Sputnik, Мариа Науменко
Урыстәыла иаԥсахуеит аҳәаанырцә тәылауаа урыстәылатәи аҵараиурҭақәа рҿы рҵараҵаразы аквотақәа роура асистема. Абри атәы иҳәеит Ихьыԥшым аҳәынҭқаррақәа реидгылеи, аҳәаанырцә инхо аџьынџьуааи русқәеи жәларбжьаратәи агуманитартә цхыраареи рзи Афедералтә маҵзура (Россотрудничество) анапхгаҩы Евгени Примаков. Иара игәаанагарала егьырҭ атәылақәа рыстудентцәа астепендиеи агрантқәеи рыла реиқәыршәараан рҵара еиҳа игәцараркуеит, еиҳаны абитуриентцәагьы адыԥхьалахоит.
"Ҳара астудентцәа Урыстәыла аҵара рҵарц аҭагылазаашьа раҳҭозар, урҭ рҵара рхы азырышьҭуа иҟаҵатәуп, рхы ныҟәыргарц атакси аныҟәцара иаламгароуп. Программистс уҟаларцаз уаазар, убри уашьҭазароуп, таксистс аусура акәымкәа", - иҳәеит иара.
Амаҵзура анапхгаҩы ҿырԥштәыс иааигеит америкатәии европатәии аструктурақәа, астипендиақәеи агрантқәеи астудентцәа ирызҭо.
"Ҳара ираҳҭо аквота мацароуп. Сгәанала уи степендиала ма ишьақәырӷәӷәазароуп. Ари абиуџьет ԥарақәа рныхра акәым иаанаго. Ари ԥхьаҟа зхы узырдыруа усхоит", - азгәеиҭеит Примаков.
Урыстәыла аҵара зҵо аҳәаанырцәуаа рыҩныҟа ихынҳәны аус рулароуп, ртәылақәа рсуверинитет дырӷәӷәалароуп, Урыстәыла аҩызаразы иҳаҵҳаҵалароуп ҳәа иҳәеит иара.
Убри аан аҵараиурҭақәа рахь аквотақәа ҩынтәны еиҳатәхоит.
Примаков иазгәеиҭеит уи азы Урыстәыла ахада Владимир Путин иӡбра шыҟоу. Уажәы апрограмма 15 000 ҭыԥ азыԥхьагәанаҭозар, 2023-2024 шықәсқәа рзы ҩынтәны еиҳахоит.
"Макьаназ иҳаздырам апандемиа иахҟьаны аекономика шыҟалаша, аха асеиԥш аӡбамҭа ыҟазар, астудентцәа рхыԥхьаӡара иацҵахоит. Раԥхьа иргыланы аинтерес ҳзаҵоуп ажәытә Асовет республикақәа, ИАР атәылақәа рҟынтәи аҿар раара", - иҳәеит иара.
Примаков иажәақәа рыла Россотрудничество азхьаԥшра ду рнаҭоит ажәытә СССР атәылақәа.
"Ари иаанаго ахара мап ацәкракәӡам. Ари аусура уаанӡатәи СССР атәылақәа аус рыцуроуп. Ари аԥыжәара азгәаҭоуп Урыстәыла адәныҟаполитикатә концепциаҿы", - иҳәеит иара.
Уи адагьы Россотрудничество уаанӡагьы иаус хаданы иҟаз агуманитартә лахәра акәын: акультура, абызшәа, анаука рҿы. Уажәы уи аусхк ырҭбаахоит.
Евгени Примаков игәаанагарала ансамбльқәа рықәгыларақәа зыхра маҷу усуп.
"Уажәшьҭа агуманитартә проект иалагалахоит асоциалтә аспектқәа. Иҿыцу Россотрудничество – ари аҳәаанырцә ауаажәларратә гәаанагара еиҿызкаауа маҵзуроуп. Ари акраҵанакуеит. Ҳбираҟи ҳкультуреи рыла аҽхәара амацара азхоны иҟам", - иҳәеит иара.
АҞӘА, ԥхынҷкәын 3– Sputnik. Азербаиџьан Атәылахьчара аминистрра ирыланаҳәеит Ҟарабах ишҭахаз 2783-ҩык аррамаҵзурауаа, шәҩык инарзынаԥшуа хабарда ишыбжьаӡу. Абри атәы аанацҳауеит РИА Новости.
"Аџьынџьтәылатә еибашьраҿы иҭахеит 2783-ҩык аруаа. 103-ҩык рхаҭара шьақәыргылоуп ДНК анализ ала. Шәҩык инарзынаԥшуа хабарда ибжьаӡит. Урҭ ахьыҟоу ашьақәыргыларазы аусурақәа мҩаԥысуеит. Иахьатәи аамҭазы 1245-ҩык аррамаҵзурауаа ахәышәтәра иахысуеит", - аҳәоит аусбарҭа адырраҭараҿы.
Ашьха Ҟарабах аҭагылазаашьа аҽарыцәгьеит цәыббра 27 рзы. Бџьаршьҭыхрыла аиҿагылара аанкыларазы аҽазышәарақәа ҟаҵан.
Убас, Урыстәыла, Азербаиџьан, Ермантәыла рхадацәа Владимир Путин, Ильхам Алиев, Никол Пашиниан абҵара 10 рзы рнапы аҵарҩит Ашьха Ҟарабах аибашьра аанкыларазы аицҳәамҭа. Уи инақәыршәаны Ермантәылеи Азербаиџьани иааныркылаз аҭыԥқәа рҿы иаангылоит, Бақәа анапаҵаҟахь ииасуеит Кельбаџьартәи, Лачатәи, Агдамтәи араионқәа, атҟәацәа еимырдоит.
Ҟарабахи Ермантәылеи еимаздо Лачатәи акоридор аҿы аурыс ҭынчреиҿкааҩцәа гылоит.
Азербаиџьан аиқәшаҳаҭра Ермантәыла акапитулиациа ауп ҳәа ахырҳәааит. Атәыла ахада Ильхам Алиев иазгәеиҭеит адокумент атәылаз феидара шамоу. Ермантәыла аԥыза-министр Никол Пашиниан иҳәеит аиқәшаҳаҭра анапаҵаҩра акырӡа ишицәыцәгьаз. Абри ашьҭахь Ермантәыла аҿагыларатә акциақәа мҩаԥысуан.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, ԥхынҷкәын 3 - Sputnik. Агәабзиарахьчараз адунеизегьтә еиҿкаара ахаҭарнак Маргарет Харрис ааԥхьара ҟалҵеит асабрадақәа есымша ныҟәыргаларц, иарку аҭыԥқәа рҿадагьы ҳәа аанацҳауеит Reuters.
Абжьгара ҿыцқәа инарықәыршәаны асабрадақәа адәынгьы иныҟәгалатәуп, асоциалтә дистанциа ақәныҟәара алымшозар.
Еиҳа еиӷьны ишьоуп х-ҿыгҳаракны иҟоу асабрадақәа, аҳауа злысуа аба иалхны.
ВОЗ ирабыжьнагом апластик иалху аҿԥыраршәқәа рныҟәгара. Урҭ ирыхьчо ала заҵәык ауп, аха зынӡа акгьы ныҟәумгар аасҭа урҭгьы еиӷьуп ҳәа ишьоуп.
Асабрада ныҟәумгар алшоит аспорттә ҽазыҟаҵарақәа раан.
Аԥсны аҵареи абызшәатә политикеи рминистр Инал Габлиа ажьырныҳәа 12 рҟынӡа аҵаратә усҳәарҭақәа рҿы аҵаратә процесс аанкыларазы адҵа ҭижьит Аԥсны ахада атәыла ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы иусдҵа шьаҭас иҟаҵаны. Адҵа инақәыршәаны ашколқәраҟынӡатәии абжьарапрофессионалтәи ҵараиурҭақәа налаҵаны аҵаратә процесс нкылахоит. Ашколқәеи аколлеџьқәеи рҟны аурокқәа рымҩаԥгара рабыжьгоуп абарҭ аформақәа руак рыла:Ишиашоу ицо аефир (нас иҭаҩны); заа иҭаҩу авидеоурокқәа; латәарадатәи асистема.
"Ҳара ҳраион аҟны амза 2 инаркны дистанциала аҵараҵара хацыркын. Ҳарҵаҩцәа ирацәаҩны уи рхы аладырхәит, араион аҟны аметодистцәа еиқәдыршәеит изықәныҟәаша аԥҟарақәа. Ари амчыбжь азы еиҿкааз ашколқәа рнапхгаҩцәа реиԥылараҟны алкаа ҟаҵан адистанциала иҟоу аҵаратә процесс шьақәгылеит ҳәа. Уи аиҿкаара шаҟа иҳаракыз, аамҭа ԥыҭк ианцалак еилкаахоит. Ақыҭа ашколқәа иаҳа рҭагылазаашьа шыцәгьоугьы, ҳара иҳамоуп урҭ рахьынтә иаҳагьы алҵшәа аазырԥшыз. Уи зыхҟьо ашкол анапхгареи арҵаҩцәеи заҟа гәаҳәара рыманы аус напы адыркылаз ауп. Иҟоуп ахәыҷқәа аҽалархәра зынӡа аҭагылазаашьа змам, ателқәа, акомпиутерқәа ахьрымам иахҟьаны. Уи зегьы ҳныԥшуеит, ҳәарада. Ԥхынҷкәынмза анҵәамҭазы ашықәс азбжазтәи аҳасабрба ҟаҳҵоит, уа ианаҳҵоит иҳалшаз, ҳауадаҩрақәа ртәы. Иахьазы 18 школ рҟынтәи 12 школ рҟны арҵаҩцәа 50 процент инеиҳаны дистанциала аус руеит, уи WhatsApp, Zoom аплатформақәа рыла. Насгьы аҵара аминистрра иҳаднагалеит москватәи ашколқәа рҟны рхы иадырхәо апрограммақәа", - лҳәеит Ажьиԥҳа.
Шәазыӡырҩы аудио. Иаҳа инеиҵыху анҵамҭа шәаҳар шәылшоит арадио Sputnik аефир аҟны.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Берулааԥҳа адистанциатә ҵаразы: раԥхьатәи арҵаҩы, раԥхьатәи апарта - абри ауп сыззыразу
Какоба: атрадициатә ҵара адистанциатә иаԥсахуеит ҳәа зыԥхьаӡо среиуам