ЛАССЫ-ЛАССЫ ИҚӘДЫРГЫЛО АЗҴААРАҚӘА:#StopCoV
ЛАССЫ-ЛАССЫ ИҚӘДЫРГЫЛО АЗҴААРАҚӘА:
COVID-19 азы иҟазшьарбагоуп ацәеижь атемпература ашьҭыҵреи, аимҳәареи, ахәда ахьреи, афҩышәеи агьамеи ацәыӡреи, ахыхьи ажьышәақәа рхьааи, амчыдареи, аҳауа амаҷра ацәанырра ма ауаҩҧсы ҭынч даныҟоугьы иҧсеихәлачра (ҧаса имамыз).
- агәышҧы аҵакыраҿы ахьаа ма/иара убас агәыҧшы ақәыҕәҕәара
-ахдырра абжьысра
-ацәылашьра
-узышьцылам ацәышра /ақьышәқәеи ахаҿи рҵәыиаҵәаара
COVID19 илоуп ҳәа дыҧхьаӡоуп алабораториаҿы имҩаҧгаз аҭҵаара ала ( PCR тест), мамзаргьы антиген тест ала аинфекциа ззышьақәырҕәҕәоу ауаҩҧсы.
Акоронавирус ала ичмазаҩу ауаҩы иҟны аимадара сымамызт, аха, уезгьы, COVID-19 азы иҟазшьарбагоу асимптомқәа сызцәырҵыр?
Шәҭаацәаратә ҳақьым шәидҵаал. Аимҳәареи амцашоура ашьҭыҵреи егьырҭ авирустә инфекциақәа рзгьы иҟазшьарбагоуп. Убри аҟынтә, шәеимҳәозар, шәҧынҵа еихашьызар, ма амцашоура шәымазар, уи иаанагом хымҧада акоронавирус шәымоуп ҳәа. Аха, уезгьы, алшара шәымазар, мышқәак шәҽыҧхьакны шәыҟазароуп. Ишаҧу ала, егьырҭ авирустә инфекциақәа ирхылҵуа асимптомқәа 3-5 мшы рышьҭахь ицоит.
Акоронавирус ала ичмазаҩу ауаҩы иҟны аимадара ашьҭахь асимптомқәа сызцәырҵыр?
12 мшы аҽыҧхьакраҿы шәыҟазароуп. 112 амаҵзура ма аҭаацәаратә ҳақьым адырра рышәҭароуп, дара адиагноз ашьақәыргылара амзызла атест ахьыҟашәҵаша шәарҳәоит.
Ҷыдала ишәарҭоуп ҳәа иҧхьаӡоуп асимптомқәа цәырҵаанӡа ма алабораториатә анализ ргаанӡа 48 сааҭ рыҩнуҵҟала иҟаз аимадара:
акоронавирус адиагноз ззышьақәырҕәҕәоу ауаҧҩсы иҟны 15 минуҭ иреиҳаны 1 метрак еиҵны адистанциаҟны аимадара сыман;
аковид ззышьақәырҕәҕәоу ауаҩҧсы иҟны афизикатә аимадара сыман;
хазхаҭалатәи ахьчаратә хархәагақәа рыда акоронавирус ала ичмазаҩу ауаҩҧсы ихылҵыз асекрет (иахҳәап, аимҳәара ма аимсара аан) сылалеит;
акоронавирус адиагноз ззышьақәырҕәҕәоу ауаҩҧсы иҟны 15 минуҭ еиҳаны иарку ақәыҧшылараҿы (иаҳҳәап, аҩны, акласстә уада, аиҧыларақәа руада, ахәышәтәырҭа, уҳәа, убас егьырҭгьы) аимадара.
-аҽыҧхьакрашҟа шәииасроуп.
-шәгәабзиара аҭагылазаашьа шәацклаҧшла, акоронавирус азы иҟазшьарбагоу асимптомқәа шәызцәырҵыр, 112 амаҵзура ма шәҭаацәаратә ҳақьым шәырзасроуп, дара атест аҟаҵаразы шәдәықәырҵоит.
- акоронавирус адиагноз шәзышьақәдырҕәҕәар, аҳақьым, шәара шәҭагылазаашьеи асимптомқәеи ирхьыҧшны, иара ихала аӡбара идикылоит аҩны шәхәышәтәра, мамзаргьы ахәышәтәырҭашаҟа шәииагара иазкны.
-акоронавирус адиагноз шәзышьақәыдмырҕәҕәар, аҽыҧхьакра аҧҟарақәа рықәныҟәара нашәыгӡоит.
Шәахьынхо аҭыҧ аҿы аҽыҧхьакра алшара шәымазар, аҩны шәыҟаз. Азеиҧш ҽыкәабарҭеи ашьышьмаҭреи рхархәара ҟалоит, аха агигиенатә нормақәа зегьы рыхьчара ала. Аҽыҧхьакразы иаҭаху аҭагылазаашьақәа шәымамзар, 112 ашҟа адырра ҟашәҵаруоп, дара аковид-сасааирҭашҟа шәииаргоит.
Адәахьы шәдәылымҵын
Асасцәа шәыдшәымкылан
Аҭаацәара алахәылацәа рҟны аимадара шәымаз зда ҧсыхәа иҟам аҭагылазаашьа мацара аан, уигьы аамҭакьаҿла, адистанциа ахьчара ала, аимадара иалахәы ауаа зегьы хымҧада асабрадақәа рҿазароуп.
Шәхатә чысмаҭәеи, аиарҭамаҭәеи, агигиенатә маҭәарқәеи шәымазароауп.
Аҽыҧхьакра аан акоронавирус ахкҿыц азы иҟазшьарбагоу асимптомқәа цәызцәырымҵыр, аҽыҧхьакра хыркәшазаауеит 12-тәи амш азы.
Акәарматәи аимадаратәи мҩала - иаҳҳәап, аимҳәара ма аимсара аан, анапеимдара аан, иҟьашьу анапыла аблақәа ма ахаҿы алакьысра ала, ичмазаҩу ауаҩҧсы иҟны аимадара ала.
Ачмазаҩу ауаҩы асимптомқәа изцәырҵаанӡа ҩымш раҧхьа (48 сааҭ рыла) авирус аларҵәаҩс дҟалоит.
Ауаа ахьырацәоу аҭыҧқәа рахь шәымнеин
Иарку ақәыҧшылареи ауаа ахьырацәоу аҭыҧқәеи рҿы, иара убас, акоронавирус азы иҟазшьарбагоу асимптомқәа змоу ауаа рҟны аимадара аан асабрада шәҿазароуп.
2 метрак адистанциа шәыхьча ( асабрада шәҿазаргьы)
Аӡылеи сапынлеи лассы-лассы шәнапқәа шәыӡәӡәала (40-60 секунд рыҩнуҵҟала) , мамзаргьы, 70% алкоголь злоу аӡшьара ала ишәрыцқьала (20-40 секунд).
Излауа ала, ауаажәларратә транспорт шәхы иашәмырхәан.
Аинкубациатә период ( ауаҩы авирус анилалалак инаркны асимптомқәа изцәырҵаанӡа аамҭа) , инақәырҧшны, 5-6мшы инагӡоит, аха 14 мшынӡагьы инагӡахар ауеит.
12мшы рыҩнуҵҟа аҽыҧхьакраҿы шәыҟазароуп (зыӡбахәы шәымоу ауаҩы идиагноз анеилышәкаалак ашьҭахь излауа ала ирласны).
Ачымазара ашьақәыргыларазы рхы иадырхәоит антиген атест лас, мамзаргьы аҧынҵахәлымшәаҿы авирус аҟазаара шьақәзыргыло PCR тест.
Атәымцәеижьҿагылақәа рзы атест: COVID-19 IgM/IgG атест ласуп, уи ашьеи, ашьахызи, аплазмеи рҿы авирус аҿагыларатә атәымцәеижьҿагылақәа рыҟазаара шьақәнаргылоит. Асимптомқәа змам апациентцәа рҿы, мамзаргьы ачымазара заанаҵтәи аетап азы ари атест аҟаҵара иахәҭам, избанзар атәымцәеижьҿагылақәа алҵра иалагоит ачымазара алагара инаркны 5-тәии 14-тәии амшқәа рзы.
Ахатә ҭаххарала абарҭ атестқәа рыҟаҵара иахәҭам.
Шәхатә ҭаацәаратә ҳақьым шәидҵаал.
Аҳәынҭқарра атестирра ахәҧса ашәоит хымҧада атестирра ззыҟаҵатәу абарҭ агәыҧқәа рзы:
апневмониа адиагноз ала, ма амцашоура ала амедицинатә усбарҭашҟа инагоу дарбанзаалак ауаҩы, иара, аамҭакала, ареспиратортә чымазара асимптомқәа имазар, мамзаргьы, аҳақьым иӡбарала, амцашоура мацара ма/иара убас егьырҭ аклиникатә дыргақәа змоу ауааҧсыра (урҭ рыбжьара, амбулаториатә гәаҭаразы инеиз апациент атест изыҟаҵара, атест аҭак роуаанӡа апациент аҽыҧхьакрашҟа диаганы);
акоронавирус ахкҿыц адиагноз ззышьақәырҕәҕәоу ауааҧсыра рҟны аимадара змаз ауааҧсыра, аҽыҧхьакраҿы ма/иара убас, акарантин аҿы рыҟазаара аан (адиагноз ззышьақәырҕәҕәаз ауаҩы иҟны аимадара ашьҭахь 12мшы) , ачымазара асимптомқәа руакы анцәырҵлак аҳақьым ма/иара убас, аепидемиолог иӡбара ала;
амедицинатә персонал
аҳәынҭқарратә хылаҧшра аҵаҟа иҟоу ауааҧсыра ирызку аусбарҭақәа русзуҩцәеи рхархәаҩцәеи, уб.егь.
Атестирра ззымҩаҧгатәу ауааҧсыра ирызку инарҭбаау аинформациа жәбар шәылшоит:
егьырҭ ҭагылазаашьақәа раан, атест шәхатә гәаҧхарала иҟашәҵозар, уи ахәҧса шәшәароуп.
Шәҭаацәаратә ҳақьым шәидҵааланы, анализ аҟаҵаразы арегистрациа шәахысроуп. Атестирра ҟашәҵар шәылшоит абри азхьарҧш аҿы иарбоу алабораториақәа рҿы.
Апланла иазҧхьагәаҭоу амедицинатә цхыраара шәҭахызар, шәҳақьым шәидҵаал, иара аинфекциа ахылаҧшра аҧҟарақәа инрықәыршәаны, ацхыраара шәиҭоит, мамзаргьы иҟашәҵаша шәеиҳәоит.
мамзаргьы, зыҧшра ҟамҵакәа амедицинатә цхыраара шәҭаххар, 112 амаҵзура шәадҵаал.
Раҧхьа иргыланы, ичмазаҩхаз ауаҩы ицынхо аҭаацәара егьырҭ алахәылацәагьы аҽыҧхьакраҿы иҟазароуп. Шәҭаацәара алахәыла, аҳақьым иӡбарала, аҩны иҽихәшәтәуазар, авирус аҿкаара ашәарҭара аҽыхьчаразы хымҧада ҧҟарақәак шәрықәныҟәароуп:
аҧенџьыр ма ашә аартны, лассы-лассы ауада аҧша ҩнашәырсроуп. Авирус змоу ауаҩы иҟны хымҧада аимадара зҭаххо аҭаацәара алахәылацәа зегьы хымҧада асабрадақәа рҿазароуп. Аҽыҧхьакраҿы иҟоу аҭаацәара алахәыла иҟны афизикатә аимадара аҟынтә шәҽаанышәкылароуп. Авирус змоу ауаҩы ихатә чысмаҭәеи абзазаратә маҭәарқәеи ихы иаирхәароуп.
уи еиҧш алшара иҟазар, аҽыҧхьакраҿы иҟоу ауаҩы хазы аҽыкәабарҭеи асанитартә-гигиенатә ауадеи ихы иаирхәароуп, мамзар, азеиҧш шьышьмаҭра ахархәара ашьҭахь, авирус змоу ауаҩы дызлакьысыз амаҭәарқәа зегьы адезинфекциатә маҭәашьар ала ирыцқьатәуп.
Азеиҧш қәыҧшылараҿы иҟоу амаҭәарқәа зегьы лассы-лассы ирыцқьатәуп аспирт злоу (60-80%) амаҭәашьар ала.
Акоронавирус ахкҿыц адиагноз ззышьақәырҕәҕәоу ауаҩҧсы исимптомқәа ҧсыҽзар, мамзаргьы асимптомқәа имамзар, иара аҩны иҽихәышәтәыр илшоит. Аха, иара хымҧада аҽыҧхьакразы иахәҭоу аҭагылазаашьақәа имазароуп. Ачымазара лаҽқәа змоу, мамзаргьы 65 шықәса еиҳаны изхыҵуа ауааҧсыра ари аҭагылазаашьа рыдкьыслом. Иара убас, 1 шықәсык зхымҵыц асабицәагьы хымҧада ахәышәтәырҭашҟа ииагатәуп.
Ауаҩы исимптомқәа ҧсыҽзар, мамзаргьы асимптомқәа имамзар, аха, аҽыҧхьакраҿы аҟазаара илымшозар, 112 амаҵзура адҵаалара ашьҭахь, иара аковид –сасааирҭашҟа диаргоит.
Ачымазара аформа хьанҭазар, иара убас, ауаҩы ачымазара лаҽы имазар, ма зықәрахь инеихьоу иакәзар, хымҧада ахәышәтәырҭашҟа диагатәуп.
Ахәышәтәырҭашҟа аиагара еиҧшҵәҟьа, аҩны ахәышәтәрагьы иазкны аӡбара идикылоит аҳақьым, аҳәынҭқарра ала ишьақәыргылоу апротокол инақәыршәаны.
Ачымазаҩ асимптомқәа имазар, ахәышәтәра хыркәшазаауеит аҽыҧхьакра алагара инаркны 10мши асимптомқәа рыда хымши еиҵамкәа анҵлак ;
ачымазаҩ асимптомқәа имамзар, апациент 10мшы аҽыҧхьакраҿы дыҟазароуп, 11-тәи амш инаркны аҳақьым ихылаҧшрада дыҟазар илшоит.
Аҩ-ҭагылазаашьак раан ауаҩы ачымазара дшалҵыз шьақәирҕәҕәароуп аҭаацәаратә ҳақьым.
Ахәышәтәырҭантә апациент доурыжьҭуеит ишьақәырҕәҕәоу апротокол инақәыршәаны, аҳақьым иӡбара ала.
Ари азҵаара иадҳәаланы абжьагара ҟаиҵоит иара дзыхәшәтәуаз аҳақьым, апациент иҭагылазаашьа иазҧхьагәаҭаны.
Аҽыҧхьакра аҧҟарақәа зегьы шәрықәныҟәалароуп.
Адәахьы шәдәылымҵын.
Асасцәа шәыдшәымкылан.
Аҭаацәара алахәылацәа рҟны афизикатә аимадара шәамазароуп зда ҧсыхәа иҟам аҭагылазаашьа мацара аан, уигьы аамҭакьаҿла, адистанциа ахьчарала ауп ишыҟало, уи аамҭазы аҭаацәара алахәылацәа зегьы асабрадақәа рҿазароуп.
Шәхатә чысмаҭәеи, аиарҭамаҭәеи, агигиенатә маҭәарқәеи шәымазароуп.
Аҧенџьыр/ашә аартны, лассы-лассы ауада аҧша ҩнашәырсроуп.
Аҳақьым шәимазҵаакәа ахәшәқәа шәыдшәымкылан. COVID-19 ахәышәтәра асимптомтә ҟазшьа амоуп, асимптомқәа рхылаҧшразы ишәҭаху ахәшәқәа ирызку аинформациа шәиҭоит аҳақьым.
ауадаҿгьы, излашәылшо ала, активра шәылазароуп.
Аҳақьым абжьагара инақәыршәаны, ауадатә температура змоу аӡшьар рацәаны шәыдышәкылароуп.
Акарантинтә зонаҿы иҟоу ауаҩы аус иуазар, Агәабзиарахьчара аминистрра, иара иҳәара инақәыршәаны, ахәышәтәырҭатә бҕьыц иашьашәалоу аилкаа иҭара азин амоуп.
Астационар аҿы иҟоу ауааҧсыра аилкаа роуеит астационартә усбарҭа аҟынтә, ауаҩы аҩны иҽихәшәтәуазар, аилкаа иоуеит иашьашәалоу онлаин-клиника аҟынтә.
Аҧыза-министр инапхгарала аус зуа Аусбарҭабжьаратә координациатә хеилак аӡбара ала, 2021 шықәса жәабран 1 инаркны амч роуит Қырҭтәыла алалара аҧҟарақәеи аҭагылазаашьақәеи ҿыцқәа:
Аковидвакцинациа ала Қырҭтәыла алалара:
Иарбан тәылазаалак, уи атәылауаҩ аҳәаа ахысра аан аковидвакцинациа акурс наӡа дшахысыз (2 дозак) атәы зыршаҳаҭуа адокумент цәыригар, аҳаиртә мҩала Қырҭтәыла алалара илшоит.
Аковидвакцинациа ада Қырҭтәыла алалара:
Қырҭтәыла атәылауаа рзы
Қырҭтәыла атәылауаҩ, Қырҭтәылаҟа авизитнӡа аҵыхәтәантәи 72 сааҭ рыҩнуҵҟала иҟаҵаз PCR атест иҵоурам аҭак цәыригар, ихатә ҭаххарала, 8мшы аҽыҧхьакраҿы дыҟазароуп, (аҽыҧхьакразы иаҭаху аҭагылазаашьақәа имамзар – акарантинтә қәыҧшыларашҟа диасуеит) мамзаргьы, 3-тәи амш азы, ихатә харџьла, хымҧада PCR атест ҟаиҵароуп;
Қырҭтәылаҟа авизитнӡа аҵыхәтәантәи 72 сааҭ рыҩнуҵҟала PCR атест ҟазымҵаз атәылауаҩ хымҧада 8мшы аҽыҧхьакраҿы дыҟазароуп (аҽыҧхьакразы иаҭаху аҭагылазаашьақәа имамзар – акарантинтә қәыҧшыларашҟа диасуеит);
иара убас, аҵыхәтәантәи 14мшы рыҩнуҵҟа Британиа Дуи Аҩадатәи Ирландиеи Иеиду Аҳраҿ иҟаз ауааҧсыра 12 мшы акарантин аҿы иҟазаауеит.
Атәымтәылауаа рзы
Аҳаиртә мҩала Қырҭтәыла алалара азин рымоуп ҵаҟа еиқәыҧхьаӡоу атәылақәа ртәылауаа, ма абарҭ атәылақәа рҿы анхара азин змоу ауааҧсыра:
Евроеидгыла иалахәы аҳәынҭқаррақәа
Израилтәи аҳәынҭқарра
Швеицариатәи аконфедерациа
Норвегиа аҳра
Иеиду Америкатә Штатқәа
Британиа Дуи Аҩадатәи Ирландиеи Иеиду Аҳра
Саудтәи Аравиа Аҳра
Катар аҳәынҭқарра
Иеиду Араҧтәи Емиратқәа
Баҳреин аҳра
Ҭырқәтәылатәи ареспублика
Қырҭтәыла алаларазы дара абарҭ аҭагылазаашьақәа нарыгӡароуп:
Қырҭтәыла иаҭаароуп аҳаиртә мҩала, абарҭ атәылақәа рҟынтә, ахҧатәи атәылақәагьы нрылаҵаны, атранзиттә ныҟәара азин рхы иадырхәар рылшоит. (Адгьылтәи амшынтәи аҳәаақәа макьана иаркуп);
Аҳәаатә аужьҭратә пункт аҿы ицәырыргароуп аҳәаа ахысранӡа аҵыхәтәантәи 72 сааҭ рыҩнуҵҟала PCR атест шыҟарҵаз зыршаҳаҭуа адокумент;
аҳәаа ианахыслак 3-тәи амш азы, рхатә харџьла, PCR атест еиҭаҟарҵароуп;
Қырҭтәыла аҳәынҭқарратә аҳәаа иахысынӡа аелектронтә анкета ҷыда хадырҭәаароуп, уаҟа иарбазароуп аҵыхәтәантәи 14 мшы рыҩнуҵҟала рныҟәара аҭоурыхи, Қырҭтәыла рвизит аан иахьаангыло аҭыҧи, аимадаразы аинформациеи, уб. егь..;
аҵыхәтантәи 14мшы рыҩнуҵҟала Британиа Дуи Аҩадатәи Ирландиеи аҳраҿ иҟаз ауааҧсыра хымҧада 12мшы акарантин аҿы иҟазаауеит. Дара аҳәааҿы PCR атест аҭак ацәыргареи 3-тәи амш азы PCR атест аҟаҵареи рықәшәом.
Ари аинформациа еснагь идырҿыцуеит, шәара ари аинформациа гәашәҭароуп шәцар ахьышәҭаху атәыла ацҳаражәҳәара/аконсулраҿы.
Атәымтәылауаа COVID-19 иадҳәалоу амедицинатә сервисқәа рыхәҧса рхала иршәоит.
Зықәрахь инеихьоу
Ачымазара лаҽқәа змоу ауааҧсыра (ҷыдала, агәышьадатә чымазарақәеи, арҧҳақәа рчымазарақәеи, ашьақар чымазареи, аҧсылацәахареи, акьыба ачымазарақәеи, аспиди, уб.егь..)
Асимптомқәа змам апациентцәагьы авирус аладырҵәоит, аха, асимптомқәа аныҟам, иаҳа имаҷны авирус рхылҵуеит.
Иҟалоит, убри аҟынтә, хымҧада ачымазара шцо дацклаҧшлароуп, иҭагылазаашьа еицәахар, зыҧшра ҟамҵакәа аҭаацәаратә ҳақьым адырра ииҭароуп.
Ааи, иҟалоит.
- АКОРОНАВИРУС ЗЗЫШЬАҚӘЫРҔӘҔӘОУ АУАА РХЫҦХЬАӠАРА - 270918 -ҩык , Иҳаҩсыз 24 сааҭ рыла - 160 -ҩык
- УРҬ РҞЫНТӘИ АЧЫМАЗАРА ИАЛҴИТ - 265523 -ҩык , Иҳаҩсыз 24 сааҭ рыла - 409 -ҩык
- УРҬ РҞЫНТӘИ РЫҦСҬАЗААРА ИАЛҴИТ - 3520 -ҩык , Иҳаҩсыз 24 сааҭ рыла - 10 -ҩык
- Иҳаҩсыз 24 сааҭ рыла 17947 атестқәа ҟаҵоуп, урҭ рҟынтә, антигент азы атест ласқәа - 13244, PCR тестқәа - 4703
- Аҵоура арбага: мышктәи - 0.89%, иҳаҩсыз 14 мштәи - 1.9%, иҳаҩсыз 7 мштәи - 1.44%
- АКАРАНТИН АРЕЖИМ АҾЫ - 253 -ҩык
- АСТАЦИОНАР АҾЫ АХЫЛАҦШРА АҴАҞА - 1510 -ҩык
- Аклиникатә сасааирҭақәа рҿы иҟоу ауааԥсыра - 154 -ҩык
АДЫРРАҚӘА ДЫРҾЫЦУЕИТ ЕСЫМША