12.01.2018 14:26 121
12.01.2018 13:52 106
12.01.2018 13:31 102
12.01.2018 13:12 100
12.01.2018 12:43 89
11.01.2018 18:47 109
11.01.2018 14:14 99
11.01.2018 13:29 99
11.01.2018 11:31 99
10.01.2018 16:41 132
10.01.2018 13:24 121
10.01.2018 12:12 121
10.01.2018 10:53 113
09.01.2018 14:48 119
09.01.2018 13:52 121
09.01.2018 12:58 131
09.01.2018 11:43 113
01.01.2018 00:01 179
29.12.2017 18:12 201
29.12.2017 13:24 208
29.12.2017 12:59 220
29.12.2017 10:50 189
28.12.2017 15:47 205
28.12.2017 14:36 236
Популярное
Ареспубликатә Политикатә Партиа Аҧсны Ажәлар Ракзаара Афорум: Еицырдыруа 1977 шықәсатәи аҧсуа шәҟәы ацәаҳәақәа зегьы Аҧснытәи аҭоурых адаҟьақәа хьтәы нбанла ианылеит
149
27.12.2017 13:47
Ареспубликатә Политикатә Партиа Аҧсны Ажәлар Ракзаара Афорум аҳәамҭа аланарҵәеит.
Аҟәа. Ҧхынҷкәынмза 27. Аҧсныпресс. Ареспубликатә Политикатә Партиа Аҧсны Ажәлар Ракзаара Афорум “130-ҩык Рышәҟәы” 40-шықәса ахыҵра инамаданы аҳәамҭа аланарҵәеит.
Аҳәамҭа аҿы иаҳәоит:
“1977-1978 шш. рзы имҩаҧысуаз ахҭысқәа ҳтәыла иҿыцӡоу аҭоурых аҿы иҷыдоу аҭыҧ аанакылеит. Сынтәа 130-ҩык Аҧсны иналукааша ауаажәларратә усзуҩцәеи амилаҭтә интеллигенциа ахаҭарнакцәеи Асоветтә Социалтә Республикақәа Реидгылара иреиҳаӡоу анаҧхгараҭара ахьӡала рнапы зҵарҩыз Ашәҟәы 40 шықәса ахыҵит. Аҧеиҧш ачаҧара аҵакы змаз ари Аусшәҟәы жәашықәсала Қырҭтәыла Аҧсны аганахьала имҩаҧнагоз аполитика иамаз амилаҭеилыхратә-шовинисттә ҟазшьа аанарҧшуан.
Ашәҟәы аҿы иҵабыргыз афактқәа рыла ишьаҭаркыз Ареспублика Аҧсны автономиа аҳасабала Қырҭтәыла аилазаара мчыла алагалара иазкыз апроцесс аарҧшын. Аҧсны атопонимикеи аҭоурыхи реицакра иадҳәалоу азҵаара ҷыдала иазааҭгылан. Ари аҳәамҭа аҿы Аҧсны амилаҭтә интересқәа рыркьаҿра мҩаҧызгоз Қырҭтәыла Акомунисттә Партиа Ацентркомитет акадртә политика ҕәҕәала ақәыӡбара аиуит. Ашәҟәы авторцәеи уи знапы аҵазҩызи асоветтә партиатә елита аҿаҧхьа аҩ-республикак анаҩстәи реицыҟазаара алмыршареи Аҧснытәи Автономтә Республика Қырҭтәылатәи Асоветтә Республика аилазаара алҵра ахымҧадатәреи рзы хьаҳәхьачарада азҵаара ықәдыргылеит. Ари аусшәҟәы аҿы иарбаз аполитика-зинтә проблемақәа аобиективла хшыҩзышьҭрала азнеиреи аилыргареи, урҭ рыӡбареи рмыцхәрас, ареспублика усҟантәи анаҧхгара Ашәҟәы авторцәа ауаажәларратә лахь рырҭеит, хықәкыла афактқәа реицакреи амилаҭбжьаратә еиҿагылара аҧшьгареи рзы ахара рыдырҵеит. Урҭ рыхьӡ аларҟәра азы мҽхакы ҭбаала аусура мҩаҧысуа иалагеит. Анаҧхгара аҟынтәи иааиуаз адҵақәа рыла, аколлективқәа реизарақәа мҩаҧгахон, урҭ рҿы Ашәҟәы авторцәа “амилаҭеилыхыҩ”, “ахьӡ ахҵаҩы” ҳәа имцырку ахара рыдырҵон. Аобком абиуро аилатәарақәа, апленумқәа, активқәа реилатәарақәа мҩаҧыргон. Уаҟа атрибуна аҟынтәи акала ишьаҭаркымыз ақәыӡбареи ахарадҵареи мҩаҧысуан. Уи дырҵабыргоит усҟантәи аамҭазы иҭыҵуаз акьыҧхьымҭақәа. Хазы игаз амилаҭ-хақәиҭратә қәҧара аҧызацәа Асоветтә Еидгыла Акоммунисттә Партиа алахәылацәа реилазаара иалцан,иааныркылоз амаҵураҭыҧқәа рҟынтәи иамхын, уи -моу еиқәырчачаз аус ала ашьаустә хьырхәра иақәыршәан. Ас еиҧш ауснагӡатәқәа атәыла аҩныҵҟа ауаажәларра-политикатә ҭагылазаашьа аибарххарахь икылнагеит. 1978 шықәсазы имҩаҧгаз, хыҧхьаӡара рацәала ауаа злахәыз Аҟәатәи, Лыхнытәи, Ҧақәашьтәи, Бзыҧтәи ажәлар реизарақәа ареспублика зегьы архыџхыџит, Қарҭтәи аметрополиа адиктат иаҿагыланы амассатә акциақәа рымҩаҧгара иалагеит. Кремль Асовет Еидгыла Акоммунисттә Партиа Ацентркомитет амаӡаныҟәгаҩ И. В. Капитонови егьырҭ иреиҳаӡоу апартиатә ҷынуааи наҧхгара зырҭоз акомиссиа Аҧсныҟа идәықәнаҵар акәхеит. Аамҭа кьаҿ иалагӡаны Аҧсны аганахьала Асовет Еидгыла Акоммунисттә Партиа Ацентркомитети аминистрцәа Реилазаареи ҷыдала ирыдыркылаз Ақәҵара ҭыҵит. Уи инақәыршәаны, иаҧҵан Аҧснытәи аҳәынҭқарратә Телехәаҧшра, аҳәынҭқарратә университет, ажурналқәа “Аҧсны аҟазара”, “Ашколи аҧсҭазаареи”. Аҧсны аекономика аҿиара азы хра злаз, ажәлар рынхамҩа иазкыз анаплакқәа жәпакы рфинанстәра хацыркхеит.
Ареспубликатә политикатә Партиа “Ажәлар ракзаара Афорум” ҳазҭоу аамҭазы ҳреспублика аҿы иҟоу аполитикцәеи еиҵагыло аҿари, 1977-1978 шықәсқәа рзы имҩаҧысуаз акырӡа зҵазкуаз ахҭысқәеи урҭ ҳажәлар рмилаҭтә хдырра аизырҳара аҿы инанагӡаз ароль дууи ртәы хымҧада ирдыруазароуп ҳәа агәаанагара амоуп. Урҭ Аҧсны ахьыҧшымра анаҩстәи азықәҧареи Сталини Бериеи раамҭа хлымӡаах азы акыр ирмаҷыз уи аҳәынҭқарратә суверенитет аиҭашьақәыргылареи иҕәҕәоу аидеологиатәи азинтәи шьаҭа анаҭеит.
1977 шықәсазы иҩыз аҭоурыхтә Шәҟәы знапы аҵазҩыз рҕьырак иахьа рыҧсҭазаара иалҵхьеит. Аха урҭ аҧсуа жәлар аполитикатә ҽҳәаақәҵара азы рықәҧара аҿы инарыгӡаз ароль ахәшьара аҭара уадаҩуп.Усҟантәи аамҭа хьанҭақәа рзы Аҧсны ахақәиҭра иазықәҧоз рхаҭарнакцәа аӡәырҩы изаамҭанымкәа рыҧсҭазаара иалҵит. Урҭ ргәалашәара аҿаҧхьа ҳхы лаҳарҟәуеит! Еицырдыруа 1977 шықәсатәи аҧсуа шәҟәы ацәаҳәақәа зегьы Аҧснытәи аҭоурых адаҟьақәа хьтәы нбанла ианылеит. Ҳара иаҳуалҧшьуп ихьыҧшым, зхы иақәиҭу аҿиара амҩа анылара азы алшара ҳазҭаз ҳажәлар рытрадициақәеи рҭоурыхтә ҧышәеи аиҷаҳареи аиқәырхареи”.
Аҟәа. Ҧхынҷкәынмза 27. Аҧсныпресс. Ареспубликатә Политикатә Партиа Аҧсны Ажәлар Ракзаара Афорум “130-ҩык Рышәҟәы” 40-шықәса ахыҵра инамаданы аҳәамҭа аланарҵәеит.
Аҳәамҭа аҿы иаҳәоит:
“1977-1978 шш. рзы имҩаҧысуаз ахҭысқәа ҳтәыла иҿыцӡоу аҭоурых аҿы иҷыдоу аҭыҧ аанакылеит. Сынтәа 130-ҩык Аҧсны иналукааша ауаажәларратә усзуҩцәеи амилаҭтә интеллигенциа ахаҭарнакцәеи Асоветтә Социалтә Республикақәа Реидгылара иреиҳаӡоу анаҧхгараҭара ахьӡала рнапы зҵарҩыз Ашәҟәы 40 шықәса ахыҵит. Аҧеиҧш ачаҧара аҵакы змаз ари Аусшәҟәы жәашықәсала Қырҭтәыла Аҧсны аганахьала имҩаҧнагоз аполитика иамаз амилаҭеилыхратә-шовинисттә ҟазшьа аанарҧшуан.
Ашәҟәы аҿы иҵабыргыз афактқәа рыла ишьаҭаркыз Ареспублика Аҧсны автономиа аҳасабала Қырҭтәыла аилазаара мчыла алагалара иазкыз апроцесс аарҧшын. Аҧсны атопонимикеи аҭоурыхи реицакра иадҳәалоу азҵаара ҷыдала иазааҭгылан. Ари аҳәамҭа аҿы Аҧсны амилаҭтә интересқәа рыркьаҿра мҩаҧызгоз Қырҭтәыла Акомунисттә Партиа Ацентркомитет акадртә политика ҕәҕәала ақәыӡбара аиуит. Ашәҟәы авторцәеи уи знапы аҵазҩызи асоветтә партиатә елита аҿаҧхьа аҩ-республикак анаҩстәи реицыҟазаара алмыршареи Аҧснытәи Автономтә Республика Қырҭтәылатәи Асоветтә Республика аилазаара алҵра ахымҧадатәреи рзы хьаҳәхьачарада азҵаара ықәдыргылеит. Ари аусшәҟәы аҿы иарбаз аполитика-зинтә проблемақәа аобиективла хшыҩзышьҭрала азнеиреи аилыргареи, урҭ рыӡбареи рмыцхәрас, ареспублика усҟантәи анаҧхгара Ашәҟәы авторцәа ауаажәларратә лахь рырҭеит, хықәкыла афактқәа реицакреи амилаҭбжьаратә еиҿагылара аҧшьгареи рзы ахара рыдырҵеит. Урҭ рыхьӡ аларҟәра азы мҽхакы ҭбаала аусура мҩаҧысуа иалагеит. Анаҧхгара аҟынтәи иааиуаз адҵақәа рыла, аколлективқәа реизарақәа мҩаҧгахон, урҭ рҿы Ашәҟәы авторцәа “амилаҭеилыхыҩ”, “ахьӡ ахҵаҩы” ҳәа имцырку ахара рыдырҵон. Аобком абиуро аилатәарақәа, апленумқәа, активқәа реилатәарақәа мҩаҧыргон. Уаҟа атрибуна аҟынтәи акала ишьаҭаркымыз ақәыӡбареи ахарадҵареи мҩаҧысуан. Уи дырҵабыргоит усҟантәи аамҭазы иҭыҵуаз акьыҧхьымҭақәа. Хазы игаз амилаҭ-хақәиҭратә қәҧара аҧызацәа Асоветтә Еидгыла Акоммунисттә Партиа алахәылацәа реилазаара иалцан,иааныркылоз амаҵураҭыҧқәа рҟынтәи иамхын, уи -моу еиқәырчачаз аус ала ашьаустә хьырхәра иақәыршәан. Ас еиҧш ауснагӡатәқәа атәыла аҩныҵҟа ауаажәларра-политикатә ҭагылазаашьа аибарххарахь икылнагеит. 1978 шықәсазы имҩаҧгаз, хыҧхьаӡара рацәала ауаа злахәыз Аҟәатәи, Лыхнытәи, Ҧақәашьтәи, Бзыҧтәи ажәлар реизарақәа ареспублика зегьы архыџхыџит, Қарҭтәи аметрополиа адиктат иаҿагыланы амассатә акциақәа рымҩаҧгара иалагеит. Кремль Асовет Еидгыла Акоммунисттә Партиа Ацентркомитет амаӡаныҟәгаҩ И. В. Капитонови егьырҭ иреиҳаӡоу апартиатә ҷынуааи наҧхгара зырҭоз акомиссиа Аҧсныҟа идәықәнаҵар акәхеит. Аамҭа кьаҿ иалагӡаны Аҧсны аганахьала Асовет Еидгыла Акоммунисттә Партиа Ацентркомитети аминистрцәа Реилазаареи ҷыдала ирыдыркылаз Ақәҵара ҭыҵит. Уи инақәыршәаны, иаҧҵан Аҧснытәи аҳәынҭқарратә Телехәаҧшра, аҳәынҭқарратә университет, ажурналқәа “Аҧсны аҟазара”, “Ашколи аҧсҭазаареи”. Аҧсны аекономика аҿиара азы хра злаз, ажәлар рынхамҩа иазкыз анаплакқәа жәпакы рфинанстәра хацыркхеит.
Ареспубликатә политикатә Партиа “Ажәлар ракзаара Афорум” ҳазҭоу аамҭазы ҳреспублика аҿы иҟоу аполитикцәеи еиҵагыло аҿари, 1977-1978 шықәсқәа рзы имҩаҧысуаз акырӡа зҵазкуаз ахҭысқәеи урҭ ҳажәлар рмилаҭтә хдырра аизырҳара аҿы инанагӡаз ароль дууи ртәы хымҧада ирдыруазароуп ҳәа агәаанагара амоуп. Урҭ Аҧсны ахьыҧшымра анаҩстәи азықәҧареи Сталини Бериеи раамҭа хлымӡаах азы акыр ирмаҷыз уи аҳәынҭқарратә суверенитет аиҭашьақәыргылареи иҕәҕәоу аидеологиатәи азинтәи шьаҭа анаҭеит.
1977 шықәсазы иҩыз аҭоурыхтә Шәҟәы знапы аҵазҩыз рҕьырак иахьа рыҧсҭазаара иалҵхьеит. Аха урҭ аҧсуа жәлар аполитикатә ҽҳәаақәҵара азы рықәҧара аҿы инарыгӡаз ароль ахәшьара аҭара уадаҩуп.Усҟантәи аамҭа хьанҭақәа рзы Аҧсны ахақәиҭра иазықәҧоз рхаҭарнакцәа аӡәырҩы изаамҭанымкәа рыҧсҭазаара иалҵит. Урҭ ргәалашәара аҿаҧхьа ҳхы лаҳарҟәуеит! Еицырдыруа 1977 шықәсатәи аҧсуа шәҟәы ацәаҳәақәа зегьы Аҧснытәи аҭоурых адаҟьақәа хьтәы нбанла ианылеит. Ҳара иаҳуалҧшьуп ихьыҧшым, зхы иақәиҭу аҿиара амҩа анылара азы алшара ҳазҭаз ҳажәлар рытрадициақәеи рҭоурыхтә ҧышәеи аиҷаҳареи аиқәырхареи”.
Аинформациатә алахәылаҩцәа
Асаит аҿы икьыԥхьу аматериалқәа рзы азин амазаара, автортә зини, егьырҭ еизырхоу азинқәеи ирызкәу аԥсуеи жәларбжьаратәи азакәанԥҵарала ихьчоуп. Асаит аҿы иҟоу иарбанызаалак аудио, афото, авидео материалқәа рхархәара, уи амазаара азы азин змоу рақәшаҳаҭхарала, мамзаргьы, www.apsnypress.info ахь азхьарԥш аҟаҵарала иҟалар алшоит. Аинтернет аҟны атексттә материалқәа инагӡаны, мамзаргьы хәҭа-хәҭала ахкьыԥхьраан, www.apsnypress.info ахь ихарҭәаау азхьарԥш аҟаҵара хымԥадатәиуп.