Ҭырқәтәылеи Америкеи рхадацәа Дональд Трампи Реџьеп Таип Ердогани С-400 Ҭырқәтәылаҟа анагара азҵаара рыӡбарц рҭахуп. Аҳәынҭқаррақәа рхадацәа иазгәарҭеит аҭагылазаашьа иашьашәало азҵаарақәа реицыӡбара шрыгәҭаку. Ҭырқәтәыла ахада АЕШ ахада дақәиргәыӷит иааихәарц шыиҭаху америкатәи акомплекс "Патриот". ПВО-ПВО С-400 еиҭнырыԥсахлоума - шәахәаԥшырц шәылшоит авидеонҵамҭаҿы.
Тҟәарчалтәи адгьылаҵаҿтәи аӡфымцастанциа ргылан ашахта № 8 аҩнуҵҟа, хә-километрак ицатәуп иараҿынӡа. Ашахта ахаҭа аартын иаҳхысыз ашәышықәса 60-тәи ашықәсқәа раан. Арацәаҵхыҩцәа игәарҭеит ашахта аҩнуҵҟа ацаҟьа ҭаԥҽны адгьыл ақә ахь укылсыр шауаз, Аалӡга аӡиас ааирҭаҿы. Абас иагьырыӡбеит аӡфымцастанциа аргылара.
Аха абри ауникалтә ргыламҭа хархәашьак аимуит. Аханатә ишазхәыцуаз ала, ари астанциа Тҟәарчал ашахтанапхгара зегьы фымцала еиқәнаршәар акәын. Аха нас иара рҭахны иҟамлеит. Уи адагьы астанциа астандартқәа ирықәшәо иҟамызт: атурбинақәа азышьақәыргыламызт, аӡеизакырҭа аҭыԥгьы азылхны иамамызт.
Апроект ааныркылеит, нас лассы астанциа еимырхит. Иахьазы ари аобиект шамахамзар зегьы ирхашҭхьеит. Аӡфымцастанциахь унеирц азы адгьыл аҵа иҭылашьцаау аҳаԥкылҵәа уҭаланы хә-километрак уцароуп.
Лабратәи аӡахәааӡарҭа ауреи аҭбаареи рыдагьы уаргәырӷьоит уи аиҿкаашьалагьы. Уи зегьы зыбзоуроу Кәтолтәи Ачаа рҭаацәара иаадырԥшуа агәцаракроуп.
Ари аӡахәааӡарҭа ашьаҭа ркит 2015 шықәсазы, уи аахижьҭеи 15 гектар рҟынтәи 56 гектар рҟынӡа аҵакыра иацырҵеит. Иахьатәи аамҭазы ара ирызҳауеит Италиантәи Аԥсныҟа иааргаз афранцыз хкқәа иреиуоу 300 нызқь ӡахәашьаҭа. Раԥхьатәи аҽаҩра ҭаргалеит ҩышықәса рышьҭахь, усҟан еизыргеит 90 тонна ажь. Уи аахижьҭеи еизырго ажь ахыԥхьаӡара есышықәса иацлоит. Сынтәа анаплакыҩцәа 150 тонна рҟынӡа еизыргарц ргәы иҭоуп.
Ироуа аҽаҩра зегьы аилахәыра "Аԥсны аҩқәеи аӡқәеи" рахь инаргоит. Ари аилахәыра адиректор хада Николаи Ачба Лабра аӡахәааӡарҭа аартразы апроект аԥара азоуижьит.
Аӡахәаҭраҿы аус руеит Лабра, Кәтол, Аракьаҿ, Гал араион ақыҭақәа рҟынтә 20-ҩык анхаҩцәа. Урҭ асааҭ 7:00 инаркны 12:00 рҟынӡа аус руеит, анаҩс асааҭ 16:00 рҟынӡа аԥсшьара рымоуп.
Аӡахәаҭра русзуҩцәа русурамш нҵәоит асааҭ 20:00 рзы. Ашоура цәгьа ҟалар, русура аамҭа дыркьаҿыр ҟалоит.
Аӡахәаҭраҿы аусуразы ирымоуп атракторқәа хԥа, ақәҭәагақәа хԥа, абӷьқәа ҿзырффо амашьына. Ачаа рҭаацәара рбизнес иҵегьы арҭбаара ргәы иҭоуп, аха макьана рыпроект амаӡақәа аадыртуам.
"Араса аганахьала апроблема дуқәа ыҟоуп сҳәар имцхоит, избанзар ауаа рхатә џьабаалеи иара убас араион ақыҭанхамҩа иазоужьыз амармалташьтә пты иаҿагыланы ақәԥаразы 500 литра ахәшәи рзаҳшеит. Ахәшә ирызшаз азхаӡом, избанзар араион аҟны 18 қыҭа ыҟоуп, быжь-нызқь гектар инацны арасаҭрақәа ыҟоуп. Ҳәара аҭахума, ацхыраара иҵегьы иҳаур ибзиахон, избанзар акәыкәбаачымазара иаҿагыло ахәшә ҳақәгәыӷуан, иахьа ишҳаҳауа ала, Аԥсны ахадара азҵаара аӡбара иаҿуп. Иҳаҩсыз амчыбжь азы араион ҳалсуан, ачымазара хәыҷык идәықәлахьеит, араса аус даара ашәарҭара иҭагылоуп. Анхацәа хәыҷык ацхыраара ҳазрыҭар, аура ҟалап ҳәа ҳгәы иаанагоит", - иҳәеит Шьониа.
Иара иажәақәа рыла, ҵыԥх араион аҟны 4 нызқь гектар араса вертолиотла ихәшәтәын, сынтәагьы ахәшәтәра арбан.
"Хәыҷык аус ҳарццакыр цәгьаӡам, ианаамҭоу ахәшәқәа ҳаур акәыкәбаачымазара аҟынтә, алҵшәа бзиахон. 2017 шықәсазы араса аҽаҩра 20 % ҳамаӡамызт, 2019 шықәсазы 50-80 процент рҟынӡа аҽаҩра аанашьҭит. Иаҳхысыз ашықәсқәа рзы иҟаҵаз ахәшәтәрақәа рылҵшәақәа ҳцәыӡыр ҟалоит шықәсык бжьаҳажьыр, ажәлар рџьабаа аӡы иагеит ауп. Араион ахадара ирдыруеит, аиҳабырагьы ирарҳәахьеит ацхыраара ҳаур, кәыркәамза ахәшәтәра иара иатәуп, ихымԥадатәуп. Иахьа ачымазарақәа ҳбоит, амармалташьтә птгьы иаҳа иацло иалагеит уажәтәи ашоурақәа раан, акәыкәбаачымазара аԥхьа инаргыланы еиҭазго иара ауп", - иҳәеит Шьониа.
Шәазыӡырҩы аудио. Иаҳа инеиҵыху анҵамҭа шәаҳар шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҟны.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит: