemčiji po koncu vojne postavili zavezniki, otežen. Poleg Junkersa so se z razvojem letečih kril ukvarjali tudi Alexander Lippisch in brata Horten, ki sta med 2. svetovno vojno izdelala prototipe več letečih kril; najbolj znan je bil reaktivni bombnik Ho-229, ki pa ni bil uveden v uporabo.

V ZDA je raziskave na področju letečih kril izvajal Jack Northrop, ki je v letečem krilu videl naslednjo obliko letal in se z njimi začel ukvarjati že leta 1939, prvo letalo tega tipa, N-1M pa je izdelal leta 1940. Po koncu 2. svetovne vojne, ko se je začel razvoj bombnikov dolgega dosega, je Northrop zasnoval dve letali z obliko letečega krila - YB-35 in YB-49. Zaradi težav s stabilnostjo in nekaterih drugih problemov med testiranjem nobeno od teh letal ni bilo uvedeno v serijsko proizvodnjo. Raziskave na področju letečih kril so tako zastale.

Konec sedemdesetih let 20. stoletja so leteča krila ponovno postala predmet raziskav, tokrat zaradi nizke radarske opaznosti, čeprav v aerodinamičnem smislu ta oblika ni nudila kakšne prednosti. Do takrat so bili tudi že razviti sistemi fly-by-wire, ki so odpravili večino težav, povezanih z letečimi krili. To je pomenilo nastanek strateškega bombnika B-2 Spirit, kasneje pa tudi drugih, brezpilotnih letal z zmanjšano radarsko opaznostjo.

Posebnosti letečega krila

Leteče krilo je teoretično najbolj učinkovita oblika letala, ki zaradi majhnega zračnega upora pomeni veliko učinkovitost. Tudi nižja krilna obremenitev, kot pri klasični obliki letala pomeni, da ima leteče krilo prednosti tudi glede strukturne trdnosti konstrukcije.

Problemi letečega krila so naslednji:

 Namestitev motorjev, tovora, goriva, kabine za posadko in potnike v krilo zahteva večjo debelino krila, kot bi bilo nujno potrebno, kar poveča zračni upor letala.

 Leteče krilo zaradi specifične zasnove nima lastne stabilnosti po višini in smeri. Ker ima zaradi odsotnosti repa leteče krilo krmilne površine nameščene precej bližje težišča, morajo zaradi krajše ročice odkloni krmilnih površin za dosego enake učinkovitosti biti večji ali pa morajo krmilne površine imeti večjo površino. Večji odkloni pomenijo večji zračni upor, ki posebej pride do izraza v primeru pogostih popravkov. Problem z učinkovitostjo krmilnih površin se deloma rešuje s povečanjem puščice krila, ki krmilne površine pomakne dlje od težišča.

Zaradi odsotnosti repa je leteče krilo nestabilno tudi po smeri. Ker zaradi prej omenjene majhne ročice klasične vertikalne krmilne površine nimajo zadostnega učinka, se po navadi uporabi umetno povečanje zračnega upora na enem krilu, ki povzroči vrtenje v smeri tega krila (bombnik B-2 za ta namen uporablja razcepljena krilca).

Glej tudi
 Kanardi
 BWB krilo
 Delta krilo
 Krilo
 Horten Ho 229

Konfiguracije zrakoplovov
Konstrukcija letalskih kril
Leteča krila

Leteče krilo


ザ・クラッシュ(The Clash)は、1976年から1986年にかけて活動した、イングランド出身のパンク・ロックバンドである。

概要
セックス・ピストルズ、ダムドと並ぶ著名なパンク・バンドだった。また、アメリカでも成功したパンクバンドの一つである。1stアルバムは典型的なパンクとレゲエのパンク・バンドだったが、3rdアルバム『ロンドン・コーリング』では新しいサウンドを確立、パンク・シーンに影響を与えた。また、ステージ上での激しいパフォーマンスも評判となった。1982年ごろから徐々にダブ、ラテン音楽、スカ、カリプソといった第三世界の音楽要素を取り入れるようになった。

「ローリング・ストーン誌の選ぶ歴史上最も偉大な100組のアーティスト」において第28位。

来歴
1975年、ミック・ジョーンズは"LONDON SS"というバンドで活動し、マネージャーはのちにクラッシュのマネージャーになるバーニー・ローズであった。LONDON SSのボーカリストのオーディションにポール・シムノンが参加し、ジョーンズと知り合う。一方、ジョー・ストラマーはパブロック・バンド"101'ers"のボーカリストとして活動していた。

1976年、LONDON SSは解散。バーニー・ローズは引き続きジョーンズのマネージャーを務め、新たにバンドを結成すべくジョーンズと画策する。同年2月にセックス・ピストルズを見て衝撃を受けたジョーンズは、セックス・ピストルズと同じ方向性を目指すことを決意。ギターを全く弾けなかったシムノンに声をかけ、ギターよりも簡単なベースの担当とし、ボーカリストを本格的に探し始める。ほどなくして"101'ers"の演奏を見てストラマーを気に入った3人は、終演後にストラマーを呼び出し、"101'ers"を辞めて自分たちのバンドに参加しないかと打診。48時間以内に返事をするよう言い残して立ち去るも、最初の24時間でストラマーが参加することを決断し、クラッシュが誕生することとなる。同年7月4日、セックス・ピストルズと共にシェフィールドのホワイト・スワンで初ライブを行う。1977年1月25日、CBSレコードと契約する。尚、契約当時には既にギターのキース・レヴィンは解雇、ドラムのテリー・チャイムズは脱退しており、契約後に正式メンバーとしてドラムのトッパー・ヒードンが加入する。
初期は金銭面でのやりくりに苦労したという。

イギリスでは、1stアルバム『白い暴動』を発表し、高い人気を獲得した。その後、クラッシュは音楽性の幅を広げ、他のパンクバンドとは一線を画した作品をリリースすることになる。3rdアルバムで2枚組の『ロンドン・コーリング』ではアメリカでも知られるようになり、今までパンクをこき下ろしてきたイギリスの音楽批評誌にも評価されることとなる。

4thアルバムは3枚組『サンディニスタ!』を発表。本国だけではなくアメリカでも注目された。しかし1982年、アルバム『コンバット・ロック』発売前に、バーニー・ローズの発案で、話題づくりのためストラマーが失踪。このことがきっかけとなりメンバー間に不協和が生まれ、『コンバット・ロック』発売直前にトッパー・ヒードンがヘロイン中毒により脱退、1983年3月28日にカリフォルニア州サンバーナーディーノで開催されたUSフェスティバルを最後にジョーンズがグループをクビになってしまう。ストラマーとシムノンは新メンバー3人を迎えた新体制で再出発を図るが、発表したアルバム『カット・ザ・クラップ』は不評で結局バンドは解散する。

2002年11月に、ロックの殿堂入りが発表された。新たに殿堂入りしたミュージシャンは授賞式で数曲演奏するのが慣例であり、クラッシュもストラマー、ジョーンズ、シムノン、ヒードンの4人で再結成することが検討されたが、シムノンが「チケットが2,500ドルもするような、普通のファンが来られない場所で再結成するのは嫌だ」と拒否。

シムノンには代理を立てる方向で調整が進められていたがその矢先にストラマーが、2002年12月22日に、サマセット州ブルームフィールドの自宅で心臓発作により死去。結局、再結成は実現しなかったが、残されたメンバーは「再結成しなくて良かった」と後に語っている。

翌年3月の授賞式には、ジョーンズとシムノン、テリー・チャイムズが出席した。プレゼンターは、U2のジ・エッジ。

政治的スタンス
クラッシュは後期から音楽性の幅を広げたが、同時に政治思想を明確にしたバンドだった。ストラマーとジョーンズによって書かれた歌詞は、左翼的政治主張を打ち出したもので、彼らの楽曲は社会腐敗、失業問題、人種差別、警察の横暴、政治的・社会的抑圧や、サッチャーの新自由主義に対して強烈な批判を加えた。また、彼は「アンチ・ナチ・リーグ」や「ロック・アゲインスト・レイシズム」といった活動へも積極的に参加しパンク・ロックを越えた社会運動を生み出していった。約10万人が参加したロック・アゲインスト・レイシズム運動のデモ行進と音楽フェスティバルに、トム・ロビンソン、シャム69や、レゲエ・アーティストのスティール・パルス、デニス・ボーヴェルらと出演した。

ロンドンでは、英連邦に所属した国々出身のマイノリティが貧困の中に生活していた。ジャマイカからの移民はマイノリティの一つとして、ロンドン市内にコミュニティを形成した。不況、失業、社会の不平等を、音楽を通じて表現していたクラッシュは、日曜ごとに集まるカリブ系移民のコミュニティに連帯し、しばしば活動を共にした。この活動が、他のパンクバンドと同様、レゲエに傾倒していくきっかけになった。労働組合活動、市民運動、若者の政治運動と共に、民族的マイノリティの活動は警察権力からの弾圧を受けることがあり、クラッシュも弾圧の現場に弱者の味方として立ち合い、このことが国家との対決姿勢を明確にさせた。

メンバー

影響
他のミュージシャンへの影響も非常に大きく、ジェネレーションXを始めとする同時代のパンク・ロックバンドのみならず、U2やニルヴァーナ、レイジ・アゲインスト・ザ・マシーン、レッド・ホット・チリ・ペッパーズ、グリーン・デイといったミュージシャンにも影響を与えている。また、ヒップホップミュージシャンのパブリック・エナミーも、大きな影響を受けたミュージシャンにクラッシュの名前を挙げている。更に、1980年代・90年代のガレージロックブームにも彼らの影響がある。

ディスコグラフィ

スタジオ・アルバム

ライブ、コンピレーション・アルバム

EP

シングル

UKシングル

USシングル

フィルモグラフィ
 ルード・ボーイ (1980年)
 ロンドン・コーリング ザ・ライフ・オブ・ジョー・ストラマー (2007年)
 ザ・クラッシュ・コーラス'80 (2007年)
 白い暴動 (2019)

日本公演
1982年
1月24日 東京 渋谷公会堂
1月25日 大阪 フェスティバルホール
1月27日 東京 中野サンプラザ
1月28日 東京 中野サンプラザ
1月29日 東京 中野サンプラザ
1月30日 東京 新宿厚生年金会館(昼)
1月30日 東京 新宿厚生年金会館(夜)
2月 1日 東京 中野サンプラザ
2月 2日 大阪 フェスティバルホール

関連項目
The STRUMMERS - 日本のバンド。バンド名がジョー・ストラマーに由来。

脚注

注釈

出典

外部リンク

ソニー・ミュージック・ジャパンの公式ページ
Official Epic Records Site
The Clash Online
3:AM Magazine interview with Paul Simonon

イングランドのパンク・ロック・バンド
イングランドのハードロック・バンド
エクスペリメンタル・ロック・バンド
ニュー・ウェイヴ・バンド
ロックの殿堂入りの人物
1976年に結成した音楽グループ
1986年に解散した音楽グループ

ザ・クラッシュ


Gratiagum  (alia nomina: Grazagum) (Italiane: Grezzago) est oppidum Italiae et municipium, circiter 2 900 incolarum, in Regione Langobardia et in Urbe metropolitana Mediolanensi situm. Incolae Gratiagenses appellantur.

Insigne

Geographia
 Brigantia (terra),

Fractiones, vici et loci in municipio

Municipia finitima

 Langobardia (regio),
 Urbs metropolitana Mediolanensis,
 Provincia Mediolanensis,
 Brigantia (terra),
 Mediolanum (urbs),
 Municipium Italiae.

Nexus externi
 Situs publicus

Pinacotheca

Notae

Municipia in Urbe metropolitana Mediolanensi
Municipia in Brigantia

Gratiagum


"My Fire" is a song recorded and performed by American Dance musicians Nile Rodgers and Tony Moran, featuring vocals from American singer (and Chic vocalist) Kimberly Davis. The song is co-produced by Rodgers, Moran and Georg Bissen. The collaboration marks Rodgers' fifth, Moran's seventh, and Davis' first number one, on Billboard's Dance Club Songs chart, reaching the summit in its July 29, 2017 issue.

In an interview with Billboard the artists discussed how the collaboration came together, which began after Rodgers heard a rough demo of the song. "The flame is burning, just waiting to be fanned," Davis said in a statement. "I hope our song makes people feel good, as though they're in the middle of a party, letting go and having fun." It was also Davis' idea to ask Moran, whom she has worked with on previous projects, to have Rodgers involved in this effort, adding "Of course, I said yes. Not only is he my boss but he's also Nile Rodgers! No sane music artist would deny Nile being a part of their project." Moran noted that "Nile is a true inspiration to the world in his ability to create and shape musical genres. It was a thrill to work with him in the booth."

Rodgers later told Billboard "It felt like a song I'd love to play on. I laughed and said, 'Plug me in!'" Upon hearing the song hit number one, Rodgers (who was about to celebrate his 65th birthday on September 19), said "this is the coolest early birthday present I've ever received."

Track listings
Digital download
My Fire (feat. Kimberly Davis) [Tony Moran/Bissen Extended] 8:37
My Fire (feat. Kimberly Davis) [Boris Remix] 8:37
My Fire (feat. Kimberly Davis) [Rosabel Club Remix] 8:30
My Fire (feat. Kimberly Davis) [Rosabel Dub] 7:28
My Fire (feat. Kimberly Davis) [Victor Dinaire/Bissen Remix] 5:33
My Fire (feat. Kimberly Davis) [Victor Dinaire/Bissen Mix Show] 4:41

Charts

References

External links
Official Video at YouTube

2017 songs
2017 singles
Electronic songs
House music songs
Songs written by Tony Moran
Songs written by Nile Rodgers

My Fire


Օտար հետք, 1959 թվականին Երևանի հեռուստատեսության կինոխմբագրության կողմից նկարահանված ֆիլմ։

Սյուժե
Լեռնային բարձրադիր հիդրոօդերևութաբանական կայանի աշխատակիցների և սահմանապահների համատեղ ջանքերով խափանվում է լրտեսների նենգ մտահղացումը։ Ֆիլմը չի պահպանվել։

Դերերում
 Խորեն Աբրահամյան
 Գևորգ Աշուղյան
 Մամիկոն Մանուկյան

Ծանոթագրություններ

1959 ֆիլմեր
Խորհրդային ֆիլմեր
Հայկական ֆիլմեր
Սև-սպիտակ ֆիլմեր
Ժիրայր Ավետիսյանի ֆիլմեր

Օտար հետք (ֆիլմ)


Slovenska liga je lahko:

 Slovenska hokejska liga
 Slovenska košarkarska liga
 Prva slovenska nogometna liga
 Druga slovenska nogometna liga
 Slovenska liga v hokeju na travi

Slovenska liga


Santa Maria de Merlès, dewleta İspanya de, mıntıqaya Katalonya otonome de, wılayetê Barselona de yew belediyaya qezaya Berguedàya.

Belediyey Berguedà

Santa Maria de Merlès


Միջուկ, ատոմի կենտրոնական մասը, որն ունի շատ փոքր գծային չափեր (10−13-10−12 սմ) և դրական էլեկտրական լիցք։ Միջուկում է կենտրոնացած ատոմի համարյա ամբողջ զանգվածը։

Պատմություն
Միջուկի գոյությունը հայտնաբերել է Է․ Ռեզերֆորդը (1911)։ Նկատելով, որ նյութի միջով անցնելիս a-մասնիկները հաճախ ցրվում են սպասվածից ավելի մեծ անկյունով, նա ենթադրել է, որ ատոմի դրական լիցքը կենտրոնացած է փոքր չափեր ունեցող միջուկում։ Մինչ այդ իշխողը Ջ․ Թոմսոնի այն պատկերացումն էր, թե դրական լիցքը հավասարաչափ բաշխված է ատոմի ամբողջ ծավալում։ Ռեզերֆորդի գաղափարի ճանաչման գործում նշանակալի դեր են կատարել Ն․ Բորի պոստուլատները(1913)։ Միջուկի տեսության զարգացման համար էական նշանակություն են ունեցել Հ․ Մոզլիի, Զ․ Չեդվիկի, Դ․ Դ․ Իվանենկոյի, Վ. Հայգենբերգի և այլոց աշխատանքները։

Կազմություն
Ժամանակակից միջուկային ֆիզիկայի պատկերացումների համաձայն, միջուկը բաղկացած է նուկլոններից՝ պրոտոններից և նեյտրոններից։ Պրոտոնների թիվը (Z) որոշում է տվյալ քիմիական տարրի կարգաթիվը կամ ատոմական համարը և հավասար է չեզոք ատոմի էլեկտրոնների թվին։ Նեյտրոնների թիվը՝ N=A—Z, որտեղ A-ն միջուկի զանգվածն է՝ արտահայտված զանգվածի ատոմական միավորներով։ Նուկլոնները միմյանց հետ կապված են միջուկային ուժերով և կազմում են չափազանց խիտ միջուկային մատերիա։ Միջուկները նշանակվում են համապատասխան քիմիական տարրի սիմվոլով (X),որին որպես ինդեքս կցվում են A, Z, N թվերը՝ "ХА կամ կարճ՝ Х։ Օրինակ՝ թթվածնի միջուկը նշանակվում է O16 ։ Թեթևագույն միջուկներից մի քանիսն ունեն իրենց հատուկ նշանակումը և անվանումը․ այսպես, H, He միջուկները համապատասխանաբար նշանակվում են p, d, t, a տառերով և կոչվում պրոտոն, դեյտրոն, տրիտոն և ալֆա մասնիկ։ Բնության մեջ տարածված ամենաթեթե միջուկը ջրածնինն է (H), ամենածանրը՝ ուրանինը (Ս)։ Ներկայումս արհեստական եղանակով ստացվել են ուրանից ավելի ծանր՝ տրանսուրանային տարրերի միջուկներ(մինչև Z= 106 կարգաթվով)։ Հնարավոր է նաև Z= 114 և ավելի մեծ կարգաթվով միջուկների գոյությունը, քանի որ տեսական որոշ կանխագուշակումների համաձայն այդպիսի միջուկները պետք է լինեն բավական կայուն և արագորեն չտրոհվեն, ինչպես տրանսուրանային տարրերի մեծ մասը։

Հատկություններ
Միևնույն կարգաթիվ ունեցող, բայց զանգվածի թվով (հետևաբար և նեյտրոնների թվով) տարբերվող միջուկները կազմում են միևնույն քիմիական տարրի իզոտոպները։ Օրինակ` թթվածինն ունի մի քանի իզոտոպներ՝ 16O, 170, 18O են։ Հայտնի են տարբեր տարրերի 1200-ից ավելի իզոտոպներ, որոնց մեծ մասն ստացվում արագացուցիչներում և միջուկային ռեակտորներում ընթացող զանազան միջուկային ռեակցիաների ժամանակ։ Միևնույն A, բայց տարբեր Z և N ունեցող միջուկները կոչվում են իզոբար միջուկներ կամ իզոբարներ (օրինակ, *gC, ^N,t^Օ), իսկ միևնույն N, բայց տարբեր A և Z ունեցողները՝ իզոտոններ (օրինակ, He, Li,Be)։ Հազվադեպ հանդիպում են այնպիսի միջուկներ, որոնց Z-ը, N-ը և A-ն նույնն են, սակայն կիսատրոհման պարբերությունները՝ տարբեր, դրանք կոչվում են իզոմերներ (տես Իզոմերիա միջուկային)։ Միջուկի պրոտոնների միջև, բացի միջուկային ուժերից (ուժեղ փոխազդեցություն), գործում են նաև էլեկտրական (կուլոնյան)վանողական ուժեր, որոնք ձգտում են տրոհել միջուկը։ Միջուկի կայունությունը բնութագրվում է կապի էներգիայով կամ մեկ նուկլոնին բաժին ընկնող կապի տեսակարար էներգիայով։ Վերջինս միջին տարրերի դեպքում մոտավորապես հավասար է 8 ՄԷվ-ի և փոքրանում է ամենաթեթև ու ամենածանր միջուկների համար, այն, ընդհանուր առմամբ, տարբեր է նաև միևնույն միջուկի նեյտրոնների և պրոտոնների համար։ Առավել կայուն են այն միջուկները, որոնք պարունակում են զույգ թվով պրոտոններ և զույգ թվով նեյտրոններ։ Համեմատաբար պակաս կայունություն են ցուցաբերում զույգ-կենտ և կենտ-զույգ միջուկները, իսկ ամենակայունը կենտ-կենտ միջուկներն են։ Այն միջուկները, որոնք պարունակում են 2, 8, 20, 50, 82 և 126 պրոտոն կամ նեյտրոն, ցուցաբերում են առանձնահատուկ կայունություն։ Այդ թվերը և համապատասխան միջուկները կոչվում են «մոգական»։ Կայուն միջուկներն ունեն նեյտրոնների և պրոտոնների թվերի որոշակի հարաբերություն՝ N/Z․ թեթև տարրերի համար N/Z^l կամ որ նույնն Է՝ A/2^2։ A-ի մեծացման հետ N/Z հարաբերությունն աճում է և ամենածանր միջուկների համար դառնում ~1,6։ Տվյալ տարրի այն իզոտոպները, որոնք ունեն կայունության պայմանից ավել կամ պակաս թվով նեյտրոններ, անկայուն են և ռադիոակտիվ տրոհման (բետա-տրոհում, ալֆա-տրոհում) հետևանքով որոշակի ժամանակամիջոցից՝ կիսատրոհման պարբերությունից հետո ի վերջո ինքնակամ վերածվում են կայուն միջուկների։ Ծանր միջուկները (Z>84) տրոհվում են նաև ճեղքման հետևանքով (տես Միջուկի ճեղքում)։ Երբ միջուկները բախվում են տարրական մասնիկների կամ այլ միջուկների հետ, առաջանում են գրգռված կամ բաղադրյալ միջուկներ, որոնք անորշությունների առնչությամբ որոշվող ժամանակահատվածներից հետո տրոհվում են գամմա-ճառագայթմամբ կամ այլ ճանապարհով։ Բացի վերոհիշյալ մեծություններից, միջուկի վիճակը նկարագրվում է նաև որոշակի բնութագրական մեծություններով կամ քվանտային թվերով։ Դրանցից է միջուկի սեփական մեխանիկական մոմենտը՝ սպինը(I), որը հավասար է միջուկը կազմող նուկլոնների ուղեծրային անկյունային մոմենտների և սպիների երկրաչափական գումարին։ Կենտ A-ով չգրգռված միջուկների սպինը կենտ է (միավորը Պլանկի հաստատունի կեսն է՝ l/2)։ Միջուկի կարևոր բնութագրերից է մագնիսական մոմենտը (տես Միջուկային մոմենտներ), որը չափվում է միջուկային մագնետոններով և համեմատական է միջուկի սպինին։ Մագնիսական մոմենտը պայմանավորված է միջուկում պրոտոնների շարժումով, պրոտոնների և նեյտրոնների սեփական մագնիսական մոմենտներով։ Որոշ միջուկներ ունեն քվադրուպոլ Էլեկտրական մոմենտ (Q)․ որը ցույց է տալիս, թե էլեկտրական լիցքի բաշխումը տվյալ միջուկում որքանով է տարբերվում գնդային սիմետրիայից։ Զույգ-զույգ միջուկների I=n=Q=0։ Միջուկների կարևոր քվանտային թվերից են նաև իզոտոպ սպինը, որը հավասար է բաղադրյալ նուկլոնների իզոտոպ սպիների վեկտորական գումարին, զույգությունը են։ Միջուկների չափերը, ինչպես նաև դրանցում էլեկտրական լիցքի և մագնիսական մոմենտի բաշխումը՝ ֆորմ ֆակտորները, փորձնականորեն ամենից լավ որոշվում են միջուկներից բարձր էներգիայի էլեկտրոնների առաձգական ցրման ժամանակ։ Արդի միջուկային ֆիզիկայում միջուկների հատկությունների նկարագրման համար օգտագործվում են տարբեր միջուկային մոդելներ, որոնցից ամենատարածվածը կաթիլային, թաղանթային և ընդհանրացված մոդելներն են։ Կաթիլային մոդելի օգնությամբ Ն․Բորը և Ցա․ Ֆրենկելը բացատրել են միջուկների ճեղքման և միջուկային որոշ ռեակցիաների մեխանիզմը։ Թաղանթային մոդելը հաջողությամբ մեկնաբանում է միջուկների էներգետիկ մակարդակները և ճշգրիտ բացատրում «մոգական» միջուկների կայունությունը, այնպես ինչպես իներտ գազերի քիմիական իներտությունը բացատրվում է լրացված էլեկտրոնային թաղանթներով։ Ընդհանրացված մոդելը ոչ միայն ընդհանրացնում է կաթիլային և թաղանթային մոդելների հիմնական հատկությունները, այլև թույլ է տալիս կատարել նոր կանխագուշակումներ։ Բարձր էներգիաների ֆիզիկայում տարրական մասնիկների և միջուկների փոխազդեցության նկարագրության համար երբեմն օգտվում են միջուկի օպտիկական մոդելից, որը միջուկը դիտարկում է իբրև որոշակի բեկման ցուցիչ և կլանման գործակից ունեցող մի համասեռ գունդ։ Միջուկային բոլոր մոդելներն էլ մոտավոր բնույթ ունեն և աշխատանքային վարկածների դեր են կատարում։ Մինչդեռ միջուկների առավել կարևոր հատկությունների հետևողական բացատրությունը, հիմնված ֆիզիկական ընդհանուր սկզբունքների և նուկլոնների փոխազդեցության վերաբերյալ հայտնի տվյալների վրա, մնում է արդի ֆիզիկայի չլուծված հիմնական պրոբլեմներից մեկը։

Միջուկային ֆիզիկա
Միջուկային քիմիա
Տարրական մասնիկներ
Ռադիոքիմիա

Միջուկ (ատոմ)


国際民間航空機関(こくさいみんかんこうくうきかん、)は、国際連合経済社会理事会の専門機関の一つ。本部はカナダのモントリオールにある。略称は、日本語では「イカオ」や「アイカオ」と読まれることが多く、英語圏では「アイケイオウ」と読まれることが多いが、英語圏以外では「イカオ」という読みが一般的である。

概要
第二次世界大戦における民間機の発展に伴って1944年に締結された国際民間航空条約(通称シカゴ条約)に基づき、1947年4月4日に発足した。国際民間航空に関する原則と技術を開発・制定し、その健全な発達を目的とする。シカゴ条約批准国は自動的にICAOに加盟することになっており、2008年の時点で加盟国は190ヶ国。日本は、1953年にシカゴ条約を批准するとともに、ICAOへと加盟した。

日本は1956年以降、理事国の一つとして活動を続けている。また、拠出金もアメリカ合衆国,中国についで多い額を払っている。

加えて、ICAOはシカゴ条約を批准する各国の運輸安全当局の準拠となる、航空機事故調査に関する条約を定めている。

ICAOは、署名国の中で国際的な権限を与えられている点が他の国際航空運送組織とは異なる。他の組織には、航空会社を代表する業界団体である国際航空運送協会(IATA)などが挙げられる。

組織
総会、理事会、事務局と、補助機関となる複数の委員会から構成される。

 総会(発足当初は毎年開催されていたが、1954年の条約改正より3年ごととなった)
 理事会(理事会の任期は3年で、総会で選出された33ヶ国の理事国で構成されている)
 航空委員会
 航空運送委員会
 不正妨害委員会
 財政委員会
 共同維持委員会
 技術協力委員会
 法律委員会
 エドワード・ウォーナー賞委員会
 事務局
 地域事務所(メキシコ、ペルー、タイ、フランス、エジプト、セネガル、ケニア)

標準化・基準

ICAO空港コード
ICAOが定める4桁の空港コードに基づき、空港を分類している。ただし、現在のところI、J、Q、XからはじまるICAO空港コードは存在しない。

 ICAO空港コード

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K (KA - KG - KN) - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X - Y - Z

ICAO航空会社コード

ICAO機種コード

「重要な安全性の懸念」の指定
ICAOの安全監査の基準に満たない国・地域について指定するもので、これに基づきアメリカ連邦航空局(FAA)や欧州連合(EU)は「重要な安全性の懸念」の指定により認定された地域や国への乗り入れや路線の新規開設、増便などを制限している。EU域内乗り入れ禁止航空会社の一覧参照

ICAO標準航空英語試験
2008年3月以降、操縦士や管制官等は航空英語能力を証明することが要件となった。語学能力レベルは6段階で表され、実用レベル(レベル4)以上であることが必要である。実用レベル(レベル4)の証明の有効期間は3年である。

航空英語の言葉遣いについては国際民間航空条約第10付属書第2巻、航空業務手続-航空交通管理 (ICAO Doc.4444 PANS-ATM)に規定があり、具体的な手順について  (ICAO Doc.9432)が発行されている。

また、「『』の語は離陸許可を発出または取り消すときにのみ使う」など、安全な管制のためのマニュアルがある。

パスポート(旅券)
航空機を用いる場合に限らず、陸や海も含めどのような手段を用いた場合でも、国外に渡航する際に身分証明書としてパスポートが必須となるが、このパスポートの記載事項・体裁については、ICAOが発行するガイドライン文書に基づいて基本的な仕様が共通化されている。

近年、ICAOは、パスポートに生体認証のためのデータを電子的に埋め込んだバイオメトリック・パスポートの国際的な導入を推進しており、既に日本を含め多くの国で発行が進んでいる。このバイオメトリック・パスポートおよび読み取り装置の電子的仕様に関してもICAOが発行している文書ICAO Doc9303に基づいて仕様が共通化されている。

関連事象

日米合同委員会関連文書
ICAOが主催した「民軍協調セミナー/ワークショップ」で国土交通省が発表し、その後ICAO北京支部の関連ホームページで公開されていた資料に、日米双方の同意がなければ公開されないとされている日米合同委員会関連文書の内容が推察される情報が含まれており、当該情報は2015年に不開示の処分がなされている。

脚注

注釈

出典

関連項目

 国際航空運送協会(IATA)
 国際航空通信共同体(SITA)
 民間機
 ICAOコード (IATAコード)
 空港コード、航空会社コード
 ICAO機種コード一覧
 国土交通省運輸安全委員会(2008年10月に航空・鉄道事故調査委員会から改組)
 連邦航空局 (FAA)
 中国民用航空局 (CAAC)
 航空局
 国家間航空委員会

外部リンク
ICAO
国際民間航空機関(ICAO) - 外務省
国際民間航空機関日本政府代表部

国際連合専門機関
モントリオールの組織
航空に関する組織
カナダ・国際連合関係
航空安全
1947年設立の組織
Webマップサービス

国際民間航空機関


The Thailand Swimming Association (TASA, ) is the national governing body for Aquatic sports include, Diving, Marathon swimming, Masters swimming, Swimming, Synchronized swimming, Water polo. It is accredited by the International Swimming Federation (Fédération Internationale de Natation or FINA) which is the governing body for the sport of Swimming in the world, and the National Olympic Committee of Thailand (NOCT). It founded on 24 June 1959.

The association is headquartered in Bang Kapi, Bangkok. The current head of the federation is Gen. Prawit Wongsuwan.

Championships
Thailand Swimming Association organises championships every year in each of the sporting disciplines.

Swimming
Long course

Short course

Master swimming

Open water swimming

Diving

Sponsors
The following are the sponsors of Thailand Swimming Association:
 Grand Sport
 PTT Global Chemical
 PTT Group
 GPP
 ThaiOil
 True Corporation
 King Power
 Thai Beverage
 CPF
 Bangchak

See also
List of Thai records in swimming

External links
Thailand Swimming Association

Thailand
Swimming in Thailand
Aquatics

Thailand Swimming Association


Montauban-de-Bretagne (Britonice Menezalban) est commune 4409 incolarum (anno 2007) praefecturae Illae et Vicinoniae in Franciae occidentalis regione Britannia Minore.

 Index communium praefecturae Illae et Vicinoniae

Nexus externi

 Montauban-de-Bretagne pagina interretialis

Communia praefecturae Ellae et Vicenoniae
Loci habitati praefecturae Ellae et Vicenoniae

Montauban-de-Bretagne


Obrábanie laserom alebo laserové obrábanie je druh obrábania materiálov, pri ktorom sa na odber materiálu využíva pôsobenie vysoko koncentrovaného zväzku fotónov vyžarovaného z hlavice lasera.
Je to obrábanie tepelnou energiou – pri laseroch sa vysoko koncentrovaná svetelná energia, sústredená na malú plochu obrobku, mení na tepelnú.
Najčastejšie sa používa na rezanie a pri zhotovovaní presných otvorov.

Princíp obrábania

Zdroj

Zdrojom žiarenia sú generátory svetla (lasery), ktoré využívajú vlastnosti niektorých materiálov zosilňovať a usmerňovať svetlo, ktorým boli ožiarené. Dosahuje sa toho ožiarením vhodného aktívneho prostredia žiarením vybranej vlnovej dĺžky, alebo bombardovaním elektrónmi atď.  Rozoznávajú sa lasery plynové (napr. zmes hélia a neónu), kryštálové (najčastejšie s rubínovým kryštálom) a polovodičové (napr. PN priechod v arzenide galitom). Vyžarovanie lasera prebieha prerušovane v impulzoch; na malé výkony sa už stavajú lasery pracujúce kontinuálne. Najčastejším typom lasera pre obrábanie je laser rubínový. Proces obrábania môže prebiehať na voľnom vzduchu.

Laserový lúč
Svetelné lúče vyžiarené laserom sa pomocou optickej sústavy sústredia na veľmi malú plochu (niekoľko stotín až tisícin mm 2). Pri dopade tohto žiarenia na nepriehľadný materiál nastáva premena svetelnej energie na energiu tepelnú. Na tejto ploche je teda sústredená veľká energia (výkon až niekoľko megawattov), ktorá vyvinie vysokú miestnu teplotu, až niekoľko desaťtisíc stupňov Celzia. Vysoká teplota spôsobí miestne roztavenie, až vyparenie materiálu. Tak možno na napr. za zlomok sekundy prevŕtať na volfrámovom plechu hrúbky  dieru priemeru niekoľkých mikrometrov.

Využitie
Obrábanie laserom patrí do oblasti veľmi jemného a veľmi presného obrábania, ako je napr. rytie čiar a kriviek do obťažne spracovateľných materiálov, rezania tenkostenných rúrok, vŕtanie miniatúrnych dier a pod. Moderné stroje pre obrábanie laserom sú vybavené spravidla krížovým stolom pre obrobky a stacionárnym laserovým kanónom. Stroje majú číslicové riadenie pre polohovacie pohyby obrobku.

Obrábanie
Lasery

Obrábanie laserom