АҞӘА, рашәара 22 - Sputnik. Аҟәа ақалақь ахада Беслан Ешба инапы зҵеиҩҩыз Адҵа инақәыршәаны, Амҳаџьырқәеи Диоскурааи рыԥшаҳәақәа иахьрыҵаркуа афатәааглых-лыҵқәа рыҭира аҭышәныртәаларазы. Абри атәы аанацҳауеит ақалақь ахадара рсаит.
Ӡыла еиқәыршәам, ақалақьтә аӡцрыӡқәа ирҿаԥшьым адәнытәи ахәҳаахәҭырҭатә ҭыԥқәа рҟны рыҭира ҟалоит:
Ӡыла еиқәыршәоу, ақалақьтә аӡцрыӡқәа ирҿаԥшьу еиҭарымго адәнытә хәҳаахәҭырҭатә ҭыԥқәа рҟны рыҭира ҟалоит:
Адокумент азин ҟанаҵом рыҭира:
Аҟәатәи асанитартә епедимиологиатә усбарҭақәа анапы ианҵоуп аамҭа-аамҭала акоммерциатә еиҿкаарақәеи ахатәнаплакқәеи Адҵа шынарыгӡо азы ргәаҭара. Адҵа анагӡашьазы ахылаԥшра инапы ианҵоуп ақалақь ахада ихаҭыԥуаҩ Асҭамур Ашәба.
Адокумент амчра аиуеит ианыркьыԥхь инаркны бжьымш рыҩныҵҟа. Адокумент кьыԥхьуп Аҟәа ахадара асаит аҿы.
АҞӘА, ԥхынгәы 25 - Sputnik. Амшын еиқәаҿы иааиԥмырҟьаӡакәа имҩаԥысуа НАТО аҽазыҟаҵарақәа есымшааира ҳалаԥш рхуп, апровокациақәа ҳәа акыр ҟалозар, иахәҭоу аҭак раҳҭоит иҳәеит Аладатәи арратә округ архәҭақәа рыдҵаҟаҵаҩ Александр Дворников, абри атәы аанацҳауеит РИА Новости.
"Амшын еиқәаҿы иааиԥмырҟьаӡакәа имҩаԥысуа НАТО аҽазыҟаҵарақәа есымшааира ҳалаԥш рхуп, апровокациақәа ҳәа акыр ҟалозар, иахәҭоу аҭак раҳҭоит", - иҳәеит Дворников Арра-мшынтә флот амш иазкны Севастополь имҩаԥысуаз агәырӷьаратә усмҩаԥгатәқәа раан.
Иара иажәақәа рыла, Урыстәыла аганахьала иаҳа-иаҳа изцыло арра-политикатә қәыӷәӷәара аныҟоу аамҭазы Амшынеиқәатә флот атәыла ашәарҭадара ахьчоит иара анапы иану аусхк аҿы.
Рашәара 28 инаркны ԥхынгәы 10 рҟынӡа Амшын еиқәаҿы Аҩада-атлантикатәи алианс арратә ҽазыҟаҵарақәа Sea Breeze 2021 мҩаԥысуан. Урҭ ирлахәыла хадақәаны иҟан - Украина, Еиду Америкатәи аштатқәа, Канада, Британиа Ду, Нидерландқәа, Румыниа, Болгариа, Бырзентәыла, Ҭырқәтәыла, Латвиа.
Аҽазыҟаҵарақәа ирылахәын арратә ӷбақәа, ашхәақәа, ацхыраагӡатә нышьқәа 40, 30 ак авиациатә техника, 100 ак инеиҳаны акәылӡтәы техникеи автомашьынақәеи.
Микаел Таривердиев —130 кинофильм рзы амузыка иҩхьан, шәкы инареиҳаны ашәақәеи аромансқәеи иҩхьан, абалетқәа ԥшьба, аоперақәа ԥшьба, ауарӷан азы аконцертқәа хԥа, аскрипказ аконцертқәа ҩба, акамератәи авокалтәи циклқәеи асимфониақәеи дравторуп. Микаел Таривердиев иԥсҭазаара далҵит ԥхынгәы 25 1996 шықәса рзы. Абри агәалашәаратә мшы азы Sputnik Аԥсны акомпозитори ҳреспубликеи реимадара иалацәажәоит.
Бадраҟ Аҩӡба, Sputnik.
Микаел Таривердиев аиҳарак деицырдыруа далагеит акиносахьақәа "Семнадцать мгновений весны", "Ирония судьбы, или с легким паром", "Король-олень" амузыка анырзиҩ ашьҭахь. Пицундатәи ауахәама данаҭаа ашьҭахь ирҿиараҿы адаҟьа ҿыц хиртлеит.
Микаель Леон-иԥа есышықәса Пицунда иԥсы ишьон. Раԥхьаӡа акәны араҟоуп иахьиаҳаз усҟан зынӡа иқәыԥшыз Лиудмила Габриа-Галустиан лыбжьы. Уи инаҭаз анырра ашьапы анаркит ирҿиараҿы аетап ҿыц. Убасҟан, раԥхьаӡа акәны иҩит ауарӷан азы аконцерт "Кассандра".
"Микаел Аԥсны аԥеиԥш идыруазшәоуп, иныруазшәоуп ара ииҩуаз амузыка шыҟаз. Иҩнуҵҟа иаҳауаз акәын анотақәа рахь ииаигозгьы", - ҳәа еиҭалҳәоит акомпозитор иԥшәмаԥҳәыс Вера Таривердиева.
Аԥсны ииҩыз рацәаӡоуп. Еиҳаракгьы Аҟәа. Исҳәар ауеит ирҿиамҭақәа раӷьырак аброуп иахьиҩыз ҳәа — иинструменталтә концертқәа зегьы, аоперақәа ҩба, акино азы имузыкатә рҿиамҭақәа реиҳарак ҳәа лҳәоит лара.
Владимир Маиаковски иажәеинраалақәа ирылху ацикл иҩит Пицунда, 1959 шықәса рзы. Анотақәа роригинал нымхеит. Иаанхеит иџьыбаҭаҵа нотатә шәҟәы.
Уаҟа иҟоуп абри аҩыза анҵамҭа: "Амшын аҟәараҟны аусура оумашәа агәаҳәара ацуп. Аха схала сынхеит, акалашәа агәхьаагара сгәы иҵалеит. Ишԥарыдыркыларишь Москва изҩыз ацикл". "Изакәу сзымдыруа џьара ак сҭахуп. Исҭаху еилыскаар — сҭынчхап. Иҟалап сара згәы ҿыӷьуа уаҩԥагьак сиеиԥшзар. Аамҭа 6.30. ҟалахьеит. Хәылбыҽхоуп".
Микаел Таривердиев дхәыҷаахыс Аҟәа идыруан. 70-тәи ашықәсқәа раан Акомпозиторцәа рҟазаратә ҩны "Лиле" ахь даалон. Усҟан ара аԥсшьара бзиа ирбон Родион Шьчедрини Маиа Плисецкаиеи.
Аԥсны иара ихаҭа иеиԥш иҭаацәа зегьы бзиа ирбоз ҭыԥхеит. Вера Таривердиева иазгәалҭоит ирҿиамҭақәа реиҳарак абра рхы шыҵырхыз.
1996 шықәса ԥхынгәы 25 рзы, Шәача, Арҿиаратә ҩны "Актиор" абарҵа дықәгыланы ихы Аԥсныҟа ирханы дыԥшуан Микаель.
"Абзиараз ҳәа аҳәон илаԥш. Аҵыхәтәан дахьынаԥшуаз акәын. Аамҭала бзиа иибоз аҭыԥ лаԥшыла абзиараз ҳәа аҳәаны даԥырҵуан", - ҳәа еиҭалҳәоит акомпозитор иԥҳәыс.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Вера Таривердиева: Микаел ауарӷан азы музыка аҩра дахьалагаз Аԥсноуп
Аиҿцәажәараҿы ақыҭа ахада иҳәеит уаанӡа аӡазы ирымаз ауадаҩра шаԥыху, уажәы изыргәамҵуаны иҟоу афымцалашара амчхара амаҷра шакәу.
"2014 шықәса рзы иргылан ашьаҟақәа. Уи аахас ацәаҳәақәа рыҟаҵара алмыршахеит. Ааигәа ҳақәдыргәыӷит ари апроблема шыӡбахо. Ҳара иаҳҭахуп 3 километра афымцатә цәаҳәақәа. Иахьа иҳамоу алашара амчхара даара имаҷуп, иҳазхаӡом", - ҳәа еиҭеиҳәеит Габлиа.
Акаԥа ақыҭа ахада иҳәеит амҩақәа рҭагылазаашьа уамак ишҽеим, убри аан ақыҭатәи ауахәама иаҭаауа рхыԥхьаӡара рацәоуп, аԥсшьаҩцәагьы уахь иналаҵаны.
"Ааигәа иҟаз амшцәгьаан амҩа еиҳагьы иԥхасҭахеит. Акомиссиа ыҟан, ирбеит, иаарласны аҭагылазаашьа аҽеиҭанакып ҳәа ҳақәгәыӷуеит", - ҳәа азгәеиҭеит Габлиа.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит аудиофаил аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Габлиа Акаԥа ақыҭа анхацәа рнапы злаку атәы