АҞӘА, мшаԥы 17 - Sputnik. Аԥсны асоциалтә еиқәыршәареи адемографиатә политикеи аусуразы еиқәнаршәеит аҭыԥҭацәқәеи анаркьаҿқәеи релектронтә база, абри атәы лҳәеит арадио Sputnik аинтервиу азҭаз аусбарҭа аџьеи аусурамазаареи аҟәша аиҳабы Илона Гәымԥҳа.
Аусурҭа ҭыԥ иашьҭои, аусурҭаҭаҩи рырзаҳалқәа аанрыжьыр ҟалоит ausura.su. асаит аҟны.
"Аҭыԥҭацәқәеи анаркьаҿқәеи релектронтә база раԥхьатәиуп Аԥсны. Агәыӷра сымоуп асаит аусура ианалага ашьҭахь аҭагылазаашьа аҽеиҭанакып ҳәа. Асаит иахьӡуп "ausura.su", изҭаху зегьы хәыда-ԥсада рхы иадырхәыр рылшоит. Аусурҭа ҭыԥ иашьҭои, аусзуҩцәа зҭахуи рырзаҳалқәа аанрыжьыр ҟалоит. Анкетақәа ииашаны ахарҭәаашьа ззымдыруа рзы аҿырԥштәқәа ҭагалоуп. Иара убас иҭагалоуп аусурҭаҭаҩцәа рзы иҷыдоу анаркьаҿқәа", - лҳәеит Илона Гәымԥҳа.
Гәымԥҳа иазгәалҭеит, аминистрра аелектронтә ҭыӡҭыԥ ахь инарышьҭуа арзаҳалқәа, аусбарҭа аусзуҩцәа иагу-иабзоу гәаҭаны, аус адуланы, анаҩс асаит ахь иҭаргалоит ҳәа.
"Анкетақәа реиҳарак аусурҭа ҭыԥқәа ирышьҭоу рҟынтә ауп. Аҭыԥҭацәқәа рзы арзаҳалқәа маҷуп, уи азы ари асаит цхыраагӡахоит", - лҳәеит лара.
Аџьатә кодекс 151 ахәҭаҷ аҩбатәи ахәҭа инақәыршәаны аусурҭаҭаҩ аусурҭа ҭыԥ шыҟоу азы аинформациа наишьҭроуп аминистррахь. Аџьеи аусурамазаареи аусбарҭа аҟәша аиҳабы лажәақәа рыла, азакәан апроект аус адырулоит, ари ахәҭаҷ еилазгаз рзы административтә хьырхәра азгәаҭазарц.
Гәымԥҳа иазгәалҭеит, асаит аус шадырулаз "Аԥсны аиҳабыра реимадаразы амаҵзура" аусзуҩцәа, аминистрра аҿаҵала.
Лара илымоу адыррақәа рыла, Аусурҭа ҭыԥқәа рыԥшааразы Аԥсны асоциалтә еиқәыршәареи адемографиатә политикеи рминистрра иадҵаало реиҳараҩык Аҟәа инхо роуп.
"Реиҳараҩык аиҳабыратә абиԥара иаҵанакуа роуп. 2020 шықәсазы аусураҭа ҭыԥ иашьҭоу рҟынтә ҳусбарҭахь иаашьҭын 65 арзаҳал. Аусурҭа ҭыԥ иашьҭои, иҟоу аҭыԥҭацәқәеи процентла еиҿурԥшуазар зынӡа имаҷуп", - лҳәеит лара.
Аусбарҭа аџьеи аусурамазаареи аҟәша аусзуҩцәа хаҭала ирыдҵаало аусурҭа ҭыԥқәа рыла реиқәыршәара рҽазыршәуеит, лҳәеит лара. Гәымԥҳа лажәақәа рыла иҳаҩсыз амзазы ирылшеит хҩык аусурҭа ҭыԥла реиқәыршәара.
АҞӘА, лаҵара 12 - Sputnik, Асмаҭ Ҵәыџьԥҳа. Гәылрыԥшьтәи араионтә ӡбарҭа аӡбаҩ Игор Агәмаа Ахра Аҩӡба иҳәарала аус аҽа хьчаҩык иадгалара дақәшаҳаҭхеит.
Уаанӡа Ахра Аҩӡба иус ахәаԥшра урыстәылатәи адукат Сергеи Белиак иалахәхаразы азыҳәа ҟаиҵеит. Аӡбамҭа адкыларазы аӡбаҩцәа аилацәажәаратә уадахь инеиит.
Уаанӡа Ахра Аҩӡба иинтересқәа лыхьчон адукат Инга Габилаиаԥҳа.
Гәылрыԥшьтәи араионтә ӡбарҭаҿы Ахра Аҩӡбеи иара идгылаҩцәеи рус азы аилатәара хацдыркит. Дара ахара рыдҵоуп абџьари аџьаԥҳани закәаншьаҭа рымамкәа раахәара, рыҵәахра, рымҩангара, рныҟәгара ахьымҩаԥигоз азы.
Ари аҩыза аумҭазы ахәҭаҷ иазыԥхьагәанаҭоит ҩышықәса инаркны фышықәсанӡа ҭакрала ахыгара.
АҞӘА, лаҵара 12 - Sputnik. Аԥсны иҟоу Урыстәыла Аладатәи арратә округ азенит ракетатә ҟәшақәа аҽазыҟаҵарақәа мҩаԥыргеит. Аҽазыҟаҵарақәа раан Урыстәылатәи азенитчикцәа Амшын еиқәа акваториаҿы "аӷа" аԥырҩы дызҭам ихархәагақәа карыжьит ҳәа аанацҳауеит аокруг апресс-маҵзура.
"Аӷа" иԥрыгатә хархәагақәа ракәны ахархәара рыҭан аԥрыга аппаратқәа "Орлан", "Застава", "Гранат". Ацәҟьарақәа ирықәдыршәон аракетақәа релектронтә ҭырҟьагақәа рыла.
Аусдҵақәа рынагӡаразы аруаа атехника аибашьратә ҭагылазаашьала иаздырхиеит, ахацыркратә позициақәа ааныркылеит, еиҿыркааит аимадареи анапхгараҭареи рсистема. Абри ашьҭахь аԥшыхәра мҩаԥганы Амшын еиқәа акваториаҿы аԥырҩы дызҭам ахархәагақәа карыжьит.
Аҽазыҟаҵарақәа мҩаԥысуан аполигон Нагвалоу аҿы Аԥсны иҟоу Аладатәи арратә округ 200-ҩык аруааи 40 ак арратә техникеи алархәны. Ахархәара рыҭан азенит-ракетатә комплексқәа "Оса-АКМ", "Стрела-10" , еиҭарго ЗРК "Игла".