කපාගත්තු පුවක් කෑලි දෙක කටේ ඔබාගෙන අතේ තිවුණු ගිරේ මහ සද්දෙන් හෙප්පුවට විසි කරපු අප්පච්චි ආපහු අඩියට දෙකට මිදුලට බැස්සා. අප්පච්චිගෙ මූණෙ තිබුණෙ දුකක්ද ලැජ්ජාවක්ද කියලා හරියටම කියන්ඩ මට හරියට තේරුණේ නෑ. පුංචි අයියා තාම කරඳ ගහ යට ලෑලි බංකුවෙ ඉඳගෙන බලාගත්තු අත බලාගෙන කල්පනා කරනවා. අප්පච්චි එළියට බැහැලා ගියේ හීල් වෙල පැත්තට මයෙ හිතේ. වැඩක් තිවුණත් නැතත් උන්දැගෙ හිත හෙල්ලෙන හැම වතාවකම උන්දැ කෙරුවෙ හීල් වෙලේ කුඹුක් ගහ යටට වෙලා කල්පනා කරපු එක. මං බලාන අම්මත් හෙමීට පඩිදෙක බැහැලා මිදුලට ගිහින් අප්පච්චි යන අත බලාන ඉන්නවා. 

"පොත්ත රතු නං අපේ උන්ටත් ඕනෙ පිල්ලියක්..! මං කොච්චර නං කිව්වද ඔය ගුබ්බෑයමට බඩගාද්දි. යකෝ රට හදන්ඩ කලිං තමං හැදිලා ඉන්ඩ ඕනෙ. ඉස්කෝලෙ පොඩි උන්ට පිං පව් කියලා දෙන උන් පිං පව් දැනගෙන ඉන්ඩ එපැයි සේරටම ඉස්සරිං..."

නෝනක්කා වැහි වරුසාවට කියෝනවා. ඒත් ඒවට හූමිටි තියන්ඩ කවුරුවත් උන්නෙ නෑ.  අම්මත් පපුවට අතක් තියාන හූල්ලනවා. උන්දැ ඇඳන් උන්නු ඔසරියට උඩින් වැටිච්චි අගස්ති මාල පොට ඒ හීල්ලිල්ලෙ තාලෙටම එහා මෙහා රෝල් වෙනවා.

"මං නං කියන්නෙම ඔය පැටියා විමලසේනයගෙ.. උපන් ලපෙන් මහ එකා තෝරන්ඩ ඇහැකියැ.. විමලසේනයා තමයි රැයක් දවාලක් නැතුව හරමානිස්ලෑ කොලුවා එක්ක ඒ ගුබ්බෑයමට රිංගුවෙ.. ගස් බඩගාන උන්ගෙ බොණ්ඩියන්ට කොයි ගෙඩියත් එකයි බොල!"

නෝනක්කගෙ කතාවට පුංචි අයියා බංකුවෙන් නැගිට්ටෙ ළඟ තිබුණු උදලු කෙටියටත් පයින් පාරක් ගහගෙන.  මං බලාගෙන ඒ නැගිටිල්ලට නං නෝනක්කා අඩියක් විතර පස්සට උනා. 

"උඹ ඔය බලු කතාව ආයෙත් සැරයක් මගෙ කනට ඇහෙන්ඩ කිව්වොත් මයෙ අම්මපල්ලා මං උඹව උස්සලා පොලොවෙ ගහන එක ගහනවා..!"

පුංචි අයියා , නෝනක්කා දිහාට ඇඟිල්ල උරුක් කරගෙන කිව්වෙ වෙව්ල වෙව්ලා. පුංචි අයියගෙ නළල දෙපැත්තෙ නහර ඉලිප්පිලා මූණ රතු වෙලා. 

"අනේ මයෙ රත්තරනේ... උඹලා මරාගන්ඩ තියාගන්ඩ එපා මෙතන.. මේ වෙලා තියෙන නවනිංගිරාව මදිද අපිට.."

අම්මා ,පුංචි අයියගෙ අතේ එල්ලුණේ අඬ අඬා. 

"මූට ගෑණු හිටියෙ නැද්ද ගමේ.. මහ ලොකු ඉස්කෝලෙ ගුරුවරී.. ඕකුන්ගෙ ගෙවල්වලින් වතුර පොදක් බීලා තියෙනවද යකෝ අපේ පරම්පරාවෙ එකෙක්. කට කැඩෙනකල් කිව්වා වෙල පාරෙං ගමං යන්ඩ එපා කිලා. ඒත් මූ රැයක් දවාලක් නැතුව ගෑටුවෙම වෙල පාරෙං. ගිහිං ගිහිං ඔය කොරගත්තෙ. දැන් බලන් හිටපන් යශෝ ගිහින් මේක කනේ තිබ්බ හැටියෙ රත්කන්දෙ උන් ඇවිත් අපේ රෙදි ගලෝනකල්" 

"නෝනො උඹත් කටවහගනිං.. වෙච්චි දේවල් උනා.. දැන් මේකට කරන්ඩ පුළුහං දෙයක් බලනවා මිසක්ක වෙන අහුවල් දෙයක් කරන්ඩද.? අනේ ඉතිං මොකා උනත් දරු පැටියෙක්නෙ"

අම්මා, පුංචි අයියව අතෑරලා සාරි පොටෙන් කඳුලු පිහදගත්තා.

"මොනා කරන්ඩද.. අවජාතක පැටව් මේ ගෙදෙට්ට දොක්කං එන්ඩද අම්මලා පුතාලා හදන්නෙ.. ඒව නං මේ කපේට කෙරෙන්නෑ.. ඒ සෙල්ලංවලට ආවොත් මමත් පප්පගෙ කනත්ත ළඟ එල්ලිලා මැරෙනවා "

නෝනක්කා කිව්වෙ අම්මට තර්ජනේ කරනගමන්.

"එල්ලෙන එකෙක් එල්ලියල්ලා.. මොන සමයමක්ද මේ.. මැරෙන ටිකටවත් මට නිදහසේ හුස්මක් ගන්ඩ විදිහක් නෑනෙ අම්මාපල්ල. දීග ආවත් හරි පුදුමාකාර කරුමයක් මං ගෙවන්නෙ.."

අම්මා කියෝ කියෝ ඇඬුවා මිසක්ක පුංචි අයියට වචනයක් කිව්වෙ නෑ. පුංචි අයියත් හෙමීට හෙමීට ආ⁣යෙත්  ගිහින් කරඳගහ යටින්ම ඉඳගත්තා.

පුංචි අයියට ඉස්කෝලෙ ගුරු පත්වීම හම්බුණෙ මම ජේස්ඨෙ කරන කාලෙ. වෙල ළඟ හරමානිස්ලගෙ ගෙදර සේපාලිකා අක්කත් ඒ දවස්වලම සුවෙච්චාවෙන් නැටුම් උගන්නන්ඩ ඉස්කෝලෙට ගියා. කිව්වට මොකෑ සේපාලි අක්කා තරං ලස්සන කෙල්ලෙක් අපේ ගමේ ආයෙ උන්නෙ නෑ. දිග කැරලි ගැහිච්චි කොණ්ඩෙයි කිරිගරුඬ පාට රූපෙයි විතරක් නෙමෙයි ගුණයහපත්කං අතිනුත් සේපාලි අක්කා බොහොම ඉහළයි. ඕන්නං මට වැඩිය අවුරුදුතුන හතරක් වැඩිමල් ඇති. ගමේ, ඉස්කෝලෙ, පන්සලේ වැඩ කරට අරන් කරන ගොඩේ සේපාලි අක්කත් උන්නා.පුංචි අයියගෙයි සේපාලි අක්කගෙයි පෙම් පලහිලව්ව අපේ වලව්වට ආරංචි වෙද්දි  මං කච්චේරියෙ වැඩත් බාර අරගෙන උන්නෙ. ඒ ආරංචියට වැඩියෙන් කිපුණෙ අප්පච්චියි නෝනක්කයි.  අප්පච්චියි නෝනක්කයි ගිහින් හරමානිස්ටයි පවුලටයි කන් දෙකේ ඇඟිලි ගහගන්ඩ කියලා ආවා කියලයි අපේ ගෙදර වැඩ කරන සේතං කිව්වෙ. හරමානිසුයි පවුලයි වචනයක් කතා කෙරුවෙ නැතිලු. ඒකෙන් මේකෙන් උනේ අක්කර ගානක් විසාල අපේ වත්තෙ පොල් මුරේ කඩන රස්සාවත් හරමානිස්ට නැතුව ගිය එක. අපේ අම්මා මේ සම්බන්දෙ ගැන උන්නෙ බොහොම ඉවසීමෙන්. උන්දැ කිව්වෙ වෙන්ඩ තියෙන දේවල් සක්කරයටවත් වළක්කන්ඩ බෑ කියලා. අප්පච්චි නං ඒ කතාවටත් කිපුණා. 

"වෙන්ඩ තිබුණු සමහර දේවල් වලක්කන්ඩ තිබුණා ඒ ඒ වෙලාවට මං කෙලිං වැඩ කෙරුව නං."

නෝනක්කායි අප්පච්චියි කොච්චර දෙස් තිබ්බත් පුංචි අයියා සේපාලි අක්කව හම්බෙන්ඩ යන එක නතර කෙරුවෙ නෑ. ගමේ අහුමුළුගානෙ දෙන්නා කතා කරනවා කියලා සුමානෙට දවස් තුන හතරක් ගෙදරට පණිවිඩ ආවා. අප්පච්චි පුංචි අයියට කොච්චර අඩංතේට්ටං කෙරුවත් ඒ සම්බන්දෙට කණකොකා අඬන පාටක් තිබුන්නෑ.

"පුංචි අයියා හරමානිස්ලෑ දිහෑ යන්නෙ සේපාලිව කසාද බඳන්ඩමද?"

මං දවසක් නිවාඩුවට ආපු වෙලාවක පුංචි අයියගෙන් ඇහුවා. පුංචි අයියා ඒකට කටින් උත්තර දුන්නෑ. හුඟක් කල්පනා කරල තරමක හුස්මක් හෙලලා යංතං ඔලුව වැනුවා විතරයි. ඒත් ඉතිං ඒ උත්තරේ හැබෑවක් වෙන්ඩ කලිං බොහොම බරපතල පණිවිඩයක් අරං හරමානිසුයි පවුලයි දවසක් පාන්දර අපේ මිදුලෙ හිටගෙන උන්නා.

"ඒකි එක්ක අපිටත් මැහි තෙල් බොන්ඩයි වෙන්නෙ හාන්දුරුවනේ..."

අප්පච්චිගෙ කෑ ගැහිල්ලට මං ඉස්තෝප්පුවට යනකොට හරමානිස් අත්දෙක පපුවට අරං වැඳගෙන ඇස්වල කඳුළු පුරවං අප්පච්චිට කිව්වා.

"තොපි මැහිතෙල් බැයිනං ඕනෙ මළදානයක් බීපියව්. හැබැයි ගස් බැලයින්ගෙයි අපෙයි නෑකමක් නෑ.. ආයෙ තොපේ එකී අපේ එකා එක්ක ඇයිහොඳැයියක් පවත්තලා අහු වුණොත් මං නරක මිනිහයි කියන්ඩ එපා.."

අප්පච්චිගෙ ගෝරනාඩුවයි තර්ජනයි අහං ඉඳලා ⁣හරමානිස් ජෝඩුව කඳුළු පිහදදා ගෙදර යනවා අපේ අම්මා කාමරේ ජනෙල්කූරුවලට බර වෙලා හූල්ල හූල්ල බලන් ඉන්නවා මං දැක්කා.

"අස්සයා පැනලා ගියාට පස්සෙ ඉස්තාලෙ වහලා වැඩක් තියේයැ "

හරමානිස්ගෙ පවුලට නොදෙවෙනි වෙන්ඩ එදා අපේ අම්මත් ඇඬුවා. අපේ අම්මනං එදත් කිව්වෙ සේපාලි අක්කයි දරුවයි බාර ගන්ඩමය කියලා. ඒත් ඒක අපේ වංසක්කාරකමත් එක්ක ලේසි වුණේ නෑ. අප්පච්චියිය නෝනක්කයි දෙන්නම අම්මට කෑ ගැහැව්වා.  අපේ අම්මා , ඉහළයි කියලා මිනිස්සු කියන  පෙළපතකින් එන ගෑණියෙක් උනත් උන්දැ ළඟ හරි හරියට මනුස්සකං තිබුණා. ඒත් ඉතිං සේපාලි අක්කගෙ කුසට දෙමාසයක් වෙනකොට පුංචි අයියට වෙනිං මගුලක් කරලා දෙන එක නවත්තන්ඩ ඒ මනුස්සකමට පුළුහං උනේ නෑ.

පුංචි අයියගෙ කසාදෙ මහාලොකුවට ගන්ඩ අප්පච්චිට ඕනෙ උනා. ඒ  වෙච්චි වැරැද්දෙ ඇද පළුදු වහගන්ඩ වෙන්ඩ ඇති.  අහල ගං හතකවත් නොතිබුණු ජාතියෙ මගුලක් කාලා තමයි රත්කන්දෙ වලව්වෙ පොඩි දෝණියැන්ද වෙච්චි යශෝධරා අක්කව අපේ ගෙදරට කැන්දන් ආවෙ. මට නං ඒ දවස්වල පුංචි අයියව වහ කඳුරු උනා. මොනා උනත් පිරිමියෙක් හැටියට සේපාලි අක්කයි උපදින්ඩ ඉන්න දරුවයි ගැන හිතලා පුංචි අයියට කෙලින් තීරණයක් ගන්ඩ තිබුණා. හිත් පපුකං තියෙන පිරිමියෙක් හැටියට. 

"ඇයි පුංචිඅයියෙ මේ දේවල් මෙහෙම සිද්ද වෙනකල් බලං ඉන්නෙ? ඇයි මේකට විරුද්ධ නොවෙන්නෙ?"

මගුලට දෙතුන් දොහක් තියෙද්දි මං ඇහැව්වෙ එහෙම නාහා බැරිම තැන.

"පප්පට වෙච්චි දේ අප්පච්චිට වෙනවට මං මනාප නෑ"

පුංචි අයියා කිව්වෙ ඇහෙන නෑහෙන ගානට. ඒත් ඒ කතාවෙ දිග පළල මට තේරුන්නෑ. තේරුං කරගන්ඩ ඕනෙ උනෙත් නෑ. කොහොමින් කොහොම හරි යශෝදරා අක්කගෙයි  පුංචි අයියගෙයි මගුල සිද්ද උනා. තමන්ට වේ්චි අසාදාරනේට විරුද්ධව වචනයක්වත් කතා කරන්ඩ හරමානිස්ලෑ ගෙදර කවුරුවත් ආවෙ නෑ. කවුද කැමති කළුගල්වල ඔලුව ගහගන්ඩ. ඉඳිකට්ට රත්තරංය කියලා ඇනගන්ඩ ගියොත් රිදෙන්න කාටද?  

එතනිං පස්සෙ මායි අපේ අම්මයි ඇරෙන්ඩ පුංචි අයියටවත් අපේ ගෙදර අනික් කාටවත් සේපාලි අක්කට සිද්ද වෙච්චි අපරාදෙ ගැන වගේ විත්තියක් තිබුන්නෑ. අපේ අම්මා දෙතුන් දොහක්ම කුස්සියෙ වැඩකරන ලීලම්මා අතේ හරමානිස්ලෑ දිහාට බත් මුල් බැඳලා යැව්වා කියලා මං එක්ක කිව්වෙ ලීලම්මමයි. 

" අන්න..⁣වෙළ ළඟගෙදර ලොකු එකීට ළමයා හම්බෙලා අද පාන්දර.. ඇරපු අතක් නෑ පුංචි මහත්තයමලු. කම්මුලේ උපන් ලපෙත් ඒ විදිහටම තියෙනවයි කියන්නෙ"

අද උදේ වත්තෙ වැඩට ආපු පේදුරු යශෝ අක්කත් එක්ක ඔය ටික කිව්වට පස්සෙ තමයි අළු යට තිවුණු ගිනි පුපුරු සට පට ගාලා ඇවිලෙන්ඩ පටන් ගතතෙ. පුංචි අයියලගෙ කාමරෙන් පටන් ගත්තු ගෝරනාඩුව  අපේ ගෙයි වහලෙ සිංහල උළු උඩ යන තරමට දිග්ගැස්සුණා. අප්පච්චි පළවෙනි වතාවට පුංචි අයියට කම්මුල්පාරක් ගැහැව්වා. ඒ අර කියාපු උපන් ලපේ තිවුණු කම්මුලටමයි. පුංචි අයියා කනට අත තියාන ඇඳේ ඉඳගත්තා මිසක්ක වචනයක් කිව්වෙ නෑ. ටික වෙලාවකින් යශෝ අක්කා රෙදි මල්ලකුත් උස්සාන අඬ අඬා පාරට බැස්සා.  අපි කොච්චර නතර කරගන්ඩ හැදුවත් ඒක හරි ගියෙ නෑ. මොනා උනත් ඒත් ගෑණියෙක්නෙ. 

"දැං ඔතෙන්ට වෙලා ඉහ අත බදාන කල්පනා කෙරුවය කියලා වෙච්චි කිසි දෙයක් වෙනස් කරන්ඩ බෑ.. යශෝධරා තාම මග යනව ඇති. ගිහින් ඒකිව ආපහු එක්කාසු කොරාන එන්ඩ බලාපන්" 

අම්මා පුංචි අයියා  ළඟට ගිහිං කිව්වා. පුංචි අයියා ටික වෙලාවකින් කමිසයක් ඇඳගෙන පාරට බැහැලා යන්ඩ ගියා. මොනා උනත් දෙන්නා දෙමහල්ංගෙ අමනාපකං බත් හැලියක ඉදෙනකල් විතරයිලුනෙ. හිතේ ආවේගෙට ගියාට යශෝ අක්කා ආපහු එයි.

"සුදු අප්පො."

පුංචි අයියා ගිහිං ⁣ටික වෙලාවකින්  අම්මා කාමරේට එබුණා.

"සුදු අප්පොට පුළුවන්ද හරමානිස්ලෑ ගෙදරට ගොඩ වෙලා එන්ඩ?"

මොනා උනත් අර පරම්පරා ඌස්නෙ ඇඟ ඇතුළෙ යන්තං හරි තිබිලද කොහෙදෝ අම්මා එහෙම අහද්දි මං ගැස්සිලා ගියා. අම්මා මං දිහා බලන්නැතුවම ඔසරි පොටේ හංගගෙන උන්නු පොඩි රෙදි පොට්ටනියක් අරං දිගෑරියා. පොඩි පංචායුද පෙත්තක්!

"මේං මේක අර කෙල්ලගෙ අතේ තියාපං. උඹලෑ පුංචි අයියා පොඩි සන්දියෙ උගෙ කරේ බැඳපු පංචායුදේ.. ඔය තැං තැංවලිං ඇඹිලා තියෙන්නෙ ඕකයෙ කිරිදත් වැදිලා"

අම්මා කිව්ටව මූණෙ කඳුළුත් එක්කම ඇඳිච්චි හිනාවක් එක්ක. ඒ හිනාවෙයි කඳුළුවලයි  තියෙන්නෙ දරු කැක්කුම කියලයි මට හිතුණෙ.

"මොනා උනත් මට ඒ ලේ පුසුඹ දැනෙනවා සුදු අප්පො.."

අම්මා මගෙ අතේ පංචායුධේ මිට මෙලෙව්වා. 

"මුං සේරගෙම ඔලු කුරුවල් වෙලා. මං තව එක මොහොතක් ඉන්නෑ මේ ගෙදර. "

එක සැරේට කාමරේට එබිච්චි නෝනක්කා කෑ ගැහැව්වා. අම්මා හෙමීට නෝනක්කා ළඟට ගියෙ කිසි කලබලයක් නැතුව.

"උඹ ඔය කියන පිළිවෙළට මං කවදාවත් වැඩ කරන්නෑ නෝනො. කරලත් නෑ. මං එහෙම කෙරුව නං උඹ අද රන්සිනාලෑ අහ රෙදි අපුල්ලනව"

අම්මා එහෙම කියනකොට නෝනක්කගෙ ඇස් උඩ ගියා. නෝනක්කගෙ විතරක් නෙමෙයි මගෙත්. 

"එක කුසේ නූපන්නට උඹලා සේරගෙම ඇඟවල්වල දුවන්නෙ එකම ලේ.."

නෝනක්කා මහ සද්දෙට අඬාගෙන කාමරෙන් එළියට දුව⁣නකොට අම්මත් ඒ පස්සෙන් ගියා. සිද්ද වෙච්චි දේවල් මේ සිද්ද වෙන දේවල් එක්ක ගලපගන්න බැරුව මං ටික වෙලාවක් එහෙමම ඉඳලා ඕනෙ දෙයක් වෙච්චාවෙ කියලා එළියට බැස්සා. පංචායුධ පෙත්තත් මිට මොළෝගෙන. බාගවිට යසෝ අක්කා හොයන්ඩත් පුංචි අයියා යන්ඩ ඇත්තෙ වෙල පාරෙන්. ලේ පුසුම දිගේ.