АҞӘА, жьҭаара 10 - Sputnik. Ермантәыла атәылахьчара аминистрра Бақәа ахара аднаҵоит Ҟарабах ирыларҳәаз ахымцаанкылара еиланагеит ҳәа аанацҳауеит РИА Новости, ермантәылатәи аусбарҭа апресс-маӡаныҟәгаҩ Шушан Степаниан лажәақәа ҵаҵӷәыс иҟаҵаны.
"Жьҭаара 10 рзы ирылаҳәаз асааҭ 12:00 инаркны иалагалахаз ахымцаанкылара иацәхьаҵны, азербаиџьантәи архәҭақәа асааҭ 12.05 рзы "Карахамбеили" захьӡу аҭыԥ иажәлеит. Арцах атәылахьчара арбџьармчқәа аӷа иҿаԥхьа аҿагылара ӷәӷәа аадырԥшит", - ҳәа лыҩуеит Степаниан Facebook аҟны.
Азербаиџьан атәылахьчара аминистрраҟны акәзар, аҳәамҭа ҟарҵеит аерман архәҭақәа ақалақьқәа Тертери Агдами ирылахысит ҳәа. Бақәа Ереван ахара аднаҵоит ахымцаанкылара арежим "ӷәӷәала еиланагеит" ҳәа.
Ермантәылеи Азербаиџьани рыдәныҟатәи аусқәа рминистрцәа ахәаша Москваҟа инеит Урыстәылатәи Афедерациа ахада Владимир Путин. Аиҿцәажәарақәа 10 сааҭк иреиҳаны имҩаԥысуан, урҭ хыркәшахеит аконфликт аҭышәныртәаларазы ԥшь-пунктк злоу аиқәшаҳаҭра рыбжьаҵарала. Ҷыдала иуҳәозар, аганқәа ахымца ааныркылон жьҭаара 10 асааҭ 12:00 инаркны агуманитартә хықәкы аманы атҟәацәеи иҭахази Аџьар Ҟаԥшь абжьаҟазарала реиҭныԥсахларазы.
АҞӘА, жьҭаара 23 - Sputnik. Ашколхәыҷқәа акоронавирус еиҭаргоит ҳәа иҟаз агәаанагара ашьақәырӷәӷәара амоуит, абри атәы аанацҳауеит РИА Новости, Пастер ихьӡ зху Роспотребнадзор аепидемиологиеи амикробиологиеи ринститут адиректор, РАН академик Арег Тотолиан иажәақәа шьаҭас иҟаҵаны.
Аҵарауаҩ иҳәеит адуцәа роуп ахәыҷқәа аҿкы рызҭо ҳәа.
"Аԥхьа, ахәыҷқәа маҷны ишычмазцәахоз анырдыр иҟан агәаанагара ахәыҷқәа симптомда ачымазара еиҭаргоит ҳәа. Аха скандинавиатәи атәылақәа руак аҿы аҭҵаарақәа мҩаԥган. Урҭ иадырбеит ахәыҷқәа адуцәа ачымазара ишадмырҟьашьуа, адуцәа шракәу ахәыҷқәа зҟьышьуа", - иҳәеит амаҵзура зыҿцәажәоз.
Тотолиан иҳәеит авирус ацәеижь аҿы ишыҿио ахыцқәа изырҭалазар. "Иҭаларҭа" хаданы иҟоу арецептор ACE2 ауп. Уи ахәыҷқәа рҟны ашьҭақәа роуп иҟоу, измоу адуцәа роуп, аиҳарак абыргцәа.
"Ари ачымазара астатистика иадҳәалоуп. Ахәыҷ чымазцәа рхыԥхьаӡара 10 процентк роуп иартәоу COVID-19 змоу рхыԥхьаӡараҿы", - иҳәоит аепидемиолог.
Иара иажәақәа рыла ахәыҷқәа арецептор АСЕ2 рымамзаара иадҳәаланы акоронавирус рыхьыргьы авирус ахыԥхьаӡара маҷӡоуп. Аҿкра зауз ахыцқәа маҷзар, авирус хәҭақәагьы маҷхоит. Убри азоуп аду иаасҭа авирус аиҭагара зизалмыршо ҳәа иҳәоит Тотолиан.
Иахьазы Урыстәыла аҵакыраҿы 1 463 306 акоронавирустә инфекциа хҭыс аҭыԥ амоуп, аҵыхәтәантәи уахи-ҽни рыла – 15 971 хҭыс.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, жьҭаара 23 - Sputnik. Урыстәыла Афедералтә шәарҭадаратә маҵзура Ҟарачы-Черқьесски Даӷьысҭани жәларбжьаратә атеррористцәа ргәыԥ "Ат-Такфир Валь-Хиджра" иатәу агәыԥқәа ҩба русура ԥыркит ҳәа аанацҳауеит РИА Новости, амаҵзура ҷыдақәа рдыррақәа шьаҭас иҟаҵаны.
"Ҟарачы-Черқьесск, Малокарачаевтәи араиони Даӷьысҭантәи ақалақьқәа Махачкала, Каспииск, Избербаш рҿы жәларбжьаратә атеррористцәа ргәыԥ "Ат-Такфир Валь-Хиджра"* иатәу аиачеикақәа ҩба, 20-ҩык злахәыз нкылан", - аҳәоит адырраҭараҿы.
Урыстәыла Афедералтә шәарҭадаратә маҵзура иаланарҵәаз аинформациа ишаҳәо ала "атакфиритцәа" арадикалтә идеологиа ауаа ирыдыргалон, иадрыԥхьалон, ауаажәларратә еилазаара азакәанқәа мап рцәыркларц рарҳәон, иара убасгьы Нхыҵ Кавказ иахьаҵанакуа атеократиатә исламтә ҳәынҭқарра – ахалифат аԥҵара рабжьыргон.
Аоперациа ҷыдаан аисламистцәа ирымхын агранатақәа хԥа, атапанчақәа ПМ хԥа, еиуеиԥшым агәыцә змоу апатронақәа, ашәарыцага шәақь, аекстремист литература.
Урыстәыла ззин ыҟам агәыԥ*
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
"Аԥкрақәа шалагалазҵәҟьа адәқьанқәа рҿы аус зуа адырра раҳҭеит, ауаа еилагылартә еиԥш аҭагылзаашьа аԥырымҵарц. Ачарақәа руразы акәзар, амилициа араионтә ҟәша аҟынтә иааны ҳгәы ҳҽанырҵеит, ҳаргьы ауааԥсыра ирылаҳҳәеит, иааиргьы азин ылырхырцаз, ихыргартә еиԥш ирабжьаҳгоит. Анхацәагьы ирықәныҟоит аԥкрақәа, ачымазара иаҳа иацәшәоит, ауаа ак рыхьыр ҳәа иазхәыцуеит. Ацәгьара акәзар, ауаа заа аԥсы анышә дарҭоит, абжьааԥны еиԥш еилагылаӡом. Атәарақәагьы ирҟәаҵит ҳәа иазгәасҭарц сылшоит. Инеит, иаадышшылан ицоит. Агәыдкылареи анапеимдареи убаӡом, ауаа рхы рыхьчо иалагеит", - ҳәа еиҭеиҳәеит Габниа.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы, мамзаргьы аудиофаил аҿы.