«Гыц АС*А Ж Ъ А-Ш Ы : Ъ С А РААХЫС Алхра6ъа р=ынтъ алхра6ъа р=ынёа избоз, исащауаз ББК 84(5Абх) 6-44 Г 91 Гыц Аса Жа-шыса раахыс. Алхраа рынт алхраа рына избоз, ...»
Гыц АС*А
Ж Ъ А-Ш Ы : Ъ С А
РААХЫС
Алхра6ъа р=ынтъ алхра6ъа
р=ынёа избоз, исащауаз
ББК 84(5Абх) 6-44
Г 91
Гыц Аса
Жа-шыса раахыс. Алхраа рынт алхраа
рына избоз, исаауаз.
2015. –140 д.
2004 шы6ъсазы Апрезидентраз алхра6ъа инадыркны,
жъа-шы6ъса раахыс А8сны Ащъын06ара аполитикатъ 0агылазаашьа зеи8шраз аанартуеит абри ашъйъы. Амчраз а6ъ8ара мацара иазкын атъыла анапхгара ир=агылаз амч6ъа щъа
ази8хьаёоит автор.
© Гыц Аса, 2015
Ц)ЪЫДА ИЦ)ЪХОЗ
«Жъа-шы6ъса раахыс (алхра6ъа р=ынтъ алхра6ъа рахь избоз исащауаз9» щъа сышъйъы хьёыс изас0азеи1 Архив салала, документ рацъак схы иасмырхъаёеит, рыцхъ6ъак сцъеиламгарц, сзышь0аз ртъы умщъозар.
Сха0а ах0ыс6ъа срылагылан, ийаз-ианыз збон, исзымбаз сащауан. Дара шь0а а0оурых адайьа6ъа еихдыршъшъоит, сара сгъалашъара6ъа роуп, убри а0оурых хасыр0ъаауеит.
Ашъйъы ус хьёыс иас0артъ даэа х0ыск йалеит. 2014 шы6ъса Ла7ара (маи9 27-зы ийалаз ащъын06арра аиларюынтра зэахьызыгёаз аоппозициаа ра8хьагылацъа, «жъа-шы6ъса раахыс абрахь амюа щанын!» – игъыряьеит, аиааира ргеит щъа и8хьаёаны. «Ииааиз 5ьыршьеит» – рщъеит ур0 роппонентцъа, уи ах0ыс щажълар шынеибакъыз иа7анархеит щъа агъра ргон.
Ар0 реи=агылара хацыркын жъа-шы6ъса ра8хьа, 2004 шы6ъсазы. Усйан иахьатъи аоппозициаа амчра рнапа=ы ийан. Иоппозициаз ашь0ахь иахьа уажъраанёа амчра знапы ианыз ракъын. Реи=ыхара шьа0ас иамази1 Ащъын06арра6ъа, адемократиа мюа иангылахьази, =ыц убри амюа ылызхуази, еищараёак амчрахь анеира еимаркуан, убасйан доусы ажълар ры8с0азаашьа иаща еияьитъырц злаилшаша, атъыла аекономика, аидеологиа, алеишъа злаиряъяъашаз, а6ы0а нхамюа злабеиахашаз а3ыда мюа6ъа шимаз ауаа а6ъиргъыяуан.
Зны-зынла иарбанзаалак еи=агылаз еимаркуаз рымаёамызт, зынгьы русурала рыдгьыл а7ахь иргон, аха алхыюцъа зларжьашаз иашь0ан. Аиаша7ъйьа ущъозар, атъыла анапхгара иа=агылаз ахатъы стратегиатъ мюа иалайазар акъын, убри ала а8садгьыл а=иара шьа0анкыла аэа8сахырц. Ус ианыйамла, аоппозициа цъыр7уан, адемократиа иа7ганы, инерциалашъа.
Ийалазеи А8сны1 1993 шы6ъсазы а8суаа Аиааира ргеит р-%ьын5ь еибашьра=ы. А=ыц мюа ишанылоз агъра ргон, аибашьра еиланажьыз щадгьыл ахъра6ъа агъыхь узцъырыргон. Аекономика а=иара зегьы =ыц напаркын. Б5ьар аи=агылара а7ыхътъа 87ъазар, щхала аяьыч6ъычра щаш8арзымиааири, амюа6ъа р=ы а=ар р0ахара ш8ащазнымкылари щъа, щамч6ъа щры6ъгъыяуан.
Убасйан ирацъахон щюызцъа ргъынамёара6ъа. Еищараёак аибашьра= зхы а5ьамыяъа ы6ъызхыз ирыхъ0ан щъа иры8хьаёоз ауаажъларра= р0ы8 рмоуит. Аекономика акъзар – есааира а7ахь ицон, аблокада щаз0ыуамызт. Уи уажъи-уажъи идыряъяъон, аищараёак ачечен еибашьра анцъыр7 ашь0ахь. З0аацъа ныйъызгарц мацара хы6ъкыс измаз, атачка зкырц зылшоз ахацъа *соу ащъаа=ы ацща и6ърыжьуамызт. Адъныйатъи аполитикатъ 6ъ8ара лы7шъадамхеит ущъартъ, щаищабыра рыхшыю зегь убрахь ийан.
Ажълар ргъынамёара зщауан. Зйазшьа 3ыдара6ъа аибашьраан акыр ищахъаз Арёынба В.Г., а0ынч мюа щанангыла, илы7шъа6ъа рма3хара щ8ырхагахон.
Аищараёак иара иусура иа8ышькласуан аибашьра алам0алаз амал рацъа змимхыр 8сыхъа имоуз ауаа, зегь ра8хьа акриминал авторитет6ъа рнапа=ы дааргарц и6ъ8он. Иха0агьы дуаюы яъяъан, акраам0а рыгъра игон, ии0ах6ъаз рылаигёартъ, аха, ур0 з=ы7ъйьаз анеиликаа аэны, имч уаща имхартъ да6ъдыршъеит. Убас сара исы8хьаёоит.
Излащаща6ъаз рыла, Арёынба В.Г. яъяъала дычмазаюхеит, аха ихьыз закъыз аёъы акы ааи=ы7шъомызт.
Ущъансщъан6ъа урзыырюыр, еиуеи8шымз авариант6ъа цъыруан, ак а7кыс даэак иаща агъра угартъ.
*сшьаюык, рщъеит, *соу данаахшъа, атакси ааникылан, Арёынба В. Г.
Гагра даауан. Уи ихала А8сны Ащъын06арра Ахада игъабзиара даз7ааит. Иара дакадемикзаарын, поликлиниказу хъыштъыр0азу акы дахагылан. Уб-райа Арёынба В.Г.
щам0акы дихъышътъуан. Ачы-мазаю ихшыбаю ашьахьтъи а7кара= еи6ъа7ъа къа8к аанахъеит. Убри ц6ьа дарцъажъаёомызт, инеиааи ары8сыэуан, аам0а цацы8хьаёа иаща-иаща деицъанатъуан. Атаксист уи ачымазара зыхйьаз даз=лымщахеит. «Уи зыхйьаз еилкаауп», – «академик» а7акы рацъа змаз а0ак ищъеит.
Ари авариант ануащалак, иаразнак7ъйьа даэакала узазхъыцуамызт, и7абыргы7ъйьаз 5ьушьон. Аха аам0а зегь анеилнаргалак, даэакала анализ азууеит. Избан «академик» ихала Апрезидент игъабзиара дзаз7ааз1 Атаксист и=ада уи ахьеиликаашаз 0ы8 имамзу1 Избан асйатъи ищаракыу ауаюы, «академик», июызцъак и8ымлаёакъа, ихала амюа дзаныз1 Ма уи иажъабжь рыла7ъарц, атаксист иаща дхъар0азу1 Дызлацъажъоз закъытъ чымазараз ц6ьа изизымщъеи1 Уи зыхйьаз щъа, 7акы рацъала а0ак заи0ози1 Зайа з7аара цъырнагозеи хы6ъкыла еи=кааз ах0ыс!
Зных даэа вариантк иаам7ас иалацъажъон, уи еищараёак изыбзоураз иара ижълантъ6ъан. Усйан Урыстъыла Афедерациа Адъныйатъи Аус6ъа р-Министр Примаков Е.М., А8сны данаа, Арёынба В.Г. :ар0 дигеит, Шеварднаёе Е.А.-еи иареи еидыртъалан еицирцъажъарц. А8сны Ахада имацара дцозма, 5ьара дандъы6ълах, ицхырааюцъа ицын. Иахьнаргаз, иарбан аам0аз здыруадаз, уадак а=ы еицыз 8сшьараз еицынрыжьит. Убра июназ ицхырааюцъа, аюныйа иангьежьы, ачымазара6ъа шь0ыркааит, иаарлас и8сызгьы дйалеит. Убрайа, ауада=, арадиациа рыр0азар щъа агъра рымамызт. +ыц ари гъаанагаран, аёъгьы уи 7абыргыъйьан изщъомызт. Аофициалтъ дыррак усгьы иуащауамызт. Аха 5ьоукы убри ах0ыс рымпы7аманшъалахан, Ащъын06арра Ахада ичымазара убра, :ар0, ишь0икаазшъа иа7ыршьёон. 1936 шы6ъсазы уайа Нес0ор Лакоба д0адырхазижь0еи, даэа 8ы0-юык уа ибжьаёызижь0еи, 6ар0аа рыгъра щгомызт ианакъызаалак, уажъы Арёынба В.Г.-еи июызцъеи дырчмазаюит уаща изаалым7ыртъ щъа агъра зумгарызи1 Гъеихьшьырак уз0оз – еицыз рчымазара6ъа еи8шёамызт. Амала уи ус7ъйьа ийалазар, уи аёыргара закъытъ юаёарахоз адыршьа иахьа иамаёам.
Зегь ра7кыс зыгъра узымгашаз авариант цъырыргеит 2004 шы6ъсазы, Бага8шь С.У. алхыюцъа рыбжьы анир0а. Амчра зцъыёыз ауааи дара ирыднацъалози аащзаа6ъгылеит, аха нымшъарак зламыз ажъак р=ы7шъомызт. З=ы укыр, зышь0ахь узнымкылоз (даэакала щъашьак уза0ом ур0 рхымюа8гашьа ианаалоз, са0амыз!9 аоппозициаа, «Арёынба и=агылоз шъоуп дзырчымазаюыз» щъа, иаа6ъгылеит. Аиаша ущъозар, усйантъи Апрезидент и=агылара усйатъи ияъяъамызт, агъ0ынчымреи агъынамёареи зладырэхьаз ауаа шмамызгьы. Арёынба В.Г. иха0а игъабзиара убранёа ияъяъан, иуаюышьеи ийазшьеи 8сарэра хъы3ёакгьы рыламызт, ус иааивакьакьаз щъашьак ры6ъымкъа инырыртъ. Уи, игъабзиара блайьартъ, 5ьара цъеижь 6ъымчрак да6ъдыршъахьазар акъын.
Ажълар ргъаанагара дырюашьарц, ирщъон уи ичымазара хацнаркхьазшъа, Москва а7ара ани7оз, усйан иэихъышътъхьазшъа. Аха иарбанзаалак убри ачымазара закъыз аёъы изыщъомызт, ишыхьёыдаз иахьа уажъраанёа иаанхеит. Иара и8с0азаара гъайрыла ианы87ъа, Москвантъ ателехъа8шрала изларщъоз ала, уи ичымазара закъыз 7ъахны ирыман. Избан убри амаёар0а из0а7ъахыз1 Ус ийалартъ, закъытъ усызи имюа8газ1 Избан1 Апрезидент Арёынба В.Г. данчымазаюха, игъарыр7ахьан, Москвантъ а8ара рацъаны акриминалтъ авторитетк изааишь0ызшъа. Ус ийазаргьы йаларын. Убар0 а8ара6ъа ахьнырхыз еиликаарц, убри авторитет ихала дааит щъоуп ирщъоз, избанзар иара амал зхааишь0ыз атрасса р=ыцёамкъан инхеит. «Ацхыраараз а8ара6ъа ааушь0зар, иаща иахьа0ахыз щара ур0 дъы6ъщам7ози»,
– щъа Арёынба В.Г. а0ак йаи7еит щъа рщъоит. Авторитет Апрезидент ди6ъымчызшъа иалацъажъон ща0ыр змаз ауаа. Убра ааха иоуз Апрезидент дарчымазаюит щъа, убасйан агъра щдыргон. А8хьатъи ажъабжьи иареи акыр еи6ъ=ыр0уан.
Даэа вариантк еиуеи8шымыз а3ыдара6ъа а0о, еихаща-еи7ащауа акраам0а идырбылгьон, сгъанала, а7ыхътъан ма3к 5ьара ишьа6ъгылеит иаща а7абырг а7аашъа. Изларщъа6ъоз рыла, Арёынба В.Г. иаща зыгъра игоз, акырёа жьрацъаралагьы изааигъаз шъарыцара дрыццеит. Дзыхьчоз 7айа амашьына6ъа ирзынрыжьит, дара ишыр0ахыз маёа6ъакгьы ааибырщъарц. Уахь, аюада, ийала7ъйьаз шымаёаз иаанхеит, аха иаргамахаз, уигьы ма3ёак, дзыхьчоз реищабы ибжьы ращаит, – «Уи сара сыдунеихаан ийас7ом!» – щъа. Нас иара длыбааргеит деимакеи=ак. Ийалеи1 Ус баша арахь, уаюы ибарымызт, иащарымызт щъа иахьа6ъгъыяшаз, дыхънырымгеит. Иара идыргалеит уажъраанёа ихы-игъы и0амшъоз. Аёъ и=а8хьа иааи7асуаз иакъёамызт, 0а3къым дрылалазар акъхарын щъа, агъаанагара узкашъоит.
Даргьы, рхы6ъкы анагёараз, дзус0азаалак аёъ и=а8хьа иаа0гылоз уаамызт. Алы7шъа зеи8шрахаз аабеит.
А7ыхътъантъи авариант иаща а7абырг аланы иу8хьаартъ ийоуп. Акъымзар егьыр0 ущъансщъан6ъа руак а8шъымара акхьазаарын. Ийамлаз асйатъи х0ыс6ъа иара ичымазара зыр7асыз щъа еибыр0он а7абырг7ъйа ажълар рзы и7ъахызарц.
Мышкы зны иаща и7абыргы7ъйьоу ах0ыси аилкааъеи рышьа6ъыргылара аёъы иаща изымариахашт. Аам0а зегьы ахъышътъуеит. Аха иахьа зны-зынла абнаабра иуащауа еи=ар8шны, иаща ииашоу алкаа йау7озароуп, уброуп зны а7абыргцъйьа ахьыйоу, официалла ищъоу агърамгара иаща иа7оуп. Ур06ъа арайа хы0каала изхащъоу ыйамкъан. Энак дъры8шьаа р=ы Арёынаа 8срак рыман. Дара рыжълантъ6ъагьы рэеиюыршахьан.
А8сны аищабыра русушьа згъа8хози изгъам8хози хазхазхеит. Иаадыруаз ха7ак убри а8сра=ы Арёынбак диацъажъон.
– Абар0 аю-0аацъарак, – ищъеит убри Арёынба ижълантъ6ъак рзы, – щ-Апрезидент ддырманшъалозар убап.
«Убри иищъаз щаныланы щмааёои1!» – а8сра=ы инеиз аха7а иа7ишьуан, акырёа шы6ъса ан7ы ашь0ахь.
А8сны Афырха7а Ака (Салыбеи9 Арёынба ижълантъыз Ащъын06арра Ахада имаз 5ьоукы рныр игъа8хомызт. Владислав Григори-и8а иаща ииашан щъа Ака ии8хьаёоз амюахь дхьаир8шырц, иара иа8и7еит аибашьцъа-аветеранцъа реи=каара «Амцахара». Уамак хара имгакъа, иара дыз8ырхаганы изы8хьаёоз д0адырхеит Москва. Иара идагьы аполитикатъ 0архара6ъа маымхеит. Убас иршьит Иури Воронов – А8ыза-министр иха0ы8уаю, адепутат Анатоли Какъбаа, аиурсит Зураб Ачба, ащ0ны-6ала6ь Айъа а8ыхьа иахагылаз Гарик Аиба.
Атъылахьчара Аминистр С. Сосналиеви Ар Мч6ъа Рыштаб Хада аищабы С. Дбари рма7ура6ъа р=ынтъ рхы иа6ъи0ыртъит. Макьана ц6ьа иузеилкаауам ур0 зыхдырйьаз, аха акриминал-коммерциатъ структураъа 8шъымара шыруаз уайагьы иубар0ан. Агьенерал Дбар аи=каара «Амцахара» дахагылан. Жълар Реизара дадепутатын. Энак яъяъала ды6ъгылеит, Ареспублика аекономика =иара игъам8хакъа. Иара арратъ ус6ъа рзы Апрезидент иабжьагаюысгьы аус иуан. Адырюаэны иусура= днеизар, даэаёъы даага иха0ы8ан ддыртъахьан. Уаанёа аинфаркт юынтъы изхызгахьаз агьенерал игъабзиара еицъахан, и8с0азаара дал7ит.
Уигьы д0адырхеит щъа и8хьаёа.
Аекономика акъзар – изышь0ы7уамызт. Хныйъгар0ас еищараёак ищамаз *соу ащъаа=ы атачкакра есааира иуадаюхон. Ауаа рацъан. Леишъак ашьа6ъыргылашьа рзы8шаауамызт. Амюа6ъа р=ы автоавариа6ъа рыла и0ахоз уаюы изымы8хьаёо щнеиуан. Наплакы ма3к аартра ачынуаа ша8ырхагаз щъашьак уза6ъ7омызт. Зы8с0азаара ара иззеи=ымкаауаз ы6ъ7ны Урыстъыла иазцон. Агъынамёара6ъа даараёа ирацъан.
А8сны Ащъын06арра Ахада ах8атъи иалхра6ъа ааигъахон, аюны7йатъи аполитикатъ 0агылазаашьа зда цар0а амамыз ала ируадаюны. Арахь Апрезидент Арёынба В.Г., игънаща рзымгартъ, яъяъала дырчымазаюын. Акъыр3ыжь да6ътъан, ихала дызгыломызт, дызтъомызт. Изларщъоз ала, ихшыю бзиа еилган. Ид7а6ъа ракъын ицхырааюцъа инарыгёоз.
Издыруадаз ицхырааюцъа иара ихьёала ц6ьа изызхъыцмыз проблема6ъак рыёбара ирышь0алазар1 Еилкаамз даараёа ирацъаны, алхра6ъа рэырзыйа7ара еи=агылара мацаран имюа8ысуан. Ауаажъларра рыюны7йа иахьатъи, жъа-шы6ъса рышь0ахь, аинымаалара6ъа антагонизм а=ынёа иназгоз убасйан рхы рыкхьан.
Апрезидент Арёынба В. Г. и8ыза-министр Рауль Щаьымба Ащъын06арра Ахада иалхраз кандидатс иёбахъ ищъеит. Уи 8ыза-министрс х8айа шы6ъса аус иухьан.
Еихьёара6ъас имаз щъа убла акы аахгыломызт, щтъыла мюа шьа6ъхалак иангылан. Виачеслав Григори-и8а игърагара абри ауаю иаща дза8сахаз аёъы изеилкаауамызт. Ща5ьымба Р. %ь. Урыстъыла Афедерациа Апрезидент Путин В.В. ди6ъшъеит, рпатре06ъа =ацаа агазе06ъа ирнын, реицъажъара6ъа телехъа8шрала иащдырбон. Еилкаан усйан А8сны Ареспублика Апрезиденти Урыстъыла анапхгареи еиц=ак гъаанагарак а=ыц кандидатураз ишрымаз. Ус анакъха, А8сны Ащъын06арра Ахадас ажълар иалырхуаз Ща5ьымба Р. %ь.
иакъын щъа иаща агъыяра рыман. Еищараёак уи да6ъгъыяуан акандидат иха0а. Рыхганкгьы ргъы р0ынч алхра6ъа ир8ылон.
Уаанёатъи Ащъын06арра Ахада иалхра6ъа раахыс иа87аз аполитика-уаажъларратъ еи=каара «Аи0ааира»
акандидат Ан6ъаб Александр Золотинск-и8а иаа6ъгылара и=ыцбарахёамызт. Щаибашьра ашь0ахь Арёынба В.Г.-еи иареи еинымаалазт, уи А8сны иал7ны имцар йамлаз дыруаёъкын. Аус иуан Урыстъыла. «Аи0ааира»
анапхгареи иареи еимадан. Малла А8сны 6ы0а6ъак ацхыраара ри0он, ашъйъыююцъа рышъйъ6ъа ищар5ьла и0ижьуан. Дарбан уаю дузаалак иеи8ш, дыз0ахыз рацъан, дыз0ахымызгьы ма3ёамызт. Иеи=агылаз агъаанагара6ъа рыэдыряъяъон. Еищараёак иара и8ырхагахартъ ицъыр7ыз Арёынба В.Г. акьы8хьа= и6ъ- гыларакъын. Апрезидент уи авторс дарбан, аха иха0а изыюуамызт, игъамбзиара уаанёа инеихьан. Иара ид7ала ицхырааю )аниа А. июу, мамзар ицхырааю иха0а атекст инапы и7ганы, Апрезидент авторс даирбоу аилкаа щамам.
Убри а0акс Ан6ъаб А.З.
ихала агазе0 «Аи0ааира=» ды6ъгылеит.
Рыю-статиак ааидукылар, Ан6ъаб А.З. А8сны дызхалырцашаз щъа Бага8шь С. У.
уамак убомызт. Иара и=адыргылаз а6ъгылара иха0а а0акс иеи0аз хар0ъаамызшъа ала8шщъаа шь0укаауан. Ус анакъха, Апрезидент Арёынба В. Г. иоппонент ихараз ак изцъырымгазар щъа, агъаанагара узкашъон. Уи 7абыргызар, иара агха арбаныз1 Нас изи7ъахи1 Ан6ъаб А. З. и0ак а=ы убас7ъйьа ак изаамыртызшъа убар0ан. Рюы5ьегь даэа зны излеи=анагалашаз маёарах-маёарахк рыхазынар0а6ъа ишыр0а7ъахыз инхеит.
И=ыцбараха7ъйьаз аибашьра аветеранцъа реи=каара «Амцахара» и6ънаргылаз Бага8шь Сергеи Уасил-и8а А8сны Ащъын06ара Апрезидентраз икандидатура акъын. Иара :ыр0тъыла акомпартиа Уачамчыратъи араиком актъи амаёаныйъгаюс аус иухьан асовет мчы ахаан. 1989 шы6ъсазы агыр6ъа ротриад, б5ьарла еи6ъных, Гыртъылантъ ианжъылоз, Аалёга ихыз ацща изахымсыртъ, аус иухьан. Убасйан аб5ьаруаа р=агылараз Уачамчыра араион апрокурор Гъырьуа В. еи=икааз б5ьарла а=агылара ашь0ахь абах0а д0акын. Бага8шь С.У. ипартиатъ напын7а6ъа имхын.
А8сны Апарламент Арёынба В.Г. данахагыла ашь0ахь, Бага8шь С.У. А8сны Аминистрцъа р-Совет ахантъаюы актъи иха0ы8уаюс аус шиуаз, аибашьраз а6ыр0уа 8с0ыр щтъыла иалалеит. Бага8шь С.У. ихымюа8гашьаз еиуеи8шымыз агъаанагара6ъа ажълар ирыман, уи щ-А8садгьыл аз=лымщара6ъа ияалатит инаркны. Аха аибашьра7ъйьа аныхты, «уаща шъыгъра сызгом» щъа, 6ар0аа ирзицщаит щъа акъын ирщъоз. Аибашьраз Акомандайа7аю Хада Арёынба В.Г. дивагылан а5ьа ибон.
Аибашьра анын7ъа, щам0акы А8сны Ареспублика А8ыза-министрра инапы ианын. А7ыхътъантъи аам0аз иара «Черноморенерго» дахагылан.
Бага8шь С.У., ибиографиа аха0а иахъа8шны, икандидатура аёъырюы иреимакыр0ахеит. *ы0-юык уи и6ъшаща0мызт, ажъытъан апартиа орган дахьахагылаз, иахьатъи аам0а аполитикеи аекономикеи р=ахъы изымщъарщъа, агъаанагара иалайан. Уи дыз0ахымхаз даэа гъы8к, Ща5ьымба Рауль икандидатура иадгылоз, а8ыжъара шиоуаз агъра зга7ъйьоз ракъын. Ур0 Бага8шь С.У. иааизырымхъыцрыз арбаныз, а6ыр06ъа драгентын инаркны. И8шъма 8щъыс дахьагыруа7ъйьаз иэы8ныркылон. Ус иагьа ийазаргьы, иара икандидатура ы6ъзыргылози уи иадгылози ма3ыюёамызт. Аус злаз
– алхыюцъа рыбжьы зыр0одаз1 Аи=агылареи аи=ыхареи згымыз алхра6ъа ааигъахон, аияыяибагареи аиаяареи рахь щкылрымгандаз ааугъахъыртъ. Убри аам0азы иахьцалак Ща5ьымба Р.%ь. идгылаюцъа аиааира ши6ъманшъалахоз агъра ргон. Аищараёак уи икандидатура иза6ъгъыяуаз – А8сны Апрезидент Арёынба В.Г. и6ъиргылеит уи, анаюсан, иара и6ъшаща0ын Урыстъыла аищабыра. Ар0 хадара злаз ю-аргумент6ъан, уагьызрыв7аломызт. Иара иуаа ргъы р0ынч абжьы0ира иа8ылон.
Иаща арцыхцыхра6ъа ирылагылан Бага8шь С.У.еи Ан6ъаб А.З.-еи аус рыцызуаз. Зегь ра8хьа ур0 дыр=агылан Апрезидент Арёынба В.Г. «Сара Ща5ьымба ихьё сщъеит», – ищъеит иара, даэа 5ьоукы уи ивагылар йалаёомызт, алхыюцъа рызгьы ари закъанк ирзаюызахарц акъны и8хьаёон. Еищараёак Ан6ъаб А.З. иус6ъа уадаюхаёеит, акандидатцъа а8суа бызшъа а8ышъараъа аныр0иуаз. Иара а8ышъарахь днеит, аха уи амюа8гара иконституциатъыз 8йарамызт щъа ды6ъгылеит.
Арахь акомиссиа иалаз ирбон егьыр0 акандидатцъа раас0а иара а8сшъа ишихатъы бызшъаз. Иара ихатъы жъеинраалагьы дырза8хьеит. Акомиссиа иалахъыз рыбжеищараюык иара икандидатура иа=агылан, иэанры6ъимыршъа а8ышъара изым0иит щъа, ашъйъ6ъа еи6ъдыршъеит. Дара иашамызт щъа узщъомызт, аха уа ийалеит уи агъаанагара здызымкылазгьы.
Ан6ъаб А.З., ийалашаз анализ йаи7артъ, аам0а дагъыла8шуан. А8суа бызшъа а0ираз а8ышъара даагыла а6ъ8ара а8шьаимгеит. Зегь ра8хьа Ща5ьымба Р.%ь. икандидатура иадгылаз равторитет щаракын, иахьы8шышаз рацъаюхаёон. Уи ихадаз ха=ын щъа агъаанагара шьа6ъгылан, а0агылазаашьагьы алхыюцъа макьана ц6ьа иазхъыцхьан щъа уза6ъгъыяцъомызт.
Бага8шь С.У.-еи иареи рыпрограмма6ъа еиюыргоз хадара зуаз рыламызт. Амала ироушаз абжь6ъа еиюыршар, рюы5ьегь ркандидатура6ъа ирыдгылашаз рхы8хьаёара6ъа 8ыжъара рзымгар рылшон. Арахь ир=агылаз ауаа рцъахыхраз иаа0гыломызт. Аищараак Ан6ъаб А.З. дбаны иаанымгылоз ачынуаа рацъаёан ащъын06арратъ аппарат, а6ала6ь6ъеи араион6ъеи рхадара6ъа р=ы. Иара, ащъын06арра дахагылар, алеишъа ирцъгьон, зегьы рма7зура иряъяъон, 8сеивгар0ак рмоуа щъа иры8хьаёон. Ар06ъа рзыхгомызт, щъашьак а6ъымкъан и=агылан. Ийан даэа категориак, дызхарцъымяыз щъа уаща изащзеилымкааз. Издыруадаз иара, щтъыла дахаанхар, икоманда дара зынёак ишаламшъоз заа ирдыр7ъйьозар1 Аам0а рацъамызт. А0агылазаашьа ак азыёбамзар, изыхъ0аёамыз алхыюцъа рыбжь6ъа ир0он. А8сны Апрезидентраз акандидат Ан6ъаб А.З. иа6ъикит шьа=ак дхьа7ырц, усйан щщъын06арра иахагылаз дыриааирц.
Бага8шь С.У. диацъажъеит, рюы5ьегь еидгыларц. Бага8шь С.У. Ащъын06арра Ахадас дышкандидатыз даанхон, уи даиааир, Ан6ъаб А.З. дышь0ихуан А8ыза-министрс. Рюы5ьегь рымч6ъа шыяъяъахаз иаразнак ажълари роппонентцъеи ирнырит, 5ьоукгьы аарёыёеит.
2004 ашы6ъсаз атъыла Ахада иалхра рэаладырхъит даэа х-юык акандидатцъа – Шамба Сергеи Мирони8еи, Лакоба Иакъыб Уасил-и8еи, %ьергьениа Анри Михаил-и8еи. Ихадаз еицлабцъамызт, щрыламцъажъаргьы гъыбяан щаз0одаз, аха нас-настъи алхра6ъа раан, егьирахь аполитикатъ 8с0азаара= дара щ8ылоит, рыхьё мщъа ищазныжьуам, арахь алхра6ъа усйан рыэрыладырхъит рхы иа6ъгъыяны.
Шамба С.М. д7арауаюын, иахьа а0оурых 07аараъа дырдокторуп. Амила0 ха6ъи0ратъ 6ъ8ара яъяъала далахъын. Ауаажъларратъ еилазаара «Аидгылара»
акраам0а дахагылан. Щ-%ьын5ь еибашьраан щам0акы щарб5ьар дыркомиссарын. Инерциала дбылгьаны, Ащъын06арра Ахадас дйаларц шахъ0аз агъра ига7ъйьон.
Лакоба И.У. зны А8снытъи АССР Иреищаёоу Апрезидиум Асовет а=ы аус иуан, диуристын. Акраам0а ААУ (АГУ9 а=ы алекциа6ъа дры8хьоит. Аибашьра ашь0ахь иа87аз «А8сны жълар рпартиа» дахагылоуп. Уажъы ус иаам0ахеит, – гъы8-юык рэааидкыланы апартиа6ъа еи=ыркаауеит, арахь дара зегьы рхы6ъкы, рустав6ъа еи8шуп, – ишаайалалак ащъын06арра амчра рнапахьы аагара.
%ьергьениа А.М. диуристын, зны Ащъын06арра Апрокурор Хадас аус иуан. Арёынба В.Г. инапын7ала еиуеи8шымыз ацщаражъщъара ус6ъа наигёахьан. Ааманык А8ыза-министрс аус иуан. А8сны Ащъын06арра Аконституциа еи6ъзыршъаз иара иакъын. Ареспублика иахъ0аз аус6ъа дрыз=лымщан. Атъыла асуверенитет аиураз ды6ъ8он. Ажълар рнапы ир0ар, президентк иащасаб ала щир8хашьомызт.
Алхра6ъа рэырзыйар7он, аи=ыхара рыгёамкъан.
Еищараёак уи зыхйьоз Ареспублика Апрезидент икандидатура даэа 5ьоукы, Бага8шьи Ан6ъаби, рэеибарк иахьеивагылоз акъын. Ус иагьа ийазаргьы, Ща5ьымба Р.%ь. а8ыжъара шиоуаз иара иштаб агъра рга7ъйьон.
А8сны Апрезиденти Урыстъыла Афедерациа Апрезиденти равторитет щарак6ъа агъыяра ду рна0он. Щаьымба Р.%ь иштаб дахагылан Уасил Аюёба, Д.Гълиа ихьё зхыу агъманитартъ 07аара6ъа ра8суа институт адиректор. )ынч аусура рымпы7аманшъалаха иааиуан, ц0ъык цъырыргарын щъа уаюы ихахьы изаагомызт.
2004 шы6ъса октиабр 3-зы А8сны Ащъын06арра Ахада иалхра мюа8ысит. Ащъаанырцъынтъ иааз ана8шцъа иазгъар0еит ажълар алеишъа бзиа шаадыр8шыз, активла рхы шаладырхъыз, еилагарак 5ьара ишыйамлаз. Аха алхратъ комиссиа аусура алы7шъа6ъа рыланащъарц зынёак иццакуамызт. Аюны7йа еи=ыхара6ъак цон. Ажълар еизон алхратъ комиссиа зыюназ ахыбра а=а8хьа, алы7шъа6ъа рыларщъарц ад7а йар7он. Акомиссиа иалаз амц рщъарц рыэ8ыршъа6ъон, аха, ажълар рха0арнакцъа алархъны, абжь6ъа =ыц иры8хьаёарц, ауаа ы6ъгылеит. Бага8шь С.У. иштабгы убри акъын изы=ёаз.
– Бага8шь А8сны зегьы д-Апрезидентхар йалаёом!
– Ща5ьымба Р.%ь., амца и=ы6ътъаны, ас зайантъ ищъахьаз. А8сны азыбжарак иара дахащаргылозма1 Убри амца зыцреи7оз аибарххара аи=агыларахь изщауан, мыш6ъак рыла аи=агылара амчхара ар0бааит.
Ауаа еиланагаларц агьрыгхомызт. Авице-президент Валери Аршба теледырра0арала ды6ъгылеит, ауаа еи=армыжьырц, алхра6ъа рлы7шъа 7абыргы рыларщъарц. Убри ищъам0а амшала, Апрезидент Арёынба В.Г.
уи иусура=ынтъ ихы да6ъи0итъит. Аполитикатъ 0агылазаашьа иащагьы еицъахеит. Ажълар ра8суара иаанагон, акъымзар ибунтырц агьрыгхомызт. Иахьцалак, имчы усны мацара, алхра6ъа рлы7шъа рыларщъар акъхеит.
А8хьа дгылан Бага8шь С.У. (50, 08 %9.
Уи дишь0апгылан Ща5ьымба Р.%ь. (32%9.
Нас Шамба С.М. (6,5%9.
%ьергьениа А.М. (2,5%9.
А7ыхътъан Лакоба И.У. (0,5%9 – 50 бжьы иоуит.
Зегь ра8хьа алхра6ъа рлы7шъа6ъа шы8хьаёаз да6ъшаща0ёамызт Арёынба В.Г., иара изааигъазгьы телехъа8шрала, кьы8хьла и6ъгылон уажъраанёа ишьаъыргылаз ащъаанхы7тъи ащъын06арра6ъеи щареи щаимадара6ъа иры6ъыбгазшъа, аюны7йатъи аус6ъа еилабгазшъа. Изларылшоз ала атъыла а0ышъынтъалара иа8ырхаган. Щаюны7йа еилаюынтрахеит. Ар0 рхымюа8гашьала, Ща5ьымба Р.%ь. дыпрезидентын, аха мчыла амчра имырхырц рэыршъон ареспублика аяацъа. Арахь ареспублика аяацъас иры8хьаёаз А8сны и6ъынхоз ажълар рыбжеищарак, ирщъоз-ируаз рдыруа, ршьа=а рыяъяъа игылан, русщъыс ир=ын, ихьа7уамызт.
Макьана амчра знапа=ы ийазгьы иарбанзаалак ак защауаз, закъан8йарак и6ъныйъашаз ракъёамызт. Р0ыъа р=ы аусура иаарйъырхыр, уаща чафагак рзымшаарызшъа рхы мюа8ыргон.
Ща5ьымба Р.%ь. усгьы дыпрезидентын, даэа мюак атъыла ишамамыз шьа6ъдыряъяъарц, А8ыза-министрс Москвантъ дааргеит Нодар Щашба. Урыстъыла ащ0ныала6ь ахь Шоигу усура дигаанёа, иара Айъа а6ала6ь аусбар0а дахагылан, дусуаю бзиан дры8хьаёон. Аха А8сны аищабыреи иареи анымеинаала6ъа, ды6ъ7ит.
Уажъы, аищабыра ишырзы0шъарахоз анырба, ддырхынщъит, Бага8шьи Ан6ъаби дыр=адыргыларц. Щаьымбеи иареи рэеибыр0ан, уаюы дызмыхъоз ры8шра шь0ырх7ъйьеит. Амчра рыюшьыгазаап! Рэа6ъыршьуеит, ари закъи1!
А8сны аюны7йа абасйатъи аи=агылара яъяъа анымюа8ысуаз, Урыстъыла ачынуаа амца ацрар7он.
Краснодар атъыла=ацъ агубернатор Ткачиов А. Н.
ателехъа-8шрала ды6ъгылеит, аурыс6ъа а8суаа ацхыраара бзиа шрыр0оз азы, ааигъа *соу аёиас ихыр7еит ацща замана, абри зегьы а8суаа рынхашьарын7ышьа аияьтъра иазкын. Даргьы (а8суаа9 азхъыцыр акъын, Ткачиов А.Н. итъала, хадас ишь0ырхшаз дарбаныз. Ищъааны иащзышьа6ъдыргылахьаз аёиас *соу ихыз ацща= акъзар, атачкала аидара6ъа мюа6ъызгоз аурыс щазылхыюцъеи ащъаахьчацъеи иэеимкъан ирызныйъон, иаахыжъжъа ирацъажъон, инарыгъ0асаарыгъ0асуан, ацъащъа и6ъгылаз еив7адырхацъон, даэа зны арахь а6ълара ргъам8хо, арахь имааргьы 8сыхъа рымамкъа. Уахьны6ъсуаз амилициа аусзуюцъа а8суаа атъарбомызт. Шъача инхоз, ма уахь и6ънагалоз а8суаа х0акны ирыман, «шъыз=у закъи =а7ак ийам ажълар1!» щъа. Ур0 ийалаз 5ьашьаны акъёамызт изцъажъоз, рцъымяра щъаак амамызт.
Амала щменталитет ш8арзеилымкаауаз щадгьыл6ъа щрыхцаны иры6ъынхаз!
Уаща 8сыхъа рмоуазшъа анырба, бага8шьаа даэа шанск рхы иадырхъарц иа6ъыркит. Аусеилыргаразы Ареспублика Иреищаёоу Аусёбар0а иар0еит. Уи аколлегиа иалаз Акаба Георги Нури-и8а ихантъаюрала, аилатъара анымюа8ыргоз, аёбар0а ащасаб ианырырц, ахыбра иакъшеит Ща5ьымба Р.%ь. идгылаюцъа. Уа ирылан а7арауаа, абизнес знапалакыз, иара ус аинтеллигенциа 0баа рха0арнакцъа. Акаба Г.Н. ирылеищъеит алхра6ъа еилагарада ишымюа8ысыз, Бага8шь С.У. Ащъын06арра Ахадас иашаны дшалхыз. Аёбаю иажъа ащъаха им0акъа, илеи илаижълан, и6ъымчит.
Ииёбаз а=акъымкъан, даэа лкаак аусеилыргара= дазкылсызшъа, ателекамера а=а8хьа дадыр8хьеит. Аюны7йа аилаюынтра рхы иархъаны, уаанёа Ащъын06арра абанк а=а8хьа ауал зы6ъны, зус аусёбар0а иамаз рышъйъ6ъа 8шааны ишырёаз ааюит.
Щтъыла ма3 дгьыл7ысра еила6ы5ь6ы5ьуан. Уи иащагьы иа7нашьуан атъым мч6ъа ана7гъалак. Щажълар з0ашъаз а0ы7шьа ианашь0аз, абри аилашыкым0аз, Бага8шь С.У. Урыстъыла Афедерациа Ащъаанырцътъи Аус6ъа Рминистр Лавров С.Г. ди8хьеит. Бага8шь С.У. амюа ды6ъларызу ды6ъымларызу июызцъеи иареи лацъажъатъыс ироуит. Зегь ра8хьа уи шъар0ан. Аоппонентцъа аполитика= ир=агылаз ы6ъыргон, изхараз уаюы дизымы8шаауа. «Дыйаёам ауаюы, апроблема ыйаёам»
иапринципын ари. Ажълар президентс иалырхыз Москвайа амюа ды6ъымгыларгьы ауёомызт. И8с0азаара ашъар0а и0аргыланы, ащаирплан д0алеит. Урыстъыла ащ0ны-6ала6ьа= уи днаргеит Лавров С.В. иуада=.
– Ща5ьымба иалхратъ кампаниа амал а6ъырёын, – Лавров С.В., ибласаркьа дрылы8шуа, Бага8шь С.У.
д0и7аауан. – Путин и=а8хьа хыр6ьиагас ищамеи1
– Ус аз7аара ы6ъшъыргылозар, – ищъеит Бага8шь С.У., – А8сны Урыстъыла иагубернианы ийашъ7ар, Апрезидент иалхрагьы а0аххаёом.
Бага8шь С.У. аз7аара дазхъыццъаны а0ак Лавров С.В. иим0еит, иаща дгъам7ны ийаи7аз щъам0ан, иаргьы ижъларгьы р0агылазаашьа убас иуадаюын. Аха ари хра злаз щъам0азар щъа агъра щамам. Урыстъыла анапхгара уажъраанёа ирымаз адырра6ъа А8сны анапхгара рофициалтъ информациан. Уи излащъоз ала, Бага8шь С.У. ихы а6ыр06ъа ирызхан, идгылозгьы А8сни Урыстъылеи реизааигъара иаз=лымщаёамызт. Издыруадаз, убри ашь0ахь, даэа лымща0ас6ъак роузар. Адырра =ыц6ъа ц6ьа еилкаатъын. Арахь ицоз а6ъ8ара уагъылашыр, а8суаа бжьы0ирала рыпрезидент далырххьан, рконституциа ина6ъыршъаны. Урыстъыла Афедерациа аладатъи ащъаа=ы аилаюынтра аанкылатъын. Лавров С.В. имюа8игаз аи=цъажъара иаанар8шит Бага8шь С.У. Урыстъыла дшаяамыз. Убри ашь0ахь Ткачиов А.Н.
атележурналистцъа аинтервиу ри0еит, уаанёатъи и6ъгылара алам0алаз иашамыз аинформациа шимаз реищъарц. А0амзаарагьы дащъеит.
Щъашьа змамыз, щзыз8шымыз х0ыск мюа8ысит Урыстъыла Афедерациа Ащъын06арратъ Дума=. Адепутат Бабурин С.Н. ды6ъгылеит А8сны Аконституциа инаъыршъаны, ажълар рыбжьы зыр0аз акандидат Бага8шь дыпрезидентын, аха юы-мзы раахыс амчрахь дшынармышь0уаз. Ащъын06арратъ Дума излаёбаз ала, А8сны иаашь0ын адепутатцъа рделегациа, Бабурин С.Н. днархаргыланы. Дара, щ0агылазаашьа бзианы ишырдыруазгьы, =ыц еи0а0ыр7ааит. Арёынба В. Г., Бага8шь С.У., Ща5ьымба Р.%ь. а6ъыршаща0ны, 2005 шы6ъса Ажьыра (ианвар9 12-зы =ыц имюа8гахон А8сны Ащъын06арра Ахада иалхра6ъа. Абас ала щтъыла аполитикатъ 0агылазаашьа а0ышъынтъалара мюа и6ъыр7он щъа иазыры8хьаёеит. Апрезидентраз кандидатк ды6ъыргылахон – Бага8шь С.У.; Вице-президентс уи дицыр7он Ща5ьымба Р.%ь.
Убри аам0а щаа0агылаанёа, и5ьашьахъын Ща5ьымба Р. %ь.-еи, иалхратъ штаби, А8сны ахадареи рхымюа8гашьа6ъа, уи даэа знык иа7ащшьып. Ур0 ргъам7шьа, имюа8ыргоз аус6ъа рымюа6ъа, ацъгьащъара, роппонентцъа атеррор мюа8гара рэазыршъозшъа рылащъара ущъа, иарбан еи7айьара усмыз рнапы злакымыз.
А8суара злаэыз, ламыс ааёара змаз аёъы ур06ъа ихы иа0ъеишьарымызт. Урыстъыла Афедерациа Ащъын06арратъ Дума адепутатцъа рделегациа шааз защаз ауаа рацъаёаны Бага8шь С.У. иалхратъ штаб ахыбра а=а8хьа еизеит. Изызкыз уаюы изеилымкаауа, Щаьымба Р.%ь иштаб еи=накааит Аиааира аш0а ахьчара. Аш0а 8шь-къа6ь0к аанызкылоз, ар ма0ъа рышъ7аны, абандитцъа реи8ш, асабрада еи6ъа7ъа6ъа рха7аны, игылан. Бага8шь С.У. иштаб а=а8хьа еизаз арахь р=аархар, асйатъи ауаа нызкылодаз, аха даэа еи7айьара уск азыёбан, иарба7ъйьаныз – маёаны иащзаанхеит.
Аус6ъа уахь инеиаанёа, зны Бага8шь С.У. хазы Апрезидент Арёынба В.Г., хазы Ща5ьымба Р.%ь.
драцъажъеит, ауаа еиламгалакъа, аус 0ынч мюак азылырхырц. Уаща з0ы8 иахым7ысуаз ракъын. Аконституциа и6ъныйъарц уаща иузазаагоз уаюгьы дрывагыламызт. Ауаа реи=ажьра иа6ъшаща0ын, дара рхатъы амбициа6ъа зегьы ры7адырёуан. Уаща 8сыхъажъла анырзымы8шаа, «аи0ааираа» Айъа Аиааира аш0а= еи=ыркааит жълар реизара ду. Ажълар ари ах0ыс яъяъала а6ъ=ыр0ит. Аш0а 6азы6азо иаа0ъырц агьагмызт.
И6ада6уаз Бага8шь С.У. икоманда даара ирыдгылеит. А7ыхътъан ицъажъоз а8щъыс, жълар рнапы зыр0аз Апрезидент =ыц и0ы8ахь днаганы ддыртъарц, лажъалагала рылалщъеит.
Ауаа амюа июанылеит, леишъадарак усгьы аёъы иааир8шуамызт. Ур0 ра8хьа июеиуаз аищабыра ррезиденциа ианюадгылоз, р7ыхъа макьана аш0а= ийан.
Аищабыра рхыбра иакъыршаны, машьынала амюаъа кын. Ур0 Ща5ьымба Р.%ь. идгылаюцъа ры6ъгылан, а8с0ыр ирюызаз ауаа реишь0агыла аурмыжьырц. Ангьы ар0гьы а8сыуаан, 0а3къым изеиламлеит. Аха аминистрцъа ркабинет аюналар0а инадгылаз ашъ адъахьала илагылаз, еицырдыруаз Шьайрыл ).П. лыбжьы ращаит4 «Иаауеит ареспублика аяацъа!» Лара лы8с0азаара=, лы6ъ8ара=, ари ра8хьатъи гхан. Аконституциа зыхьчоз, Аконституциа инагъ0асуаз щар=агыларц, амюа щанын, «Ареспублика аяацъа» щъа щзырщъон, ари ш8ажъбаз1! «Ареспублика аяацъа», ашъ ааим8аа, аищабыра рхыбра июналеит. Уа июнагылаз амилициа аусзую, «аяацъа» иршъарц данхыс, ахыблайьа лашъ Шьайрыл ).П. илаахеит. Цхыраара яъяъак лоуаанёа, лы8с0азаара дал7ит. Лара убри да=ашъар акъымзи!
Уи ах0ыс Бага8шь С.У. икоманда иашамкъан ирыдыр7еит. Иаащамчщарыз арбаныз!
Аищабыра рыюны аюны7йа Ща5ьымба Р.%ь.-еи Щашба Н.-и ыйаёамызт. Рэырёахьан. Аха, ауаа дрылсны, амюа ианыз Бага8шь С.У. данааиуаз, Ща5ьымба Р.%ь.
диваргыла дааигон, рыщаракышьеи р6ьа=шьеи еинымаалаёо. +ыц иалхыз Апрезидент рюы5ьегь гъеив7аларак рыбжьалар и0ахымызт, дизааигъаитъырц дашь0ан, закъытъ 0акыс иоурыз – даэа усын. Ауаа, ргъы р0ынч еилы7ырц, Бага8шь С.У. дрылабжьеит. Аха ауха арезиденциа= асаа0 жъаюа рышь0ахь уаюы даанымгылеит. Иахьцалак Апрезидент =ыц иныщъа мюаымгакъа (аинагурациа9, ахыбра аанкылара а8самкъа иры8хьаёон Бага8шь С.У. икоманда иалаз. Закъытъ ц0ъыз уи иалырхрыз ухахьы иузаагомызт. Ус аинышъара мюагьы узангыломызт. Ахан ш0ацъыз иаанхон, аха аурыс6ъа рыр асанатори а=ынтъ «ашщам» ажълар ирылар7он Ща5ьымбеи Щашбеи. Ажурналистцъа ателехъа8шрала закъытъ ц0ъыз идыршоз! Ур0, Бага8шь С.У.иаяацъаз, уи ахы рыкхьан.
Ишакъзаалак Ща5ьымба Р.%ь. идгылаюцъа ирылан зыхшыю еилгаз ма3ымкъан, а8суара ашьа0а яъяъала излаэыз. Ур0 зны изыцнагалаз инерциалашъа ирылагылан ргъы еибафо. Дара гъы8ла иаакыдгылалон Бага8шь С.У. иштаба=. %ьоукых икылхх иааюнашылон.
Зегьы з7аарак рыман4 «Щаинызраалаша хъшъы щамаамкъан, щаибашъыршьы7ъйьома1!» Арахь иааиуаз б5ьарла, ар ма0ъала еибы0ан, рюызцъагьы амюа6ъа ирынгылан. Бага8шь С.У. идгылаз нап0ацъы рэеидыркылон, ийаз ианыз еилыркаарц, ражъа рщъарц. Иагьырацъан, убри акъзар изыцъшъоз, асабрада6ъа рха7аны, Аиааира аш0а зырыхьчоз.
А7ыхътъан Бага8шь С.У. аштаб дааюны7ит. Урыстъыла Афедерациа Ащъын06арратъ Дума адепутатцъа, Бабурин С.Н. днархаргыланы, уи ишь0агылан.
«Сыгъра жъгозар, а7ыхъанёа сыгъра жъгарц с0ахыуап,
– зы8сеибакра шь0а акраам0а изхъаэуаз ауаюы а8ша илалазшъа ибжьы 0ахъаэуан. – Сара ис0ахым, с0ы8 анааныскылалак ашь0ахь, аёъы исщъо дазыёырюлар, даэаёъы дазымёырюлар. А8с0азаара а0ышъынтъалара мюа ианыларц, сара са6ъшаща0хеит Ащъын06арра Ахада юынтъны далырхырц. Аурыс депутатцъа ирыбзоураны, уи иа6ъшаща0уп А8сны Апрезидент Арёынба, Апрезидентраз акандидат Ща5ьымба. Шъщадгыларц сшъыщъоит!»
Бабурин С.Н. иха0а даа6ъгылан, ирылеищъеит уа иикыз аи6ъшаща0ра рнапы ша7аюыз Бага8шь С.У.-еи Ща5ьымба Р.%ь-еи, Урыстъыла Афедерациа Ащъын06арратъ Дума адепуцтатцъеи, насгьы иа6ъ7ан Арёынба В.Г. ифаксимилие. Арёынба В.Г. инапа7аюра мщъырны еи6ъыршъан, иара инапы а7аиюыртъ агъабзиара далайамызт азын, убри а6ъыр7он. Щазхаанхаз аам0а закъи1!.
Бага8шь С.У., а6ала6ь ахь данцъыр7, ар ма0ъа зышъны амюа6ъа ирынгылаз дгъыдыркылон, убас а8сшъа иарщъон. Б5ьар еи6ъныхыз аинаалара иазыхиан, мюа и6ъыр7омызт умщъозар. А8суааи а8суааи, иагьа еив7алара иалайазаргьы, еибашьрак рыбжьалар р0ахымызт, ац0ъыйа7аюцъа ианрылахалак, убрахь амюа рзылырхуан, дара рхатъ амбициа6ъа р0ышъынтъалара иазгъышьуан азы. А8суара еснагь щаи6ънархоит щъа щгъыяны, щхымюа8гашьа зны иакъёам ахь щкылнамгандаз!
Алхра6ъа ирылагаанёа, 2004 шы6ъса *хын3къын (декабр9 27-зы Ареспублика А8сны Жълар Реизара иаднакылеит Ареспублика А8сны Аконституциатъ Закъан 3ыда Авице-президент Ща5ьымба Р.%ь. изкны.
Арахь =ыц абжьы0ира макьана имюа8ымысёацызт.
№ыдала уи инап ианыр7оз дырхиар акъхеит. Щара щ=ада уи 5ьара иу8ыларымызт. Уи азакъан излащъоз ала, =ыц иалырхраны ийаз Апрезидент Бага8шь С.У.
ихадаз иус6ъа импы7хны Авице-президент Ща5ьымба Р.%ь. инапы ианыр7оз рацъан. Уи убри а0ы8 дазнаргеит, агарант яъяъа да6ъыргъыяны. Абас ийалеит акырёа иашамыз аи6ъшаща0ра. Ц6ьа уазхъыц6ъар, ари Аконституциатъ Закъан уаанёатъи (2004 ш.9 алхра6ъа рлы7шъа ш7абыргыз шьа6ъыряъяъан. Бага8шь С.У.
дыпрезидентын, аха алхра6ъа =ыц имюа8ыргон, Щаьымба Р.%ь. хым8ада д-Вице-президентхарц, анапын7а 3ыда6ъа изалхны… Абри аам0а а3ыдара баа8сы цъырнага7ъйьеит, щажълар шь0ахьйа акъымзар 8хьайа изымгоз. Ащън06арра Ахада иалхраан атъыла анапхгарахь анеираз зэызшъоз рымацара ракъымхеит еинда0лоз. Дара а6ъ8ара= ирыдщъалаз ауаа8сыра хазхазы игылеит.
Хым8ада ажълар ир7арцъаны рэеийъыршеит. Еищараак уи зхарартъуаз а8ыжъара змаз Бага8шьи Ан6ъаби ракъын. Щэеиюащшар з0ахымыз арахь ирыдымгылоз!
Уи а3ыдара егьи аган рыбла иадырбаёомызт. Еийъшамхар амуит коллективк а=ы аус еицызуаз. Уи изацъымцеит аишьцъа. Уажъраанёа еи6ъшаща0 еицынхоз а0аацъа уи =ыкха ианрылала, аби а8еи ац0ъы рыбжьалеит. Ха7еи 8щъыси аилы7ра= инеибацон. Убасйатъи абжьы0ира алы7шъа жъларык аз=лымщан. Ауаатъыюса аюны7йа реибашьра абас ауми ишцъыр7уа. Аха макьана а8суара 3ыдарак щааннакылон, адырюегь убри а7шьтъуп.
Алхра =ыц6ъа рэырзыйар7ахуан. +ыц зегьы еиъыршъан. Ана8шцъа ащъаанхы7ынтъ еи0а аагахын.
2005 шы6ъса Ажьыра (ианвар9 12-зы имюа8газ алхраъа раан, зхы алазырхъыз р=ынтъ 90 процент еищаны рыбжьы Бага8шь С.У. ир0еит.
Аоппозициаа ир0ахёамкъа Бага8шь С.У. иреитинг рцъышь0ы7ит.
АКЪТЫ АШЬЫГА АШЬАПХЫЦ И?НАХУЕИТАбаа8с, щаи=агылара6ъа ирхыл7уаз щаибарххараъа шь0а еи6ътъазар щъа, агъыяра6ъа щаман. Апрезидент =ыц иус6ъа инапы рылеикырц, аныщъа мюа8ган.
Уи А8ыза-министрс ишь0ихыз Ан6ъаб А.З.-еи иареи, рнапы еибаркы, жълар ры8с0азаара аияьтъра рэазыркит. Уи иаразнак иащнырит аюны7йатъи аполитика=.
Зегь ра8хьа, и8ыххаа еилажьыз ахыбра6ъа реи0ашьаъыргылара хшыю азышь0ын. Ицъыр7уан а=ыц ргылара6ъа. Жъаба-жъаюа шы6ъса раахыс зыхъра мяьаёоз ащ0ны-6ала6ь Айъа аха=ы а8сахуан. Атъыла амюа6ъа еилыргахеит. Атурист бизнес аэаряъяъон. А6ы0анхамюа ашь0ыхра цъгьан, аха ма3-ма3 абзиарахь аэасахырц, аэазышъара6ъа рэырзыркит. А6ы0а= аусура маншъалахарц, атехника ааргон. Щтъыла аекономика еияьхон. Убла иаахгылоз ма3ёамызт. Акультуратъ обиект6ъа реи0ашьа6ъыргылара6ъа ишрылагаз убар0ан. Ащъын06арра ан0ы7тъи аполитика аэа8сахуан.
Аи0анеиааира6ъа рацъахеит. Аищараёак Урыстъыла Афедерациа ачынуаа рцара-раара х0аркит, аимадара =ыц6ъа шьа6ъдыргылон.
Амала уаанёа иащхаагаз ахын0аюын0а хъраны ищазнымхеит узщъомызт. Аконституциа иа=агыланы, А8сны а8шъмара =ыц икызаарц иашь0аз закъытъ мила0 ха=узи иащзынрыжьыз1!. Ааигъа зны ачечен6ъа рыюны7йа аизеилибамкаара6ъа анрыбжьала, уахь а8суа делегациа дъы6ъ7ан. Ачеченцъа рхымюа8гашьа ащъаа и0ым7раз, цхыраарак ажълар ирызры0озар щъа 6ъкыс ишь0ыхын. Аделегациа аныхынщъы, уи иалахъыз Олег Дамениа иш8еищъоз1! Ажъытъан а8суаа ражъа 8хылдан. Аимак-аи=ак р0ы86ъ7араз, егьыр0 ажълар6ъа иры8хьозаарын. Ауаа хатъра ры8шреи рхымюа8гашьеи рымацарала из0аауаз и5ьаршьон. Убас ала, аимак а0ышъынтъалара хацдыркуан. Убысйантъи а8суа ихы8ша Нхы7-Кавказ ажълар6ъа рыхшыюа= мщъыр7ас иахьагьы ишьа6ъгылан. Усйантъи аща0ыр шь0ырхыртъ, иахьатъи аделегациа абайаз! Иахьцалак даэа зны 5ьара ицатъызар, ауаа ралы8шаара ахъ0аны ибон О.
Дамениа.
Ари ах0ыс арайа баша иащгъалащмыршъеит. Иащхаагаз аила8а0ара ал7ра= ща8суара адоуща щмыхъеит щазщъашам, аха уи иахьынёахъ0аз изащмыцхырааит.
А8суара ашьа0а щхала есааира ищар8сыэуан. Адемократиа зхатъ амбициа6ъа р0ышъынтъалараз а6ъ8ара ацъгьоура а=ынёа ахагалара иаам0ахеит. Аищараёак иахъ0оу азакъан8йарала ащъын06арра аныяъяъам, уи ашьа6ъгылара иана=ыз алам0алаз, ажъла баа8с касон, а8суара иаиааиртъ. Ари угъы иалымсыр залшозма, уа8суараз угъы былуазар. Черчиль Уинстон излеищъоз ала, адемократиа иреияьёоу формам, аха даэак щамам. Щара щхатъ демократиа щаман, уи, ажъаныз6ь шы6ъса6ъа ирылга, щажълар рдоуща еихаща иааргон.
Дара убар0 аепоха6ъа ирылагёо, а0оурых йыбаёыба иахъаэуаз ща8суа бызшъа зщъоз шма3хоз еи8ш7ъйьа, иацлабны и8сыэхон а8суара. Акъты ашьыга ашьапхыц и7нахуан щъа, щаяацъа зегьы щариааизшъа щгъы иабан (аиашаз, ус7ъйьа ийам иахьа9, щхала щяыяеибагеит.
Бжьайазара иргоз раби8ара даэа жъларык рха0арнакцъа рзаауан ирыбжьайазарц. Змила0 ры=иара уамак изхьаам щаи7адырхон, уаща ари иуза6ъ7ози1 *хьайа иащзы8шыугьы здыруада1! Агъ0ынчымра агъынамёара иахыл7уеит. Иахьатъи ах0ыс6ъа ирыдщъаламкъа, щахьаёа =иара щауама1 А8с0азаара= зегь еидщъалоуп, ахнышьыр еи=а8шьы иаюызами. Зегьы еимадоуп, ауаюы ицъеижь а8сы ш0оу еи8ш.
+ыц иалхыз Апрезидент Бага8шь С.У., Ащъын06арра дшахагылаз7ъйьа, аам0а мырёкъа, аоппозициа гъыъа рэааидыркылахт, иакыз цъеижьызшъа. Ур0, стратегиатъ хы6ъкык рымазар, алхра6ъа (2004 ш.9 раан рзеи8ш кандидатк идымгылози, аха агъы86ъа рнапхгаюцъа апрезидентра рэазыркит. Хазхазы иугар, хы6ъкыс ур0 ирымаз убри акъын, мыцхъы доусы рхы иа6ъгъыяцъон.
Дара еи6ъшъа6ъар – ирыдгылоз чынуаю 0ы86ъак рызшахон. Зайа щуаа сса6ъази! Ищахьи! Доусы рхы6ъкы анхыбгала, уажъшь0а рызынтъык рзеи8ш хы6ъкык еицышь0ырхуан4 Ащъын06арра Ахада иусура аанкылара, ирлас изаам0анытъымыз алхра6ъа рымюа8гара. Усйан уи ахы6ъкы рзынамыгёеит.
Аха закъытъ тактикатъ еи=каара6ъази имюа8ыргоз, Ащъын06арра аппарат аусура еи7арйьарц. Апрезидент Бага8шь С.У., даны6ъгылоз 5ьара гхак йаи7озар щъа, и=ы и0а8шуан. Аус зциуаз ирыгыз-ирыбзаз 07аамкъа инхомызт, ипозитивтъымыз лкаа6ъак алыргарц. Еи8ыларак мюа8игозар – ры=цъажъашьа иацкла8шуан. Уи ахьыбзиаз ыйамкъан, иаргьы ихы дацкла8шыртъ имныйъози, аха дара уи акъмызт изышь0аз. Аус злаз – ажълар р=а8хьа уи иаща0ыр аларйъра акыр а7анакуан даэа изаам0анытъиз, ма изаам0анытъимыз аума, =ыц бжьы0ирак рзеи=каар.
Бага8шь С.У. дуаюы йъымшъышъын, зегь еидикылар и0ахын иуаажъларкны, аха аоппозициа уи эеи рзалгомызт дара рхазы. Иара «иашоуп» ззищъоз дара «ихъахъоуп» азырщъар акъын. Иара «ишкъакъоуп» ззищъаз дара «иеи6ъа7ъоуп» азырщъон. Игъы ан8ыр7ъаёа, зны и6ъгыларак а=ы «ахъыцра зцъыцъгьоу» ауаа ши8ырхагаз ищъеит. «Ус ш8аащзищъоз, щаш8алаирйъуаз1!» щъа, акраам0а даэа лацъажъатъык рымамызт акьы8хьа=, ателедырра0ара=. Амала Апрезидент изуааз ур0 эыныщъас ирыр0он4 «Ахъыцра зцъыуадаюугьы дхъыцуеит, шъирэхъеит, уаща ишъ0ахи1!»
Апрезидент Бага8шь С.У.-еи икомандеи, акы иа8самызшъа, рха=ы аар8шра=, дара ирыдгылоз ауаа рцъахыхра мюас аоппозициаа ишь0ырхит. Уи рметод6ъа ируакын. Алхра6ъа анеи=ыркаауаз, Айъа Аиааира аш0а= имюа8газ Бага8шь С.У.-еи Ан6ъаб А.З.-еи рыдгылацъа рмитинг а=ы ажъа зкыз, ашъйъыюю А5ьын5ьал Шьалодиа ра8хьа днаргыланы, ийамыз-ианымыз р3ыдара баа8с6ъа рхьындырщалон. Ашь0ахь ур06ъа рымшала аёбар0а=ынёагьы инеибацеит. А8сны Жълар Реизара адепутатцъа убасйантъи аа8хьара атъыла зы8сахыз ракъны рыёбахъ гъарар7еит. Ур0 машъыр ирыгха ссаъаз ахьцъы7ыргарыз рыздыруамызт, ареспублика анапхгара аус ахьрыцыруаз ада даэа гхак шыйамызгьы.
Атъыла аюны7йа алеишъа рзышьа6ъыргыломызт щъа, агъаанагара 8шъымара акырц, ацъгьоура зылшоз ауааи дареи еимадан. Акриминал авторитет6ъагьы дара ирыдщъалазар щъа агъаанагара щаман. Энак зны атрасса агана= а6ы0а= ирзымдыруаз ёяабк дгылан, дышь0ызхышаз дырзы8шызшъа. Лнаюсан юы5ьа ащъса6ъа автобус ааира иазы8шын. Машьына еи6ъа7ъа хъы3ык аёяаб ла8хьа иаангылан, дрыз0аларц аюны7йантъ иаалы8хьеит. Мап анылк, юы5ьа ар8арцъа ю0ы8ан, мчыла ашь0ахь дыл0адыртъан, лара ар7ъаа дшыщъщъоз, дыргеит. Ирбоз лакъызшьаз ащъса6ъа, автобус иан0ала, а8аса5ьыр ирзеи0арщъон. Амч знапа=ы ийаз алеишъа шырзышьа6ъмыргылоз лаб=аба ирымбеи.
Ауаа яьычны Гыртъыла иргоз ма3ымхеит. Ур0, рыхъ8са шъаны, идырхынщъуан. Убас ига6ъаз дреиуан Ащазылхыр0а акомитет аханъаюыс ааигъаёа ийаз Кобахьиа Аслан. А8сшьацъа рыцъяьычра6ъа узынкыломызт, ауа0ах6ъа ирыюналон, адъ6ьан6ъа, а=хышъ6ъа 8сгар0а рыр0омызт. Авариала и0ахоз ма3ымхеит, ур0 аёъы изеи=каарымызт, аха ац0ъышь0ыхраз их0ыс шьахъ6ъан.
Апрезидент =ыц ареспублика дахагылазижь0еи, ащъын06арраа ирыдымгылоз аполитикцъа р0архараъа р7ыхътъа 87ъан. Аха шь0а а0агылазаашьа даэакала аэа8сахуан. Ан6ъаб А.З., А8ыза-министр, д0адырхарц юынтъы рэазыршъахьан Гъымс0а аёиас азааигъара, 7ъйьарс0ак имоуёакъан иэацъигон. Избан иара иаща дзых0аркыз1 Нас дара зус06ъадаз1 Аз7аара6ъа р0ак6ъа ц6ьа иузры0аёом. Аус07аара лы7шъа аманы уаюы имащаит. Аха еилкаан акриминал авторитет6ъа Ан6ъаб А.З. рнапа=ы дшырзаамгоз, ус анакъха, ир0ахыз рызилагёомызт. Ащъын06арра а=а8хьа ауал змаз, ма иэеимз даэа ус6ъак а8с0азаара= иназыгёахьаз, 8хьайа убас амюа6ъа шь0ырхырц ргъы и0аз 0ы8 ри0ашамызт щъа иры8хьаёон. Убар0и аоппозициа= зхы еидызкылази реимадара ахьынёашьа6ъгылаз ащъара цъгьан убасйантъи аам0аз, аха акыр шы6ъс6ъа рашь0ахь ур0 еимадахеит щъа, агъаанагара аацъыр7ит.
Шь0а еилкаазар щъа щщъарц щалшоит Апрезидент Арёынба В.Г. ихаан аполитикцъа 0азырхози, Ащъын06арра Ахада дызлашъаз а6ъымчреи, Ан6ъаб А.З. и0архара иашь0ази еи=ызкаауаз напык шакъыз.
Убри аам0аз аинформациатъ хархъага6ъа мюас ишь0ырхуаз еснагь7ъйьа иузеилкаауамызт, аищараёак зхы иа6ъи0ыз акьы8хь, нас ателедырра0ара. Ур0 эхъабяьыц ажъак р=ы7шъомызт шамахамзар Ащъын06арра аусураз Арёынба В.Г. ихаан. Ачынуаа роппонентцъа а7ыхътъантъи аам0аз еидызкылаз Бага8шьи Ан6ъаби, Лакрбеи ирыдгылан дара. Бага8шь С.У. ипрезидентраз аныщъа анымюа8ига, адырюаэны7ъйьа иара икоманда иа=агылаз аинформациа6ъа иаразнак р=аархеит. Избан1.. Арахь ищъын06артъымыз акьы8хь6ъа иаща амч рыман, иофициалтъ газе06ъаз раас0а. Урысшъалеи а8сышъалеи ю-газе0к ареспублика и0нажьуазар, зхы иа6ъи0ыз 8шь-газе0к а8хьаю иааидыркуан. А7ыхътъантъи6ъа рформат иаща и0баан, убла хыркуа еи6ъдыршъон. Ачынуаа русураз ир7ар акритика збаз а8хьаюгьы иаща их0акны икын уи акьы8хь.
Аредакциа6ъа цо-иаауа иашшуан, ркорреспондентцъа ачынуаа икыдырцалозшъа, а7абырг информациа ахьрыладыр7ъоз азы. Арахь ур0 ирымаз аха6ъира мыцхъцъазма ущъарын, убасйатъи ир=ыцщъацъоз знызынла иааузычщауамызт. Аполитикатъ оппозициа гъы86ъа ракъзар, – рхы иа6ъи0цъазма ущъартъ, ры6ъгылара6ъа аартын, иаяьцъан, ир=агылашазгьы ма3ын, уамашъа иубартъ. Избан зхы иа6ъи0ыз амассатъ информациа ахархъага6ъа еснагь ащъын06арратъ аппарат иа=агыла изы6ъгылоз1 А8хьаю дрыдры8хьаларц азын мацаразма1 Дара рха0а6ъа ачынуаюра иахьрыдрымкылоз ргъы иалазу1 Амала ус еи8ш афактгьы зны ицъыр7хьан. Ма щ-А8садгьыл ашъ0ыкака3ра дара райара иаз=лымщаз дщамамзу1 Ащъын06арра аищабыра урывагыла аус ууазар иаща ифеидаёамзи1 Абри щзеилымкаауа иаанхеит.
А8сны а8ыхьатъи Апрезидент Арёынба В.Г. ихаан и0адырха6ъаз аполитикцъа дреиуан Анатоли Какъбаа. Усйан аус07аара алы7шъа аимукъа иаанхеит.
Иара изааигъаз убри а7ыхъала гъынамёарак ажълар иращартъ ищамбеит. Ащъын06арра Ахада =ыц Бага8шь С.У. иус6ъа напанаиркы, абри аз7аара ыр7ар иаацъыр7ит. И0адырхаз иаб млашьра дазыркит, и8а дзыхйьаз ирлас еилыркаарц. Убри ах0ыс а0ы8 и6ъыр7амашь шащщъоз, ашъйъы и0аиюымыз аб5ьар идырбалеит щъа, д0аркит зыхьё сгъаламшъо ха7ак. Иара, аиашаз, аибашьра алам0алаз илшаз рацъан. Ашь0ахьгьы имюа8ысуаз а6ыр06ъеи щареи щаи=ыхара6ъа дрылахъын.
Абас ийаз ауаюы, б5ьарк идырбалеит щъа, д0арымкыр акъын щъа, аоппозициаа ы6ъгылеит, иара иус аёбара иа8ырхагахеит. Дара изларщъоз ала, уи, Бага8шь С.У.
дахьи=агылаз иалы7шъаны, д0акын. Аоппозициаа ры6ъгылара6ъа ажълар р=а8хьа аща0ыр рщара иазкын.
Аха убри аха7а и0акра азакъан шьа0а иахыр8амызт.
Апрезидент иаща0ар ларйъра иазкны, имюа8ыргаз акциа6ъа рха0а рреитинг шь0нахуамызт. Убри аха7а нас д0адырхеит еилкаамыз ауаа. Аха д0азырхаз шъон иара даэа зны д0аркыр щъа щащауан, избанзар иидыруаз ма3мызт.
Нышъарак змамыз а=агылара аоппозициаа имюа8ыргон, амала рхы6ъкы хада макьана нагёашьа рымамызт. Изаам0анытъимз алхра6ъа рахь рнеираз, ащъын06арра хырбгалатъын. Уи азы а8ышъеи агъаяьреи рызхомызт, аполитикатъ 0агылазаашьа рза87омызт. Иахьцалак, ур06ъа ирзымхъыцуа, аам0а рыцъцомызт. Апрезидент =ыц икоманда амчра абзоурала, з0ы8 шьахъ зцъыёыз аоппозиционер В.Зан0ариа июызак иахь ателефон дасуан4 «Уара, абар0 хъы-шы6ъса дуёёа иузычщауама1!» Ирзымычщаргьы иал7уаз ц6ьа ирыздыруамызт, рхатъ 8с0азаара доусы рхала иаырхагахар щъа ишъон. Ащъын06арра злеияьхашаз щъа, ур0 хъыцыр0акгьы рызкашъомызт, амала убри иаз=лымщазшъа =ы7гас ишь0ырхуан.
Ийан ирзымхоз ихадаз даэа проблемак4 дрымаёамызт рнапхгаюы. Уи зылшоны ирбоз Ща5ьымба Р.%ь.
двице-президентын. Бзиарак йаи7арц дагьашь0амызт, и7аулаз уснагёатъык иэалеигало аабаёомызт, ажурналистцъа ргъаанагара уазкылы8шыр, иара =ым0ра дыхъмарлар иаща еияьеишьон. Убасйан издыруадаз иара аус зциушаз аищабыра цъгьарак ры7агылараз ир=иарыз дазхъыцуазар. Акгьы изхъыцуамызт, иагьа умщъан, ды8хан акыр, и7егь ма7урала ды8харц дшеилашуазгьы. Аха иааигъахон Бага8шь С.У. инапхгара а=щъара. *шьы-шы6ъса инареищаны, цъгьа8сышьа иманы ичщаит Ща5ьымба Р.%ь. ивице-президентра.
Нас арзащал июит, инапын7а6ъа мап шырцъикуаз. Алхра6ъа ц6ьа иэырзыйаи7арц, аам0а и0ахын.
Асовет мчы Акоммунисттъ партиа аищабыра ирдиктатуран, ауаа =ащъаны иаман. Асовет мчы ажълар6ъа мап анацъырк, адемократиа ааит рщъан, доусы рхы6ъкы ина6ъыршъаны, р=ы и0ашъоз рщъо, ийа7атъымыз нагёо, щус6ъа еицъартъит. Адемократиа а8с0азаарахь щнеиаанёа, ажъытъи а=атъи асистема6ъа даэа аам0ак рыбжьазар еияьын, ауаа адемократиа разыйа7араз, аха, ашъ азаауртыр, ишыбжьоу инхома, агыгшъыг иара ацъаюа6ъа азцъыр7ыхуеит. Асовет мчы ама7уар яъяъа иалайан. Из=ыз ахьынёаиашаз иазымхъыцёакъа, зегь ра7кыс КПСС аз=лымщара6ъа зыхьчоз иреиуан ачекистцъа. Ус зеи8ш хьыёны ирзаанхеит ащъын06арра ашъар0адара ахеилак иалаз. Атерорист ус6ъа инадыркны, ауаа ащъын06араа иатъны разыйа7ара ущъа, афашист метод6ъа рышьа6ъыряъяъара иазкын убри аорган. Рауль Ща5ьымба убри дааёам0ан. Ищазцъырига6ъашаз усйан ц6ьа ищаздыруамызт, аха изанаа0 аспецифика ацъаара6ъа цъыригахьан. Ур0 иха0а ийазшьа 3ыда6ъа рыцлар, щахькылигашаз макьана щхахьы иааирызма.
Аоппозициа гъы86ъа рнапхгаюцъа усгьы эыщъ7ъы иэыжъын, аргама ира8хьагылоз =ыц данырба, рйамчы 87а7а иеигёомызт. Зхы иа6ъи0ыз агазе06ъа критикала и0ъын. Убасйан ицъыр7хьан галаа рыз7аара.
2004–2005 шы6ъс6ъа рзы галаа рыбжьы Бага8шь С.У.
ир0еит. Убри амшала, А8сны иаяаны аоппозиционерцъа зыёбахъ рщъоз Бага8шь С.У. зыбжьы из0аз галаагьы аяацъаха иаа6ъдыргылеит. Ур0 рыбжьы рымхтъны иры8хьаёон, аищараёак уи аз7аара дыр7арит Апрезидент Гал араион анхацъа изыхъ0аз зегьы апаспорт6ъа рыр0арц аниёба. Арахь шы6ъс6ъак шь0ахьйа щаахьашыр, 2003 шы6ъсазы, Ща5ьымба Р.%ь., А8ыза-министрс аус аниуаз, Гал араион аищабыра ад7а рзишьхьан анхацъа апаспорт6ъа рзыршарц, ур0 зыр0арц иахьымёоз а6ъыршаща0га 29 рыр0арц, зыбжьы з0ираны 6ърала изыхъ0аз аёъ даанымхарц. Убри ашы6ъсан алхра6ъа раан галаа иара ианидымгыла, дара иара ихатъ аяацъаны и8хьаёеит, уи азхон дара А8сны иаяацъазарц. Уи аз7аара=гьы июызцъа иара иаряьажъюацъан. Аха ари апроблема 0баа алхраз макьана заацъан, 8хьайа ашы6ъс рацъа рзышь0ан.
А6ыр06ъа аибашьра ашь0ахь Гал араиона= рыэдыряъяъеит, а0абиа6ъа дырхиеит, афронт абрайа аартра рэазыйа7а. Арёынба В.Г. ихаан аяа еибашьцъа убранёа рхы иахьоурыжьыз дара ы6ъырцарц инеиз а8суаа даараёа ирыз5ьашьатъхеит. Афронт7ъйьа хырттъхеит убра. Уаа юышъ-юык иреи7амкъа аяа ицъ0ахеит, мчыбжьык иалагёаны А8сны далцан. Щар цъыё рмоуит, машъыр и0аха6ъаз аёъык-юы5ьак рыёбахъ цъырумгозар.
2001 шы6ъсазы а6ыр06ъеи ачечен6ъеи еицъажъан, Гелаев Р.Г. ибаталион Гал араион ашьхара иалеигалеит, далсны Шъача да6ълар и0ахызшъа. Усйан дара рымаёа план иа6ъыршъаны, амрагыларатъи А8сны ахъ0а Гелаев Р.Г. икуан, щаруаа убрахь еидырхарц. А8сны ага 8шащъа убас ала ахьчара 8сыэхон. А6ыр0уа десант ёхыргон раионцы8хьаёа, щтъыла ауразоуроу рымпыархаларц. 1992–1993 шы6ъс6ъа рзы Гелаев Р.Г., а8суаа дщадгыла, деибашьуан. Излеилкаахаз ала, уажъы Гелаев Р.Г. ирхъ0а А8сны иалеимгалар амуа, адунеи атерор мч6ъа аус руит. А8сны Афырха7а, агьенерал Дбар С.П. ачечен отриад иркыз ашьха а8суа резервистцъа акъиршеит. Атъылахьчара Аминистрра= аррама7ура иахысуаз р0ы86ъа р=ы иааныжьын, ага хьчара зынёак иры8сыэёамызт. Уи иахйьаны, даэа маёак иаыргама, а6ыр0уа рыр убасйан рыд7а рзынамыгёеит.
Амацъаз и0атъаз Гелаев Р.Г. иеибашьцъа рыэёаны гъы8-гъы8 А8сны иал7ит.
Аяа дщаярыёёаауамызт, щаюны7йа чычыр0ахъыс щанеибакуаз. Бага8шь С.У. иаайъым7ёакъа гъыбяан ир0он иоппонентцъа, Къыдры аюхаа а6ыр0уа ар, апозициа6ъа ргыланы, рнапа=ы ирыман, уи а0арцъразы иарбанзаалак шьа=ак йар7омызт щъа. А6ыр06ъа иацы убра илыбааз 5ьушьарын, ар0 рцъажъашгьала. Уи аюхаа 1993 шы6сазы, аибашьра анын7ъоз, щ-Аштаб Хада излаёбаз ала, щар уи а8с0а и0арымгалаёеит, ща3къынцъа рацъаны ры8сы0бара6ъа йамларц. Уажъы убри аюхаа а0арцъра иаща имариазма1 Апрезидент Бага8шь С.У. игха6ъа ирыцыр7ашаз 7а7яъык 8шаахзу1 2008 шы6ъсазы а6ыр06ъа Аахы7 Уа8стъыла иа6ълан, Цхинвал рйъайъеит. Уахыки-энаки ирылагёаны, 2500юык ауа8с нхацъа 0адырхеит. Аурыс6ъа рбаталион, аахы7и-нхы7и еимаздоз туннельла, Аахы7-Уа8стъыла иазкылсын, а6ыр0уа рыр ы6ъырцеит.
Убра роперациа ишаалгалак, а6ыр06ъа, А8сны иалаларц, рэазырхианы игылан. Ртехника, равиациа даэа зны еи8шымкъа ияъяъахарц, Амра0ашъараа (NATO9 рыцхыраахьан. А8сны аищабыра амомент иазы8шын, ашьака0ъара рма3ны, Къыдыр0а ахы иа6ъи0ыртъырц.
Аахы7 Уа8стъыла иана7аха, а6ыр0уа рыр, ршьамхы 7ыс7ысуа, А8сны из0аломызт, Къыдыр0а рпозициа6ъа дыряъяъарц. Ус мацара акъмызт, а8суа арб5ьар мч6ъа ашьхайа амюа ишы6ъгылаз анраща, Къыдры аюхаантъ еи8хныют рыюныйа. Аёъыза7ъыкгьы д0амырхакъа, щар Къыдыр0а рымпы7аркит. «Щар неит еибашьрада, Бага8шь уа рольс инаигёеи1!» – акы иа8самтъра хы6ъкыс ирыманы, аоппозиционерцъа Апрезидент ихцъажъон, ауаа ахьааидгылоз, иара иаща0ыр ладырйъырц. Иёырюуаз уамак =ыр0цъомызт, аха Ащъын06арра Ахада изгъдуун, р8ацъа 0амхарц, жъларык рхагылараз айъышра ду ахьааир8шыз.
Абасйатъи аилыхара, аияыяеибагара щ-А8садгьыл 7ъыбзы ишалазгьы, еи=агылаз ауаа ирзеи8шыз аныщъа ща8гылан. Иаалырйьашъа, уамак щгъы щэанёамкъа, Москвантъ ажъабжь =ыц щзааит. Урыстъыла Афедерациа Апрезидент Медведев инапы а7аиюит Аус8йа, Ареспублика А8сни Ареспублика Аахы7 Уа8стъылеи разха7аразы. Ныщъа дуун А8сны ахи-а7ыхъеи. Убри инашь0архх, А8сны азхаз7аз даэа тъыла6ъак цъыр7ит.
Бага8шь С.У. ур0 ащъын06арра6ъа и8хьон, аиашьареи аусеицуреи рзы аи6ъшаща0ра6ъа рыбжьар7он. Рха8ыц еихаряъяъазаргьы, абри ах0ыс за7ъык иакъымыз аоппозициаа иахырщъааны уаюы игъалашъом. Ирщъаргьы убри ала ща0ыр шыдмырщауаз еилыркаауан.
А8суа еищабыра имюа8ыргоз адъныйатъи аус6ъа р=агылара яъяъартъит а7ыхътъантъи аам0аз. Ирыюуаз ща8хьон, ирщъоз щазыёырюуан, Ащъын06арра анапхгара зыхдырйьоз 7а7яъыс ишь0ырхуаз еилкаа ц6ьак щауамызт. Убас аоппозициа блок имюа8ыргоз еизара дук а=ы ирыдыркылаз а6ъ7ара излащъоз ала, А8сны аищабыра, Урыстъыла Афедерациа ишазыйаз азы, рыгърамгара шь0ыхын. Аищараёак, аоппозициа ргъаанагарала, аурыс щъаахьчацъа Егры рыргылара а8суаа иахьдыргъагъоз азакъын а=агылара гъынамёара зхаадыр8шуаз. Адъныйатъи Аус6ъа Рминистрра, аюны7йатъи ауснагёатъ6ъа раас0а, акыр дипломатиа а7азароуп, агызмалра агымзароуп, зынгьы амаёа амаёарах 0ы87ъйьа азылхзароуп. Утъаргьы уащшьуеит, угыларгьы уащшьуеит щъа, Апрезидент идгылазар, имаёоу аус нырцъаа ирдыруаны уамак а6ъ=иара р0ахымзаргьы, аоппозиционерцъа Ащъын06арра Ахада и8ырхагахарц мацараз имаёа аргамартъуазар, ар0 ауаа атъыла а=иара иа8ырхагоу иадгылоу еилзыргада1 Иа8ырхагазар иаяацъоума, ма иащюызцъоума1 Ар0 аз7аара6ъа р0ак асоциализм аепохаз еилырган, иахьа еилыргамкъа иащзаанхеит. Убри нас и7егь щахъа8шуеит.
Дук хара имгакъа, шьыжьыказ аурыс архъ0а рмашьына6ъа, 7ыхъа87ъара рымамызшъа, щамюаду еицырхъхъа ианын. Ур0 рхы8хьаёара шъкы еищан. Убасйатъи аахуан адырюаэны ашам0аз. Нас ах8атъи ашьыжь. Ашь0ахь даэа мыш6ъак =ыц иаахуан ргыларатъ ма0ъахъыла реидара шь0ыхга6ъа р0ъны. Ус зайантъ! Аоппозициатъ блок реизара дук а=ы а8суа еищабыра рыгърамгара =ыц ицъырган, уажъы щхала щщъаа6ъа ахьащзымыхьчоз азы. Уамашъа иубартъ, 8ыхьагьы уажъгьы реизара ду6ъа ры6ъ7ара6ъа рыпроект6ъа иры8хьоз усйан иоппозиционер яъяъаны ирбоз Смыр Вадим иакъын. Аслан Кобахьиа и6ъгыларак телехъа8шрала иащдырбон. Ицъажъара еилгамызт. Аурыс щъаахьчацъа А8сны иаагатъны и8хьаёон иара, аха, излеищъаз ала, ари аус а=ы Апрезидент инапы ибомызт.
Иажъа 7акыс иа7еи7аз еилкааума1 Изакъызаалак 5ьара акы Бага8шь С.У. ихьындырщаларц иашь0ан, уи аус а7акы рха0а ирзеилымкаауазаргьы. Ащъын06арра Ахада и=агылаз рхымюа8гашьа абри акъын иащъоз.
А6ыр06ъа аибашьра щаларгалаанёа, амила0 ха6ъиратъ 6ъ8ара ищацалахъыз, иара щ-%ьын5ь еибашьраан амца ищацалагылаз, има3ымкъан а5ьабааи агъабзиареи щха6ъи0ра иа6ъзырёхьаз щюызцъа-щ8ызцъа рыз=лымщара6ъа хазхеит. Зхъы иа0ъщъа акрызфоз р5ьабаа рацъан, а0ынчра щъа щзышь0аз анащзааи, аха щара щ5ьабаа бзабааха уамак ианащ8ылашаз аам0амызт, шь0а щ0аацъара6ъа амла иащаркуамызт умщъозар.
Убасйан ахы ы7нахит афинанстъ ц0ъы. Ирацъан ащъын06ар банк а8ара 0ызгаз, абизнес план6ъа инарыъыршъаны. Ащъын06арра Ахада зыгъра игаз, акоммерциа знапы алакыз аёъырюы дрыцхырааит. Дара рус6ъа еи6ъдыршъеит. Амала, апроцент нац7аны, иргаз амал дырхынщъырц рыхъ0ан, уи азы доусы а=щъара6ъа рзыъан. Раам0а цеит, руал дмырхынщъёеит ирацъаюны.
Иахьа уажъраанёагьы, шь0а жъа-шы6ъса ан7ы, Ащъын06арра а8ара шры6ъу иаанхоит, идырхынщъырц ргъы иахь0амыз азхаёомызт, убри азы и6ъ8он, аёъырюы аоппозициа русура рэаладырхъуан, убар0 р=ынтъ цхыраарак роурц. Убри аз7аара а0ы86ъ7араз зегь ра7кыс зэызшъоз А8ыза-министр Ан6ъаб А.З. зынёак дара дырцъымяын, уи и0архаразы аэаз8ышъара6ъа 5ьара рыэрыладырхъызар – уамашъа ибатъёамызт.
А=агылара мацара зполитиказ ауаа рнапа=ы ироуит ащъатъы, заа цар0а змамыз аимак шь0ырхыртъ. Аищараёак агъаанагара гъымха ажълар рыгъ0а ииртъ, ацщаъа х7ан. Абанк и0ыганы, а8ара зыр0аз идмырхынщъуазар, уи азы аёъы лахьык ирым0азар, ирыцхырааз аищабыреи дареи еицеиюыршазар1 Усйан, уи апроблема ёбамкъа ирзынхеит, аха нас-настъи аусеи7аршра6ъа ирыцлон хым8ада.
Убас7ъйьа иц0ъха иаарыбжьагылеит аурыс6ъа ацхыраараз иаарышь0ыз жъа-миллиардк а8ара. Убрайа ацхыраараз аи=цъажъара6ъа мюа8ызго ачынуаа ду6ъа, шъйъыкгьы уздырхиаёом рщъоит, рбанк и0уго ахъ0ак дара ирызумыргьежьыр. Ари «откат» щъа иашь0оуп.
Ари аус убранёа имаёоуп, ащъын06арра амаёа6ъа7ъйьа рахь иузы8хьаёаёом. Уи шъйъык иузамырбо, аёы иагаз амаёа аищабыра6ъа ирыбжьоуп. Ус акъ7ъйьоугьы здыруада, щазхъыцуеит акъымзар. Аха аоппозициа иалахъыз ргъаанагара убас шакъыз агъра узымго ийаёамыт.
Ащъын06арра ус6ъа 8хас0артъуазар агъхьаа ркуазма, «откат» иа7анакуаз а8ара6ъа аищабыра6ъа еицырфеит щъа, ац0ъы шь0ырхуан, убри ацъы7гарала «аща0ыр ду» дырщарц. Убри ац0ъы а0ы8 и6ъи7арц, Урыстъыла Афедерациа Ащъын06арратъ Дума а8хьаёаратъ палата аищабы Степашин С.В. А8сны дааит. Убасйангьы официалла аоппозициаа ари аус, проблемак азырыёбартъ, агьырзалымхит, аха 8хьайатъи рхы6ъкы анагёараз, и7оурамыз рмаёарах 0ы8 зладыр0ъышаз ак акъны ирбон.
Уажъшь0а излеилкаахаз ала, усйан аус ауан Урыстъыла аргыларатъ еи=каара «Южная дирекция». Убар0 аргыларатъ ус6ъа А8сны инаныгёарц ажъалагала йаан. А8сны Ащъын06арра А8ыза-министр Ан6ъаб А.З.
уи мап ацъикит, убри азы мышкы зны гъыбяанк и0араз а0агылазаашьа мариахаргьы. Иара дышишаз ашь0ахь иаа8шит. Дара идыргылаз, ма идыр=ыцыз аобиект6ъа рха0абзиара акыр илайъхеит. Иаща еияьин аргыларатъ ус6ъа а8суа еищабыра рнапхгарала имюа8ысуазар.
Усйан аусура аха0абзиара иаща ацкла8шра мариахон, иаахъатъыз аргыларатъ материал6ъа, аусуцъа ауалафахъы рызшара ущъа, аконтроль маншъалахон.
А8сны аищабыра иакъымыз рыхщъааразы иры7аргаларыз уаща рзы8шаарызма щъа угъы иаа0ашъаанёа, амэхак ыр0бааны даэа лацъажъатъ 7арык аацъырыргон. Аибашьра йалаанёа зны а8сшьар0а юн6ъа, абна, аёиас6ъа, адгьыл и7оу амал, адгьыл аха0а ха0ала акоммерциа знапы алакыу идыдмырхъщаларц, ажъалагала йа7ан, абыргцъа рхеилак иабзоураны. Усйан щтъыла анапхгара аз0оз Апарламент аищабы иакъын. Аимпериа ду СССР анеилаща, хаз-хазы еихаз ареспублика6ъа макьана иарбан =иара мюаз изнылоз ц6ьа еилкаамызт.
Рконституциа6ъа шьа6ъдыргыла6ъаанёа, уа иан6ъазгьы ц6ьа еилыркаа6ъаанёа, еилдыршъшъа6ъаанёа, 5ьараьара апарламент республика6ъа шьа6ъыргылан. Усйан А8сны Ащъын06арра Апарламент ианапхгаюыз Арёынба В.Г. абыргцъа рхеилак ажъалагала дадгылеит. Аищараак уи убас ирыёбеит, адгьыл а6ыр06ъа ирхатъымхарц.
А8суара ахьчара иазкыз уснагёатъын.
Аибашьра ашь0ахь уи апроблема даэакала иахъа8шыр цъгьамызт. Уажъраанёатъи асистема а0оурых иагахьан, а=ыц система амюа ианын. Адунеи а8ышъа арщахьан, щара щхы иащархъарын, аха а0ы8антъи а3ыдара6ъа, макьана и07аамызт азы, ща8с0азаара изаламэыцызт. Еилкаан ашъар0а шащзаанхоз, ашьагъы0 уаа иахьцалак щма3ын. Зны изхъа8шхьаз аз7аара =ыц игъарым0ар амуа ийаёамызт. Аха, иахьауаз унавсаавымсыр, ща8с0азаара з0ышъынтъаломызт. А8сшьар0а6ъа аусура рэаназыркуаз анбыкъыз. Ур0, 5ьоукы и8хас0арымтъырц, изыхьчашаз узы8шаауамызт, уалафахъык рум0акъа, аус зуадаз. Ащъын06арра 8сшьар0а6ъа акоммерциа знапалакыз рнапы иан7ан, и8хас0амтъкъа аам0а бзиак ахь инаргарц. Даэа хыбра6ъак, ирзымыхьчаакъа ианаанха, ааигъа ухы иузамырхъо, шъык =амкъа, хышък =амкъа иаанхеит, аюны7йа июнагылаз аюнымаъа щрылацъажъарым.
Даэа 8сшьар0а6ъак уаанёа уа аус зуаз ирыхьчон, а8сшьацъа ащъаа иаахы7ырц ргъаяь6ъаанёа, аим7ъацъа рнап рыларымкырц. Убар0 арендаторцъа ирышь0ан. Лы7шъа6ъак зауз йамлакъа. Аха аренда изгоз а8сшьар0а юны аи0ашьа6ъыргылара иа6ъирёуаз иахьынёаизылы7шъахоз издыруамызт. Ус зыхь6ъаз цъыр76ъеит. Арендаторра аас0а, а8сшьар0а юны аархъар иаща иеияьаршьон. Арахь а8суа закъан ус иауамызт. Ус анакъха, а8суааи аурыс6ъеи зыгъра еибагоз рэеидыркылон, аи6ъшаща0ра рыбжьар7он, ахыбра а8суаа идаадырхъон. Ишнеиуаз ц0ъ6ъак рыбжьалар
– а8сшьар0а иахьцалак А8сны иатъын. Убас зайа къама7ама ирывакъара7арц иры8гылази. Аус злаз А8сны аекономика ашьа6ъгылараз ихадаз а8сшьар0а6ъа еи6ъырхатъын, ащъаанырцътъи аинвестициа аартъ рыз=лымщара шь0ыхтъын.
Ур06ъа зегьы аоппозициа иалахъыз усс ирымази.
Дара рзы аус злаз – ац0ъы злырхшаз даэа проблемак «цъы7ырщъеит». Амассатъ информациа хархъага аанрыжьуазма, щаищабыра «зегь» шыр0ииз ры6ъ8ырэырц.
Иркьы8хьит «ир0ииз» а8сшьар0а6ъа, даэа хыбра6ъак рыхьёын7а. Убар0 ахьынёа иашаз аилкаараз, руак, Алащаёы а6ы0ан а8сшьар0а юны «Сосновая роща», щаааит. Уи уажъы иа8шъымаз уаанёа иадиректорыз Лолуа Лиуда лакъын. Излалылшоз ала, зегьы =ыцылтъит.
Аёынра7ъйьа знызынла а8сшьацъа а0аауан. А=ыц хыбра6ъа, ам=ы ма0ъахъы иалхны, идыргылон, уи азын еи6ъшаща0ра6ъак изылшози лареи ирыбжьар7он.
А8с0азаара 0ынч мюа иахьаныз иахьабалак инорман.
Амал лырщауан, а8сшьар0а иа6ълырёуан. Ащъын06арааи лареи цъгьарас ийар7еи1 Ацъгьара рылызхырц з0ахыз иалырхуан умщъозар.
Аоппозициаа еи6ъдырэаэаз ахьёын7а ианыз даэа 8сшьар0ак ахь ацара иа8самызт. Амала зхъы иа0ъщъаны акрызфоз анхацъа, аусуцъа, харахъыцра зэацъыхьазкуаз аинтеллигенциа анапхгара ир=адыргыларц аэазышъара6ъа рэаз7ъылырхуан.
Аихамюа рхатъы економикала ирзышьа6ъыргылаомызт. Изаманоу архитектурала зны иргылаз авокзал6ъа, аищараёак Айъатъи, цъыжъжъарёа иахьанёа иаанхеит. Аи0ашьа6ъыргылара6ъа ргъы и0аёамызт щъа ажълар иаарылаююит. Иаарлас Урыстъыла аха0арнакцъеи а8суааи еицъажъон аихамюа аз7аараз. Аибашьра еилгазижь0еи, аихамюа гъыгъ0ыжьмызт иахьцалак, аремонт6ъа зны ир=ын, нас аам0ала иайъырхуан. Зны аихамюа аусзуюцъа аауан, даэа зных асалда0 аарышь0уан, рэаз7ъылх аус азыруан ущъартъ. Аёхы7ра6ъа и8хас0артъуаз аихамюа, ма ацща6ъа а8суаа рымчала ишьа6ъдыргылон. Аиаша7ъйьа ущъозар, Москвеи Айъеи дъыябак рыбжьан, *соунёа фымцадъыябак леиуан, а7ыхътъантъи иа8самшъа анырба, зынёак ибжьырхит, акъымзар, аихамюеи авокзал6ъеи макьана амал зхары6ъурёуази.
Ажъабжь =ыц аацъыр7ит4 аихамюеи аеропорти р0иуеит щъа. Аурыс6ъа ацхыраараз рнапы щаларыкёазшъа зыддырбоз, а6ыр06ъа ргъы иагар, арахь р=ы аадырщъуазар щъа, зегьы щаларыгёон. А6ыр0уа жълар ацхыраара р0аххар, аурыс-а6ыр0уа еизыйазаашьа =ыц6ъа 6ар0аа аз=лымщамхози. А8суа еищабыра политикала имыхъмарыр ауазма, аурыс ирыхъоз мюа8гатъын, рхазы ирзалхшаз алырхыр акъын. Аха ур06ъа зегьы узаргамомызт ауаа р=а8хьа. Адипломатиа еснагь и7абыргыз, аха иузцъырымгоз амаёа а7а7ъахын. А8суа аоппозициа ирыман даэа =ы7гак еи0ах, А8сны аз=лымщара6ъа а8суа еищабыра ишыр0иуаз ажълар ирыларщъарц.
Аиашаз, иаарчщауази Апрезиденти А8ыза-министри убри аам0аз!
Зегь ра7кыс имыждараз, ируаз, ирщъоз рзы, аоппозициаа лахь аёъы ианырзим0оз аам0а щ0агылан, уи раяъра ры=нахуан. Ажъытъан, щабацъа изларщъоз ала, жълар русеилыргара аус ауан. Ауаа хатъра6ъа, иарбанзаалак эы8ныщъа змамкъан иц6ьаз ауаа, аус иадыргалон.
Аёъы ашьра и6ъыр7аны, лымща0аск щ=ынёа имааёеит.
Аха иреищаз шьауяаны иры8хьаёон ацъгьауаюы дызлаз ауаа рылцара. Ус з6ъыр7оз, шы6ъсык ацу0а далырцон, ма и6ы0а дрылырцон, ртъыла ды6ъм7ыр 8сыхъа анирым0оз ма3мызт. Иахьак уахь хьащърак щамаёам. Арахь щщъын06арратъ институт6ъа аус ц6ьа ируёом, щтъыла= аполитикатъ леишъа щалыхъдамхарц.
Аибарххара6ъеи аи=агылара6ъеи згымыз Ащъын06арра Ахада иалхра6ъа щанрыдгылахуан. Уи а8ыхьатъи алхра6ъа раас0а, уажътъи иаща аияыяеибагара ацёаахомызт. Аоппозициатъ гъы86ъа (агъы86ъа щъа рызщъоуп, избанзар партиак, ма уаажъларратъ 7ысрак иалахъызааша рхы8хьаёара аёъгьы имамызт9 еидгылан, апрезидентраз акандидатура6ъа ры6ъыргылара инхы6ъгылаанёа. Нас рыэшара ихым8адатъихон. Аполитикатъ уаажъларра еи=каара6ъа, апартиа6ъа рнапхгацъа хазхазы ркандидатура6ъа 0арюуан. Доусы ркоманда6ъа7ъйьа шрымаз убасйан7ъйьа иаа8шуан ма3к.
Аи=каара6ъа рхадацъа рызынтъык зышь0аз рха0а6ъа амчрахь рнеира ишры6ъкы хадаз аацъыр7уан. Ркоманда6ъа дара ирышь0аланы 5ьара чынуаюрак роуазар щъа игъыяуан.
Бага8шь С.У.-еи Ща5ьымба Р.%ь.-еи рнаюсан, зкандидатура6ъа ы6ъзыргылаз иреиуан – Бы0ъба Б.Т., Арёынба З.%ь., Бганба В. Р. Алхыюцъеи дареи реи8ылара6ъа раан, Бага8шь С.У. иарбанзаалак ажъа хъанчак иоппонентцъа ирзимщъеит, ишимырэхъозгьы ина7шьтъуп. Иара имюа8игаран игъы и0аз адъныйатъии аюны7йатъии рус6ъа рзы иполитика ааир8шуан. Акандидатцъа Ща5ьымба Р.%ь.-еи Бы0ъба Б.Т.-еи роппонентцъа рзы ирдыруазгьы ирзымдыруазгьы еибадыргарц рэахьазыршъоз дара рха0а6ъа ирзеияьымхаёеит. Уайа акыр иэникылеит Арёынба З.%ь. Иара, и8ышъеи иуаюреи 07аазар, июызцъа раас0а атъыла ахагылара иаща илшон. Бганба В.Р. иакъзар – дызлацъажъоз иара ипрофессионалтъ усура иазкын. Ус иагьа ийазаргьы, аоппозициа оппонентцъа ааидкыланы ироуз абжь6ъа ма3хеит. Актъи атур а=ы А8сны Ащъын06арра Ахадас далхын Бага8шь С.У. Алхра6ъа зыэрылазырхъыз р=ынтъ иара иоуит хынюажъеи акы процент инеищаны бжьы.
Абжьы0ира рэахьынёазыйар7оз, заа ирылащъан Авице-президентс Ан6ъаб А.З. акандидат Бага8шь С.У. дшышь0ихуаз. Уажъраанёа ишыйар7ала6ъоз еи8ш, Апрезидент икоманда иаиуаз А8ыза-министрс даи0он. Уажъы, ишыйала7ъйьаз ащъара уадаюын, А8ыза-министрс дйаан аоппозициа иаиуз Шамба С.М. Издыруадаз Шамба С.М. иашьеищабы, Адунеи А8суа-абаза Конгресс аищабы, академик Шамба Г.М. иныр 8ыжъара агазар.
Арёынба З.%ь.-еи Бганба В..Р.-еи атъыла дахьахагылаз Бага8шь С.У. идырныщъалеит. Алхра6ъа иашамкъан ишымюа8газ щъа, егьыр0 аоппозициатъ гъы86ъа рхадацъа адырюаэны7ъйьа иаа6ъгылеит. %ьара 7ышъшъарак ахьырбарыз иашь0ан, аха рыгъ0акы рзышьа6ъмыряъяъеит. Алхратъ комиссиа6ъа ибзианы аус руит иахьабалак. А0ы86ъа р=ы абжь6ъа ишахъ0аз и8хьаёаны, а8каан7а6ъа шь0ырхит. Ареспублика Ацентртъ Алхратъ Комиссиа иеизнагаз адокумент6ъа ры7абыргра еи0ашьа6ъыряъяъан. Ащъаанырцътъи ана8шцъа алхра6ъа рымюа8гашьа 0ыр7аауан иара аэны. Зыбжьы з0иуаз ирацъажъон. Иарбанзаалак гхак 5ьара ирзазгъам0еит. Ана8шцъа рылкаа аоппозициаа ир=агылан.
ЗЫ+ЩЪАРА КЬА+ХАЗ… Ищаюсыз ахъы-шы6ъса рыла, убла иаахгыла, А8сны аха=ы а8саххьан. Аи0ашьа6ъыргылара6ъа ирыц7ан, амюа6ъа акыр рэеи0аркуан, а6ала6ь6ъа еимаздоз амюаду6ъа асфапьт ры6ъшьын. А6ы0а мюа6ъа хшыюзышь0ра рызун, ака0ран ы6ъ0ъара иахьалага6ъаз ма3ёамызт. Афымца цъащъа6ъа =ыц рымюангара рэазыркхьан. Аёымюангаразы 6ы0а6ъак ацхыраара роуан.
А6ы0а нхамюа еищараёак изышьа6ъгыломызт, а6ы0ауаа а6ала6ь ахь нхара ицон. Уаагьы эыр7ысра6ъак ирылагахьан. Ма3-ма3 ареспублика 8хьайа инеиуан, ишеияьхоз агъыяра щаман. Гхада щамюа щанын узщъомызт.
Аищараёак афинанс ус ахьаацъыр7уаз ачынуаа рнапы рымйьашьыр рзычщауамызт, аищараёак араион6ъа русбар0а6ъа рхадацъа убри ры6ъукыртъ аам0а щ0агылан.
Убри акъын аоппозициаа ир0ахыз, ащъатъы еихарщауан, аищабыра рыгърагара ажълар ирцъыёырц.
А=агылара зы8с0азаарахаз ауаажъларра-политикатъ еи=каара6ъа =ыц рэааидыркылахын, рышщам6ъа еилар0ъон, рымч яъяъахарц. Уажъшь0ак аханатъ, алхра6ъа рышь0ахь7ъйьа, аищабыра рус шьа=а яъяъала реи7айьара мюа иангылеит. Аоппонентцъа ры6ъ=иара6ъа зыбзоураз – рхада Ща5ьымба Р.%ь. ачынуаюра д=анащъаёомызт. Имч-илша шынеибакъыз аоппозициа блок реизыр7ъара иазикит. Даргьы ражъа 8хылнадозшъа агъаанагара шь0ырхын, иаайъым7ёакъа и6ъгылон ателехъа8шра=ы, акьы8хьа=. Ур0 =а8ызэуаз а0ак атъыла анапхгара уамак иашь0аёамызт. Аоппонентцъа ир=агылоз аидеологиа ахьеи=ырымкааз гха дуны ийар7еит угъахъышт, акыр шы6ъса аниаслак. Аха 2009 шы6ъса ашь0ахь щ0агылазаашьа убас ишьа6ъгылан.
Аоппонентцъа игъарар7оз агъаанагара аищараёак уамак ихьаамызт Авице-президент Ан6ъаб А.З.. Уи дан8ыза-министрзгьы убас ихы мюа8игон. Аусура, аусура, =ыц аусура. Убас ала иаарщъоз зегьы алахиюарц ды6ъ8он, дагьлы7шъадамызт. Убри акъын иргъам8хоз аищабыра ир=агылаз ауаа. И7егь ияыяибагарц, дара амюа6ъа ры8шаауан. Аиаша ущъозар, аоппозициаа, атъыла= ачынуаа иры7ырбаауаз дыриашарц, 5ьара цхыраарак аищабыра ирырым0еит, иагьашь0амызт дара уи. Ицоз аи=агылара уагъыла8шны, най-аай игылаз рхымюа8гашьа6ъа лкаа бзиак 8хьайа иащзы8шны убомызт. Аищабыра зайа иаамс0ашъаха рхы мюа8ыргоз айара, ир=агылаз нышъарак зламыз уаахон.
А8суа 7ара аайалеижь0еи, щ7арауаа, щашъйъыююыра еснагь щажълар ирылыцъцъааны и0ыр7аауаз а8суареи аламыси зынёак ихьа7уазма угъахърын. Ща8с0азаара зайа уагъылагылаз, ауаа урылагылаз, аи=ыхара6ъа урылахъыз, а8суареи аламысдареи иаща ирымэхаркуазма1 *хьайа убри иаща аиааира азы8шызма1 Щхала аёаайърылара щазхиазма1 Ма иахьцалак ща8суара щаи6ънархозу1 А8суара еи6ъщархарц щэазащшъозар иаща иеияьхозу1 Аз7аара рацъа цъырнагон акыр ишъар0аз аполитикатъ еинда0лара. Акъымзар хра злаз з7аарак акъын и6ъгылаз4 щхеи6ъырхара! Щазланагалаз аи7абаа-еи7ашьыцра щаи6ъзырхоз амюа щазкылнагозу, ма иалкааз политикцъаны зхы зы8хьаёоз даэа проблемаъак убри азы иёбатъыз рнапы шаларкышаз рхахьы имааиёацзу1 Ащъын06арра анапхгара русура иаайъым7ёакъа амца ацра7ара мыш6ъак иаанкылахеит, ареспублика А8сны 8ыхьатъи Апрезидент Арёынба В.Г. и8сра иахырйьаны. Уи ичымазара данаргъайёа, а8среи абзареи рщъаа дыш0агылаз, даэа мыш6ъак ирыдамхаргьы, и8сы еи6ъдырхарц, Москвайа ддъы6ъыр7еит. Шь0а дырзеи6ъырхомызт. И8с0азаара дал7ит 2010 шы6ъсазы. Иара иши0ахыз ина6ъыршъаны, Гъмыс0а а8шащъа иазааигъоу А5ьын5ь Еибашьра амузеи аш0а= анышъ дамардеит.
А=агылара мюа8ызгоз иазхъыцны еи6ъыршъаз хымюа8гашьак еицрыман. Аимак-аи=ак аацъырыргон щахьааидгылоз, еищараёак ареспублика аищабыра раща0ыр лазырйъышаз иазыркуан. Ианакъызаалак ауаа рзыёырюуан, иры6ъшаща0ыз йамлакъан. Иры6ъшащамыз иаща ирацъан, аха а0ак рщъомызт. Аёъык-юы5ьак гъынамёарыла иаар=агылар, дара иаразнак реимак аа=а8ыр7ъон4 «Уи шь0а иалащхи!» Ари зныкымкъа, ари юынтъымкъа иа6ъшъаз, ар0 аёъы иазыйаи7азшъа р0акйа7ашьа системак шамаз еилукаауан. Дара уахьаар8ыхьашъалак еицы6ъдыргылоз аз7аара6ъа еи8шын4 Ийар7еи бзиарас1 Аурыс 8ара6ъа рылоума аргылараъа зымюа8ырго1 Иабайоу аюны7йатъи аекономика1 Изыдмыргылои азауад6ъа1 А6ы0а з0адырцъи1 Адемографиа рыхшыю зазышь0ыми1.. Ицъырыргон еснагь ищамаз щчымазара6ъа.
Аилажьра мариан, аам0а рацъакгьы а0ахёамызт. 70 шы6ъса акоммунистцъа асоциализм дыргылон, атъра зы8с0азаартъыз асовет уаа рыхандеирала, аха ирцъеилащаит аам0а кьа=ёала. Ари аепоха А8сны иах0ысит.
А=ыцыргылаюцъа ишьа6ъдыргылоз аус6ъа, шы6ъсырацъала еилажьуа урыв7азар, реи6ъым=иара6ъа абанёеихаущауаз1 Аи=агылара6ъа щъашьак змамыз акульминациахь июеихьан. А=агылаюцъа аан=асрак закъыз рыздырёомызт. Амч знапа=ы ийаз, русура аанырымкыларц, агъамч абааргоз щъа, узымхъыцрызи.
Русура ахы6ъкы хадеи раам0а аяьыраки аоппозициаа иры6ъыдмырёыр амуа инаргон. Зынёак аам0а аныуадаюыз, энак Бага8шь С.У. аинтеллигенциа рха0арнакцъа6ъак еизигеит. Дара уаа жъа-юык иреищамызт, еищараёак ишъйъыююцъан.
– Аусуха щар0ом. Щюызцъа аурыс6ъеи щареи аус щзеицымуа щнаргеит. Ацъгьа щабжьырщъаауеит. Щма7ура шь0ащ7ома1 Шъгъы иш8аанаго1 – икьа=ёан згъы кыдгылахьаз Бага8шь С.У. иажъа. – Дара ааир, нас ишыр0ахыу аус рулап.
Еидикылаз, Апрезидент из7аара хада рхарш0ны, а8суара ишь0нахуаз апроблема рацъа ирылацъажъон, убасйатъи щаи6ъырхара ус даараёа и7арын. Аха а7ыхътъаны Ащъын06арра Ахада и6ъиргылаз аёбахъ иазымхынщъыр ауамызт. Аконституциа ина6ъыршъаны, Бага8шь С.У. хынтъны Ащъын06арра Ахадас ажълар рыбжы ир0ахьан. А7ыхътъан иреитинг а8ыхьа6ъа раас0а и7егь еищан. Иара =щъарас ир0аз, хъы-шы6ъса, ареспублика ахагылара, азин иман акъмызт, иуалын.
Еизигаз ауаа ргъаанагара уи азы дазым7ааргьы йалон.
Закъытъ ц0ъызи ишь0ырхыз аоппозициа иалаз1 Рымацара ракъмызт, зхатъ ус6ъак рзы аищабырахь згъы намёаз 0ы8 ур0омызт. Ащъса6ъа7ъйьа ир=а8ыцызи1!.
Анапхгара ирыдгылоз усгьы ицъа ихызхуаз ак и7аргалон, аха «сара исзырщъо ирымеи1!.» щъа зхы иа6ъгъыяёозгьы баша даанрыжьуамызт. Дызлардыруаз акъымкъан, дызларзымдыруаз изцъы7ры8шаауан.
Дзы6ъшъаз изымдыруа даа6ъдырхон зхъы иа0ъщъаны акрызфоз.
Аищабыра «щажълар еийъыршеит» щъа, аоппозициа= зэеидызкылаз ар7ъаа ианыщъщъоз, дара иреиуаз аёъгьы ачынуаюра дрыдрымкылеит ареспублика иахьатъи анапхгара рщъарц р0ахын. Аоппозициа=ынтъ ащъын06арра ама7зура инаргаз аёъык-юы5ьак р=агылара рхадырш0уан. Закъытъ га5ьеиа уаази щазлагылаз! Щазхыс6ъаз зегьы ц6ьа иааугъалауршъа6ъар, а6ыр06ъа рхаан амила0-ха6ъи0ратъ 6ъ8ара апартиеи ащъын006арреи р=ы а0ы8 змаз рыэщаладырхъёомызт.
А8суаа, зегьы неидкыланы, ащъын06арра ма7зурахьы рынашь0ра иашамызт щъа, а6ыр06ъа ы6ъгылаанёа, уи убас ийан. Ашь0ахь а0агылазаашьа аэа8сахит. Щяьырак зеибашьуаз а0ы86ъа рзакъын ущъап иахьа. Зегьы ари аидеиа иащзадкылом, и0ахаз ргъалашъара а=а8хьа. Аха аибашьра ашь0ахь щареи щареи хъдацъа щаибакит адырюегь, ащъын06ар чынуаюраз. Щажълар ра8хьагылараз ихадаз аус абракъызма иахьышь0аз1 Адемократиа злабзиоу – зегьы рха=ы йьайьаёа иаадыртгъышьоит.
Ари аюым0а снапы и7ысхуана7, сха0а избар0оуп щаз0агылаз аам0а иалагыламыз, ма аоппонентцъа рыэ8ныщъак шцъыр7уа4 автор деи8шны дзыхцъажъо дырзыйам. Амц рщъаёом, а7абыргра ина7аршьуеит акъымзар. Зы8садгьыл иазгъышьуа, аус азызуа иаща бзиа автор иныруеит. Ачынуаюра зэа6ъызшьуа, убри азы зегь зы7азырёырц ихиоу даараёак дшырзыразым изы7ъахуам, ирмаёарц дагьашь0ам. Ари аюым0а гъаларшъара н7ам0а6ъа7ъйьоуп. Жъа-шы6ъса раахыс мшын7ас цъащъакгьы имюит. Зны 0рыс гъаларшъагазшъа ийалеит ущъар – гха ухьуам. Даэа шы6ъс6ъак рышь0ахь а=агылара занаа0с ишь0ызхыз иащзааргаз ах0ыс автор далагылан. Убри изнар7ысыз аныр, абри аюым0а далагаанёа, деилнархуан. Архив документ6ъа дрышь0алартъ хьаас ишь0имхит, уи =ыц иазгъа0атъуп. Уахь ихы ирхаргьы, ашъйъы =ыгщарыла изщауан.
Ус иаща еияьзаргьы здыруадаз, агъаларшъара6ъа документла ишьа6ъыряъяъамхози. Аха доусы ишь0ихуа амюа иара иалихуеит.
Ащъын06арра Ахада Бага8шь С.У. чымазарак илаэын щъа аёъы имащацызт. Уи иара иха0агьы изымаёан щъа агъра щамам. Аха чымазара6ъак акраам0а ицъыр7уам, нас иаалырйьа гъыр8ын7а иулакьакьоит.
Щ-Апрезидент Никарагуа, Венесуела ущъа, А8сны азхаз7аз атъыла6ъа дыр0аауан. А8сны иахагылаз Ауаю дара ща0ырла дрыдыркылон. )ыр6ътъыла данца, а8суа диаспора щъашьак а6ъымкъа бзиа и8ылеит. Дахьнеилак А8сны аз=лымщара6ъа дрышь0ан. Игъабзиара аияьтъраз, ма ус 8сшьараз 5ьара шьа=ак еихиганы защахьадаз. Игъамбзиараз Москва дышцазгьы ауаа8сыра ирмащаёацызт. Акыр иаалырйьа Кремльтъи ахъшътъыр0а= и8с0азаара дшал7ыз адырра ааит.
Иара изры8щак а0агъ аанахъахьан. Хар имаёамкъан арюшьыга дал7хьан, и0аацъа драцъажъон. *хьайа иёбатъыз аус6ъа дрызхъыцуа, дрылацъажъо, игъабзиара мыш6ъак рыла ишьа6ъгылахьан. Иаразнак деицъахан, уамак ихым7ит. Ийалеи1 Амедицина аусзуюцъа ирыгхазма1 Уи ах0ыс маёа6ъак а7а7ъахызшъа инхеит. Ур0 амаёа6ъа щ-Апрезидентцъа ирыцры7уам.
И7ыхътъантъи имюа ды6ъыр7он Апрезидент Бага8шь С.У. Ащъын06арратъ Филармониа=. А8сны ахиа7ыхъеи еизеит иара имюа8гараз. Амюа6ъеи апарк6ъеи иркуамызт. Абзиараз щъа иазщъар з0ахыз зегьы7ъйьа аюны7йа изымлеит. Амшгьы цъгьаёан. Уаюы 5ьабара и5ьабон. Уи днаскьеигарц дааит Урыстъыла Афедерациа Апрезидент Путин В.В. Анышъ дамардарц дыргеит а-Бага8шь6ъа р6ы0а гъакьа %ьгьарда. И8с0азаара данал7, ма иэырйъигеит ац0ъ6ъа рцентр ащ0ны 6ала6ь.
Аи=ыхара ахьеицлабуаз даарыбжьахеит Авице-президент Ан6ъаб А.З. имацара. Иара дыргъалашъартъ дызлаанхаз иарбан 3ыдара хада6ъаз иуаюра иалаэыз1 Бага8шь С.У. дахьынёапрезидентыз, Ан6ъаб А.З. хъышы6ъса д8ыза-министрын, нас даэа юы-шы6ъсеи бжаки райара д-Вице-президентын. Знапа7айа аус иуаз ди6ъшаща0, ди6ъшаща0ым зныкгьы ди=агыланы рымбеит. Рщъоу еи6ъыршъаны аус еицыруртъ, иэирманшъалон. Аа8сара зы6ъёамыз усзуюын. А8сны Апрезидент и8с0азаара данал7, Ан6ъаб А.З. инаигёон Апрезидент инапын7а6ъа. Аищараёак хы-мзы иусура зызкыз А8сны Ащъын06арра Ахада иалхра6ъа реи=каара акъын.. И6ъгылан иара иха0а икандидатура.
Апрезидентраз кандидатцъас даэа юы5ьа рыёбахъ щъан4 Ща5ьымба Р.%ь, Шамба С.М.
Апрезиденраз а7ыхътъантъи акандидатцъа дарадара еицлабёомызт. Рызынтъык Ан6ъаб А.З. ира8игар щъа ишъон. Иара иакъын изында0лоз, аха доусы атъыла дахагыларц и0ахын, рымч6ъа рцъеиюшон. Ща5ьымба Р.%ь иаас0агьы, уажъы7ъйьа з=агылара пропаганда аэаряъяъаз Шамба С.М. иакъхеит. Айъа афилармониа а=а8хьа ажълар еизыргон, а6ада6цъа ры6ъгылара еицлабра6ъа рнаюсан, Ан6ъаб А.З. д=а8ызэышаз, аибашьра= щаз=лымщара6ъа ши8сахуаз, уажъгьы а6ыр06ъа дышрагентыз ирзаарыгёа, иааизырымхъыцуаз арбаныз. Иращауаз 5ьоукы хнамхкъан, аха Шамба С.М.
иштаб аусура уа аус зуаз ишыр=агылаз макьана ирзеилкааёомызт. Уайа иддырбоз аролик6ъа ирыхъа8шуаз иибози1 Бабышьра ащаирплан баяъаза убас ишьаъыргылахон, иарбан щаир ябазаалак шь0ы8раартъ, итъартъ еи7ахарада. Уигьы егьыр0 аобиект6ъагьы Европа астандарт инахыщъщъарын. Ус акъын ишныйъоз зыжълар рменталитет аилкаа изахьымёоз.
Убасйан, алхра6ъа ирылагаанёа, Апрезидентраз акандидат Ан6ъаб А.З. иха0агьы ажълар дрылан.
Иоппонентцъаз раас0а, иареи дыз8ылози еицъажъарц еи6ъшъоз 5ьушьарын. %ьара-5ьара аоппозициаа и=агылара рэазыршъон. Иара идгылаз ур0 дмырцъажъарц рэазыркуан. Иара июызцъа ааникылон, и=агылаз ир0ахыз а7ыхъанёа ирщъарц. Ашъамахьцъа, Гъылры8шь араион а=ы даныр8ылоз, из7ааит Ща5ьымба Р.%ь., ма Шамба С.М. Ащъын0арра ахагылара ра0ъашьахар, щтъыла шь0ахьйа ицома щъа. «Ща5ьымбагьы Шамбагьы ащъын06арра ама7зура6ъа мюа8ыргахьеит,
– Ан6ъаб А.З. абас а0ак ри0он. – Аусушьа рдыруеит.
Аиааира алхра6ъа р=ы иргар, А8сны а=иара шь0ахьйа ихьа7ып щъа сгъы иаанагаёом». Ан6ъаб А.З. 3ыда хы6ъкыла деилызкаар з0ахымыз ма3ёамызт. Иара ауаюы и7оурам ийазшьа6ъа иэырцъихьчон, ус ала иащаыр шь0ы7уан, акъымзар лайъышьак аиуамызт.
2011 шы6ъса Нанщъа (август9 26-зы А8сны Ащъын06арра Ахада иалхра6ъа мюа8ысит. Ан6ъаб А.З.
а8ыжъара игеит! Зыбжьы з0иуаз 56 процент иара и6ъшаща0ын.
АН:ЪАБ А.З. И)АРХАРАЗЫ АЭАЗЫШЪАРА:ЪА Аам0а анца, шь0а иаадыруеит эазышъарыла Ан6ъаб А.З. и0архара фынтъ ишымюа8ысыз. Ур0 рыдагьы, акырынтъ даэа 0ы86ъак р=гьы рэазыйар7он, аха ацъгьоуцъа еи6ъшъомызт. Избан абри ауаю еищараёак дых0акны дызрымаз1 Ус мацара аз7аара ы6ъыргылара иагьиашоуп, иагьиашам. Иашоуп, избанзар иаайъым7ёакъа хы6ъкыла изышь0аз иара иакъын. Иа8хьайа ипрезидентцъазгьы, щтъала, и0адырхаз ыйоуп, аха ур06ъа рышьа6ъыргылара шь0а иауёом, и8асацъахеит. Убри азын Ан6ъаб А.З. хы6ъкыла и0архаразы ишишь0аз а8с0азаара иаанар8шит, нас зныкымкъа, июынтъымкъа имюа8газ аэазышъара6ъа иаща убла иаахгылоит азы, имацара ишь0ан ущъартъ иубар0оуп.
Аиашаз, Ан6ъаб А.З. иаща дырцъымяын. Иахьцалак Арёынба В.Г. аибашьраз ихы иаирхъаз амалуаа рацъан. Аибашьра ашь0ахь ур0 июызцъан, иусура=, аищараёак акадр6ъа ралы8шаара=, дахьрыз7аауаз рацъан.
Иаргьы дара рхы дадырхъартъ ихы неигеит. Рхы дырзамырхъо данырба, щгъаанагарала, машъыр акъзаргьы, дыр8ырыргеит. Ареспублика да8шъымазар акъын аёъы. Убас еи8ш а8шъымара аконцепциа ажъытъёатъи адунеи а0оурых а=ынтъ иаауеит. Усйан зыжълар ира8шъымахарц з0аххоз ауаа ршъаны рнапа=ы иааргон, идеспотцъан. Даэа тъыла6ъакгьы иры8шъымахарц, аибашьраъа 7ыргон.
Аби8арала ращра еибыр0он. Аепоха6ъа рэыры8сахцы8хьаёа, ур0 рдиктатура аформа6ъа иаща-иаща и8сыэхон, ажълар ирылиаауан зыхшыю акырёа еияьыз а7еицъа. Ур0 иаадыршуаз агъынамёара жъларык ры8с0азаара аияьтъра иазыркуан.
Аха атъыла а8шъымара з0аххоз аёъы жълар Ан6ъаб А.З.
ры8с0азаара= еи=кааз алеишъа да=агылон. Уи архаикатъ 3ыдара йазшьа6ъа нханы иахьанёа иащзааит, даэа акыр аам0а 0аха щар0ашам. Иахьа, Аконституциа излащъо ала, ажълар иалырхуаз Апрезидент да8шъыман. Аха «а8шъма» маёа инапа=ы Апрезидент дааиуазар акъын, дмааиуазар, егьи имюа да8ыр7ыр еияьын, акъымзар да8ыригон.
Ан6ъаб А.З. Гъдоу0а араиони ареспублика анапхгареи р=ы аус иуазижь0еи акраа7уан. Ирдыруан ийазшьа6ъа. Азакъан давганы, рхы дшырзамырхъоз усгьы еилкаан. Аёъ инапа7айа инагара залшомызт. Бага8шь С.У. Ащъын06арра данахагыла, А8ыза-министрс Ан6ъаб А.З. дышь0ихит. Мызкы айара м7ыцкъан, ажъабжьны иааиюит А8ыза-министр имашьына ишаеихсыз. Уи йалеит 2005 шы6ъса Жъабран (февраль9 28-зы. Убри ахъымэхан азы аусурантъ Гъдоу0айа иаауан аищабыра рмашьына6ъа жъпакы еишь0агыла. Ачадара (Аэадара9 а6ы0ан, Гъымс0а ацща= иааёаанёа, автомат хысра ибжьаркит. А8ыза-министр имашьына 17 хыза7ъ а6ъшъеит. Иара иха0а иха0ы8уаю Лакрба Л.И. имашьына д0атъан, деи6ъзырхазгьы убри акъны иры8хьаёоит.
Иара убри ашы6ъсан, юы-мзы аа7хьан еи8ш, Мша8ы (апрель9 1-зы адырюегь Ачадара (Аэадара9 а6ы0ан аищабыра рмашьына6ъа втоматла ириехсуан. А8ыза-министргьы уи иха0ы8уаю Лакрба Л.И.-гьы ааха рмоуёеит.
Ахьчаюцъа руаёъ дхъын. Аюны7йатъи Аус6ъа русзуюцъа а0ы8 бзиа еимырдеит, аус07аара напаркын. Ацъгьоуцъа рышь0ра изы6ъымлеит уаща. Ур0 ибзианы иазыйаан щъарада, ахыхьчара рылдыршеит. А8ыза-министри июызцъеи Анцъа ихьчон ззырщъоз ракъны иааиуан.
Ацъгьоуцъа лахьын7ак роуртъ ир0агылазаашьамхазт, ирзынамыгёацыз рхы6ъкы =ыц рэазыршъон, шь0а иаща еияьны иры8хьаёоз даэа мюак ры8шаауан.
Юы-шы6ъса н0акъкъа ицахьан. 2007 шы6ъса Рашъара (ииун9 20-зы Гъдоу0антъ Афон унаёаанёа, амюа ахьылакьуа, а8са7ла6ъа уахьрывсуа, ар0йъацга заа и7ар7ахьан. Аппаратла и8ыржъон и7аз7аз ианыр0ахыз.
Аищабыра рмашьына6ъа, аусура ианцоз ашьыжь азы, убри а0ы8 иазнеиаанёа, ар0йъацга заа и8жъеит. Уи аэны адыд-мацъыс яъяъан, изларщъоз ала, ар0йъацга убри анырит и8нажъартъ еи8ш (детонациа9.
Ан6ъаб А.З. Анцъа дихьча7ъйьон, уаща даэак узыщъомызт.
Аха иара д0азырхарц ишь0аз ирдыруан уи иеи6ъырхара шымашъырыз, щазшаз щъа уаюы дшимыцхыраауаз.
Рха0а нцъа дрымазар Ажъюан а=ынтъ Адгьыл иахылашуаз игъра рымгози. Зны иамузар, даэа зны щъа, даргьы атеракт6ъа ахьымюа8ырга6ъашаз а0ы86а заа иалх ирыман ущъартъ, уамак изы8шёомызт. Рхы иадырхъоз аб5ьар ракъзар – иаа5ьоушьартъ еиуеи8шыызт. Уажъраанёа автомат6ъеи алаяъыми рхы ишадырхъахьаз хыхь иазгъа0оуп. А7ыхътъантъи рэазышъара аахыс юажъа мшы ракъын и7хьаз, 2007 шы6ъса *хынгъы (ииуль9 9-зы, ашьыжь Ан6ъаб А.З. имашьына Гъдоу0а а6ала6ь ахь уцарц, атрасса иахакнащау ацща6ъа руак даныны7ысуаз, амашьына иаахеит агранатаршъга аснариад. Агранатаршъга зкыз данхысуаз ацща ды6ъгылан. Уи ирлас иэиёеит, уаюы дизгъам0акъа. А8ыза-министр ихшыбаю 7ысит. Ибяа аграната а8эыха6ъа алалеит. Ихала Гъдоу0а ахъышътъыр0а= ацхыраара ласы дазнеит.
Ан6ъаб А.З. и0архаразы абасйатъи эазышъара6ъа мюа8ыргеит, аха аус07аара лы7шъадан. Ацъгьоура иа=ыз зус06ъаз аёъгы изымдыруа, ма гъаанагарак рымамкъан ийаларымызт, аха а07аара ус мчыла имюа8газарц р0ахёамызт. Арахь иркуаз-иршь0уаз иалайазарц, ацъгьоуцъа рышь0а дырёуан. Ажълар рыгъ0а агъаанагара6ъа еиуеи8шымызт. Асйатъи эазыйа7ара6ъа анымюа8ыргоз, зныкгьы А8ыза-министр дрыз0амырхакъа иш8айалеи1!. Ма Анцъа дихыла8ш7ъйьозу1 Издыруадаз и0архаразы имюа8гатъыз ах0ыс6ъа рысценари6ъа зыюуаз иара Ан6ъаб А.З. иха0а иакъзар1 Иаайъым7ёакъа ишь0аз ас ирлас-ырлас рэаз8ыршъон, иарбан гъаанагараз ицъырым7рыз.
Ус иагьа ийазаргьы, ацъгьоуцъа рхы6ъкы анагёараз иаа0гыларыз уаамызт. Ианбамюа8ыргарыз А8ыза-министр анаюстъи и0архара ус1 Иабамюа8ыргарыз1 Шь0а рхы иадырхъарыз иарбан б5ьарыз1 Абар0 аз7аара6ъа р0ак6ъа щшырзы8шыз, хы-шы6ъса инареищаны ибжьысит. Издыруадаз шь0а рэеи6ъырк6ъазар щъа щшы8шыз, аинформациатъ дырра0ара6ъа рхархъага6ъа иаарыцщауан, 2010 шы6ъса Цъыббра (сентиабр9 23-зы, Ан6ъаб А.З. дахьынхоз Лыхны а6ы0ан иабхъында июны гранатаршъгала ишаеихсыз. Иара дзыюназ ауа0ах заа еилыркаахьан, убри дыюна8ыржъарц акъын хы6ъкыс ишь0ырхызгьы. А8ыза-министр инапи ишьапи хъын, изларщъаз ала.
«Изакъызеи, – игъахъышт а8хьаю, – ийа7ъйьаз шыйаз 0ым7ааёакъа, анс акъзар йаларын, ма арс акъзар здыруадаз щъа, ущъансщъан6ъа 8ыжъара ры0аны изеизиго1!» Убас агъалс авторгьы имоуп, аха усйан ащъын06арра= аус зуаз, аус07аара мюа8ызгоз, амилициа, апрокуратура, Ащъын06арра Ашъар0адара Ама7зура а7абырг рзышьа6ъмыргылеит. Ирылымшозу, ауаа ирызцъы7ыргар р0ахымзу щзеилымкааёеит. Автор аполитикцъа дрылаланы дры=цъажъаёом, аищараёак а=агылара усйан занаа0с ишь0ызхыз. А7абырг усгьы иуарщъаёомызт. Иахьа аам0а рэа6ъыршъаны уз7аара а0ак ар0оит. Ргъы и0а7ъйьоузеи1 Иарбан х0ысу ииаша7ъйьоу1 Ажъакала иуащази иубази р=ынтъ, ухатъы алумкаар ада 8сыхъажъла шумамыз щаи0азкылсуеит.
Ущъансщъан ю-хы6ъкыкны ишьа6ъгылоит. Хы6ъкыла ауаа8сыра ирыладыр7ъо уамак 7абыргра алаёам. Иаща ииашоуп хы6ъкыда ауаажъларра ирыла7ъо адырра.
Ан6ъаб А.З. дыпрезидентзижь0еи шы6ъсыбжак аахьан. Акыр дырчщахьазшъа рбон акриминалуаа. Рыгъакы нарыгёарц еи0а8шьаргеит. 2012 шы6ъсаз атеракт даэа эазыйа7арак аман. Айъа уцозар, Гъдоу0а а6ала6ь уахьналсуаз, Абгархы6ъ а6ы0а дгьыл уналагылаанёа, Ащъын06арра Ахада имашьына6ъа иры7а8ыржъеит ар0йъацга. Ашь0ахь агранатаршъга аснариад ргъыдан. Ахыршъгала ихысуан. А7ыхътъан автомат6ъа аус ддыруит. Апрезидент кьыс имоуит, аха дзыхьчоз руаъ, Цыгъба Ремзик, убра д0ахеит. Егьыр0 ахъышъ0ъыр0ахь иахьнаргаз, даэаёъгьы, *андариа )енгиз, и8с0азаара дал7ит.
Аищараёак Ан6ъаб А.З. дзыхьчоз р0архашьа иха0а уаю7ас даараёа инырит. Щъашьак а6ъымкъан ийазшьа аэа8сахит. И7оурамыз и3ыдара6ъак иаща ицъылыжжуан, июызцъа ргъаанагара6ъа 0у7аауазар. Аха уи иусура атемп аэам8сахит, ихы инапа=ы иааганы, ащъын06арратъ ус6ъа наигёон. Иащагьы иэиряъяъеит щъа агъаанагара шьа6ъгылеит. Амала аюны7йатъии ан0ы7тъии иполитиказ аоппозициаа ийар7оз акритика Ащъын06арра Ахада а0ак аи0аёомызт, иусура алы7шъа6ъа ажълар еилыркаарын щъа дгъыяны. Аха, нас излеилкаахаз ала, ур0 а0ак ири0озар еища еияьын.
Уаанёа ажъабжьны ирылан Ан6ъаб А.З. изааигъаз ауаюы зыгъра имгоз дшизишь0ыз, ийъа7ырц азы. «Излаур7абыргуеи1» щъа, д7аауан егьи. Апрезидент иёбеит акриминал щаракы а7ыхътъа 8и7ъарц. Ацъгьоура аус07аара ианазук, еилкаан уи Ащъын06арра ашьа6ъгылазаашьеи ашъар0адареи ишыр=агылаз. Ари аус рнапаларкит Ареспублика Апрокуратура Хадеи, Ащъын06арра Ашъар0адара Ама7зуреи, Ареспублика Аюны7йатъи Аус6ъа Рминистрреи. Ур0 реилахъ-еи6ъшаща0ра иабзоураны, 2012 шы6ъса Мша8ы (апрель9 12 аэны ибаандаюыртъит иаразнак ф-юык. Убар0 р=ынтъ 8шь-юык – Анзор Бы0ъба, Алхас Хъытаба, )емыр Хъытаба, Рамзи Щашыг 0аркит, егьыр0 юы5ьа рхы иа6ъи0ыртъит.
Аус07ааюцъа, ана8шюы игъаанагарала, ацъгьоура иахагылаз ауаа шырдыруазгьы, иаразнак дара рырбаандаюра рэазырымкит. Ур0 ажъак рызу=ымхыр, шаща0 дыйаёамкъа, аусёбарахь иузкылгаёомызт. Ихадаз руаъ, Анзор Бы0ъба, д0аркит. Егьыр0 ацъгьоура назыгёоз иреиуан. Дара рха0а шаща0ра рур акъын, хадацъас ирымаз ахара рыдыр7арц. Хы-мшйа аа7хьан, Гагра, аекспрезидент Арёынба ихьчара аищабы, ашь0ахь Ареспублика Аюны7йатъи аус6ъа Рминистр, агьенерал-леитенант Алмасбеи :чач дбаандаюыртъырц, аоперативтъ гъы8 уи иквартира= иахьнеиз, иара иэишьхьан.
Ус анакъха, уи ишизнеиуаз адырра иоухьан. Изларщъо ала, адырра иоуит, «Ийау7аша уара иудыруеит» щъа, ад7агьы нац7аны. Уи зщъоз убас ахьеилыркааз шь0а уара идыр! Ус7ъйьа аус6ъа мюа8ысуазар, иара иэишьырц ад7а заа, ацъгьоура рэаназыйар7оз, иоухьан.
Ацъгьоура мюа8ызгоз ирымхацъгьахеит, уи еилкаан.
Ащъын06арра Ашъар0адара Ама7зура иатъу абах0а= иэишьит )емыр Хъытаба. Хы8с0а а6ы0ан Мур0аз Сааниа иэишьырц иа6ъикит, аха ианаам0аз иоуз амедицина цхыраара деи6ънархеит. Дъры8шь а6ы0а иал7ыз Рушьбеи Барцыц иэиёеит.
Аус07аара аэар0баацы8хьаёа, еилкаахон ацъгьоура амэхак иаща-иаща ауаа8сыра шалахъыз. Ирбаандаюын аишьцъа №ы0анаа Едуард и8ацъа Едлари Едгари. Ур0 ракъзарын 2007 шы6ъса *хынгъы (ииуль9 9-зы Гъдоу0а ацща=ынтъ ихысуаз, уайа А8ыза-министр Ан6ъаб А.З.
даниасуаз. Ур06ъа рыдагьы еилкаахеит Кчач Алмасбеи инапхгарала, Ан6ъаб А.З. и0архара (илы7шъадахаз9 шеи=кааз 2011 шы6ъсазы Нанщъа (август9 11-еи 17-и рзы Алащаёы а6ы0ан. Ацъгьоуцъа рбанда иалаз Хъытаба Ас0амыр Валери-и8а дааныркылеит иэахьиоз Дъры8шь абнаршъыра=.
Уаюы ищаздыруамызт, аха щтъыла= аус ауан а8сылман радикал еи=каара «А8суа 5ьаама0» захьёыз. Уи дахагылан Гыцба Рус0ан. Иара Ан6ъаб А.З. и0архаразы аэазышъара6ъа дахьрылахъыз азы дан0арк, еилкаахеит уи инапхгарала еиуеи8шымыз аб5ьар рацъа Гъдоу0еи Гагреи рраион6ъа р=ы ишы7ъахыз.
А7ыхътъан, Ла7ара (маи9 5-зы даанкылан Барцыц Константин и8а )амаз. Уамашъа иубашаз, уажъраанёа иааныркыла6ъаз зегьы 0акын, Барцыц ).К. ихы да6ъиын, изыхйьаз уаюы изеилкаауамызт. Арахь амассатъ информациатъ хархъага6ъа изларщъоз ала, ацъгьоураъа напхгара рыз0оз уи дыруаёъкын.
Барцыц ).К. данырга, адырюаэны ишь0алеит Арёынба Павел Харитон-и8а. Ишырдыруаз доурыжь0у, дрыцъцоу аилкаа7ъйьа щамам, аха иара дахьцаз щзеилымкаакъа инхеит. Излащащауаз ала, уи иакъын хадара зуаз, Апрезидент Ан6ъаб А.З. и0архаразы имюа8газ аэазышъара6ъа раан. Ийа7ъйьаз щаздырёом, аха логикала ах0ыс6ъа реишь0агылашьа еи=ур8шуазар, Арёынба П.Х. идыруан Бы0ъба Анзор иара иёбахъ аус07ааюцъа ишреимщъоз. Кчач Алмасбеи иара иёбахъ аус07ааюцъа ирызёыригартъ дзымнаёеит, уи иэишьхьан. Барцыц )амаз иакъын иаанхаз иара хы6ъкыла дзы=цаауаз, уи д0аркит. Шь0а иара ишь0а закъанла ишхылоз аниба, ды6ъ7ит, А8сны имюа8ысуаз апроцесс6ъа ащъаанырцъынтъ дырнырларц. Усйан А8сны Ащъын6арра анапхгаюы инапа=ы дыйазаауан. Ус анакъымха, иа0ахны ибозар, ареспублика иахагылаз и=агылараз, ащъын06арра аюны7йа даэа щъын06аррак а87ара дазыхиан.
Шь0а иащзеилкаахеит Бага8шь С.У., нас Ан6ъаб А.З.
аханатъ ю-мчык аяацъас ишроуз4 актъи – аоппозициа блок; аюбатъи – акриминалитет. Убар0 ирыдгылеит зхы иа6ъи0ыз акьы8хь, насгьы а8хьаёа амчра змаз ирзааигъаз ауаа. Ур0 рышьхъа еив7азу еив7амзу ихъыцыр0а яъяъаны ауаажъларра ирыман. Аз=лымщара анеизакыу, доусы иара итъала аус иёбарц иэазикуеит.
Аёъы ац0ъы шь0ихуеит, ауаа ирбунтырц; даэаёъы акьы8хьа= даа6ъгылоит, даэаёъых аб5ьар ихы иаирхъоит. Рыз=лымщара аизакра 5ьара еиц0ахысыртъ аам0а икылнагеит.
Иалкаау амч6ъа р=ынтъ, рыуа ихадаз арбаныз1 Уи апроблема аёбара а0ахёам. Аус злаз ареспублика мчы зыр7ъиуаз арба6ъаныз1 Акриминалитет гъы8-юык реилацъажъарала хадара ауёомызт. Уа аус зуаз диктатуран. Авторитартъ 7акы змаз мычран.
Даэа ма3ёак аам0а цар, хыхь еи6ъы8хьаёаз ищъын06арратъымыз амч6ъа раас0а ияъяъаз, 0агылазаашьала еищагьы зылшоз даэа мчын Ан6ъаб А.З. и=агыланы изцъыр7уаз, иара иусуреи Ащъын06арра аиларюынтреи аам0а кьа=ла ирныруан.
АЗ?ААРА:ЪА, АЗ?ААРА:ЪА… Щ-А8садгьыл иахьа иахьыйоу амэхак ма3 еснагь иааннакылоз 5ьащшьоит, аха уи ус ийамызт. Зны-зынла уарлашъарла а0оурых ищанащъоит убри аёбахъ, амала и0ышъынтъалан акгьы ц6ьа ищаздыруам. Асоциализм аам0аз «аусуцъеи анхацъеи рдиктатура» аиаша щнарщъомызт. Уи ашь0ахь агъаанагара еивга шыйоу аюым0а6ъа ирны8шуеит, щ7арауаа илеилатъа а7абырг концепциа ахьышь0ырымхыц иахйьозар акъхап. Амала еилкаауп а8суа бызшъа зщъоз щажълар рынхар0а 0ы86ъа ажъытъёа зны иахьатъи империа наёак атерриториа шеиднакылоз. +ыц ицъыр7уаз ажълар6ъа рбызшъа6ъа а8сшъа иар=иаз имариа бызшъа6ъан. Уи акъым, ааигъаёатъи (юбайа ныз6ь шы6ъса раахыс9 щ0оурых ц6ьа щагъыла8шыр, щ-А8сщацъа рнапа7айа ийаз адгьыл а6ала6ь Анапа инаркны иахьатъи )ыр6ътъыла абжаранёа инаёон. А8суаа нымхозар, А8сща иащ0ынра ааигъа зны :ъ0ешь игозма. Шъкы-юышъ шы6ъса ра8хьа Нхы7-Кавказ А8сны Ду щъа баша иашь0азма1 Зежътъи ашъышы6ъсаз убрантъ амща5ьыр иагаз иа8сыуаан.
Абасйатъи ща0баа0ыцъ дгьыл есымшааира еи7ало, иахьа щахьаанагаз зегьы иаабоит. Зегь ра8хьа уи зыхйьаз щажълар рма3харакъын, хым8ада. Уи зыхйьоз аам0а ирзаанагоз аибашьра6ъеи, ах7ъара6ъеи ирымацарамызт. Убар06ъа рнаюсан, ю-факторк еснагь ихаданы иащ8ырхаган. Ра8хьатъи – збызшъа зцъыёыз аби8ара6ъа жълар7ас иёуан. Уи аёбахъ зныкымкъан ицъыраага6ъахьеит. Збызшъа зцъыёыз ихдырра ма3хон, ур0 еицын еснагь. Дара ма еицынхоит, ма еицы6ъ7уеит. Анаюсантъи афактор – А8сщара аюны7йа ащратъраз аи=ыхара еснагь атъылеи ажълари ирзеицъан. Хараёа щцарым, ааигъатъи щ0оурых излащъо ала, А8сщацъа ирцъыуадаюын рнапа7айа ийаз ащцъа реидкылара. Доусы ихатъ щъаа6ъ7ара мацара даз=лымщан, дахьынхоз ипатриотра акъын мчыс ияраз.
Жъларык реилар7ъара иашь0аз ди8ырхаган, атъыла аилащара убри ала дацхыраауан.
Амща5ьыр ааира убас щэеиюшара6ъа даара иа7гъеит. Аменшевикцъа рхаан А8сны ладеи юадеи зеидымгылеит. Ашь0ахь а0оурых процесс6ъа щаидыркыла6ъеит, аха атъыла аищабыра ир8ырхагаз амч6ъа аюны7йа ирацъахеит. 37-тъии уи иацнеиуаз ашы6ъс6ъеи рылам0алаз, А8сны аищабыра а6ъгараз щаяацъа иманшъалан рхы иадырхъеит ур0 аи=ыхара6ъа, аха а=агылара зэазызшъозгьы рымч мхеит, аам0а еи6ъа7ъа даргьы ы6ънагеит. Аэеиюшара6ъа щаман ааигъаёа. Аищабыра= аус зуаз шьайас убри иа7агылан, щмила0 =иара з0ахымыз щаяацъа убас ир0ахын азы.
Амила0 ха6ъи0ра 6ъ8ара ща8суа жълар еиднакылеит.
Ашь0ахь ищазцъыр7ыз аха6ъи0ратъ еибашьра атъым мила06ъагьы щаднагалеит, зегьы щаиланар7ъеит. Иахьа щаш8айоу1 Щус6ъа нащагёахьаз 5ьащшьан, щажълар =ыц реийъшараз 5ьоукы рэазыршъоит, зынёак изыл7шъадам узыщъом. Ари меркантил хы6ъкыуп, щаз0агылоу аам0а ахъшьара щза0ом, убри ауп зегьы зыхйьо. Аха6ъира наёа щауз 5ьашьа, доусы ихъ0оу щъа ии8хьаёо дазы6ъ8оит. Ус ихъыцуан еснагь, аха уи иахыл7шаз атрагедиа аэахьа7ъахуаз ианакъызаалак заа ирбар0амызт.
Ащъын06арра имюа8наго аполитика 8ыжъара аиуеит атъыла а=иаразы. Убас еилащкаауеит, даэакала щазхъыцуам. Аполитика амчхара кащауеит, атъыла аекономика щаракымзар. Анхамюа дыряъяъарц еснагь и6ъ8оит аполитика мюа8гаюцъа, рыюны7йа ианыяъяъоу, ражъа 8хылдоуп. Ус анакъха, аекономика 8ыжъара агома1 – уаазхъыцуеит ур0 рыюбагь реимадара=. Амала дара еицуп, еимюанызацъоуп.
Аюны7йа ус6ъа реи=каараз, иара аекономика а=иаразгьы, иаща щхы ща6ъи0уп. Аха ур0 адъныйа ус6ъа ирыдщъалоуп. Уахь щхы ща6ъи07ъйьаёам. Ишащ0ахыу тъылак ахь щазцом, щзаауам. Иащ0ахыу щазгом, иащзаагом. Иарбан усзаалак анагёара аурыс да6ъшаща0зароуп, дзы6ъшаща0ым узеи=каауам. Аблокада щ0акны щхы анаща8хьаёози, ареспублика азха7ара апроцесс амюа аатижь0еи, щ0агылазаашьа уамак аэа8сахёом. Ма3-ма3 еияьхара6ъак щшырхаанугьы, щха0а «щаилажъра» мюаысуеит *соуи Егри рыюны7йа мацара. Уи а=иара иаырхагоуп. Иаащакъыршоу атъыла ду6ъа рнапы щануп.
Ишащ0ахы7ъйьоу щаз=иаёом. Щаюны7йа аи=ыхара6ъа еинымшъаранёа ищаркыз ра8шьгам0а= хыхь иаагоу а3ыдара6ъа рыбла азхырюуеит, рхы6ъкы анагёараз, ус иаща ирзеияьуп. А7абыргаз, аиашарада ак здырыр з0ахым азакъан изахы8ом. Убар0, аиаша иашь0оу, иаща ирцъыуадаюуп закъанла амалрщара. А8арайа7арада мораль змам азакъан анавсаавсшьа6ъа иаща иазыйаоуп. Ачынуаа аищарак абар0 роуп ир0ахыу, рымюа6ъа аадыртуеит. Егьыр0, а8хьатъи6ъа, акыр ир8ырхагоуп.
Аха ауаю иаша зегьакоуп аиашамрахь ихы дара идырхоит, иус наигёарц иашь0оу ирылшо и=ырхуеит. Уи апроцесс иахьа =агылашьа яъяъак амаёам.
Абри афакт ина7шьтъуп 3ыдала. Иаа5ьоушьартъ, а8с0азаара а8ышъа иащнарбоит ачынуаю, зайа 7ар0ышала иэеиби0о айара, ма7урала деи6ъшъоит.
Жъынгьы-=ангьы ащъын06арра мчы далахъуп. Зхы иашь0оу ианакъызаалак еизщара бзиак далайоуп. Даэа ганкала уахъа8шуазар, ащъын06арра убри а0агылазаашьа маёа иа6ъгъыяуеит щъа, агъаанагара шь0укаауеит.
Ачынуаа уалафахъы бзиа еибы0аёам. Убри азоуп дара и7оурам р3ыдара зхадырйьацъо.
Ауаа рынхашьа-н7ышьа еснагь атъыла абеиашьа аанар8шуан. Аоппозициа ауаю зайа дяару атъы заъык иалацъажъоит, аиашаз, амла иакуа уаю дщамамзаргьы, зегьы7ъйьа збеиам. Арахь юба-х8а машьына зынхар0а 0баа и0агылоу щамоуп, дара рхы8хьаёара ма3ёам. Ауаа иршъу-ирхоу уздыруам. Щ0ацацъа Апсны ир0иуа ацк6ъа ра0ъаршьаёом, ицоит Шъача шъ-ныз6ь еи7амкъа а7кы =ар7арц. Аицлабра уахь ииасит. Ацъгьа-абзиа рымюа8гашьа6ъа хазхеит. Жълар рынеиааи 0баахеит. Иаща-иаща има3хоит а5ьа збо ищар5ьла аус зымуа нхарц з0ахыу. Аиашаз, ушьапы еи7ых унхарц, а5ьабаа убароуп. Аюыжъра-ёыжъра мацара зэазызкыз ирымам-ирыхёым мацара изаламцъажъои. Аусур0а 0ы86ъа шрымам иазашшуа ргъы и0оу узеилкаауам.
Асоциализм търа иар=иаз хым8адатъи аусур0а иазхьуама1 Доусы иусур0а анеи=икааша аам0а щшаа0агылаз рзеилымкааёои1 Ари аз7аара еищараёак изырцыхцыхуа ащъын06арра аюны7йа аи=агылара антагонизм ащаракыранёа ашь0ыхра иаз=лымщауп. Ур0 рхы6ъкы анагёара= амюа6ъа ируакыуп. Иахьа, еихьёарас ищамоу аекономика= ашь0ыхра аацъыругар, «уи аурыс 8ароуп изыбзоуроу»
щъа иаауэ8ныркылоит. Аоппозициа= зэеизызгаз иахьатъи аищабыра ркоманда иаламшъеит, аха уа хадара зуа, атъыла анапхгара= аус аныруаз, а0ы8антъи аекономика зышь0ырымхи1 Зыёбахъ гъынамёарала щазлацъажъо рашь0ахь, ажълар рнапы зыр0аз шы6ъсык ала щаихьёара6ъа аащнубаалартъ щазланаргеи1 Ааи, ауадаюра6ъа инарывс-аарывсуа, иахьатъи аищабыра щтъыла аекономика шь0ырхуеит иахьцалак. Амюа6ъа ц6ьахеит, уахыла щарнуп эынла7ас. Аюн6ъа реи0ашьа6ъыргылашьа апроцесс цъгьоума1 Акыр школи бащчеи щхъы36ъа дыргъыряьеит. Ахыбра =ыц6ъа щабла иаа7ашъоит, 5ьара-5ьара иагьма3ёам. А6ы0а мюа6ъа реи0ашьа6ъыргылашьа згъы иаамыхъода1 Афымца лашара цъащъаъа а6ы0а= ир=ыцуп. Ацхыраара йа7оуп аёы змамыз аёымюангага6ъа рышьа6ъыргылара=. А6ала6ь6ъа р=ы уи аус макьана инарыгёоит. Аспорт комплекс6ъа зайа удыршанхозеи! Ахъы36ъа рааёара иазкыу аобиект6ъа а6ала6ь6ъа р=ы мацара иргылоума, ур0 цъыр7уеит а6ы0а6ъа р=ы. :ала6ь6ъак р=ы ахатъы сасааир0а6ъа, а8сшьар0а6ъа акыр дыргылахьеит. Егьыр0 акоммерциа хк6ъа цъыр7уеит. А6ы0а нхамюа= иащамбац а7иаа 3ыда6ъа щзеи0арщаит. Уааигъыряьап ур0 ры=иара щ5ьын5ьуаа ахьалахъу. Ишнеиуа уи адемографиагьы иахъашт. Щажъларгьы усур0а =ыц6ъак роушт. Ар=иара знапы алакыу р0агылазаашьа аияьхара а87ара ащъын06ар иахагылоу ируалны иры8хьаёоит. Ар=иаратъ гъы86ъа жъпакы ащъын06ар щар5ьла ры8сы 0оуп. Даэа зны еи8шымкъа, ашъйъ0ыжьра =иеит. Аищараёак а8суа литература амюа бзиа иануп. Аихьёара6ъа зымбо рыэдырлашъы7ъйьоит. Ур0, даэа 5ьоукы дырлашъырц, аган иав7оуп, аекономика ахархъашьа знапы алакыу ирыдгылаша рацъахар щъа ишъоит. Щаихьёара6ъа зыбзоуроу «аурыс 8ароуп» щъа, зыэ8ныщъа уамыхъо щамюа дацъшъоит. Баша акапеикыл7ъа аёъы иуи0аёом.
Уи 8хьайа акы дазы8шуп. У0и-сы0и шеишь0оу а8с0азаара 8ышъа изнамырбаз иахьа дабаанагеи1 Акала щгъы йаз7о иащхаирш0ырц дзышь0оу абанеиуа1!
Афымца лашара 3ыдала азаа0гылара а0ахыуп. Аам0а ахьнеихьоу аабоит. Афымца щусеи=каараз хра злоу мчуп. Уи иахьа зегьы аёбомашь ущъап. Иарбан наплакызаалак иарада аус азуам. Афымца анааи8йьалак, ащъын06ар усщъар0а6ъа инадыркны, анхара юн6ъа р=ынёа, зегьы русура ааи8йьоит. Щазынтъык иахьа телехъа8шрада щзынхома1 Дзус0азаалак, ихъы36ъа аам0а ишащъо рыхшыю шъларц, акомпиутер изы6ъгылазароуп. Уигьы аангылоит, афымца ахьынёыйам. Щара Егыргес щнапа=ы ишыйоугьы, афымца щазхом. Мшызща изщалароуп уи ахархъара. Нас щаш8азыйоу щара ацивилизациаз зда щхъар0ам а8сабара мчы1 А8ша яъяъа иахьасуа а0ы86ъа р=ы афымца цъащъа6ъа даэа методк ала имюа8ыргарц рэазыркхьан. Уи адагьы алашара еизшара 0ы86ъа акырёа идыр=ыцырц напаларкхьан. Ур06ъа зегьы аанкылоуп. Уа аус зуа изларщъо ала, аоппозициа рмитинг6ъа зыхдырйьаз афымца ахъ8са ашь0ыхра иайъыхыуп. Ащар5ь рацъа а0ахыуп, зегь рыхъ анышь0ы7уа, зайа ма0ъахъы щ0ахыуи, излааухъои, уха0а цхыррара узыйам7озар, аус иа=угьы хы6ъкыла ур8ырхагазар1 Ща8с0азаара 7аслеи 6ьабзлеи еибаркыуп. Убар06ъа ирылахъым, дызлагылоу ауаа дуаюны дры8хьаёаёом.
Ур06ъа зегьы ирыхьёо и5ьыба акыр 0азароуп. )аацъарак рныйъгараз а5ьабаа рацъа убароуп. Капеик аёъы баша иуи0аёом, ухала иааурыхроуп. Арахь иащхаагаз амила0 еи=ыхара, аха6ъи0раз аибашьра, ур06ъа рышь0ахь щаз0агылаз аполитикатъ, аекономикатъ уадаюра6ъа ганкала щдырёрыжъуан. З5ьабаала ахныйъгара иашьцылахьаз, аидара иа7ала, ацайьа иа=ан, ака7ъара ихънарц; егьи аганала, акааме0 еи=агылара щара щааёаёомызт, щаицъанамтъуазар. Аищараёак аусура иашьцыламыз а5ьабаа збоз ир=ы8шёомызт. Ур0 ргъы иалаз дара рыгдыра= ийаз, а6ъ8ара уамак иалахъымыз рнапымц6ьара мацара акъёамызт. Рыбла ихгылан аищабыра 0ы86ъа змаз, цхыраара дук аб5ьар мца иалагылаз ирыр0озшъа иэырбаны, ир8ыхьашъаз ащъын06ар мал шеимыр7ъоз, ма3к анаа0ынчраха, анхараз ахан6ъеи анаплак6ъеи аам0а кьа=ла ишдыргылоз.
Усйан анхацъа ашшуан, «а0а0ын йашъ7а рщъан, щарблит, ачаи аашърых рщъан, щарблит», – иахьеи8ш ур0 ргъынамёара6ъа згъаламшъода1! Убри аам0аз ачынуаа рхатъы бзазашьа иацёаауазма1 Иреияьыз амашьына6ъа дара иры6ътъан, рыэ7ъылх рэеиларщъон. Рхъыъа ишыр0ахыз ах3а0 иалачон. Урыстъыла иреищаз а7араиур0ахь аищараёак ирышь0уадаз ащъын06арра щар5ьла1 Ар06ъа щамбо, щабла амса х7аны, щара адъы ща6ъгылаёамызт. А8арарщага аобиект6ъа зыргылаз ачынуаа щхъы36ъа р0ахара ащак рзымгарц, ауаа8сыра ргъы шынамёоз щхаш0хьоума1 Ма а8шатлакъ акырынтъ арыцщара ирзаанагаз ашь0ахь, абжьыуаа знык цхыраара роума1 Усйан «и0ахаз щхъы36ъа раща0ыраз зегь щачщауеит, дад» зщъаз абырг зыбла дыхгыламда1 Ур06ъа згъы иаламдаз, аха усйангьы иахьагьы иащачщауа ма3ёам, ац0ъы щэацъыщахьчоит. Ауаа реив7алара6ъа егьыр0 атъыла6ъа р=ы б5ьар еи=анаргыла6ъеит. Убра щнанамгарц, щазынтъык щаёъыкны Аконституциа ща6ъныйъозароуп.
Абасйатъи аус анща8гылоу, а=ар ахъ0ак, убранёа аччиара рылсит, а5ьа раларгалара уадаюхеит. Зынёак напыла аусура р0ахёам. Аус зымуа акыр изырщауама.
Иаща иласхеит анаркотик аэаршьцылара. Ур0гьы ирызмырщаз айърышь иашь0оуп. А3къынцъа ирзааигъоу адъ6ьан6ъа инарыюнащауа ирыюноуп, 6ъ7арыла мацара акыр аархъаларц, нас руал6ъа рызшъаёом. Дзакъытъ ха7еи, з8ара з5ьыба иаа0ых, 0а0ынк ззаамхъо1 А5ьабаа зхы иазырбо рус еи7арйьоит. Иахьа =ыц ищазцъыр7ыз а5ьырмыкьа економика аэалагалара щцъыцъгьоуп, аус зымуа аус зуа рус6ъа и7егь идыруадаюуеит.
Абар0 еснагь згъы намёо уаауп. Згъы намёо аполитик дара рыгъшъымшъщъара изымариоуп. Ас ианбанёа1 «Сара исылашъааёаз а8суареи иаасыкъаршоу ирылаэу ахымюа8гашьа 3ыдара6ъеи хъыки-шьхаки рыбжьоуп, – лщъеит студент ёяабк. – А8суа, ицъгьеи-ибзиеи ааидкыланы, иаащакъыршоу амила0 дызлареияьу збаом», – алкаа йал7еит лара лхазын. А=ар даэакала рааёара хым8ада иа0ахыуп. Анхашьа система аидеиатъ еи=агылара6ъа щ=ар бжьагылазар, а8с0азаара мюа алхраз ц6ьа иащзымюа6ъ7аёом. Дара рымюа ылырхуеит, адъахьы ина8шны, щара щныр роуаанёа.
Ааёара ианакъызаалак ахшыюзышь0ра ду аман.
Ааёара иазхъыцны амюа ианырзы6ъым7озгьы, а7аси а6ьабзи, а8с0азаашьа-н7ышьа рхала идырщауан. Ашъы-шы6ъса6ъа, аз6ьы-шы6ъса6ъа, ажъаныз6ьшы6ъса6ъа идырёрыжъуаз ари апроцесс амила0 рыхдырра= имщъыр мацаран инхомызт, уи и7оураз =иара аиуан. Ииз ихшыю, шьарда аам0а еи=кааз информациала ича8азма ущъо, ишьа6ъгылахьан, амала усйан иахьцалак иара изщашьа ижълар рныр аиуртъ ры8с0азаашьа далагылазар акъын. Иахьа ща8с0азаара убас еи=каауп, аинформациатъ хархъага6ъа щшьащаны щаркыуп. Ирацъоуп ажълар6ъа рныр. Зынгьы, ацивилизациа =а щзаауа ан5ьащшьо, еихаща щажълар иааргоз щкультура ма3-ма3 щшацъхьа7уа щазгъа0аёом. Арахь, и07аазар, закътъ беиароу иащзеихамщакъа иащцъынхаз, уажъгьы иащцъыёуа хьаазымго щха0а щшыёуа изеилкааёом. Убри амюа яъяъала ацхыраараз шьайарс щарак дуны иа7агылоуп щполитикатъ еи=ыхара6ъа.
Убри =ыц щазхьа7 игъащам0ар ауёом, ианаам0оу иащзымшъаз-иащзымзаз, иахьа иаща ирлас имюасуа аам0а щаша0аёом.
Ааёара ус системак амазароуп. Азщара зегьы аныруеит. Зегь ра8хьа хшыюзышь0ра ду зы0атъу ахдырра щаракы а=а уаю иларэроуп. Уи уадаюуп. Асаби даниы нахыс, иааи8мырйьаёакъа аду6ъа рныр зхъыцрала ианымюа8ымс, ахъы3ы, ахбы5 еищараёак, агъыюбара изцъыр7уеит, ур0 р=ынтъ ихадоу мюаны ишь0ихуа заа издыруада. Ааигъа р7аюык ашкола= зны иаир8хьоз, шь0а иха7аз, уамашъа ибаны диз7аауеит4 «Абасйатъи ищашъщъоз ны7аба иабацеи1» Уи ара иугъаламшъар залшом. Иахьа хълаанёа а7аюы дышиашахаша аёбахъ иащауеит, иарбан ма0ъарзаалак ии7о убри ахшыю7ак ар7аюцъа иналадыршъуеит. А7аюы ахышъ дахьынкылшуа, ашкол дахьын0ы7уа, аушь0ым0а еищау а7ара дахь0ало, аусураз, ма усказ ащъын06ар усщъар0а= дахьнеиуа, 5ьара бзиароума ма цъгьароума дахьа6ъшъо, иааёара= иащауаз акъёамкъа, даэа 8с0азаара =аас0арак даах0ы6ъгылоит, иуаюра даэакала аэаам8сахыр амуа. Уажъраанёа иларааёоз зегьы неи8хьба7ъйьоит.
Ар7ара-ааёара уси адъахь уси еи6ъшъаёом. Зынгьы а8с0азаара= и8ыло амайъымбара6ъа дызлариааиша хшыюзышь0ра иаща ирызузар акыр изеияьзар щъа уазхъыцуеит. Убри ма0ъарны ар7ара иалагылазар, ихадаёоу акъхар – иаща дымюа6ъна7озар1 А8с0азаара усгьы еицлаброуп. Уи, абзиара иазкызар, ищахъоит. Аха аконкурс6ъа раан иобиективтъу ахъшьара бжеищан ирзы6ъыргылаёом. Убри йалоит акультуратъ усмюа8гатъ6ъа раан. Уи ачымазара =кны ищамоуп а7ара и0ало рзы. Ащъын06ар усбар0а= аусураз а=ар ралы8шаара= убри а3ыдара и7оурамкъа иаащ8ырахеит. Иахьа ицъыраагаз командала анапхгара ус азнеира ауаюы дзы8соу уамак ахъ азшьаёом. Уа аус зуа ирыдгылаша иаща ирышь0оуп, агъыр7йъыл иалаёоу аган давадырхаргьы. Нас рыуа-ргъыцхъы иаща игъыцараркуеит. Абар0 а3ыдара6ъа хыхь ианцъыр7лак, ры7айагьы а8с0азаара ирыланарэуеит. Еи=агылоу амч6ъа, иаармариа иущъозар, аоппонентцъа дара ртъ6ъа мацара иахьрышь0оу аёъгьы иащ0ахёам, аха иахьа даэа мюак щамаёам. Ари угъы иалсып. Даэакалагьы иауам, избанзар дзус0азаалак ишьа=а зыряъяъаша изааигъеитъуеит, акъымзар и=агылоу дрыцйьоит. Щара иаабо, щазхъа8шуа игха6ъа роуп. Убри аам0аз аэеидкылара6ъа щцъыцъгьоуп, уаагьы иаща иащзааигъоу щауацъа, щгъыцхъцъа щрышь0оуп, ур0 иреияьу ма иреицъоу щъа еилмыргаёакъа.
Аи7ашьыцра агъам7хам7 мюахьы укылнагоит, уэузнымкылар аи7абаа йазшьа6ъа уиааиуеит. Уи иахьабалак уацъшъалароуп. Аха адепутат корпус6ъа еиуеишым атъыла6ъа р=ы убри а3ыдара иазиааиуам, щара щ=гьы иаакылсит. Уламыс у7ахъмаруазароуп, ма ушъозароуп. Анигьы аригьы щаналыхъдоу, леишъас ищаури1 Ари а8суара а8сыэхара иа3ыдарахеит. Ус адепутатцъа ирмыхьыр акъын аищараёак щара щ=ы. Апарламент ащъын06ар мчы иахъ0акыуп. Уи даэа юаёарак ала егьыр0 аи=каара6ъа иреищазароуп. Амала арайа имюа8ысуа аи7ахара6ъа алхыюцъагьы иащхароуп. Щабжьы защ0аз роуми аус зуа. Щзы8саз роуми иалащхыз. Угъы иалсуазаргьы, ари 7абырггъышьоуп. Ауаюы, аищараёак аполитик, ийаи7ахьоу ажълар рыхдырра= мщъыр7ас иануп, аищараёак уи ихныйъгашьа бзиара дук иазкымзар. Аам0а анцалак, и0агылазаашьа аэана8сахлак, зынёак ииашоу уаюушъа даа6ъгылоит щъа, уи ихъшьараз ауаа рыхшыю мщъыр иануи уажъы ихымюа8гашьеи аи=ыбаара рылнаршоит. Аиашаз, и5ьашьахъу убри а3ыдароуп 8хьайа щазго. Амала уи аи7ахарагьы ацымкъан иауйахыу. Аам0ала акъзаргьы, иахьа ирбо-иращауа а=ар иш8арныруа1 Иш8арныруа зыуаюы 6ъра и0агылоугьы1 :ърала еищабыз иныйъыргоз, з6ьы-шы6ъсала еихылиаауаз а7ас, а6ьабз, ахныйъгашьа, абзазашьа-н7ышьа, аламыс, ажъакала а8суара абеиара дуёёа аибацъа рызщашьа= аныр яъяъа аман. Иахьа амч знапа=ы ийоу реизыйазаашьа-эеюшара6ъа ауаа8сыра рлеишъа аэаряъяъаразы иазеияьу иазеицъоу щазхъыцлароуп, усмюа8гатъык щнапы алащкаанёа. Егьирахь щаз=6ъоу зегьы щазрыламцъажъаргьы, амюаду а=ы щхымюа8гашьа убла иаахащалоит. Уаща уаю ищъара иацымныйъо а3къынцъа гъы8-гъы8 авариа6ъа ищацъ0адырхоит. Аха иахьоума а=ар амюан ры8с0бара анхацыркха.
Аибашьра ашь0ахьтъи ашы6ъс мацараз, щамюа6ъа р=ы и0ахаз ща3къынцъа рхы8хьаёара аяа иаб5ьар мца иащцъагаз раас0а еищан. Уи иацнеиуаз ашы6ъс6ъа рызгьы автоавариала ищауз а8хас0а еи7амхеит. Убасйан убри заанырымкылеи иахьатъи щлеишъадара «уамашъа избо», амч усйан изымпы7акыз1 Убасйан и7ащгаз щлеишъадара иахьанёа иащзынхеит, ма3-са3к иаща щшеияьугьы. Зтъылаз згъы былуа рхы ааидыркылар щагха6ъа ра8ыхраз иаща еияьёами, аполитикатъ амбициа6ъа 8ыжъара ры0аны, иным7ъаёо ац0ъыйа7ара6ъа раас0а1 Агха6ъа щаргьы иаабоит, ур0 рцъы7гара щацъшъоит, 5ьоукы ур0, рыриашара ацынхърас, рхы ишадырхъо заа ищаздыруам.
Аккорупциа тъылака= аус анамуаз аам0ак ыйаёамызт. Даэакы иамусуп уи профилактика щасабла а=агылашьа аи=каара. Усйан унапа=ы иукызароуп аконкрет факт, иумазароуп ашаща0цъа, аус07аараз аргумент6ъа. Ур0 уры6ъи0ымкъа, аус07аара унапы узалакуам. А=агылара еи=кааюцъа аищараёак ма иуристцъоуп, ма амчра аструктура6ъа р=ы аус зухьоу роуп.
Абар06ъа рзымдыруашъа зыйар7ои1!. Акы иамусуп, абар0 зегьы еилкааны, ащъын06арра злашьа6ъгылоу аи=каара6ъа рыюны7йа амюа6ъ7ашьак азыры8шаауазар. Убас иашь0оу роуп аконструктив оппозициа щъа ззырщъо.
Егьыс, амюаду уангыланы, убжьы 0угоит щъа, аус уа8ырхагамхозар уахъаёом. Аккорупциа шыйоу уав7агыланы ианыдурщауа, убжьы еи0агазар иш8ауащауеи1 «Уо-ора! Щара иащфашаз зегьы щцъырфеит!» Аха даэакала дыш8аныйъои ауаюы, алеишъа ашьа6ъыргылара иэазимкзар, Ащъын06арра Ахада иахгара за7ъык игъы и0акызар1 Усйан уи июызцъа аихьёара6ъа ргъаладыршъаёом, агха6ъа за7ъык роуп ицъы7ырго. Ур0 щамамкъан. Аха гъыкала дара рыриашара иашь0оу щъын06арра мюала ирыёбароуп, раща0ыр анышь0ы7уа.
Щаищабыра6ъа р=агылашьа аформа6ъа щажълар ршеит, амчра еиуеи8шым ахъ0а6ъа рантагонизм мюа щшангылоу иахъа8шны. Иахьа а8суара щауаа ы6ъныйъартъ, еихарщартъ иащзымюа6ъ7аёом. Иахьа ихадоу мюаны аоппозициа ирбо – ащъын06арра ахагылараз, ма ащъын06ар ма7зура 0ы8к аанкылараз амюа ылхраз 6ъ8арахеит. Абар0 аи=ыхара6ъа рыюаёара щаракцъахеит, 8хьайа щрышь0уам. Щхымюа8гашьа, щйазшьа, щаизыйазаашьа6ъа, щаи0анеиааишьа6ъа ц6ьа щарзымхъыцыр, 8хьайа аиццара даараёа иащцъыуадаюхаёоит.
Доусы ихымюа8гашьа ихала дазхъыцуазар, адунеи аёъы наёаёа ишиим0аз еиликаар, даэакала 8с0азаашьак шь0ихуан. Зегь ра8хьаёа, щхатъ з=лымщара6ъа раас0а, ащъын06арра з=лымщара ща8хьа ищаргылароуп. Щшын0аацъоу убри щалшома1 Атъыла6ъа А8сны иа6ълацы8хьаёа, дара ирымаз ахныйъгашьа6ъа, рдин, ркьабз, р7ас а8суаа иныйъыргаларц, рбызшъа ихадаз еимадаган ишь0ырхырц аиааира згаз иполитикахон. З6ьышы6ъса6ъа зэеихазщауаз а8суара а8сабара ажълар еи6ънархон, аха, ампы7ахалаю иныр амоуёакъа, изаанхомызт. Усйан ахдырра щаракы аар8шымзар, ажълар ры8суара аи6ъырхара иазымы6ъ8ар, реицэыхьчара рэырза6ъмыршъар, жъларык аи=ыхара иалаёуан, нас а8суарагьы ныйъызгодаз1 А8садгьыл аюны7йа убри азы еснагь ауаа еидгылозароуп, ащъоу еи6ъымшъара6ъа йамлакъан аха, убри хадамзароуп, акъымзар уи аи=агыларахь икылнагоит, ишнеиуа агъы86ъа зеинымшъо аиаяара рыбжьалоит. Убри иаща ишъар0оуп, аяа импы7ахалара аас0а.
А7ыхътъантъи юышъ шы6ъса, даэа аам0анык еи8шымкъа, амща5ьыри, ареволиуциеи, а6ыр06ъа рнапа7айа щайазаареи акырёа а8суара иа8ырхагахеит.
Июашьаёама ущъартъ, ажълар азеи6ъырхомызт, А8сны аха6ъи0търаз щэызлащгалаз аибашьра=, иаагаз аиааира анаюсан, щауаюышьа акырёа и8хас0анатъит.
Анаркоманиа аэаряъяъеит, ауаюшьра6ъа, а0ахара6ъа акыр ирацъахеит. Щхымюа8гашьа6ъа щжъытъ иацъыхарацъахеит. Уаа8сырала щаизщара 8сыэуп, щахныйъгашьа анхара уамак ианаалом. Ааигъа имыёындаз щъа, агъазыщъара-цъшъара шь0ухуеит, убасйатъи абызшъа =иарц, ахдырра ашь0ыхра иамуа щнеихьеит.
Ауаа рдоуща рзымыхьчозар, уи аи6ъырхара ащъын06арра ахахьы иагароуп. Убри азоуп уи за8ащ7аз.
Ащъын06арра аусура акала еи0актъуп, уи адоуща еи6ънархарц. Иара аусура азхъыцра яъяъа аимуур, есааира иаща-иаща ща8сардхалоит. Адоуща саркьа7ас и8ыхха ицарц агьагым, уи =ыц ашь0ыхра иус мариахом. Знык иуцъыёыз абеиара =ыц аи0ашьа6ъыргылара ианакъызаалак иауам, усйан уи даэа доуща беиарахоит. Убри азоуп ищамоу щахьчарц, еихащщарц еснагь изы6ъ8оз щпатриот дуцъа. Амала аполитикатъ 0агылазаашьа еснагь убар0 ир8ырхаган, щполитиканцъа ракъзар – ианакъызаалак рхы мацара иашь0ан, ащъын06арра напхгара= р0ы8 дыряъяъон, рмила0 з=лымщара6ъа ирышь0азшъа а8шра ар0он.
Ари апроблема а0ы8 а6ъ7ара, иарбан з7аразаалак а0ак аиураз еи8ш, щаюны7йа зеи8шраз иахьы8шын.
Усйан ан0ы7ынтъ уахи-эни зыла8ш щхызмыршъоз щаяа7ъйьа усйатъи дуадаюхомызт, щпара и8шаарц дмариахон. Аха иахьа анапхгара, русутъ ибзиоума, ицъгьоума щъа еилых йам7аёакъа, ир8ырхагоу аусмюагатъ6ъа зырцыхцыхра мацара иашь0оу гъы8-юык анахагылоу, жълар реилар7ъара щалшару ищалымшару1 Ащъын06арра иахагылоу згъы бзиоу ауаа реидкылара еснагь хы6ъкыс ирымоуп иахьакъзаалак, згъы бзиам ражъа 8хылдара азымуазар – щара щагъхьаа мкыкъа, дара рымюа иануп, аха зегьакоуп 8ырхага роуам щъа узщъашам. Унаюсан а=кы чымазара цъыр7зар, уи ушйа иааирым щъа узлагъыяреи.
Щара щаи6ъырхара наёа зылшо щбызшъа а=иара заъыкоуп. Ща8с0азаара егьыр0 аган6ъа зегьы, щабзазанхашьа нала7а, еи6ъщархоит, аха абызшъа ашъар0а яъяъа и0агылоуп. Иара зцъыёыз ажълар аанхаёом. Ус ииаёааз амила06ъа рацъаёоуп. Адунеиа= зегь ра8хьа ицъыр7ыз а8сшъа – 8сабаратъ бызшъоуп. Убри азы ишуадаюу иаанхоит. Ажъаныз6ь шы6ъс6ъа ирылс, а0оурых йыбаёыба иргъылс иаауеит. Хы6ъкыла уи уаюы еи6ъирхомызт азы, Анцъа и5ьшьоуп щщъоит. Иазхъыцны а8сшъа еи6ъырхахеит Х1Х ашъышы6ъса аюбатъи азыбжа аахыс, шь0а аиаёаара а8ан ианы6ъгылаз инаркны. Иахьа уажъраанёа а7араиур0а6ъа, а07аара усура6ъа, ашъйъыююыра, нас аинтеллигенциа гъы8юык рпатриотизмра ирыбзоураны, абызшъа а=иара ус мюа8ысуеит, убас ала еи6ъырхагъышьоуп. Аха ур06ъа шь0а иазхом. Аинформациеи аимадага =ыц6ъа рхархъага6ъеи иащзаарго адырра6ъа щбызшъа а=иара рыхьёом, щазхъыцны 5ьара реформа6ъак мюа8аамгар.
Ари ажълар6ъа ирыпроблема дууп. Щаргьы щабла иабоит щбызшъа ш0ахо. Уи аи6ъырхараз, даэакала иущъозар – а=иараз, агъаанагара =ыц6ъа цъыр7уеит.
А6ъгылара6ъа ма3ёам. Абызшъа а=иаразы акыр программа рыдыркылахьан. Ур0 ажъуан инагёахаанёа. Ааигъа даэа программак апроект еи6ъдыршъеит, иркьыхьит ашъйъыююцъа, а07аара ус знапалакыу. Иаащъны иазхьа8шыз уаю дыйаёам. Абызшъа а=иара ир7ар ишь0ыхын Гагра а6ала6ьи араиони р=ы. Ажъалагалаъа йа7ан, аха зегьы шьа6ъхалазшъа а8шра аархъеит.
А7ыхътъан ащ0ны6ала6ьа= еи=каан хеилакык «Ахеиъырхара» захьёу. Уи иалахъуп а8суа школ ареформа азумзар, а8суа бызшъа шащзеи6ъмырхо еилызкаауа аинтеллигенциа. Убар0 ирылоуп ама0ъар6ъа а8сышъала еи0азгахьоу а7арауаа.
Абри аус зегь ра8хьа игъыцарактъу проблемоуп.
Ащъын06арра иахъ0оу хшыюзышь0ра макьана иахьанам0ац угъы унархьуеит. Арахь ус ада ари аус ёбашьа аиуам. Издыруада аищабыра абызшъа ахьчараз мюак рымазар, уи азы информациа щамам азын, рыгъ0акы щаздыруам. Аоппозициа аус6ъа зегь ра8хьа идыргылашаз щбызшъа апроблема зынёак иалацъажъаёом. Уи акъым, иара а=иара иа8ырхагоума ахьущъа6ъаша ауснагёатъ6ъа рнапы рылакыуп. Ахеилак «Ахеи6ъырхара»
агьал7уам, аи=ыхара6ъа рполитика абрайагьы а8ыжъара агар. Иаща иеияьын зегьы рхы еиларкыр, еидгылар.
Аха аполитикатъ амбициа6ъа идырщаз щаицъымяра6ъа 8хьайа щрышь0уам. Арахь з0ы8 и6ъ7атъны щаз8ырхагоу рацъахаёеит.
Ааигъа Гагра имюа8ыргон иубилеи ныщъак. Иалахъын ща6ала6ь6ъеи щ6ы0а6ъеи рыр=иаратъ ансамбль6ъа
– гагратъи «Кьараз», уачамчыратъи «Ерцахъ», гъдоуатъи «Ри7а», гъымс0атъи «Гъыма». Иаа5ьоушьартъ инарыгёон жълар рашъа6ъа ирзааигъоу, щкомпозиторцъа иа8ыр7ахьоу ашъа6ъа. «Ерцахъ» инанагёон иара убас щаибашьра а0абиа= ииз ашъа6ъа. Ахъы36ъа рансамбль шьахъла и6ъгылеит. Асцена ы6ъырдыдиаауа еицыкъашон ахъы36ъа, ршьамхы ры7ы8раауан адуъа.
Уаныюдъыл7лак иудыруеит щашъащъара азал аюны7йа ишын7ъаз. Щбызшъала ишымцъажъо еи8ш, амюан а8сышъа ашъак уащаёом. Уахьыйоу узымдыруа, узлагылоу, аищараёак а=ар, ажъак щбызшъала шамахамзар ирыхъылшъом. Ана-ара еи=каау акащуажъыр0а6ъа, а0ха5ьыр0а6ъа р=ынтъ щашъа6ъа ааюёом. Агъара0а6ъа р=ынтъ иуащауазар – атъым естрада зегьы амэханакуеит. Зегьы ззыёырюуа, ирщъо ищар=иаз акъёам, щбызшъа акъёам щадгьыл и6ъыюуа. Щабацо1!.