Malyariya — ölümcül qlobal xəstəliklərdən biri. Xüsusilə Afrikada geniş yayılıb. Ağcaqanadların yaratdığı bu xəstəlik əsasən Sahara Afrikasında üstünlük təşkil edir.

Xəstəliyin yaranması
Malyariya parazitləri insanın qanına düşdükdə dövr edərək qaraciyərə düşürlər, onun hüceyrələrinə nüfuz edirlər, orada böyüyərək çoxalırlar. Sonradan parazitlər qaraciyəri tərk edərək eritrositlərə daxil olurlar. Bu proses bir həftədən bir neçə aya kimi çəkə bilər. Parazitlər qaraciyərdə olduqda insan heç bir narahatlıq hiss etmir. Eritrositlərə daxil olan parazitlər öz inkişafını davam etdirir və çoxalırlar. Eritrositlərin qılafı partladıqdan sonra onlar digər eritrositlərə daxil olmağa imkan əldə edirlər. Bu cür halda parazitlər toksinlər ifraz edirlər (zəhərlər). Qan dövranına düşəndə parazitlər digər orqanlara, o cümlədən beyinə də xətər yetirə bilər, bunun səbəbi ağır infeksiyaya məruz qalmış eritrosit laxtalarının qanın kapillyarlarda hərəkətinə maneçilik törətməsidir (belə olduqda bədən toxumaları zəifləyir). Bu mərhələyə çatdıqda insan artıq halsızlıq və zəiflik hiss etməyə başlayır.

Xəstəliyin əlamətləri və simptomları
Malyariyanın simptomlarının sırasına, yüksək qızdırma, üşütmə, baş ağrılarını, əzələ ağrılarını və yorğunluğu aid etmək olar. Bundan savayı eyni zamanda ürək bulanması, qusma və ishal da müşahidə oluna bilir. Eritrositlərin parçalanması səbəbindən malyariya anemiyanın yaranmasına və eləcə də ödün dağılmasına (dəri və gözlərin saralması) gətirib çıxara bilər. Malyariyanın parazitlərinin ən təhlükəli növü olan Plasmodium falciparum tərəfindən törədilən xəstəlik zamanı böyrək çatışmazlığı, epileptik qıcolmalar, əqli pozğunluqlar, koma, və vaxtında müvafiq tibbi köməyin göstərilmədiyi təqdirdə ölüm baş verə bilər.

Əksər hallarda simptomlar özünü yoluxmadan sonra 10 gün-4 həftə ərzində büruzə verir, lakin insan halsızlıq və zəifliyi həm 8 gündən sonra, həm də bir ildən sonra hiss edə bilər. Malyariyanın iki növü, Plasmodium vivax və Plasmodium ovale residivlərin ortaya çıxmasına səbəb ola bilər, bunun səbəbi ondan ibarətdir ki, malyariya parazitlərinin bəziləri insanın qaraciyərində bir neçə aydan başlayaraq 3 ilə kimi qala bilərlər. Bu parazitlər passiv haldan çıxaraq eritrositlərə daxil olmağa başladığı vaxtdan insanda xəstəlik halı üzə çıxmağa başlayır.

Malyariya parazitləri bir xəstə insandan sağlam insana adətən Anopheles cinsindən olan ağcaqanadların vasitəsi ilə ötürülür. Ağcaqanadı yoluxduran parazitin forması qametosit adlanır. Qametositlər merozoitləri qana daxil olduqdan sonra infeksiyaya yoluxmuş insanların daxili orqanlarının kapillyarlarında inkişaf etməyə başlayırlar. Ağcaqanadlar üçün yoluxucu olan yetkin qametositlər periferik qanda təqribən 3 (Plasmodium vivax olduqda) və 10 gündən sonra (Plasmodium falciparum və Plasmodium malariae olduqda) peyda olmağa başlayırlar. Anopheles cinsindən olan ağcaqanadın dişisi infeksiyaya yoluxmuş insanı sancdıqda, onun qanını sorarkən qan ilə birlikdə malyariya qametositlərini də udur. rdə, malyariya paraziti ağcaqanadın orqanizmində bir müddət qalaraq inkişaf etməlidir, və yalnız bundan sonra o özü digər insanları yoluxdura bilər. Bu cür müddətin sürəkliliyi (sporogenik dövr) Plasmodiumun növündən və eləcə də ətraf mühitin temperaturundan asılıdır. Afrika regionları kimi həddən artıq endemik olan bölgələrdə malyariya xəstəliyinə bir neçə dəfə düçar olmuş insanlarda həmin xəstəliyə qarşı kliniki simptomların əksər hissəsini yatırdan müəyyən immunitet yaranır. Bu cür insanlar öz orqanizmlərində sancma zamanı ağcaqanadları yoluxduran qametositləri daşıya bilərlər. İmmuniteti olmayan insanlarda kliniki simptomlar bir qayda olaraq qametositlər periferik qanda peyda olana kimi inkişaf edir. Əgər istənilən şəxs malyariyaya yoluxubsa və onda kliniki simptomların ortaya çıxmasından öncə lakin merozoitlərin qaraciyərdən qan dövranına daxil olduqdan sonra həmin şəxs qan donoru kimi çıxış edirsə, bu təqdirdə həmin insanlar özlərindən xəbərsiz verdikləri qanları ilə infeksiyanı digərlərinə ötürə bilərlər. Kliniki simptomları olmayan qismi immunitetə malik olan insanların verdikləri donor qanında da malyariya parazitləri ola bilər. Buna bənzər şəkildə, malyariya həmçinin yoluxmuş iynə və şprislərin vasitəsi ilə də ötürülə bilər.

Plasmodium vivax və Plasmodium ovale vasitəsi ilə baş vermiş infeksiyalar zamanı pasiyent praktiki olaraq simptomların özünü büruzə verməsindən dərhal sonra infeksiyanı ağcaqanada ötürə bilər. Plasmodium falciparum ilə yoluxma zamanı isə infeksiyanın ağcaqanada ötürülməsi yalnız bir neçə gün keçdikdən sonra, yəni yetkin qametositlərin periferik qanda peyda olmağa başladıqları zaman baş verə bilər. Malyariya ilə xəstələnmiş, lakin sonradan tamamilə sağalmış adam onu digərlərinə ötürə bilər. Bu təqdirdə həmin insanlar malyariya xəstəliyinin simptomlarını aşkar etməyən daşıyıcılar şəklində həmin xəstəliyi digərlərinə ötürə bilər. Belə şəxslərə parazitgəzdiricilər deyirlər. Tropik (yuxarıya baxın) malyariyaya qarşı immunitet əldə etmiş insanlarda və yaxud da Plasmodium vivax və ya Plasmodium ovale ilə ilk dəfə xəstələnərək sağalmış insanlarda sonralar xəstəliyin qayıtması hallarının baş verməsinə dair bir çox misal göstərmək olar. Malyariya infeksiyalarının müalicəsində istifadə olunan xloroxin və mefloxin kimi dərman preparatları qan damarlarında olan Plasmodium falciparumun yetkin qametositlərini məhv etmir. Malyariyanın müalicəsində tətbiq olunan dərman preparatlarının vasitəsi ilə müvəffəqiyyətli müalicə keçmiş insanlar tam olaraq sağlam olduqları halda, orta hesabla təxminən 2 ay müddətində yoluxucu olaraq qalırlar, bu hal qametositlərin təbii ölümlə ölməsi anına kimi və yaxud da insanın qametositləri doğrudan da məhv etməyə qadir olan p......... kimi dərman vasitəsindən istifadə etməsinə kimi davam edir. My name is Chichky, Chicky Chicky Chicky

Malyariya paraziti
Bütün ağcaqanadlar heç də malyariya yayıcısı deyildirlər. Malyariya xəstəliyi Anopheles cinsindən olan ağcaqanad tərəfindən yayılır, və o da öz növbəsində gecələr, adamlar yuxulayarkən qidalanır. Qan axtarışında olan ağcaqanad insana yaxınlaşdıqca o torun üzərinə hopdurulmuş insektisidlə qarşılaşacaq. Đnsektisidlə təmasda olduqları zaman ağcaqanadlar ya məhv olurlar, yada ki, həmin yeri tərk edirlər. İnsektisidin ürküdücü təsiri sayəsində həmin otaqda yatan digər insanlar bu cür tordan istifadə etməsələr də qorunma altında olmuş olurlar. Bu cür effekti hər axşam otaqda aerozolun səpələnməsinə bənzətmək olar!

Xəstəliyin geri qayıtması
Plasmodium vivax və Plasmodium ovale qaraciyərdə sakitlik vəziyyətində bir neçə ay ərzində qala bilirlər. Qaraciyərin dayanıqlı formaları tərəfindən törədilən xəstəliyin qayıtması halları yoluxmadan sonra aylar, və hətta 4 il keçdikdə baş verə bilər. Müalicə edilməmiş və yaxud da natamam müalicə olunmuş Plasmodium malariae qan infeksiyası insan bədənində illər ərzində, simptomlar üzəçıxana kimi qala bilər və hətta insanın orqanizmində həyat boyu qala bilər. Plasmodium falciparum növündən olan və dərmanlara qarşı davamlı malyariya parazitinin yayıldığı bölgələrdə, infeksiyanın təkrarən üzə çıxması halı müvəffəqiyyətlə aparıldığı güman olunan kliniki müalicədən bir ay sonra və yaxud da daha gec baş verə bilər. Endemik bölgələrdə təkrar yoluxma ehtimalı hər zaman mövcuddur.

Diaqnozu
Malyariya xəstəliyi qan damlasının parazitlərin mövcudluğuna görə müayinəsi zamanı təyin oluna bilər. Qan işçi masa üzərində xüsusi boya ilə rənglənir, bu da öz növbəsində parazitlərin mikroskop altında
görünmələri üçün həyata keçirilir.

Müalicəsi
Malyariya xəstəliyi vaxtlı-vaxtında və müvafiq şəkildə müalicəyə cəlb olunduğu halda o tam müalicə edilə bilər. Peyvəndin hazırlanması istiqamətində bir çox səylərin göstərilməsinə baxmayaraq, hal-hazırda bu cür peyvənd mövcud deyil. Malyariya resept ilə verilən dərman vasitələrinin köməyi ilə müalicə edilir. Dərman vasitələrinin növü və eləcə də müalicənin davamiyyəti malyariyanın diaqnostika olunmuş formasından, pasiyentin xəstəliyə yoluxduğu ərazidə dərman vasitəsinə həssaslığın dərəcəsindən, xəstənin fərdi xüsusiyyətlərindən, yaşından, allergiyaya olan meyllilikdən və eləcə də müalicənin başlandığı anda xəstəliyin ağırlığından asılıdır. Bəs əgər malyariyanın qarşısının alınması ehtimalı varsa və onun müalicəsi mövcuddursa nə üçün bu qədər çox adam həmin xəstəlikdən vəfat edir? Malyariya xəstəliyinə yoluxmuş insanlar arasında ölüm hallarının baş verməsinin başlıca səbəbi xəstəliyin törədilməsi səbəbləri və onun yayılma yolları və eləcə də infeksiyadan qorunma yolları haqqında məlumatsızlıqdır. Bir çox hallarda insanlar malyariya ilə xəstələndiklərini sadəcə dərk edə bilmirlər və tibbi yardım üçün həddən artıq gec müraciət edirlər. Onlar hesab edirlər ki soyuqdəymə, qrip və yaxud da digər geniş yayılmış xəstəliyə yoluxublar. Tibbi xidmət məntəqələrindən uzaqda yaşayan insanlar əksər hallarda yerli dərman satıcılarına məsləhət üçün müraciət edirlər, bu da ki öz növbəsində hər zaman doğru olmaya bilər, yaxud da onlar qeyri səmərəli dərman preparatlarını alıb onlardan istifadə edirlər. Malyariyaya yoluxma riskinin yüksək olduğu bölgələrdə insanlar qızdırmanın istənilən forması ortaya çıxdıqda tibbi yardım üçün mütləq tibb müəssisəsinə müraciət etməlidirlər. Kiçik yaşlı uşaqlar və eləcə də hamilə qadınlar yoluxma anından sonra 24 saat ərzində müalicə keçməlidirlər. Ölüm halları ən çox Tropiki malyariya zamanı baş verir. Azərbaycanda yalnız üç
günlük malyariya qeydə alınır. Bu növ malyariya zamanı ölüm halları olmur. Lakin vaxtında müraciət olmasa və müalicə edilməsə onda ciddi ağrılaşmalar baş verə bilər.

Malyariyanın geniş yayılmış olduğu regionlarda insanlar həyatı boyu bu xəstəlikdən bir neçə dəfə əziyyət çəkə bilərlər. Belə olduqda həmin insanların bu xəstəliyə meylliyi müəyyən qədər azalır və nəticə etibarı ilə yaş ötdükcə malyariya xəstəliyinin gedişi yüngülləşir. Lakin bu yüngülləşmə qismən baş verir, və müəyyən zaman müddətini əhatə edir, bu da ki keçmişdə baş vermiş xəstələnmə hallarının sayından və eləcə də onların intensivliyindən asılıdır. Malyariyanın mövsümi və eləcədə epidemik xarakter daşımaqla tez-tez büruzə verdiyi ərazilərdə lazımi qoruyucu immunitet heç vaxt yaranmaya da bilər. Đnfeksiyanın ötürülmə ehtimalının yüksək olduğu endemik regionlarda yenicə doğulmuş körpələr həyatlarının ilk aylarında öz analarının anticisimləri ilə müdafiə olunurlar. Sonralar illər ötdükcə xəstəlikdən vəfat etmədikləri təqdirdə həmin uşaqlarının özlərində tədricən xəstəliyə qarşı immunitet yaranır. İmmunitet dönmə qabiliyyətinə malikdir, və tamamilə "qorunma" altında olan yaşlı nəsil nümayəndələri malyariya xəstəliyinin hökm sürdüyü ərazilərdən köçüb getdiklərindən bir-iki il sonra öz immunitetlərini itirirlər.

Profilaktikası
Profilaktika infeksiyanın qabağının alınması üçün malyariyaya qarşı olan vasitələrin istifadəsi ilə xəstəliyin qarşısının alınmasına yönəlmiş tədbirlərdir, lakin, tam qorunmanı təmin edə bilmir və malyariya keçiriciləri olan ağcaqanadların sancması riskinə məruz qala bilən insanlar üçün məsələnin tamamilə səmərəli və eləcə də uzunmüddətli həll üsulu sayıla bilməz. Malyariyanın profilaktikası üçün üç əsas üsul mövcuddur:

1. İnsanların ağcaqanad sancımasıdan qorunması
 Əgər bu mümkündürsə, əsas etibarı ilə ağcaqanadların fəal olduğu qaranlığın düşdüyü andan günəşin çıxmasına kimi olan müddət ərzində evdən çölə çıxmaq olmaz.
 Yatdıqda ağcaqanadlardan qoruyan torlardan istifadə edilməlidir (özəlliklə insektisidlər ilə işlənmiş torların istifadəsi tövsiyə olunur)
 Evin bütün pəncərə və qapıları, və ən azından yataq otaqlarında olan pəncərə və qapılar tor ilə örtülü olmalıdır.
 Uzun qollu və ətəkli [balaqlı] paltarlar geyilməli, və ağcaqanadları özlərinə cəlb edən tünd rənglərdə olan paltarların geyilməsindən çəkinmək lazımdır
 Dərinin açıq hissələrinin ağcaqanadlardan qorunması üçün xüsusən repellentlərdən istifadə olunmalıdır
 Ağcaqanadlara qarşı spreylərdən istifadə edilməli və ya ağcaqanadlar əleyhinə spirallar yandırılmalıdır

2. Ağcaqanadların çoxalmasının nəzarətdə saxlanılması:
 Ağcaqanadların yumurta qoya biləcəyi yerlərin durğun su mənbələrinin (gölməçələrin) ləğv edilməsi
 Bərk torpaq süxurlarının və qurudulma əməliyyatlarının vasitəsi ilə ərazilərin mənimsənilməsi
 Ağcaqanad yumurtaları ilə qidalanan xüsusi balıq növünün qamburiyaların yetişdirilməsi
 Ağcaqanad yumurtalarının məhv edilməsi məqsədi ilə suya xüsusi insektisidlərin əlavə edilməsi

3. Ağcaqanadların yetkin fərdlərinin məhv edilməsi:
 Yatmazdan qabaq otaqların insektisid tərkibli aerozollarla işlədilməsi
 Müxtəlif səhiyyə strukturları tərəfindən həyata keçirilən tədbirlərdə, o cümlədən evlərin daxili divarlarının ağcaqanadları məhv edən insektisid tərkibli aerozollar vasitəsi ilə emal işlənməsində iştirak etmək. Qeyd olunmuş strategiyaların həyata keçirilməsi məqsədi ilə, malyariya parazitlərinin peçiriciləri olan ağcaqanadlar haqqında geniş bilgilərə malik olmaq lazımdır.
 Ağcaqanadların bir çox növü mövcuddur, lakin malyariya parazitinin keçiricisi yalnız Anopheles cinsindən olan ağcaqanadlardır. Bütün Anopheles-lərin qanadlarında ağ-qara ləkələr mövcuddur (eyni zamanda bütün ağ-qara ləkələri olan ağcaqanadları Anopheles cinsinə aid etmək olmaz).
 İnsanları sancan yalnız dişi fərddir, əsas etibarilə bu günəşin batmasından günün çıxmasına kimi davam edən zaman müddətində baş verir. Dişi ağcaqanada qan, yumurtaların əmələ gəməsi üçün tələb olunur.
 Ağcaqanadın yumurtaları o qədər kiçikdir ki, onları adi gözlə görmək qeyri mümkündür. Ağcaqanad onları durğun və yaxud da yavaş axını olan suda qoyur. Adətən ağcaqanadlar insanın məskunlaşma yerindən yaxın 2+3 kilometr (1.25 mil) ərazidə yerləşən su hövzələrində çoxalırlar.
 Yumurtalardan suya qoyulduqdan iki və ya üç gün sonra onlardan ağcaqanad sürfələri çıxır. Sürfələr xırda orqanizmlərlə və su bitkiləri ilə qidalanaraq pup formasına keçənə kimi böyüyürlər. Puplar suda qalır, amma qidalanmırlar. Bir neçə gündən sonra pupdan yetkin ağcaqanad çıxır və buradan uzaqlaşır. Əgər bu dişi fərddirsə o insanları sancaraq onların qanı ilə qidalana bilər. Qidalandıqdan sonra ağcaqanad adətən yaxınlıqdakı səthlərin birində istirahət edərək sonradan həmin yerdən uçaraq uzaqlaşır. Sonradan isə həmin dişi fərd yenidən yumurta qoyur və bütün proses təkrarlanır.

4. Ağcaqanadların sancmasının qarşısının alınması:
 Endemik ərazilərdə malyariya ilə mübarizə üsullarından ən başlıcası ağcaqanad sancmalarının qarşısının alınmasıdır. Sancılma riskinin azaldılması məqsədi ilə, aşağıdakı üsulların tətbiqi səmərəlidir:
 Ağcaqanadlara qarşı tor insanın malyariyadan müdafiəsinin çox səmərəli üsuludur. Bu cür torlar ağcaqanadları məhv etmir, lakin siz onun altında olduğunuz müddətdə ağcaqanad sizi sanca bilmir. Malyariya ağcaqanadları adətən insanları günəşin batmasından günün çıxmasına kimi davam edən zaman müddəti ərzində sancırlar. Bu səbəbdən ağcaqanadlara qarşı torlar, qaranlığın düşməsi ilə artıq yuxulayan kiçikyaşlı uşaqlar üçün çox faydalıdır. Bundan əlavə, torlar həmçinin daha böyük yaşlı uşaqların və böyüklərin müdafiəsi üçün də faydalıdır, çünki bəzi ağcaqanadlar yalnız gecə vaxtı sancırlar. Məhz bu səbəbdən ağcaqanadlara qarşı torların istifadəsi faydalıdır. Uşaqlar və hamilə qadınlar ağcaqanadlara qarşı torlardan istifadə edərək yatmağa tez getdikləri zaman axşamlar ağcaqanadların sancmalarından qurtulmuş olurlar. Ağcaqanadlardan müdafiə edən torların altında yatan uşaqlar, adətən malyariya xəstəliyinə bu cür torlardan istifadə etməyən uşaqlara nisbətən daha az düçar olurlar. Həmin uşaqların arasında bu xəstəlikdən ucbatından ölüm və eləcə də ağırlaşma hallarına daha gec-gec rast gəlinir. Üzərinə insektisid hopdurulmuş ağcaqanadlardan qoruyan torlar ən çox malyariyanın ağır formasına yoluxma təhlükəsi altında olan və bu
xəstəlik nəticəsində ölə biləcək şəxslər üçün daha çox faydalıdır. Sağlamlıqla bağlı olaraq söyləmək olar ki, bu cür torlar azyaşlı uşaqlar, hamilə qadınlar və eləcə də xəstəliyə qarşı zəif immunitetə malik olan digər şəxslər (məsələn, səyahətçilər) üçün daha çox tələb olunur. Qeyri düzgün istifadə edildikdə ağcaqanadlara qarşı tətbiq olunan torlar malyariyaya yoluxmanın qarşısını ala bilmir:

1) Yırtılmış sahələr təmir olunmalıdır.

2) Ağcaqanadlara qarşı tətbiq olunan torlar düzgün asılmalıdır, yuxu sahəsini tam örtməlidir və insanın yatdığı yerdə onun yanlarını döşəyin altına salına bilməsi üçün kifayət qədər uzun qurulmalıdır.

3) Tora düşmüş ağcaqanadları insektisid tərkibli aerozol vasitəsi ilə və ya əllə öldürmək lazımdır. Ağcaqanadlara qarşı tətbiq olunan torlar xüsusi insektisidlərlə işləndikdə onlar daha yaxşı müdafiəni təmin edir. Bu cür insektisidlərdən düzgün istifadə olunduğu təqdirdə o insanlara heç bir ziyan vermir, eyni zamanda ağcaqanadları məhv edərək evləri onlardan qoruyur. Bu edilmiş torlar digər şeylər ilə yanaşı taxtabitilərini və eləcə də digər növdən olan həşəratları məhv edir. İnsektisidlər faydalıdır, lakin qeyri düzgün istifadə edildikdə zərərli də ola bilərlər. Torların insektisidlər vasitəsi ilə işlənməsindən öncə (ya da təkrar işləmədən qabaq) təlimatlar ilə yaxından tanış olmaq lazımdır.

4) Ağcaqanadlardan qorunmaq üçün nəzərdə tutulmuş torun yalnız onların altında yatanları qorumağa qadir olduğu halda evdə örtüyün qurulması bütün ailəni müdafiə edir. Səmərəli örtüyün qurulması yalnız yaxşı inşa edilmiş və saz halda saxlanılan evlərdə mümkündür. Örtük üçün müxtəlif materiallar istifadə oluna bilər (adətən bu metal və yaxud plastmasdır). Örtükdə zədələnmələrin olub olmamağını yoxlamaq və onun bərpasını aparmaq məqsədi ilə vaxtaşırı olaraq baxış keçirilməlidir. Ağcaqanadların yaşayış yerlərinə daxil olmasının qarşısının alınması üsullarından biri də pərdələrin istifadəsidir. Bu cür pərdələr torvari parçalardan hazırlanmalıdır. Bu cür pərdələr müntəzəm olaraq xüsusi insektisid vasitəsi ilə işlənməli və evdə olan bütün qapı və pəncərələrdə və eləcə də digər divar oyuqlarının qarşısını örtəcək şəkildə asılmalıdır.

5) Repellentlər (həşəratları hürküdən vasitələr). Repellentlər ağcaqanadların dəriyə yaxınlaşmasının qarşısını alan kimyəvi maddələrdir. Repellentlər sizin dərinizi onun üzərinə ağcaqanadların qonmasından qoruyur. Repellentlərin səmərəliliyi erkən axşam vaxtı istifadəsi zamanı daha çox olur (bu vaxt insanlar adətən ağcaqanadlardan qoruyan torlardan hələ istifadə etmirlər və yaxud da qorunması olmayan yerlərdə olurlar). Onların təsir müddəti bir qayda olaraq 5 + 8 saat təşkil edir, bundan sonra onlar yenidən dəriyə hopdurulmalıdır.

6) Ağcaqanadlardan qoruyan spirallar. Ağcaqanadlardan qoruyan spiralın yandırılması zamanı onun tüstüsü ağcaqanadları hürküdür. Əgər ağcaqanad tüstü cərəyanına düşərsə o hətta ölə bilər. Bu cür spirallar bahalı deyil və onların insanların evdən kənar olduqları axşam vaxtı istifadəsi çox effektiv təsir göstərir (repellentlərə bənzər olaraq).

Torların hazırlanması zamanı daha çox poliesterdən (sintetik liflər) düzəldilmiş torvarı parçadan istifadə edilir; o açıq rənglidir və özünə su çəkmir. Pambıq parçadan hazırlanmış torlar özünə çoxlu su çəkə bilər, lakin onun üçün tələb olunan insektisid vasitəsinin qatılığı poliesterlə eynidir. Polietilen (monoliflər) + çox sadə sintetik liflərdir, çox az su hopdurur. Denye ağcaqanadlardan müdafiə edən torların hazırlandığı liflərin möhkəmliyini əks etdirir. Ən möhkəmi 100 + ə bərabərdir, 70 + dən az olan hər şey adətən davamsız olub asanlıqla cırılır. Dəliklərin ölçüləri ya millimetrlərlə (mm) (1,5-dən 2 mm-ə kimi ağcaqanadlardan qoruyan torların hazırlanması üçün müvafiqdir), ya da ki bir kvadrat düymədə olan dəliklərin sayı ilə ölçülür, məsələn, 196 (14 x 14). Bəzi torlarda daha intensiv havalanmanı təmin edən daha böyük dəliklər vardır, lakin bu cür torlar yalnız insektisid ilə emal olunduqları zaman kifayət dərəcədə müdafiəni təmin edə bilərlər. Daha çox yayılmış formalar yumru (və ya konusşəkilli) və ya dördbucaq formalardır. Dördbucaq şəkilli tordan istifadə edərkən insan onunla daha az təmasda olur, buna baxmayaraq bir çoxları rahat asıla bilmə imkanına görə konusvari formaya üstünlük verirlər. Bundan əlavə pazvarı, üçbucaq formalı və çadırabənzər torlar da düzəldilə bilər. Ağcaqanadlardan qoruyan torlar istənilən rəngdə ola bilərlər, lakin daha çox ağ rəndən istifadə edilir. Hal-hazırda gündə insektisidlərin istifadəsi geniş vüsət aldığına, və torların daha az yuyulduqlarına görə tünd rənglərə daha çox üstünlük verilir. Bəzi ağcaqanadlardan müdafiə edən torların üzərində onların qoruyacaqları çarpayının metr və yaxud da futlarla ölçüləri göstərilir. Digərlərinin üzərində: kiçik, orta, böyük, tək və ya iki qatlı işarələri vardır. Toru almazdan əvvəl imkan daxilində onu baxışdan keçirin. Topdan aldığınız zaman ilk əvvəl torların
nümunələrini götürüb onların istifadə ediləcəyi yerlərdə həmin torları sınaqdan keçirin.

Ağcaqanadların artımına nəzarət
Malyariya ağcaqanadları aşağıda sadalanan yerlərdə çoxala bilirlər:

 Şirin və yaxud da azca şor olan sularda, özəlliklə bu cür suların durğun və ya axın sürətinin az olması ağcaqanadlar üçün daha əlverişli şərait yaradır; ş sahilə yaxın su axını surətinin çox az olduğu açıq nohurlarda;
 Yağışların kəsilməsi nəticəsində çay yataqlarında qalan, və yaxud da su ehtiyatlarının qeyri səmərəli istifadəsi nəticəsində yaranan gölməçələrdə;
 Bataqlıqlarda, çəltik tarlalarında və su anbarlarında;
 Yaşayış yerlərinin yaxınlığında olan kiçik gölməçələrdə, nohurlarda, çalalarda, çuxurlarda, kanallarda və içərisində durğun suların olduğu arxlarda;
 İçərisi su ilə dolmuş dırnaqlı heyvanların ləpirlərində;
 Su çənində (su toplayıcılarında); və eləcə də
 Suyun toplana biləcəyi hər bir yerdə, o cümlədən su dibçəklərində, köhnə maşın şinlərinin içərisində və. s.

Yadda saxlayın ki: sizi sancan ağcaqanadlar bir qayda olaraq sizin yaşadığınız ərazidə və ya 2-3 kilometr (1.25 mil) uzaqlığında çoxalırlar. Siz və ictimaiyyətinizin digər üzvləri ağcaqanadların çoxalma tempini aşağıda təsvir edilmiş tədbirləri görərək aşağı sala bilərsiniz:
 Yaşayış yerlərinin yaxınlığındakı nohurlar, gölməçələr, çuxurlar və eləcə də heyvan ləpirləri torpaqdan, qumdan və.s istifadə edilərək doldurulmalıdır.
 İçərisində su yığılıb qala bilən tutumlu qablar ortadan götürülməlidir.
 Suçənləri (su toplayıcıları) ağcaqanadlardan qoruyan xüsusi torlar və ya qapaqlar vasitəsi ilə bağlanılmalıdır.
 Su hövzələrinin sahillərində olan bitkilər təmizlənməlidir, bu suyun axın sürətini tezləşdirəcək.
 Gölməçələr, su kranlarının, su xətlərinin, quyuların və çirkab su boru xətlərinin sızması nəticəsində əmələ gəlir. Bu cür əmələ gəlmiş nohurları su təchizatı sisteminin təmiri və təkmilləşdirilməsi, yaxud da onların qurudulması yolu ilə aradan qaldırmaq mümkündür.

Yadda saxlamaq lazımdır ki, malyariyanı nəzarət altında yalnız o halda saxlamaq mümkündür ki görülən işlər və həyata keçirilən tədbirlər qüvvələrin birgə səfərbər edilməsi ilə icra olunsun. İctimai həyat elə qurulmalıdır ki, ictimaiyyətin hər bir fərdi malyariyanın nəzarətdə saxlanılmasına dair tədbirlərin görülməsi zamanı öz iştirakını əsirgəməsin.

Əslinə qalsa torların əksəriyyəti heç də ideal deyildir: onlar yırtıla və ya zədələnə bilərlər. Əgər insan yuxuda vəziyyətini dəyişdirərək tora kip şəkildə söykənsə, bu təqdirdə həmin şəxs ağcaqanad tərəfindən torun arasından sancılma təhlükəsinə məruz qalmış olur. Đnsektisid hopdurulmamış tor, onun tamamilə olmamağından təbii ki faydalıdır, lakin insektisid hopdurulmuş və düzgün istifadə olunan torlar qorunmanı daha intensiv şəkildə təmin edir. Əgər uşaqlar malyariya ilə tez 7 tez qarşılaşmayırsa, onlarda bu xəstəliyə qarşı təbii immunitet yaranırmı? Hətta insektisidlə hopdurulmuş torun altında yatarkən onu ağcaqanadlar sancır. Bu bədəni qoruyucu immunitet yaratmağa vadar edir. Lakin insektisidlə hopdurulmuş torlardan istifadə edən insanlara nisbətən bu torlardan istifadə etməyən şəxslərdə immunitet daha gec müddət ərzində yaranır.

Müvafiq şəkildə tətbiq olunan, saxlanılan və eləcə də həll edilən insektisidlər insanlar üçün heç bir təhlükə kəsb etmir. Bəzi torlardan bir neçə gün ərzində spesifik qoxu gələ bilər, amma insektisidlərin düzgün konsentrasiyalarda istifadə edildiyi təqdirdə, digər heç bir mənfi təsir müşahidə olunmur. Bundan savayı, insektisidlər toyuqlar, keçilər və itlər üçün tamamilə zərərsizdir. Eyni zamanda insektisidlər balıqlar üçün təhlükəlidir, bu səbəbdən torun hopdurulmasından sonra əlavə qalan məhlul ayaqyoluya boşaldılmalıdır, onun çay və ya gölə tökülməsinə yol vermək olmaz.

ş Ticarət nişanları
Đnsektisidlər müxtəlif adlar altında istehsal edilə bilər. Ən çox
yayılmış insektisidlərin sırasına permetrin (Đmperator, Peripel),
deltametrin (K + othrine), və lambda + cixalotrin (Icon) daxildir. Bu
misallarda "trin" şəkilçisi ilə qurtaran adlar kimyəvi maddələrin
III. Đnsektisid qablaşdırmalarının üzərindəki yarlıklarla bağlıadlarını, mötərizədə göstərilmiş adlar isə ticarət nişanlarını əks
etdirir.
ş Qatılıq
Preparatın adından sonra rəqəm təsvir edilir, bu rəqəm preparatın
faizlə qatılığını nümayiş etdirir. Hazırda mövcud olan preparatların
müxtəlif qatılıqları vardır. Permetrinin üzərində 40:60 və ya 25:70
yarlıkları ola bilər; bu məhlul içərisində iki fərqli izomerin nisbətini
əks etdirir. Bu iki məhlul arasında toksiklik və yaxud da səmərəlilik
nöqteyi + nəzərdən heç bir prinsipial fərq müşahidə edilmir.
ş Tərkib
Preparatın adından və qatılıqdan sonra hərflər yazılır. Onlar
preparatın hazırlanma qaydasını əks elətdirirlər. Məsələn:
− EC: emulsiya formasına keçən konsentratı ifadə edir. Tərkibin
bu növünə səciyyəvi qoxuya malik olan həlledici daxildir
(insektisid qoxuya malik olmur). Həlledici qıcıqlanma
törədə bilər.
− EW: sulu emulsiyanı ifadə edir
− SC: suspenziya konsentratını ifadə edir.
− CS: kapsul şəkilli suspenziya konsentratını ifadə edir + həm
insektisid həm də həlledici su mühitində saxlanılır.
− WP: nəmləndirilən tozu ifadə edir + bir qayda olaraq torun
hopturulması üçün məsləhət edilmir.
(Qeyd: EW, SC və CS tərkibləri əsasən sudan hazırlanır, bu
səbəbdən də hazırlanma zamanı üzvi həlledicilərin dərəcəsi azlıq
təşkil edir, bununla da bu tərkiblərin istifadəsi daha rahatdır.
Permetrin üçün su əsasında hazırlanmış məhlullar mövcud deyildir.)
ş Ehtiyat tədbirləri və istifadəyə dair təlimatlar
Đnsektisidlər qeyri düzgün istifadə edilərkən təhlükəli ola bilərlər.
Đstifadəyə dair təlimatlar hər zaman oxunulmalı və saxlanmalarına
dair tövsiyələrə riayət olunmalıdır.
ş Miqdar
Đnsektisidlər müxtəlif ölçülü qablarda alına bilər. Onların topdan
alınması daha ucuz olsa da, bir + beş litr arası qablar istifadədə daha rahatdır. Məişət istifadəsi üçün fərdi dozalara olan tələbat gəldikcə
artmaqdadır.
ş Đstifadə müddəti
Đnsektisidi sifariş edərkən onun saxlanma müddətini öyrənin.
Preparatın çatdırılması çoxlu vaxt apara bilər. Siz isə ola bilsin ki
həmin insektisidləri sonralar bir neçə il ərzində istifadə etməli
olacaqsınız.
ş Đctimai səhiyyədə istifadəsi
Eyni insektisiddən həm ictimai səhiyyənin ehtiyaclarının
ödənilməsində, həm də kənd təsərrüfatında istifadə etmək olar.
Sifarişinizin və sifariş qəbulunuzun doğru olduğuna dair əminlik
əldə edin, çünki kənd təsərrüfatında tətbiq olunan həlledicilər
ağcaqanadlardan qoruyan torların hopdurulması üçün yararsız ola
bilərlər.
1. Torun sahəsini kvadrat metrlərlə hesablayın. Hər zaman metrik
sistemdən istifadə edin: santimetr (sm), metr (m), millimetr (mm)
millilitr (ml) və litr (l). Bütün torlar quru və təmiz olmalıdır.
ş Konusvari torlar üçün
a. Toru üfüqi şəkildə qoyun.
b. Əyilmiş əsası ölçün.
c. Hündürlüyü ölçün.
d. Əsası hündürlüyə vurun = torun sahəsi.
ş Dördbucaq tor üçün
a. Toru asılı vəziyyətə salın.
b. Enin uzununa vurulması yolu ilə torun üst hissəsinin
sahəsini ölçün.
c. Hündürlüyü tor əsasının uzunluğuna vurmaqla yanların
sahəsini təyin edin
IV. Ağcaqanadlardan müdafiə edən torlar insektisid vasitəsi ilə
nə cür emal edilməlidir
 hündürlük
əsasd. Torun ümumi sahəsinin tapılması üçün iki ölçünü üst +
üstə gəlin.
2. Tora hopması tələb olunan suyun həcmini millilitr və ya litrlərlə
hesablayın.
Vedrədən və ya ölçü qabından istifadə edərək vedrənin içərisinə iki
litr su tökün. Toru tamamilə yaş olana qədər vedrənin içərisinə
batırın. Toru vedrənin üzərində yaxşıca sıxın. Torun üzərindəki
maye bütövlüklə süzüldükdən sonra vedrədə qalmış suyun
miqdarını ölçün Məsələn:
vedrədəki suyun ilkin miqdarı: 2.0 litr
vedrədə qalmış suyun miqdarı çıxılır: + 1.3 litr
tor tərəfindən hopdurulmuş miqdar: 0.7 litr (700 ml)
3. Tələb olunan insektisidin miqdarını hesablayın.
a. Đnsektisidin tövsiyə edilən dozalara bölünməsi ilə tanış olun.
Qüşənin üzərində yazılmış təlimatları oxuyun, ya da aşağıda
göstərilmiş cədvəldən istifadə edin.
Geniş istifadə olunan insektisidlərin dozaları
(torun bir kvadrat metrinə hopdurulacaq insektisidin mq ilə miqdarı)
Adı və tərkibi Doza (mq / m 2)
Permetrin EC 200 + 500
Deltametrin SC 15 + 25
Lambda + sixalotrin CS 20
Siflutrin (su emulsiyada yağ) EW 30 + 50
Etofenproks EC 200
Alfa + sipermetrin WP 20
üst
uzunluq
en
əsas
hündürlükb. Đnsektisidin qatılığı ilə tanış olun. O, insektisidin adından və
onun tərkibindən sonra göstərilir. Məsələn, permetrin EC 50 +
bu, preparatın qatılığı 50 + yə bərabər olan emulsiya halını alan
konsentrat formalı permetrindir. Qatılıq faizlə göstərilir. Əlli
faizli qatılıq (və ya 50% məhlul) məhlulun hər litrində 500 qram
insektisidin olmasını göstərir.
4. Tələb olunan insektisidin miqdarının hesablanması üçün
aşağıda göstərilmiş düsturdan istifadə etmək olar:
Doza (mq / m
2
) x Torun sahəsi (m
2
) / Đnsektisidin qatılığı (q / l)
Məsələn, əgər:
ş Siz permetrin 50 + dən istifadə edirsinizsə,
ş Tövsiyə edilən doza + 200 mq / m
2
, və
ş Torun sahəsi 11m
2
bərabərdirsə:
200 mq / m
2
 X 11 m
2
vurma əməliyyatı insektisidin sizə lazım olan
milliqramların sayını göstərir: 2200 mq. Sizin tərəfinizdən istifadə
olunan insektisidin qatılığı 50%, yəni bir litr məhlula 500 qram
insektisid düşməlidir. 2200 milliqram əldə etmək üçün (2,2 q), sizə
aşağıda göstərilənə müvafiq hesablanan insektisidin 4.4 ml lazım
olacaq:
200 mq / m
2
 x 11 m
2
 = 2200 mq (2,2 q)
2,2 q 500 q / litrə böldükdə = 0,0044 litr (4.4 ml)
insektisid alınır
Əgər siz əlinizdəki torun öz canına 0,7 litr (700 ml) suyun
çəkməsini müəyyən etmişsinizsə, bu təqdirdə son məhlulun əldə
edilməsi məqsədi ilə insektisidin verilmiş qatılığını əlavə edin.
Əgər insektisid hopturula torların sayı artıqdırsa (yuxarıda
göstərilmiş misalı istifadə edərək) miqdarları aşağıdakı kimi vurun:
Torların sayı Đnsektisid (ml) Su (litrlər) 1 4,4 0,7
10 44,0 7,0
20 88,0 14,0
5. Đnsektisid və suyun lazımi miqdarını ölçməklə təyin edin.
Kulinariyada piyin saxlanılması üçün istifadə olunan qablara bənzər
geniş ağızlı qablar (1 kq = təxminən 1 litr) suyun böyük həcmlərinin
ölçülməsi üçün daha müvafiqdir. Đnsektisidin miqdarını daxili səthi
50 ml intervallarında nişanlanmış 205 qramlıq boş qabların
istifadəsi ilə təyin etmək olar. Đnsektisidin tələb olunan miqdarının
götürülməsi məqsədi ilə şprisdən də istifadə edilə bilər. Đnsektisid
şprisin üzərindəki xətləri əridə biləcəyi üçün şprisin çöl tərəfi bıçaq
ilə işarələnməlidir. Qoruyucu əlcəklərin geyilməsi tövsiyə olunur.

6. Đnsektisidi suya əlavə edib yaxşıca qatışdırın.
Torun hopturulması evin xaricində və yaxud da havası dəyişdirilən
otaqda həyata keçirilməlidir. Bir neçə ədəd torun ayrı+ayrılıqda
hopturulması zamanı siz onlardan hər birini məişətdə istifadə olunan
kisələrə qoyub, üzərindən insektisid və su məhlulunu əlavə edib, onu
yaxşıca əzdikdən sonra onu sahibinə qaytara bilərsiniz və bu cür etdikdə
həmin şəxs toru evinə kisənin içərisində apara bilər.
7. Toru yaxşıca preparatla hopması üçün məhlulun içərisinə
tamamilə batırın.
Məhlulun bərabər şəkildə yayıldığına dair əminlik əldə etmək üçün
toru bir neçə dəqiqə ərzində əlinizlə əzərək saxlayın.
8. Toru qabın üzərinə tutaraq sıxın, və onun üzərindən damcıların
düşməsi qurtarana kimi asılı vəziyyətdə saxlayın.
9. Toru qurudun.
Onu çarpayı və yaxud da yataq dəstləri üzərinə qoymaqla (bitlərin
məhvinə səbəb olur) və eləcə də otaqdan çöldə qurutmaq olar. Onu
bir neçə saatdan daha artıq birbaşa günəş şüalarının altına
qoymayın. 10. Əllərinizi və bütün istifadə edilmiş ləvazimatları sabun və su ilə
yuyun.
11. Artıq istifadəsi bitmiş insektisidi ayaqyoluya boşaldınız, onu
çaya və yaxud da nohura atmaq OLMAZ.
Həyati əhəmiyyətli faktlar: Malyariya haqda hər bir ailə və
eləcə də hər bir cəmiyyət nələri bilməlidir
Malyariya xəstəliyi anofeles ağcaqanadının sancması ilə yayılan ağır
transmissiv xəstəlikdir. Bütün dünyada il ərzində qeyd olunan malyariya
xəstəliyinə yoluxma hallarının sayı 300 + 500 milyona çatır, və təxminən
1 milyona qədər uşaq bu xəstəlikdən vəfat edir. Malyariyanın geniş
yayıldığı regionlarda, o azyaşlı uşaqlar arasında ölüm hallarının və eləcə
də inkişafın ləngiməsinin baş verməsinin başlıca səbəbi ola bilər.
Bundan savayı malyariya hamilə qadınlar üçün xüsusi təhlükə kəsb edir.
O, anemiyanın ağır formasının ortaya çıxmasının, uşaq salmanın, ölü
dölün doğulmasının, təzə doğulmuş körpələrdə çəkinin qeyri kafi
olmasının və eləcədə doğum zamanı qadınlar arasında ölüm hallarının
baş verməsinin səbəbidir.
Malyariyanın profilaktikası və onun ilkin müalicəsi bir çox həyatı
xilas edə bilər.
Önəmli faktlar:
1. Malyariya xəstəliyi anofelos ağcaqanadının sancması nəticəsində ötürülür.
Ağcaqanad sancmasından ən yaxşı müdafiə üsulu, yatarkən tövsiyə edilmiş
insektisid hopdurulmuş ağcaqanadlardan qoruyan xüsusi tordan
(miçətkəndan) istifadə etməkdir.
2. Malyariya xəstəliyinin yayıldığı yerlərdə uşaqlar həmin xəstəliyə yoluxma
riskinə məruz qalır. Qızdırmadan əziyyət çəkən uşaq dərhal təcrübəli tibb
işçisi tərəfindən müayinə edilməli və tez bir zaman ərzində müvafiq müalicə
kursu keçməlidir.
3. Malyariya hamilə qadınlar üçün həddən artıq təhlükəlidir. Malyariya
xəstəliyinin yayıldığı ərazilərdə qadınlar tibb işçisi tərəfindən tövsiyə
olunmuş malyariyaya qarşı olan həbləri qəbul etməklə malyariyanın qarşısını
ala bilərlər.
4. Malyariyadan əziyyət çəkən uşaqlara və eləcə də müalicə keçən şəxslərə bol
qida və su vermək tələb olunur.
5. Ailələr və ictimaiyyət ağcaqanadların çoxalmasına maneçilik edərək
malyariyanın qarşısını ala bilərlər. Əlavə məlumat
1. Malyariya xəstəliyi anofelos ağcaqanadının sancması
nəticəsində ötürülür. Ağcaqanad sancmasından ən yaxşı
müdafiə üsulu yatarkən tövsiyə edilmiş insektisid hopturulmuş
ağcaqanadlardan qoruyan xüsusi tordan istifadə etməkdir.
Đctimaiyyətin bütün üzvləri ağcaqanad sancmasından müdafiə
olunmalıdırlar, kiçik yaşlı uşaqlar və eləcə də hamilə qadınlar üçün
bu cür müdafiə daha böyük əhəmiyyət kəsb edir, və o
ağcaqanadların xüsusilə aktiv olduqları günəşin batması və günün
çıxması arasındakı zaman müddətində daha səmərəli təmin
olunmalıdır.
Tövsiyə edilən insektisidlər hopturulmuş ağcaqanadlardan qoruyan
torlar, pərdələr və eləcə də həsirlər onların üzərinə qonan
ağcaqanadları məhv edir. Daimi olaraq insektisidlə hopturulmuş
pərdə, tor və həsirlərdən istifadə etmək tövsiyə olunur. Adətən
torların təkrar hopturulması yağışların başlanması ilə, altı aydan bir,
eləcə də hər üçüncü yuyulmadan sonra aparılmalıdır. Təcrübəli tibb
işçiləri sizə təhlükəsiz insektisidlər və eləcə də onların təkrar
hopdurulması qrafiki haqda dolğun məlumat təqdim edə bilərlər.
Körpələr və azyaşlı uşaqlar insektisidlə emal olunmuş
ağcaqanadlardan qoruyan xüsusi torlar altında yatmalıdırlar. Bu cür
torların bahalı olduqları təqdirdə ailə ən azından bir böyük tor əldə
etməlidir, və ailədə olan bütün azyaşlı uşaqlar onun altında yata
bilərlər. Südəmər körpələr torların altında öz anaları ilə birgə
yatmalıdır. Üzərinə insektisid hopdurulmuş ağcaqanadlardan qoruyan xüsusi
torlardan il boyu, hətta ağcaqanadların nisbətən az olduqları
dövrlərdə belə istifadə olunmalıdır.
Ağcaqanadlardan qoruyan xüsusi torların olmadığı təqdirdə
köməyinizə digər tədbirin görülməsi gələ bilər:
• Pəncərə və qapılardan üzərinə tövsiyə olunmuş insektisid
hopdurulmuş pərdə, parça və yaxud da həsirləri asmaq olar
• Pəncərə və qapıların üzərindən şirmalar salına bilər
• Ağcaqanadlara qarşı spirallardan və yaxud da digər
fumiqantlardan istifadə etmək olar
• Qaranlıq düşdükdə əl və ayaqları örtən paltarlar geyilə bilər
(uzun qollu köynəklər və uzun ətəkli şalvar və ya yubkalar).
Uşaqlar və eləcə də hamilə qadınlar üçün bu xüsusi əhəmiyyət
kəsb edir.
2. Malyariyanın geniş yayıldığı ərazilərdə uşaqlar yoluxma
təhlükəsinə məruz qalırlar. Qızdırmadan əziyyət çəkən uşaq
dərhal tibb işçisi tərəfindən müayinə edilməli, və ona tez bir
zaman ərzində malyariya xəstəliyinə qarşı müvafiq müalicə
təyin edilməlidir.
Ailə üzvləri arasında, və özəlliklə azyaşlı uşaqlarda qidadan imtina,
qusma, süstlük və yaxud da ürpəşmələr müşahidə olunduğu
təqdirdə, malyariya xəstəliyi təxmin oluna bilər.
Malyariya tərəfindən törədilməsi güman olunan qızdırmadan
əziyyət çəkən uşaqlar dərhal tibb işçisi tərəfindən tövsiyə edilmiş
malyariya müalicəsindən keçməlidir. Malyariya qızdırması olan
uşaqlar gün ərzində müalicə olunmadıqları təqdirdə bu cür hallar
ölüm ilə nəticələnə bilər. Tibb işçisi xəstələnmiş şəxslərə
müalicənin optimal üsulu və eləcə də onun davamiyyəti haqqında
məsləhət verməlidir.
Qızdırmanın tez bir zamanda keçib getməsinə baxmayaraq
malyariya xəstəliyindən əziyyət çəkən uşaq tam müalicə kursu
keçməlidir. Bu cür müalicənin tamamlanmadığı təqdirdə, malyariya xəstəliyi daha ağır forma ala bilər və sonradan onun müalicəsi
həddən artıq çətin olacaqdır.
Əgər müalicədən sonra malyariya simptomları yenə də ortaya
çıxarsa, uşaq tibbi yardımın göstərilməsi üzrə poliklinikaya və ya
xəstəxanaya götürülməlidir. Problemin səbəbi aşağıdakılardan biri
ola bilər:
• Uşaq kifayət miqdarda dərman vasitələrini qəbul etmir
• Uşaqda malyariyadan fərqlənən digər xəstəlik vardır
• Malyariya dərman vasitəsinin təsirinə dözümlüdür və digər
dərman vasitəsinin istifadə edilməsi zəruridir.
Qızdırmadan əziyyət çəkən uşaqlar xəstəliyin keçməsinə kimi
soyudulmalıdırlar:
• Süngər vasitəsi ilə sürtmə və yaxud da ilıq (soyuq olmayan)
suda çimizdirmə
• Uşaq qalın geyindirilməməli və yaxud da onun üstü yalnız bir
yorğan ilə örtülməlidir.
3. Malyariya hamilə qadınlar üçün həddən artıq təhlükəlidir.
Malyariya xəstəliyin geniş vüsət aldığı bölgələrdə hamilə
qadınlar tibb işçisinin tövsiyə etdiyi malyariyaya qarşı həbləri
qəbul etməklə onun qarşısını ala bilərlər.
Hamilə qadınlar digər qadınlara nisbətən daha çox malyariya
təhlükəsinə məruz qalırlar. Bu xəstəlik hamiləlik dövrü üçün böyük
təhlükə kəsb edir, ilk hamiləlik dövründə bu təhlükə daha ciddi
xarakter daşıyır. O, anemiyanın ("qanın azalması") ağır formasının
ortaya çıxmasının, uşaq salmanın, ölü dölün doğulmasının, və ya
vaxtından əvvəl doğumun baş verməsinin səbəbi ola bilər.
Hamiləlik dövrü ərzində malyariya xəstəliyindən əziyyət çəkmiş
anaların körpələri adətən qeyri kafi bədən kütləsinə malik olurlar və
bu səbəbdən də həyatlarının ilk ili ərzində infeksiyalara və ölümə
daha çox məruz qalırlar. Həkimin məsləhətinə müvafiq olaraq hamilə qadınlar hamiləlik
dövrü ərzində malyariyaya qarşı həblərdən istifadə etməlidirlər.
Hamiləlik dövrü ərzində bütün həblərin qəbulu da öz növbəsində
təhlükəsiz deyil. Tibbi + sanitar işçisi hansı növ dərman vasitələrinin
daha optimal olmasına dair məsləhət verməlidir.
Ağcaqanad sancmasının qarşısının alınması məqsədi ilə hamilə
qadınlar vaxtaşırı olaraq üzərinə insektisid hopdurulan ağcaqanad+
lardan qoruyan xüsusi torlar altında yatmalıdırlar.
Ölüm hallarının qarşısının alınması məqsədi ilə malyariya
əlamətləri və simptomları olan hamilə qadınlar lazımi və
təxirəsalınmaz müalicə olunmalıdırlar.
Malyariya ilə xəstələnmiş hamilə qadınlar həkimdən dəmirin və A
vitamininin əlavə şəklində verilməsini sorğu etməlidirlər.
4. Malyariyadan əziyyət çəkən uşaqlara və eləcə də müalicə keçən
şəxslərə bol qida və su vermək tələb olunur.
Malyariya enerji sərfi ilə müşayiət edilir, və uşağın orqanizmindən
tər ilə birlikdə böyük həcmdə maye xaric olunaraq itirilir. Su itkisi
və eləcədə qida çatışmazlığın qarşısının alınması məqsədi ilə uşağa
vaxtaşırı olaraq su və yemək təklif etmək lazımdır.
Körpənin vaxtaşırı olaraq əmizdirilməsi su itkisinin qarşısını alır və
uşağa infeksiyalar və o cümlədən malyariya ilə mübarizə etməyə
kömək edir. Malyariyadan əziyyət çəkən uşaqları mümkün qədər tez
əmizdirmək lazımdır.
Malyariya ilə xəstələnmə halları tez+tez baş verdikdə bu uşaqların
böyüməsini ləng edir və beyin inkişafına maneçilik törədir, eləcə də
əksər hallarda anemiyanın yaranmasına səbəb olur. Bir neçə dəfə
malyariya ilə xəstələnmiş uşağı anemiyanın olub olmamağının
yoxlanılması məqsədi ilə müayinədən keçirmək tələb olunur. 5. Ailələr və ictimaiyyət ağcaqanadların çoxalmasına maneçilik
edərək malyariyanın qarşısını ala bilərlər.
Ağcaqanadlar durğun suyun mövcud olduğu yerlərdə + məsələn
gölməçələrdə, nohurlarda, bataqlıqlarda, çalalarda, arxlarda və eləcə
də yaş otluqlarda və kolluqlarda çoxalırlar. Bundan savayı onlar
çaylar boyu və eləcə də içərisində su olan qabların, rezervuarların
içərisində və həmçinin çəltik tarlalarında çoxala bilərlər.
Ağcaqanadların sayı aşağıdakı üsullarla azaldıla bilər:
 Su yığılmış ərazilərin qurudulması və ya doldurulması
 Su çənlərinin və qablarının qapaqlarla örtülməsi
 Evlərin ətrafındakı ərazilərin kolluqlardan təmizlənməsi
Malyariya bütün ictimaiyyətə təsir göstərir. Ağcaqanadların çoxala
biləcəkləri yerlərinin azaldılması və eləcə də ağcaqanadlardan
qoruyan torların insektisidlərlə hopturulması məqsədi ilə hər kəs
birgə şəkildə səy göstərməlidir. Đctimaiyyət malyariyanın qarşısının
alınması və onun nəzarətdə saxlanılması ilə əlaqədar yardımın əldə
edilməsi istiqamətində bütün səhiyyə işçilərini və siyasi liderləri
kömək göstərməyə dəvət etməlidir.

Mənbə
https://web.archive.org/web/20100308021024/http://www.childhelpline.az/download/malariya.pdf

Malyariya

Malyariya


Bremen — Almaniyanın 16 federal torpağından biri. Paytaxtı Bremen şəhəridir.

İstinadlar

Bremen (torpaq)
Almaniya torpaqları

Bremen (torpaq)


Textus nervosus, etiam textus nervalis, est secundum terminologia anatomica (H2.00.06.0.00001) unus ex textuum principalium. Textus nervosus per genera cellularum nervalium (neuronorum) et glialium (neurogliae) dominantur et systema nervosum format.

Textuum nervosorum investigatio saeculo 17 cum operibus histologicis et descriptionibus Marcelli Malpighi coepit.

Pinacotheca

Notae

 Cerebrum
 Musculus
 Nervus

Nexus externi
 The biology dictionary: definitio textus nervosi

Cytologia
!

Textus nervosus


Lokmanya Tilak Terminus – Puratchi Thalaivar Dr. M.G. Ramachandran Central Railway Station Weekly Superfast Express is an express train of the Indian Railways connecting , Mumbai in Maharashtra and Puratchi Thalaivar Dr. M.G. Ramachandran Central railway station, Chennai of Tamil Nadu. It is currently being operated with 22179/22180 train numbers on a weekly basis.

Service

The 22179/Lokmanya Tilak Terminus – Puratchi Thalaivar Dr. M.G. Ramachandran Central Railway Station Weekly Superfast Express has an average speed of 58 km/h and covers 1262 km in 21 hrs 40 mins. 22180/Puratchi Thalaivar Dr. M.G. Ramachandran Central Railway Station – Lokmanya Tilak Terminus Weekly Superfast Express has an average speed of 56 km/h and 1262 km in 22 hrs 35 mins.

Route and halts

The important halts of the train are:

 Manthralayam Road

 Puratchi Thalaivar Dr. M.G. Ramachandran Central railway station

Coaches

As is customary with most train services in India, coach composition may be amended at the discretion of Indian Railways depending on demand.

Coach composition (Downward – 22179)

The train consists of:
 1 AC Two-tier coach (A1)
 4 AC Three-tier coaches (B1, B2, B3, B4)
 11 Sleeper coaches (S1 – S11)
 1 Pantry Car
 3 Unreserved General Sitting Coaches (GS)
 2 Generator Cars

Traction

Both trains are hauled by an Erode based  WAP-7 electric locomotive from end to end

Notes

External links

 11073/Mumbai LTT – Chennai Central Weekly Express
 11074/Chennai Central – Mumbai LTT Weekly Express

References

Express trains in India
Rail transport in Maharashtra
Rail transport in Andhra Pradesh
Rail transport in Karnataka
Rail transport in Tamil Nadu
Transport in Chennai
Transport in Mumbai
Railway services introduced in 2014

Lokmanya Tilak Terminus–Chennai Central Weekly Express


The 1904–05 Michigan State Spartans men's basketball team represented Michigan State University in the 1904–05 college men's basketball season. The school was known as State Agricultural College at this time. The head coach was Chester Brewer coaching the team in his second season. The team captain was Foley Tutle. They finished the season 5–3.

|-
!colspan=9 style=| Regular season
|-

References

Michigan State Spartans men's basketball seasons
Michigan State
Michigan State
Michigan State


Սոլակ, գյուղ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, մարզկենտրոնից 5 կմ հարավ-արևմուտք, Հրազդան գետի ձախ ափին, բլրապատ վայրում։ Բարձրությունը ծովի մակերևույթից ` 1650մ,
հեռավորությունը մայրաքաղաքից` 38կմ։
Այստեղ է ծնվել մեծանուն դուդուկահար Ջիվան Գասպարյանը։

Բնակչություն
Նախնիների մի մասը գաղթել են Ալաշկերտի, Արճեշի, Վանի գավառների ու Սալմաստի գյուղերից։

Սոլակի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, ծխախոտագործությամբ, պտղաբուծությամբ և բանջարաբուծությամբ։

Պատմամշակութային կառույցներ
Սոլակի հյուսիս-արևմուտքում՝ "Տափակ մայրի" վայրում, գտնվում է VII դարի Սբ. Աստվածածին եկեղեցին, որի վրա կա 1224 թ.-ի արձանագրություն, շուրջը՝ XIII-XIX դարերի խաչքարերով գերեզմանոցներ։ Այստեղ է գտնվում նաև միջին դարերի հռչակավոր Մայրավանքը։

Տես նաև
 Սոլակի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Կոտայքի մարզ)

Ծանոթագրություններ

Կոտայքի մարզի գյուղեր

Սոլակ


Şemsi Tebrizi(Farski: شمس تبریزی,  Shams-i-Tabrīzī) ya zi Şems ed-Din Mıhemmed (1185–1248) yew nuştekar u sufio Fars bi. Tebrizi pê embaziya xo pê Rumi name kerdo. Rumi namey ey rê yew diwan nuşto u namey enê diwani zi Diwanê Şemsiyê Tebrizıci (Diwan-i Shams-i Tabrīzī) bi.

O serra 1186i dı sûka İrani Tebriz dı maya xo ra ameo dınya. Namey ey Mıhemmed, leqebê cı zi Şemseddin, Şems, Şemsi Tebrizi u Şems el Heq ve'ed-din biy. Piyê ey wılayetê Xorasani Bezeri ra keyey xo bar kerdo, kırışto Tebrizi. Tebriz dı tucari kerda. Vatışê do bin zi vano ke piyê Şemsiy daiê İsmailiya biyo, dıma vêrdo İslam. No vatış wıni dewam keno, piyê ey waliyê Qela Elamudi Havend Celaleddin biyo. Havend Celaleddin dinê xo vırnao, biyo mısılman. La eno vatış çımeyanê (referansanê) Mewlewiyan dı ca nêgêno u vaciyeno ke lacê Havend Celaleddini lacê pê namey Ehmedi biyo. Ehmed ra ğeyri lacê ey nêbiyo u Ehmed zi Şemsi niyo.

Linkê teberi
 Browne, E.G. A Literary History of Persia. Cambridge: University Press, 1929.
 Tabrizi, Shams-i. Me & Rumi: The Autobiography of Shams-i Tabrīzīi, edited by William C. Chittick. Louisville: Fons Vitae, 2004.
 Maleki, Farida. Shams-e Tabrizi: Rumi's Perfect Teacher. New Delhi: Science of the Soul Research Centre, 2011.
 Rypka, Jan. History of Iranian Literature, edited by Karl Jahn. Dordrecht: Reidel, 1968.

Çımey
 The Autobiography of Shems-i Tabrizi

Şairê Farsi
Şarê Tebrizi
Sûfiyê Farsi
Sufizm
Merdumê merdey

Şemsi Tebrizi


Çalxanqala — Naxçıvan şəhərindən 22 km şimal-qərbdə, təbii cəhətdən əlverişli mövqedə yerləşən Tunc dövrünə aid qala.

Ümumi məlumat
Qala Payız kəndi yaxınlığında, Cəhriçayın sağ sahilində, hündür təpə üstündə yerləşir. İri qaya daşlarından bərkidici məhlul işlədilmədən hörülmüşdür. Qalaya təkcə cənub tərəfdən giriş yolu vardır. Tunc dövrü siklop tikililərinin ən yaxşı qorunmuş nümunlərindən olan Çalxanqalanın dövrümüzədək gəlib çatmış divarlarının uzunluğu 450 m, hündürlüyü 2,5 – 3 m, eni 2,7 – 3 m-dir.

Çalxanqalanın Naxçıvan ərazisində e.ə. II minillikdə təşəkkül tapmış iri tayfa ittifaqının əsas müdafiə qalası olduğu güman edilir.

Tədqiqi
Çalxanqala ərazisində arxeoloji tədqiqatlar 1978-ci ildə Naxçıvan arxeoloji ekspedisiyası tərəfindən aparılmışdır. Tədqiqatlar zamanı qalınlığı iki metr olan mədəni təbəqə müəyyənləşdirilmişdir.

Aşınma nəticəsində mədəni təbəqə dağılmış, zəngin arxeoloji materiallar üzə çıxmışdır. Müəyyən edilmişdir ki, mədəni təbəqə kül qarışığı gil laylarından ibarət olub, maddi mədəniyyət qalıqları ilə zəngindir. Buradan keramika məmulatı qalıqları, xırda buynuzlu heyvan sümükləri, çaxmaqdaşı qırıntıları tapılmışdır.

Gil qablar əsasən üzəri qara və qırmızı rənglərlə naxışlanmış monoxrom boyalı qablardan ibarətdir. Dalğalı və düz xəttlərlə, cızma ornamentlərlə bəzədilmiş boz və qırmızı rəngli sadə gil qablara da təsadüf olunmuşdur. Tapıntılar arasında tufdan düzəldilmiş dən daşları, həvəngdəstələr, sürtkəclər və sair əşyalar da vardır.

İstinadlar

Həmçinin bax
 Çalxanqala kurqanları
 Çalxanqala kəndi

Kəngərli rayonunun qalaları

Çalxanqala (qala)


Gerald Ford, yew siyasetkaro Amerikano. Ey serdariya Dewletê Amerikayê Yewbiyayey kerda.

Siyasetkarê Amerikani
Serdarê Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan
Merdumê ke 1913 de biyê
Merdumê ke 2006 de merdê

Gerald Ford


ショーテル(shotel、アムハラ語:ሾተል,shotäl)またはショテルは、エチオピアの両刃の剣である。

概要

エチオピアの伝統的な刀剣で、世界の他の刀剣と比べてもかなり特殊な形状をしており、両刃の刀身が大きく彎曲しているのが特徴である。

この形状の目的は、反りを内側にした形で横殴りに斬りつけることで敵の盾をかわして攻撃を行うことであったが、大きく彎曲している刃は刀剣としての斬れ味にも優れている。この形状ゆえ、一旦斬りつけた後に手首を返すことなく斬り返すことが可能で、彎刀のように斬りつけることと、直剣のように連続して斬撃を加えることを両立させることができた。また、鎌のように切っ先で"引き掛ける"こともでき、"薙ぎ払う"形でも大きな威力を発揮することができた。

上述のような特徴から、一般的な刀剣とは重心位置が全く違うために非常に扱いにくいものであったが、上手く扱うことができればかなりの武器になり、古代エチオピアに栄えたアクスム王国、またその領域を継いだエチオピア帝国においては、ショーテルは皇帝直属の精鋭部隊の戦士の装備であり、熟練の戦士の使いこなすショーテルは歩兵のみならず騎兵に対しても絶大な威力を発揮した、と伝えられている。

なお、エチオピアにはショーテルと同様の柄を持ち、大きく刀身が反ってはいるが片刃のサーベルもあり、この他、剣身が彎曲していない両刃の直剣や、中近東で広く見られる片刃のサーベルといった、他の地域と共通する刀剣類も存在し、広く用いられている。

形状
平均して1mほどの刀身長を持つ両刃の剣で、前述のように刀身がS字や半円を描く様に大きく彎曲しているのが特徴である。物によってその曲がり具合は異なり、円というよりは「くの字」に近い物や、「L字形」のものもある。身幅(刀身の幅)が細いものが多いが、身幅の広いものも存在する。刀身の側面、鎬筋には樋が彫られているものも多く、高貴な身分の者が帯刀するショーテルには刀身に凝った彫刻を刻んだものが多くあった。

刀身に比して柄は短く、片手握りのものが基本である。水牛の角もしくは硬木で作られており、象牙で作られたものもある。鍔元と柄頭に当たる部分が大きく張り出した、「工」の字形をしていることが特徴で、特に柄頭側は大きく張り出しており、全体として中央部が大きく窪んだ鼓形となっていることが特徴で、この形状は手で握った時に持ちやすく、手から取り落とし難い形状である。

鞘は革で作られ、高級なものはや鐺(こじり)や責金(鞘にはめられた金属の輪)が付けられている。鐺の先端には球状の飾り金具があるものが多い。その独特の形状から、刀身の彎曲率の大きいものは一般的な構造の鞘に収めることができない、という不便があったが、そのようなものには、筒状のものに刀身を差す「鞘」(ケース)ではなく、切っ先部分のみが筒状であり、他は4方のうちいずれかの面が開いた「覆い」(カバー)となっているものが鞘として用いられている。

フィクションにおけるショーテル
その特徴的な形状から、フィクション作品、特にファンタジー系のゲームによく登場し、何らかの特殊属性を持つ設定となっていることが多い。
 ソード・ワールドRPG - 使用できる武器にショーテルが含まれている。ショーテルを使用した場合、対戦する相手が盾を使用していても、盾の効果を得られないという特典がある。
 新機動戦記ガンダムW - ガンダムサンドロックというモビルスーツが、赤熱した刀身を持つヒートショーテルという名称の武器を使用する。本項の武器の知名度を大きく上げた作品の一つ。
 ディアスポリス 異邦警察 - 登場人物の1人、女戦士イサームがこの武器の使い手である。
 モンスターハンター - スリープショテルという武器が登場。分類は片手剣。水竜ガノトトス、砂竜ドスガレオスの素材から製作可能で、睡眠属性を有する。
 ファイナルファンタジーXI - 片手剣の分類として「ショテル」系統の武器が存在する。他の片手剣武器と比べて隔(攻撃間隔)が長い代わりにD値(攻撃力)が高いという際立った特徴がある。
 デモンズソウル - 相手が盾を構えていても、本来与えるはずだったダメージの50%を与えることができる。
 ダークソウル - 特殊攻撃コマンドで、相手の盾を貫通してダメージを与えることができる。

脚注

参考文献
 市川定春:著『武器辞典』(ISBN 978-4883172795) 新紀元社:刊 1996年
 ハービー・J.S・ウィザーズ:著、井上 廣美:訳 『世界の刀剣歴史図鑑』 (ISBN 978-4562052004) 原書房:刊 2015年

関連項目

 コピス

刀剣
エチオピアの文化
エチオピアの軍事

ショーテル


Sinapi (a Graeco ) seu Latinitate media mustarda est condimentum sapore acerrimum ex seminibus variorum holerum (Sinapis albae, Brassicae junceae, Brassicae nigrae) factum.

Gaius Plinius Secundus sic sinapi descripsit:
Rursus alio comitatu aequinoctio autumni seruntur coriandrum, anetum, atriplex, malva, lapathum, caerefolium, quod paederota Graeci vocant, et acerrimum sapore igneique effectus ac saluberrimum corpori sinapi, nulla cultura, melius tamen planta tralata. Quin e diverso vix est sato semel eo liberare locum, quoniam semen cadens protinus viret. Usus eius etiam pro pulmentario in patellis decocto, citra intellectum acrimoniae. Cocuntur et folia, sicut reliquorum olerum. Sunt autem trium generum: unum gracile, alterum simile rapi foliis, tertium erucae. Semen optimum Aegyptium. Athenienses napy appellaverunt, alii thlaspi, alii saurion.

Apicius sive De re coquinaria sinapi aceto et sale et melle commixtam commendat ad carnem diutius conservandam.

Notae

Bibliographia
 Fontes antiquiores
 ante 79 :
 saec. IV? :
 1552 :  "nec quae per nasum mittit mostarda senapram"
 1803 : Grimod de la Reynière et al., Almanach des gourmands vol. 1 (2a ed. Lutetiae, 1803) pp. 11-12, 198-199, 208-209; vol. 2 (2a ed. 1804) p. 93 ff.; vol. 3 (1805) p. 127; vol 4 (1806) p. 183; vol. 5 (1807) pp. 330-331; vol. 6 (1808) pp. 174-179

 Praecepta
 c. 60 : Columella, Rei rusticae libri 12.57, cf. 10.122, 11.3.15, 11.3.29
 saec. IV? : Palladius, Opus agriculturae 8.4.9, cf. 3.24.5, 4.9.5, 11.11.2, 13.3, 13.5
 saec. XIV :
 saec. XIV :
 1300/1309 :
 ante 1309 : Tractatus de modo praeparandi et condiendi omnia cibaria V.12 (Marianne Mulon, "Deux traités inédits d'art culinaire médiéval" in Bulletin philologique et historique (jusqu'à 1610) du Comité des Travaux Historiques et Scientifiques [1968 (1971)] vol. 1 pp. 369-435) Textus ("mustarda")
 1377/1400 : Forme of cury no. 150 (Constance B. Hieatt, Sharon Butler, edd., Curye on Inglysch [Londinii: Oxford University Press, 1985] pp. 93-145) ("lumbard mustard")

 Recentiora
 Robyn Wilson, "French dijon mustard supply hit by climate and rising costs, say producers" in The Guardian (19 Maii 2022)

Condimenta

Sinapi


Muir peut désigner :

Personnalités
Muir est un patronyme très répandu en Écosse, puisqu'il correspond à l'anglais moor, la lande, qui est un des paysages caractéristiques à la fois des Lowlands et des Highlands

Patronyme Muir
 Bryan Muir (1973-), joueur de hockey sur glace professionnel de la LNH.
 Clare Muir (1975-), joueuse écossaise de rugby à XV.
 Dalton Muir (?-?), directeur de la photographie et réalisateur canadien.
 Dick Muir (1965-), joueur de rugby à XV qui a joué avec l'équipe d'Afrique du Sud.
 Edwin Muir (1887-1959), poète écossais
 François Muir (1955-1997), écrivain belge.
 Frank Muir (1920-1998), scénariste et acteur britannique.
 Gavin Muir (1900-1972), acteur américain.
 George Muir (1807-1882), notable canadien
 Jamie Muir, percussionniste écossais.
 Jean Muir (1911-1996), actrice américaine.
  (1928-1995), styliste britannique.
 John Muir (1810-1882), indianiste britannique.
 John Muir (1838-1914), naturaliste et écrivain américain du  qui a donné son nom à de nombreux lieux aux États-Unis d'Amérique.
 John Muir (1874-1947), médecin, naturaliste et historien de la culture sud-africain.
 Karen Muir (1952-2013), nageuse sud-africaine.
 Laura Muir (1993-), athlète britannique, spécialiste des courses de demi-fond.
 Mike Muir (1964-), chanteur américain, fondateur des groupes Suicidal Tendencies, Infectious Grooves et Cyco Miko.
 Muriel Muir, de son vrai nom Florence Macfarlane (1867-1944), infirmière et suffragette écossaise ;
 Suzanne Muir (1970-), joueuse de soccer canadienne.
 Ruby Muir (1991-), coureuse d'ultra-trails néo-zélandaise.
 Tamsyn Muir (1985-), romancière néo-zélandaise de science-fiction et de fantasy.
 Thomas Muir (1844-1934), mathématicien écossais, spécialiste des déterminants, recteur de l'université du Cap.

Prénom Muir
 Muir Mathieson (1911-1975), chef d'orchestre et compositeur écossais

Personnages de fiction
 Lucy Muir : héroïne, jouée par Gene Tierney, du film L'Aventure de madame Muir (The Ghost and Mrs. Muir) de Joseph Mankiewicz (1947)
 Nathan D. Muir, personnage principal, interprété par Robert Redford, de Spy Game : Jeu d'espions (Spy Game) de Tony Scott (2001).

Toponyme

 La réserve écologique du Boisé-des-Muir, une forêt ancienne du Québec ;
 Camault Muir, une communauté agricole écossaise ;
 Muir, village américain situé dans le Michigan.

Sites nommés en l'honneur de John Muir
 Le Mont Muir, un des plus hauts sommets de Californie.
 Muir Grove, un bosquet de séquoias géants, en Californie.
 Muir Woods National Monument, forêt de Séquoia à feuilles d'if située à quelques kilomètres au nord de San Francisco, Californie.
 Le John Muir College, un des six collèges du premier cycle de l'Université de Californie à San Diego.
 Le camp Muir, refuge de montagne américain du comté de Pierce, dans l'État de Washington/

Sites imaginaires
 L'Île de Muir, un lieu imaginaire censé être situé le long de la côte écossaise et apparaissant dans l'univers des comic books Marvel.
 Muir (Firefly), une planète de la franchise .

Voir aussi
 La Muire est un hameau rattaché à Domblans (Jura).
 La Seigneurie de Muire en banlieue de Reims.

Homonymie de patronyme
Patronyme écossais

Muir


An Valdiviella insignis in uska species han Maxillopoda nga ginhulagway ni Farran hadton 1908. An Valdiviella insignis in nahilalakip ha genus nga Valdiviella, ngan familia nga Aetideidae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Valdiviella

Valdiviella insignis


Valdas Adamkus(Voldemaras Adamkavičius; ) — Litva Respublikasının 6-cı və 8-ci Prezidenti (26 fevral 1998 — 26 fevral 2003 və 12 iyul 2004 — 12 iyul 2009) olub.

Həyatı
Valdas Adamkus 3 noyabr, 1926-cı il tarixində Litva Respublikasının Kaunas şəhərində anadan olmuşdur.

İstinadlar

Litva siyasətçiləri
Litva prezidentləri
1926-cı ildə doğulanlar
Bakı Dövlət Universitetinin fəxri doktorları
İllinoys katolikləri

Valdas Adamkus


バルカン(英語:Vulcan)は、水星の更に内側軌道を公転しているとされた想定上の惑星である。水星の近日点移動を解決できるものとして、19世紀にその存在が考えられたが確認されず、現在では存在しないとされる。

概説

水星近日点移動
19世紀当時は、天文学界は外惑星の軌道の摂動から海王星の存在を予言することに成功したところであり、水星軌道の近日点移動問題も同様に解決できるのではないかと考えられた。1846年に天王星などの軌道の摂動から海王星の位置を予測したパリ理工科大学の天文学講師ユルバン・ルヴェリエは、1859年にバルカンの存在を提唱した。

早くもその年のうちにアマチュア天文学者のエドモン・モデスト・レスカルボーがバルカンを発見したと報告し、翌年ナポレオン3世からレジオンドヌール勲章を授与された。しかしこれは再現性のある観測ではなかった。
その後、望遠鏡の精度の向上と、サングラス・フィルターを使用しての太陽光球面の実視観測において存在を示唆する観測結果が報告されたが、決定的で再現性ある報告はなくバルカンの存在は否定的に考えられるようになる。

20世紀に入り、水星の近日点移動は、アインシュタインの一般相対性理論によって解決可能であることが示唆され、歴史的な日食観測を通じて、一般相対性理論の妥当性が検証されると共に、この問題も、仮説の惑星バルカンの摂動による説明は主流から外れた。

バルカン・リング
当初の一般相対性理論による近日点移動の計算数値は、観測誤差から言えば正確なものとは言えなかった。バルカンを一個の天体とするのではなく、バルカン軌道に存在する多数の微小天体群の摂動を考えれば、これによっても水星の近日点移動が説明可能とする「バルカン族仮説」も主張されたが小惑星も観測されず、より微小な塵の集合リングが想定されたがこちらも確認されていない。尚、2006年に惑星の定義が明確にされ、仮に微小天体群としてのバルカンが見出されたとしても、惑星には分類されない。

命名の由来
水星よりも更に太陽に近い軌道を取っており、表面温度は水星以上に高い高温の惑星であると考えられたため、ギリシア神話の鍛冶神ヘーパイストスに対応する、ローマ神話の火の神ウゥルカーヌスにちなんで命名された。バルカンは、ラテン語名ウルカヌスの英語での形を日本語で慣用的に表記した名である。

占星術用語としては、高炉星と訳されることもある。

脚注

関連項目
 水星の近日点移動
 惑星 - 準惑星 - 小惑星
 仮説上の天体
 惑星X

仮説上の天体
天文学に関する記事

バルカン (仮説上の惑星)


Hafnarfjörður est Islandiae urbs 25'850 incolarum (anno 2009), tertia huius civitatis quod ad incolas pertinet, atque pars regionis metropolitanae Reykiavicae.

Nexus externus
 Urbis pagina interretialis

Urbes Islandiae
Reykiavica

Hafnarfjörður


Peklenska pomaranča (izvirni naslov A Clockwork Orange) je filmska adaptacija romana z istim imenom, pisatelja Anthonyja Burgessa. Filmsko različico je napisal, sproduciral in režiral Stanley Kubrick. Glavnega junaka, delikventnega psihopata  Alexa, igra Malcom McDowell.

Zunanje povezave

Filmi leta 1971
Filmi v režiji Stanleyja Kubricka
Filmi Warner Bros.
Antiutopični filmi
Britanski filmi
Ameriški znanstvenofantastični filmi
Filmi, posneti po romanu
Zaporniški filmi
Filmi o posilstvu
Cenzurirani filmi
Filmi o maščevanju
Filmi o vdorih v stanovanje
Filmi, postavljeni v London
Ameriški kriminalno dramski filmi
Filmi v Narodnem filmskem registru

Peklenska pomaranča (film)


Jože Bogataj, slovenski politik, * 16. september 1935, Žiri.

Življenjepis
Jože Bogataj je politik, ki je bil dejaven predvsem na lokalnem področju. Med letoma 1994 in 2006 je bil tri mandate župan občine Gorenja vas-Poljane. Leta 2006, ko je kandidiral četrtič, ga je premagal Milan Čadež. Za svoje dosežke je bil leta 2007 imenovan za častnega občana občine Gorenja vas-Poljane.

Viri
 Častni občani

Rojeni leta 1935
Živeči ljudje
Slovenski politiki
Župani Občine Gorenja vas - Poljane
Osebnosti s Škofjeloškega

Jože Bogataj (politik)


Wurmberg  est vicus et commune Badense-Virtembergense 2'965 incolarum (anno 2012).

Clari cives
 Ricardus Krust, athleta (1928)

 Indicem Communium Badeniae-Virtembergiae

Nexus externi

  Wurmberg pagina interretialis

Communia Badeniae-Virtembergiae

Wurmberg


An Macrobrachium japonicum in uska species han Malacostraca nga syahan ginhulagway ni De Haan hadton 1849. An Macrobrachium japonicum in nahilalakip ha genus nga Macrobrachium, ngan familia nga Palaemonidae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Mga sumpay ha gawas

Macrobrachium

Macrobrachium japonicum


Mustafaağalı (Boyəhmədli)— Azərbaycan Respublikasının Bərdə rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Oykonimi Oguzların Əhmədli tayfasını əks etdirir, Boy (qədim Türk) tayfa deməkdir, () Hər zaman tanrıya şükür bildirən. Kənd 18-ci əsir də (1756 il) Qazaxdan köçən Boyəhmədli tayfası tərəfindən yaradılmışdır.

Tarixi
Borçalı - Qazax bölgəsi Gürcü krallığının əhatəsinə keçəndən sonra, orada yaşayan tayfalar istismar edirdi. Buna etiraz əlaməti olaraq elə Gürcü kralı İraklinin vaxtında 1759-cu ildə Qaracalı, Cinli, Salahlı, Dəmirçi Həsənli, Qızıl Hacılı, Qaraqoyunlu, Alpout, Səfikürd, Boyəhmədli, Kəngər, Həsənli Qarabağa köçmüşdülər. Bir mə'lumata görə  İraklinin vaxtında Qazax mahalından 1500 ailə, Şəmşədil mahalından 3200 ailə  Qarabağa köçmüşdü. Həmin o Borçalıdan köçən Boyəhmədli tayfası indiki Bərdə rayonunda yerləşən Mustafaağalı kəndinin əsasını qoyurlar.

Nəsillər
Cənnətli
Qazaxməmmədli
Şillər
Arabaçılar
Mollavəlili
Mahmudlar
Dəmirçihəsənli
Yerlikövər
Əhmədlər
Mərdanlılar
Dördəmirlər

Bozaxlar

Tanınmış şəxsləri
 Qazanpapaq oğlu Məhəmməd — Qaçaq
 Asəf Əsgərov — Vətən müharibəsi şəhidi

İstinadlar

Bərdə rayonunun kəndləri

Mustafaağalı


UkraineInvest (Ukraine Investment Promotion Office) was established on October 19, 2016, by a resolution of the Cabinet of Ministers of Ukraine No. 740 as an independent advisory body with a mandate to attract and support foreign direct investment (FDI) and to help improve Ukraine's image as a secure investment destination.

UkraineInvest engages in the following activities:

 UkraineInvest provides a single-source office to provide foreign investors with appropriate resources, contacts and personal assistance, enhancing the ease of doing business in Ukraine to attract new investors ("Concierge Service");
 UkraineInvest engages in active outreach to potential partners in Ukraine and across the world for existing projects in Ukraine (Matchmaking/Outreach);
 UkraineInvest provides relevant, concise and actionable information to foreign investors considering entering the Ukrainian market; publicizing the developing and dynamic story about opportunities for investing and doing business in Ukraine (Awareness/Communication);
 UkraineInvest develops partnerships with other stakeholders to support this initiative: the existing business community, foreign embassies in Ukraine and Ukrainian embassies abroad, business associations, international financial institutions, and state agencies (Collaboration);
 UkraineInvest identifies reoccurring obstacles facing investors and helps resolve issues in an appropriate manner through government channels (Advocacy);
 UkraineInvest is committed to being transparent, fair, and focused on long-term strategy and success for longer-term economic growth.

Sectors

UkraineInvest highlights Ukraine's benefits to foreign investors in its 1+4 sector strategy when promoting those economic sectors where Ukraine enjoys a distinct comparative advantage:
 Innovation Technologies (artificial intelligence, cyber security, nanotechnologies).
 Agribusiness (food processing, primary production),
 Energy (esp. renewables and energy-efficiency),
 Manufacturing (clusters – automotive, aerospace, pharmaceuticals),
 Infrastructure (ports and airports, transportation infrastructure).
All of these are enhanced by Ukraine's rapidly developing high-tech industries which provide encompassing innovative value. Collectively, they assist with unlocking new investment and help Ukraine's integration into the global value chain of world markets.

Directors

Daniel Bilak is the Director of the Investment Promotion Office and Chief Investment Adviser to the Prime Minister of Ukraine. Daniel Bilak was appointed Director of UkraineInvest and Chief Investment Adviser to the Prime Minister of Ukraine by the Cabinet of Ministers of Ukraine as of November 1, 2016. Together with the Government Commissioner for Investments, he guides investors and advises the Prime Minister on improvements to the investment and business environment in Ukraine. A Canadian-qualified lawyer with over 25 years of professional experience in Ukraine and the region, he previously advised major international and Ukrainian businesses in the energy, agribusiness, infrastructure and technology sectors. He was most recently the Managing Partner of the Ukraine office of the global law firm CMS Cameron McKenna. He also acted as Counsel to the Business Ombudsman Institution and for many years served as a senior United Nations Development Program (UNDP) governance expert to the Ukrainian government.

See also
 Investment promotion agency

External links
 Official site

References

Investment promotion agencies
State companies of Ukraine
Foreign direct investment
Development in Europe

UkraineInvest


Astynome (᾿Αστυνόμη, fere 'procuratrix urbis') est nomen aliquot feminis inditum, quod praesertim apud mythographos et scholiastas invenitur. Astynome ad hasce feminas refertur:
 Adrasti soror, ex qua Hipponous Capaneum (Apollod. 3.63 Wagner; Hyg. Fab. 70) et Periboeam (Apollod. 1.74 Wagner) genuit.
 Apollinis sacerdotis Chrysae filia (apud scholiastas), quae apud Homerum patronymico nomine q.e. Χρυσηίς (Chryseis) appellatur.
 Una ex Amphionis et Niobae filiabus (Hyg. Fab. 69)
 Calydonis mater ex Are (Ps.-Plut. De fluviis 22.4 = 7.322 Bernard)-

Bibliographia
 Bethe, Erich (1896) Astynome. RE II.2:1869.
 Bloch, René (2006) Chryseis. Der Neue Pauly, ediderunt Hubert Cancik & alii.
 Scherf, Johannes (2006a) Calydon. Der Neue Pauly, ediderunt Hubert Cancik & alii.
 Scherf, Johannes (2006b) Hipponoos. Der Neue Pauly, ediderunt Hubert Cancik & alii.

Mythologia

Astynome


高梁サービスエリア(たかはしサービスエリア)は、岡山県高梁市巨瀬町の岡山自動車道上にあるサービスエリアである。

上下線の施設は0.5km離れている。岡山自動車道唯一のサービスエリアであるが、開業当初から現在に至るまでレストランなどが設置されていない。

歴史
 1997年(平成9年)3月15日:中国自動車道岡山総社IC - 北房JCT間開通に伴い供用開始。

道路
  岡山自動車道

施設

上り線(山陽道方面)
 駐車場
 トレーラー:3台
 大型:17台
 小型:40台
 二輪:4台
 車椅子用駐車場有(小型:1台)
 ウェルカムゲート駐車場:7台
 トイレ
 男性 大3(和式2・洋式1)・小10
 女性 13(和式11・洋式2)
 車椅子用 1
 スナック(西日本高速道路リテール 平日11:00 - 19:00、土曜・日曜・祝日11:00 - 20:00)
 ショッピング(西日本高速道路リテール 平日8:00 - 20:00、土曜・日曜・祝日8:00 - 21:00)
 自動販売機
 携帯電話充電器(7:30 - 20:30)
 ハイウェイ情報ターミナル
 ガソリンスタンド(ENEOS(西日本宇佐美)セルフ 8:00 - 22:00)
 2008年(平成20年)12月1日まで新日本石油(イマイ)が営業していた。
 2012年(平成24年)8月28日まで営業を休止して、セルフ化と運営者変更によって営業を再開した。
 山陽道に向かう場合、吉備SA(岡山・姫路方面)、福山SA(福山・広島方面)、瀬戸中央道経由で四国へ行く場合は、高松・鳴門方面は津田の松原SA(夜間は神戸淡路鳴門道淡路SAまでない。)、松山・高知方面は高松道豊浜SAが次の給油所になる。
 電気自動車用急速充電器(24時間) 要事前登録

下り線(中国道方面)
 駐車場
 トレーラー:3台
 大型:20台
 小型:40台
 二輪:4台
 車椅子用駐車場有(小型:1台)
 ウェルカムゲート駐車場:5台
 トイレ
 男性 大3(和式2・洋式1)・小10
 女性 13(和式11・洋式2)
 車椅子用 1
 スナック(西日本高速道路リテール 平日11:00 - 19:00、土曜・日曜・祝日11:00 - 20:00)
 ショッピング(西日本高速道路リテール 平日7:00 - 19:00、土曜・日曜・祝日7:00 - 20:00)
 自動販売機
 携帯電話充電器(7:00 - 20:00)
 ハイウェイ情報ターミナル
 ガソリンスタンド(ENEOS(西日本宇佐美)セルフ 8:00 - 19:00)
 2008年(平成20年)12月1日から営業を休止していたが、2012年(平成24年)10月1日に業者を入れ替えて営業を再開。NEXCO西日本管内で初めて地元業者と直接契約して運営し、無印スタンドとして営業する唯一の有料道路上のガソリンスタンドだったが、2018年(平成30年)3月31日に再び休止することになり、下り線側のガソリンスタンドが再びなくなる。2019年(平成31年)3月28日に再度営業を再開した。
 中国道に向かう場合、大佐SA(新見・三次方面)、勝央SA(山崎・鳥取方面)、米子道へ向かう場合は、蒜山高原SAが次の給油所になる。深夜帯の場合は大佐SA・蒜山高原SAが営業を行っていないため、新見・三次方面は七塚原SAまで給油所はなく、米子道方面はない。さらに、瀬戸中央道にも給油所が存在しないため、当SAの給油所閉鎖によって150 km以上にわたって給油所が存在しない区間が、全国最長となる津田の松原SA→蒜山高原SAの183 kmなど、複数発生することとなった。
 電気自動車用急速充電器(24時間) 要事前登録

脚注

隣
  岡山自動車道
 (2) 賀陽IC/BS - 高梁SA - (3) 有漢IC/BS

関連項目
 日本のサービスエリア・パーキングエリア一覧

外部リンク
 高梁市ホームページ
 西日本高速道路サービス・ホールディングス
 高梁サービスエリア上り線(西日本高速道路サービス・ホールディングス)
 高梁サービスエリア下り線(西日本高速道路サービス・ホールディングス)
 西日本高速道路ロジスティックス

かはし
たかはし
高梁市の交通
1997年開業の道路施設

高梁サービスエリア


Alang sa ubang mga dapit sa mao gihapon nga ngalan, tan-awa ang Goddalen.

Walog ang Goddalen sa Noruwega. Nahimutang ni sa munisipyo sa Fjell ug lalawigan sa Hordaland Fylke, sa habagatan-kasadpang bahin sa nasod,  km sa kasadpan sa Oslo ang ulohan sa nasod. Ang Goddalen nahimutang sa pulo sa Litlesotra.

Ang klima kasarangan. Ang kasarangang giiniton  °C.  Ang kinainitan nga bulan Hulyo, sa  °C, ug ang kinabugnawan Pebrero, sa  °C.

Saysay

Ang mga gi basihan niini

Mga walog sa Hordaland Fylke

sv:Goddalen (dal i Norge, Hordaland fylke, Fjell)

Goddalen (walog sa Noruwega, Hordaland Fylke, Fjell)


An Gennadas sordidus in uska species han Malacostraca nga ginhulagway ni Kemp hadton 1910. An Gennadas sordidus in nahilalakip ha genus nga Gennadas, ngan familia nga Benthesicymidae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Gennadas

Gennadas sordidus


Angelo de Consilio or Angelo de Conciliis (died 1429) was a Roman Catholic prelate who served as Bishop of Acerra (1403–1429).

Biography
On 30 July 1403, Angelo de Consilio was appointed Bishop of Acerra by Pope Boniface IX. He served as Bishop of Acerra until his death in 1429.

While bishop, he was the principal co-consecrator of Angelo Marcuzzi, Bishop of Telese o Cerreto Sannita (1413).

See also
Catholic Church in Italy

References

Year of birth missing
1429 deaths
15th-century Italian Roman Catholic bishops
Bishops appointed by Pope Boniface IX

Angelo de Consilio


福岡市交通局(ふくおかしこうつうきょく、)は、福岡県福岡市内で公営交通事業を行う福岡市の地方公営企業の一つである。地下鉄事業のみを行い、3路線31.4 kmの地下鉄路線を営業している。

概要
福岡市の地下鉄事業の正式名称は福岡市高速鉄道といい、JRの座席予約システム「マルス」でもこの正式名称で登録されている。開業後、旅客案内上は「福岡市営地下鉄」と呼称した時期もあったが、現在では「福岡市地下鉄」の呼称が使用されている。また、鉄道愛好家の間では「フクチカ」で呼ばれることもある。

地下鉄開業前の福岡市においては、市内のバス事業や市内中心部を走る路面電車事業は市営ではなく、純民間企業である西日本鉄道(西鉄)が運営していた。そのため、交通局は地下鉄建設に伴い、初めて(開業前は福岡市高速鉄道建設局として)発足した組織である。その経緯から日本の公営交通事業者で唯一、発足当初から一貫して地下鉄のみを運営し、「交通局」と名が付く日本の公営交通事業者で唯一過去も含めて市営バス事業を保有したことがない。交通局は当初、路面電車(西鉄福岡市内線)の廃止で余剰になった西鉄の従業員を採用していたが、その全員が定年退職を迎え、現在の正規職員は一部の技術系職員を除き、ほぼ全員が福岡市で直接採用された職員である。

地下鉄開業後、西鉄バスは、地下鉄が所要時間で圧倒的優位を持つ福岡市中心部と福岡空港を結ぶ空港連絡バス路線を廃止したのをはじめ、並行路線の整理・廃止・減便などを行う一方、地下鉄沿線の郊外部と市中心部を福岡都市高速道路を経由して結び、所要時間で地下鉄に真正面から対抗するバス路線も新設しており、互いに激しい競争を繰り広げている。

福岡市では、地下鉄開業前から市営の交通事業として福岡市営渡船を運航しているが、この事業は港湾空港局(総務部客船事務所)の管轄であり、交通局と直接の関係はない。

経営状況

福岡市の地下鉄は年間148,202千人(1日当たり406,035人)(2014年度:365日)が利用している。

2004年度は約14億9600万円の黒字を確保した。黒字を確保したのは2003年度から2期連続のことであるが、七隈線が開業した2005年度以降再び赤字となっている。その後、2011年度の決算においては約7億9700万円の黒字、2012年度は約6億4900万円の黒字、2013年度は約15億4700万円の黒字、2014年度は公営企業会計制度の見直しなどによる特別損失約82億6300万円が生じたため約63億200万円の赤字決算である。なお、福岡市から運営費補助金を受けており、その額は、2012年度から2014年度において、それぞれ、約26億9400万円、約21億2300万円、約18億2000万円である。

地下鉄輸送人員の推移
(単位:千人)
 2003年度 - 104,573
 2004年度 - 104,932
 2005年度 - 114,211 七隈線(2月3日)開業
 2006年度 - 120,811
 2007年度 - 123,906
 2008年度 - 125,826
 2009年度 - 123,865
 2010年度 - 127,136
 2011年度 - 133,434
 2012年度 - 137,246
 2013年度 - 143,152
 2014年度 - 148,202
 2015年度 - 156,081
 2016年度 - 160,390
 2017年度 - 165,786
 2018年度 - 171,551
 2019年度 - 173,294
 2020年度 - 110,919
 2021年度 - 122,497

歴史
 1973年(昭和48年)12月22日:福岡市議会において、市が高速交通事業を行なうことを議決。
 1974年(昭和49年)8月22日:姪浜 - 博多間(1号線)、中洲川端 - 貝塚間(2号線)地方鉄道免許。
 1975年(昭和50年)11月12日:起工。
 1981年(昭和56年)7月26日:1号線 室見 - 天神間開業。1000系電車が営業運転を開始。
 1982年(昭和57年)4月20日:1号線 天神 - 中洲川端間延伸開業、2号線 中洲川端 - 呉服町間開業。
 1983年(昭和58年)3月22日:1号線 姪浜 - 室見間・中洲川端 - 博多(仮)間延伸開業。国鉄筑肥線との相互直通運転開始。1号線で国鉄103系1500番台電車が営業運転を開始。
 1984年(昭和59年)
 1月20日:ワンマン運転開始。
 4月27日:2号線 呉服町 - 馬出九大病院前間延伸開業。
 1985年(昭和60年)3月3日:博多(仮) - 博多間延伸開業。
 1986年(昭和61年)
 1月31日:2号線 馬出九大病院前 - 箱崎九大前間延伸開業。
 10月13日:1号線 博多 - 福岡空港間免許。
 11月12日:2号線 箱崎九大前 - 貝塚間延伸開業(全通)。
 1988年(昭和63年)11月8日:車内での英語放送開始。
 1992年(平成4年)12月16日:1号線・2号線で2000系電車が営業運転を開始。
 1993年(平成5年)3月3日:1号線 博多 - 福岡空港間延伸開業(全通)。1号線に空港線、2号線に箱崎線の愛称付与。
 1995年(平成7年)
 5月8日:ストアードフェアシステム「えふカード」導入。
 6月7日:3号線 橋本 - 天神南間第一種鉄道事業免許。
 1996年(平成8年)7月26日:地下鉄マスコットとして「ちかまる」が誕生。
 1997年(平成9年)
 1月22日:3号線起工。
 8月1日:1日乗車券導入。
 1999年(平成11年)4月1日:西日本鉄道との共通乗車カード「よかネットカード」導入。
 2000年(平成12年)
 1月22日:空港線でJR九州303系電車が営業運転を開始。
 3月27日:全駅へのエレベーター導入完了。
 7月24日:弱冷房車導入。
 2001年(平成13年)
 4月1日:九州旅客鉄道(JR九州)との共通乗車カード「ワイワイカード」導入。
 6月28日:サブフェアシステム(入出場確認システム)導入。
 10月1日:回数券販売休止。
 12月1日:地下鉄・福岡市営自転車駐車場共通定期券「乗っチャリパス」導入。
 2002年(平成14年)
 4月1日:西鉄天神大牟田線との連絡定期券導入。
 7月15日:「マイショットカード」導入。
 2003年(平成15年)6月20日:3号線の愛称が七隈線と決定。
 2005年(平成17年)2月3日:七隈線 橋本 - 天神南間開業。同線で3000系電車が営業運転を開始。
 2009年(平成21年)3月7日:IC乗車券「はやかけん」導入。
 2010年(平成22年)
 3月13日:「はやかけん」がJR九州のSUGOCA・西日本鉄道のnimoca・東日本旅客鉄道(JR東日本)のSuicaと相互利用開始。
 3月31日:「よかネットカード」の発売を終了。なお、未利用カードや残額があるカードについては、4月1日以降も福岡市地下鉄・西鉄天神大牟田線(太宰府線・甘木線含む)では引き続き利用可能(西鉄バスでは2010年3月31日をもって利用終了)。
 2011年(平成23年)
 3月2日:地下鉄全駅に駅ナンバリング導入。
 3月31日:「ワイワイカード」の発売を終了。
 10月31日:「ワイワイカード」「よかネットカード」の利用終了。
 2012年(平成24年)12月31日:「えふカード」の発売を終了。
 2013年(平成25年)
 3月23日:「はやかけん」が交通系ICカード全国相互利用サービス開始により、Kitaca、PASMO、manaca、TOICA、ICOCA、PiTaPaとも相互利用開始。
 10月31日:「えふカード」の利用終了。
 2014年(平成26年)3月25日:女性運転士2人に運転士の辞令が交付され、当局初の女性運転士が誕生。
 2015年(平成27年)2月5日:空港線でJR九州305系電車が営業運転を開始。
 2023年(令和5年)3月27日:七隈線 天神南 - 博多間開業。

路線

以下の3路線で構成されている。空港線と箱崎線は狭軌、七隈線は標準軌の鉄輪式リニアである。電化方式は全路線で直流1,500 Vとなっている。

全線が福岡市内に所在しており、空港線は博多区・中央区・早良区・西区を、箱崎線は博多区・東区を、七隈線は博多区・中央区・城南区・早良区・西区を通る。

博多区のみ全ての路線が通る一方、南区はいずれの路線も通っていない。

相互直通運転区間

空港線ではJR九州筑肥線との相互直通運転が行われている。福岡市交通局の車両は筑肥線の姪浜駅 - 筑前前原駅間に乗り入れる。過去には一部が同線の筑前深江駅まで乗り入れていたが、2021年9月現在、福岡市交通局の車両で筑前深江駅まで乗り入れる列車はない。JR九州の車両は唐津線西唐津駅から筑肥線を経て空港線全線に乗り入れる。福岡市交通局・JR九州の車両ともに、地下鉄線内はすべてATOによるワンマン運転を行い、筑肥線の姪浜駅 - 筑前前原駅間ではワンマン運転(ATOは不使用)、筑前前原駅 - 唐津駅・西唐津駅間ではJRの車掌が乗務しツーマン運転を行う。

箱崎線および七隈線では他社との相互直通運転はない。幾度か箱崎線と接続する西鉄貝塚線との相互直通運転が検討されたが、費用対効果の面から凍結される見込みとなった。

延伸構想

七隈線では、全体計画として天神南駅から中洲川端駅を経て築港方面を結ぶ計画と、渡辺通1丁目付近(薬院駅東方)で分岐して住吉通り経由で博多駅に乗り入れる計画があった。その後、天神南駅からキャナルシティ博多付近を経由して博多駅に乗り入れる計画も検討された。このうち3番目の計画が採用され、天神南駅から博多駅までの区間の鉄道事業許可を取得、工事が着手された。当初は2020年度に開通する予定であったが、2016年11月8日に本工事に伴う博多駅前2丁目交差点付近での大規模な道路陥没事故が発生し(「博多駅前道路陥没事故」も参照)工事が一時期中断した影響で2022年度に延期され、2023年3月27日に延伸開業した。なお正式に採択されていないが、さらに福岡空港国際線ターミナルへ延伸する構想もある。

空港線でも、福岡空港駅から東平尾公園方面への延伸構想がある。また、福岡空港駅から長者原駅への延伸を目指し、地域住民や飯塚市・篠栗町による活動もあり、福岡県が2021年に検討を始めることになった。

ほかにアイランドシティへの鉄道路線整備構想があるが、事実上凍結されている。

シンボルマーク・駅ナンバリング
福岡市地下鉄各線の駅には、駅名や駅周辺の観光地、名物、自然にちなんだシンボルマークが制定されている。例えば天神駅のシンボルマークは、地名の由来となった「天神様」にちなみ、菅原道真が愛した梅の花をモチーフにし、天神南駅では通りゃんせをする子供を描いている。

空港線・箱崎線の各駅のシンボルマークは福岡市出身のグラフィックデザイナー、西島伊三雄がデザインしたものである。七隈線各駅のシンボルマークについては伊三雄が2001年に死去したため、それ以前に描かれていた原案を元に、息子で同じくグラフィックデザイナーの西島雅幸が完成させた。

また、2011年3月までに駅ナンバリングの導入が完了し、従来のシンボルマークと併用されている。

安全対策
乗客がプラットホームから線路へ転落する、あるいは飛び降りるのを防ぐため、ホームドアを地下鉄全駅に設置している(三菱電機製。空港線は2004年、箱崎線は2005年末に全駅設置完了、七隈線は2005年の開業時から全駅設置)。ホームドアは、ATOを搭載している福岡市交通局の車両とJR九州の303系・305系の場合は車両扉と連動して開閉する。

管区駅
以下の管区駅が置かれ、各管区駅が複数の駅を管理している。

 天神管区駅 - 姪浜駅から天神駅
 博多管区駅 - 祇園駅から福岡空港駅
 貝塚管区駅 - 中洲川端駅から貝塚駅
 天神南管区駅 - 天神南駅から別府駅
 橋本管区駅 - 茶山駅から橋本駅

2020年(令和2年)4月1日付で姪浜管区駅(廃止直前は姪浜駅から藤崎駅を管理)が廃止され、天神管区駅に統合された。

車両
 空港線・箱崎線
 空港線・箱崎線用の車両はJR筑肥線直通にも用いられる。
 1000N系 - 1000系の大規模改修車。
 2000N系 - 2000系の大規模改修車。
 2024年以降、既存の1000N系の置き換えを目的に新車を導入する予定。製造は川崎車両となる。

 七隈線
 3000系・3000A系

変電所
福岡市地下鉄の変電所については次の通り。

空港線・箱崎線

七隈線
賀茂変電所
茶山変電所
薬院変電所

料金
福岡市交通局では運賃を「料金」と呼んでいる。

大人普通旅客運賃(小児は半額・10円未満切り上げ)。2019年10月1日改定。

 福岡市在住の福祉乗車証所持者は無料。身体障害者手帳・療育手帳・精神障害者保健福祉手帳所持者、介護者(条件あり)は半額。
 JR九州・福岡市地下鉄共通プリペイドカード「ワイワイカード」(2011年発売・利用終了)利用時は、地下鉄線内の運賃が20円引きされていた。
 2023年3月27日の七隈線の博多駅への延伸に伴う料金区間の変更はなし。ただし空港線天神駅と七隈線天神南駅を120分以内に乗り継ぐ場合は乗車距離を通算して求めた料金で乗車できる改札外乗継制度が前日3月26日をもって廃止され、3月27日からは空港線と七隈線の乗換駅が博多駅に変更されたため、一部の駅間で乗車料金が増減した。乗車料金が増加した区間については2024年3月31日まで経過措置としてICカード「はやかけん」で博多経由で乗車した場合、普通料金について増加する料金負担の1/2の「はやかけんポイント」を付与するなどの負担緩和策がとられる。

連絡運輸
福岡市高速鉄道連絡運輸規程に基づき、九州旅客鉄道(JR九州)及び西日本鉄道(西鉄)の間で以下の連絡運輸(相互連絡運輸)が設定されている。
 姪浜駅経由で福岡市地下鉄全駅とJR筑肥線(下山門駅 - 唐津駅間)・唐津線(唐津駅 - 西唐津駅間)各駅の間を乗降する場合(往復乗車券を除く)
 空港線室見駅 - 赤坂駅間各駅とJR筑肥線周船寺駅 - 下山門駅間各駅の間を乗車する場合、運賃が地下鉄・JR合算額の20円引きになる。
 博多駅経由で福岡市地下鉄全駅とJR鹿児島本線(門司港駅 - 大牟田駅間)・香椎線(全線)・篠栗線(全線)・筑豊本線(全線)・長崎本線(鳥栖駅 - 佐賀駅間)各駅の間を乗降する場合(定期券に限る)
 長崎本線各駅発着の連絡定期券はJR九州でのみ発売する。
 天神駅・天神南駅経由または薬院駅経由で福岡市地下鉄全駅と西鉄天神大牟田線各駅の間を乗降する場合(定期券に限る)。
 天神駅・天神南駅経由の定期券は西鉄福岡(天神)駅連絡。
 西鉄側の発着駅には太宰府線・甘木線各駅を含む。
 薬院駅を接続駅とした定期券で天神乗り換えは不可。天神を接続駅とした定期券での薬院乗り換えは、天神南駅 - 薬院駅間と西鉄福岡(天神)駅 - 薬院駅間の両方を経路に含んだ定期券(すなわち薬院大通以西 - 西鉄平尾以南の天神乗り換え定期)以外は不可。
 貝塚駅経由で福岡市地下鉄全駅と西鉄貝塚線各駅の間を乗降する場合(片道普通券・定期券・乗継乗車券に限る。ICカードも対象)
 西鉄貝塚線各駅(西鉄新宮駅を除く)との連絡運輸は運賃が地下鉄・西鉄合算額の20円引き(貝塚駅から地下鉄線2区以内と西鉄貝塚線名島駅 - 唐の原駅各駅の間を乗車する場合は60円引き)になる。
また、JR各社とは片道・往復・連続乗車券、JR線の乗車区間が100km以内の定期券・団体券において、以下の通過連絡運輸が設定されている。西鉄との通過連絡運輸(天神大牟田線 - 地下鉄 - 貝塚線など)は設定されていない。
 空港線姪浜駅 - 博多駅間を介してJR筑肥線(全線)・唐津線(小城駅 - 西唐津駅間)各駅とJR九州・JR西日本・JR四国・JR東海各駅の間を乗車する場合(下記例外を除き福岡市交通局では発売しない)
 空港線姪浜駅 - 博多駅間を介してJR筑肥線(下山門駅 - 唐津駅間)・唐津線(唐津駅 - 西唐津駅間)各駅とJR鹿児島本線(門司港駅 - 大牟田駅間)・香椎線(全線)・篠栗線(全線)・筑豊本線(全線)各駅の間を乗車する場合の、JR線の乗車区間が100km以内の定期券に限り、福岡市交通局でも発売する。
 JR東日本およびJR北海道との連絡運輸規程は廃止された。
 ICカードのエリア内となる乗車(具体的には「西唐津 - 下山門間」-(姪浜・博多経由)- 「筑肥線・唐津線・博多駅以外のSUGOCAの福岡・佐賀・大分・熊本エリア内各駅」の乗車)の場合、SUGOCAやはやかけんなどICカードで乗車した場合にも通過連絡運輸として運賃が計算される(博多駅の地下鉄改札で一度精算し、乗り継ぎ後の下車駅で残りの分を再び精算する。当日中であれば博多駅で打ち切られない)。
 JR部分の営業キロが通算して100kmを超えている場合、途中下車が可能になる(ICカードは対象外。地下鉄線内で途中下車することはできない)。
 博多駅から直接福岡市地下鉄に乗りJR筑肥線方面へ向かう場合、JR博多駅のみどりの窓口でも購入可能。

企画乗車券
 一日乗車券
 福岡市地下鉄全線で利用できる一日乗車券は640円(小児320円)で発売している。この乗車券を提示することで市内の施設の一部が割引になるサービスも行っている。一日乗車券には、博多どんたくなどのお祭りや特定イベント、特定日(正月など)の時に限定で、通常より100円安い520円で発売される時もある(発売予定に関しては、福岡市交通局の公式ホームページで確認できる)。2017年現在、1区料金では4回以上、2 - 3区料金では3回以上、4区以上の料金では2回以上利用する場合、一日乗車券の方が安くなる(小児除く)。
 ファミちかきっぷ
 一家族が同一行程で地下鉄全線を一家族1000円(大人2人まで、小児・幼児は人数制限無し。2親等内の親族に限る)で利用可能な一日乗車券。「ファミちかきっぷ」とは別に駅窓口等で配布するファミリーカードに利用者の氏名を記入して入場時に提示して利用する。また、「ファミちかきっぷ」利用者を対象に橋本駅および姪浜駅の対象駐車場限定で、当日の駐車料金の100円割引券を受け取れる「パーク&ライド家族割」も実施している。2021年4月26日からインターネット販売も開始した。
 ファミリーペア券
 2018年7月26日に発売を開始した大人用と小児用の一日乗車券のセットで、大人1名と小児1名が利用できる。800円。2021年4月26日からインターネット販売も開始した。
 天神・博多間1日フリーきっぷ
 非接触決済に対応したクレジットカード(Visaのタッチ決済に対応するカード)を専用の改札機でタッチして利用できる全国初となる一日乗車券。空港線博多駅 - 天神駅間が1日乗降自由。また、ジョルダンの乗換案内アプリにてスマートフォンで利用するデジタルチケットとしても発売。発売期間は2021年4月16日から8月15日まで。
 ちかパス
 地下鉄全線乗り放題の定期券(運賃制度上は企画乗車券)。1か月券は12,570円。3か月券(35,830円)、6か月券(67,880円)もある。4区以上の場合はちかパスの方が安くなる。
 ちかパス65
 「ちかパス」の65歳以上利用者に対する割引制度。通勤用や小児用よりも安くなる。1か月券は6000円。3か月券、6か月券もある。また運転免許自主返納者に「運転免許返納割」として3000ポイントを最大2回付与するサービスを2017年5月3日に開始した。
 乗っチャリパス
 福岡市営駐輪場定期をセットにした定期券。通常の駐輪場定期料金よりも最大5,400円安くなる。地下鉄沿線のみならず、JR九州および西鉄沿線の定期券連絡運輸区間の福岡市営駐輪場の利用もできる。全線定期券「ちかパス」にも設定があるが、小児用(小学生用)定期券や高齢者定期券「ちかパス65」には設定がない。
 アビスパ応援きっぷ
 福岡市がJリーグ・アビスパ福岡の主要株主ということもあり、ベスト電器スタジアムで行なわれるアビスパ福岡のホームゲームのいずれかで利用できるフリースタイルチケット(各座席エリアの前売り券の価格)と地下鉄の一日乗車券がセットになった乗車券を地下鉄各駅で販売している。
 伊都・キャンパス回数券
 伊都・シーサイド回数券(2023年3月31日をもって販売終了)
 それぞれ地下鉄各駅から筑肥線九大学研都市駅経由で昭和バス・「九大前」(伊都・キャンパス回数券)または「西の浦」/「畑中」/「大原橋」(伊都・シーサイド回数券)との間で乗車できる回数券。それぞれ、10枚綴り回数券となっており詳細はWEB参照のこと(小児設定なし)

乗車カード対応(ICカード)
2009年3月7日よりICカード乗車券「はやかけん」を導入している。

九州旅客鉄道(JR九州)のICカード「SUGOCA」のほか、西日本鉄道のICカード「nimoca」および、東日本旅客鉄道(JR東日本)のICカード「Suica」とも互換性を持たせる方向で、2008年2月「九州IC乗車券・電子マネー相互利用に関する協議会」を発足させ、2010年3月13日に相互利用を開始した。

2013年3月23日には交通系ICカード全国相互利用サービスが開始、北海道旅客鉄道(JR北海道)のKitaca、首都圏私鉄などのPASMO、中京圏私鉄などのmanaca、東海旅客鉄道(JR東海)のTOICA、西日本旅客鉄道(JR西日本)のICOCA、関西私鉄などのPiTaPaとの相互利用が開始された。

他には全日空 (ANA) と提携し、2009年12月16日より「ANAはやかけん」を発行している。

2023年8月1日現在、福岡市地下鉄全線全駅と、JR九州鹿児島本線・香椎線の一部区間、西鉄天神大牟田線の一部区間で、クレジットカード等の非接触型決済による改札乗車の実証実験が行われている。なお、事業者ごとに対応するカードブランドが異なる。また、おサイフケータイ対応スマートフォンにiDまたはQUICPayで登録されたカード等は、この実験用端末では利用できない。

過去に発行されていた乗車券類
 おとなりきっぷ
 2006年4月1日からは乗車する駅からその隣の駅までの1駅間の運賃を100円とし、「おとなりきっぷ」の名称で隣の駅まで専用の乗車券を発売していたほか、2009年に導入したICカード「はやかけん」(相互利用可能な他社のICカード含む)を利用した場合でも運賃100円となっていた。2013年まで利用できた「えふカード」や、2011年まで利用できた「よかネットカード」も100円、2011年まで利用できた「ワイワイカード」の場合は一律正規運賃より20円引きされ80円となっていた。ただし、定期券や他社線との連絡乗車券の場合は地下鉄線内の乗車区間が1駅間であっても割引対象外だった。この「おとなりきっぷ」を使うと、2駅間を通しで乗るよりも安く乗れる区間があった。なお、乗り越し精算では適用されなかった。
 例:博多 - 東比恵 - 福岡空港(通して乗ると260円、分けて買うと100円+100円で200円となった。さらにワイワイカード利用の場合は80円+80円で160円となった)
 2016年9月30日をもっておとなりきっぷは廃止となり、以後は通常の初乗り運賃が必要となる。代替として、「はやかけん」で一駅区間利用時に、はやかけんに100ポイントを付与する「はやかけん ひと駅ポイント」へ移行した。
 一日乗車券
 2016年9月25日まで、土日祝日限定の「エコちかきっぷ」が520円で発売されていた。また、2016年夏まで学校の長期休暇期間には小児専用の「ちかまるきっぷ」が100円で発売されていた。「ちかまるきっぷ」にはマクドナルドのオレンジジュース無料引換券が付いていた。
 2016年10月1日からは土日祝日も通常の一日乗車券での利用となった。
 2012年3月25日までは、金曜日のみ利用可能な「ノーマイカーデー1日乗車券」も発売していたが、同年4月から福岡市が「ノーマイカーウィークデー」を実施することに伴い発売を終了した。かつて「エコちかきっぷ」は第2土日曜日のみの発売、「ノーマイカーデー1日乗車券」は金曜日の5日前から発売だったが、「エコちかきっぷ」は2009年3月14日から利用日が拡大、「ノーマイカーデー1日乗車券」は同年3月20日から事前発売が廃止され、両乗車券とも自動券売機での販売のみとなり、販売枚数制限が撤廃されていた。
 磁気式ストアードフェアカード各種
 地下鉄線内のみ利用可能でプレミアムのある「えふカード」、地下鉄と西鉄電車(宮地岳線・無人駅を除く)で共通利用可能でプレミアムがえふカードより少ない「よかネットカード」、地下鉄とJR九州で共通利用可能でプレミアムがなく地下鉄乗車時に運賃が20円割引となる「ワイワイカード」があったが、いずれもICカードへの転換に伴い2010年から2012年にかけて相次いで廃止された。

みまもりタッチ

みまもりタッチは、福岡市交通局が2010年7月27日から2021年6月30日まで提供していた、ICカード乗車券「はやかけん」を利用して、通学児童の所在確認を提供するサービス。FeliCaポケットの領域を利用し、端末とシステムは日本信号社製。類似のサービスにあんしんグーパスがあるが、システムが異なる。

事前に登録が必要。各駅のICカード対応改札機および公共施設77ヶ所(2010年10月時点)に設置された読み取り機に、児童がICカード乗車券をかざすと、親権者にメールで連絡が行く。当初は無料で利用できた。

脚注

注釈

出典

関連項目

 九州の鉄道
 美少女戦士セーラームーンCrystal - 2021年公開の『劇場版 美少女戦士セーラームーンEternal』でコラボ企画を行った。また、主人公の月野うさぎが駅構内放送に出演している。
 東芝日曜劇場 - 「お父さんの地下鉄」として開業直後の1981年8月9日に放送。廃止となった西鉄福岡市内線電車の運転士から福岡市営地下鉄に転職し、再び地下鉄の運転士を目指す男性の人生を描いたドラマ。

外部リンク
 福岡市交通局 公式サイト

福岡市高速鉄道乗車料金等条例施行規程
福岡市高速鉄道連絡運輸規程

福岡県の地方公営企業
福岡市中央区の企業
日本の鉄道事業者
福岡県の交通
日本の地下鉄
1973年設立の企業

福岡市交通局


Jeremy Caplan (born 9 October 1941) is an English cricketer. He played two first-class matches for Cambridge University Cricket Club in 1962.

See also
 List of Cambridge University Cricket Club players

References

External links

1941 births
Living people
English cricketers
Cambridge University cricketers
Cricketers from Mysore

Jeremy Caplan


Puginier (Occitanice Puginièr) est commune Francicum 146 incolarum (anno 2010) praefecturae Atacis in regione australi Occitania et Ruscinone.

 Indicem communium praefecturae Atacis

Nexus externi

Communia praefecturae Ataxis
Loci habitati praefecturae Ataxis

Puginier


Ta Baile Easa Dara (Yernish son "Balley Eas Darrey" ny "Balley Eas Darree", Baarle: Ballysadare ny Ballisodare) ny valley beg ayns Coontae Shliggee, Nerin mygeayrt 7 kilometeryn çheu yiass veih balley Shliggee.

Imraaghyn

Baljyn as baljyn beggey ayns Coontae Shliggee

Baile Easa Dara


Լա Գրանադա (կատալոներեն` La Granada) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Բարսելոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ալիտ Պենեդես շրջանում։ Տարածքը կազմում է 6.42 կմ2։ Բնակչությունը` 1963 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 61 կմ է։

Արտաքին հղումներ
 Պաշտոնական կայք
 Página web del Ayuntamiento
 Información de la Generalitat de Catalunya
 Información del Institut d'Estadística de Catalunya
 Página web de la televisión local
 Mapa en Google Maps

Իսպանիայի բնակավայրեր

Լա Գրանադա


Komet LINEAR-NEAT 3 ali 204P/LINEAR-NEAT ali   je periodični komet z obhodno dobo okoli 7,0 let.
 Komet pripada Jupitrovi družini kometov .

Odkritje
Komet so odkrili 13. oktobra 2001 v programu LINEAR. Najprej so mislili, da je odkrito telo asteroid, in je dobil oznako 2001 TU80. 19. oktobra 2001 so ga opazili tudi v programu NEAT, vendar še vedno kot asteroid. 16. novembra so v okviru programa NEAT (na Observatoriju Palomar) opazili tudi majhno komo.

Opombe in sklici

Zunanje povezave
Simulacija tirnice pri JPL
Komet na Kometografiji
Komet na strani Seiiči Jošide (leto 2001)
Komet na strani Seiiči Jošide (leto 2008)
Katalog kometov na strani Comet Orbit Home Page
Posnetki kometa

Periodični kometi
Jupitrova družina kometov
Astronomska telesa, odkrita leta 2001

Komet LINEAR-NEAT 3


İvo Andriç (; )) — hazırkı Bosniya və Herseqovina ərazisində doğulmuş Yuqoslaviya yazıçısı, diplomat, Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı (1961).

Həyatı
İvo Andriç keçmiş Yuqoslaviyada, Bosniyanın Travnik şəhəri yaxınlığındakı Dolac kəndində doğulmuşdu. 2 yaşında atasını itirdiyindən anasının valideynlərinin himayəsində böyümüşdü. Uşaqlıq illərini keçirdiyi Vışeqrad şəhərində qatı katolik təlim-tərbiyəsi almışdı. Yazmağa başlayandan sonra İvan adını İvoya dəyişmişdi. Yazıçının milli mənsubiyyəti də müəyyən dərəcədə şübhəlidir. O, əslində xorvat ailəsində doğulmuşdu, lakin sonrada özünü serb kimi qələmə vermişdi. Bu gün iki xalq — xorvatlar və serblər İvo Andriçi öz sənətkarı sayırlar.

Çoxmillətli Bosniyada yaşaması ona fərqli insanları və mədəniyyətləri yaxından müşahidə etmək və öyrənmək imkanı yaratmışdı. Sarayevo gimnaziyasında oxuduğu dövrdə cənub slavyanlarının birliyi ideyasına xidmət edən "Mlada Bosna" ("Gənc Bosniy") gizli təşkilatına daxil olmuşdu. Bu təşkilatın üzvü Qavrilo Prinsip Avstriya ershersoqu Frans Ferdinanda qarşı sui-qəsd (həmin terror aktı Birinci Dünya müharibəsinin başlanması üçün formal bəhanəyə çevrilmişdi) törədəndə (1914) həbs olunanlar sırasında İvo Andriç də vardı. Həbsxanada keçirdiyi üç il ərzində o, subyektivist Danimarka filosofu Seren Kyerkoqoru və Dostoyevski irsini öyrənmişdi. "Dənizdən" (1918) və "Həyəcan" adlı ilk kitablarında bu müəlliflərin təsiri aydın duyulmaqda idi.

Müharibədən sonra İvo Andriç Zaqreb, Vyana və Krakov universitetlərində oxumuş, 1923-cü ildə Qraza universitetindən fəlsəfə doktoru dərəcəsi almışdı. Bundan sonra o, diplomatik xidmət sahəsində çalışmış və Yuqoslaviyanı bir sıra Avropa dövlətlərində təmsil etmişdi. 1939-cu ildə ölkəsinin Almaniyadakı səfiri təyin olunmuşdu. Səfir Andriç Yuqoslaviyaya qarşı alman təcavüzünün başlanmasından yalnız bir neçə saat əvvəl Berlini tərk edə bilmişdi.

20-ci illərdə şeirdən nəsrə keçən İvo Andriç diplomatiya sahəsində çalışdığı dövrdə cəmisi üç hekayələr kitabı çap etdirə bilmişdi. Nə qədər paradoksal səslənsə də, Belqradın faşist işğalına uğradığı illər onun yaradıcılığının ən məhsuldar dövrü olmuşdu. Ətraf aləmlə bütün əlaqələri kəsilən və faktiki ev dustağına çevrilən ivo Andriç qüvvə və enerjisini yaradıcılığa vermişdi. 1941-1945-ci illər arasında ən yaxşı əsərlərindən sayılan "Drina körpüsü", "Travnitska xronikası" və "Xanım" trilogiyasını yazmışdı. Hər üç roman 1945-ci ildə çap olunmuşdu.

Bu əsərlər arasında daha populyar olan "Drina körpüsü"ndə Bosniya tarixinin 350 illik dövrü ərzində yəhudilərin, müsəlman türklərin və katoliklərin hakimiyyət uğrunda mübarizələri təsvir olunmuşdu. Təbii ki, tarixi hadisələrə daha çox təəssübkeş katolik mövqeyindən yanaşan İvo Andriç türklərə münasibətdə obyektivliyi, ölçü və ədalət hissini sona qədər qoruyub saxlaya bilməmişdi. Ona görə də müsəlman boşnaklar Yuqoslaviyanın ilk və son Nobel laureatının həmvətənləri olmasından o qədər də böyük qürur duymurlar.

Müharibədən sonra İvo Andriçin populyarlığı xeyli artmışdı. O, prezident İosif Broz Titonun ən yaxın çevrəsinə daxil idi. Andriç kommunist partiyasının üzvü olmuş, Yuqoslaviya yazıçılar ittifaqının sədri seçilmişdi. Keşməkeşli yuqoslav tarixini dərindən bilən, mürəkkəb yuqoslav cəmiyyətinin problemlərini daim diqqət mərkəzində saxlayan yazıçı və ictimai xadim kimi ölkədə böyük nüfuz sahibinə çevrilmişdi. 40-50-ci illərdə yazdığı "Yeni tarixçələr" (1948), "Lənətlənmiş saray" (1954) kimi kitablarda müasiri olduğu dövrün hadisə və problemlərini hakim ideologiya mövqeyindən işıqlandırmağa çalışmışdı.

1961-ci ildə İvo Andriç "ölkəsinin tarixi ilə bağlı insan talelərini və problemlərini bütün dolğunluğu ilə açmağa imkan verən epik istedadının gücünə görə" Nobel mükafatına layiq görülmüşdü. Həmin il dekabrın 10-da İsveç Akademiyasının keçirdiyi təntənəli təqdimat mərasimində ənənəvi Nobel mühazirəsi ilə çıxış edən laureat nə üçün məhz tarixi əsərlər yazmasına diqqəti yönəldərək bunu "keçmişin problemlərinin bu gün də öz aktuallığını itirməməsi, insanların qarşısında yenə də eyni sualların dayanması ilə" əlaqələndirmişdi.

İvo Andriç Nobel mükafatından aldığı pulu son sentinə qədər Bosniya və Herseqovinada kitabxana sisteminin yenidən qurulmasına xərcləmişdi.

Vəfat etdiyi günə qədər o, İosip Broz Titodan sonra Yuqoslaviyanın ikinci ən məşhur adamı sayılırdı. Tito isə İvo Andriçin ölümünü "çoxmillətli Yuqoslaviya incəsənəti üçün, bütün ölkə üçün böyük itki" adlandırmışdı.

Xarici ölkələrdə yetərincə tanınmasa da, İvo Andriç müasir dövrdə də keçmiş Yuqoslaviya federasiyasına daxil olan ölkələrin əksər xalqları üçün "böyük yazıçı və ictimai xadim" statusunu qoruyub saxlamaqdadır.

İstinadlar

Mənbə
 Vilayət Quliyev. Ədəbiyyat sahəsində Nobel mükafatı laureatları. Bakı: "Kitab aləmi" Nəşriyyat-Poliqrafiya Mərkəzi, 2009, səh.

Xarici keçidlər

Həmçinin bax

Serbiya yazıçıları
Serb yazıçılar
Yuqoslaviya yazıçıları
Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatları
Yuqoslaviyalı Nobel mükafatı laureatları
Serbiyalı Nobel mükafatı laureatları
Yagellon Universitetinin məzunları
Yuqoslaviyada doğulanlar
Belqradda vəfat edənlər

İvo Andriç


Laguiole (okcitansko La Guiòla) je naselje in občina v južnem francoskem departmaju Aveyron regije Jug-Pireneji. Leta 2006 je naselje imelo 1.260 prebivalcev.

Geografija
Kraj leži v pokrajini Rouergue na planoti Aubrac, 53 km severno od središča departmaja Rodeza.

Uprava
Laguiole je sedež istoimenskega kantona, v katerega so poleg njegove vključene še občine Cassuéjouls, Curières, Montpeyroux in Soulages-Bonneval z 2.509 prebivalci.

Kanton Laguiole je sestavni del okrožja Rodez.

Zanimivosti
 Kraj je znan po svojem istoimenskem siru s kontroliranim poreklom Tome de Laguiole, narejenim izključno iz nepasteriziranega mleka francoskih simmentalk in aubraških krav, zbranega med majem in oktobrom nad nadmorsko višino 800 metrov.
 Kraj je tudi rojstno mesto žepnega noža Laguiole.

Pobratena mesta
 Scarperia (Toskana, Italija);

Zunanje povezave

Naselja departmaja Aveyron

Laguiole


An Pseudocalotes poilani in uska species han Reptilia nga ginhulagway ni René Léon Bourret hadton 1939. An Pseudocalotes poilani in nahilalakip ha genus nga Pseudocalotes, ngan familia nga Agamidae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Pseudocalotes

Pseudocalotes poilani


Ներհատիչ մեքենա, ստորգետնյա արդյունահանման դեպքում օգտակար հանածոյի (հաճախ ածխի) հանքաշերտում հատում կատարող հանքային մեքենա։ Հատումը հեշտացնում է հանքաշերտի մնացած մասի պոկումը մեխանիկական միջոցներով կամ պայթեցմամբ։ Ներհատիչ մեքենան կարող է աշխատել հարթ, թեք և ուղղաձիգ հանքաշերտերում։ Ներհատիչ մեքենայի աշխատանքային օրգանը բարն է, որը բաղկացած է ուղղատու շրջանակից և դրա ներսում շարժվող կտրող շղթայից։ Վերջինս հավաքվում է բռունցքներից՝ դրանց մեջ ներդրված ատամիկներով։ Ներհատիչ մեքենայի տեղափոխումը հանքախորշի երկայնքով կատարվում է մեքենայի թմբուկի վրա փաթաթվող մետաղաճոպանի օգնությամբ։

Հանքային մեքենաներ

Ներհատիչ մեքենա


Le service après-vente (SAV) est un des services d'une entreprise, assurant la mise en marche, l'entretien et la réparation d'un bien que cette entreprise a vendu ou pas. Le SAV est souvent réduit à la notion d'intervention technique mais il inclut l'ensemble des services associés aux biens concernés, réalisés après la vente.

Ce terme est très employé dans le cadre de biens de consommation comme l'électroménager et l'automobile, où il est souvent associé à la maintenance.

Dans le domaine de l'industrie, le service après-vente accompagne la vie d'un équipement de production, assurant la prise en charge de l'installation, de la mise en route, de l'entretien préventif, des dépannages et autres réparations, de l'assistance technique et de la gestion des pièces de rechange. Ainsi, le service après-vente reste une forte valeur ajoutée que le service commercial doit bien exploiter lors des négociations commerciales. Dans les activités de service pur, on emploie généralement l'expression service client, qui est plus générale, dans la mesure où elle inclut l'ensemble de la relation client.

Le service après-vente est un domaine de l'entreprise où l'on peut avantageusement mettre en œuvre une démarche de développement durable. En effet, en développant une politique de réparabilité des produits, il est possible de lutter contre l'obsolescence programmée, dont les coûts économiques et environnementaux sont très élevés. Les projets de réparabilité permettent à l'entreprise de conserver ses clients et d'améliorer son image.

En France, selon la loi de modernisation de l'économie  pour un consommateur, l'appel vers le SAV ne peut pas être surtaxé.

Notes et références

Articles connexes
 Service (économie)
 Service client
 Gestion de la relation client
 Centre d'assistance, centre d'appel
 Réparabilité

Gestion de la relation client

Service après-vente


Electriductus tensionis magnae est pars retis electricae, quae fluxum electricum ab electrificinis ad locos habitatos vel ad fabricas aliosque, quibus electricitate opus est. Saepius hoc nomine electriductus aerei appellantur, sed et subterranei et submarini electriductus tensionis magnae existunt. Electriductus tensionis magnae aereus malos altos e chalybe vel rarius e rudere concreto factos habet, quibus fila electrica haerent. Electriductus tensionis magnae primus Monaci anno 1882 constructus erat, saeculo vicesimo autem passim aedificati sunt.

Notae

Bibliographia
 Donald G. Fink and H. Wayne Beaty, Standard Handbook for Electrical Engineers, Novi Eboraci 1978
 Joseph Kindersberger, Grundlagen der Hochspannungs- und Energieübertragungstechnik, Monachiae 2009
 Магидин Ф. А. Электромонтажные работы. Vol. XI, pars 1, Воздушные линии электропередачи Moscuae 1991.

Nexus externi
 De electriductibus tensionis magnae

Ingeniaria electrica

Electriductus tensionis magnae


() —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.

Təsviri
Tənək ilbizi ağciyərlilər yarımsinfinin saplaqgözlülər dəstəsinə daxildir. Təbiətdə geniş yayılmışdır. Ona üzüm bağlarında, kolluqlarda, otlaqlarda və digər yerlərdə rast gəlinir.

Quruluşu
Tənək ilbizlərində bədən spiralvari burulmuş bütöv çanaq içərisində yerləşir. Spiral sağtərəf istiqamətində bir neçə dövrə vurur. Onun zirvəsi distal tərəfdə, əks tərəfində isə çanağın ağzı yerləşir. Çanaq sarımtıl-qonur rəngdədir, üzərində uzununa zolaqlar olur, assimetrikdir. Çanağın içərisində ilbizin bədəni yerləşir. Onun ağız hissəsindən baş və ayaq xaricə  açılır. Başın ön tərəfində ağız dəliyi  olur. Başın bel tərəfində bir cüt göz çıxıntıları, onların zirvəsində isə gözlər yerləşir. Sağ göz çıxıntısının alt tərəfində cinsi dəlik var. Çanaq ağzının sağ tərəfinin yanında tənəffüs və anal dəliyi olur. Bədən kisəsinin birinci dövrəsini qaraciyər tutur. Axırıncı dövrə ən iri olub, mantiya qatında formalaşmış və orada böyrək, ürək, qan  damarları yerləşir. Mantiya, mantiya boşluğunu əhatə edir. Mantiya boşluğu qapalıdır, xarici mühitlə tənəffüs dəliyi ilə əlaqələnir. Mantiya boşluğunda mantiya kompleksi orqanları tənəffüs, qan-damar sistemi və böyrək yerləşir. Mantiya boşluğunun arxa hissəsində ürək olur. O, qulaqcıq və mədəcikdən ibarət olub, aorta ondan  başlanğıc götürür. Mantiya qatının daxili tərəfində yerləşən qan-damar sistemi şaxələnərək ağciyəri yaradır. Tənək ilbizinin həzm  sistemi ağız dəliyi ilə başlayır, ağız boşluğuna keçir və ondan sonra udlaq gəlir. Udlaq qalın əzələvi divara malikdir. Udlağın dib  hissəsindən önə doğru hərəkətli dilcik uzanır. Onun üzərində  radula, yaxud sürtkəc  olur. Radula çoxlu miqdarda buynuz dişciklərdən təşkil olunmuşdur. Bunlar eninə sıralarda yerləşir. Dilcik radula ilə xaricə uzanaraq qidanı qaşıyır. Udlağa ağızsuyu vəzilərinin axarları açılır. Udlaqdan sonra qida borusu olur. Onun arxa hissəsi geniş və uzun çinədanı əmələ  gətirir. Bunun üzərində isə ağızsuyu vəziləri  yerləşir. Qida  mədədə həll olduqca qaraciyərə keçir, orada daha yaxşı həll olub, şirəsi sorulur və müəyyən  qədər ehtiyat qlükogenə  çevrilir. Cinsi sistem hermotfroditdir, tək cinsi vəzə malikdirlər. O, müxtəlif vaxtlarda həm toxum, həm də yumurta hüceyrəsi hazırlayır. Dişi və erkək cinsi dəliklər bir-birinə yaxın yerləşir və ümumi  kloaka dəliyi ilə xaricə açılır.

İstinadlar

Həmçinin bax

Üzüm ilbizi


Smoković je naselje u sastavu Općine Zemunika Donjeg, u Zadarskoj županiji.

Stanovništvo

Prema popisu iz 2011. naselje je imalo 110 stanovnika.

Izvori

Naselja u Zadarskoj županiji

Smoković


FlashGet (ikinci adı JetCar 0.76 versiyadan başlayaraq FlashGet) — internetdən sənədləri yükləmək üçün proqram Microsoft Windows əməliyyat sistemi altinda. Dəstəklənən protokollar: http, ftp, mms, rtsp, bt(BitTorrent) (1.80 versiyadan başlayaraq), ed2k(eMule) (1.84 versiyadan başlayaraq)

Xüsusiyyətləri
 proqram bu: Internet Explorer, Opera (Internet suite), Netscape, Mozilla, Mozilla Firefox, SeaMonkey, Avant Browser, Maxthon veb brauzerlərə (veb səyyahlara) birləşirilib
 bir neçə sənədi(max. 8) parallel yüklüyə bilir, ondan çox sənədi ardıcıl yükləyir
 bir sənədi bir neçə axınla(max. 10)/mənbədən yüklüyə bilir
 veb şəbəkəyə(Web crawler) goşulub

Məlum olan problemlər
 tək Microsoft Windows əməliyyat sistemi üçün mövcuddur
 Softportal.com saytindan yüklüyəndə problemlərlə üzləşə bilər

Oxşar proqramlar
Windows:
 http, http, ftp, mms, rtsp: Download Master, Reget Deluxe, Net Transport, LeechGet.
 bt(BitTorrent): uTorrent, Azureus (butun əməliyyat sistemlərilə işləyir), BitComet, Shareaza, Opera v.s.
 ed2k(eMule): eMule, eDonkey, (aMule, xMule (butun əməliyyat sistemlərilə işləyir)) v.s. Linux:
 http, http, ftp, mms: Wget, Downloader for X, KGet
 bt(BitTorrent): rTorrent, KTorrent, Azureus (butun əməliyyat sistemlərilə işləyir), Deluge, Opera v.s.
 ed2k(eMule): aMule, xMule (butun əməliyyat sistemlərilə işləyir)

Xarici keçidlər
FlashGet offisial saytı (English)

Həmçinin bax
 Veb səyyah

Kompüter proqramları
İnternet

FlashGet


(Tout à coup), titre international : , est un film argentin réalisé par Diego Lerman, sorti en 2002.

Synopsis
Marcia, une jeune vendeuse à la vie ingrate, est un jour agressée dans une ruelle par deux lesbiennes, Mao et Lenin. Celles-ci l'enlèvent pour un road movie imprévisible.

Fiche technique
 Scénario : Diego Lerman et Maria Meira d'après le roman  (La preuve) de César Aira.
 Réalisation : Diego Lerman
 Photographie : Luciano Zito et Diego del Piano
 Musique : Juan Ignacio Bouscayrol
 Montage : Benjamín Ávila, Alberto Ponce et Roli Rauwolf
 Production : Lita Stantic et Diego Lerman
 Date de sortie : 2002

Distribution
 Carla Crespo : Mao
 Verónica Hassan : Lenin
 Tatiana Saphir : Marcia
 Marcos Ferrante : Felipe
 María Merlino : Delia
 Beatriz Thibaudin : Blanca
 Ana María Martínez : Ramona

Récompenses
 Prix des meilleures actrices au Festival du film de La Havane en 2002.
 Prix du public au Festival International du Cinéma Indépendant de Buenos Aires en 2002.
 Prix Don Quixote pour le réalisateur, Léopard d'argent à la production, et mention spéciale pour les acteurs au Festival international du film de Locarno en 2002.
 Prix FIPRESCI à la Viennale de 2002.
 Tulipe d'or en 2003 au Festival international du film d'Istanbul.

Voir aussi

Liens internes
 Homosexualité au cinéma
 Liste de films LGBT

Liens externes

 Critique sur film de culte
 Critique sur Cineismo

Film argentin sorti en 2002
Comédie dramatique argentine
Road movie
Film argentin en noir et blanc
Film réalisé par Diego Lerman
Film argentin sur le lesbianisme

Tan de repente


An Platops in uska genus han Diplopoda. An Platops in nahilalakip ha familia nga Abacionidae.

An kladograma hini sumala ha Catalogue of Life:

Mga kasarigan

Platops

Platops


Mostapha Laabid (born 29 March 1969) is a French politician, formerly of La République En Marche!. He was the French National Assembly deputy for Ille-et-Vilaine's 1st constituency from 21 June 2017 to 7 September 2021.

Laabid currently runs the Rennes chapter of Fondation Agir Contre l'Exclusion (Action Against Exclusion Foundation, or FACE), a private foundation which aims to combat employment discrimination.

In 2020 he was convicted of embezzlement.

References

1969 births
Living people
Deputies of the 15th National Assembly of the French Fifth Republic
Renaissance (French political party) politicians
Politicians from Rennes
University of Rennes alumni
French people of Moroccan descent
French politicians convicted of crimes
Deputies of the 16th National Assembly of the French Fifth Republic

Mostapha Laabid


An Eutyporhachis tessellata in uska species han Diplopoda nga ginhulagway ni Pocock hadton 1909. An Eutyporhachis tessellata in nahilalakip ha genus nga Eutyporhachis, ngan familia nga Chelodesmidae. Waray hini subspecies nga nakalista.

Mga kasarigan

Eutyporhachis

Eutyporhachis tessellata