Рушьбеи Ҳазараҭ-иԥа Смыр диит жәабранмза 13, 1950 шықәсазы, Гәдоуҭа араион Аацы ақыҭан.Акьыԥхь аҟны дцәырҵит 1965 шықәса инаркны. Апоет зааӡатәи иаԥҵамҭақәа агазеҭ «Бзыԥ» адаҟьақәа ирнылоит. 1973 шықәсазы иҭыҵуеит апоет раԥхьаӡатәи иажәеинраалақәа реизга «Аеҵәақәа рыкәашара». Ари аизга ала апоет данылоит хьӡи-ԥшеи згымыз ирҿиаратә мҩаду.
Апоет есқьынагьы далагылан амилаҭтә-хақәиҭратә қәԥара. 1977-1979, 1989 ашықәсқәа рзы Аԥсны имҩаԥысуаз ахҭысқәа раан аԥсуа милаҭ ринтересқәа ахьчаразы игылаз дреиуан. 1989 шықәсазы еиҿкааз афорум "Аидгылара" Гәдоуҭатәи аҟәша аиҳабы ихаҭыԥуаҩс дыҟан.
Рушьбеи Смыр ипоезиа зегьы тема хаданы иамоуп иԥсадгьыл азхәыцра, ижәлар рдоуҳатә беиара абзиабара. Иара иажәеинраалақәа рҟны хыԥхьаӡара рацәала иуԥылоит аепитетқәа, аметафорақәа, аиҿырԥшрақәа, асимволизм.
Аԥсны Жәлар рпоет Рушьбеи Смыр 2004 шықәсазы ихҵан Адыга ареспублика Зҽаԥсазтәыз акультура аусзуҩы ҳәа ахьӡ ҳаракы. Ианашьоуп «Ахьӡ-Аԥша» аорден II аҩаӡара.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
"Аԥсны аԥшӡара бџьарла еиқәҳархеит – хшыҩла ихьчатәуп"
Рушьбеи Смыр.
"Ихьшәашәоуп, уажә схәыцрақәа хьшәашәоуп,
Ашьаркәасҭа схыла снаскьап.
Сабдуцәа ирзынамгӡаз ашәа
Иаамҭоуп, нас, сара инасыгӡап"
Рушьбеи Смыр.
"Рушьбеи Смыр дхәыҷаахыс иубарҭахахьан ажәлар ражәа, ажәлар рпоетика шизгәакьаз"
Мушьни Лашәриа.
Рушьбеи Смыр еснагь далагылан амилаҭ хақәиҭратә қәԥара. Иара дреиуан 1977-79, 1989 ашықәсқәа рзы Аԥсны имҩаԥысуаз ахҭысқәа раан аԥсуа милаҭ ринтересқәа рыхьчаразы игылаз аҵеицәа.
Аԥсны Жәлар рпоет иажәеинраалақәа еидызкыло аизгақәа 16 ҭыҵхьеит.
Рушьбеи Смыр ипоезиа тема хаданы иагәыларсуп иԥсадгьыл азхәыцра, ижәлар рдоуҳатә беиара абзиабара.
"Рушьбеи Смыр арҿиара адагьы, дышқәыԥшӡаз инаркны далагылан амилаҭ хақәиҭратә қәԥара аӡеибафара. Ижәлар рзы иибаз аџьабаа шьардаӡоуп" Мушьни Лашәриа.
Жәабранмза, 2000-тәи ашықәс. Рушьбеи Смыр 50 шықәса ихыҵит.
"Ҳара ҳхыԥхьаӡара маҷуп, ҳаира маҷуп, ҳадгьыл ԥшӡацәоуп, ирымҳәои «Аԥҳәыс ԥшӡа днасыԥдоуп» ҳәа. Еснагь ҳаԥшӡара ауп ҳазқәыӡуа…" Рушьбеи Смыр.
Аԥсны аҵареи аҭҵаарадырреи рминистр Адгәыр Какоба диҿцәажәоит Аԥсны Жәлар рпоет Рушьбеи Смыр.
2004 шықәсазы Рушьбеи Смыр ихҵан Адыга ареспублика Зҽаԥсазтәыз акультура аусзуҩы ҳәа ахьӡ ҳаракы. Ианашьоуп "Ахьӡ-Аԥша" аорден II аҩаӡара.
2016 шықәсазы иҭыҵит XIX ашәышықәсазы Кавказ имҩаԥысуаз, аублаа жәлар рықәӡаара аазгаз атрагедиатә хҭысқәа ирызку Рушьбеи Смыр иҭоурыхтә поема "Семра".
Ҭырқәтәыла, Қьефқьен. Амҳаџьырцәа зегь ахьыӡхыргаз аҭыԥ.
Рушьбеи Смыр акьыԥхь аҟны дцәырҵит 1965 шықәса инаркны. Апоет зааӡатәи иаԥҵамҭақәа агазеҭ "Бзыԥ" адаҟьақәа ирнылоит. 1973 шықәсазы иҭыҵуеит апоет раԥхьаӡатәи иажәеинраалақәа реизга "Аеҵәақәа рыкәашара". Ари аизга ала апоет данылоит хьӡи-ԥшеи згымыз ирҿиаратә мҩаду.