01.10.2015
Ажурналист изҵаара: Русҭам Нургали-иҧа, шәыҧахәаҧшуеи Шәара Аҧсны Аҳәынҭқарра алшарақәа, еиҳа хра лоу хырхарҭақәас иҟоуи Ҭаҭарсҭан аус ацуразы?
Русҭам Минниханов: Раҧхьа инаргыланы, сара иҭабуп ҳәа иасҳәар сҭахуп ҳаҭыр зқәу Ахада ҳреспублика дахьаҭааз азы, насгьы Аҧсны аҭааразы алшара иҳауз азы. Шәара шәтәыла, аиашазы, тәыла ссируп, гәахәара дууп сара сзы ара аҟазаара – аҧсабара шьахә, ауаа... Сгәы иаанагоит, алшарақәа зегьы ыҟоуп ҳәа аиҩызаратә еизыҟазаашьақәа реиҧш, аустә еизыҟазаашьақәа рышьақәыргыларазы. Аустә еизыҟазаашьақәа рганахьала, макьана ҳусеицура аҩаӡара ҳаракуп ҳазҳәом - 1,5 млн. доллар, ари маҷуп. Хырхарҭақәас иҟоуи? Ҳәарада, агроааглыхратә комплекс, аҧсабара-ҳауатә ҭагылазаашьа даара ибзиоуп, ара иҟауҵаша рацәоуп. Аҩбатәи ҳара аполимер - абзазартә химиа, автомашьынақәа, шәтәыла иаҭаху егьырҭ аалыҵқәа аарыхҩцәа дуқәа ҳаруаӡәкуп. Егьи аганахьала, ҳара зҿлымҳара заҳҭаша ак акәны иҟоуп Аҧсны иаадрыхуа аалыҵ, урҭ иеизакни хаз-хази рыҭиразы ҳара аҭагылазаашьа шәзаҧаҳҵар ҳалшоит. Даҽа хырхарҭакгьы ыҟоуп, уи ҳәарада, атуризм ауп. Аҧсны аҧшӡареи, атуристтә лшарақәеи рыла аҧсшьаразы иреиҕьу аҭыҧқәа ируакуп. Ҳара абри аганахьала гәацҧыҳәарала аусеицура ҳалагароуп ҳәа иҳаҧхьаӡоит. Аҧснытәи астудентцәа ҳара ҳҵараиурҭақәа рыҟны аҵара рҵалар рылшоит. Абарҭ ахырхарҭақәеи егьырҭ, иаҳҳәозар, амедицина иадҳәалоу, ҧеиҧш бзиа роууеит ҳәа сгәы иаанагоит. Иахьа ҳреспубликеиҧш Аҧсны алшарақәа цәыраҳгеит, ҳрылацәажәеит. Ҳара ҳколлекгацәа иацы рколлегацәеи дареи еиқәшәеит, ҳаицәажәеит. Ас еиҧш аиҧыларақәа Аҧсныҟеиҧш, Ҭаҭарсҭанҟагьы анеира, аиҭанеиааира, излауала, лассы-лассы имҩаҧгалатәуп. Ара ҳаҟазаара аихшьалақәа рыла анапынҵақәа рыҧкаанҵа шьақәҳаргылоит есқьынгьы ҧхьаҟа ҳцаларц азы.
Ажурналист изҵаара: Рауль Џьумка-иҧа, иарбан ҟәшақәоу иеиҳарак ҳара Ҭаҭарсҭан аинвестициақәа радҧхьалара ахьаҳҭаху?
Рауль Ҳаџьымба: Сгәы иаанагоит, Русҭам Нургали-иҧа абыржәы иҳәеит, ҳара асуеицура ахьазгәаҳҭаз аҟәшақәа, мышқәак рыла иаҳҭааз ҳколлегацәа Ҭаҭарсҭани Аҧсни иаҳа зҿлымҳара зырҭо ахырхарҭақәа ҭырҵаауеит ҳәа.
Раҧхьа иргыланы, уи атуристтә, акурорттә ҟәшоуп, ҳтәыла зҩыдоуп аҟнытә абри ахырхарҭа ҳхы иаҳмырхәар иашаӡам. Хра злоу хырхарҭоуп аграртә ҟәша, уи ҳара ҳахь иаауа атурист изгьы ҳара ҳазгьы аҵакы дууп. Ҳара атурист аалыҵла деиқәҳаршәароуп, даҽаџьарантәи иааганы акәымкәа. Убри аҟнытә изҩыдоу афатә аалыҵ зҿлымҳара ду аҳҭоит. Иҟоуп егьырҭ ахырхарҭақәагьы, Аҧсны азы акрызҵазкуа – уи, лымкаала, аенергетикоуп. Афымцамчы иахьа Аҧсны ахә даара имариоуп. Уи аинвестор изы хархәара аҭатәуп. Ҳара ҳаҟны альготатә ҭагылаазашьа аҧҵоуп аинвестициақәа арахь иааразы. Лассы-лассы иҳаҳауеит Аҧсны азакәанҧҵаратә шьаҭа ҿыц аус адырулароуп ҳәа, уи иара усгьы ицәгьамкәа ирҿиоуп. Ҳара, шамахамзар, зхы иақәиҭу економикатә зона дук аҳасабала ҳаҟоуп, акызаҵәык иҟаҵатәу, ҳара ҳашҟа иаауа, аус ҳацура зҭаху аус рыцаҳуроуп.
Ажурналист изҵаара: Иахьа иалкааны инвестициатә еиқәшаҳаҭрак аӡбахә аҳәара ҳалшома?
Рауль Ҳаџьымба: Иахьа ҳара Аҧсни Ҭаҭарсҭани ирымоу алшарақәа ртәы ҳалацәажәеит, иалкааны ажәалагалақәа ҟаҵан, акыр хырхарҭақәа рыҟны зҿлымҳара зуҭаша ыҟоуп, агәра згоит абарҭ ахырхарҭақәа рыла аусурақәа рымҩаҧгара ашьҭахь алҵшәақәа шҳаууа.
Ажурналист изҵаара: Аҧхьаҟатәи шәеиҧылара мҩаҧысраны ианбаҟоу?
Рауль Ҳаџьымба: Ҳара арҭ азҵаарақәа зегьы аус рыдаҳулоит. Ацәыргақәҵара ахьымҩаҧысуаз азал ҳандәылҵуаз ҳаизыҟазаашьақәа иҵегьы аус шдырутәу атәы ҳҳәеит. Сгәы иаанагоит, шаҟа аиҿцәажәара ҳзымҩаҧго, шаҟа аимадара ҳабжьоу аҟара, алҵшәақәагьы ҟалоит ҳәа.