පසුබඳින ආත්මීය හස්තය 03 වන දිගහැරුම.

" ඉතිං සඳරු කොහොමද ඔයාට.. "

කඳුමුදුනත සිට ආගන්තුකයා කතාව ඇරඹුවෙ මා දෙස නොබලායි. ඔහු ඈතට නෙත් තියාගෙන සිටි මුත් ඉවසීමෙන් මාගේ ප්‍රතිචාරය බලාපොරොත්තු වෙන බව පෙනුණා. ඒත් ඇත්තටම මට දියයුතු පිලිතුර ඔහු නොදන්නවා විය නොහැක. 

" මේ කොහෙද? මම කොහොමද මෙහාට ආවෙ.. අනික කවුද ඔයා? මාව දන්නෙ කොහොමද? "

මගේ දෑස් ඇසිපිය නොහෙලාම ඔහු ග්‍රහණය කරගෙන තිබුනා. ප්‍රති පිලිතුරක් නොදුන් දෙතොල් මත සිහින් නමුත් දීප්තිමත් හිනාවක් ඇදෙමින් තිබුනා. 

" අපි යමු.. "

හුනස්නෙන් නැඟී සිටි ඔහු ඉදිරියට පියවර නැඟගුවෙ යලි පසුපස නොබලමයි.

" දන්නවද සඳරු, ඔයාගෙ කිසි වෙනසක් වෙලා නැ, ඇඟට තියල මැහුව වගෙමයි.. "

ඔහු පසුපස ඇදෙන ගමන් මා යලිත් මා ඇඳ සිටින අමුතු පන්නයෙ විලාසිතාව වෙත අවදානය යොමු කරා, ඇත්තටම ඒක අමුතුයි. ඝණ සුවපහසු ඇඟලුම් මතුපිටින් සේද වන් සැහැල්ලු සලුවලින් පිටත කබායන් සකසා තිබීම, ඇවිදින විට හමාඑන කෙටි සුළං රැලකින් පවා එයින් ඇති කලේ අමුතුම ප්‍රියජනක ස්වභාවයක්.

" ඔයාගෙ කිසි වෙනසක් වෙලා නැ, මොකක්ද ඒ හරුපෙ, "

මා යලි කියූ දේ නෑහුනා සේ ඉදිරියෙන් ඇදෙන කඩවසම් තරුණයාගෙ එක් අතක් නවා ගුලි කර පිටුපසින් තබාගෙන ගමන්කරන හැටි ඇත්තටම ප්‍රතාපවත්, උත්තර නැති අභිරහස් හීනයක පාවෙනව වගෙ මම ඔහු පසුපසම කඳු ශිඛරය බසිමින් හිටියා. අර්ධයක් පමණ දල බෑවුමක් ඔස්සෙ ගල් පඩි පෙලකින් පැමිණි අප තැනිලා භූමියකට පැමිණ තිබුනා, එය ගල් ගුහාවෙ සිට දුටු පහල සීමාව නොවෙයි. කඳුශිඛරයේ අනෙක් පස අර්ධයෙන් සම්බන්ධ වූ තැන්නක් වැනි පිහිටුමක්,එය ඇත්තටම තණ පියලි ඇල්ලු  දෙපස මල් පඳුරු හා රෑස්ස ගස් පිරැන සුන්දර දර්ශනයක්. යම් සැලකිය යුතු දුරක් ඇවිදගෙන ආවත් මිනිස් පුලුටක්වත් සිටිනා බවට එකදු සාක්ෂියක් වත් දකින්න තිබුනේ නැ. ආගන්තුකයාට යන්නට ඇර මා අඩි දහයක් පමන පසුපසින් ඇඳුනේ අවට ගැන සූක්ෂම අවධානයකිනි. තවත් දුරක් යද්දි ඉදිරියෙන් පාර අවහිර කර ලී පටි දිගට හරහට ක්‍රමානුකූලව යෙදු ගේට්ටුවක් පෙනෙන්න වුනා. යම්කිසි නව ප්‍රාණයක් ලැබූවෙකු සේ ඉක්මන්වූ මාගේ ගමන දැන් ආගන්තුකයාට සාමාන්තරව හා ඔහුව අතික්‍රමණය කරමින්ද තිබුනා, නමුත් ඔහුගේ සංසුන් ඒකාකාර වේගය හෝ හැසීරීම වෙනසක් නැ, මුහුනේ සිහින් සිනාවකින් එක වරක් පමණක් මා දෙස ඕනනම බලන්නට ඇති. 

අමුතුම ආකාරයේ ශෛලමය අගුලකින් තමා අඩි දොලහක් පමන උස් වූ ලී ගේට්ටුව දම්වැල් යොදා බැඳ තිබුනේ. ආගන්තුකයාගෙ ඇඟිලි තුඩු එහෙ මෙහෙ අතට සියුම් ලෙස ගමන්කරන බව යාන්තමට මට පෙනුණා, ඉතා සුළු වේලාවක් ඇතුලත දම්වැල් අගුල ගලවා ගේට්ටුව විවෘත කර දුන් ඔහු මා හට මුලින් පිටතට යාමට හිසින් සං කලා. මෙතෙක් ස්වාභාවික තුරුලතා පමණක් තුබූ වනාන්තරය දැන් නාගරික බවෙන් මිඳුන පැරණි කාලෙ  හරිත ගම්මානයකට ආවා වගෙ හැඟීමකින් පිරී ගියා. අඩියක පමණ ලී හරස් වැටක් මාර්ගය දෙපසම වැටී තිබුනා, ඈතින් තව කුඩා කුඩා ගෙවල් කීපයක් , අපි ඇඳ සිටි ඇඳුම් වලට සමාන ඇඳුම් ඇඳ සිටි මිනිසුන් කීප දෙනෙකුන්ද තැන තැන ඉන්නවා මා බොහෝ වෙලා බලා සිටින්න ඇති. තිබූ ගුප්ත බව තව මිනිසුන් දුටු විට නැති වී ගියත් මා තවමත් යතාතත්වයට පත්වී නැ. 

" සඳරු අපි යමු.. "

මා යලිත් ඔහු පසුපස ඇදුනා. අප යන මාර්ගයේ වම් පසට තව පාරක් වැටී තිබෙනවා මා දුටුවත් එය වැටී තිබුනේ අමුතුම දිශානතියකටයි. ඒක ඇත්තටම ගහකට යන පාරක්. නිකම් ගහක් නෙවේ මම මෙ ලෝකෙ දැකපු ලොකුම ගහ ඒක වෙන්න ඇති. වට අඩි 100කටත් වඩා වැඩි විය යුතුමයි. ඇත්තටම එය මා සිටි නිවාස සංකීර්ණය මෙන් දෙගුණයක් පමණ වන්නට පුළුවන්. මා නැවති ඒ මහා වෘක්ෂය දෙස බලා සිටියදී ඉදිරියෙන් ඇදුන ආගන්තුකයාද වම් පසට දිවෙන පාර හෙවත් වෘක්ෂය දෙසට හැරුනා, මාත් පය ඉක්මන් කරමින් ඔහු දෙසට ඇදුනේ මේ අභිරහස් මිනිසාගෙ ඊලඟ පියවර දරනගැනීමෙ කුතුහලය නිසයි. එම මාවතද තණ තීරු දෙකක් මැදින් වැටී තිබුනේ කඩා ලා දම් පැහැති පාෂාණ ඇතිරූ මාවතකිනි. එය දීගේ මීටර් 100 පමණ යන විට වෘක්ෂයට ආසන්නයේ  මීටර් පහක පමන වපසරියක් පුරාවට වෘක්ෂය වටාම රත් පැහැ පලිගු පාෂාණ කැබලි අතුරා තිබුනා. දැවැන්ත වෘක්ෂය වටා සිව් දෙසින්ම මතුපිටට මුහුකුරා ආ දැවැන්ත මූල කොටස් විශාල ගොඩනැගිල්ලක ගරා වැටුන බිත්ති සේ දියසෙවල , ඇල්ගී , කුඩා හතු වර්ග හා වැල් පඳුරු එතෙමින් එයටම ආවේණිකබවක් එක්කර අවසන්. ඇත්තටම මෙය වසර දස දහසකටත් වඩා පැරණි වෘක්ෂයක් වගෙයි, එය විය හැකිද. වෘක්ෂයේ උස අපි දකිනා උසම පොල් ගස් දහ පහලොවකට වඩා වැඩියි, නමුත් විශේෂත්වයනම් කදේ වට ප්‍රමාණයට සාපේක්ෂව උස සැලකියයුතු තරම් අඩු වීමයි. වෘක්ෂයේ අතු බෙදී යාම විචිත්‍රණය කරන ලද විශාල ස්වාභාවික බොන්සායි ක්‍රමයක් වාගෙයි, නමුත් ඉතා විශිෂ්ඨ චිත්‍රයක් සේ සෑම දිශාවකටම මනා සේ විහිදී අතු පතර බෙදා වෙන්වී තිබුනි. වෘක්ෂය ආසන්නයේ සිසිලස සෙවන හා අමුතුම ආකාරයේ ජීවි බව මා මෙතෙක් විඳ තිබුනේ නැ.මධ්‍යයේ සිට ඉහලට යනකම්ම දීප්තිමත් කොල පැහැයෙන් දිලිසෙන රවුම් කුඩා පත්‍ර ගොනු ගොනු පිහිටා ඇත, මධ්‍යයේ සිට පහලට පිහිටි පත්‍ර මණ්ඩල රතු මිශ්‍ර තැඹිලි පැහැයක් ගත්තෝය. වෘක්ෂය ආසන්නයටම යන විට මාර්ගය යම් උස් තැන්නක් සේ දැනෙන්නට විය.යාම අපහසු නොවන දීගෑරුනු බෑවුමක් වු එය කෙලවර ආගන්තුකයා නැවතී මා දෙස බලා සිටියේ මා වෘක්ෂයේ සිරි නරඹන අතරතුරයි.  පය ඉක්මන් කල මා ඉහලටම ඇවිඳ ගොස් අවසානයේ යලිත් ගල් වුයේ කිසි දා නොපැතු නොදුටු විරෑ දර්ශනයක් අබියසයි.

" සඳරු,... ඔයා කැමති ඔහොමම ඉන්නද? කැමති නම් අපිට ඇතුලට යන්නත් පුළුවන්.. "

ආගන්තුකයා පෙර හුරුපුරුදු හඬින් මා පියවි සිහියට ආවත්, මා දකින දසුන මටත් හිතාගත නොහැකි වුනා. එය ද්වාරයක්, මහා වෘක්ෂයේ කඳ හරහා අඩි 20ක් පමණ උස් වූ අඩි 10 පමන පලල දෙපියනකට විවෘත වන්නට සෑදූ මහා ද්වාරයක්, විශාල අමුතුම පන්නයේ පක්ෂීන් දෙදෙනෙකු මධ්‍යයේ කැටයම් කර තිබූ එහි සෑම තැනක්ම විචිත්‍ර ගැඹුරු කැටයම් වලින් සිරවී තිබුනා වැනියි. රිදී රත්රන් වැනි පැහැ වලින් රේඛා තැනුන අඳුරු දුඹුරු පැහැයක් ගත් ද්වාරයේ පක්ෂී නේත්‍රයන් වලට ටෙන්ස් බෝල තරම් වූ දිලිසෙන පාෂාණ දෙකක් ඔබ්බවා තිබුනා. මා ද්වාරය ලඟටම ගියේ අඩක් විවෘත මුවගින් බව වැටහුනේ ආගන්ත්කයා සිනා මුවින්ම යටි තල්ලට අත තබා ඔසවද්දීයි. ද්වාරයේ කැටයම් සියුම් රේඛා සම්පූර්ණයෙන්ම මාව වශී කරගෙන තිබුනා සමහර තැනක අඟලක් පමණ ගැඹුරට කාවැද්දූ කැටයමක් කිසිම අපහසුවකින් තොරව අඩි ගානක වක්‍රයක් ගෙන තිබුනා. මනඃකල්පිත ස්වරෑපයෙන් වූ පක්ෂී උදරයේ සිට මාගේ දෑගිලි ගෙල හිස දක්වාම පැමිණියා, මාගේ නෙත් සම්පූර්ණයෙන්ම පැවතියේ දෑස් මට්ටමෙන් අඩියක් පමණ ඉහලින් වූ දිස්න ගලන පාෂාණයේයි. එය වටේ ඔප දමන ලද මතුපිට පෘෂ්ඨය සිනිඳු ගෝලාකාර හැඩගැන්වී තිබුනේ ප්‍රභල දිලිසුම් රෂ්මි ධාරා පිටතට උවමනාවට වඩා යැවීම වැලැක්වීමට වගෙයි. කැටයම් මතින් එසවුන දෑත එක් පලිඟුවක් ලඟට ආසන්න වද්දීම අත්ල පිටතින් තැබූ තද ග්‍රහණයක් සමඟ ඩැහැගත් දෑත යලිත් කැටයම් යෙදූ පක්ෂි ගෙල මත නතර වුනේ ආගන්තුක දෑත තදින් එය මත පතිතවම තබාගෙනයි, හිර වූ දෑත මුදාගැනීම අපෝසත්වද්දි මා ,මට පිටුපසින් මාගේ ඇගෙහි ගැවි නොගැවි සිටි ආගන්තුකයා දෙස බැලුවා, ඒ දෙනෙත් අවංකවම සිනාසෙනවා කීවොත් නිවැරදි, තද නිල් පැහැ දෑසක් හිමි වූ ඔහුගේ ඇතුලත විශාල හැඟීම් ගොන්නක් තෙරපෙන අසරණ බවක් මා දුටුවේ ප්‍රථම වතාවටයි. අප බොහෝ වේලා එලෙස ඉන්නට ඇත. නමුත් එක් මොහොතකදි ඔහුගේ දෑත ලිහිල් වද්දීම මා හිරවූ දෑත මුදාගෙන ඔහුගෙන් අඩිදෙකක් පමණ ඉවතට ගියා. බිමබලා දෙතොල්පට විසුරුවා හැරිය ඔහු යලිත් ද්වාරය දෙසට හැරුනා.

" ඔබ තවම මෙහෙට අලුත් සඳරු,.. ඒ නිසා මට බයයි ද්වාර අගුල ඔබව කොහොම හඳුනා ගනීද කියල.. "

දෑත් දෙපසින් විහිදුන සලු පටයන් පසුපසට ගසා දැමූ ඔහු දෙඅත්ම ඔසවා අත්ල දෙක එකවරම පාෂාණ දෙක මත තබා මොහොතකින් යලි ඉවත් කරගත්තා. ද්වාරය ඇතුලතිනි ඇසුන ' ටික් ටික් ' හඬ දහසකට පසු කිසිම හඬක් නොනඟා ද්වාරය දෙපසට විවෘත වුනා. ඇත්තටම ඒ එක දොර පලුවක් අඟල් පහක පමණ ඝණකමක් සහිත විය යුතුයි. නමුත් කිසිම හැලහොල්මනක් නැතුව ද්වාරය විවෘත වුනේ කඩඉතොලු නැති ගඟක ගලා යන පත්‍රයක් වගෙයි. මා ඔහු ලඟටම කිට්ටු වුනා. අන්ඳකාර කුටියක් වගේ ඇතැයි සිතුවද එලිමහනට වඩා දීප්තියක් එය තුල වූවා, වායූ සමීකරණය කරන ලද ගොඩනැගිල්ලක මෙන් සුවයක් දැනුන ඇතුලත විශ්මිත දිවයිනක් වගෙයි. අපි ද්වාර සීමාව පසුකර ඇතුලට පැමියාත් සමඟම දොර වෑසී ගොස් තිබුනා. තනිකරම වෘක්ශය ඇතුලත නව නිපැයුමක්, හාස්කමක්මයි. වෘක්ෂයට කිසිදු හානියක් නොවන සේ මැලු වෘක්ෂයේම ඇතුලත දැවැන්ත පුස්තකාගාරයක් ලෙස ප්‍රතිනිර්මාණය කොට තිබුනි. ඔව් ආගන්තුකයා මා කැටිව විත් තිබුනේ දැවැන්ත පොත්ගුලක් තුලටයි. බිම් මට්ටමේ සිට ඉහලට තට්ටු ආකාරයෙන් අරීයව වලයාකාරව කොටස් බෙදමින් කුටීර වෙන්කර තිබුනා අක්කර ගණනාවක් පුරා ව්‍යාප්ත මේ වෘක්ෂයේ සෑම තැනකම ක්‍රමානුකූල සැකසුමින් පොත් රාක්ක, කියවන්නන් සඳහා මේස පුටු ආදී ලෙස, විශේෂිත කුටීර ආකාරයෙන්ද තැන තැන පිහිටා තිබුනා, වෘක්ෂයේ මධ්‍යයෙන් ඉහල බැලූ විට අහසේ දර්ශය මා තවත් පුදුමයට පත්කරා.

" වහිතකොට තෙමෙන් නැද්ද? "

මං උඩ බලාගෙනම කිව්වා.

" ඇත්තටම සඳරු, ඔතන වහලයක් තියෙනවා, පියවි ඇසට නොපෙනුනාට. "

 ආගන්තුකයා පරිශ්‍රයේ වූ විශාල මේසයක සිටි පුද්ගලයෙකු දෙසට ඇදෙමින් සිටියා. රිදී පැහැ ඝණ දිගු රැවුලක් වවා සිටි ඔහුගේ හිස කෙස්ද කොඳු ගැටිය දක්කා වැවී ඇත. නමුත් දුර්වල අබලදුබල වයසක ස්වරෑපයක් ඔහුගේ මුහුනේ නැ, නමුත් පරිණතබව හා පෞරුෂත්වය සඟවා ගන්නට බැරි වී ඇති හැඩයි. ආගන්තුකයා වෙත සුහද මිත්‍රශීලි පිලිගැනුමක් කල ඔහු මා වෙත හැරී ද මොනවා හෝ මුමුනන්න වුනා. දෙදෙනා එක්ව කරන රහස් කෙඳිරිල්ල මා සිටි තැනට නොඇසුනත් ඔවුන්ගේ දෑස් හා අංගචලන සංකීර්ණ පසුබිමක සේයා මවාපෑවා. මුලදී භීතිමත් හා ප්‍රතික්ෂේප කරන සුලු මුහුණුවරක් මවාසිටි තැනැත්තා ආගන්තුකයා අවසානයේ පැවසු කතාවකින් පසු නිශ්චල සංවේදි බවකට හැරුනා. අවසානයේ මා නෙත් ගැටුණ ඔහුගේ දසුනින් ගලා ආ අසීමාන්තික අනුකම්පා බැල්ම මාව නොසිතූ අයුරින් තලාපෙලා අපහසුතාවක ගොනුකලා සේ විය. එය වැටහුන නිසාමදෝ ඔවුන් ක්ෂණයෙන් සාමාන්‍ය තත්වයට පත්වුනා. ආගන්තුකයා මා වෙත පැමිණ යලි ඔහු කතා කරමින් සිටි පුද්ගලයා වෙත මාද රැගෙන ගියා. 

" සඳරු , මේ ඉන්නෙ අපේ පැරණිම විශාලම පුසාතකාගාරය භාර පුස්තකාරක්ෂකතුමා, ඒ වගේම මගේ ප්‍රධානම ගුරුතුමා.. "

ඔහු හඳුන්වාදුන්නත් මා කලයුත්ත කුමක් දැයි සිතාගන්න මට ලේසි වුනේ නෑ. මා ඔහු දෙසට දකුණත දිගු කලේ අතට අත දීමටයි. මාගේ ප්‍රතිචාරයට ඔහු සිදුකලේ උස් හඬින් සිනාසීම පමණයි, ආගන්තුකයාගේද බිමට සිනා බර හිස බිමට නැවී තිබුනා. පුස්තගාරය තුල කලබලයක් ඇති නොවී තිබුනත් ඒ සිනහව සැහැසි දඬුවමක් සේ මට දැනුනා. 

" හ්ම්ම්ම්ම් සමාවෙන්න සමාවෙන්න, ඇත්තටම මේක හොඳ විහිලුවක් ශියේම්.. "

පුස්තකාරක්ෂකතුමා ආගන්තුකයා දෙස බලා සිනහව පාලනය කර ගනිමින් හිටියා. ආගන්තුකයාගේ හැඳුනුම් නම මුල්වරට මා දැනගත්තේ දැනුයි.

" හොඳයි හොඳයි, එහෙනම් කෝ බලන්න දෙමුකො පොඩ්ඩක් දික්කරපු අත බලන්න.. "

මා ආගන්තුකයා නොහොත් ශියේම් දෙස බැලුවා. ඔහු හිස සලා එය කරන ලෙස දැනුම් දුන්නා. මාගේ අත්ල පුස්තකාරක්ෂකතුමාගේ දෑත් අතර මැදි වී එහෙ මෙහෙ හැරවෙමින් සියුම් පරික්ෂාවකට ලක් කෙරුණා. අවසානයේ අත්ල මත රේඛා පිරික්සු ඔහු දිගු සංකීර්ණ හුස්මක් වාතලයේ පා කර හැරියා. විහිලුකාර ස්වරය අතුරුදන්ව තිබූ දෙනෙත් සංකීර්ණ බවකින් මිරිකිලා. 

" අතීතය අපිට වෙනස් කරන්න බැරි වුනාට අනාගතය වෙනස් කරන්න ඔබට පුළුවන් තවමත්. හැබැයි මේ පාර ආත්මාර්ථකාමි වුනොත්..."

පුස්තකාරක්ෂකතුමා සංකීර්ණ කතාවකට එලඹෙන්න හදද්දීම මට එහා පසින් ඇසුන ශියේම්ගේ උගුර පාදන හඬට ඔහු නතරවුනා.

" වුනොත්... "

මා ශියෝම් දෙස බලා පුස්තකාරක්ෂකතුමා දෙසට හැරී කීවේ හිස මදක් ඇල කරමින්.

" වුනොත්... වුනොත් බොහෝ දේවල් අහිමි වේවි. "

එකවරම කියාගෙන ගිය ඔහු මාගේ අත්ල ගුලි කොට ආපසු ලබා දුන්නා. 

" ගුරුතුමනි, ඔබතුමාට බැරිද මගේ අන්තිම ඉල්ලීම ලෙසවත් පිළිගෙන මා කී දේ ගැන නැවත හිතා බලන්න. "

ශියෝම් බැගෑපත් අයුරින් පුස්තකාරක්ෂකතුමා  වෙත නැඹුරු වුනා. ඔහුගේ උස් හිනාව යලිත් අපගේ දෙකන් පුරවාලමින් වෘක්ශ මන්දිරය තුල පැතිරී ගියා.

" ශියෝ, ශියෝ, ශියෝ... මම දන්නව කෝමත් ඕක ඔයාගෙ අන්තිම ඉල්ලීම නොවන බව. අනික මතක තියාගන්න ඔයාල තමා මගෙ අවසාන ශිෂ්‍ය පරපුර. දැන් මේ මහල්ලට විවේක සුවයෙන් ඉන්න දුන්නොත් හොඳයි. අනික මෙතන කවුරුත් මුල ඉදන් පටංගන්න ඕන අය නෑනෙ.. "

පුස්තකාරක්ෂකතුමා පැවසුවේ මා දෙසත් බලමින්මයි. 

" ඉතිං ඒ වැඩේ ඔයාගෙ වගකීමක් ශියෝම්, මේක ඔයාලගෙ ඉරණමේ කතාව.."