Ҩыџьа аԥҳацәеи ԥаки ран, быжьҩык амаҭацәа ранду Ельмира Ҭаркьылԥҳа Бзыԥҭа ақыҭан лашҭа-лгәара ус баша-маша ицқьаны мацара акәым дшазнеиуа, ара иҭагылоу аҵиаақәа ҷыдала ихырффаны, еиуеиԥшым аформақәа рыҭаны аландшафттә дизаин ԥшӡа аԥылҵоит.
Ара иуԥылоит 50 хкы инареиҳаны аҵлақәеи ашәҭқәеи, урҭ рахьтә 30 инаркны 50 шықәсанӡа зхыҵуагьы ыҟоуп. Зегь реиҳа лгәы азыбылуеит кавказтәи ашыц, уи акыр шықәса раԥхьа лара Аӡиа иаҵәа азааигәара илыԥшааит. Усҟан иара ахаҳә ахьлеиз иахҟьаны иҟәаҟәан иахькажьыз лбан, ирыцҳашьаны, адацқәа аҩныҟа иааганы еиҭалҳаит, нап адкыланы илааӡеит.
Убри ашьҭахь лара ашыцҵлақәа акымкәа-ҩбамкәа еиҭалҳаит, ус иагьыҟалеит, Аԥсны ашыц еиҳарак ықәызхыз аԥарԥалыкь мцаԥшь Ельмира лашҭаҿы игылаз ашыц ԥырхага азамҭеит лара иҟалҵоз ахәышәтәрақәа ирыбзоураны. Рқыҭаҿы лара лҿы мацароуп ашыц ахьеиқәхаз.
Ара иҭагылоу агәырбӷьыҵлақәа рформа уамашәа иубартә иҟоуп. Шьоукы аԥшькәакь аформа рымоуп, даҽа шьоукых гьежьуп, егьырҭ еихагьежьуа ихырффоуп, иара убас абалеринацәа рыҵкқәа ршәушәагьы ҽаџьара игылоуп. Ельмира есышьыжь асааҭ хәба рзы дгыланы урҭ еилылхуеит, имыцхәу амахәқәа рхырффара далагоит. Абарҭ рҩызцәа ашедеврқәа раԥҵаразы шықәсыкгьы азхом.
Абри аҩыза ашҭа, абаҳча рааӡараҿы Ельмира длыцхраауеит лыԥшәма Роман Шармаҭаа, иара убас лҭаца Кристина, хәышықәса зхыҵуа лмаҭа еиҳабы Амина.
Гагра араион Бзыԥҭа ақыҭан Шармаҭаа рашҭа-ргәара шәҭылеи хкы рацәала иаҵәаралеи иҩычоуп.
Урҭ рыҩны дарбанзаалак илаԥш адымхалакәа дзавсуам, убас иԥшӡоуп, нап адкылоуп акәша-мыкәша иҟоу аԥсабара.
Ара иҭагылоу агәырбӷьыҵлақәа рформа уамашәа иубартә иҟоуп. Шьоукы аԥшькәакь аформа рымоуп, даҽа шьоукых гьежьуп, егьырҭ еихагьежьуа ихырффоуп, иара убас абалеринацәа рыҵкқәа ршәушәагьы ҽаџьара игылоуп.
Абри аҩыза аԥшӡара аԥылҵоит анаплакҩы Ельмира Ҭаркьылԥҳа, лара аландшафттә дизаин бзиа илбоит.
Ельмира ашыц лааӡоит. Лара илылшеит шықәсқәак раԥхьа Шәачантәи Аԥсны иқәнагалаз, ашыц аиҳарак ықәызхыз аԥарԥалыкь мцаԥшь лашҭаҿы изызҳауа ари аҵиаа ацәыхьчара.
Ельмира Ҭаркьылԥҳаи Роман Шармаҭааи рмаҭацәа Аминеи Мариеи бзиа ирбоит ашыц чықьқәа ирыбжьагылоу атәарҭа ақәтәара.
Шармаҭаа рашҭеи рбаҳчаҿи ирызҳауеит 50 хкы инарзынаԥшуа ашәҭқәеи аҵлақәеи.
Ари ашҭаҿы аҭыԥ хада ааннакылоит аслантә пальма ду, уи 50 шықәса раԥхьа ара еиҭалҳахьан Ельмира ланхәа.
Аҭаацәа реиҳабы Роман Шармаҭаа аҵлақәа абылтәхәархьла ихирффоит.
Шармаҭаа рыԥсы ахьыршьои рысасцәагьы атәара бзиа ахьырбои аҭыԥқәа руак.
Аландшафттә дизаин ахь Ельмира Ҭаркьылԥҳа абзиабара лызцәырҵит 35 шықәса раԥхьа лҩызцәа ҳамҭас илырҭаз ашәҟәы "Британиа Ду абаҳчақәа" данаԥхьа ашьҭахь.
Ельмира илҭахуп лара иаԥылҵаз абаҳчақәа акыр шықәса ишәҭларц, икакаҷларц, лара лмаҭа-шьмаҭацәагьы урҭ ирхылаԥшларц.
Гәдоуҭа араион Мгәыӡырхәа ақыҭан иаарту аетнографиатә парк аҵакырадгьыл аа-гектарк рҟынӡа инаӡоит. Аҭааҩцәа ирбарц рылшоит ажәытәан аԥсуаа рынхашьа-рынҵышьа зеиԥшраз, иахьынхоз рыҩнқәа шеиҿкааз, рхы иадырхәоз амаҭәарқәеи аҩнымаҭәеи, афатә ахьыҟарҵоз.
Апарк аҵакырадгьыл аҟны иҭагылоуп аԥацха, амҳара, акәасқьа, ара аекскурсиақәа мҩаԥыргоит.
Амилаҭтә парк "Аԥсны" аргыларазы мҽхакы ҭбаала аусурақәа хышықәса ицон. Апроект авторс дамоуп анаплакҩы Мзауҷ Ԥлиа, ацхыраара ирҭеит аҵарауаҩ Адгәыр Какоба, асахьаҭыхҩы Баҭал Џьапуа, Аԥсны абџьарҟаҵаҩцәа рхеилак аиҳабы Ҭемыр Ӡиӡариа.
Аԥсны ауааԥсыреи урыстәылтәи аррамаҵзурауааи рзы апарк аҭалара хәыдаԥсадоуп.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Ԥхынгәы 27 рзы Гәдоуҭа араион Мгәыӡырхәа ақыҭан иаатит аԥсуа инхашьа -инҵышьа, иԥсҭазаашьа атәы аазырԥшуа амилаҭтә парк "Аԥсны".
Аҭааҩцәа араҟа ирбарц рылшоит ажәытәан аԥсуаа рынхарҭақәа зеиԥшрази, рыҩныи-рашҭеи, рхы иадырхәоз амаҭәарқәеи
Апарк аҵакырадгьыл аҟны иҭагылоу ахыбрақәа амузеи ҳасабла иҟоуп
Аԥсуа милаҭтә маҭәа. Автор Елена Лабахәуа.
Ари агара Тҟәарчал амҩаду аҟны иангылан иԥшааит асахьаҭыхҩы Баҭал Џьапуа.
Амузеи иҩнагылоу амаҭәарқәа еидкылан шықәсқәак рыла.
еиҳарак анхацәа ҳамҭас ирырҭеит
Ахыбрақәа рҟны аекскурсиақәа мҩаԥыргоит. Амҩаԥгаҩцәа еиҭарҳәоит аԥсуаа рҵасқәеи, рқьабзқәеи зеиԥшроу
Амҳара – ҿыц еибагаз рыҩноуп
"Амҳара – ҩны хәыҷуп, иаабац аԥацхеиԥш ишышны аҭыӡқәа шьҭхуп. Уи аҩнду ашьҭахь идыргылон, жәабаҟа-ҩажәаҟа метра иаацәыхараны", – ҳәа иҩуан аҵарауаҩ Шьалуа Инал-иԥа.
Амҳара иҩнагылаз аҩнымаҭәа
Апарк аҵакырадгьыл аа-гектарк рҟынӡа инаӡоит
Аԥсуа иашҭа иаакәыршаны аанда абыц ала ишшуп.
Аԥш зҭарыԥсо- аца
Мҷышьҭа ахықәаҿы иаарту апарк аҵакырадгьыл иҭагылоу ахыбрақәеи, ирыҩнагылоу амаҭәарқәеи аԥсуареи, ақабзқәеи, аҵасқәеи бзиа избо зегьы азҿлымҳара рзаҵалар алшоит.
Аԥсуа иԥацха аиҿкаашьа
Апарк аҟны ахыци-ахәымпали рыла ахысшьеи, аҽы ақәтәашьеи ддырҵоит
Апарк аҟны аус руеит ажьирҭеи аҳаԥшьаӡратә аҟазарҭеи
2021 шықәсазы аԥснытәи ашколқәа 153 ирылгеит 1975-ҩык аушьҭымҭацәа, урҭ рахьтә ааҩык хьтәы медалла ицоит, аӡәы - раӡныла.
Ари аҵарышықәс аҵаҩцәа рзы имариамызт. Алагарҭатә школқәа мызқәак иаанкылаз рҵара еиҭахацыркын жәабран 15 рзы, аиҳабыратә классқәа мчыбжьык ашьҭахь иҭыҵит.
Убри азы 2021-тәи аҵарашықәс рашәарамза 25 рҟынӡа инахеит. Аушьҭратә ԥышәарақәа ԥхынгәы 1 азы инҵәеит.
Рашәарамза алагамҭазы Аԥсны аҵара аминистр Инал Габлиа ақәҵара ҟаиҵеит ақалақьтә хәылԥазқәа раԥыхразы, убри аан алшара риҭеит ашколқәа рашҭақәа рҿы, асабрадақәа рҿаҵаны, асоциалтә дистанциа азгәаҭаны имҩаԥыргарц.
Аԥсуа школқәа роушьҭымҭацәа ари аҩыза алшара раҩрмыжьит. Дара зегьы мышкы-мышкы алхны рыхәылԥазқәа мҩаԥыргеит.
2021 шықәсазы аԥснытәи ашколқәа ирылгеит 1975-ҩык аушьҭымҭацәа.
Зынӡа Аԥсны иҟоуп 153 зеиԥшҵараиуратә школ.
Акоронавирус апандемиа иахҟьаны азеиԥшқалақьтә хәылԥазқәа рымҩаԥгара мап ацәкын, аха школцыԥхьаӡа мшык-мшык алхны аушьҭымҭацәа рныҳәақәа мҩаԥыргеит.
Аҟәатәи ашколқәа роушьҭымҭацәа аҳҭынақалақь аԥшаҳәаҿы амаҭәа лыԥшаахқәа рышәҵаны инеиааиуан.
Дарбанзаалак аушьҭымҭа ҽаӡәы диеиԥшымкәа ишәыз-ихаз ҷыдала иалиԥшааит.
Аҭыԥҳацәа Аԥсуа драматә театр аҿаԥхьа рызхара рфотосахьақәа ҭырхит.
2021 шықәсазы ааҩык хьтәы медалла иалгоит, аӡәы - раӡныла.
Афотосахьа бзиақәа ҭырхразы аушьҭымҭацәа аԥшаҳәаҿы еиҿкааз аҭыԥ ԥшӡарақәа зегьы еимырдеит.
Аҭыԥҳацәа аӡә лаҵкыс аӡә деиӷьын.
Арԥарцәа ракәзар, урҭ ирыҵахомызт.
Арҭ аҷкәынцәа еицырдыруа аҳәаанырцәтә телесериал "Острые козырьки" афырхацәа ираԥыргоит уҳәап.
Аушьҭымҭацәа рыхәылԥаз аԥшӡара аконкурс излеиԥшым акгьы ыҟам.
Абас ауп аушьҭымҭацәа рхы-рҿы рхаччо аԥсҭазаара ду ахь ршьаҿа шеихырго.
Аҭыԥҳацәа рыҵкқәа збаз ихамшҭыртә, ҽаӡәы лтәы иаламҩашьо аҟаҵара рылшеит.
Аҵкы шкәакәа абжьааԥнеиԥш сынтәагьы азҿлымҳара ду амоуп аҿар рыбжьара.
Иацы ихәыҷқәоуп ҳәа изхәаԥшуаз ашколхәыҷқәа иахьа адунаӡацәа ирҩызаха иаақәгылт.
Шьоукы-шьоук аҭыԥҳацәа аԥарԥалыкьқәа иреиԥшын.
Ашкәакәа еиԥш, аиқәаҵәа ԥштәгьы бзиа избо аҿар рацәаҩуп.
Аушьҭымҭацәа рыхәылԥаз аан арԥарацәа изышьцылахьоу рышколтә форма рыԥсахит акостиумқәа рыла, иаразнак еиқәтәеиқәгылагьы иааҟалеит.
Аҟәа аԥшаҳәа ариабжьарак еиҳагьы иԥшӡахеит, аҿар рыԥшра-рсахьа, зегь рыла убла хыркуан.
Аушьҭымҭацәа рышәҵатәы заа иазхәыцхьан, иршәырҵашаз рыӡбахьан.
Ахәылԥаз ахь ирыцны иааит рҭаацәагьы.
Абжьааԥны аспорт маҭәа еиҳа згәы иаҭахыз аҿар иахьа аклассика иазхьаԥшит, уи оумакала ирнаалеит.
Школқәак роушьҭымҭацәа рыхьӡқәа зну аҭыӡқәа аԥшаҳәаҿы ишьақәдыргылеит.
Ашкол ааныжьны ацара - иагьгәырӷьароуп, иагьлахьеиқәҵароуп.
Иагьа ус иҟазаргьы, арҭ ақәыԥшцәа рыԥсҭазаараҿы акрызҵазкуа даҽа шьаҿак ҟарҵеит. Мҩамш иқәлааит!
АҞӘА, нанҳәа 3 - Sputnik. Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрра "ампыҵахалара ахыхрази" аурыс-ақырҭуа еимак ҭынчмҩала аҭышәныртәаларази арезолиуциа "аԥсҭазаара иаҟәыгоу, аԥсуа-ақырҭуа еиҿагылара амзыз еиҭазкуа" акоуп ҳәа азгәанаҭеит. Абри атәы кьыԥхьуп аусбарҭа асаит аҿы.
Аԥсны ААР адырра ала, Қырҭтәыла иаднакылаз адокумент аҿы Урыстәылатәи Афедерациахь ааԥхьара ҟанаҵоит Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәылеи "ампыҵахалара рхыхраз", иазхаҵоу рхьыԥшымра мап ацәнакырц, иара убасгьы аетникатә ҟазшьала ауаа еилырымхларц, Женеватәи аиҿцәажәарақәа рҟны аконструктивтә ҟазшьала ахы мҩаԥнагаларц азы ҳәа.
Аусбарҭаҿ иазгәарҭеит 1992 шықәсазы Аԥсны аибашьра алагаразы аҭакԥхықәра зду Қырҭтәыла шакәу, иара убас, Аахыҵ Уаԥстәыла 2008 шықәсазы аҭыԥ змаз ахҭысқәа рызгьы ахара дара ишрыду.
"Иазгәаҭатәуп Қырҭтәыла амчрақәа ишырҭаху аԥсуа-ақырҭуа еимак аурыс-ақырҭуа еимак акәушәа ауаа дырбара, аха уи изаҟаразаалак ҵаҵӷәык амам. Иззыҟарҵогьы аҭакԥхықәра рҽацәхьакны ахара ирыду мап ацәыркырц ауп", - ҳәа аҳәоит ареспублика адәныҟаполитикатә усбарҭа ахҳәааҿы.
Аԥсны адәныҟатәи аусқәа рминистрра Женеватәи аиҿцәажәарақәа ирлахәылоу жәларбжьаратәи абжьаҟазацәа рахь ааԥхьара ҟанаҵоит 1992–1993 шықәсқәеи 2008 шықәсеи рзы Қырҭтәыла ахымҩаԥгашьа цәгьоуроуп ҳәа иршьарц, Аԥсни Қырҭтәылеи рыбжьара амч ахамырхәаразы аиқәшаҳаҭра анапаҵаҩра иацхраарц.
Аусбарҭа иара убасгьы ааԥхьара ҟанаҵоит Аҟәеи Қарҭи рыбжьара еиҟароу аҳәынҭқаррабжьаратә еиҿцәажәарақәа рышьақәыргылара иацхраарц Аахыҵ Кавказ акраамҭатәи аҭынчреи аҭышәынтәалареи реиҿкаара хықәкыс иҟаҵаны.
Аԥсуа дипломатцәа иазгәарҭоит ақырҭуа ган Женеватәи аиҿцәажәарақәа рҳәаақәа ирҭагӡаны аполитикатә ҭахра аарԥшны рконструктивтә позициа иқәныҟәар шрыхәҭоу. Избанзар аиҿцәажәарақәа рлахәылацәа зегьы ззыԥшу Қырҭтәыла аконструктивтә хымҩаԥгашьа ауп.