ලැජ්ජාවට හේතුවක්ද?

මගේ තාත්තා සුපිරි වෙළඳසැල් ජාලයක හිමිකරුවෙකි.

"කෙල්ලව අපේ සුපර් මාර්කට් එකට එක්කගෙන ගිහින් කැෂියර් වැඩේ ඉඳලා පුරුදු කරලා ගන්න ඕනේ." තාත්තා මා අවුස්සන්නට කියන්නේ එසේය. 

"අනේ මේ තාත්ති." මම කෑගසද්දී තාත්තා හඬනගා සිනාසෙන්නේය. එකළ මා සිතා සිටියේ එය විහිළුවක් බවය. තාත්තගේ තනතුරුවලින් බැබලුනා මිස ජීවිතයේ බරපතල කම ගැන කිසිදු අදහසක් මට තිබුණේ නැත. පවුලේ සුරතලිය වූයේ මාය. නමුත් එය විහිළුවක් නොවන බව මා දැන ගත්තේ අහම්බෙනි. ඒ අම්මා සහ තාත්තා කරනා කතාබහක් අහම්බෙන් මා සවනත වැටුණු නිසාය.

"කෙල්ල පව්. මලක් වගේ හැදුණු දරුවා. නිතර නිතර ඔහොම විහිළු කරන්න එපා. ඇත්තට ගනියි." අම්මා කියනවා මට ඇසිණි.

 "විහිළු නෙවෙයි මාර්තා. මේක ලංකාව නොවුණා නම් මම කෙල්ලට ඕව පුරුදු කරනවා." තාත්තා කීවේය.

"පිස්සුද ධනංජය? ඇයි එහෙම කියන්නේ?" අම්මා ඇසුවේ පුදුමයෙනි.

"අපි මේ තැනට ආවේ කොච්චර මහන්සි වෙලාද? මහන්සි වෙන එක වරදක් නෙවේ නේ මාර්තා." තාත්තා කියද්දී මා මහත් පුදුමයට පත් වුණෙමි.

"අපිට තිබ්බ ප්‍රශ්න එක්ක අපිට මහන්සි වෙලා වැඩ කරන්න සිද්ධ වුණා. අපි මෙච්චර මහන්සි වුණේ අපේ දරුවා වෙනුවෙන්. අපේ තරුණ කාලය වැඩ රාජකාරි වලට දිය වුණා. එහෙමත් එකේ අපේ කෙල්ලවත් ජීවිතේ විඳලා සතුටින් හිටපු දෙන්." අම්මා කියද්දී තාත්තී දිගු සුසුමක් හෙළනවා මට ඇසිණි.

මට ඒ ඇසුන වදන් විශ්වාස කරගත නොහැකි විය. අම්මා සහ තාත්තා තරුණ කාලයේ එතරම් දුක් වින්දා ද? මා ඒ කිසිවක් නොදැන සිටියේ කොහොමද ? මට තේරෙන කාලයේ සිට මා ජිවත් වුයේ සැප සම්පත් මැදය. මා පුංචිම කාලයේදී නම් ජීවත් වූයේ තාත්තාගේ ගමේය. මහගෙදර ආච්චිලා සමග ඒ ගෙවූ කාලය මට යන්තම් මතකය. ආච්චි සමඟ ආදරයෙන් බැඳී සිටි නිසා ඒ අත්දැකීම් ද මට මතක සුන්දර අත්දැකීම් ලෙසය.

 තාත්තා ගෙදර එන්නේ සති අන්තයේය. නැවත සදුඳා උදෑසන තාත්තා කොළඹ යන්නට සැරසෙද්දී මා හඬනවා මට මතකය. 

'තාත්තා රස්සාව කරන්න කොළඹ ගොඩක් දුර නේ. තාත්තා ආයෙත් එනවනේ."
 ඉරිදා සවස සිට තාත්තාට යන්න එපා කියා කුණු කුණු ගාන මා තුරුළු කරගෙන ආච්චි පවසනවා මට මතකය.

 අතීතයේ මට අමතක වුණ මතක අතර තවත් සැරිසරද්දී අම්මා මහ ගෙදර සිට එක එක රස කැවිලි හැදුව හැටි මට සිහි විණි. ඒවා මිල දී ගන්නට ගමේ මිනිසුන් අම්මා සොයා මහ ගෙදරට ඒම ගැන ආච්චි මඳ නොරිස්සුමකින් සිටි හැටි මට සිහිවූයේ එකවරය.

"දරුවා මගේ පිට දාලා උන් එක එක වැඩ. මේ ගෙදර තිබ්බ නිස්කලංක ගතිය ඉවරෙටම ඉවර වුනා එක එක ගෑනු මිනිස්සු මෙහෙ රිංගන නිසා කැවිලි ඕනේ කිය කියා." ආච්චි මා උකුලේ තියාගෙන කාට හෝ කියූ අයුරු මගේ යටගිය මතක අතරින් උඩට මතු වූයේ හදිසියේමය.

එදින මුළු රෑම මා ගත කළේ නිදි වර්ජිතවය. අතීත මතක සිහි කරන්නට දැරූ උත්සාහය මාගේ නින්ද උදුරා ගෙන තිබිණි. ඊයේ අම්මා සහ තාත්තා කතා වූ දේවල් මට ඇසුන බව මම ඔවුන්ට හඟවන්නට ගියේ නැත. පසුදා උදෑසන මම නිදිමත නොසලකා හරිමින් විශ්ව විද්‍යාලයට යාමට සූදානම් වූයෙමි. තාත්තා මා විශ්වවිද්‍යාලය අසලින් බස්සවා ඔහුගේ ව්‍යාපාර කටයුතු සඳහා පිටත්ව ගියේය. 

"නාමලී.." මා එනතුරු බංකුව මත වාඩිවී සිටි මිතුරිය වෙත ගිය මා ඇය ඇමතුවෙමි.

ඈ අවිහිංසක ලෙස මා දෙස බලා සිනාසුනාය. නාමලී කොහොමත් කතාබහ අඩුය. අප හමු වූ දා සිට ඇය නිහඬය. නමුත් ඇය ඉතා කාරුණික මිතුරියකි. මම පන්තිවලට සහභාගී නොවන දිනවල දී ඇය මට ඇයගේ පොත් ලබා දේ. මා ඒවා ෆොටෝ කොපි කරගත් පසු ඇය මට නොතේරෙන තැන් කියා දේ. ඇය තරමක් රහසිගත චරිතයක් බව මම දැන සිටියෙමි. අප මිතුරන් සමඟ අපගේ පවුල්වල තොරතුරු කතා කරද්දී ඇය බොහෝවිට තම තොරතුරු හෙළිකිරීම මග හැරියාය.

මගේ පියා සාරා සුපිරි වෙළඳසැල් ජාලයේ අයිතිකරු බව කියූ දිනයේ ඇය මදක් තිගැස්සෙනු මම දුටුවෙමි. නමුත් මම එයට හේතුව දැන සිටියේ හෝ විමසුවේ නැත. මම ඒ ගැන කරදර වූයේ ද නැත.

"සඳූ ඔයා යන්නේ නැද්ද අවුට්ලට් වලට බිස්නස් බලන්න?" දිනක් ඈ ඇසුවාය.

"අපෝ නෑ අනේ. මට කම්මැලියි ඕවයේ ඇවිදින්න. අම්මියි, තාත්තියි යනවනේ." මම එදින ඇයට පිළිතුරු දුන්නෙමි.

ඈ මා සමග සිනාසුණාය. සති කීපයක් නිහඬව ගෙවී ගියේය. මම සුපුරුදු ලෙසම ගෙදර සුරතලිය බවට පත් වූයෙමි. එදා මවුපියන් කතා කළ දේවල් අමතක කරන්නට උත්සාහ දැරුවද ඒවා වරින් වර මාගේ සිත මතට රබර් බෝලයක් මෙන් උඩ පනිමින් මතුවෙමින් තිබුණි.

එදා ඇසුන කතාවලට අනුව තාත්තාට ඕනෑ මට වගකීම් හුරු කරන්නට බව මට වැටහේ. මහන්සි වී වැඩ කිරීම, මුදල් ඉපැයීම ඉතා ධනාත්මක දෙයක් බව තාත්තා තදින් විශ්වාස කරන බවද මට වැටහේ. නමුත් මම තීරණයක් ගත නොහැකිව ලත වූයෙමි. එකවර අම්මා සහ තාත්තා වෙතට ගොස් මට රැකියාවක් කරන්නට අවශ්‍ය යැයි කීම සුදුසු දැයි මට සිතා ගත නොහැකි විණි. මාගේ කම්මැලිකම ද, තවදුරටත් ගෙදර හුරතල් වෙමින්, වගකීම් හිස මතට පවරා නොගනිමින් නිදහසේ සිටීමට තියෙන ආසාව ද, අම්මා මා රැකියාවක් කරනවාට එතරම් කැමැති නැති බව මම දැන සිටීම ද මා පසුපසට අද්දවනා හේතු කාරණා විය.

 අම්මා මා සැපෙන් සිටිනවාට කැමැති යැයි දැනුනාට මට තාත්තා සමඟ අමනාපයක් දැනුණේ නැත. මට අම්මා සහ තාත්තා යන දෙදෙනාවම වටහාගත හැකි විණි. තරුණ කාලයේ දී දුක් විඳින්නට සිදු වූ නිසා අම්මට ඕනෑ ඇගේ දියණිය වූ මා හැකිතාක් නිදහසේ කල් ගත කරනවා දැකීම ය. අම්මාගේ පැත්තෙන් අම්මා සාධාරණය. තාත්තගේ හිතේ ඇත්තේ මහන්සි වී ආදායම් ලැබූ මිහිරි මතකයන් ය. අම්මාට ඒ මතකයන් වදයක් වුවද, තාත්තාට නම් ඒවා මිහිරි මතකයන් වන්නට ඉඩ ඇත. 

බිඳෙන් බිඳ දියුණු වූ සමහර පුද්ගලයන්ගේ සිත්වල ඒ ගැන ආඩම්බරයක් ඉතිරි වන්නාසේ තාත්තගේ සිතේ ද ඒ ගැන ආඩම්බරයක් ඉතිරි වී ඇති බව මට වැටහේ. තාත්තා මම ද තාත්තාගේ අඩි පාරේ යනවා දකින්නට හීන දකින්නේ ඒ නිසා විය යුතුය. ඉතින් මම තාත්තාව ද හොඳින්ම තේරුම් ගෙන ගත්තෙමි.

ඇත්තෙන්ම මා සිටියේ හරි තීරණයක් ගත නොහැකි අතර මැද තැනක සිරවී ය. ඒ දෛවෝපගත දිනය උදා වූයේ ඒ අතරය. එදින මම නාමලී එනතුරු මඟ බලා සිටියෙමි. අනතුරුව නාමලී සමඟ පන්ති කාමරයට ඇතුළු වූයෙමි. පන්තියේ මිතුරු මිතුරියන් එකිනෙකාට කොඳුරා ගන්නවා දුටුවද මා ඒ ගැන එතරම් අවධානයක් යොමු කළේ නැත.

 "අපි ඒත් බැලුවා නාමලී මොකද සඳූට ඔච්චර ගොට්ට අල්ලන්නේ කියලා." පිරිමි ළමයෙකු හඬනගා කී අතර සෙස්සෝ සිනාසුණහ. මම විමතියෙන් නාමලීගේ මුහුණ දෙස බැලුවෙමි. ඇය ද පුදුමයට පත්ව සිටියාය.

"ගොට්ට අල්ලනවා? ඒ මොකක්ද ඒ කතාවේ තේරුම? අපි දෙන්නා හොඳම යාලුවෝ." මා කීවේ අමනාපයෙනි. ඔවුන් මේ සරදම් කරන්නේ නාමලී මට පාඩම් කිරීමට පොත් ලබා දීම, මට අමාරු තැන් කියා දීම, මා එනතුරු පන්තිකාමරයට නොගොස් මග බලා සිටීම වැනි හේතු කාරණා නිසා විය යුතුය. නමුත් අප හොඳම මිතුරියන්‍ ය. එයට ගොට්ට අල්ලනවා යන නාමය  කෙසේවත් ගැළපෙන්නේ නැත.

"අපි කියන්නේ මොකක්ද කියලා ඔයාට තේරෙයි" කියූ සිසුවියක් සිය දුරකථනයෙන් පින්තූරයක් මට පෙන්නුවා. එහි සිටියේ නාමලීය. ඇය සැරසී සිටියේ මාගේ පියාට අයත් සාරා සුපිරි වෙළඳසැල් ජාලයේ නිල ඇඳුමකිනි. මම හිස ඔසවා නාමලී දෙස බැලුවේ පුදුමයෙනි. නාමලී ද දුරකථනයට එබුණු අතර ඇයට හැඬුම් ආවේය.

 සෙස්සෝ සිනාසෙන්නට වූහ.

 "සාරා එකේ අනාගත හිමිකාරියයි, සාරා දෙමටගොඩ අවුට්ලට් එකේ කැෂියර් කෙල්ලයි යාලුවෝ වෙයි කියලා හිතන්නත් පුළුවන්ද?" කටකාර කොල්ලෙකු කෑ ගැසුවේය.

මා වදන් එකතු කරගත නොහැකිව බලා සිටියද නාමලී වහාම හඬ අවදි කළාය.

"මම සාරා එකේ වැඩ කරන්නේ ඩිග්‍රි එකට සල්ලි හොයාගන්න. ඒක වරදක් ද?" ඇය ඇසුවාය.

 ඇගේ  හැඬුම්බර හඬින් මම පියවි සිහිය ලැබුවෙමි.

"කවුද මේ ෆොටෝ එක ගත්තෙ?" මම හඬනගා ඇසුවෙමි.

"පඩි වැඩි කරගන්න තමා නාමලී සඳූට කිට්ටු වුණේ." මා ඇසූ ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු නොදී තවකෙකු සරදම් කළේය.

"මම හිතන්නේ කවුරු වුණත් මේ ෆොටෝ එක ගන්න ඇත්තේ මම නිවාඩු ගත්ත දවසක. නැත්තං එයාට තිබ්බා මමයි, නාමලීයි එකටම වැඩ කරන හැටි ෆොටෝ ගන්න. මොකද නාමලී විතරක් නෙවෙයි මාත් එතන කැෂියර් කෙනෙක් විදිහට වැඩ කරනවා." මා කියද්දී නාමලී මා දෙස බලා සිටියේ පුදුමයෙනි.

"අපේ අම්මා, තාත්තා ඔය තැනට ආවේ නිකන් ඉඳලා නෙවේ. අවුරුදු දාහතේ, දහ අටේ ඉඳලා එයාලා මහන්සි වුණා. තාත්තයි අම්මයි මා එක්ක ඒ කතා කියන්නේ හරි ආඩම්බරයෙන්. තාත්තගෙ සල්ලි නාස්ති කර කර ඉන්න දුවෙක් නෙවේ මම. මට තියෙන්නෙත් තාත්තාගේ ලේ. ඒකයි මමත් දැන් ඉඳන්ම වැඩ කරන්නේ. දෙමව්පියන්ගේ සල්ලි වලින් සැපේ ඉන්නවාට වඩා තමන්ම හම්බ කරන සල්ලි වලින් ඇඳුමක් සල්ලි වලට ගද්දී දැනෙන සතුට වැඩියි. මම ඒ සතුට අත්විඳිනවා මම ම හම්බ කරන සල්ලිවලින්. එතකොට නාමලී සුපර්මාර්කට් එකේ වැඩ කරනවා කියන්නේත් මැජික් එකක් නෙමෙයි. ඒක ආඩම්බර වෙන්න පුලුවන් දෙයක්. අපේ අම්මා තාත්තාත් තරුණ කාලේ වැඩ කළා. ඒ වගේ තමයි නාමලීත් වැඩ කරන්නේ. දෙමව්පියන්ගෙන් කකා බිබී, වැඩ කරන අනිත් අයට හිනා වෙවී ඉන්න අයට වඩා ඉහළ තැනකට එයාට යන්න පුළුවන් මේ වර්ක් එක්ස්පීරියන්ස්  එක නිසා." මම කියාගෙන ගියෙමි.

 ඒ තරම් බොරු ගොඩක් මගේ කටට  ගලා ආවේ කෙසේදැයි මාවත් නොදනිමි. සිනහා හඬවල් වියැකී ගිය අතර, නාමලීගේ මුහුණේ හැඬුම්බර පෙනුම අතුරුදහන් වී ආඩම්බර පෙනුමක් ඇඳී මැකී ගියේය.

 "තාත්තා, මට පන්ති නැති දවස්වල තාත්තගේ අවුට්ලට් එකක වැඩ කරන්න ඕනේ. දෙමටගොඩ නම් ගොඩක් හොඳයි. එදා සවස මා කියද්දී තාත්තා සහ අම්මා මා දෙස බලාගෙන සිටියේ අදහාගත නොහැකි බැල්මකිනි. අහන්නකො තාත්තා, මගේ යාළුවෙක් ඉන්නවා කැම්පස් එකේ. එයා එයාගේ ඩිග්‍රි එක කරන්න සල්ලි හොයාගන්නේ තාත්තගේ සුපර්මාර්කට් එකේ කැෂියර් ජොබ් එක කරලලු. එයා එහෙම කියද්දි මටත් ආස හිතුනා වැඩ කරන්න." මම කීවෙමි.

"පුතාගේ කැම්පස් එකේ යාලුවෙක්? ඒ කවුද?" තාත්තා විමතියෙන් මෙන් ඇසුවාය. 

"අර මම එනකන් හැමදාම මගට වෙලා බලාගෙන ඉන්නේ. නාමලී. අන්න එයා." මම කියද්දී තාත්තා තවත් පුදුමයට පත් වූවේය.

"තාත්තා දන්නවද අද අනිත් ළමයි එයාට විහිළු කළා. එයා කැෂියර් කෙනෙක් කියලා අනිත් අයට ආරංචි වෙලා. මම කිව්වා මමත් එයා එක්කම ජොබ් එක කරනවා කියලා. එයාලා හැදුවේ නාමලීට හිනා වෙන්න. හැබැයි මමත් ජොබ් එක කරනවා කිව්ව ගමන් එයාලා හිනාවෙන එක නැවැත්තුවා. ඇත්තටම තාත්තේ මටත් හිතෙනවා මම කාලය බොරුවට නාස්ති කරන්න ඕන නැහැ කියලා. නාමලී මගෙ වයසෙම ළමයෙක්. එයා ඉගෙන ගන්න සල්ලි හොයාගන්නේ වැඩ කරලා. ඉතින් තාත්තේ මටත් පුළුවන් නේ වැඩ කරන්න නේද?"

මා අසද්දී අම්මා නිහඬව මා දෙස බලා සිටියාය. තාත්තාගේ මුහුණේ ආඩම්බරකාර සිනාවක් ඇඳුනි. අනතුරුව අම්මා ද සිනාසෙනවා මම දුටුවෙමි. තාත්තා මාගේ අතින් ඇද ඔහු වාඩි වී සිටි පුටු පත්ත මත වාඩි කර ගත්තේය.

"මගේ හොඳ කෙල්ල. අපි ටික ටික හැමදේම ඉගෙන ගමු. කවදා හරි දවසක මේ හැමදේම ඔයාටනේ. ඉතින් දුව ඔයා සාරා එකේ වැඩ වෙන හැටි A to Z දැනගෙන ඉන්න එක ගොඩක් වටිනවා. දුව මේ තීරණය එක ගත්තු එක ගැන මට ගොඩක් සතුටුයි." ඔහු කීවේය.