Еиуеиԥшым ацәажәарақәа, агәаанагарақәа, агәалашәарақәа, аматериалқәа аус рыдулара ртәы РИА Новости иазеиҭеиҳәеит арежиссиор Александр Рогаткин.
— Александр, ахәаԥшцәа идшәырдыр иҭышәхыз адокументалтә фильм аҭоурых.
—16 шықәса ирықәуп ари ахҭыс ауаажәларра ҭыԥ рнамҭоижьҭеи. Иагьиашаны, аҵыхәтәантәи аамҭазы иараҟара угәы кылызҵәаша аҽак ҟамлацт. Ҳәарада, ари аҭоурых ажурналистцәа аднаԥхьалоит. Аха ицәырҵуа иалагеит ари арыцҳара зхы иазырхәарц иашьҭалаз. Ицәырырго иалагеит альтернативтә теориақәа, амифқәеи алегендақәеи. Урҭ шьаҭас ирымоуп урҭ ашықәсқәа раан афракциа "Родина" ахьӡала депутатс иҟаз Иури Савельев иажәахә. Иара мап ацәикит аофициалтә fжәахә анапаҵаҩра, иҭижьит ихатәы, альтернативтә жәахә. Уаҟа иара ишьақәирӷәӷәоит атеррористцәа анапылаҟаҵаратә рҭҟәацгақәа рымаӡамызт, атеррористцәа роушьҭра зҭахымыз, амцаршәгақәа рыла ихысуаз азыҟаҵара ҷыда змаз агәыԥ ракәын ҳәа. Уажәы ҳара ҳлибералтә оппозициатә АИХқәеи Мраҭашәаратәи АИХқәеи ари аидеиа еимырҟьо ирыманы иқәуп.
— Уи изныкымкәа аҿаԥҽыра аиухьеит…
—Апрокуратура ари аверсиа ҭнаҵаахьеит. НПО "Базальт", амцаршәгақәа ҭзыжьуа анапынҵа арҭеит аҭҵааразы. Москва амҵантәи аполигон аҿы аспорттә зал амодель ргылан, беслантәи аҭӡы злыхыз ақьырмыт иалхын, аиԥшҵәҟьа еиҿкаан. Имҩаԥган аҽазышәара агранатаршәгақәеи, апулемиотқәеи, ажәыларатә гранатаршәгақәеи рыла аихсра. "Базальт" аекспертцәа алкаа ҟарҵеит 2004 шықәса рзы иҟаз агранатаршәгоума амцаршәгоума ҩ-қьырмытк рҿыгҳара змоу аҭӡы рызкылжәомызт ҳәа. Имҩаԥган аҽа експерименткгьы. Уи аан абри аҭӡы иаддыргылеит анапылаҟаҵаратә рҭҟәацга зқәыз асқам. Уи беслантәи аспорттә зал аҿтәи аҭагылазаашьа иақәшәеит. Ус шакәугьы Савельев иажәахә шьаҭаны иазыҟоуп "Новая газета", "Эхо Москвы", "Радио Свобода" ажурналистцәа рыҭҵаарақәа. Дара абарҭ аамҭақәа зегьы раан абри амиф иааҟәымҵӡакәа еиҭарҳәоит.
Ҳара ҳҽазаҳшәеит егьырҭ амифқәагьы реиҭаҳәара, Ичкериа ахада Аслан Масхадов инеира, уи фырхаҵаны иаарԥшра алымшарц азы спецназаа аоперациа иалагеит ҳәа иҟақәоу иреиԥшугьы.
Савельев иҳәоит, атеррористцәа ахәыҷқәа иреихсуамызт ҳәа. Фотосахьақәак цәыригоит, аха иҟоуп егьырҭ афотосахьақәагьы, ашаҳаҭцәа ражәақәа. Иара ҵаҵӷәыс иҟаиҵо афотоҭыхҩы иҳәоит: "Атеррористцәа хысуамызт зҳәо амц иҳәоит ҳәа". Афильм аҿы ирацәоуп ауаатәыҩсатә ҭоурыхқәа.
— Аҭыхрақәа шәрылацәажә. Уадаҩрақәаны ишәымааз?
— Уадаҩра рацәак ыҟамызт. Ашаҳаҭцәа рацәаҩуп, шасыс иргаз ыҟоуп, аха иҟоуп урҭ ахҭысқәа ргәаларшәара зҭахым, иҟоуп агәалашәарақәа мап рцәызымкуа. Ԥхынгәымзазы ҳалагеит афильм аҭыхра, цәыббра 3 ҳҽахьаҳагӡеит. Аилак "Матери Беслана" ҳфильм аҟны ахҳәаа арҭеит апрофессор Савельев игәаанагара ишадгылогьы. Ҳазҵаарақәа реиҳарак рҭак ҳауит.
— Ишәыгәҭакума ацҵара? Ашәҟәы аҩра?
— Мап. Макьаназы усеиԥш гәҭакы сымам.
АҞӘА, цәыббра 24 – Sputnik. Урыстәыла аҵарауаа иуниверсалтәу аԥсабаратә антибиотик аадырԥшит. Иара ахәшәқәа рахь ачымазара арҵысра аҽацәнахьчоит ҳәа аанацҳауеит РИА Новости аҭҵаарадырратә журнал Applied Biochemistry and Microbiology адыррақәа ҵаҵӷәыс иганы.
Аарԥшымҭа авторцәа, Тиументәи аҳәынҭқарратә университет аҵарауаа, ргәаанагарала – иаарԥшу амаҭәашьар ауаҩытәыҩсеи аԥстәқәеи акәыкәбаақәеи абактериақәеи ирхырҟьаны ирыхьуа аҿкчымазарақәа рҿагылара алшоит.
Тиументәи аҳәынҭқарратә университет аҵарауаа адунеи аҟны раԥхьаӡа акәны акәыкәбаа Emericellopsis alkalina иалҵуа емерициллипсина А апептид аадырԥшит.
Аҵарауаа ишырҳәаз ала, емерициллипсин А рҿагылара алшоит — ачырақәа, абактериатәии акәыкәбаатәии ҿкырақәа.
Аҭҵаарақәа мҩаԥысуан Тиументәи аҳәынҭқарратә университети Гаузе ихьӡ зху антибиотикқәа ҭызҵаауа Аҭҵаарадырратә институти, Роспотребнадзор аепидемиологиатә институти, Шемиакинаи Овчинникови рыхьӡ зху абиоорганикатә химиа Аинститути рҵарауаа русеицурала.
Аҵарауаа ирыгәҭакуп апрепарат алаборатортә ԥышәарақәа рылагара.
АҞӘА, цәыббра 24 – Sputnik. Адунеи зегьы аҿы аус здыруло COVID-19 аҟынтәи алаҵа хә-технологиатә платформак рҟны аус адырулоит. Дара зегьы хазы-хазы аԥыжәарақәа рымоуп, агхақәа шрымоу еиԥш. абри атәы РИА Новости иазеиҭарҳәеит Роспотребнадзор апресс-маҵзураҿы.
Апрепарат ахкқәа:
Аиҳарак — иаку роуп. Дара "атехнологиатә шәарҭадара" рымоуп, аус рыдулараан зыԥсы ҭоу авирус ахы иахьархәамыз азы.
Апрепарат иалоу авирустә хӡы ауп. Аха инагӡаҵәҟьоу аиммунитет ашьақәыргыларазы арҭ алаҵақәа изныкымкәа иҟаҵатәхоит ҳәа рҳәоит Роспотребнадзор аҿы.
Авирус еиԥшу ахәҭақәа рыла ишьақәгылоу алаҵақәагьы авирустә хӡы алоуп ишышьақәгылоу, ишәарҭаӡам, аха дара рҭыжьра массала аларҵәаразы аԥаразоужьра ду аҭахуп.
ДНКи РНКи лаҵақәа еиҳа имариоу ҳәа ишьоуп, аха агенетикатә материал ахац аҩныҵҟа анашьҭра атехнологиа инагӡаны аус адулам, убри азы макьаназы аклиникатә ԥышәараҿы ахархәара амам.
"Имаҷымкәа алаҵахкқәа аус рыдулараан ахархәара рыман зҽеиҩызшо авирустә вектори зҽеиҩызымшо авирустә вектори. Арҭ алаҵа хкқәа рҭыжьра атехнологиа еиԥшуп: авирустә вектор агеном иаларгалоит даҽа вируск ахац акод", - еиҭарҳәеит аусбарҭаҿы.
Арҭ рҩызцәа алаҵақәа рхархәара ԥынгылас ирымоу ауаҩы ицәеижь аҿы авирустә вектор ахь ацәеижьҿагылара аҟазаароуп. Убри аан аиммунтә ҭак ҟамлар ауеит ҳәа азгәарҭеит Роспотребнадзор аҿы.
Зыԥсы ҭоу, иԥсыҽу алаҵақәа классикатә технологиатә платформақәоуп, егьырҭ раасҭагьы ахархәара рымоуп. Аинактивациа зызуу апрепарат зыԥсы ҭам авирусқәа рыла ишьақәгылоуп, убри азы акраамҭатәи аиммуннитет аиуразы изныкымкәа адкылара аҭахуп. Зыԥсы ҭоу, иԥсыҽу авирусқәа злоу апрепарат зныктәи адкылара азхоит, аха иҟоуп ашәарҭа иԥсыҽу авирус шьҭахьҟа игьежьны ачымазара арҿиоит ҳәа.
Гамалеиа ихьӡ зху аепидемиологиеи амикробиологиеи рмилаҭтә ҭҵааратә центр аҿы акоронавирус COVID-19 аҟынтәи раԥхьатәи алаҵа "Спутник V" аус адуланы ашәҟәы иҭагалан.
Урыстәыла иара убасгьы аус рыдырулоит аҽа ԥшь-лаҵак ацентр "Вектор", Чумаков и-Центр, китаитәи Sinopharm, англо-шведтәи AstraZeneca рҟны.
Атәыла раԥхьатәи ахада Владислав Арӡынба Аԥсны Афырхаҵа ҳәа ахьӡ ду иабалак ириҭомызт ҳәа азгәеиҭеит Кобахьиа аиҿцәажәара алагамҭаз.
"Иара деибашьуан Мрагыларатәи афронт аҿы, Тҟәарчалтәи аполк командирс даман. Тҟәарчалаа ирылшаз рацәоуп аибашьраан, уи баша-маша далырхуамызт аполк еиҳабыс. Аибашьраҿы агәаӷь змаз, пату зқәыз аибашьҩы иакәын. Иареи сареи ҳаибадырит Егры ацҳаҿы Аиааира амш аҽны, убри аахыс аиҩызара ҳабжьан. Аибашьра ашьҭахь акыраамҭа Гал араион аус еицаҳаухьан. Иара аӷьеиҩҳәа иҟаз аԥсуа ҷкәына бзиа иакәын", - ҳәа иҳәеит Кобахьиа.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.