“Oomo phọ anyina rekumuan bọ iikparạ arukumuan phọ kụ erooI bọ dooI dị eemọr, itu mị kingọ inyina [ophooghian].”—MAT. 11:28.
AḌUỌR PHỌ 17 “I Want To”
OGHAẠPH OOKARAGH*
1. Odaphạn Matiu 11:28-30, aZizọs aguanhaan eeghe?
AZIZỌS aguanhaan ookiạ oguan ḍita awe dị onhaghạn ghan oghaạph odị. Odị aḅẹm mọ “itu mị kingọ inyina ophooghian.” (Bạl Matiu 11:28-30.) Ophọn phọ k/oopho oguan obobọ ikpo onhụ. Esi omaạm, tuutughiạn ipẹ odị aḍighi bọ anhịr phọ opọ arọl bọ egbagarạ e”moon phọ.
2. AZizọs aḍighi ika anhịr phọ u/moon bọ?
2 Anhịr phọ akạr kụ awạ ghan olhoghonhaạn aḍighaạgh. Odị maghiighị ni k’ariil arookonhom kirokirọ owạ eekonhom. Odị mamiinhọm 12 asiạ, oye nyodị o/rue ookonhom. Odaphạn olhogh phọ, pọ odị o/ḅaạl. (Lev. 15:25) Kụ odị anhaghạn mọ aZizọs katue ni aakonhom buphẹ phọ romiinhọm bọ esi e”moon, bịn anyeenhe oghị owạ odị. Mem mọ anhịr phọ amhiịn bọ nyodị, odị aḅọgh ni ḍimaạm asuomạ anyụ phọ aZizọs, egina amem bịn odị amhoon! Kuolọ aZizọs aḍighi idị epelhom ookonhom anhịr phọ bịn—odị aḅilhẹ ni aḅulhemhi eghuan anhịr phọ. Esi omaạm, mem mọ aZizọs raḅaanhaạn bọ anhịr phọ, odị aḅaanhaạn r’ikpo onhụ olhọgh eegu mọ “nyanị phọ.” P’eeghe idị ipẹ phọ eemhanhamhi eḅilhẹ engọ inyaạm anhịr phọ!—Luk 8:43-48.
3. Ighẹn asipuru kụ idị yira kopanyanhaạn?
3 Lọgh elhegh mọ anhịr phọ kụ aghị ateẹny Zizọs. Odị kụ alhọgh ikuph omhiịn mọ odị akị ni ateẹny Zizọs. Iniin phọ kẹn ḍio arodon—yira kụ kolọgh ikuph okị oteẹny Zizọs. Siẹn amem mọ ayira, aZizọs kaa/konhom eten iiḍaạny oomo abuphẹ u/moon bọ, kụ oghị bọ oteẹny nyodị. Kuolọ odị ramạgh ni mọ: “itu mị kingọ inyina [ophooghian].” Siẹn emhuoghaạph phọ ephẹn phọ, yira kopanyanhaạn oogh asipuru phọ iphẹn: Ika kụ idị yira ‘kokị’ bọ esi aZizọs? Remạ ghan eeghe mem mọ aZizọs aḅẹm bọ mọ “isighẹ ofegumạ phọ amị egbạn ruphạ anyina”? Yira kotuughạ eeghe esi aZizọs? Ika kụ idị oḍighi phọ odị ungọ bọ iyira aḍighi olọ ophooghian? Ḅilhẹ, ika kụ idị yira kokiọm ghisigh omoọgh ophooghian eeḍiạn ofegumạ phọ aZizọs?
“ITU” ESI AMHỊ
4-5. Ighẹn kụ iniin areten dị yira kotue okị esi aZizọs?
4 Eniin eten dị yira kokị esi aZizọs pọ otuughạ ghan oomo ipẹ dị aghaạph bọ aḅilhẹ aḍighi. (Luk 1:1-4) Eḍighi dool atorobọ onyọ ayira—otuughạ olhegheri ilọ ipẹ aBaibul phọ aghaạph bọ ilọ aZizọs. Yira koḅilhẹ kẹn okị esi aZizọs mem dị yira osopha oḍiiny amuụm oḍighi otelhedom aKraist.
5 Enhọn eten oghị esi aZizọs pọ oghị ghan esi ikumor awe ookpomhoghan phọ ilọ olhoghonhaạn aḍighaạgh. AZizọs angọ “we inmo” kụ ropoghom bọ iyool phọ odị. (Efẹ. 4:7, 8, 11; Jọn 21:16; 1 Pit. 5:1-3) Yira kụ kogbatạn ni edạ owạ olhoghonhaạn aḍighaạgh abidị. Yira ku/gon dị ikumor awe phọ bịn kụ kolegheri ilọ edi ilhoghi ayira, r’ipẹ riiḅaghamhị bọ iyira. Ooḅeghiọn idị onyọ umor dị oghol mọ Julian aḅẹm: “E”moon kụ iḍighi iyaạr dị mị aḅuạ Betẹl, kụ oniin oyaghirị amhị uḅenị imhị mọ mị ukị uteẹny ikumor awe phọ bidị ukparamhị imhị. Eḅẹl amem mọ mị usighẹ mọ i/moghi dị ikumor awe phọ kotu uphogh imhị. Kuolọ i/bia bịn mị awạ olhoghonhaạn aḍighaạgh abidị, kụ eru phọ abidị eḅilhẹ ghụn eḍighi eniin esi igbogh inmo dị mị mamoọgh ghan.” Ikumor awe dị oḅạr iduọn abuẹn oghị bọ ophogh aJulian, kotue ni ulhoghonhaạn iyira ḍighaạgh olhegheri ‘iitughiạn phọ aKraist,’ iduọn phọ pọ onhaghanhạn kụ otuughaạny iitughiạn r’ezọ phọ odị. (1 Kọr. 2:16; 1 Pit. 2:21) Ephẹn phọ kụ eniin iikiạ inmo dị bidị kotue ungọ iyira.
“ISIGHẸ OFEGUMẠ PHỌ AMỊ EGBẠN RUPHẠ ANYINA”
6. Imạ ghan eeghe mem mọ aZizọs aḅẹm bọ mọ: “Isighẹ ofegumạ phọ amị egbạn ruphạ anyina”?
6 Mem mọ aZizọs aḅẹm bọ mọ: “Isighẹ ofegumạ phọ amị egbạn ruphạ anyina,” eeni imạ ghan mọ “Inaghanhạn itọ phọ amhị.” Eeni kẹn imạ ghan mọ “Iḍigh eeḍiạn ofegumạ phọ amị r’amị, oḅophoghạn okumu aZihova.” Toroboiperolbọ, ofegumạ phọ remạ ghan mọ yira kokumuan ni.
7. Odaphạn Matiu 28:18-20, eeghe oḍighi kụ edị ungọ iyira, kụ yira kokuphom owol eeghe?
7 Yira ronaghanhạn ghan ḍimạgh phọ aZizọs mem dị yira oḅọgh loor ongọ aZihova kụ oḍiiny muụm. AZizọs ramạgh ni oomo awe—odị ka/kel torobọ oye dị akạr rawạ okumu Enhaạn. (Jọn 6:37, 38) Oomo abudaphạm mọ aKraist momhoọgh eepoogh ophinom aani abin oḍighi phọ aZihova aḅọgh bọ angọ Kraist. Yira okuphom ni owol mọ oomo amem aZizọs odi ni olhoghonhaạn ayira ḍighaạgh siẹn oḍighi phọ.—Bạl Matiu 28:18-20.
“MỊ ITUGHEMỊ INYINA”
8-9. Eeghe kụ iḍighi kụ awe dị osoorom oḍighom ghan bọ ni Zizọs, kụ ighẹn asipuru kụ edị yira kopanyanhaạn?
8 Awe dị osoorom kụ utuman ghan Zizọs. (Mat. 19:13, 14; Luk 7:37, 38) Eeghe kụ iḍighi? Ooḅeghiọn ogbaranaạn phọ odi bọ igbo aZizọs r’aFarisi phọ. Abuḍiemiom aruukụ iiḅereghị phọ abuphẹ phọ u/pomoghiạn ghan we ḅilhẹ uphoophe loor. (Mat. 12:9-14) AZizọs aphomhoghiạn ghan we kụ aḅilhẹ asooromhi loor. AFarisi phọ uubagaam ghan igbogh asidọl phọ abidị kụ owạ ghan oolheghaan. AZizọs aghel li ipẹ phọ, kụ atughemhị butelhedom odị mọ bidị osooromhi loor. (Mat. 23:2, 6-11) AFarisi phọ uwiririom ghan we phọ loor iikpọ phọ abidị kụ awe phọ oghiilhaan ghan bidị. (Jọn 9:13, 22) Imạ iiḍighi ephomhoghiạn phọ aZizọs r’iyoghoyoghọ ikpo onhụ phọ odị ingọ we phọ ophooghian.
9 Nạ atuughạ ni iyaạr esi aZizọs? Puruan loor mọ: ‘Mị amoọgh ni eephọ olhoghi r’osooromi aloor ḍughụm? Mị raḍighinaan ghan ni ikpirikpirị araraạr bunhọn awe dị imhị u/kpaariọm ḍughụm? Mị raḍighi ghan ni we iiḅi ḍughụm?’
10. Eeghe adọl kụ edị aZizọs arolhọm ghan buphẹ r’odị okumuan ghan bọ?
10 AZizọs arolhọm ghan dọl eephọ buphẹ r’odị okumuan ghan bọ, kụ aghelhọm ghan kẹn otughemhị abidị. (Luk 10:1, 19-21) Odị aḍighi ghan ni idị abutelhedom mọ odị kopuru ghan sipuru, aḅilhẹ ghan apuru bidị sipuru onhaghạn aani aḍiitughiạn abidị. (Mat. 16:13-16) Idiphọ iizuphạ reḍum ghan bọ mem dị omaạr ophogh, abutelhedom mọ aZizọs uḍum ni. Bidị ulher ri rurụ ongọ raraạr phọ aZizọs atughemhị bọ bidị, kụ omuum imạ iimuma siphẹ oḍighi phọ.
11. Ighẹn asipuru kụ edị ewạ m’opuruan siloor?
11 Nạ apạm ni eepoogh arukumuan ophogh abunhọn ḍughụm? Pọ puruan loor mọ: ‘Mị razoọm ghan ika bunhọn awe epẹ otu oḍighi phọ ḅilhẹ r’olhoghotu? Mị ramiteom ghan ni eephọ? Mị rangọ ghan ni eepoogh bunhọn awe opuru asipuru ḍughụm? Mị raakolobian ghan ni onhaghạn aani aḍiitughiạn abidị ḍughụm?’ Ku/tọl aani idiphọ awe aFarisi phọ, oghaghạm ghan bọ olhoghi bulọ opuru bidị sipuru oḅilhẹ okpuuroghọm ghan bọ bulọ oghaạph iyaạr dị i/tu ipẹ bidị ootughiạn bọ.—Mạk 3:1-6; Jọn 9:29-34.
“NYINA KEMOỌGH NI OPHOOGHIAN”
12-14. Eeghe kụ iḍighi kụ oḍighi phọ aZizọs ungọ bọ iyira aḍighi bọ ni olọ ophooghian?
12 Eeghe kụ iḍighi kụ oḍighi phọ aZizọs ungọ bọ iyira aḍighi bọ ni olọ ophooghian? Ibadị ariphigh ni, kuolọ yira kooḅeghiọn iyạl ikpo bịn.
13 Yira omoọgh bupoghom dị onhighẹ opelheghiom. AZihova, Okaraghị Ogbogh Opoghom mọ ayira, o/ḍighi uw-otu dị u/legheri iiḅi. Odị amaghamị ni maạr oḍighi phọ yira roḍighi ghan bọ. (Hib. 6:10) Ḅilhẹ rungọ ghan ni iyira inyaạm mọ ipẹ rewạ bọ oḍighi oḍighi phọ odị mungọ bọ iyira. (2 Kọr. 4:7; Gal. 6:5.) Uw-emhạ phọ ayira aZizọs uphighinhaan ni iyira imạ eḍeenhaan. (Jọn 13:15) Kụ ikumor awe arookpomhoghan phọ rotuughaạny aani ni Zizọs, “Ogbogh Opoghom” mọ ayira. (Hib. 13:20; 1 Pit. 5:2) Bidị rokparaghạ ghan ni oḍeenhaan igbiririph, okparamhị, ḅilhẹ r’akpọ oḅio idiphọ bidị rotughemhị ghan bọ koḅilhẹ ughoph iyira.
14 Yira omoọgh righirị dị onhighẹ opelheghiom. Bunhọn awe u/lo dị omhoọgh aani ḍiniin phọ aḍiigbu phọ obobọ ephomhoghiạn iduọn ayira. Esi omaạm: Yira omoọgh eepoogh okumuan r’awe dị omhoọgh imạ aroozọ, dị ro/loghoma ghan mọ bunọ kụ unhighẹ opu buerị phọ. Bidị omoọgh ni sighalhanyạ kirokirọ kuolọ roo/bagaam ghan, ḅilhẹ ro/loghoma ghan mọ bunọ kụ upu bunhọn. Bidị iyira u/sighẹ idiphọ awe dị oḅọph oḍighi r’abidị bịn, kuolọ idiphọ arighirị. Kụ ephomoghiạn phọ abidị ekpạr ri iboom dị tutụ bidị ookolobian ni omhugh loor emhụ ayira!
15. Ewạ mọ yira ologhoma ika ilọ oḍighi phọ ungọ bọ iyira?
15 Yira omoọgh oḍighi dị anhighẹ apelheghiom. Yira rotughemhị ghan we igey phọ ilọ aZihova koḅilhẹ oyegherọn okpẹ kirokirọ phọ Eru phọ ragbaaghị ghan bọ. (Jọn 8:44) ASetan aleti yogh we sidool dị ko/tue otool. Esi omaạm, odị rawạ dị yira komeeraam mọ aZihova ka/tue asạr ikarạph ayira abilhenaạn ḅilhẹ mọ iyira u/phomoghiạn. Iphẹn phọ okpẹ dị ketue ni eḅonyon oye! Mem dị yira oghị oteẹny Kraist, kosạr ri ikarạph phọ ayira uwilhenhaạn iyira. Ogbạ agey, aZihova apomoghiạn ni oomo phọ ayira agey. (Rom. 8:32, 38, 39) Eḍighi ni iyaạr ibo olhoghonhaạn awe ḍighaạgh olhegheri ilọ obeḍenhọm aZihova, ḅilhẹ r’omhiịn dị bidị ronmeeghi sidọl aghuḍum abidị!
KIỌM GHISIGH AWẠ GHAN OPHOOGHIAN EEḌIẠN OFEGUMẠ PHỌ AZIZỌS
16. Ika kụ idị ofegumạ phọ aZizọs uḅenhị bọ iyira ogbanạ phọ agbatanhaạn r’inhọn asidool dị yira omhoọgh orool?
16 Adool phọ aZizọs aḅẹm bọ mọ orool phọ egbatanhaạn ni r’inhọn asidool dị yira omhoọgh orool. Esi omaạm, mem dị ibadị oghị oḍighi epẹ aḅirinhi phọ origheel, asiloor abidị redugh ghan ni iboom ḅilhẹ ro/moọgh ghan kẹn oḅaạl olhoghi. Ḍierị phọ aḍighaạgh phọ, mem dị yira olhọgh mem siphẹ arukumuan phọ aZihova r’aKraist, yira rologhoma ghan ni ogbaanyạn r’oḅaạl olhoghi. Yira rokparaghạ ghan ni oghị ituughạ mem lọ yira oghị oḍighi origheel kụ aloor ayira medugh. Kuolọ egbạ gbạ amem, yira origheel ituughạ ilọ aḍio phọ, yira roomhanham ghan ni koḅilhẹ omhoọgh inyaạm. Mem kẹn lọ yira olhọgh ikuph ogbạ ikpo onhụ phọ, ḅilhẹ ophạm ituughạ aBaibul ilọ ogina ayira. Iikpiạ dị yira romhoọgh ghan repu ghan ni inyaạm mọ yira olhọgh bọ!
17. Eeghe kụ iḍighi kụ ewạ bọ dị yira kolegheri esi dị inyaạm ayira esi, ḅilhẹ kẹn ewạ dị yira kogona loor ilọ eeghe iyaạr?
17 Yira omoọgh olhegheri ipẹ eru bọ inẹ. Mọ emoọgh ni esi dị inyaạm atorobọ onyọ ayira esi. Kụ iḍighi kụ, yira omhiigha ghan loor ootughiạn ghan kụ ogbi oḍighi atorobọ iyaạr lọ yira rowạ oḍighi. Esi omaạm, yira otue ni opiemhi inyaạm ayira ookpomoghi aruphua. Lọgh elhegh idị aZizọs aḅenhị onyọ ugheel oolhạ phọ apuru bọ nyodị mọ: “Minạ kaḍighi bọ ika kụ amoọgh aani ghuḍum k’agee-pọ?” Onyọ ugheel phọ raako ghan ni Iilhogh phọ. Eeni odị aḍighi ni ogey oye loor esi dị, aḍinyạ phọ aMạk ekạr ekaạph mọ, “Kụ r’ephomoghiạn kụ [aZizọs] aphogh nyodị, kụ aḅenị mọ keel aalaghi oomo araraạr phọ nạ amoọgh bọ kụ aru udạph imị.” “Kụ oye phọ ronaghạn iphẹn phọ bịn akiriri,” odị awạ ni odạph aZizọs kuolọ odị o/mheera owilhẹ “eboom eelạ” ph’odị. (Mạk 10:17-22) Epẹ eekunha phọ, oye phọ awilhẹ ni ogbanạ ofegumạ phọ aZizọs angọ bọ, bịn aghiọm ghisigh adạph “ikpoki” ph’odị. (Mat. 6:24) Eḍighi nyinhạ, nạ musaḅạr odạph anhiạn?
18. Ewạ mọ yira otọ ghan mem oḍighi eeghe, kụ eeghe kụ iḍighi?
18 Mem emhạn mem, kenighẹ ni dị yira kooḅeghiọn ghan opogh raraạr dị yira osighẹ oḍighi eḅẹl siphẹ adọl aghuḍum mọ ayira. Eeghe kụ iḍighi? Pidị yira otue olegheri mughumọ yira roḍighinhom ni inyaạm mọ ayira r’osụ olhoghi. Esi omaạm, oniin onyọ iḍoọgh umor dị oghol mọ Mark aḅẹm mọ: “Esi ibadị asiạ, mị uutughiạn ghan mọ mị adughe ni dọl aghuḍum mọ amhị. Mị ukọy ghan ni eten, kuolọ oomo amem mị uutughiạn ghan ilọ ikpokị ḅilhẹ r’idị mị kamoọgh ḍigey adọl. Mị aakia ghan ipẹ eḍighi bọ kụ araraạr eḅilhẹ bọ ekpạr siẹn adọl aghuḍum mọ amhị. Kụ mị aru awaaghị amhiịn mọ mị asighẹ muboom amem alọgh owạ ilọ asuọ amhị, kụ asighẹ oọny amem r’inyaạm kụ rangọ ghan aZihova.” aMark anme ni iitughiạn phọ odị kụ aḅilhẹ aaḅenhion raraạr siphẹ adọl aghuḍum mọ odị pidị odị atue alọgh mem r’inyaạm dị emhanhạm siphẹ arukumuan phọ aZihova. AMark aḅẹm mọ “Eeni amem mị uuḅaghamhiạn ghan ni loor, kuolọ r’olhoghonhaạn aḍighaạgh aZihova r’aZizọs, mị m’arue akpạr apu.”
19. Eeghe kụ iḍighi kụ omhoọgh egey ephoghom emhạn bọ maạr?
19 Yira kokiọm ni ghisigh owạ ghan ophooghian eeḍiạn ofegumạ phọ aZizọs lọ yira oḍighi iraạr araraạr phọ iphẹn. Eḅẹl phọ pọ, moọgh ghan egey ephoghom. Yira roḍighi ghan oḍighi aZihova, kụ iḍighi kụ, kosighẹ eten phọ epẹ aZihova rawạ bọ kụ oḍighinhom. Yira kụ awe arukumuan phọ, kụ aZihova kụ Uw-oḍighi phọ. (Luk 17:10) Eḍighi maạr dị yira osighẹ eten phọ epẹ iḅeeraạn bọ iyira kụ oḍighinhom, epẹ eekunha phọ kikparanhaạn ni iyira ogbanạ ofegumạ phọ aKraist. Esi omaạm, enhạm dị emhoọgh iikpọ agey ketue ni eḍighima iyaạr obobọ aloor phọ edugh eḍighi maạr dị asumughian ghan elọ odị, mem dị opoghom mọ abidị rakparaghạ ooḅakị abidị. Ḍierị phọ aḍighaạgh phọ, yira kotue ni oḍighi raraạr dị yira ootughiạn mọ yira ko/tue oḍighi ḅilhẹ okpạr opu raraạr dị eḍighi ipaanhaạn siẹn arukumuan phọ ayira, eḍighi maạr dị yira osighẹ iiḅakiọm mọ aZihova kụ oḍighinhom. Legheri mọ oye o/lho dị katue asophoghom ogbi phọ aZihova!—Rom. 8:31; 1 Jọn 4:4.
20. Yira kokol emhụ eeghe kụ osighẹ bọ ofegumạ phọ aZizoṣ?
20 Edị emhunhenhiom iyạl, ḍighinhom ḍigey aḍiitughiạn. Aḍiigbu ayira pọ osighẹ arughuenhian oruom Odẹ ephomhoghiạn phọ ayira, Zihova. Awe phọ orọl bọ mem mọ aZizọs omhoọgh bọ ekpooko obobọ owạ ghan bọ ilọ asuọ abidị, uroph ni oḅaạl olhoghi phọ abidị bịn owilhẹ ogbanạ ofegumạ phọ aZizọs. (Jọn 6:25-27, 51, 60, 66; Fil. 3:18, 19) Ḍieriphọ aḍighaạgh phọ, buphẹ ophomhoghiạn bọ Enhaạn ḅilhẹ r’amatuman phọ abidị ugbanạ ni ofegumạ phọ r’oḅaạl olhoghi siphẹ oomo adọl aghuḍum mọ abidị, r’oḍuomolhoghi okumuan r’aKraist epẹ k’akẹ. Idiphọ abidị, yira kopamanhạm ni oḅaạl olhoghi phọ ayira esi ogbanạ ofegumạ phọ aZizọs r’aḍigey aḍiitughiạn.
21. Odaphạn Matiu 6:31-33, ewạ mọ yira omheeraam m’aZihova katue ni aḍighi eeghe?
21 Edị emhunhenhiom iraạr, meeraam mọ aZihova katọl li r’anạ. Yira mosaḅạr ghuḍum osighẹ aloor ophighironhọm ekiạ r’okpạr aḍighaạgh. AZizọs uphụr ri iyira rurụ mọ kugbiphoghọm ni iyira. Kụ ewạ ni dị yira komeeraam mọ aZihova kungọ ni iyira inyaạm okparạm atorobọ ipaanhaạn dị yira osoman. Mem dị yira oghiọm ghisigh okparạm ghan, yira kokpạr ri opu. (Jems. 1:2-4) Ewạ kẹn ni dị yira komeeraam mọ aZihova kungọ ni iyira ipẹ yira rowạ bọ, mọ aZizọs kuphogh ni iyira, ḅilhẹ mọ abumor r’abumarani phọ kukparamhị ni iyira. (Bạl Matiu 6:31-33; Jọn 10:14; 1 Tẹs. 5:11) Yira omoọgh ni oomo ipẹ yira rowạ bọ orue okparạm ipaanhaạn?
22. Yira koḅaạl olhoghi ilọ eeghe?
22 Anhịr phọ aZizọs aakonhom bọ aamhanham ni obobọ ungọ ni ophooghian ḍio phọ ookonhom bọ nyodị. Kuolọ anhịr phọ ophọn phọ kamoọgh oomhanham obobọ ophooghian k’agee-pọ, eḍighi maạr dị odị aḍighi onyọ amatuạn aKraist dị aḅạr. Nạ aatughiạn mọ odị aḍighi ika? Eḍighi maạr dị odị asaḅạr ri ogbanạ ofegumạ phọ aZizọs, gbiom olhoghi iikpiạ phọ odị kamoọgh bọ—okumuan r’aZizọs epẹ k’akẹ! Torobọ ekiạ dị odị aphighirọn orue odạph aZizọs kekạr bịn kụ ekasiạn r’iikpiạ phọ ipẹ phọ odị kamoọgh bọ. Mughumọ oḍuomolhoghi ayira—aḍighi olọ ogheel k’akẹ obobọ orọl isiẹn ade phọ k’agee-pọ—p’eeghe idị olhoghi ayira kaḅaạl olhegheri mọ yira okạr ri omegheron ḍimhạgh phọ aZizọs eḅẹm bọ mọ “itu” esi amhị!
AḌUỌR PHỌ 13 Christ, Our Model
AZizọs umhạgh iyira mọ oru esi odị. Onhaghanhạn aḍimhạgh phọ odị eḅaramaạm eeghe? Emhuoghaạph phọ ephẹn kepagharanhaạn ni ḍipuru phọ aḍiphẹ phọ, kụ eḅilhẹ ighiọm iyira olhoghi ipẹ okumuan r’aKraist ketue bọ ingọ iyira ophooghian.
ILỌ AFOTO: Ibadị areten ni kụ edị aZizọs aamhanhamhi obobọ angọ ophooghian bunhọn awe.
ILỌ AFOTO: Iniin phọ kẹn, ibadị areten ni kụ edị onyọ umor katue aamhanhamhi obobọ angọ aani ophooghian bunhọn.