АҞӘА, абҵара 7 – Sputnik. Ашәҟәыҩҩы, Дырмит Гәлиа ихьӡ зху аҳәынҭқарратә премиа алауреат Гьаргь Гәыблиа 92-шықәса дшырҭагылаз иԥсҭазаара далҵит абҵара 6 рзы ҳәа радио Sputnik иазеиҭеиҳәеит Аԥсны ашәҟәыҩҩыҩцәа Реидгыла алахәыла Терент Ҷаниа.
Гьаргь Гәыблиа диит лаҵарамза 15 1928 шықәса рзы Ҟәланырхәа ақыҭан. Аҭыԥантәиашкол ашьҭахь иара дҭалоит Қарҭтәи аҳәынҭқарратә университет. 1954 шықәса рзы Аҟәатәи арҵаҩратә институт афилологиа акафедра арҵаҩыс аусура далагеит. Раԥхьатәи иҵаҩцәа дреиуоуп Терент Ҷаниа.
"Аԥсуа фольклор ҳирҵон. Дқәыԥшын. Ҩызцәаҵас даҳзыҟан. Аҭҵаарадырратә информациа еизго аԥсуа қыҭақәа акыр ҳарҭаахьан", - еиҭеиҳәоит ашәҟәыҩҩы.
Ҷаниа иажәақәа рыла Гәыблиа ирҿиамҭа анырра арҭеит сталинтә репрессиақәа. Иара дшыхәыҷыз иаб ажәлар раӷа ҳәа ахарада ахара идҵан. Ари ахҭыс инарҭбааны иалацәажәоуп ашәҟәыҩҩы ироман "Адгьыл ахьаа" аҿы.
Иҩымҭақәа ркьыԥхьра далагеит 1950 шықәса рзы. Гьаргь Гәыблиа алитературатә журнал "Алашара" аредакторс дыҟан, ашәҟәҭыжьырҭа "Алашара" директорс даман.
Гьаргь Гәыблиа — авторс дрымоуп аԥхьаҩцәа бзиа еицырбаз ажәеинраалақәа, апоемақәа, ароманқәа, адрамақәа.
2013 шықәса рзы Гьаргь Гәыблиа асахьаркыратә литератураҿы илагаламҭази аҿар реиҵааӡарази ианашьан аорден "Ахьӡ-Аԥша" III аҩаӡара.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, нанҳәа 7 - Sputnik. Қырҭтәылантәи Аԥсныҟа ихынҳәит 476-ҩык инареиҳаны агәаҭара-аушьҭратә ҭыԥ "Егры" аҟны иаартыз агуманитартә коридор ала, абри атәы Sputnik имҩаԥысыз апресс-конференциаҿ еиҭеиҳәеит Аҳәынҭқарратә шәарҭадаратә маҵзура аҳәаахьчаратә отриад аиҳабы ихаҭыԥуаҩ Рудольф Цыба.
Цыба, иажәақәа рыла нанҳәа 5 рзы Аԥсныҟа иааиит 188-ҩык, нанҳәа 6 рзы – 288-ҩык.
Агуманитартә коридор аус ауеит нанҳәа 5 - 9 рыбжьара асааҭ 9:00 инаркны 19:00 сааҭ рҟынӡа.
Аҳәынҭқарратә ҳәаа ахысра ҟалоит абарҭ адокументқәа умазар:
Аҳәаа иахысуа зегьы ргәабзиара аҭагылазаашьа амедико-санитартә хылаԥшра арҭоит.
Аамҭала Қырҭтәыла иҟаз Аԥсны атәылауаа хынҳәырц азы ԥхынгәы 13-17 рзы иаартыз агуманитартә коридор ала 1269-ҩык инареиҳаны ауаа хынҳәит.
Аҳәынҭқарратәи ауаажәларратәи усзуҩ, Аԥсны Жәлар рфорум "Аидгылара" Гәдоуҭатәи аҟәша ахантәаҩыс иҟаз, бџьарлеи техникалеи аиқәыршәаразы атәылахьчара аминистр ихаҭыԥуаҩс иҟаз, аинрал-маиор, Аԥсны афырхаҵа, Аҷандара абыргцәа рхеилак ахантәаҩы Валери Езыгә-иԥа Ҳагба иахьа 80 шықәса ихыҵит.
Валери Ҳагба азиндырҩы изанааҭ ала Харьковтәи аиуристтә факультет далгеит. Аус иуан Аԥсны апрокуратура аҟны 1990 шықәсанӡа. Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра ҟалаанӡа Гәдоуҭа араион ашәахтә инспекциа анапхгаҩыс дыҟан. Активла далахәын амилаҭ-хақәиҭратә қәԥара. Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра аԥхьатәи амшқәа рзы илагала рацәоуп аԥсуа ар реиҿкаара аус аҟны. 1998 шықәсазы Гал Лаҵарамзазтәи операциаҟны илагалазы аинрал –маиор ҳәа ахьӡ ианашьан. 2006 шықәсазы атәылахьчара аминистр ихаҭыԥуаҩ иҭыԥ ааныжьны ԥхьатәара дцеит.
"Ижәдыруеит 80 шықәса маҷӡам. Сара есқьынагьы аусура саҿын иахьцазгьы сымбаӡеит (ашықәсқәа- ред.). Сшыхәыҷыз саб идунеи иԥсахит. Ҩышықәсеи бжаки схыҵуан ҳан хәҩык ахәыҷқәа лнапаҟны ҳанаанха, аиҵбы хымз ракәын ихыҵуаз. Усҟан аԥсҭазаара мчын, аколхоз ыҟан, сан зегьынџьара дахьӡар акәын. Сабду амҳаџьырра ицаны иаахьаз усҟан шәышықәса дырҭысхьан…Саншьцәа Гәлиаа рҟны, Ешыра схәыҷра ашықәсқәа схызгеит", - иҳәеит Ҳагба.
Иахьа аԥсуа қыҭа аԥсҭазаашьа далацәажәо иазгәеиҭеит, урҭ ацхыраара анрыҭамха, абызшәеи амилаҭтә леишәеи шыӡуа.
"Ақыҭақәа анҭаҳамга ҳаԥсуарагьы, ҳбызшәагьы ҳцәыӡуеит. Абызшәа ануцәыӡ уаԥсыуоуп ҳәа ухы злоуԥхьаӡои. Египет (Мысра) ҩышә нызқьҩык рҟынӡа ыҟоуп Абаза ҳәа рыжәлоуп, аха аԥсшәа рыздырӡом. Уи аԥсуара иахәарҭахозар, шәышықәса ахы-аҵыхәала убас ҳнанагоит", - иҳәеит Ҳагба.
Шәазыӡырҩы аудио. Иаҳа инеиҵыху Иаҳа инеиҵыху анҵамҭа шәаҳа шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.