АЖӘАБЖЬҚӘА
09.05.2015
МОСКВАТӘИ АҦСУА ДИАСПОРА АХАҬАРНАКЦӘА АЏЬЫНЏЬТӘЫЛАТӘ ЕИБАШЬРА ДУӠӠА АВЕТЕРАН ИДА ХӘЫРШЬЫҬ-ИҦҲА АҨӠЫҦҲА АИААИРА АМШ ЛЫДЫРНЫҲӘАЛЕИТАиааира Дуӡӡа 70-шықәсахыҵра аламҭалазы Москватәи аҧсуа диаспора ахаҭарнакцәа Аџьынџьтәылатә еибашьра дуӡӡа аветеран Ида Хәыршьыҭ-иҧҳа Аҩӡыҧҳа илыдныҳәалеит. Лара Москва дынхоит. Диит 1919 шықәса мшаҧымза 16 Очамчыратәи ауезд Мықә ақыҭан анхаҩы иҭаацәараҟны. Дышхәыҷыз лҭаацәа анлыҧха, Ида Аҟәатәи аинтернат аҟны драаӡон. Ашкол даналга аус луан «Аҧсны ҟаҧшь» агазеҭ аредакциаҟны техникатә маӡаныҟәгаҩыс. Аҟәатәи арратә комиссариат ашҟа Ида днеит 1942 ш. абҵарамзазы. Уи усҟан Аџьынџьтәылатә еибашьра дуӡӡа иалахәыз лашьцәа Шамили, Лади, Шьали дрышьҭаланы дцарц лыӡбеит. Хатәгәаҧхарала афронт ахь ицаз дырхыҧхьаӡаланы санитарҭыҧҳаны Туаҧсе ақалақь агоспиталь ахь ддәықәырҵеит. «Иқәыҧшыз аҭыҧҳа лзы ихьанҭан ара аусура. Иҟалалон уахгьы-ҽынгьы аус анылуаз. Ацәаха лымаӡамызт. Аха иага иуадаҩзаргьы, дацәымшәакәа лнапы ианыз анагӡара даҿын, ахәцәа даарҧырымшәаӡакәа дырхылаҧшуан», - лҳәоит Есма Ҳагҧҳа Ида Хәыршьыҭ-иҧҳаи лареи анеиқәшәа ашьҭахь. Туаҧсе амҵан Шаумиан аҳаблаҟны аибашьра ҕәҕәа цон. Анемеццәа иаарыкәыршаны ҳар иреихсуан, ахәцәа рхыҧхьаӡара есааира иазҳауан. Асолдаҭцәа ахысра иацәызгоит ҳәа дшаҿыз, Ида Хәыршьыҭ-иҧҳа дырхәит, аҭыҧҳа аибашьҩы дырҳәазаны иахьшәарҭамыз аҭыҧ аҟынӡа дналгеит, лара лыҧсы лылышәшәаны дкаҳаит. Ахәра илоуз иахҟьаны лшьапы лцәыӡырц азы акы аалыгымхеит, агоспиталь аҟны дышьҭарҵеит.
Лыхәра анҕьа Аҩада-Кавказтәи афронт 18-тәи ар 1014-тәи хазтәи аротахь дхынҳәит. Ужгород ахы ианақәиҭыртәуаз аконтузиа лоуит. Аха ҩынҩыжәа мшы рышьҭахь еиҭа аҧсадгьыл ахьчаҩцәа днарылагылеит.
Ида Хәыршьыҭ-иҧҳа Аҩӡыҧҳа Кавказ агаразы аибашьра далахәын иара убас Арҕьаҿықәтәи Украинеи Чехословакиеи рхақәиҭтәра. Илоуз ахәрақәа рышьҭахь аррамаҵураҟнытә лхы дақәиҭтәын аруаҩ иаҳасабала.
Анемец – фашисттә мпыҵахалаҩцәа ирҿагыланы аибашьраҟны Агәымшәареи афырхаҵареи рзы Ида Хәыршьыҭ-иҧҳа Аҩӡыҧҳа иланашьоуп Аиаҵәа Ҟаҧшь аордени Аџьынџьтәылатә еибашьра II аҩаӡара змоу аордени, иара убас амедальқәа «Кавказ ахьчаразы», «1941-1945 шш. Аџьынџьтәылатә еибашьраҟны Германиа аиааиразы» Георги Жуков имедаль.
400