«Гыц АС*А Ж Ъ А-Ш Ы : Ъ С А РААХЫС Алхра6ъа р=ынтъ алхра6ъа р=ынёа избоз, исащауаз ББК 84(5Абх) 6-44 Г 91 Гыц Аса Жа-шыса раахыс. Алхраа рынт алхраа рына избоз, ...»
Ащъаа нхы7 тъылак иамкыз яарк, иэ8ныщъа щзышь0ымхуа, ма политика еилаюынтрак, еибашьра6ъак 5ьоукы хындыр7ъахуазар щъа, щрыз8шы мацара, адемографиа проблема щзыёбома1 Щазынтъык щбызшъала щзеицъажъом. Уи аи6ъырхараз усгьы план еизакык щзеи6ъмыршъеит, згъы былуа 5ьоукы щ0ы86ъа р=ы щбалыба0оит умщъозар. Щара щха0а6ъа арайа, А8сны, ща=иашьа яъяъам. Анцъа инапы щаны8шыло мацара, иащзыр=иари1 Аха анахьгьы арахьгьы ма3-са3 ищазкашъо щхы иащархъалароуп. Галаа иахьатъи р0агылазаашьа мюак изы6ъщам7ари1 Ас еи8ш аам0а шь0а нахыс ща6ъи0ушъа згъы иабо игха ахьынёа7аулоу дзазхъыцуам, уа щара щицхыраароуп. Атъыла ду6ъа рэеидкыла6ъашьа, нас реилаща6ъашьа, щгъы ишаанага6ъо, уаюы инапы ианым. Аимпериа йыбаёыба б5ьар еинда0рала еибаркыуп. Убар0 рёыблара ажълар ма36ъа еиладырюынтуеит, уи иалаёуа ма3ёам, аищараёак заа еи=каашьа6ъак рхы а6ъыдмыршъар.
Щ7ас6ъа ракъзар – ишщаркьа=ша щъа а6ъкы шь0ых ищамеижь0еи, а8с0азаашьа асистема6ъа рэеи0нырсахлеит. Уаагьы лы7шъа щамаёам. Ур0 рымюа8гашьа щазхъыцыр, имюа6ъащ7ар иаща иеияьзар1 Щчара6ъа ракъзар – иащчараны имюа8ысуандаз, ищабаргызи!
Щхы ззащкыша аёъы далацъажъом, агъхьаа зкыу дыйам ущъар – гха умыхьуазар акъхап. Ари аус ахы иаужьуп.
Ааигъа Айъа чарак руан. Иааит аищабыра. Иахьабалак еи8ш усгьы щчара згьама лайъёаз концертхеит. А0амада ицынхъра усгьы ддикторуп «щгъыряьара» мюа8ызго.
Уи ажъак а8сышъала ихъылшъом. А8суа ашъак ц6ьаны иуащауам. Уаща щъын06ар мюа6ъ7ашьак абра иащмоуёои1 %ьара-5ьара, ачара алагам0аз, ныщъа8хьыёк а8сышъала ирщъагъышьоит, изларгъаяьи ааугъахъыртъ.
Аус адызуло рацъахаёеит, атележурналистика зыйа7ара 3ыда усхеит. Абрайа зайа еи7ахара амила0 ироуа айара, ажълар ркультура хьысщахоит. Ры=иара аган6ъа зегьы еи7амхалар 8сыхъа ыйам.
Абызшъа а=иара хшыюзышь0ра яъяъа аиуазар, еищараёак амал з6ъырёлатъу, ашкол ареформа анаюсан, ателедырра0ара щаракы аи=каароуп. Абызшъазы ахдырра аизырщараз ателехъа8шроуп иахьа аищараёак узы6ъгъыяша. А=ар рмила0 хдырра ашьа6ъыргылара= ицхыраауеит иара. А8сны а0оурых р7ароуп уи азы, аха щбызшъа а7акы еилыркаауазароуп, ргъа7ан инеиртъ. Ус анакъха, А8сны а0оурых щара щзы има3уп, хра злоу усхон а8суа и0оурых 0ащ7аауазар. Уи азын ателехъа8шра=ы алекциа6ъа рцикл еи=каазар – даара ищахъар0ахон. Уи ацикл акырынтъ идырбатъхоит. Ари апроблема, ишааба6ъо рыла, занаа0ла иазыйа7оу щъа иаща8хьаёо щакадемикцъа6ъакгьы макьана а7ыхъанёа ры07аара6ъа мнеиёацт.
Ща8суа телехъа8шра а6ъра ма3уп, аха иахьа иаащакъыршоу атъыла6ъа ры=иара, имюа8ысуа аныр ду, а8ышъа аимадара, аи0анеиааи ущъа зеи8шра6ъоу р3ыдара6ъа азгъа0аны, щ0агылазаашьа еияьзар бзиан, акъымзар щаи7ахара6ъа ирыцлалоит. Иахьа щтелехъа8шра ахьнеихьоу алкаайа7ара уэазукыр, аиашаз, угъы ухьуеит. Ателерадиокомпаниа аартра аиубилеиъа раан, иазгъар0оит уи анаартыз, а6ъ7ара шыйалаз, А8сны аищабыра аус ируз ущъа, инарымюатъшъа убри ажълар ры6ъ8ара ишал7шъаз ааргъаладыршъазшъа руеит иргъа8хошъа иргъам8хошъа. Арахь аус зла7ъйьаз убри а7ыхътъантъи афактор акъын. Уамак иащгъалашъаёом закъытъ 6ъ8араз имюа8ысуаз! А=ар ракъзар,
– еснагьтъи процесск ащасаб азуны, ателехъа8шра щамоу 5ьыршьоит. Арахь ща3къынцъа закъытъ шъар0аз из0агылаз, «рыхъда ащъызба иа7аркит» щъа шырщъо еи8ш7ъйьа, убри апроблемеи егьыр0 амила0 з7аараъеи ирыёбашьаз шь0а акыр и8ш0ъыдахеит. Уи щ=ар рыхдырра азнарщаёом.
Зегь ра8хьаёа, жълар7ас щаи6ъырхара шьагъы0с измоу абызшъа а=иаракъын изызкыз ателехъа8шра ацъыр7ра. Уи аёбара аангылеит узщъом, аха иахьцалак акыр ишьа6ъхалацъеит. Уи аусура аияьтъраз акыр жъалагала йа7оуп, амала зайа хшыюзышь0ра ры0оу щаздырёом. Адырра0ара6ъа мюа8ызго рбызшъа амюан ирщъо а8сшъа иацлабуашъа иахьынёеияьу уамак иузгъа0ом, убасйатъи абызшъеила8са ахархъара аиуит.
Щбызшъа ахархъара ателехъа8шра=ы акыр ихьа7уазар щъа, агъаанагара цъыр7уеит. Щбызшъа злац6ьахои1 Щара ищащалароуп еияьу а8сшъа! Убри =иалароуп а8с0азаара аган рацъа ицъырнаго ахъыцра6ъа ахъа8шыю изнеиртъ. А8сышъала иузымщъо хшыюзцара щамаёам. Убри рзым8шаауазар – зынёак рхы иадмырхъар – иаща иащзеияьуп.
Щтопоним жъпакы рын7ъам0а6ъа еи8шуп. Дал, ?абал, Ам0йьал, Мархьаул, )йъарчал, %ьал, Чхъар0ал, Хъа5ьал, ?йъыргьыл, Гал; ищамоуп ажъла6ъа – Хъырхъмал, А5ьын5ьал; ищамазаап аёиас %ьамяьал.
Абжьыуааи Самырзайанааи ажъытъёан акала еидызкылоз дгьылкны ишьа6ъгылан. Дара рзеи8ш хьёгьы А8сыл, щаяацъа иахькыдырйьозаалак, иахьанёа щ0оурых иащзеи6ънархеит. И07аатъу аус ща8хьа ишь0оуп.
Гал араион иа7анакуа адгьыл еищараёак иреимакыр0аны ю-жъларык ирыбжьан а7ыхътъантъи шъышы6ъса6ъак рзы. Аибашьра6ъа раан ах7ъареи а6ъёаараъеи, =ыц анхацъа адгьыл 0ацъ6ъа рахь реихара иара иалахьын7ан. Арахь иаауан аищараёак ауаюышьра6ъа ирыхйьаны их7ъаз а0аацъара6ъа. Аибашьра амшала адгьыл6ъа ан0ацъуаз, а8суа ащцъа нхара июаргон егьыр0 а8суа дгьыл6ъа р=ынтъ анхацъа. Ааигъаёа Жъыргьы0 араион а8суаа нхон. Иа8сыуаамкъан зхы зы8хьаёа6ъоз 5ьоукгьы а8сшъа рщъон. Поти щъа иахьа изышь0оу «*ы0» а=ынтъ иааит. Анайлиа – ан лыйаара иалиааз аанагоит. Иара ус у=ыюаухар, Ба0ымынёа акъара6ъа а8суа хьыё6ъа рхыуп. Иара убас, :ар0йа амюа уанылар, иу8ылоит а0ы8 «Агара», нас «Мцхье0а»
(амца ахьар0а9, «Варёиа» (Юарёы9, Кура (Айъры9; Гуриа и6ъынхоит агъы иарииз ауаа. Ула8ш иаахгыло роуп ар06ъа. И07аам зайа ыйоузеи1! Ар0 зегьы а8суаа ир0ы86ъан, рбызшъа рхаш0ыцы8хьаёа, дара ыёуан.
Щхы щаназымхъыц, иахьа щара убри щзы8шуп.
Уажъшь0а акыр шы6ъса 7уеит галаа еимакыр0ас ишь0ащхижь0еи. Уа щназгаз аполитикатъ еи=агылароуп.
Щаибашьра иахырйьаны, зныкымкъа дара х7ъахьеит, аха ищаргьежьуеит, галаа шьагъы0уаауп щъа и8хьаа. Ур0, щамбициа иа8ырхагамкъа иахьынёащбо, рынхар0а6ъа шьа6ъдыргыларц, щаары8хьоит; щамбициа ианымаало щбар, иаяацъащтъуеит. Ас щус еи=каашьа хара щнанагом.
А8сны и6ъынхо рзин6ъа еийаразарц, галаа апаспорт6ъа ры0азарц аз7аара ы6ъгылан шы6ъс6ъак ра8хьайа.
Ащъын08арра Ахада иалхраз зкандидатура ы6ъгылаз руаёъ уи цхыраара яъяъас иоур щъа иоппонентцъа ацъшъон, аус а0ы86ъ7ара иа=агылеит. Уаанёа дара ус знык ирыхьхьан, ганкахьала иахьа уажъраанёагьы ршьа руеит. Галаа ррыцщара6ъа иахьала аброуп рхы ахьыркыз. Иащзеилымкааит акъымзар, уи щара, а8суаа, иащрыцщароуп. Еилызкаауагьы рхы за7ъык иашь0оуп, ща8садгьыл аз=лымщара6ъа уамак ирхьааёам.
Уа щзаанымгылеит. Усйан а7арауаа, академикцъа назлоу, и6ъгылеит иа8сыуаахарц з0ахыу галаа 8ынгыларак рмоуа, иаармариа рдокумент6ъа еи6ъдыршъарц.
Апаспорт ры0ара еи=кааюцъа иа87атъыз щъа иадырбоз ашъйъ6ъа узырхы8омызт, убранёа аус дыруадаюуан.
Арахь аоппозициаа хазы убри аз7аара и7оурамкъан идырцыхцыхуеит, рполитикатъ 0ахра6ъа рынагёара= рхы иадырхъарц. Аи=ыхара абри аус а0ы86ъ7ара иаырхагахан, аконтрольдара 7нагеит. Апаспорт-визатъ ма7зура аусзуюцъа ари рхы иадырхъеит дара ишыр0ахыз.
25 ныз6ь паспорт рыр0еит изакъанымкъа рщъон аоппозициаа, ра8хьа уи анцъырыргоз, Гал араион амацара ус ийалазшъа иалацъажъон, дара иаща ус ирыхъар0ан.
Ателехъа8шрала «амцахараа» иаадыртит даэа маёак4 усйатъи апаспорт еилагара6ъа х-раионк р=ы имюа8ысуазаарын, галаа р=ы мацара акъымкъан. Закъан еилагаразу имюа8ысуаз аилкаара ус имариам. Еилкаауп а8ара шалайар7оз, аха, аус07аарахь икылугартъ, уи иашаща0да1 Апаспорт шара иахьакъёам ианалагаз, аоппозициаа иша8ырхагахаз даэа знык иа7ащшьып.
А7ыхътъантъи ашы6ъс6ъа рзы 8шь-ныз6ь паспорт райароуп ирыр0аз х-раионк р=ы. Ур0гьы закъандарала иршазар, – аёъгьы дариашом, – аха а7абырг ш7абыргыу ицъыргатъуп, доусы ишихъар0оу щъа акъымкъан.
Апаспорт шараз азакъан иахьынёы6ъныйъоз злагъар0алашаз мюак ры8шаарц акъхап апаспортизациаз акомиссиа6ъа зха87аз. Абри азакъандарахь иаща ахы зырхатъыз шьа0ас иа7оу 07аам. Апаспорт шара закъандаран имюа8ысуан щъа иадырбан, уи аус07аара Апрокуратура Хада иадыр7еит. Аус07аара хыртызарц, конкретла ус за7ъык 8шааёам, аха Апрокуратура Хада ирыдыр7аз ад7ала «рнап6ъа рыёъёъеит», амала аус ахьырзынамыгёашаз, даэа зны аутъы шь0ырхыртъ, ахащъ (ауацхыр9 шь0ар7еит.
А6ыр0уа мпы7ахалаю-мчы щахщъаны, «а8суа ида ащра А8сны даимуааит!» щъа, аныщъа=а ишь0ащхуаз 8с0азаара абеит. Щтъыла хъы3ы ахьынёанаёааёо и6ъынхо ус уаюы мап щазицъкуам. Зегьы щзааигъащтъроуп. Иахьеи уахеи щгъы и7хозароуп адемографиаз щапроблема ду. Адунеи еибашьра6ъа рышь0ахьгьы б5ьармца еи=агылаз, 8хьайа 0ынч изланхашаз иалацъажъарц, еидтъалон. «Уаяа дуюызатъ!» рщъон акыр еилызцоз. Уажъраанёа ишьа6ъдырйьартъ а0агылазаашьа зза8ыр7ахьаз ауаа мюак щара и6ъащ7ароуп. Уи азы щтъыла и6ъынхо зегьы щадащкылароуп. Иащзааигъащтъаанёа щяыяибагалоит. Убри ашьа0а щара ишь0ащам7озароуп. Галаа щайъганы иащмыргылароуп. Ур0 рыс0азаара реформак азутъуп, щаицрызхъыцроуп, 0аяьзаа (лебедь, рак да шьука9 реи8ш акъымкъан.
Зегь ра8хьа, иахьатъи ур0 ир0агылазаашьоу щнагъыла8шып.
Энак хыбрак июнагылаз а8сыуа жъытъ ашъак адъахьынтъ иращаит. Шамахамзар уи защахьадаз. Иазырщъоз еилыркаарц июдъыл7зар, машьынак аюны7йантъ иааюуан уи абжьы 7ары. Уа и0атъаз галаа ракъын.
Рха0а а8сшъа уамак рзеилкаауамызт, аха «щабацъа рашъа» щъа, бзиа ибаны иазыёырюуан, шъана5ьалбеит! Дара ирдыруеит иша8сыуа шь0роу, Бзы8ын рабиара уажъгьы ишынхо. Иша8сыуаау рщъарц агьрыгёам, аха ргъылацъа, агыр6ъа, гъаар р0ахым. Шъазхъыц!
Щара щнарыхан ищаргылоит, дара здызкыло рахь иаща рхы кыдуп. Ари щазхъыцлар бзиан. Иахьцара рзымдыруа еилахеит. Гыртъыла7ъйьа инхо раас0а, ар0 ирымоуп а8суа жьира, Ажьырныщъа мюа8ызго рацъоуп.
Лыхны инхо №адиа6ъеи Гал инхо ур0 рыжълантъ6ъеи раби8ара акоуп. Аижълантъ6ъа анеизо галаа арахь ирылоу рацъоуп. Аус злоу раби8ара шь0ра дырёыр р0ахым. Иа0ахыуи абар0 ша8сыуаау р=ы иадырщъарц1 Егьыр0гьы идеилыркаатъуп шь0рала зны иша8сыуааз.
Ищадащкылароуп! Уи иаанагои1 Зегь ра8хьа апаспорт6ъа ры0атъуп. Ауаюытъыюсараз и0аютъуп. Щреспублика= ишынхо деилыркаатъуп. Ма3-ма3 а8суа школ6ъа 8ыжъара шращ0о рбароуп. А8сшъа ирхатъы бызшъазароуп. Аам0а кьа=ла иузымюа8го щ8ынгылаам. Аам0а рацъа а0ахыуп. Уи аам0а и7егь щнахеит щаюны7йа еи=ыхара6ъа рыла. Ща8хьа ишь0оуп аус ду.
Уи а8суара иахъаша ус щаракыуп. Аус арщаущаура щзеицъоуп. Ма3-ма3 имюа8галазар – ифеидахоит. Иахьа щабжьы щмыргар амуа щааргеит умщъозар. Абар06ъа рымюа6ъ7ара ацынхърас, щара щполитикатъ ц0ъы дара алащарёырц щазхиоуп. Зынёак щарлашъит уи, галаа еимакыр0ас иахьщамоу.
Чхъар0ал инхоит Зухбаиа6ъак (Зыхъба9. Ур0 ран д-%ьын5ьал8щан. Уи, уа даннанага, ры6ыр0уа школ а=ы а8суа класс6ъа еи=ылкааит. Убри аёяаб хъы3ы ла8суара еищаз а8суара ныйъызгаз щъа иэхъо узи6ъшаща0харым.
Лара иаам0аёамкъа лы8с0азаара дал7ит. Аибашьра ашь0ахь «ща8сыуаауп, а8суа паспорт6ъа щашъ0а!» щъа, иаа6ъгылеит лара лыхшара. Ирырым0еит.
Дзус0азаалак дынхароуп, дын7ыроуп. Ихшара р7ара духарц и0ахыуп. Иш8айаи7ари Гал араион и6ъынхо ауаюы, щара дщаяоуп щъа щааизы6ъгылазар1 Дара аусураз А8сны иалоуп. Шъйъы ркёам азы, и7егь еищаны а8арарщараз, *соу изахысёом. А8суа паспорт змам закъанла А8сны далалар илшаёом, усщъар0ак а=ы дрыдрымкылозароуп, еищау а7ара иоурц, щара щ=ы азин имаёам. Ажьащъеи а8сынгьерии ибжьащкызар, иш8аныйъари1 Абах0а и0аркыз иш8айаи7о1 Д0ы7ыр и0аххоит. Ари ауаюытъыюса 8сабара иа8йароуп. Убри ззеилымкааз дзус0ада1 Рышкол6ъа иахьа 6ыр0уа школ6ъоуп. Р7ара ареформа иазхъыцхьада1 :ыр0бызшъала абжьаратъ 7ара зауз, и7ара :ар0 иацим7ар, дабацои1 Ар0 аус6ъа щабзиара6ъа ирхыл7ышь0ымхар, еи=ыхарала аус 0ы86ъ7ашьак аиуам. Ар06ъа зегьы обиективла ирзымхъыцыз дполитикыуп щъа дзаща8хьаёари1 Аус излауала амюа6ъ7ашьоуп аполитика. Ухатъы амбициа6ъа аиааира ргозар, узакъытъ политикыузеи1 Щаибашьра ашь0ахь, жъаба-жъаюа шы6ъса р=ынёа, а=агылара амч усйатъи ияъяъамызт, уи зэалазырхъуазгьы Азакъан Хада еилагара рэазыркуамызт. А=агылара ахархъара анааиуаз Ащъын06арра Ахада иалхраз аэазыйа7ара иазы87ъаз аам0а азакъын. Амала усйангьы аизара6ъа мюа8ызгар з0ахыз ма3ёамызт, аха убар0гьы рымчхара ащарак щахаанымхарц, аус зуаз, Апрезидент иаам0а н7ъаанёа аусуха ир0арц, абжьагара6ъа мюа8аагон. Убас ала Аконституциа и6ъныйъарц, амюа6ъа ылхын. Даэакала алеишъа щзышьа6ъыргыломызт. Азакъан Хада ишахъ0оу аус щзамырур, ауаажъларра рэеюшара6ъа щаракёахар, антагонизм амюа ылащхуеит, уи иаанаго – б5ьар мца аи=агылара щазхиоуп. Убас щмыхьырц аус зуаз ма3ёамызт. Уи иаанагаёомызт усйантъи а=агылаюцъа и6ъдыргылоз аз7аара6ъа хырщара рылаёамызт щъа. Ирылаз0гьы! Аха апроблема6ъа р0ы86ъ7араз зегь ра8хьа алеишъа щамазароуп. Аус6ъа закъанла, ащъын06арра усбар0а6ъа рыюны7йа иёбалатъын. Уи азын, а0агылазаашьа щгъа8ха-иащгъам8ха, Аконституциа иащъо щахым8алароуп. Б5ьармца мюала апроблема а0ы86ъ7ара щашьцылахьеит. Ааигъаёагьы Аиааира щгеит, аха щара щаюны7йа щусёбара6ъа даэа мюак рзылащхлароуп, аэеи0акра цъгьоуп, аха ща=ызароуп.
Амчра знапа=ы иааиуа ркоманда иаламшъаз шамахамзар зегьы аоппозициа рэадыркылоит. Убра ирылагылоуп уажъраанёа амчра змаз ркоманда иалаз. Дара раам0аз рнап6ъа ирныз аус6ъа рыла даараёа щдыргъыряьахьазма1 Иарбанзаалак ргылара уск, мюайа7арак, наплакы =ыц аартрак, ма даэа усмюа8гатъык ала щхы-щгъы дыр=ыхахьазма1 Асовет мчы аан, ашы6ъс еи6ъа7ъа6ъа, Аибашьра Ду, амила0 хъаэра ирылга иааргоз жълар рышъащъареи рыкъашареи Ащъын06арратъ ансамбль7ъйьа аусура иайъыхын. Щаибархха, щаидара6ъа щажъюахыр и6ъ7а, ащъаа щхы7ырц, мчыбжьыла ацъащъа щаны6ъгылаз, щалагылара за0ъазымшьоз есымша иоурыжь0уан. Ауаа8сыра рым7арсра6ъа н7ъаёомызт. Аполитикатъ 8с0бара6ъа щаармыхъаёеит.
Иахьа алеишъа яъяъа щамаёам щъа, зыбжьы щамыхъо убасйан иабайаз1 Иахьеи уахеи ищалагылаз даэа 5ьоукы 5ьара ус яъяъак рнапы адыркёомызт иаадыруазижь0еи. Уалафахъы бзиак арщара иашьцылаёам. Шь0а ры6ъра6ъа убранёа инеихьеит, рыёбахъ акала иущъарц у0ахым. Аха дара, рхымюа8гашьа иацъы8хамшьозар, злары6ъ=ум0уазеи1 Иагьараан иубаргьы, =агылара еизарак иашь0оуп.
Иашьцылахьеит азын, иахьа анапхгара знапы иану и=агылазароуп. Ир0ахыу аёъ дааирц, «хамеигёа»
и6ъ8оит, аха уи и0ы8а= дшааргалак, ар0 =ыц иара инеи=агылоит, уажъраанёа зыёбахъ цъыргамыз даэаёъы ишь0оуп. Иахьа излеилкаахаз ала, даэа категориак а=агылаюцъа иаарылагылеит. Ур0 миллионла а8ара кредит ащъын06ар хазынар0а и0ыргахьеит. +агылара 6ъ8арала руал хырюарц ргъы и0оуп. Згъы намёаз зегьы еидкыло акъымкъан, а=агылара иахагылоу рэеилдырга6ъар цъгьамызт.
Ащъын06арра Ахада дзалырхыз – иара ирыдигалахьаз аполитика ажълар а6ъшаща0хеит. Аоппозициа рнапа=ы дмар7еихарц азакъёам ареспублика дзахагылаз. Дара рхы6ъкы анагёараз рхы иадырхъо ажълар ахькылнаго иазхъыцёом, б5ьар 6ъгылара иахьы8шугьы щамаёам шъымщъан. Уи азы ирыдгылаша ахьма3ёоу щаанагоит умщъозар. Убранёа щгъам7ра щзыхъаэуам, Ащъын06арра Ахада, ихы иа0ъашьа иаацъыр7ра щаыр а6ъым7аёакъа, ицъа ихащхырц щэазащкуеит, иара ицъа ихы7уам акъымзар. Аищабы ишиа0ъоу изныйъара а8суаа ищалаэын, иащ7асын. Иахьатъи щхымюа8гашьа знышъо иарбан 8сыуароу1 Аи7ашьыцра агъам7хам7 мюахьы щкылнагоит, щаэщазнымкылар аи7абаа йазшьа6ъа шь0ащкаауеит. И7оурам щ3ыдара6ъа рыхъаэышьа щ7ароуп. Ажълар рнапы зыр0аз иаща0ыр зымбо дахьзырхъуа 8йа87ак ахьщамам щарэеиуам. Убри щахьалайам а=агылаюцъа еиднакылоит, аищараёак рус гъы8ла инарыгёоит. Ари даара ишъар0оу процессуп, иш7оурам макьана ц6ьа иащзымшьацт.
Щаз0агылоу аам0а а=ахъы зщъо, и7оуроу гъаанагараъак еизара6ъак р=ы иаар=ы7шъалоит, аха акьы8хьа= иащ8ылаёом. Аищабыра рполитика иа=агылоу ащъам0аъа рацъаёоуп, избанзар ищъын06арым акьы8хь6ъа маам, ур0 а=агылара иаща иаз=лымщауп. Уамашъа иубартъ, дара еснагь аоппозициа гъаанагара иадгылоуп.
Аищабыра знапа=ы иааиз акоманда =ыц ина=агылоит, уажъраанёа ур0и дареи ирщъоз ак шакъыз аархаршны. Убас ийоуп русушьа аметод. Иабайоу даэа гъаанагарак1 Аинтеллигенциа ражъа еснагь щазы8шуп.
Арахь, =ащаи дагъеи щаилахазшъа, щрыхъа8шуеит. Акы за7ъык щзыриашоны ищамоу, – Ащъын06арра Ахада иалхраан, маёа бжьы0ирала, аи=ыхара6ъа щшырзыйоу ааизакы иаащар8шуеит.
Иахьцалак Ащъын06арра еищабыра ир=агылоу иахьа рхымюа8гашьеи русушьа аметод6ъеи жъларык агъынчымра рызнар7ысуеит. Авторитар режим6ъа р=ы, ацаризмгьы убар0 инарыла7а, аищабыра зыхьчашаз азакъан6ъа шьа6ъыргылан. Анапхгара р=агылареи ащъын06арра шьа0а а7ышъшъареи еийаран, уи амюа ылызхуаз, атъыла иаяацъаны, рус рыёбон. Иахьа ареспублика мюа6ъыз7о анапхгара зыхьчаша акы за7ъык щкымшъа щйалеит. Ища7агылоу щаби8ара6ъа ас а8суара щазрылааёома, щха0а еищаби еи7би рщъаа щзымдыруазар1 Жъларык рнапы зыр0аз иаща0ыр убартъ адъы узы6ъымгылозар, жълары ртъамбара шь0укаахьеит.
Рыз=лымщара сса6ъа думпеиртъырц, иахьдырдыдыша рзымдыруа, аёъырюы идырмацъысуеит. Абжьагара6ъа рыдыркылаёом.
А8сны иахъара зегьы иашь0алартъ Анцъа ищъааит!
Амала ща8садгьыл шхъы3у знымыруа уи иахьаау изгъа0аёом.
*хьайа еинышъарак йалароуп, убри ахь аищабыра а8хьатъи ршьа=а еихыргароуп щъа, агъаанагара цъыр7уеит. Аха уи злалыршахои, ареспублика аппарат анапхгаюы а=агылаюцъа реизара= ажъа ирым0озар1 Уи злалыршахои Ащъын06арра Ахада дшьацъхнымслар, шьап=аршък абаир0ареи щъа, икылы8шуазар1 Изларщъа6ъо рыла, а=агылара зэадызкылаз адепутатцъа ргъы8, А8сны Жълар Реизарахь Ащъын06арра Ахада инашь0ым0а иазыёырюырц, асессиахь имнеиеит. Асессиа амюа8гара еи8йьарц эазышъаран хым8ада. Ари закъи1!. Иарбан закъану азакъан87аюцъа рбоикот еи=каара з7азкуа1 А0ак8хы6ъдара иар=иаз мюазар1 Убасйатъи аиаяара6ъа акыр тъыла6ъа р=ы б5ьар еи=анаргылеит, и6ъибаххьеит аюны7йа, иахьагьы и6ъибахуеит. Уи иаз=лымщау ащъаа нхы7аа амца ры7ар7оит. «Уа8ш7ъык» изынамёо щара убри абанёащзеияьу1 Нас щ-А8сны иахъар0оу аус наигёоны зхы зы8хьаёо дарбану1 Ус ищауз ауаа уаюы изыёырюра зынёак ира0ъаршьаёом1 Атъыла анапхгаюы мчыла дырзы6ъымгозар, инапын7а6ъа ихала мап рцъикырц, а0агылазаашьа рэазыйар7оит. Рхы6ъкы анагёараз, амюаъа нымшъарыда ирышь0оуп. Ас мацара щщъын06арра 7ызшъаауа раанкылашьак щзыйам7а, щрыхъа8шлома1 Щаламыс зегьы ахьчоз 5ьащшьон, уахьгьы щзыяъяъамхеит. А8суара зла0ышъынтъалахои1 Иш8айащ7ои1 2013 ш. *хын3къын. А6ы0а Бзы80а.
Абри астатиа акьы8хь иазырхиан 2013 шы6ъса *хынкъын (декабр9 азы, ашы6ъса ан7ъам0аз агазе0 «Эхо Абхазии» аредакциа иадгалан. Даэа газе0к уи аныз7ашаз убар0амызт. А8сышъала Ащъын06арра и0нажьуаз агазе0 «А8сны» за7ъык, аформат ама3ра иахырйьаны, усгьы ирыдыркыломызт. Аныщъа6ъа ииасаанёа, 8ыхьа иахьныжьыз аредакциа= а8сышъала ирза8хьашаз дры8шаанёа, дадыры8хьаанёа, аам0а рацъа рыцъцеит. Егьи ашы6ъс мызкы инеищаны иахылахьан, агазе0 аредактор Витали Шариа автор а0ак телефонла иании0оз4 «Казусс ищауз умбои4 щгазе0 ашьа0а зкыз Беслан Бы0ъба иоуп. Иоппозициатъ газе0уп. Устатиа иану закъу умбои…» «Аоппозициаа ы6ъгыланы ищъщъоит, аищабыра дара дмырцъажъошъа, арахь рха0а даэаёъы игъаанагара ращар р0ахёам», – сщъеит. «Уара угъы иш8аанагоз1!» – иара и5ьеишьон.
Исащаит аполитикатъ партиа «Амцахара» агазе0 =ыц «Амцахара» а0ыжьра напшанаркыз. Уи аусзую %ьубеи А5ьба дгъыряьа7ъа астатиа идикылеит, аха асйатъи акьы8хьра уаагьы ирцъыуадаюын. Агазе0 мызкы юынтъы и0ы7уан, 8шь-дайьак аман. Макьана финансла ашьапы и6ъгылаёамызт. Ма3к акъзаргьы, астатиа дыркьа=ыргьы, уи акьы8хьра х8а-8шьба мзы иагон. А8хьаю аусум0а а7акы ицъеи8хьыттон. Иааизакны икьы8хьзарц, %ьубеи ихала екземплиарк ахкьы8хь А8сны ашъйъыююцъа реидгыла и0нажьуаз ажурнал «Алашара» аредакциа иазигеит. Мызкы инеищаны и7хьан, аредактор Анатоли Лагълаа сани6ъшъоз. Уи излеи8хьаёоз ала, астатиа хжъацъаны июын, уи ар8сыэра сара са6ъшаща0мызт. Нас излеилыскааз ала, аредколлегиа иалаз аоппозициаа ргъаанагара рыцеиюызшоз ыйан. Щажъа щзеибамыркит. Сзы6ъгъяуаны инхаз «Амцахара» акъын. Акыр аам0а бжьа7аны, ю-номерк ирнылеит ю-цы87ъахак. Настъи аполитикатъ х0ыс6ъа астатиа акьы8хьра уа ихдыркъшеит.
Иара а5ьабаа задызбалоз, – аоппозициаа даэа знык еи8шымкъа, закъытъ эазышъараз рхы з6ъыркыз умбо ийаёамызт. Аищабыреи ауаажълари ргъы рэаныз7оз руак акъны абри аматериал цъыр7ырц с0ахын.
«Иш8айащ7ои1!» абас з7аарала ин7ъоит иара, а8хьаю иугъалашъозар. Аха аус азымукъа инхеит. Юы-шы6ъса раахыс, Ан6ъаб А.З. Ащъын06арра дахьынёахагылаз, имюа8ысуаз апроцесс6ъагьы даэакала хазы снапы рыласыкёом, уи астатиа ианы8шуеит азы, ара иагъылас7оит. «Иш8айащ7ои1!.» щъа ашъар0а анцъыр7ыз ашь0ахьтъи ашы6ъсыбжаз имюасуаз аполитикатъ 8с0азаара закъытъ йама =ы 7арыз изы6ъныйъоз ма3к щазаа0гылап.
И6ъ8он еи=агылаз агъы86ъа адепутатцъа ркорпус а=ы, хы8хьаёарала иаща ирацъаходаз щъа. Депутат 0ы8к аа0ацъхар, а=ыц алхра6ъа ахьымюа8ыргоз еибар8срахон. Амчра знапа=ы ийази аоппозициеи ирыдгылашаз ралы8шаашьа политикатъ чымазараны имюа8ысуан. Ан6ъаб А.З. даныпрезидентха, аищабыра ирыдгылаз 8ыжъара роуит, а=агылаюцъа рзы уи рыцщаран. Аспикер иакъзар – аам0ала акъзаргьы, Апрезидент идгылоз дреиуан. Аоппозициаа ир0ахыз аз7аара6ъа Жълар Реизара= ирзымыёбо инеит. Дара ражъалагала6ъа аус рзамыруа анырбалак, еибыщъаны ишгъы8ыз аилатъара ныжьны, идъыл7уан.
Ареспублика хъы3а=ы агха6ъа ма3ёамызт, дара убла иаахгылон. Ащъын06арра Ахада и=аргылаз аус6ъа рацъан, иа0ахыз мюа8ыргарц, ачынуаа инапа=ы икызарц ихъ0ан. Уи азы аёъы лахьын7ак и0атъын, изыхъаз дырэхъатъын. Ур06ъа рымюа8гара хьан0а усын, избанзар лахь зауаз аоппозициахь диасуан. Ари ауса= аоппозициаа цхыраауамызт, изларылшоз иащагьы и8ырхаган анапхгаюы, иус6ъа и7егь еицъартъырц.
А8суа оппозициаа ащъын06арра чынуаю и0ы8аз 6ъ8аран изы=ёаз. Дара, зайа аха6ъи0ра Апрезидент иранеишьоз рацъаз айара, аха6ъи0ра зынёак ирымамызшъа, рыбжьы дыргон.
Зны, угъы аны87ъаёалак, ар0 ирыхъар0аз Сталин иакъын ааугъахърын. И0а=ащъаны ажълар6ъа ахьынёарымаз, ауаа рэеидкыланы арежим иа6ъ8арц, иеибашьырц зхы и0ашъодаз, баша =агыларак згъаяьуадаз1!.
Сталин иашь0ахь иаща-иаща 8сеивгарак щауан, аха зегьакакъын убри адиктатор система ащауа ащъын06арра иахаччын, иащхагылаз иаарщъоз щахы8ар щацъшъон.
Ирыладыр7ъоз апропагандеи агитациеи имюа8ысуаз апроцесс6ъа рыда адунеи зышьа6ъымгыларызшъа, акоммунист идеиа6ъа атъыла6ъа зегьы ирхым7ъар шамуаз ущъа, адиктатура щааёара яъяъала ианырит. Ацъа щал76ъаанёа, щашы6ъсын7ырабжа цахьан. Иахьанёагьы 5ьоукы аунамыжьёацт, уамашъа7ъйьа иубартъ.
Асовет мчы анеилабга, СССР ареспублика6ъа хазхазы еихартъ аам0а анроу, адемократиа щзааит щщъан, иаащах0ы6ъгылаз ц6ьа и0ым7ааёакъа, агыгшъыг хымюа8гашьа шь0ащхит. Атъыла6ъа, – :ыр0тъыла, Кыргызстан, Украина, – рыпрезидентцъа шахырщъоз, еибашьны амчра шыркуаз уамашъа ишаабоз, ща8суаан, а8суара иакъымыз щнарйа7омызт щъа щашгъыяуаз, щхаагьы убри адунеижъларбжьаратъ зюа щзацъымцеит.
А8суареи, аламыси, ус анакъха, ажълар ирыярагылоз гъы8-юык алаламбатъ щзааргон. Уи збоз ц6ьа а=0ыха щмоуёеит.
Зегь ра8хьаёа щахшыю ззащашь0ыша – аоппозициа есааира знышъарак змамыз аибарххарахь щашь0нахуан, щжъытъ дгьыл6ъа р=ы аолимпиатъ хъмарра6ъа анымюа8ысуаз. Дара рлеишъа дырцъгьарц а7га рбон.
Щщъын06арратъ биу5ьет акыр и8сардхон. Урыстъыла иащна0оз ацхыраара аанкылан, аолимпиада иа6ъырётъыз ащар5ь ина7ганы. Амала Урыстъыла аищабыра зегьы ршъахьан-ирзахьан. Ра8хьа, Бага8шь С.У.
ихаан, жъа-миллиардк инеищаны ацхыраараз иаашь0ызар, Ан6ъаб А.З., щтъыла данахагыла, ир0еит 1,8 миллиард. Уи аарла аолимпиатъ хъмарра6ъа р=ынёа иаащазхартъ иазгъа0ан. Ашь0ахь аекономикатъ 0агылазаашьа уадаюхон, уи еилкаан. Аищабыра ир=агылаз рхы иадырхъашаз иалайан.
Уамашъа иубартъ, жъынгьы-=ангьы Урыстъыла щзазы8ши, цхыраарак щна0озар щъа. Шь0а иаам0аёами Гъдоу0а адгьыл ду аеробаяъаза иахьа7акыу ахъ ршъалар1 Избан уи мала щъа акыр аам0а рхы изадырхъо1 )йъарчали, Уачамчыреи рраион6ъа р=ы иааныркыло арратъ обект6ъа зы6ъгылоу атерриториа, Айъа а6ала6ь а=ы анхар0атъ юн6ъа иры7аркуа адгьыл ущъа, баша рхы изадырхъои1 Щара щрыхьчоит щъа мацара иа7га, ара ар ахьтъоу иабанёаиашоу1 Зегь ра8хьа, аибашьра аурыс6ъа ианрызцъыр7, аибашьратъ полигон абайало1 Ар06ъа иахъ0оу азхъыцра6ъа рмоуёацт. Убар0 а0ы86ъа щара щныйъыргоит, адонортъ цхыраара щ0аххаёом. Баша щазха7ара иа6ъшаща0хама1 Уахъа8ш7ъйьар, иахьа иащ0агылазаашьоузеи1 Анхы7ынтъ иааз ар щ0акны щрымоу, ма асуверенитет щама7ъйьу1 2014 шы6ъса Ла7ара (маи9 актъи амчыбжь ан7ъам0аз Айъа дааит Сурков Владислав Иури-и8а. Уи и8с0азаара= изщашьа аи=каара6ъа ийазшьа ианырит.
Убас ишьа6ъгылон адунеи а0оурых и7оурамкъан иазаанхаз еицырдыруаз аимпериа6ъа ра8хьагылаюцъа рхыл7шь0ра6ъа даарак иёыргамыз. Иахьцалак дара гени6ъан, иахъ0аз амюа бзиа ры8с0азаара= ирзым8шааит умщъозар. Сурков В.И. иаам0а иаумазыт акъымзар, хыхь зыёбыхъ щъаз иреицъамкъа, ажълар6ъа ры8с0азаара а7арбгара акыр дазыманшъалахон. Уи Урыстъыла Афедерациа анапхгара агъ0а дызлалашъаз аилкаа бзиа уаюы имамызт, акъымзар уи еи=каара уск далоугало дыйазма. Мамзар иара иеи8шыз дахьа0ахыз рхы дадырхъозма1 Ац0ъы ахьдыршашаз иара днанагон, нас изхараз иара иакъны инапын7а6ъа ааимырхуан.
Даэа напын7а6ъак ир0он, иргъам8хашаз даэа зны инаигёаанёа.
Убас 2014 шы6ъса Ла7ара (маи9 8-зы В. Путин уи Урыстъыла Афедерациа анапхгара аппарат аищабы инапын7а6ъа имихит. Уаанёа энак шыбжьаз РФ Апрезидент имюа8игон аилатъара, уайа иалацъажъон Ащъын06арра Ахада ид7а6ъа шымюа8ыргаз. Аха анапхгара рыструктура Сурков В.И. зынёак даларымгаёеит еснагь еи8ш. Убри азы иара иусуреи иеищабыра рхымюа8гашьеи агъыюбара узцъырыргон. Ус анакъха, а7абыргы7ъйьа узеилкаауамызт, доусы ишилшоз дазхъыцны, ихазы 5ьара дкылымсуазар. Ус Чечниа, Аахы7 Уа8стъыла, днанагахьан. Иара иашь0ахь уа еилалон. Шъача аёын олимпиа хъмарра6ъа робиекта рыргылара6ъа р=гьы ирча6ьыз иалигарц, Путин В.В.
3ыдала даахьан.
Сурков В.И. А8сны дааит 2014 шы6ъса Ла7ара (маи9 актъи азыбжазы. А8сны Ащъын06арра Ахада Ан6ъаб А.З.-еи иареи еи6ъшъеит. Еибырщъаз щъа аинформациатъ хархъага6ъа а7абырг усгьы ицъырыргомызт.
Уа Сурков В.И. ихадаз проблемак ёбатъны иааигеит?
– А8сни Урыстъылеи ассоциациатъ еизыйазаашьа6ъа рыбжьа7ара. Ари апроблема цъыригахьан ааигъаа А8суа-Абаза Конгресс ахантъаюы, академик Тарас Шамба, А8сны асуверенитет иадгылаз атъыла6ъа рма3ра ина7ганы. А8суа 7арауаа уи иадымгылеит. Иадымгылеит А8суа Парламентгьы, уамашъа иубартъ.
Тарас Шамба «Эхо Кавказа» ателедырра0ара= ири0аз аинтервиу ишшьа0адамыз Сурков В.И. ивизит ийьайьаёа иар7абыргит. Академик иха0а игъаанагара имщъазаргьы алшоит, аха аёъырюы рхатъы з=лымщара6ъа реи6ъырхара щарарымкуеи, ажълари а8садгьыли ринтерес6ъа раас0а. Аус злаз – А8сны Апрезидент уи ауснагёатъ дыш8азыйаз1 )оурыхла уазнеиуазар, аибашьра еилгазижь0еи, уамак7ъйьа 7уамызт. Аха6ъи0ра ааргеит щъа ажълар иры8хьаёон. Асуверенитет зларымаз азхар7ахьан. Ассоциациатъ еизыйазаашьа6ъа аныйоу, зегьакоуп щъын06аррак иаща 8ыжъара аиуеит. Убас ийан СССР иаанакуаз атерриториа=. Иара усгьы уажъгьы аха6ъира7ъйьа змадаз, аимпериалист, ма ус ийаларц з0ахыз ащъын06арра6ъа аащакъыршазар. А8сны асуверенитет ю-тъылак ассоциативтъ еизыйазаашьа6ъа а8ырхагамхозар иацхыраауамызт. Ус ащасабтъ амюа6ъ7араз Апрезидент7ъйьа ихала изыёбомызт, щара щменталитет шышьа6ъгылаз ажълар ду реищабыра ианакъызаалак ирзеилкаауамызт. Дахьнеилак уамак 8кыра змамыз Сурков В.И. иакъзар – щ-Апрезидент изы игъынамёара щъаак амамызт. Ассоциативтъ еизыйазаашьа6ъа апроект инапа7аюра Апрезидент Ан6ъаб А.З. иаах7ъа мап аник, кащуак аицыжъра7ъйьа иа0ъамшьакъа, игъая изым7ъахуа, Сурков В.И. дюа7йьан, ддъыл7ит, дышиашаз дызлахынщъышаз атранспорт дазцарц.
Агени6ъа ианакъызаалак ауаа реила7ара иазыманшъалан, рус6ъа р0ы8 и6ъыр7арц, ус иаща б5ьарс ирымаз 0йьомызт, и8жъомызт, и0йъацуамызт. Ур0 ираб5ьарыз харамхъыццъан. А7ыхътъантъи6ъа ракъын аб5ьар зхы иазырхъоз, уи а0ахны ирбар. Сурков В.И. инапа=ы иааит а8суа аоппозициаа Иареи дареи анеимадаха, юы-мчыбжьа ур0 ирызхеит рыхъымга эазышъара рэазыйар7арц. Уаанёа усгьы аоппозициаа ир=ыцщъацъоз ма3ызма, аи=агылара акульминациахь июеихьан. Ащъын06арра анапхгара ирыдгылоны ирыхьаёоз аполитикатъ партиа «Иакыу А8сны» аизара ду анымюа8ысуаз, уи ахантъаюы Даур )арба иаалырйьаны иеи=каара аоппозициахь ишиасуаз рылеищъеит. Аделегатцъа изыз8шёамыз ажъа анраща инаркны, араион6ъеи а6ала6ь6ъеи р=ы аизара6ъа мюа8го, рэеийъыршаёеит. Абжеищараюык «Амцахара» иалалеит.
Аинформациатъ хархъага6ъа р=ы атъыла аищабыреи а=агылаюцъеи реилеибамкаара ш7архаз уажъи-уажъи ирщъон.
Иащгъалащаршъап абрайа хыхь иаагоу астатиа «Аз7аара, аз7аара…» Уайа еи=агылаз ауаа реиныршъараз а8хьатъи ашьа=а аищабыра ийар7арц ажъалагала шы6ъсыбжак а8хьа ишиз. Уи зныз астатиа макьана и7ъахын ущъар, гхамызт. Аха абар Ан6ъаб А.З.
ра8хьатъи ашьа=а ахьеихигаз. Уи астатиа н7ъон аоппозициаа рхы6ъкы нарыгёарц, шьа=ак ахьа7ракъмызт, зынёак ишаанымгылоз ала. «Иш8айащ7ои1» – 0аха узым0ашаз аз7аара хада. Уи а0ак аёъгьы дазы8шёамызт, избанзар а=агылацъа рхы6ъкы нагёараз аам0а ааигъа ирзааирын щъа изы8хьаёодаз.
Апрезидент Ан6ъаб А.З. ра8хьа ашьа=а йаи7еит иахьцалак, аищабыреи аоппозициа иахагылази реи8ылара еи=икааит 2014 шы6ъса апрель ан7ъам0аз. Уахь инеит аоппозициатъ еи=каара6ъа р-Координациатъ Совет иалахъыз – Жълар реизакра Афорум ахантъаюы Рауль Ща5ьымба, ауаажъларратъ еи=каара «Аруаа»
ахантъаюы Витали Габниа, Апартиа ЭРА ахантъаюы Беслан Бы0ъба, апартиа «Иакыу А8сны» ахантъаюы Даур )арба, аи=каара «Абааш» ахантъаюы Гарри Бигъаа, А8сны Жълар рпартиа ахантъаюы Иакъы8 Лакоба, аи=каара «Ахьаца» ахантъаюы Ахра Бжьаниа, А8сны Ареспублика= ийоу Урыстъыла а5ьын5ьуаа аурыс хеилак6ъа р-Конгресс ахантъаюы Геннади Никитченко, адемократиеи алеишъеи рзы А8сны ауаажъларратъ еидгыла ахантъаюы Леонид Ёа8шьба, А8сны ареспублика= аурыс 5ьын5ьуаа ркоординациатъ Совет апрезидент Сергеи Пигарь, «И=оу А8сны» аи=каара ахантъаюы Алиас Аюёба.
Ар0 рызынтъык ара иарбоу рыцъгьахъыцра6ъа еизакы аищабыра ир=агылан, доусы дзус0аз аадыруазарцгьы щахъ0оуп. Аи8ылара= дара рызынтъык аёъаъала ргъаанагара6ъа цъыррымгеит. Рыла 7архъы итъан. Ща5ьымба Р.%ь за7ъык, уигьы илак0а 7архъы, дюагылан, иажъа иркьа=ит, щтъыла а0агылазаашьа а7ахь ицазшъа ина7ишьит юа-жъак рыла. Апрезидент иа8хьа ины6ъи7еит еицыз рыд7а6ъа зныз, ур0 рынагёара а=щъара аман, Ла7ара (маи9 5-нёа. Уаанёа мчыбжьык инеищаны ибжьан. Ианынагёамха Акоординациатъ Совет жълар реизара мюа8нагон, уайа Апрезидент инапын7а6ъа имхра иазкыз аз7аара за7ъык ы6ъгылазаауан. Ща5ьымба Р.%ь. най аи=цъажъара мап ацъикуан, ашъахь и=ынеихеит, егьыр0гьы юа7ибарйьан, инаишь0алеит.
Ареспублика з0ашъаз «асистематъ кризис», а=агылаюцъа ргъаанагарала, а0ы7раз ауснагёатъ6ъа ра8хьатъи ашьа=а6ъа мюа8гатъын. Уи азы, Ла7ара (маи9 5-нёа, Апрезидент Ан6ъаб А.З. инаигёа6ъашаз хъ-пунктк адырбеит. 1. А8сны Ареспублика аищабыра 8хьатъара идъы6ъ7атъын, жълар рыгърагара змоу Аищабыра еи=каатъын. Акоординациатъ Совет и6ънаргылоз акандидатура Ареспублика А8ыза-министрс да0атъын. 2. А8сны Ареспублика А8ыза-министр аищабыра еи=икаауеит, Апрезидент уи хым8ада да6ъшаща0хоит. 3. Мызкы ахи-а7ыхъеи рыла еи6ъыршъахоит, еи6ъшаща0хоит А8сны Ащъын06арра Аконституциа а8сахра6ъа, ур0 инары6ъыршъаны Апрезидент инапын7а6ъа рыхъ0ак А8сны Ареспублика Апарламенти А8сны Ареспублика Аищабыреи иры0ахоит. 4. А8сны Ареспублика Апрезидент А8сны Ареспублика Апарламент ахь инаишь0уеит Апрокурор Хада инапын7а6ъа р=ынтъ ихы да6ъи0харц ажъалагала. 5. А8сны Ареспублика Апрезидент русура6ъа ирымихуеит Гал, )йъарчал, Уачамчыра араион6ъа русбар0а6ъа реищабацъа.
Аоппозициаа Ащъын06арра Ахада идыргалаз ажъалагала6ъа, ак а7кыс ак еицъаны, Аконституциа иа=агылон. Уи дара агъхьаа рымаёамызт, аус злаз мчыла иркуан А8ыза-министр и0ы8, нас иара еидикылон аминистрцъа ркабинет. Апрезидент уи шьа6ъиряъяъон акъымзар, Акоординациатъ Совет уаща мчы ина0омызт. А7ыхътъан дара р=а0ахьала и=а=аёа иаадыр8шит акырёа шы6ъса атъыла зеиладырюынтуаз4 амч рнапахьы иргон. Уи рызхомыт, рыуаа дыртъон Апрокурор Хада и0ы8а=, араион6ъа рнапхгацъа мчыла Апрезидент ишидыры8сахуаз рёомызт. Ан6ъаб А.З., А8сны Аконституциа Хада да=агыланы, иа8хьа и6ъыз ажъалагала6ъа изынагёомызт. Иёбеит ауаажъларра ргъаанагара дазыёырюырц.
Иара иа8шьгарала, А8сны Ащъын06арра Аминистрцъа р-Кабинет аконференц-зала= еи6ъшъеит аполитикатъ партиа «Амцахара» иалази атъыла ауаажъларреи. Аилатъара мюа8ысуан 2014 шы6ъса Ла7ара (маи9 6-зы. Иаа8хьан Акоординациатъ Совет аха0арнакцъа.
Аконференц-зал атъар0а6ъа 0ъын, абжьысыр0а6ъа 0ацъёамызт. Уахь изыюнамлаз, афоие июнагыла, ателербага иахъа8шуан. Убасйатъи ауаа убри ах0ыс даараёа иаз=лымщан. Аи8ылара мюа8игон Ащъын06арра Ахада Ан6ъаб А.З. иха0а.
А7хагъ0анёа жълар рха0арнакцъа Акоординациатъ Совет Апрезидент инапы иадыркхьаз аультиматум иалацъажъон. Дарбанзаалак аёъы убри атекст азпунктк иа6ъшаща0хашаз ды6ъымгылеит. Аизара иалахъыз зегьы еиц=акны А8сны анапхгара имюа8ыргоз атъыла а=иара мюа иа6ъшаща0ын. А=агылацъа имюаыргоз акурс щ-А8садгьыл ишазеицъаз аартны ирарщъон. Апрезидент иабжьаргон атъыла Аконституциа иа=агылоз Акоординациатъ Совет аультиматум анагёара иэацъихьчарц. И6ада6уан араион6ъеи а6ала6ь6ъеи зегьы рха0арнакцъа. Ащъын06арра Ахада иалхра6ъа а7ыхътъан ианымюа8ысуаз Ан6ъаб А.З. жълар рнапы шир0аз еи8ш, иахьагьы ишидгылаз аадыр8шит, аоппозициаа уи еилыркаауазар.
Аоппозициа аха0арнакцъагьы ажъа ры0ан. Ахра Бжьаниа атрибуна ды6ъырцеит Ан6ъаб А.З. дшъар0а уаюуп щъа ахьизищъаз амшала. Ус зищъаз – Ащъын06арра Ахада идгылацъа ракъын аэны еизганы дзацъажъоз. Ус ала, аоппозициаа ртъала, Ан6ъаб А.З. ажълар еи=аиргылон. Дара, 8ынгыла рмоуёакъа, ишыр0ахыз аищабыра ир=агыла, рымюа ылырхларц агъазыщъара рыман.
Ажълар рнапы зыр0аз игъра шыргоз аоппозициа иалаз ирзеилымкааёеит щъа7ъйьа узщъомызт. Еилыркаарц р0ахёамызт. Еилыркаар ирыхъыр0ахомызт, рхы6ъкы анагёараз. Уи азы дара йазарыла рхы иадырхъон еиуеи8шымыз аметод6ъа, ауаажъларра ирнырырц.
Абра, аюым0а=, хархъара аиуит документ за7ъык, инашьёаны иахьаар8шу а8суа оппозициа щъа щазхъа8шуаз убасйантъи аам0аз щара щамюа, щ-А8садгьыл а=иара мюа, ишангыламыз зщъо. Уи аполитикатъ партиа «Амцахара» аналитикатъ йъша и0на7ааз алкаа6ъа роуп.
А=агылаюцъа рымч-рылша шынеибакъыз из6ъыр7оз ащъын06арра мчы агара алхра6ъа рыла ишырзынамыгёоз хы-бжьы0ирак иащнарбахьан. Еснагь дара ирацлабуаз амч6ъа рыгъра ргон ажълар. Ус анакъха, аоппозициа иазаанхоз даэа мюа за7ъык, – и=щъара н7ъаанёа, Апрезидент ащъын06арра мчы импы7хны, изаам0анытъиим а=ыц алхра6ъа реи=каара, ирацлабша даэа мч6ъак рэеидкылара иахьёаанёа.
Ареволиуциа амюа8гараз щтъыла= шьа0а ыйамзар, уи напылайа7арала иа87атъын. Кыргызстан, :ыртъыла, ааигъа Украина имюа8ысхьаз, ма имюа8ысуаз апроцесс6ъа а8ышъа бзиа алыркаауан. Зегь ра8хьа, щазлагылоу а8с0азаара еияьу даэа 8с0азаарак шьа6ъдыргыларашъа ала8шщъаа а8ыр7арц, аэазышъара6ъа мюа8ыргоит. Убас ала ауаа рхъыцра6ъа, ргъаанагараъа ры8сахырц иа=уп, зынёак излы7шъадахом узщъом.
Аёъырюы рыцхыраарц, амюа6ъа шь0ырхуеит. Ианакъызаалак а=иара аам0а рацъа з0ахыу процессуп, даэакы иамусуп шьарда аам0ак з0ахым иргылаз аилажьра. Еищараёак ауаа ирхьаауа асоциалтъ 0агылазаашьа шэеим аёбахъ цъырыргоит, еияьу а8с0азаашьа аи=каашьа шырдыруа, иагьышрылшо щъа, а8слымё ауаюы ибла ихыры8салоит. Убас дара рха0а а8с0азаара злеияьартъыша программак рызцъырымгацт, зеи8ш ажъала еиарщъоит амч знапа=ы ийоу ирщъахьоу.
Убар06ъа рнаюсан, ажълар рыхдырра рызхьадыршырц, дара рхы иадырхъоит уажъраанёа егьыр0 атъыла6ъа р=ы ареволиуционерцъа ирымпы7акыз алозунг6ъа. Ур0 р=ынтъ ихадара6ъоу аха6ъи0реи а8с0азаашьа аи0акшьа6ъеи ирызкыуп; атъыла аекономика аияьтъра6ъа урызхьадыр8шуеит; иарбан мчызаалак измыхъо ацъгьоура6ъа шааныркыло уа6ъдыргъыяуеит.
Аполитикатъ партиа «Амцахара» аналитикатъ йъша излалнакааз ала, ареволиуциа =ыц иахьцъыр76ъаз рхы иадырхъоит аультиматум6ъа, уи ина6ъыршъаны, конституциала ишьа6ъыргылоу амч иазымыёбаша, изакъаным ад7а6ъа ы6ънаргылоит. Амч знапа=ы ийоу ур06ъа шырзынамыгёо аоппозициаа заа иазхъыцхьеит ущъартъ, нас а6ъыяъяъара ус6ъа рэырзыркуеит, уи азын амч а0ахыуп, рыдгылаюцъа еизыргоит. Ур0 аусщъар0а6ъа ркуеит, амюа6ъа 8ыр7ъоит, амитинг6ъа мюа8ыргоит, адемонстрациа6ъа рхы иадырхоит, алозунг6ъа иреигёом. Аоппозициа аус6ъа изакъанымзаргьы изакъанушъа а7акы шьа6ънаряъяъоит, аусура амэхак ар0баауеит, убас ала амч знапа=ы ийоу рныр арма3уеит. Уи зыманшъалоу рацъоуп, рыдгылаюцъа 8ы0-юык рзеизгар – дара рыла аусщъар0а6ъа ирыкъшоит, нас амитинг6ъа мюа8ганы, дара ир0ахыу аус6ъа нарыгёарц, ауаа дыргъыяуеит, амчра6ъа зыюноу ахыбра6ъа ирыжъыр7арц.
Аналитикатъ йъша алкаа6ъа ш7абыргыз аам0а иащнарбон. Ус мацара акъым, а=агылара иалахъу, ус шакъу егьыр0 атъыла6ъа р=гьы иаабеит, ихжъацъоуп, ламыск рымаёам, зегьы рус иаладырёуеит, ауаа р0архара иазхиоуп, амала рус нагёахааит. Дара ирхъыцыз «асистематъ кризис» щамаёамызт, амала убри проблемахарц, и6ъ8он, ауаа еиладырюынтырц. Аполитикатъ кризис иахьцалак аоппозициаа идыр=иеит. Атъыла а0ышъынтъалараз инарыгёаз ус убар0аёам, амчра роурц, зегьы еиларыжьырц, ийарым7ара арбану.
А=иара иаз=лымщаушъа ауаа агъра ддыргоит. Рхы6ъкы анагёараз рхы иадырхъоит егьыр0 атъыла6ъа р=ы аоппозициаа рэызлашьа6ъдыряъяъо атехнологиа6ъа, нас ицъырыргоит щара щ3ыдара иаща ианаалаша аметод6ъа4 амцщъара, апропаганда, агитациа, аршъара, агъкажьра, агъышь0ыхра, ацъахыхра, ацъгьащъара, ущъансщъан, аюыжъра, анаркотик, а=ар реилагара, аяалатра.
Ар06ъа зегьы ра7кыс ирмацъысуа еилазыгёода1 Аоппозициа 7ысра атехнологиеи аметод6ъеи а8суа =агылаюцъа иаща излары6ъ=иаша рымоуп. Ур0 дырхагылоуп 8ыхьатъи … 8ыхьатъи щщъоит, аха уи ихыи8сы шыйац иаанхоит, – 8ыхьатъи асовет чекист. Ур0 атехнологиа6ъа ра8ырйъйъаашьа усйан ибзианы идыр7он. А6ыр06ъа мила0ла ауаа рзин6ъа ршаанёа, а8суа мила0-ха6ъи0ратъ 7ысра иа8ырхагаз Рауль Ща5ьымба дыруаёъкын. Уажъы усйантъи ачекистцъа з=агылаз ры6ъ8ашьа мюа6ъа рхархъарахь диасызар, ур0 рырманшъалара иащагьы илшоит. Ихадаз атехнологиа6ъа рымюа8гара анаюсан, иара идыруеит ур0 рыцхыраагёа6ъа, – ашантаж, а8сихика анырра, а6ъымчра ущъа, нас уажъраанёа хыхь еи6ъы8хьаёа6ъаз р3ыдара6ъа.
2014 шы6ъса Ла7ара (маи9 6-зы а8суа жълар рха0арнакцъа ззущъашаз реизара= Ан6ъаб А.З. иоуз адгылара яъяъа и=агылаюцъа ма3к иааи6ънартъарын щъа ща8шуан. Дара уи иащагьы иаряыякит, цац и6ъгылозшъа, акциа6ъа реи=каара рэа8шьыргаёеит, аа0гыларак усгьы ира0ъаршьомызт. Мыш6ъакгьы мцацызт, Акоординациатъ Совет аизара мюа8ыргеит. Уи амэхак зайа идырбаарц ргъы и0аз здыруадаз, аха ауаа ма3ын. Ща5ьымба Р.%ь. дрылащъщъеит, ауаа ахьрыдымгылоз игъы 8нажъон. Ашь0ахь амитинг6ъа еи8шьны еи=ыркаауан.
Ирщъац рщъон, ащъын06арратъ система аусушьа а8сахраз. Щтъыла аияьтъраз иарбанзаалак план =ыцк рызцъыргаёомызт, аха дара амчрахь рааира зегь аёбаразшъа агъаанагара щзааргон.
Дара ражъалагала6ъа Апарламент ишаднамкылоз рбон, иры6ъшаща0ымхоз усйан иаща ирацъан. Рыдгылаюцъа жъпаюык ашъ иларгыланы, 6ъымчрала анапышь0ыхра еи=ыркаауан. Ас ианбанёа1 Рха0а6ъагьы иццакуан. Иааиуаз, юы-шы6ъсеи бжаки рашь0ахь, Апрезидент иалхраз абжьы0ира6ъа раан, ирацлабшаз дыяъяъаны дроур, аиааира рзымгар щъа ишъон.
Конкурент дрымамкъа, амчра= изааиуазар щъа, иахьа ианры6ъманшъалахашаз аам0а иашь0ан. Энак А8сны Жълар Реизара аилатъара анымюа8ысуаз, дара рэырзымйьацъеит, Апарламент ахыбра ашъ илагылаз рыдгылаюцъа рнаюс, ареспублика анапхгара рышъ шыйаз амцахараа еилагылан. Абри ах0ыс 5ьоукы ажьеит ущъартъ, настъи аус6ъа мюа8ысит.
Аоппозициаа ирыларщъеит Ла7ара (маи9 27-зы С.№анба ихьё зхыз ащъын06арратъ адрамтеатр ахыбра а=а8хьа амитинг шымюа8ыргоз.
Рхымюа8гашьа6ъа злаабоз ала, иащ0ахёамыз уск шдыр=иауаз еилкаан, аха рхы з6ъыркыз уажътъиала иарбаныз1 Ищаюсыз амчыбжь6ъа ирылагёаны, 8ышъак щарщахьан, – иахьцалак щшеи=а8шуаз уамак рыэрызйьацъомызт. Щтъыла ахи-а7ыхъеи ауаа еигъныюит.
Убри амш аэны, щабла и0а8шуа иакъымз рщъарымызт, иа0ахымыз уск рэа8шьаргарымызт щъа щгъыяны, араион6ъеи а6ала6ь6ъеи р=ынтъ Апрезидент изхьаауаз, амюа6ъа р0ъны, р=археит, Ащ0ны Хан шгылаз. Апарк6ъеи амшын иазааигъаз амюа6ъеи 0ъын. Ащ0ны ш0аъйьа и6ъгылаз ма3ын, даараёа шоуран азы.
Адрамтеатр а8хьа аш0а= дара амитинг мюа8ыргарц иааилагылаз ааигъа апарк6ъа иры7агылаз ирылукаауан. Зегь ра8хьа, уа ирацъан ахбы5ь 6ъра иныхщъщъахьаз гъы8-юык. Ур0 Кавказ ажълар6ъа р-Конфедерациеи А8сни рбирай6ъа ркын, ижъпа еилагылан, унацъы узрыламыркьакьо, амитинг мюа8ызгоз и=а8хьа. Уи ишь0ахь, амшын ихы6ъыргыла, ашьа8а гылан. Х-тъар0ак ауны и7агылан. Маидан иша=ы8шуаз юашьомызт. Иахьцалак а8суа «Маидан» изацъымцеит, еилагылаз а=ар абра р6ьаф ддырйа7ахьан иазхъыц7ъйьаны. Апарк ана-ара, апластика ба0лыкабжа6ъа ир0аъа, аёы 7ъы7ъы ы7агылан, аёба иакуаз иры7ганы.
Ц6ьа уаарыла8шыр, а=ар ргъы8 иаарыкъыршаны игылаз щъса6ъак убар0 аба0лыка бжа6ъа ркын. Маёала ак еимдо р5ьыба6ъа ир0ар7он. Ашь0ахь щаназхъыц6ъа, кътаяь6ъазар щъа агъра щзымгеит. Уи заа аёъгьы щабла иащмырбеит, ргъы и0акыз щзазымхъыцит азы. Аёъырюы щбирай хъы36ъа ирхаркьакьаз алаба па6ъа гъыр и7ърыбзыз ахымпал рхан.
Ахъымэхан асаа0 хъба аайалон, дара иа8шьганы ишрымаз, амитинг ааиртит Владимир Зан0ариа. Уи Жъа-шы6ъса ра8хьа А8ыза-министр иха0ы8уаюыс аус иуан. Бага8шь С.У. икоманда даламызт, убасйан ицъыыз ичынуаюра =ыц иоурц, изы8шьаимгарыз арбаныз.
Ра8хьа ажъа зи0аз адепутат Даур Аршба аоппозициаа аищабыра ирызнаргаз ажъалагала6ъа ишрыхъам8шыз, хым8ада инармыгёарц шамуаз рылеищъеит. «Ажълар»
рахь длыбаарц, Апрезидент изырышь0уаз аделегациа рыхьёын7а иа8хьеит. Зан0ариа В. Мираб :ьышьмариа, Атъылахьчара аминистр, аделегациа иэрылархъ ра8хьа днагыларц иабжьеигеит. Ахарантъ уи щащауан, Мираб :ьышьмариа, аоппозициа дрыламзар, дыззыркыз злаиа0ъаршьарызи1 Аделегациа з=ы июеиз Апрезидент Ан6ъаб А.З.
ибзианы игъалашъон, ааигъа амитинг а=ы убас иани8хьа, датъамбаёакъа ишизныйъоз, рыэрамха8агьа ишиацъажъоз 7а7яъыда. Уажъы аинформациа иман и0ааз зха0арнакцъаз закъытъ уааз4 а=ар иддыржъхьан, ащъса6ъа аба0лыка6ъа ркын, 5ьоукы кътаяь6ъак р5ьыба6ъа ир0ан. Ащъын06арра Ахада ур0 рахь ацъыр7ра мап ацъикит. Амитинг мюа8ызгоз Зан0ариа В. уи акъын ии0ахыз, а=ар иряыякырц иацра7аёаны ажъабжь рылеищъеит. Уи ашь0ахь амитинг уамак аам0а а6ъыдмырёит. Рхы6ъкы хадахьы ииасит. Иназыгёоз рыргъам7ра акульминациахь ихагалатъын. Уи азы дыбзиан 8ыхьа згенералра уажъы иахыэхъалоз Ёа8шьба Л.И. Хра злаз ажъа6ъа и=ы иан0амшъалак, ажъа шщам еицааира6ъа ибз и6ъ7уан. Ийамыз-ианымыз ахшыю7ак6ъа ихъыцуан. Абра ирылеищъеит абах0а6ъа ир0акыз рацъаёазшъа, идыргъайуазшъа, идырщъацъозшъа, алаба иадыргозшъа. Ари защауаз амилициа афицарцъа уамашъа7ъйьа и5ьаршьон, избанзар а8суа бах0а6ъа убри аам0аз и0акыз юы5ьа за7ъык ракъын, Апрезидент и0архара иашь0аз ртъы алаум7озар. Ашь0ахь и6ъгылоз Шьын6ъба А., Надараиа ). Апрезидент дахьырхам7гылаз зынёак иаргъам7ит.
А7ыхътъан и6ъгылоз Надараиа ). Ахан иажъларц да7ащъщъа ирабжьеигазар щъа агъаанагара ыйоуп, избанзар и6ъгылара ан7ъам0азшъа, а=ар жъыланы р=аархеит. Азныказ ур0 збоз дара, амитинг а=ы ирщъоз иа6ъшаща0ымхакъан, Ан6ъаб А.З. изхьаауаз рахь ииасыз 5ьыршьеит. Аха, ашьхымза алюа ан0адырччлак, ашьх ацха иазы0рысуеит, афатъ блыр щъа ишъаны, ишрылшо ирццак ирфарц. Ашьх ацха ианазы0рысуа ры8шран з6ьаф яъяъаз а=ар, Ащ0ны Хан аюналар0а ианазнеиуаз. Амилициа аусзуюцъа6ъак, амилициа аформа рышъёамкъан ашъ илагылан, акъымзар иаразнак ашъ ар0 еимыржъарын. Амилициа аусзуюцъа ргъаанагарала, дара рформала еибы0азар, издыруадаз ирыжълоз рйар акыр ихэыргьы. Ауаюы ианакъызаалак 5ьара цъгьайа7арак дышь0на8аауеит, а8сахеибакра дана6ъшъалак, ак ани6ъым=иалак. Ашьоурахьы еихоит. Убасйан игъазыщъара6ъа ма3к ихэуеит, ус бзиак наигёазшъа игъалайоуп. Аус злоу – иэизынкылозароуп, иахъ0оу ааёара заа иоухьазароуп, мап анакъха, иэыззимкра арбану.
Уаюы иищъоз змащауаз ахбы5ьцъа щрылагылазма ааугъахърын, ар0 рхымюа8гашьа зха0а иала8шыз. А=ар, идыржъны ахан ишагъыд7азгьы, уаюы иищъоз змащауаз, аурыс6ъа «толпа» ззырщъо гъы8мызт. Владимир Зан0ариа заа иазыйа7аз а3къынцъа рхырхар0а зеи8шрахашаз бжьы щаракыла, микрофонла, ирылеищъон. Зегь ра8хьа, ари амш и3ыда ныщъа дуны а0оурых ишазынхоз рхы и0еигалон. Аиурист 7ара зма7ъйьаз, амилициа агьенерал Ёа8шьба Л.И. а8хьа днаргыланы, дара иферымыз уск мюа8ыргоны, ифра06ъаз 5ьашьаны, «афырха7ара» а=ар иазыйар7он. Б.Шьын6ъба иажъеинраала Зан0ариа В. К. адекламациа шыйаи7оз 5ьоушьарын4 «Ажълар рыбзиабара йьалан иааёом, иалнахыз далнахит, иа8сам дабаёом». Аищараёак аюбатъи ацъащъа иа7ишьёон, уи зызкыз Ауаюы аэны дшы6ъыргоз агърага7ъйьаны, дызхагылаз амца рыцреи7он.
Иара ицъымяыз зегьы дшырцъымяыз агъра ига7ъйьон. Дара, ижъны и7агылаз а=ар, адирижиор асцена= имюа6ъи7оз артистцъа иреицъамкъан, активла еицдыряызуан. Зан0ариа В.К. убасйатъи Ан6ъаб А.З.
дицъымяын, дагьизгъам7уан, дмыршъа-дмырща мацара узихцъажъом, дымшъа-ды8хамшьа, эыщъ7ъы ажъылара дазыхиан. Ус ийоу ауаюы аи=агылара= щъаа издырёом, илшогьы рацъоуп. Инапы злакыз зцъымяыз 5ьоукы рыла8ш ахьихыз игъхьаамызт, убасйатъи игъая дарлашъхьан. Игъая ашьа0а – ащъын06ар чынуаю иащаракырантъ длыбааган. Иащзааиз а=ыц аам0а ахатъы принцип6ъа шамаз еилызкаар з0ахымыз рацъан. Акоммунист система иар=иаз анапхгашьа6ъа р3ыдара6ъа изрыл7уамызт. Иара ицъыёыз ачынуаюра ширхынщърыз издыруамызт, уи азы иаайаи7алак дзы6ъшащамыз арбаныз. 1992 шы6ъса Нанщъа (август9 14 азы еибашьрыла а6ыр06ъа щзыр=агылаз, ачынуаю 0ы86ъа еимакны щаибар8сларц акъызма1 Ари аз7аара еснагь 0ы8 щам0о ищашь0оуп. Аиашаз, 5ьоукы рхы6ъкы убри акъ7ъйьан.
Ахъымэханшъа ахан аюналар0а= аформа зшъымыз амилициа аусзуюцъа иахьынёар=ыхоз, убри азааигъара инарыгёашаз аус иахыццакуа, ргъаанагара6ъа еи6ъдыр8он аоппозициа а8хьагылаюцъа. Аус ахьнеихьаз рыбла ихгылана7, ур0 рыгъ0акымюа ры8сахуан, ма идыр=ыцуан. «Нас иара даадъылганы ир8шёа днаскьащгома1!. – ищъон Ёа8шьба Л.И. «Ус еи8ш схахьы исызгом, – акы дацъшъон Беслан Бы0ъба, ари аоперациа амюа8гара инапы ишаныр7ахьаз удырратъ. – Дима дабайоу1 Дима Ёа8шьба1!.» – акырынтъ ди8хьон иара Ёа8шьба Л.И. ицхырааю, уи инапы ианыр7ахьаз закъыз здыруадаз. «Уажъшь0а А8ыза-министр иа8хьатъара щагьалацъажъаёом, – амца и=ы6ътъан акомандайа7аюхада Ща5ьымба Р.%ь. – Апрезидент и8хьатъара заъык ауп! Дыхъмарцъеит!» – уи ащасабтъ ы6ъиргылон, рлы7шъа6ъа игъы шь0ырхцъан. Нас иаци7он: «Людей надо подтягивать!» Абри 7акыс иамази1!!
Ажълар анма3у, зхатъы з=лымщара6ъа щаразкуа ианакъызаалак ажълар еийъыршоит, уи рзымариоуп, А8садгьыл аяалатра ры6ъманшъалахоит. Абри амюа щануп акыр шъышы6ъса6ъа, издыруада з6ьышы6ъсаъа а7анакуазаргьы, щара ц6ьа и0ащам7аацт акъымзар.
Уи апроцесс иахьа ищазцъырыргеит ир7аулацъаны, аанкылашьак аиуёом. Избанзар уи иаз=лымщау анхы7 мчы зегьы щацъшъоит. Щ0оурых аныр анщалслак, щхьауеит, щаёёыр а7кыс, шьа=ак щаи0а7п щъа азыёбаны.
Уи амюа щангылахыуп.
Даэа делегациак ирлас иааидикылаз, аоппозициа ахадацъа6ъак ала7аны, Ща5ьымба Р.%ь. ихала Апрезидент иахь дыхънеит. Уи ихы иади7аз ина6ъыршъаны, ааигъа аоппозициаа ийар7аз аультиматум иарбаз апункт6ъа рынагёара да6ъыршаща0ны, Апрезидент «ажълар» рахь длыбааигон. Аба0лыка6ъеи акътаяь6ъеи аус руан. Дышрыгъ0ылакыз, а7ъ6ъа илакшо, амюала днаскьаргон 8ы0рак, нас уа, ихы да6ъи0тъны, амюаду даныр7он. Ари йаз7аз «ажълар» ракъхон, азакъан иау0оадаз. Уа аилыхара ахьынёацоз, аоппозициа алидерцъа Арезиденциа аюны7йа ркуан.
Аэны Ан6ъаб А.З. аилатъара уада 0баа=ы еизигеит атъыла анапхгара хадацъа, араион6ъеи а6ала6ь6ъеи русбар0а6ъа рнапхгаюцъа, ща0ыр змаз даэа 8ы0-юык ауаа хатъра6ъа. Амитинг а=ынтъ иаашь0ыз рха0арнакцъа Апрезидент ажълар дрызлыбаарц иарщъеит. Мираб :ьышьмариа, аха0арнакцъа анааюнеигала, алада длыбааит. Ан6ъаб А.З. июызцъа дрыз7ааит, ацщаражъщъацъа иабжьаргаз ишазыйаз еиликаарц. Усйан аи=цъажъара6ъа иргоз аам0а иалагёаны, иара иихъыцуаз аёъыза7ъык иакъын издыруаз. Июызцъа руаёък «ажълар» рха0арнакцъа рахь ихы наирхан, «а8ыхьа даншъызцъыр7ыз ща0ыр и6ъшъым7аёакъа шъышизныйъаз шъымдыруеи1» – щъа реищъеит. Егьыр0гьы Апрезидент илыбаара иа6ъшаща0мызт, убасйатъи а8суара ныйъызгашаз уаамызт и8хьоз, ур0 а8ыхьатъи6ъагьы иреи8шымызт, даэа 3ыда зыйа7арак рыман.
Аинформациа 7абыргы иоуан иара, Ащъын06арра Ахьчара Ама7зура аус амуази.
Уажъы Ща5ьымба Р.%ь., иделегациа има, дааюналеит. «Ажълар шрызнымкылоз» рщъеит, 7айа ахышъ6ъа 8ырэхьан. Иара дрызлыбаар иаща иеияьын, ур0 арахь июеир а7кыс. ?айа длыбаауазар, «ажълар», изыр0ынчшаз ак реимщъар, ирзынкыломызт. Апрезидент дзыхьчоз руаёък дааи=ахъы0хъы0ын, инапа7айа ийаз ры8сы 0ана7ы, иара иа8хьа уаю дшаармышь0уаз щъа, диргъыяит. Уи иаанагоз ибунтуаз, амардуан июа=агылар, аб5ьар нары6ъыркуан. Уи Апрезидент игъы азынкыломызт. А8ыза-министр Лакрба Л.И. 8хьатъара дша6ъшаща0ыз аацъыригеит, ажълар рынкылара убри иахъозар. Уи игъаанагарала, иарбан чын 0ы8заалак шьа цъыкъбарк иа8самызт. А8сны Ащъан06арра Апрокурор Хада Мканба С.Т., Гали )йъарчали рраион6ъа русбар0а6ъа рхадацъа Аршбеи Гогъуеи рнапын7а6ъа шь0ар7арц иа6ъшаща0ын.
Ус еи8ш ийаз ауснагёатъ6ъа Апрезидент идикылар, «ажълар» рэеи6ъыркыр щъа ишъон аоппозициаа. Ателефон6ъа ирысуан «маёала». «Рыжълар» жъыр7арц, ад7а рюызцъа ирыр0озар акъхарын. ?айа аюналар0а= абжь6ъа цъгьахон. Ладантъи-юадантъи иааз ахатъраъа Ан6ъаб А.З. ддъыл7ырц иабжьаргон, ахыбра зынёак «маёала» инижьырц. А3ыда отриад, рса8ар6ъеи рлаба6ъеи рыла еибы0а, иааргарц иабжьазгоз Апрезидент дры6ъшаща0мызт4 «А8суа лабала уисыр иа7анакуа жъдыруама!» – дрыз7аауан.
*хьатъара иа6ъшаща0ны иишь0уаз ачынуаа Апрезидент Ан6ъаб А.З. дрыла8шуан. Дыз0ашъаз атыша 7аула а0ы7шьа дазхъыцыртъ аимгеимцара за7ъык шимазгьы, ар0 рха=6ъа ирщъоз изы07аауазар щъа, иэазишъагъышьон. Абжьаа8неи8ш д0ынчын дахьырбоз, июны7йа иащъози1 И=ыцыз акгьы изхъыцуамызт, щъарада. И8с0азаара ина0аз а8ышъа иааёашьа еиханащауан, хым8ада. Зыгърага идикылаз ауаа аус ицыруан меижьарада. Убар0 аларёны, иара и0ы8 аи6ъырхара дзашь0аломызт. Аоппозициаа идыр7оз егьыр0 аусмюа8гатъ6ъа рнаюсангьы, иара президентк иащасабала ащъын06арра ахагылашьа имамызт, дзиндаха, дара ирщъоз ды6ъныйъа, дкьан5ьаха дрымпы7акызаауан, иконституциатъымыз иарбан ир0аххоз аус здыруадаз.
Арахь 7айа убри алам0алаз еибар8суан, макьана шьака0ъарадан ущъарын, аха, аёъы д0ахар, атъыла анапхгаюы иш8айаи7оз, иара дзыхьчоз Гъдоу0а азааигъара иан0ахаз ашь0ахь1 Икъшаны игылаз ирурыз рзымдыруа ианеилыхоз, Мираб :ьышьмариа 7айантъ дыюцъырйьан, «иузынкылаёом, уажъы-уашь0ан абра июеиуеит» щъа, Ан6ъаб А.З. идъыл7ра да7гъеит. Закъытъ рольз :ьышьмариа М.Б. абра иихъмаруаз1 Апрезидент, аюналар0а иады8сылоз дрызлыбаарызшъа, ауада 0баа адъыл7ыр0ахь и=ынеихеит. Изааигъаз ауаа даарыгъ0ыларкын, Ахан агъар8 шыйаз дылбааргон, амашьына да6ъдыртъарц. *сеивгар0ак ааиуазар, даэакала аус а0ы8 изы6ъ7озар ибарын.
Знапын7а ззынамыгёоз Ща5ьымба Р.%ь. ицъеижь убранёа ах0ыс еиланарюынтит, уи а8сеивгараз адырра аныйана7оз, фымца 7арха изнырыз ихшыбаю аусушьа аа0гылеит. Арахь ишьа6ар чымазара ащаракышьа изацлеит. Игъы иасын, и8сы ма3хан, дрылащаит. Рнапы ды6ъ7а, длыбаарган, ахъышътъыр0ахь дыргеит. %ьоукы изларщъахо ала, аисра далашъан, бзиа иаахеит.
?айа еисуаз уамак изыюнамлеит. А=агылара яъяъа анроу, иаа0гылеит. Апрезидент ирманшъала дрыздъылгозар щъа, и8шыз ахадацъа иахырщъаарыз рзымдыруа дырра6ъак роуит. Ийар7арыз азныказ иа6ъымшъазаргьы, згъеилгара згъая иа8ысуаз уи рхы ишадырхъарыз рымпы7ашъон, Апрезидент 8хьатъара дцарц, р=ар ры=дыр0уан.
Уи ауха а7хагъ0ан, ателедырра0ара аопппозициаа рнапахьы ианаарга, и6ъгылеит 8шь-юык ахацъа. Ур0 ирылан Апполон Шьын6ъбеи Владимир Зан0ариеи.
Ры8шра-рсахьа, ртъашьа-ргылашьа, рхымюа8гашьа, рцъажъашьа иащъоз акакъын4 ажълар ргъазыщъара нарыгёеит.! Иабайаз абасйатъи аха6ъгъыяра1! Аэырлашъра амюа ылнахыхуан. Даэа юы-мшйагьы ирщъоз,
– Ан6ъаб А.З., ажълар дрызцъырым7ёакъа, дыбналеит. Аёъгьы ихы-игъы и0амкъа, ателехъа8шрала иара иха0а даа6ъгылан, – «Сара 5ьаргьы сымцаёеит, – ищъеит. – А8сны сыйоуп. Ащъын06арра еиладырюынтырц рэазыршъеит. Макьана азин мюа иану7артъ, а0агылазаашьа щамоуп». Еснагь еи8ш иажъа кьа= раёан.
Убри ауха ю-гха хадак шщамаз зыхь иазгъа0оуп. Ур0 р7ак6ъа уажъы иащзеи7ыхуазар аабап, уи иаам0аны иаабоит. Ан6ъаб А.З. изхьаауаз даараёа ирацъан.
Ирхагылашаз уаю дцъырым7ит. Ийа7атъыз щъа планк аёъы дазымхъыцит. Щахьыйаз рыламыс ры7анархъмаруаз 5ьызшьаз агха ду рыман. Гъы8 яъяъак ахан аюналар0а= рэааидыркылар, аёъыр дызрылалозма. Ма убра щара щмитинг щхыртыр акъын. Убас иныйъоз 5ьащшьон, аха уа ак ща7азщъашаз дабайаз. Усгьы егьысгьы =агыларак зымбоз аоппоициаа рус щадгылазшъа а8шра шь0нахит. Ма дара ирыдгылоз щакъыз 5ьыршьа7ъйьозу1 Ус акъзу, егьыс акъзу шащзеилымкаазгьы, дара щахьёала ицъажъон.
Апрезидент ирезиденциа дшыюны7ыз анеилыркаа, аоппозициаа ирыдгыла6ъаз иамхагъыряьацъан, инеилы7-ааилы76ъеит. Ащ0ны Хан аюны7йа июназ зегьы дъыл7ырц рабжьаргеит аищабыра р=ынтъ щъа щащаит.
Уи гызмал имюа8ыргаз усын щъа уазхъыцыртъ ийоуп.
Зегьы дъыл7ит, нас иахьца6ъоз дара ирусын, аёъы 8сшьара иэазикит, даэаёъы има7ура 0ы8 дазнеит, доусы ирыдыр7ашаз иазы8шуа. Ахан аюны7йа ахь0адырцъёаз – аюбатъи гхан. А8ышъадара 8шъымахеит.
Уа щауаа аанхаз0гьы, адырюаэны ашьыжь Апрезидент и0ы8ахь дхынщърын, иара иакъын амчра знапа=ы иаанхоз. Жъа-шы6ъса рахыс а8ышъа зырщауаз аоппозициаа абраагьы ииааит. Уаюы дшыюнамыз анырба, ашьшьыщъа рыуаа юнар7еит. Ахан дара иртъын. Уреисны ирымухыр акъын. Ац0ъы цъырызгар з0ахымыз щауаа а8суара иша6ъгыяуаз, щахьыргоз макьана ищаздыруамызт.
Щпарламент (щара иащтъызар9 ахымюа8гашьа даэа знык еи8шымкъан аилкаара цъгьан. Идырын Акоординациатъ Совет адиктатура имюа8нагоз аполитика закъандаран. А0ышъынтъаларахь щара макьана щзымеихацт, уама щар=иошъа щаныэхъо, шьа=а-шьа=а ищамоугы 8щаргоит. Адемократиа ахарамхъыццъа ираб5ьаруп. Дара, а8ыжъара роур, адемократиа аиларюынтра иазкылыргоит. Уи ахьаацъыр7ыз доусы рхатъщъаа6ъ7ара6ъа рзылхра даараёа идырманшъалоит.
+ыц иааугъалашъоит Уинстон Черчиль адемократиа анапхгара иреицъоу шформоу, аха уи а7кыс еицъоу – еияьу щамаёам щъа шищъаз. Адемократиаз азакъан аус ауеит зегьы ирзеи8шны. Уи ишъу демократиоуп. Иахь0ышъынтъалам анархьиа а8шъымоуп. Зегь ра8хьа адемократиа ауаюы ихдырра= ишьа6ъгылазароуп. Ари доущатъ беиароуп. А8суара – адемократиа иреищау аформоуп щара щзын. Аха, щхатъы амбициа6ъа 8ыжъара аныдщаргалак, а8суара щхала щаяра8алоит.
Убри збоз Сурков В.И. дкылхх деи0ащзааит. Дзацъажъаз, дзы=цъажъаз, дзахъы0хъы0ыз ц6ьа иащзеилымкааёакъа, ды6ъ7ит. Иара иха0ы8уаю Михаил Мамонов уажъраанёагьы акраам0а А8сны дал7уамызт, уажъгьы аищараёак дзыдщъалаз аоппозициа иаха0арнакцъан.
Нургалиев Р.Г. иаща 8ы0к даангылеит, аха иэазышъара6ъа лы7шъадан. Ща5ьымба Р.%ь. Жълар реизара аищабы Бганба В.Р. и=а8хьа дтъан, инацъа6ъа ыркъаю и6ъыкшо, ад7а6ъа йаи7он. «Шь0ахьйа шьа=ак йащ7аёом!» – Ща5ьымба Р.%ь. амчра даэхагахон. Уажъраанёа Апарламент а=ы зажъалагала ззымюа8ымгоз адепутат ргъы8 дра8хьагыла идъыл7уаз ауаюы аспикер ди=атъа ирымч диацъажъон, адепутатцъа рызынтъык усура и0ы7ырц.
Рызынтъык рзеизымгеит, аоппозициаа идыр=иаз иа6ъшаща06ъамыз аёъырюы рпозициа рым8сахёеит, ихацъамзи. Аха, акворум роуртъ, адепутатцъа ишааргалак еизыргеит. Апрезидент дзы6ъдыршъаз анырба, Апарламент иахагылаз инадыркны, адепутатцъа аёъырюы иаразнак рыэш8ары8сахи1!. Жлар р=абызшъала иущъозар, – аяалатцъа! Жълар Реизара А8сны Ащъын06арра А8ыза-министр игъра шырымгоз шъйъыла ишь0ырхит.
Апрезидент Ан6ъаб А.З. теледырра0арала ды6ъгылан, ищъеит Ащъын06арра еиладырюынтырц рыэшаз8ыршъаз уажъшь0а юынтъны. Аха иара 5ьаргьы дшымцац, А8сны дшыйаз наци7еит, макьанагьы аус азин мюа иану7арц шалшоз ала ателехъа8шцъа иргъыяит. Иара дахьыйаз Гъдоу0атъи ащаирбаяъаза= иусбара0а аусзуюцъа, аминистрцъа ркабинет иалахъыз ущъа, ирацъаюны идикылон, а0агылазаашьа аияьтъраз еилацъажъон. Иааи8ырым7ёакъа аус ицыруан А8сны Ащъын06арра А8ызы-министр Лакрба Л.И.-еи уи актъи иха0ы8уаю Аюардан И.В.-еи.
Акоординациатъ Совет ццакуан. Мариа иампыашъаз амч ряъяъатъын. «Ажълар зыгъра ргоз аищабыра» а8ыр7еит Апарламент а=ы. Хынтъы ажълар мап рцъыркхьан Апрезидентраз алхра6ъа раан. Иарбан жълар зыгъра ргашаз еищабыраз иа8ыр7оз1!. Уаанёа амцахараа амитинг мюа8ыргеит Айъа. Уи ауаа рацъа алахъын. Ад7а йар7он Ахан 0арцъызарц, Апрезидент и0ы8ахь ирхынщъраз, а0агылазаашьа а87азарц. Апарламент мы8шёакъа Ла7ара (маи9 31-аз адепутатцъа иаам0аёамыз Апрезидент иалхраз амш адырбеит – Нанщъа (август9 24 2013 шы6ъса. Апрезидент Ан6ъаб А.З. аи8ылара6ъа мюа8игон. Абыргцъа рхеилак еизан, ажъалагала6ъа еи6ъдыршъеит. Адырюаэны Айъа амцахараа, жълар реизара мюа8ыргарц, аэазыйа7араъа ир=ын. Б5ьар зэеидызкылазгьы йалеит. Убар06ъа иащаит Ан6ъаб А.З. Уахык шыбжьаз, Рашъара (ииун9 1-зы, Апрезидент Ан6ъаб А.З. 8хьатъара дышцоз ащъам0а йаи7еит.
Кутузов 1812 шы6ъсазы Москва афранцызцъа ириеит, Урыстъыла аи6ъырхараз. СССР аилащарахь ахы анкыдна7а, аурыс6ъа асовет республика6ъа рхы иаъи0ыртъит, Урыстъыла аи6ъырхараз. Ла7ара 27 аэны инаркны, щ-Апрезидент ёатъс дйар7еит, Ан6ъаб А.З.
иха0агьы уи да6ъшаща0хеит. Шьа=ак шь0ахьйа щхьаит, а8суара еи6ъщархарц. Аха еи=агылаз щамацара щаизныжьёамызт, эщалазгалоз рхы ахькыдыр7оз здыруадаз, щаэщазнымкылакъа аам0а щахьыбяана7оз заа избодаз. Арахь а8суара щахьчоит щъа згъы иаанагоз, уамашъа ирбон иаар=агылаз ауаа а8суареи ажълари рыхьёала иахьцъажъоз. Иаа5ьоушьарын! А8суара ахьеимащкуаз 5ьара бзиарак ахь щкылнагозар1! Иахьцалак Аконституциа иа=агыланы, жъларык реищара ирщъоз рмащауа, щщъын06арра еилазырюынтыз ираназыжьуадаз1!
АШЪАР)А, АШЪАР)А… (Абри астатиа «Амцахара» аредакциа ащъарала июын. Аха агазе0 уаща ианрыз0мыжь, ирзымкьы8хькъа аам0а цацъеит. Щара аццакыра еснагь ищагыуп.9 Ааигъа ищах0аагаз ах0ыс уадаю иугъаланамыршъар залшом, щ-%ьын5ь еибашьрахьы щанкылсуаз, есышы6ъса Ла7ара (маи9 26-зы иазгъар0алоз :ыр0тъыла аха6ъи0ра аныщъа ду шымюа8ысуаз. Дара ныщъа дуны иа8ылон азы, уи гъ0ынчымран изызкашъоз щара щаиладыргьежьуан, щар=амгылар щаштъ6ъаз аа8шуан, убри азакъын еищараёак дара убри их0ыс щаракны еснагь А8сны иза8ылоз. Рымч дуун, аха щаиц=ак щаныр=агылоз, аиааира аагон.
Убри амш азгъар0арц р0ахызшъа, аха еилахарак роуны ихдыр8азшъа, щтъыла= здац шщам зыряъяъахьаз аоппозициатъ хеилак энак рыцъхы8ан, 2014 шы6ъса Ла7ара 27-зы А8сны асуверенитет ашъар0а яъяъа и0адыргылеит, ща8хьайа зыёбахъ ацъыргара хьымёяащшьаша рыцхъны щандыриеит. Дара ирхаш0уам 2004 шы6ъсазы зэеидызкылаз Бага8шьи Ан6ъаби рнапеимдара шыр8ырхагахаз, юынтъны алхра6ъа мюа8ырымгар убри ашы6ъсан ишырымузгьы.
Усйан Апрезидентраз кандидатцъас зхы азырба6ъаз рацъаюын, аха аиааира рызынтъык ианрыцъца, адырюаэны7ъйьа, ашьыцреи ашьауреи хы6ъкыс ишь0ыхны, рэеидыркылеит, ажълар ирыхъашаз уаща даэа идеиа щаракык рызкамшъаёеит. Ус акъымзар, даэакала иш8айалоз, щ-Апрезидент Бага8шь и8с0азаара данал7, аоппозициа хеилак6ъа реищабацъа аёъаёъала =ыц Апрезидентраз алхра6ъа рзы ркандидатура6ъа ы6ъдыргылазар.
Ан6ъаб ипрезидентра дара р0агылазаашьа еища еицъанатъит, амала =ыц рэидыркылахт, ржъытъ амбициа еи7абаа шь0ыхны. Дара иры7агылаз, ащъын06арра ачынуаюра змауз нарыдкылан, жъа-шы6ъса раахыс, щщъын06арра а7ышъшъаара рэазкы, аус руан, зегь рахьа ажълар еийъыршон, атъыла иахагылаз ауаа еидикылар руамызт. Ирхымюа8гашьаз щгъыщэанна7ахьазар акъын, аха щхы щазгъам0еит. Ащъын06арра Ахада мчыла дахган, А8сны Аконституциа еилаганы, амчра аоппозициаа иныркылеит. Иащъои ари1 Щара щщъын06арра ма3уп. Уи зыхьчаша амч6ъа яъяъам, издыржъыз гъы8-юык а=ар зжъыр7аз аищабыра рхыбра ашъ6ъеи ахышъ6ъеи 8ыххаа июналазар, ашъар0адараз аюны7йа июназ жъпа-юык амчра аха0арнакцъа рымч мырха, Ащъын06арра Ахада и0архара рэазыркызар. Апрезидент дрыхьчарц июызцъа ддъылрымгар амуаны ирбеит, иха0агьы уи дазымааир шамуаз еиликааит.
Щщъын06арра шъар0оуп. Щхада имюа8игоз аюны7йатъи аполитика уаюы дав7алар иуамызт. Ащъын06арра амч6ъа ирылахъымыз даэа мч6ъак рнапа7айа дааиуамызт, уи дара аханатъгьы ирдыруан азы, зныкымкъан и8с0азаара ашъар0а и0адыргылон, иара илы7шъадаитъуан акъымзар. Щхада иаяацъахази аоппозициа еи=ыркаауази рхы6ъкы еи6ъшъеит, акыр шы6ъса аус еицыруртъ. Актъи6ъа ащъаанырцъынтъ напхгара ар0он аоппозициа реи7айьара р=иара6ъа. Ирзаарышь0уан амал цхыраагёа. Арайа аюны7йа уи щъашьак а6ъымкъа рхы иадырхъеит.
Даэа ганкала, а7ыхътъантъи щапрезидентцъа юыьа ажълар рнапы анроуаз, ащъаанырцътъи ащъын06ар чынуаа А8сны иахадыргыларц ир0ахыз даэаёъын.
Ажълар ир0аххаз ур0 а6ъшаща0ымзар амуит усйан.
Аха ищаракыу ачынуаагьы уаауп, рыгъ0акы ахьынамёаз агъ0ынчымра рызнар7ысуеит, даэакала иущъозар, ауаюы и3ыда баа8с6ъа ирзыцъцом. Убри ашь0ахь ийалашаз ах0ыс еив7алара6ъа а8хьатъи6ъа ирыцлеит.
Апрезидент и=аргыланы имюа8ыргаз аус6ъа еихарщауан, ур0 А8сны иазеицъан. Абри рдыруан аоппозициа иахагылаз, аха иры7агылаз еилыркаауазма1 Ща8садгьыл ахьы8шымра щахъ0ак а6ъщарёхьеит.
Иащзааргаз асуверенитет ихьчарц Ан6ъаб А.З. ипозициа ахьим8сахуаз дахзырйьаз атъым мыч6ъа рус лы7шъадамхеит. Щажълар шынеибакъу абри апроблемаз дырра 7абыргы рымаёам. Доусы ихатъы хьаа6ъа дрызхым8артъ аоппозициаа аус руит. Щаз0ашъаз ир7ауланы и0ум7ааргьы, щщъын06арра еилазырюынтырц иашь0аз иры6ьаран5ьуаз р=оуп аус ахьщамоу.
Даараёа ишъар0оу аам0а щ0агылоуп. Атъыла иахагылаз аус рзымуит щщъар, излашьа6ъщаряъяъаша аргумент щкёам. Аищараёак, юы-шы6ъсеи бжаки раахыс иахьцалак аргылара6ъа рацъахеит, амюаду дыр=ыцуан, а6ы0а мюа6ъа ма3ымкъан асфальт ры6ъшьын, акультуратъ обиект6ъа узымдыруа аремонт рызун, акурорт юын6ъа ацхыраара яъяъа рыман; ар=иаратъ коллектив6ъа рызщауан, асахьаркыратъ литература даэа зны еи8шымкъа и=иауан; а6ы0а нхамюа аряъяъаразы аинвестициа алагалан, уи еищараёак изыбзоураз – ащъаанхы7 инхоз а8суаа аа8хьара рыман; арепатриациа ус6ъа а8ыхьаъа раас0а ицъгьамкъа иааиуан; акыр аам0а еимактъыс ищабжьар7аз галаа руаюытъыюсара ус а0ы8 и6ъыр7арц, аусмюа8гатъ6ъа ма3-ма3 имюа8ысуан.
Щ-А8садгьыл а=иара мюа ианангылаз, ащъын0арра аиларюынтраз 7а7яъы уамак у8ыломызт. Аха аоппозициа зайа ща=иауаз айара ацъымяра шь0ырхуан, рхы6ъкы хъымга анагёара алымшар щъа ишъаны, иакъымз аус6ъа рнапы рыларкуан. Иаарымхъыцрыз арбаныз!
«Хаала» иамуазшъа анырба, А8сны аус6ъа рыбзиахара иадымгылоз ащъаанырцъаа рыэрыдыркылан, мчыла ус рэазыркит. Яьычрак мюа8ызгаз д0ащкырц, азакъан аус ащаруеит, аха ащъын06арра еилазырюынтыз рыцъгьоураз, лахьы роуртъ, ашьауя ус ашь0ыхра щазхиаёам, уи ща=агылартъ мчы щамаёам. Нас щазлашъар0амхои1!
Бага8шьи Ан6ъаби амчрахь ианааиуаз ирывагылаз ауаа, ашь0ахь аусура аам0ала ирыдыркылаз 5ьоукгьы, аёы ишь0нахыз дёаайърыларц, къапеик азна изацыр7он щъа, ателедырра0ара=ы ры6ъгылашьа аа8хоушьап. Иабайоу рха7а еилкаара1! Азакъан ишы6ъныйъашаз зынёак ирхаш0ит.
А8сны Жълар Реизара ирыдыркылаз а6ъ7ара6ъа закъандароуп, щ-Конституциа иа6ъшъом. Апрезидент А8сны дшыйаз, и8сы ш0аз, игъы бзианы дышщалагылаз, адепутатцъа рхымюа8гашьа иашамызт. Ур0 7а7яъыс иаарга6ъаз ирщъозеи1 Ишьа6ъгылеит адиктатура, абри дара иа6ъшаща0хеит. *хьайа ища8сыхъузеи1 Иащщъап, аоппозициа аха0арнак дыпрезидентхеит (Анцъа иумщъан аха9. Иоппонентцъа рэааизганы, иахьатъи аоппозициа мюа изы6ъымлари, инызкыло 8йа87ак щамамзар, уи иадгылаша адепутатцъа р0ы8ан итъамзар1 Абас щаишь0азаауама1 Ащъын06арра закъан87арала ашьа0а яъяъазароуп зегь ра8хьаёа. Адепутатцъа убри иашь0амлаёакъа, рхатъ политикатъ амбициа6ъа рыэрыр0аёеит.
Апрезидент Ан6ъаб Александр а0агылазаашьаз дзы=цъажъаз ма3ёамызт, ргъаанагара6ъа еиликааит, аоппозициа ащъаанырцъынтъ имюа6ъыз7оз дрызхъыцит, алкаа6ъа йаи7артъ, алшара и8шааит. Зегь ра7кыс ицъымяахаз, – идгылаз ауаа б5ьар рыэшеибыр0оз адырра иоуит. Жълар реизара амюа8гара рэазыйар7он, иара уахь усгьы и8хьон. Б5ьар еи=агыларахь икылымсырц, бсы0бара за7ъыкгьы щанымиарц, инапын7а6ъа шышь0еи7оз ала, ашъйъы инапы ани7еит.
Амчра да6ъбаяьа икырц злаилшашаз далайан, 5ьоукы рхы шымюа8ырго еи8ш. Иара ипатриотизмра амч иаща ищаракхеит, аамс0ашъа ха7а7ас дныйъеит. А8суара амч зегьы еи8шны еилащкаауам. Зыниашьа зха7ашьаз иакъны, ихы мюа8игеит. Аи=агылара ир8сыэит.
Уи иаанагаёом щшъар0а щ0ы7ит щъа, щахьыйазаалак щажъа раёазароуп, щнапы злакыу шъазароуп. А8сны асуверенитет наёару щъа, А8суа-абазин (ахьё иашам9 Конгресс ахьёала уи аищабы Тарас Шамба апроблема алихижь0еи, зайа щзазо аполитикатъ дъы ща6ъхазеи1!
Ашъар0а щ0агылазаауеит, ажълари а8суареи рыхьёала ащъын06арра ахадацъа р0архара6ъа иаарйъам7ёакъа имюа8ызго 8ыжъара ахьынёарымоу.
Мыш6ъак ирылагёа, щ0агылазаашьа убранёа инарцеит, Ащъын06арра Ахада иаам0аёамкъан =ыц далщамхыр амуа. Шь0а уи щадгылароуп, аоппозициатъ хеилак (Акоординациатъ Совет9 адиктатура а7ыхътъа 87ъарц.
Иахьа зыэшьуа атъыла анапхгара ахагылара еимазкуа аёъгьы убрахь дкылщамгароуп. Ащъын06арра ду ащъаахьчацъа, иаащакъырша итъоуп щъа, щара щарзыхьчаёом, щха0а щхыхьчара щшыжъларкыу щазыхиамзар. У0исы0и еишь0амкъа, аполиитика= аиюызара мчыдоуп, рыцщарас ийалаз. Аха «ксы!» зщъалак иныс зщъо и8садгьыл ияалатуеит, убри щдыруазароуп.
Даараёа щгъыщэанызароуп.
Рашъара 7–8.
А6ы0а Бзы80а ИЗААМ)АНЫТЪЫМЗ АЛХРА:ЪА Инапылайа7аз щаи=агылара6ъа щабакылыргеи1 Лаара (маи9 27-тъи амш ах0ыс щшазнеиз абанёаиашоу1 Ащъын06арра аоппозициаа ианеиладырюынт, ари аус ёбатъын а8суара ищаракыу амораль ала щъа, А8сны абыргцъа рхеилак ы6ъгылеит. Апрезидент 8хьатъара иана6ъик, аполитикатъ партиа «Амцахара» убри амюа ианылеит. Уи иашазу, иашамзу аилкаара хьан0ан. Амала идырын а8суара зламыз ауаа шащ=агылаз. А8суара ухьчарц уанрыдгылоу, дара уи еилыркаарц р0ахёам, ма дара даэакала иара еилыркаауеит. Иш8айау7ои1!
А8суара, ажъа а7акы анцъыр7уаз, аха7еи а8щъыси рыуаю (ирхыл7ыз9 ибеиара аанагон. Уи цъыр7уан акыр жъаныз6ь шы6ъса6ъа ра8хьа. Ишааиуаз жъларык рбеиара а7акы шь0нахит. Щажълар ма3хеит, аха ща8суара ныйъызгаша щаизщаны, хы8хьаёаралагьы 7акылагьы щашьа6ъгылашьа щазхъыцлароуп, еснагь убри щхыщгъы и0азароуп, аусмюа8гатъ6ъа щнапы рылакызароуп.
А8суара щара щахьчоит мацара иауам, щаргьы а8суара щахьчалароуп. Щаицеибахьчозароуп.
А8суара щахьчароуп анащщъа, щ-Апрезидент Ан6ъаб А.З. и0ы8ахь ирхынщъра апроцесс аанащкылеит. Усйан аоппозициа рыуаа (изеи8шраз щщъарым9, ир0ахыз мюа8го, анапхгара хыбра ирыюнан. Ащъын06арраз ацъгьоура иа8хьагылаз ауаюы, атъыла дахагыларц, имюа ылащхуан. Ари закъи1 Апарламент Аконституциа ахьчараз ицхыраауазар акъын, азакъан87араз ишьагъы0 0ы8зар ахъ0ан. Иара иалахъыз, рыбжеищараюык рэеидкыланы, абар0 амш хьан0а6ъа раан, уажъи-уажъи рнапы шь0ырхуан, Акоординациатъ Совет ирыднагалоз азакъан еилагара6ъа иры6ъшаща0ны.
Зегь ра8хьаёа, Апрезидент Ан6ъаб А.З., и8хьатъаразы ашъйъы инапы а7аиюит щъа, атъыла анапхгара=ынтъ ихы да6ъи0хаёом. Адепутатцъа ркорпус абжеищараюык, Ан6ъаб А.З. инапын7а6ъа имырххьан иашамкъа, иха0а ашъйъы июаанёагьы. А8сны Ащъын06арра Жълар Реизара, агха6ъа неи6ъы8со ишааиуаз, уаагьы иаанымгылеит. Адепутатцъа рылкаа Аконституциатъ Ёбар0а иазырышь0ырц рыхъ0ан, а7ыхътъантъи авердикт аднакыларц. Арахь Аконституциатъ Ёбар0а аи=каараз апроект Апарламент а=ы акыр шы6ъса 7хьан ишь0азишь0еи, аха аёъгьы даащъны уа дахъа8шуамызт. Рхы и0аз атъыла анапхгара 0ы86ъан. Уайа амал еизакын.
Ацха зы8шуа инацъы налаимшьуеи.
Аконституциатъ Ёбар0а рзеи=ымкаазаргьы, Апрезидент Ан6ъаб А.З. и8хьатъаразы Апарламент алкаа атъыла Иреищаёоу Аёбар0а иазырышь0ыр рыхъ0ан.
Иреищаёоу Аёбар0а= ишьа6ъдыргыларц рыхъ0ан Апрезидент цъгьарак йаи7азу ийаим7азу. Уа ирыдыркылоз а6ъ7ара иазы8шырц зегьы ируалын. Абар06ъа иры6ъныйъаанёа, Ан6ъаб А.З. Ащъын06арра д-Ахадан, аполитикеи азинхьчареи рлогикала уахъа8шуазар.
Апарламент а=ы изы6ъныйъа6ъаша рыздырёом, еища еицъоу, – инарыгёаша рдыруаны, изыхъ0оу амюа иананымгыло. Убри аметод шь0ыхын аханатъгьы. Даэакала иш8айар7оз Ащъын06арра еилазырюынтыз ауаа рдиктатура шьа6ъгылазар1! Арахь =ыц изаам0анытъымз алхра6ъа рэырзыркит адепутатцъа рха0а. Иццакуан адиктатура знапы алакыз ауаа, еищараёак аам0а ицъыёыр щъа дшъон Ща5ьымба Р.%ь. иха0а.
Иаразнак напрылакын а8ыза-министр иха0ы8уаю, аминистрцъа. Ир0ахымыз русура6ъа нрыжьыр акъхеит. Ащ0ны6ала6ь Айъа аищабыра ры8сахырц, аоппозициа ха0арнакцъа аусбар0а июналеит. Аха мчыла ирзы6ъымгеит. Уаа хынюажъаюык Гъдоу0а араион аусбар0а иакъшеит. Амцахараа иащагьы ирацъаны еизеит. Араион Жълар Реизара адепутатцъа ари аус иалацъажъеит. Аусбар0а аищабы Малиа В. даанрыжьит, а=ыц алхра6ъа рлы7шъа рбаанёа. Аоппозициаа амч рнапа=ы иахьабалак иааргарц ргъы и0аркит, 1919 шы6ъсазы, Октиабртъи ареволиуциа ашь0ахь, 6ы0ацыхьаёа, раионцы8хьаёа, 6ала6ьцы8хьаёа асовет мчы приказла ишышьа6ъдыргылоз и=ыр8штъны ар0 ирыман. Ар0 арахь ийаёамызт. Гали, Уачамчыреи, )йъарчали рхадацъа усгьы заа иры8саххьан. Апрокурор Хада М6анба С.Т. иусура=ынтъ ихы да6ъи0ыртъхьан.
Пицунда а6ала6ь а=гьы инеит, Арёынба К.З. дамырхырц. Ур0 ир=агылашаз ауаа гылеит, ацъгьоуцъа рыгъакы рзынамыгёеит. Ща5ьымба Р.%ь. иуаа иахьабалак идыртъарц иашь0ан, алхра6ъа раан а8ыжъара иара имазарц. Уайа изымиааиуашъа рбар, иареи июызцъеи, дара ишыр0ахыз ирыцхыраарц, рымюа дрыц6ьон.
«А8сныпресс» адиректор Манана Гъыргълиагьы зны илы6ъыркит. Аусзуюцъа дрыхьчагъышьеит.
Зегь ра7кыс аус злаз – Ареспублика Алхратъ Ценртъ Комиссиа аищабы )апаяъуа Ба0ал иусура=ынтъ ихы иа6ъи0търа. Уаанёатъи Апрезидент иалхра6ъа ахьры6ъым=иауаз иаргьы ихараны ирбон. )апаяъуа Ба0али Ща5ьымба Р.%ь. июызцъеи еи=анагалеит. Щаьымба Р.%ь. Аценртъ Алхратъ Комиссиа аищабы, инапын7а6ъа шь0еи7арц, диршъеит, дищъеит, аха егьи уаща имуит. Аоппозициа аха0арнак Ачыгъба Д.). иакъымкъан )апаяъуа Ба0ал дихцъажъеит. Уи ац0ъы ал7ит аилатъара ашь0ахь. Ачыгъба Д.). рнапы изышь0ырхит )апаяъуа Ба0ал иуацъа6ъак. Акыр аам0а убри аус еимдырххон, аха Алхратъ Центртъ Комиссиа аищабы дырзы6ъымгеит. Иара иха0а икомиссиа иалаз еидикылан, игъра ргозу ирымгозу аилкаараз, аз7аара ы6ъиргылеит. Хым8ада иара дыгъраган.
Иахьцалак, аоппозициаа амчра акыр ирмариа ирымпы7ашъеит, дара рха0а6ъа уамак иазы8шёамкъа.
Убасйатъигьы иамхагъыряьацъон, ирура рзымдыруа, и7егь ир0аххашаз рзы8шаауамызт. Шь0а апрезидентра закъан8шрак аманы илырхырц иазгъышьуан. Аханатъгьы, дара рыда ща8садгьыл хъшъык амамызшъа рхы мюа8ыргон. Дара рхымюа8гашьа6ъа ацъгьоуцъа русеилыргашьа6ъа излареи8шымыз ма3ын. Убри ихадаз 6ъкын дара рзын, уахь изланеишаз иарбан мюазаалак ибзиан.
Аполитикатъ 6ъылара анымюа8ырга ашь0ахь, Ащ0ынра Хан аюны7йа аус зуаз ирусушьаз ц6ьа и0ыр7аарц иашь0азар, ауада6ъа рышъ6ъа амщъыр6ъа иаразнак ираадырхар рыхъ0ан, нас акомиссиа6ъа а87аны, а6ьаад6ъа р7акы еилдыргарц. Арайа а6ъылацъа ауада6ъа ирыюналан, ирыздырщъуаз дырщъит, адокумент6ъа ирыла8шны, дара рхы6ъкы хъмга=ы ирыхъашаз рылырхит. Акыр аам0а идырчкъащауаз ущъансщъан 7абыргымхеит. Убас Гъдоу0а а6ала6ь а=ы дща6ъшъеит ауаюы, убар0 ашъйъ6ъа гъар0ак зыр0аз. Дара Апрезидент и0аауаз ауаа8сыра юба-х8а ныз6ь шри0оз азы и6ъыршаща0га6ъан. Алкаа йау7озар, Ащъын06арра Ахада и0аауаз мюа6ьырас ири0он, ицхыраауаз иара уааъйьа шъйъыла еи6ъдыршъон. А6ъылаюцъа убар0 ашъйъ6ъа ажълар ирылыр7арц иршеит, 7акы змаз Ан6ъаб А.З. «инапы шалакымыз» ддырбарц.
Абри аилашыкым0а ра8хьатъи амш6ъа ирылагёа, Рашъара (ииун9 10-зы ицъыр7ит, Ирина Агрба еи=ылкааз А8сны аинтеллигенциа рха0арнакцъа иаартыз рышъйъы. Дара ащъын06арра аиларюынтра мюа8ызгаз иры6ъшаща0мызт. Ассоциациатъ еизыйазаашьа6ъа щъа ицъырыргаз аи6ъшаща0ра апроект иадымгылеит. Ашъйъы знапы а7азыюыз ашъйъыююцъа Гогъуа А.Н., Мы6ъба А.К., АГУ апрофессор Царгъыш Ш.К., а0оурых 07аара6ъа рдоктор Бигъаа В.Л., АГУ адоцент Агырба И.Ш., асахьа0ыхюцъа Ёиёиариа А.Г., Адлеиба А.С., Габлиа Р.Т., А8сны афырха7а Кобахьиа Б.С., ауаажъларратъ усзую Гъымба Ц.К., аща6ьым %ьниа Г.А., аща6ьым Плиа И.Ш., амедецина ма7зура аполковник Ачба З.О., апрофессор Лазба Ф.А., апедагогика аинститут адиректор Къакъас6ьыр И.Е., А8сны Ащъын06арратъ Музеи аусзуюцъа Аланиа Т.Г.-еи Гър5ьуа Ж.Н.-еи, А8сны Ареспублика Жълар рартист №анба Н., аиашаз, 8хьайатъи рхатъ 8еи8ш мацара иазымхъыцкъа, ражъа 7абыргы ахьырщъаз, щ0оурых азы акырёа иа8соуп. Уи ргъы иалдырсын, Зан0ариа В.К. июыз а0ак знапы а7азыюыз аоппозициа иалаз роуп аищараёак. Ур0 рпозициа усгьы еилкаан, ацъгьоура иалахъын, ирыдгылаз ауаа рацъазшъа, ирымпы7ы7ыз адокумент иалархызи1 Убар0 ирылашъеит зхатъ политикатъ позициа яъяъа змамыз, рхатъ ус6ъа аларыёбарц, анахь-арахь инашы-аа8шуаз, иааилак знапы изеинызйьоз..Ишыйалалак ашъйъы рнапы ана7арыю, еиц=ак ирщъоз акакъын4 аполитикеи аекономикеи рыкризис иахйьеит Ла7ара (маи9 27-тъи ах0ыс.
Акырёа а7анакуеит Ащъын06арра ащъаанырцътъи аполитика. Егьыр0 атъыла6ъа зегь ра8хьа иазхар7о зхы иа6ъи0ны иры8хьаёо атъыла убри аам0аз иахагылоу рполитикатъ курс ауп. *хьайагьы ащъын06арра6ъа реимадара иа6ъгъыяуеит Ащъын06арра ашьа6ъгылазаашьа еиладырюынтзар, убри аби8ара6ъа рполитикатъ еимадара еи8йьоит, =ыц амч зкыз рполитика хазызароуп, ащъын06арра6ъа разха7ара уа и=а87ъозароуп.
Иумоу уазеи3ащауам, зеилкаара харам ауаа а8ыжъара аныргалак. Абри аус а=ы щара щаи6ъзырхашаз 0агылазаашьа6ъак щрылайан. Ащъын06арра6ъа ащъын06арра аюны7йа аилаюынтра ща6ъдыршъаанёа, дара щара щазхар7ахьан, знык ирыдыркылаз ры6ъ7ара еи0ахъашырц, и0ыр7аа6ъашаз рацъан, аам0а р0ахын. Ийалаз рбарц иаа8ш6ъар иаща ирзеияьын, ааигъатъи рыгха иаразнак ирзыриашомызт.
Анаюсан щара ра8хьа щазхаз7аз Урыстъыла аимпериа дуун. Нас щазхаз7аз атъыла6ъа иаща има3ын, ийан щара щазха7арала адунеи иадырыз атъылагьы. Дара иаарыкъыршаз аимпериа6ъа ры6ъяъяъон, ур0 ирында0лоз Урыстъыла иадгылан, убри азын щазха7ара мюа макьана иангылан. Егьи аган ала, щазха7ара мап уажъы иацъырымкуазар, ща8садгьыл 8ыхьатъи ахадара адъныйатъи рус мюа щануп, нас имюа8аагаз аиларюынт иалащхызи1 Щаилкаам, Ащъын06арра аполитикаъйьа щалацъажъозар. Аха ща щ=ы амчра зымпы7азхалаз рхы6ъкы азгъащ0озар, макьана рэыззыркуа рха0а ирдыруеит щъа ащъара цъгьоуп, амала амчра рымпыымйьарц рэыззырымкра арбану, зегь ра8хьа щара щзыцъшъо – щажълар реи6ъырхашьа мюа иангылам.
А8суароума, уи злеибаркыз аламыс аума, 6ьабзума, 7асума, – зегьы щъаак-щъак рыман, узыз0ым7ышаз 3ыдара6ъак алеишъа шьа6ъдыргылон. Уаща уз=ы8шышаз хымюа8гашьак, 8хашьарак зламыз щаоппозициаа реи8ш, дунеик ахаан иащнубааларымызт.
Ащъын06арра ачынуаюраз ры8сы р0иуан, шъана5ьалбеит! Рыюны7йа ачынуаю 0ы8шараз ац0ъ6ъа иаразнак ирыбжьалеит. Аёъы даэаёы днаигёомызт. Аибашьра иазхиан. «Иаразнак алхра6ъа р=ы аиааира жъгар шъылшоит, – агъаанагара ир=агылоз ирыладыр7ъон,
– аха амч шъара ишъащ0аёом.» А8суааи а8суааи еилар7озар – агъхьаа рымамызт. Зегь ра8хьа уи дазыхиан Ща5ьымба Р.%ь., иара имюа иазыманшъалаз ауаа еидикылон.
Арёынба В.Г. ихаан Ща5ьымба Р.%ь. Ащазылхыр0а Акомитет ахантъаюы диха0ы8уаюын. Ашь0ахь зны диаргеит Атъылахьчара аминистрс, нас А8ыза-министрс х8айа шы6ъса иеи7амкъа аус иуан лы7шъада.
2004 шы6ъсазы Ащъын06арра Ахадаразы икандидатура аны6ъдыргыла, дшыпрезидентхоз хьащъа8ащъада дша6ъгъыяуаз, абжьы0ицъа абжеищарак мап ицъыркит. Ащъын06арра Ахадара ахьиа0ъамшьахаз, иаарш6ашъа иущъозар, уи зайа даргъа0еиз, иара имацара иоуп издыруа. Иахьа уажъраанёагьы 8шатлакъ деилары8сеит. Жъларык ряыяеибагара агъхьаа икуам. Амала атъыла иара дахадыргылааит! «Абри ауаю жъашы6ъса раахыс апрезидентра дашь0оуп шъыбжьы ишъ0а! Зегьы еи=икаарц, илшо ишъырба!» – июызцъа ажълар ирылан.
Уажъраанёа, хынтъы икандидатура ажълар ирыдрымкылеижь0еи, аизара6ъа р=ы ды6ъгыланы, 0оуба иуан иара, Ащъын06арра Ахада и0ы8 дшашь0амлоз щъа. Аполитикатъ мчы агъазыщъареи уи азы а6ъ8ара апроцесси Ща5ьымба Р.%ь. ддырлашъын, А8сны Ащъын06арра Ахада иалхраз икандидатура ы6ъдыргыларц ды6ъ8он. Абри хыла ачымазара (а8сихикатъ9 идысылан дакит. «Щаидгылароуп! Убас ала щара ищалшо рацъахоит!» щъа, аизара= июызцъа анры6ъ=и0уаз, А8сны Апрезидентраз ажълар еиц=акны иара имацара рыбжьы ир0арц, даэа кандидатк ды6ъдыргыларц шыйамлоз деилиркаауан. Ёа7шьба Л.И. икандидатура ихала ианы6ъиргыла, рюы5ьегь ажъа яъяъала еимаркит, анапышь0ыхранёа инеибагеит.
Апарламент а=ы ацъажъара6ъа цон, алхра6ъа йамлар иаща еияьзар щъа. Уи иаанагози1 Алхра6ъа р=ы аоппозициаа а7ахар алшон. Уи а7кыс, амчра дара ирымпы7аркхьан, адепутатцъа Апрезидент далырхыр иаща иеияьын. Аконституциа ус азин рна0омызт, аха, Ан6ъаб А.З. данахыргоз, азакъан6ъа еиларгахьан, ирымпы7аманшъаламхеи1 Убри амюа ианыланы, амч рнапа=ы наёаёа иааргон, – аус злаз уи акъын. Егьи аганла уахъашуазар, Апарламент а=акъын иахь=иауаз, ир=агылаз, алхра6ъа р=ы аиааира ргаргьы, амчра рыр0омызт щъа ажълар ирыладыр7ъаз агъаанагара. Ишьа6ъдыргылахьаз адиктатура рымпы7ы7ырц ргъы и0амызт.
Уажътъи щ-Ажълар Реизара еи8ш ацъгьоуцъа злахъыз даэа парламент аа8хьарак азы еидащамкылацызт, асовет мчы анеилаща аахыс. Уайа ацъгьоуцъа алашъеит. Ауаюышьра иалахъыз, ма убар0 ирыдщъалаз рус6ъа цъыр76ъахьан. Ийан ахамха8агьара-хулиганра злаэыз. Иара ус иамханагалацъан, ащъын06арра ацъгьоура а8шьызгаз, иназыгёоз адепутатцъа ракъын. Ур0 рыцъгьоура закъанызтъызгьы адепутатцъа иркорпусын.
Щзы6ъгъыяуази1!. Аам0а даара уаацъшъарын.
Акоординациатъ Совет иалахъны и8хьаёаз аи=каара6ъа ряьырак уаюы дрымаёамызт ущъартъ, иааизыргоз ауаа8сыра даара има3ын, анапхгаюцъа щъа и8хьаёаз ракъын кааме0 еилазшъа иахьабалак зэыдзырбоз. «Аруаа» за7ъык еи=каара бзиак шьа6ъдыргылон. Дара убар0 ракъын Ащъын06арра Ахадаразы Ща5ьымба Р.%ь. ихьё зщъоз. Дара иара икандидатура иазаа0гылеит, Витали Габниа – Вице-президентс, изларщъаз ала, рюы5ьегь Ащъын06арра аргылараз р5ьабаа ду азы. Щара Ащъын06арра аиларбгарада рус акы иазкымызт щъа иаща8хьаёоз ауаа рыхъ зынёак ищаракёаны иршьон. Аиашаз, яъяъала еи=агылоз агъаанагараъа ауаажъларра амэхакын.
Ёа8шьба Л.И. иахьцалак икандидатура хазы и6ъиргылеит. Уи дзы6ъгъыяуаз уаюы издыруамызт рщъон анахьгьы арахьгьы. Иара ихы яъяъала да6ъгыяуан, аус злаз уи акъын. Иара дан=аз амилициа= аус иуан акраам0а. Асовет мчы анхыбгала, Ашъахтъ Еизгара аминистр диха0ы8уаюын. Бага8шь С.У. ихаан А8сны Ареспублика Аюны7йатъи Аус6ъа дырминистрын. Ирщъон иара уахь инеира москваа ирыбзоуран щъа. Алеишъа ашьа6ъыргылараз акырёа иэишъеит. Аоппозициаа ирыдгылаз ракъын Ёа8шьба Л.И. иминистыршьаз акритика яъяъа азызуаз. Алеишъа ур0 ир0ахызма. Ан6ъаб А.З.-еи иареи анымеинаала, Ёа8шьба Л.И. уажъраанёа 0ы8 изым0оз аоппозициаа дрылалеит. Зчынуаюра зцъыёуаз уахь ирымюамзи. Ихатъы еи=каара ашъйъы и0еигалан, Акоординациатъ Совет а=ы и0ы8 ылихит.
Апарламент изаам0анытъымыз алхра6ъа шымюагатъыз а6ъ7ара анаднакыла, адырюаэны7ъйьа Мираб :ьышьмариа дызлахъыз аполитикатъ партиа «Амцахара» анапхгара дыр0ааит. Иара аибашьраз Амрагыларатъи афронт дакомандайа7аюын. Аибашьра ашь0ахь Атъылахьчара аминистр иха0ы8уаюс аус иуан. Нас акраам0а дминистрын. Ар дыргьенералын.
Аполитикатъ партиа «Амцахара» иалахъыз иара аёъза7ъык иакъын ичынуаюыз. А8сны Апрезидентраз иара икандидатура амцахараа шадымгылоз анеиликаа, изааигъаз еизиган, ирылеищъеит даэаёъы А8сны а0ынчра шизышьа6ъмыргылоз. Аоппозициаа иузеи6ъкуаз уаамызт, ур0, р0ы8 ры6ъ7араз, ияъяъаз аруаю дыр0ахын. Аурыс6ъа ракъзар, – Украина аилашыра иалагылан, рылада аиларюынт р8ырхаган. Изы6ъгъыяуаз иара аёъза7ъык иакъын. Игъра згоз аинициативатъ гъы8 еи=ыркаан, аусура нап адыркит.
А8ыза-министр иха0ы8уаюыз Беслан Ешба, алхраъа рыёбахъ шаацъыр7ыз, инапын7а6ъа нижьит. Апрезидентраз икандидатура ы6ъиргылеит. Абас ала, 8шьюык Апрезидентраз ркандидатура6ъа р0аюраз ихиан.
Иццакуамызт аполитикатъ партиа «Амцахара» аполитсовет, Иагьа умщъан, =ыц изаам0анытъымз алхра6ъа амцахараа рэазыйар7омызт. Аконкурентцъа ирацлабшаз, хьащъа8ащъа змамыз ауаюы дышаатъын. Бага8шь С.У. 2004 шы6ъсазы, Бжьаниа А. Гь.
нас Ан6ъаб А.З. 2011 шы6ъсазы ир8ыршьырц аоппозициаа и6ъдыргылоз аэны-щъа6ъа рымдыруази, усйан аоппонентцъа агьырзалымхит умщъозар. Амцахараа еимаркуаз-еи=аркуаз акандидатура6ъа р=ынтъ, зегь рыла иаща апрезидентраз кандидатс далыркааит Бжьаниа Аслан Гьаргьи8а, убри алам0алаз Ареспублика А8сны Ашъар0адара Ама7зуа Ахантъаюыс аус иуан, дгьенералын, и6ърала шь0а иуаюра д0агылан, гъабзиарала щщъын06арра дахагылартъ, дыяъяъан. Аус злаз – ац0ъы дадыргозар иуаюрала ишь0ихуан.
Бжьаниа А.Гь. д0амшьтъын. Иаби иани р7аюцъан, ибзианы абжьаратъ школ далгартъ, амюа ды6ъыз7ашаз 0аацъаран. Иабду Шщангьери Бжьаниа юынюы6ъра ныз7хьаз, ахы8ша щарак иалайаз, жъабжьщъаю быргын ианиааз. Аслан а7ара и7он Фрунзе аполитехникатъ институт а=ы, уаантъы диасит Москва автомобилтъ мюа6ъа ринститут ахь. 1985 шы6ъса инаркны, Смоленск аобласт акапиталтъ ргылара анапхгарахь диаган. Юышы6ъса аа7уаны, А8сны дааргеит, аком=ар Уачамчыра араиком а=ы инструкторс аус иуан. 1991 шы6ъсазы иара далгеит СССР КГБ иреищау акурс6ъа. Иара еснагь и7ара иаци7аларц агъазыщъара бзиа иман.
Урыстъыла Афедерациа Анапхгара= далгеит Жълар Рынхамюа Академиа. Аус иуан Урыстъыла ийоу А8сны Ацщаражъщъар0а=. 2009 шы6ъсазы Апрезидент Бага8шь С.У. Ащъын06арра Ашъар0адара Ама7зура дахаиргылеит. Шъачатъи аёын Олимпиада хъмарра6ъа раан имюа8игоз ашъар0адара аус6ъа рзы, Урыстъыла Афедерациа Апрезидент В.Путин Аиюызара Аорден ии0еит Аслан Бжьаниа. Иара 0аацъарала деибы0ан.
И8шъма 8щъыс Аелита Ахьиба аус луан Урыстъыла Афедерациа а8хьаёаратъ палата айъша аищабыс. Юыьа ахшара рааёон.
Узвакьамкьашаз Ауаю, ив7раак рзы8шаауазар щъа, Акоординациатъ Совет иаразнак изы6ъгылеит, ателехъа8шра, акьы8хь ущъа рхы ирзархъоз зегьы еибадыргон.
А8ыхьа6ъа ишыйар7оз еи8ш, иара А8сны еи6ъкны дынхозижь0еи и7уаз, еиуеи8шымыз а0ы86ъа р=ы иарбан малыз имаз ущъа, акыр рызхъы7шъаауазар щъа, даараёа рэыршъеит. Ины7ыю-аа7ыюыртъ ирылар7еит иан да6ыр0уан щъа. Бага8шь С.У., и8шъма 8щъыс дагыруа жълан щъа, изаарцахьази1! Бжьаниа А.Гь. иан Чакветае лыжълан, аха ур0 а8сыуааны иахьа рхы ры8хьаёоит, а8суа 6ы0а иалиааит, а8суа шь0рагьы рымоуп.
Акандидатцъа а8суа бызшъа, щъын06арратък ащасабала, ишырдыруаз еилкаатъын. Акомиссиа обиективла ари аз7аара иазнеит, агьузыщъом. Беслан Ешба, Апрезидентраз кандидатс ашъйъы и0аюраз, мап ицъкын.
Аоппозициаа иаразнак Бжьаниа А.Гь. и=агыланы и6ъгылеит аинформациатъ хархъага6ъа р=ы. Дара иара иакъын изыцъшъоз, ажълар игъра ргар алшон.
Зегь ра8хьа, икандидатура ы6ъзыргылаз аполитикатъ партиа «Амцахара» ща0ыр змаз еи=-кааран иаацъырхьан. Ус хъымгак иалайьшьымызт, иуаа иаша6ъан, ащъын06арра ашьа6ъыргылараз ицхырааюцъан. Чынуаюрак азы и6ъ8оз ду8ыломызт. *сабарала ипатриотцъан. Анаюс, Бжьаниа А. Гь. иха0ара акра7анакуан.
Уажъраанёа, имаёаз аус напхгара аи0он азын, ауаажъларра дырзааигъа дшырзымдыруазгьы, ихьё анырщъаз нахыс, иаща0ыр шь0ы7уан. «Амцахара» имюа8нагаз аизараду а=ы А8сны Апрезидентраз икандидатура гъыкала иадгылеит. Иара дивагылан иа7кыс акыр 6ърала и=аз, аха анапхгара ус6ъа знапы рылакыз, а0аацъара бзиа иал7ыз Агырба Ас0ан Закан-и8а.
Ирбоз-иращауаз Акоординациатъ Совет иащагьы иргъа8хомызт. Дара ишрыуаюраз еи8ш, ажълар р=а8хьа Бжьаниа А.Гь. дызлаэеимз аадыр8шырц, иаща-иаща рэаз8ыршъон. Зегь ра8хьа, Асовет иалаз ирдыруан а8суаа амал змаз ауаа бзиа ишырымбоз. Уи асовет мчы ааёара иахыл7ышь0ран. Аам0а аэа8сахит, ауаюы ихдырра уи уамак иахьёомызт. Бжьаниа А.Гь. амал ахьимаз а0ы86ъа еи6ъыры8хьаёон. Аха Москва, аквартира имазар, и0аацъа уа инхон, аус руан. И8ща Айъа дынхон, д0аацъаран, нхар0ада дыйазаауазма. Иха0а Айъа аус иуан, дахьынхашазгьы иман. Иааргоз афакт6ъа ир=аургылашаз аргумент6ъа шма3мыз рхахьы изаарымгози1 Иахьцалак ауаа Бжьаниа А.Гь., деилыркаауан ущъартъ, заманала и8ылон.
А6ыр06ъа щанрабашьуаз Бжьаниа А.Гь. дщалагылаёамызт щъа, даэа э8ныщъак аащазцъырыргеит. Иры8шааит и7ашьыцуаз, лахьын7ак зи0ахьаз ущъа, згъы намёоз Ашъар0адара Ама7зура 8ыхьатъи аусзуюцъа6ъак.
Дара рус зламаёаз ала, уамак зла=ырым0цъоз ала, уа аус зуаз иуаа нага6ъаз 5ьащшьалон, еищараёак асовет мчы щанахааныз. Адъы и6ъгылаз зегь реи8ш, рыбзиареи рыцъгьареи еийаразаарын. Ареспублика Ашъар0адара Ама7зура а8ыхьатъи ахантъаюы )арба М. а8хьа днаргыланы, гъы8юык аусзуюцъа ры8шааит, еи=каамыз шъйъык знапы аныз7аз. Ур0 изларщъоз ала, ц6ьа еилкаамызт Бжьаниа А.Гь. аибашьра далахъызу далахъымзу.
А7ыхътъан ргъы намёо и6ъгылеит даэа гъы8юык, Бганба В. а8хьа днаргыланы, Бжьаниа А.Гь. аибашьраан Ашъар0адара Ама7зура дшалахъыз шаща0ра зуаз. Иааргеит афотосахьа, ама7зура знапалакыз иара дахьрылагылаз.
Ихадаз з7ааран Бжьаниа А.Гь. хъы-шы6ъса инеи8ынкыланы А8сны дынхозу днымхъозу аилкаара.
Мыз6ъак азхомызт рщъан, иус аёбар0а иар0еит. Убра иадырбаз аам0аз иара Москва А8сны Ацщаражъщъар0а= аус иуан, акыр аам0а идырххон, убри ц6ьа еилкаахаанёа.
Иа0ахызгьы иа0ахымызгьы аз7аара6ъа шь0ыхын, аи=ыхара иаща-иаща идыряъяъон. Акоординациатъ Совет, «жълар зыгъра ргаз аищабыра» щъа зыхьёыр7аз, адиктатура шьа6ъыргылан, аха уи аус ахьауаз Щаьымба Р.%ь. икандидатура а8ыжъара агарц акъын.
Уи азы азакъан7ъйьа аус ауртъ адиктатура мюа8гацъа иагьашь0амызт. Адиктатура аам0аз азакъан, иагьа умщъан, аус ауам. А8с0азаара= акъзар, аекономика усгьы ирзышь0ыхуамызт. А8сшьацъа щара щахь раара акырёа еи7ахеит, даэа зны еи8шымкъа еияьызшъа аинформациа шщар0озгьы. Аяьычцъа абжьаа8ны аас0а юынтъы-хынтъы еищахеит. А5ьыба0алара, а8ара з0аз ащъса ршъыра6ъа рымпы7хра, ауа0ах рырщъра – еснагьтъи усхеит. Амюан авариа6ъа рацъахаёеит. Бзы80а апост азааигъара мацара и8эыз 30 машьына иреищаны игылан. Азиндара рхы иархъаны, Гагра ауниверсам «Континент» аусура аанкылан.
Иааущъо рмащауа, аищабацъа ирзымёырюуа, а=ар адъы изы6ъымлари, щара щха0а6ъа алеишъадарахь амюа дщарбозар. Ишъымбаёои аусура з0ахым шма3ым, амала, аусур0а 0ы86ъа ыйамшъа рыбжьы зайароу1 Даэаёъы и5ьа иалачарц згъащъо =ыц зайаюы щзацлахьада1 Ащъын06арра аиларюынтра инаркны, аргылара6ъа шьащаи0хеит.
Асоциалтъ гъазыщъара6ъа амалагьы узрызхьа8шуазма, ур0 усгьы еснагь а7ыхътъан ирыёбо усын. Амала Ща5ьымба Р.%ь.
ауаа ржьара мариан, аусур0а 0ы86ъа зайа р0ахыу йаларызшъа, ауалафахъы бзиа роурызшъа, атъанчараы а8ара иацыр7арызшъа.
Ирбоз-иращауаз азакъандара зайаюы иргъанар8хада1 А6ъымчра иазеилащауаз а=ар рацъахаёеит. Аищабацъа иащзеи=ымкааз аус6ъа щаи7бацъа ааёозма1 Ур06ъа хьаас измадаз1 Иахьа амчра з0ахыу акыр изыщасабуама, амчра, амчра, еи0ах амчра акъымзар ихы агь0амзар1!.
Убасйан даараёа иашамкъан зхы мюа8ызгоз иреиуан амассатъ информациатъ хархъага6ъа ряьырак. Аищараёак зхы иа6ъи0ыз акьы8хь. Азакъани азини усгьы хылагъыла и0ыр7аауан. Бзы80антъ гъы8-юык алхыюцъа ашъйъы рюит Ащъын06арра ацъгьоуцъа Апрезидентраз кандидатцъас ашъйъы и0арымгаларц. Аценртъ Алхратъ Комиссиа реакциак ар0аны ищамбаёеит. Уи ашъйъы рыдгалан азинхьчара иара айара уск знапалакыз щамамкъан ицъажъоз «Нужная газета». «Ишъщъо шиашоу аадыруеит, аха аконтроль щамоуп, ищазкьы8хьёом» рщъеит аредакциа=. Убасшъа а0ак йар7еит ателехъа8шра «Абаза» аусзуюцъа. Уи занымлеит агазе0 «Амцахара».
Даэа знык абрайа иазгъа0амзар зегь ра7кыс ирыцщароуп абызшъа ар=иара игъаяьны ушзаламцъажъо.
Аюны абызшъа ддыр7аларц а0аацъа иращщъан, иауам.
Абащчахь щхъы36ъа зегьы дъы6ъыр7аларц рабжьааган, а8сышъала уаанёа ицъажъалоз ирзымщъо аюныйа иаауеит. Абжьаратъ школи еищау а7ареи р=ы ама0ъар6ъа а8сышъала ицъажъаларц акыр ща6ъгыла6ъеит, уи мюа8ызгода1 Аусщъар0а6ъа р=ы уахьнеиуа, а8сышъала ихъыцуа ракъым, ицъажъаша уаюы дтъаёам еищараёак.
А8суа школ =ыц6ъа аадмыртыр ада 8сыхъа ахьщамамыз а0ы86ъа алкаан, иажъхьаз ахыбра6ъа реи0ашьаъыргылара ущъа, – щгъы и0а6ъаз зегьы =ыц щаи0анбарылагои1 Ианузынамыгёаша а=щъара арбаны, уснагёатъ6ъак рыдыркылоит, апроблема цъырызго абас ала ма3к ирхадырш0ырц. Аз7аара ны0кааны и07ааны, иахъ0оу аусмюа8гатъ6ъа уаюы дрышь0аёам. Арахь ачынуаюра рэа6ъыршьуеит. Убас ала, щаи6ъырхараз ихадаёоу апроблема ашъшьыр7а и7ахоит еснагь.
Иахьцалак, «жълар рыгърагара иа8сахаз аищабыра», иаар0ахыз нарыгёалартъ, ащъын06арратъ мчы рнапа=ы ишыйазгьы, алхра6ъа ры6ъым=иар щъа ишъон. Апрезидент инапын7а67ъа назыгёоз Бганба В.Р., иус6ъа изынамыгёозшъа ина7ганы, и0ы8а= Щаразиа Адгъыр дааргарц рэа8шьыргазшъа, ущъансщъан6ъа ма3ёамызт. Ус рзыйа7ар, алхра6ъа ры=щъара инахон, еияьыз аам0ак рызкашъаанёа. Аха иаа0гылеит, изы6ъгъыяшаз р8ыхьашъазар акъхарын щъа агъаанагара ыйоуп.
Апрезидентраз акандидатцъа, рыпрограмма6ъа рыманы, рюызцъа рыцны, ажълар р8ылараз икылсит.
Амала рыпрограмма6ъа иреиюыргоз уамак убаёомызт.
Алхыюцъа з=лымщарыла ирыдыркылон, щъашьак узаомызт. Иахьцалак акандидатцъа еи8шымкъа ишыр8ылоз убла иаахгылацъон. Ща5ьымба Р.%ь. дырдыруазижь0еи жъаба-жъаюа шы6ъса инеищан. Ауаа ахьааидгылоз, рыбжеищара-юык дшыр0ахымыз р7ъахуамызт. Еищараёак аполитикатъ 6ъылара Ла7ара (маи9 27-зы еи=кааз иа6ъшаща0мызт. Иныбжьаршъ иазгъаатъуп Бжьаниа А.Гь., амцахараа реизара ду а=ы икандидатура аны6ъдыргылоз, ишищъаз Ла7ара (маи9 27тъи ах0ыс дшазыйаз. Уи еи=ызкаауаз ашьауя закъанла ирзы8шын. Акоординациатъ Совет иалаз ццакны СМИ а=ы и6ъгылеит, Апрезидентраз акандидат Бжьаниа А.Гь. иищъаз аполитикатъ репрессиа6ъа рахь иаартыз аа8хьара иэазикит щъа. Аиурист Лавренти Абы5ба алкаа ийаи7аз уахъа8шыр, Акоординациатъ Совет инарыгёаз шыцъгьоураз азы р=ы ры6ъшаща0хеит. Алхраъа р=ы Бжьаниа А.Гь. аиааира игар, Акоординациатъ Совет иалаз рхы иацъшъон, уажънатъ ажълар реизара ахара адыр7арц и6ъгылон.
Алхыюцъа жъпаюыла иахьизеизоз ыйамкъан, аха, ра8хьа лхаа данрызнеи, Ща5ьымба Р.%ь. ф-юык изышын; уаа 150-юык райара и8ылеит Гагра акультура юна=ы; убасйатъи – Бзы80а а6ы0ан; усгьы иара ицын уаа хынюажъа-юык. Цандры8шь еизыргеит 60-юык райара. Абжьыуа 6ала6ь6ъеи а6ы0а6ъеи р=ы иара убасйатъи ргъалайазаара шыйаз ааюуан. И6ъгылара6ъа р=ы уаазыз=лымщахашаз з7аарак а0ак ирлас-ырлас иу8ылон. «Алхра6ъа р=ы аиааира шъзымгар, шънапы злашъкуеи1» А0ак4 «Сыз=ыз са=ызаауеит».(ац0ъы ршра9. Бзы80а иаз7ааит4 «Акандидатцъа даэаёъы дыпрезидентхеит, иш8айашъ7ои1» А0ак4 «Уигьы, имахъар данкны, днаскьаагоит!» Ла7ара (маи9 27-зы Ан6ъаб А.З. инаскьагашьа щъа иёбаны ирымаз имхащъеит, найаай убас иара иа8ызгашаз даэаёъы ишизныйъашаз 8хыё ибон.
Гагра а6ала6ь а=ы алхыюцъа даныр8ылоз, аёъы диз7ааит, хынтъны Апрезидентраз дкандидатын, даахон, даэа знык алхра6ъа иэрылархъра за0ахызи щъа. Ща5ьымба Р.%ь. иэ8ишъарц ши0ахыз рылеищъеит. Уамашъа иубашаз, убри азы А8сны иполитикатъ 8ышъар0а 0ы8итъырц иэазишъон. Ус анакъха, жъларык реиларюынт а8шьызгаз дзакъытъ уаюызи1! Хыла дычмазаюхахьазма1 Амала и6ъкы и6ъым=иеит узщъомызт, жъа-шы6ъса раахыс щаюны7йа 0ынч напхгашьак щмоузар. Атъыла ахагылараз Анцъа длыбааишь0ны ихы ибон, арахь ипрезидентхоз ажълар рнапы данын.
Ар0 агъаанагара6ъа а8с0азаара еи=анаргылон. Июызцъеи иареи иахьынёарылшоз атъыла а=иара а7анёа иларгарц и6ъ8он, дара рыда уи ашь0ыхра даэа 5ьоукы ишрылымшоз ща6ъдыргъыяырц. Амбициа яъяъа иалайаз ауаа аиаша мюа закъыз усгьы ирыздырёомызт.
Излащаща6ъоз рыла, Ща5ьымба Р.%ь. алхыюцъа дышрыдыркылоз игъа8хомызт. Иоппонент хада яъяъала а8ыжъара далайан. Шь0а7ъйьа да7ахар ззычщауаз иакъёамызт. А8садгьыл анапхгара русураз закъытъ еи7айьара6ъаз имюа8ыргоз июызцъеи иареи акыр дырзымхъыц6ъар амуа днеихьазар акъхарын. Дыз=ыз айъы7шьа шимамыз аи8ылара6ъа р=ы и=ы и6ъшащахахьан усгьы. Ажьащъеи а8сынгьерии иха0а дрыбжьакын. Ихала А8сны ахадарахьы деихон мацарамызт, а8са ибяа иадыргыла, даазцоз амч6ъа яъяъан. *хьайа и6ъ=иараз игъы бжьажьон. Акыр шы6ъса и6ъ8ара игъабзиара яъяъа уажъраанёа ианыруамызт, аха акиаки аи6ъым=иара6ъа июны7йа еи6ъылон. Аищараёак абыржъы, А8сны ахагылараз шьа=а6ъак анизынхоз.
Ур0 ицъеижь иазышь0ымхызт, Уачамчыра еи8ыларак а=ынтъ дшаауаз, игъы ада ишьа з0амныйъо амюан =ыц даарымпы7ахеит. Аам0а кьа=к Москва дрымгар амуит. Аха уа иэихъшътъырц къты=ырщасрак ирёуазма, Адгьыл ани7ыблаауаз, 5ьара ацара, ма аангылара илшозма, ицхыраашаз, дзы6ъгъыяуаз акы дашь0амлазар1! Иаарласёаны дхынщъит. Иара иайара Апрезидент и0ы8 даэаёъы избомызт щъа зхы и0ашъаз дычмазаюы7ъйьан.
Ща5ьымба Р.%ь. алхыюцъа дахьыр8ылоз, иара идгылоз июызцъа ма3ымкъан изы6ъгылон, ауаа дара ир8ылоз 5ьушьарын. Ла7арамза (маи9 27 аахыс ицъгьоуцъаны иаща8хьаёа6ъоз аёъырюы ажълари а8суареи рыхьё зщъар йамло щабла ихгылаз ракъын ателехъа8шрала иаабоз. Ур0, иащагьы иац8ыщъаны, ажълар рыхьёала ицъажъон. Зны уанхъыцуа, аоппонентцъа реимак а8суара ахьчозар щъа ухы уаз7аауеит. Ащъара цъгьоуп.
Апрезидентраз акандидат Бжьаниа А.Гь., уамак уаюы дшизымдыруазгьы, ауаа рахь ра8хьа данаацъыр7уаз, аполитикатъ партиа «Амцахара» аизараду а=ы *хынгъы (ииун9 19 азы ра8хьа данаа6ъгылоз инаркны, з=лымщара 7арыла иззы8шыз даамыс0ашъаха рыбла даахгылеит. А8суара= акырёа а7анакуеит ауаюы иаби8арашь0ра. Заби8ара= и8шьамз уск мюа8ызгахьаз дрылазар, ишь0ра иаиуз аныщъараз агъа7ъы икёомызт.
Убри рхыл7шь0ра ааёоит. Аслан иха0а ар7аюцъа р0аацъара= дахьиз, дахьааёаз иныруеит. Дзыниауеи иареи реизыйазаашьа еснагь и0ышъынтъалоуп. А7араъа ахьи7оз ирлы7шъаны, ициз агъынкылара акырёа еихащахоит. Ихъыцшьа 7аулоуп, ихшыюи ила8шщъааи 0бауп. Иаамс0ашъа цъажъашьа изыёырюуа дыхна8аауеит. Иоппонентцъа зайа ицъгьа рщъо айара, иара уи далацъажъаёом, ийазшьа иаща0ыр иаща ишь0нахуеит, иха0агьы изгъам0аёакъа.
Уажъшь0а иубартъ, Бжьаниа А.Гь. и8ылара6ъа р=ы ауаа рацъа еигъныюуан. Напеинйьарыла, ршьапы и6ъгыла дрыдыркылон. Абжьыуаа р=ынтъ гъеизщарыла реи8ылара6ъа шымюа8ысуаз ажъабжь6ъа ааюуан. Айъа а6ала6ь а=ы еиуеи8шымз аколлектив6ъа акырынтъ дыр8ылеит. Щъашьак а6ъымкъан иштаб6ъа гъац8ыщъарыла аус руан. Бзы8ын, – Лыхны, Дъры8шь, Уа0щара ущъа р=ынтъ, гъыряьара жъабжьын иащзааргоз. Мгъыырхъа за7ъык, рыюны7йа еимак6ъак ирхырйьаны реизара еи=каамызт. Гагра араион акыр щабла ихгылан азы, иаща иаадыруеит ины6ъыр8шны щкандидат ишиылоз. Иащщъап, Бзы80а – уаа 8шьышъ-юык, Алащаёы
– хышъ-юык, Гагра а=ыц цу0а – хъышъ-юык, Мащадыр а6ы0а – юышъ-юык, Цандры8шь – з6ьы инареищан, Пицунда а6ала6ь – хъышъ-юык, убас и7егьы. Аз7аара6ъа рацъан, щкандидатгьы ажълар ргъы иаахъартъ а0ак6ъа ри0он. Ищагыз, ищабзаз, нас 8хьайатъи щаихьёаратъ план еилыкка ауаа ирызнеигон. Аимадара6ъа щаман Москвеи, Черкесски, Шъачеи иши8ылаз еилащкаарц.
Щгъы зырхъанчашаз ажъак щащауамызт. Амала А8снынтъ уахь ирышь06ъахьан и=аргыланы 7айа-7айа аус зушаз. Аизара6ъа р7акы убас ищаракны, гъыйа7арыла имюа8ысуан, амцахараа ркандидат ииааира заа иза8ымлахрызи.
Апарламентуаа алхра6ъа рэырзыйар7он, баша итъамызт. Уи иалахъыз рыгха6ъа неи6ъыры8со ишырдыруаз еихарщауан. Галаа, алхыюцъа гъы8-юык рыда, закъандарала рыбжьы рымырххьан. Алхра6ъа ааиаанёа юы-мчыбжьайа шыбжьаз, жъпа-юык адепутатцъа, Апрезидент инапын7а6ъа назыгёоз, Жълар Реизара аспикер Бганба В.Р.-еи авицеспикер Щаразиа А.Р.-еи а8хьа инаргыланы, ажълар рахь аа8хьара рыдыркылеит, рыбжьы Ща5ьымба Р.%ь. ир0арц. Атъыла иахагылаз ауаа кандидадк а8ыжъара шир0оз апропаганда мюа8гара закъан еилагаран. Ан6ъаб А.З., ажълар иаёъыкны изеидымкылеит щъа, гъыбяан из0оз, абар и8ырхагаз рхы ахьаадр8шыз. Уажъгьы ажълар реийъшара мюан адепутатцъа щазныр7оз. Аиаша7ъйьа ущъозар, жъа-шы6ъса раахыс Ща5ьымба Р.%ь. идгылоз аоппозициеи амч знапа=ы ийазар з0ахызи, ганкала, егьи аган ала, ажълари ракъын еи=агылаз А8сны Ащъын06арра а8ыжъара аиураз.
Хазы иусура 8кымызт Сурков В.И., излаилшоз ала ир0баауан умщъозар. Уи аусура дамхын азныказ, аха иаарлас деи0адырхынщъит, изларщъоз ала, Чечентъыла Апрезидент Кадыров ибзоурала. Иащзеилаиртатаз иалы7шъаны, Ла7ара (маи9 27-зы Ащ0ны Хан а6ъылара еи=ыркааит а8суа аоппозициаа. Убасйантъи ах0ыс ажълар шазыйаз аар8шра иазкын алхра6ъа рлы7шъа.
Ийар7ашаз анынарыгёа, Урыстъыла Афедерациа Адъныйатъи Аус6ъа р-Министр Лавров С.В. ирылеищъахьан а8суаа рыюны7йатъ ус6ъа Урыстъыла аэшаланамгалоз. Сурков В.И. иааилшоз зегь наигёон а8суа жълар а8суа «револиуциа» иша6ъшаща0ыз ааир8шырц. Асоциалтъ маркетинг Аинститут (ИНСОМР9 адиректор Сергеи Хаикин дащзынцъамусха заа ды6ъдыргылахт, А8сны Апрезидент актъи атур а=ы дшалырхуаз 0и7аахьазшъа, уи ихьёгьы юашьарада идыруазшъа. Ащъын06арра6ъа рыгызмалра6ъа рыр7абыргтъраз аинститут6ъа еи=каа ирымоуп.
Арахь дынцъахшаны из8ылоз Бжьаниа А.Гь., есааира иаща0ыр яъяъахон, аиааира игахьаны дры8хьаёон иштаб6ъа р=ы аус еицызуаз. Алхра6ъа ауаа ргъаанагара шьа6ъзыряъяъашаз формальностк иащасабын.
Убар06ъа р8ыргаразы а8суа оппозициаа рымч а6ъхомызт. Шь0а аус злаз замбициа щаракцъаз Сурков В.И.
иакъын, уи иузынкылоз уаюёамызт, иусура дамумхуазар. Инапы7а6ъа зынёак имырхуангьы щащауамызт.
А8суа оппозициеи иареи рхы6ък6ъа еи6ъшъеит =ыц.
Убри ашь0ахь Ща5ьымба Р.%ь.-еи алхыюцъеи реи8ылара6ъа рахь ауаа уамак иахьымнеиуаз даарак ирыгъхьааны ирнубааломызт. Жъаныз6ь-юык Лыхнаш0а еизыргарц дара рэаназыйар7озгьы, 1500-юык роуп ирызнеиз. Уи аэны Гъдоу0а астадион а=ы, Бжьаниа А.Гь.
и8ыларц, ажълар иаща еихон. Ар0 ргъы днархьуан, аха алхра6ъа рлы7шъа азакъёамызт. Уахь иаща ргъы 0ынчын ущъартъ, руайьанчайьан шь0ыбжьы а7амызт. Сурков В.И. а8суа юны7йатъ ус6ъа =ыц иэрылеигалон.
Заа драцъажъа6ъахьан иара А8сны Ащъын06арра анапхгара= инагатъыз щъа зыгъра игоз 5ьоукы. А8садгьыл аз=лымщара6ъа раас0а зхатъы амбициа6ъа ззыщаракыз ауаа ры8шаауан дара (уажъы Сурков9, рхы6ък6ъа рынагёараз. Уи А8садгьыл аяалатра иазааигъаёан. Атъым мч6ъа, ацхыраара ацынхъарас, щтъыла аз=лымщара6ъа ианыр=агылаз, аюны7йа амч6ъа рэеидыркылозар рыхъ0ан. Уажъык ус иамуит.Ща5ьымба Р.%ь.-еи, уи дыпрезидентхар, а8ыза-министрра иа6ъгъыяуаз Шамба С.М.-еи Москва маёала ицеит август 18-зы. Ршеф дырбеит. Иащзааргеи1!.
Апрезидент Ан6ъаб А.З. и8хьатъара иазкыз иажъахъ а=ы иазгъеи0еит амчраз и6ъ8о ауаа аказы ишаа0ымгылоз, рамбициа6ъа р5ьын5ьуаа ры8с0азаара6ъеи, хадара зланы щажълар иащзааргаз А8сны аха6ъи0реи шры6ъдырёуаз. Амчраз а6ъ8ара иалы7шъахар алшон и8шьоу ща8садгьыл ацъыёра – А8сны ы6ъыёёаар щъа ашъар0а щаш0агылац щ0агылоуп щъа иа7ишьуан иара.
А8сны Апрезидентраз акандидатцъа русура энак еи8йьомызт. Нанщъа (август9 19-зы ателехъа8шра=ы ателедебат6ъа мюа8ыргон. Уи лнапы ианын еицаадыруаз атележурналист Анна Гъниа8ща. Иааркьа=ны иущъозар, ателедебат6ъа реи=каара лылдмыршеит.
Х-юык акандидатцъа Бжьаниа А.Гь. и6ъпапеит4 аз7аара рацъа и6ъры8сон, а0ак йа7аха ир0аёомызт, рхала акоментариа6ъа ирзыхиан. Къты=ырщасрак аам0а Анна Гъниа8ща илмаёеит, ажъа акандидат Бжьаниа А.Гь. ил0артъ. Иаргьы дтъан, иоппонентцъа дырзыырюуа, мчыла амикрофон ауаара изымгакъа, аха дзыниаз дазыфырха7аны. Иван Крылов еицырдыруа ажъамаанак имоуп – «А8ина аслан еишуан». Иахьа уи и8сы 0аз0гьы, а8суа 8с0азаара ччархърак азиюрын, иагьахьёитърын 4 «Х-8инак Аслан иеишуан».
Апрезидентраз акандидатцъеи алхыюцъеи реи8ылара6ъа ахыркъшам0ахь инеиуан. Нанщъа (август9 21зы, Ща5ьымба Р.%ь. и8ылараз уаа 1500-юык Лыхнаш0а ианеизыргоз амш аэны, Гъдоу0а астадион а=ы 44000юык р0ы86ъа 0ъын, даэа уаа хъышъ-юык иреи7амкъа ршьапы и6ъгылан. Бжьаниа А.Гь.-еи Агырба А.З.-еи, рюызцъа рыцны, раацъыр7ра инаркны, аи8ылара н7ъаанёа, зайантъ ажълар ршьапы и6ъгылоз, рнапы еинырйьоз а8хьаёара аёъы дахьазкымыз нас щгъы иалсит. А0оурых азы уи факт яъяъахон. Аизара А8сны Апрезидентраз акандидати алхыюцъеи реи8ылара аформа амырёит, аха ари уи иеищан, ныщъа наёахеит.
Шь0а ажълар анеилы7уаз иалагёа, аракета6ъа ажъюан лашьца иалар7еит, ишныщъаз даэа знык ишьа6ъдыряъяъарц.
Адырюаэны, Нанщъа (август9 22-зы, Айъа, аищабыра рконференц-зал 0ъын, абжьысыр0а6ъа ауаа рыбжьагылан, уа иамкыз афоие дыр0ъит. Бжьаниа А.Гь. иаацъыр7ра Анцъа иааира иеи8шыхын. Агъаращъа июагылаз акраам0а рнапеинйьабжь еи6ътъомызт, агъышь0ыхга =0ыбжь6ъа гон. Иара убас мацара аи8ылара мюа8ысит ныщъа дук еи7амкъан. Щазынтъык агъра аагон хым8ада Бжьаниа А.Гь. мюашьарыда а8ыжъара наёа дшалайаз.
Алхра6ъа р=ынёа даэа энак бжьан. Уи амш иалагёаны, иарбанзаалак аёъы агитациа иэазикыр закъанмызт, ицъы7атъан маёа аус зуаз аламысда дузкуамызт умщъозар. Иузымкыз дяьычёамызт рщъоит аурыс6ъа.
Алхра6ъа рыэны, зегьы щгъы 0ынчцъан. Бжьаниа А.Гь. иштаб6ъа р=ы аус зуаз ракъын аищараёак щара щзыз=лымщаз. Еиласрак йамларц, инкыл8ш-аакылышуан. Ус еи8ш аёъы иэазикуаны уаюы ибомызт азы, ргъы 0ынчын. Аиааира ркандидат игар – даргьы ириааиран. Актъи атур ала, зегьы шхыркъшахоз рдыруан.
Риааира иазы8шын.
Ала8шхыр8ага лащхырйьазшъа, алхыр0а 0ы86ъа р=ынтъ адырра6ъа еишь0арххы телефонла ищауан.
Жъа-шы6ъса раахыс щщъын06арра еилазырбгоз Щаьымба Р.%ь. ир0аз абжь6ъа еищахон. Ателедырра0ара щазы8шёамызт, щхала ладеи-юадеи еимырйьа, еилащкаауан, нас ателехъа8шрагьы иащзаанагеит4 Бжьаниа А.Гь. – 35, 91 процент.
Ёа8шьба Л. И. – 3, 4 процент.
:ьышьмариа М.Б. – 6, 4 процент.
Ща5ьымба Р.%ь. – 50, 57 процент.
Ища7аргалеи1!.
2014 ш. Рашъара (ииун9 20.
2014 ш. Жь0аара (октиабр9 3.
Гыц АС*А Ж Ъ А-Ш Ы : Ъ С А РААХЫС (алхра6ъа р=ынтъ алхра6ъа р=ынёа избоз, исащауаз9