АҞӘА, рашәара 6 – Sputnik, Бадри Есиава. Иааиуа амчыбжь иалагӡаны Ауадҳара иҟалаз адгьылҳәазара ахҟьаԥҟьақәа дрыцқьоит ҳәа ргәы иҭоуп ҳәа Sputnik акорреспондент изеиҭеиҳәеит Риҵатәи амилаҭтә реликттә парк абнахьчаҩ хада Ҭенгиз Џьергьениа.
"Аусурақәа ҳрылагеижьҭеи иацы ԥшьымшуп. Иахьа ԥсшьарамшуп. Амҩа зегьы рыцқьаны ҳалгоит мчыбжьык иалагӡаны ҳәа ҳгәы иаанагоит. Аус руеит атехникатә машьынақәа ԥшьба, урҭ рахьтә хԥа апарк иатәуп, даҽа екскаватор ӷәӷәак қьырала иаагеит. Аусутә макьана ирацәаны иаанхеит. Адгьылҳәазара иаанагаз ахаҳә-мҿыхәи анышәи еилаланы хә-метрак раҟара аҿыгҳара ыҟоуп", - ҳәа азгәеиҭеит Џьергьениа.
Арыцқьарақәа амш ахьыцәгьоу аԥырхагоуп, мышқәак ҵуеит иааҟәымҵӡакәа ақәа леиуеижьҭеи. Аха убри аан адгьылҳәазара аангыланы иҟоуп.
"Аусурақәа ҳрылагаанӡа ҳара уи аҭыԥ аҟны ацәҟьарақәа ҟаҳҵеит, адгьыл ҳәазо имҳәазо гәаҳҭаразы. Анцәа иџьшьаны, адгьыл уаҳа имеиҭаҵӡеит. Иара адгьыл ахьыҳәазаз аҭыԥ умшәакәа уақәныҟәар ҟалоит. Иацы 30 тонна иҟаз атехникагьы акгьы ҟамлакәа уа ииасит, егьи аганахьала иакәшаны инеины арыцқьарақәа мҩаԥнагеит", - иҳәеит иара.
Уаанӡа Аԥсны аекологцәеи агеологцәеи Sputnik ишазеиҭарҳәахьаз ала, Риҵа 16 километра иҩахыганы иҟалаз адгьылҳәазара 18-20 гектар амҽханакуеит. Урыла километраки бжаки иҟоуп, ҭбаарыла - 300 метра. Абри аԥсабаратә рыцҳара иахҟьаны аӡиа Риҵа даара ихәашьит.
Џьергьениа имҩаԥигаз агәаҭарақәа рыла, Риҵа иалало аӡиас еиҳа-еиҳа уаанӡатәи аԥшшәы аанахәо иалагеит, аха Аԥсны зегь реиҳа идуу аӡиа заҟароу иаҿырԥшны, Риҵа аҽарыцқьаразы мызқәак аҭаххоит.
Аԥсны ашьхарақәа рҿы Риҵатәи амилаҭтә реликттә парк иахьаҵанакуа адгьылҳәазара ду ҟалеит Ауадҳаратәи абнара 56-тәи акилометр аҿы лаҵарамза аҽеиҩшамҭазы, ақәеи аси ӷәӷәаны иахьлеиз иахҟьаны. Ари аԥсабаратә цәырҵра ауаа рацәаҩны изҭаауаз атуристтә маршрутқәа - альпиатәи адәҳәыԥшқәеи аӡиа Мзи рахь амҩа акит.
Уи адагьы, аӡымҭҟьарқәа Риҵа иалалоит, идырхәашьуеит, аҟазауаа изларҳәо ала, аӡиа алԥхынрак ихәашьны иаанхар ҟалоит, иара убас акы-ҩба градус раҟара аӡы аԥхарра иацлар ауеит, уи Риҵа аекосистема иаԥырхагахоит.
АҞӘА, рашәара 12 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 177-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 45-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 38-ҩык, урҭ рахьтә 37-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәыргылоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 12-ҩык, ибжьаратәуп - 26-ҩык.
Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 40-ҩык апациентцәа, урҭ рахьтә ааҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 10-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - ааҩык апациентцәа.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
Атәыла ахада апарламент ахь инашьҭымҭа - хықәкыс иамоузеи ари апроцедура? Иара абжьажьра азакәан абанӡеиланаго? Аԥсны ахада апарламент ахь инашьҭымҭа ари ашықәс азы иарбоума, уи аҟны иалкаахо ахырхарҭа хадақәа, анашьҭымҭа аҵакы, адунеитә ԥышәа уҳәа азҵаарақәа ирылацәажәеит арадио Sputnik аефир аҟны Аԥсны ахада иҿы иҟоу аинформациатә хархәагақәа рымадаразы аусбарҭа аиҳабы Алхас Ҷолокәуа, ажурналист, агазеҭ "Чегемскаиа правда" аредактор хада Инал Ҳашыг.
"…Аԥсны аҳәынҭқарра ахада анапхгарахь даннеи, ԥшьымзгьы ахылахьан ашықәс, ачымазара ҿыц анцәырҵыз акәын. Ҳазхиаӡамызт аҭагылазаашьа, иҟалараны иҟазгьы аҳәара уадаҩын, амч-алша, ахшыҩ зегьы уи аус иазкын. Насгьы ԥҟаралагьы Аԥсны ауаа рацәа алархәны аиԥыларақәа, аизарақәа рымҩаԥгара аанкылан… уи ауп изызку анашьҭымҭа аҟамзаара, аха уи инаваргыланы исҳәар сҭахуп аҳәынҭқарра ахада изныкымкәа апарламент аҟны аиԥыларақәа шимаз, уаҟа Аԥсны аҩнуҵҟатәи адәныҟатәи аполитика далацәажәеит. Аԥсны аҭагылазаашьазы аҳәынҭқарра ахада ипланқәа ауаа рахь ицәыргамызт ҳәа аҳәарагьы иашам… Акызаҵәык, исҳәар исҭаху, анашьҭымҭа ҟалоит, амала ианыҟало абри амш ауп ҳәа макьана аҳәара сазхиам", - ҳәа азгәеиҭеит Ҷолокәуа.
Арҭ ашықәсқәа рзы аҳәынҭқарра ахада апарламент ахь инашьҭымҭа ритуалтә традициак аҳасабала ҳахәаԥшуан, инарҵауланы адокумент ҭҵааны, иҟаҳҵо шыҟаҳҵо атәы уиаҟара ҳазхәыцуамызт ҳәа агәаанагара ааирԥшит ажурналист Инал Ҳашыг.
Инеиҵыху аицәажәара шәазыӡырҩы аудиофаил аҟны.