අම්මා අපි චූටි කාලේ ඒ අංකල් ආවාම එයාව අපේ රූම් එකට ගන්නවා. ඒක මට ඇත්තටම අප්පිරියයි සර්. අම්මා එක ඇදේම නංගීවයි මාවයි දෙපැත්තේ තියාගෙන නිදියනවා.

හැබැයි පාන්දර මට දවසක් ඇහැරුණා, ඒ නංගි තෙමාගෙන මාව තූරුල් කරන් අඩනවා. මං ඇහුවා ඇයි කියලා, එතකොට අම්මා නෑ කිව්වා. සර් මට ලැජ්ජායි මේ ගැන කියන්න, රෑට ගවුමක් අදින අම්මා, අර දෙවෙනි මනුස්සයෙක් ළඟ ඇදුමක් වත් නැතුව නිදි. 

මට ලොකු තරහක්, වේදනාවක්, දුකක් ආවා. මං අම්මාගෙන් උදේ ඇහුවා ඇයි එහෙම කියලා. අම්මා මට කටට ගහලා කිව්වා, තෝ ගෙදර මහ උන්ට කිව්වොත් ගල්වලේ බල්ලෝ දාලා දූෂණය කරනවා කියලා.

සර් ඒවාගේ  තේරුමක් දන්නේ නෑ  මං. ගොඩක් පොඩි ළමයෙක් නිසා මං, ඊට පස්සේ ලොකු අම්මාට කිව්වා මං අම්මා මෙහෙම කලා කියලා. 

ඇයි ඇහුවා මං ඉතිම් දැක්ක දේ කිව්වා, එතකොට අම්මයි ඒ දෙවෙනි මනුස්සයයි කසාද බැදලා නෑ. හොරෙන් හිටියේ. අපිට කිව්වා අප්පච්චිට කියලා එපා, උසාවියට කියන්න එපා කියලා, අම්මා හිරේ යයි කියලා, අම්මත් නැති වෙයි කියලා බයට මං කිව්වේ නෑ, ඒත් එන්න එන්න මට ගොඩක් ප්‍රශ්න උනා සර්.

අම්මා තමයි මගේ ජීවිතයේ හතුරා, මගේ ජීවිතය විනාස කරපු කෙනා, අද මම මේ ඉන්න තත්වයට එයා සම්පූර්ණ වගකියන්න ඕන. මම එයාට වෛරය කරනවා. කවදාවත් සමාව නම් දෙන්නෙ නැහැ.

අන්තර් පුද්ගල දුක.

මනෝ විද්‍යාවට අනුව අන් අය සමඟ අපිට ඇති ගණුදෙනු සම්බන්දතා හේතුවෙන් අපි දුකට කණාගටුවට මානසික ආතතියට පත් වේ. ඒ වගේම අපට ඇති වන හැඟීම් ප්‍රසන්න වේවා අප්‍රසන්න වේවා ඒවා ඇති වන්නේ අන් අය සමඟ ඇති සම්බන්දතා හේතුවෙන්. මෙයට අන්තර් පුද්ගල දුක යයි කියනු ලැබේ.

ඉහත සටහනට අනුව අදහස් දක්වන තරුණියට ඇයගේ ජීවිතයේ අප්‍රසන්නම කෙනා වන්නේ තමන්ගේ මවයි, එයට හේතුව ඇය පවසන පරිදි තම මව තමා කුඩා කල සිටම ඇයට දක්වන ලද අකාරුණික බවයි, මවගේ හැසිරීමයි. මේ හේතුව නිසා ඇයට මව සම්බන්දව පවතින්නේ තරහක් ද්වේශයක්.

තමන්ට ජීවිතය වැරදුණේ තම මවගේ ක්‍රියාකලාපය නිසා යයි ඇය විශ්වාස කරයි. මේවා ඇයගේ මනස තුළ කම්පනයන් ලෙස තැන්පත් වී තිබේ. ඇත්තටම ඇයට මව සම්බන්දව මේ පවතින හැඟීම් ආකල්ප පවතිනතාක් එක අතකට ඇයට සුවපත් මානසික ජීවිතයක් ගත කරන්නට නොහැකි වනු ඇත. ඇය⁣ගේ කටයුතු සාර්ථක කර ගත නොහැකි වනු ඇත.

මක් නිසාද යත් ඇය පත්ව සිටින මේ තත්වයට හේතුව සෘජුව තම මව බවට යන්න ඇය විශ්වාස කරයි, එම නිසා මව කෙරෙහි ඇය දක්වන ප්‍රතිචාරය හොද එකක් නොවේ. එම ප්‍රතිචාරයම ඇය වෙතට නරක ලෙස බලපායි.

මට මෙහෙම උනේ අම්මා නිසා යන්න ඇයගේ ප්‍රතිචාරයයි, එය වෛරය ද්වේශය විය හැකිය. ඇයගේ වැරදි අඩුපාඩු නිසාද ඇතිවන අයහපතටද අවසානයේදී අම්මා නිසා තමයි සේරම යනුවෙන් නිදහසට කරුණු තර්ක ඉදිරිපත් වේ.

ඇයට අනුව අම්මා එහෙම කෙනෙක් නොවී ඉන්න තිබුණා.

නමුත් මවට එහෙම වෙන්න බලපෑ හේතු ඕනෑ තරම් තිබුණා විය හැකිය යන්න ඇයට අදාල නැහැ.

අප වටා ඇති සමාජ ජීවිතය අපිට පාලනය කළ නොහැකි බවත් ඒවා නිරන්තරයෙන්ම වෙනස්වීමට ලක් වන බවත් ඇය තේරුම් ගත යුතුයි.

නමුත් ඇය විශ්වාස කරන්නේ කුමන සමාජ තත්වයක් යටතේ උවත් අම්මා ඒ සියල්ල දරාගත යුතුව පැවැතුණා යන්නයි.

මව ඒ තත්වයට පත් වූයේ ඇයට ලෙඩක් නිසා ඇයට යම් ආබාධයක් නිසා හෝ ඇය නරක ගැහැණියක වීම නිසා නොව ඇයත් සමාජ සත්වයකු වීම නිසා යන්න දියණිය තේරුම් ගත යුතුය.

නමුත් එය පිළිගැනීමට ඇය අපොහොසත්ය. හේතුව ඇය පත්ව සිටින දුක වේදනාව දෙස කෙලින්ම බලන්න ඇය අකමැති වීමයි.

ඇයි කෙලින්ම බලන්න අකමැති ?

අන්න එතකොට ඇයට පේන්න ගන්නවා එයාගේ වැරදි අඩුපාඩු සහ එයාගේ සැබෑම තත්වය. ඒක අභියෝගාත්මකයි.

මොකද තමන්ගේ වැරදි අඩුපාඩු ටික දකින්න ගත්තම තමන්ට තේරුම් යනවා ඒ තත්වයට කවුරුත් වගකිව යුතු නැහැ, තමන් විසින්ම ඒ තත්වය මැඩිය යුතු බව.

උදාහරණයක් ලෙස ඇයගේ කම්මැලිකමට ඇයගේ හීන මානසික තත්වයට හේතුව තවදුරටත් මව නොවන බව ඇයට තේරුම් යනවා.

බුදු දහමට අනුව මිනිස් ජීවිතයේ ප්‍රධාන කරුණක් ලෙස දුක පවතින බව සදහන්. එතකොට ඒ දුක මැඩලිය යුත්තේ තමන් බව ඇයට වැටහෙනවා, නමුත් ඒක කෙනෙකුට චෝදනා කරන තරම් ලේසි නැහැනෙ. අහවල් කෙනා නිසයි මට මෙහෙම උනේ කියන තරම් ලේසි නැහැ, හැබැයි මේ ලේසි නැහැ කියන එකත් ඇයගේ විශ්වාසය, ඇත්තටම ලේසිම දේ ඒක තමයි.

මොකක්ද ඒ දුක තමන් තුළ පවතිනවා යන්න පිළිගැනීම, එය නැති කර ගත යුත්තේ තමාම බව තේරුම් ගැනීමය.

ප්‍රවීණ මනෝ උපදේශක.