Аиҭага, акритика, адраматургиа: 2022 шықәсазы иҭыҵыз ажурнал "Алашара" аҟны иалкаау
11:41 04.01.2023 (ирҿыцуп: 11:46 04.01.2023)
© Foto / Предоставил Анатоли Лагулаа Ажурнал "Алашара"
© Foto / Предоставил Анатоли Лагулаа
2022 шықәсазы иҭыҵыз алитература-сахьаркыратә ауаажәларра-политикатә журнал "Алашара" аномерқәа фба рҟны икьыԥхьыз астатиақәеи, аҭҵаамҭақәеи ртәы дазааҭгылоит уи аредактор, апоет Анатоли Лагәлаа.
Сыжәлар рышҟа амҩа сызҭо,
"Алашара"- са сжурнал,
Апоезиа аӡыхь сзызҭо,
Смалқәа иреиӷьу- смал ду, смал!
Иван Ҭарба
2022- тәи ашықәс ҳлитературатә ԥсҭазаара инарҭбаан ианыԥшит ес-ҩымз рахьтә знык иҭыҵуа алитература-сахьаркыратә ауаажәларра-политикатә журнал "Алашара". Араҟа икьыԥхьуп ҳлитератураҿы иаарласны хазы шәыҟәқәаны иҭыҵран иҟоу арҿиамҭақәа. Урҭ иааизакны иаадрыԥшит ҳауаажәлар иахьатәи рыԥсҭазаара еиԥш, иацтәи рымш, рҭоурых, аԥсуа-қырҭуатә еибашьра ирзаанацаз, ишырхыргаз, рхаҵара, ргәымшәара, уаҵәтәи рымш азы агәыӷра... Абри аномер аҿы активла апоезиа аҟны ҵыԥхтәи ашықәс азы ҳара ҳжурналаҿ икьыԥхьыз апоетцәа иреиуоуп: Аинар Ҷыҭанаа, Владимир Занҭариа, Гәында Кәыҵниаԥҳа, Заира Ҭҳаиҵыкә,Сергеи Агындиа, Енвер Ажьиба, Белла Барцыцԥҳа. Дырмит Габалыиа.
25 Цәыббра 2022, 18:05
Апрозаҿ араҟа икьыԥхьу арҿиамҭақәа ашықәс аҩнуҵҟа иаарылукаартә иҟоуп абарҭ ашәҟәыҩҩцәа рҩымҭақәа: Владимир Занҭариа, Гунда Сақаниаԥҳа, Иван Миқаа, Валери Касланӡиа, Заира Ҭҳаиҵыкә, Витали Шариа.
Иаҳҳәар халшоит "аҭҵаарадырреи", "апублицистикеи" ррубрикақәа рҿы даара ҳбеиан ҳәа. Араҟа ҵыԥхтәи ашықәс азы ҳжурнал ианылеит 2021 шықәса аҩнуҵҟа зкьыԥхьра ҳахьымӡаз, ҳазҭалаз ашықәсахь ииасыз ҳҵарауаа рыҭҵаамҭақәа даара ирацәаны. Уи уаргәырӷьартә иҟоуп, избанзар, ҳҵарадырра џьарак ишаанымгыло, ҽышәала аҿиара ишаҿу бзианы иубарҭоуп. Убас ҵыԥх ҳзыргәырӷьаз ҳавторцәа иреиуоуп: Зураб Џьапуа, Светлана Қәарсаиа, Валентин Кәаӷәаниа, Инал Гыцба, Альбина Анқәабԥҳа, Фатима Лакрԥҳа, Милана Гыцба, Валери Бигәаа, Алина Ачԥҳа, Мадона Ԥлиаԥҳа.
"Аиҭага ҿыцқәа" арубрикаҿы ҵыԥхтәи ашықәсазы иаҳкьыԥхьыз иаарылукаартә иҟоуп абаҩхатәра бзиа змоу ҳпоет Геннади Аламиа даара ҟазарыла иеиҭеигаз адунеи зегьы иадыруа арҿиамҭа ду Александр Грибоедов иажәеинраалоу икомедиа- " Зыхшыҩ зызрыцҳахаз". Иара убасгьы А. С. Пушкини, А. Талстоии ражәеинраалақәа аԥсшәахь иеиҭеигеит апоет Валери Касланӡиа, раԥхьаӡа акәны икьыԥхьуп адунеи иахыҵәахьоу Бертольт Брехт иҩымҭа ду " Ан Куражи уи лыхшареи". Аԥсшәахь еиҭеигеижьҭеи ԥыҭк ҵуеит акритик, апоет, аиҭагаҩ Владимир Аҵнариа.
31 Жьҭаара 2021, 11:30
Амала даара ҳахьхьысҳау ажанрқәа иреиуоуп ҳаԥсуа драматургиа. Араҟа ҵыԥхтәи ашықәс аҩнуҵҟала ҳазхыҽхәаша ҳәа акгьы ҳамаӡам. Имаҷуп атеатр азы мацара иҩуа адраматургцәа, арахь иара ҳтеатргьы ус материалда ианықәхалак, уа аус зуа арежиссорцәа аиҭагақәа ирышьҭалоит, аха аиҭага иагьа аԥсуа ԥсҭазаара иазааигәаутәырц, иалаугаларц, џьара иаҳзааигәоу, ҳгәы иҵхо акы аурҳәарц уалагаргьы, зегь акоуп, иштәыму ианаанхо рацәоуп, ҳара иахьынӡаҳҭаху изцәажәаӡом, ҳгәырҩеи, ҳхьааи, ҳгәырӷьареи азцәыргаӡом... Убри азы, ҳрежиссорцәа уи еиҳа ауадаҩрақәа рацәаны ишацугьы, ҳаԥсуа проза ибзианы иагәылаԥшроуп, иаԥхьароуп, уаҟа имаҷым адраматургиахь ииаугаша, адраматургиа злухша ажәабжьқәеи, аповестқәеи, ароманқәеи. Адунеитә доуҳатә культураҿы уи аҩыза ахҭыс бзиақәа даара ирацәаны иадыруеит, апрозеи адраматургиеи анеилаҵәо, "рҳәаақәа" анрыбжьырхуа, асцена ду ахь ианиасуа.
17 Абҵара 2021, 13:39
Ҵыԥхтәи ашықәс азы ажурнал "Алашара" риубилеиқәа азгәанаҭеит зыԥсҭазаара иалҵхьоу, аха зырҿиамҭа ссирқәа рыла ахааназ ҳлитература ԥсра-ӡра ақәымкәа иҟазҵаз ҳашәҟәыҩҩцәеи ҳпоетцәеи. Урҭ иреиуоуп: Терент Ҷаниа, Џьума Аҳәба, Лиолиа Тәанԥҳа, Никәала Ҳашыг, Кәасҭа Герхелиа, Алықьса Аргәын, Анатоли Возба, Шоҭа Ҷкадуа, Шалуа Ҵәыџьба, Шамил Аҟәысба, Сҭеԥан Қычбериа, Нури Бараҭелиа, Леонти Лабахәуа, Шьалодиа Аџьынџьал, Алықьса Лашәриа, Иван Папасқьыр, Владимир Агрба, Леуарса Кәыҵниа.
31 Ԥхынҷкәын 2022, 14:15
Иара убасгьы ажурналаҿ инарҭбаан 90 шықәса ихыҵра аиубилеи азгәаҳҭеит ҳаамҭазтәи аԥсуа классик, ҳапрозаик ду Алықьса Гогәуа.
Иаҳхысыз ашықәс азы рацәак ҳазлаҽхәаша маҷуп ҳаԥсуа литературатә критика аҿгьы. Зыӡбахә ҳҳәаша иҳамоу Виачеслав Бигәааи, Дифа Габниаԥҳаи рырҿиамҭақәа роуп. Урҭ маҷуп шықәсык аҩнуҵҟа алитературатә критика азы ҳлитератураҿы иҳагуи иҳабзоуи раарыԥшраҿы. Араҟа ҳара акырынтә ааԥхьара ҟаҳҵахьеит ҳпоетцәеи, ҳашәҟәыҩҩцәеи, ҳнаукатә усзуҩцәеи зегь рахь, шәҟәык аалхны, уи акәша-мыкәша ргәаанагарақәа рҳәарц, ма аҵыхәтәантәи ашықәсқәа рзы иҭыҵыз хԥа-ԥшьба шәҟәкәа ирыхцәажәарц, ргәаанагарақәа имӡакәа еибырҳәарц, аха уи иақәшаҳаҭхо маҷуп, аӡәи- аӡәи амцхә еихӡыӡаауеит, еибаргәаар ҳәа ишәоит, ус акритика узырҿиаӡом, ҳаԥсуа ԥхьаҩгьы апофессионалтә литературатә гәаанагара дшазыԥшу даанхоит.
7 Абҵара 2021, 10:40
Абраҟа иазгәаҭатәуп аинтерес зҵоу даҽакгьы. Ҳара ҳжурнал уажәшьҭа акыр шықәса ҵуеит апрозеи, апоезиеи, акритикеи, алитератураҭҵаареи рзы ашықәс аҩнуҵҟа икьыԥхьыз иреиӷьу арҿиамҭақәа рзы апремиақәа ашоижьҭеи. Сынтәагьы, хазҭалаз ашықәс раԥхьатәи амза анҵәамҭазы еилатәоит аредакциа аредколлегиеи асовети иалырхуа ажиури. Уаҟа зыӡбахә рҳәо дара рхаҭақәагьы ҵыԥхтәи ашықәс аҩнуҵҟа рҩымҭақәа ажурнал аномерқәа ирнымзароуп, даҽакала иуҳәозар, абжьыҭираан, дара ринтересс ыҟамзароуп. Насгьы, ажиури иалахәхо уаанӡа ибзианы иҭырҵаар ауп рыбжьқәа ззырҭиран иҟоу арҿиамҭақәа, нас ауп маӡалатәи абжьыҭирахь ианнеиуа.
Ажәакала, ҳаԥсуа литературатә процесс аизҳареи, зны-зынла аҭагәҭасрақәеи бзиаӡаны ирныԥшит ажурнал "Алашара" ҵыԥх иҭыҵыз аномерқәа афбагьы. Агәра аагоит, сынтәатәи ашықәс, еиҳагьы ҳаԥхьаҩцәа зыргәырӷьаша аҩымҭақәа ркьыԥхьра ҳалҳаршап ҳәа.