Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада (2014 шықәса цәыббрамза 25).
Диит 1958 ш. хәажәкырамза 21, Аҧснытәи АССР Тҟәарачал ақ. аҧсуа ҭаацәараҿы.
1975 ш. далгеит Тҟәарчалтәи абжьаратәи ашкол №5.
Ашкол даналга 1975 ш. инаркны 1976 ш.-нӡа. аус иуан Тҟәарчалтәи Аӡыфымцстанциаҟны.
1976–1978 шш. аррамҵузра дахысуан Асовет ар Аҳаир Хьчаратә архәҭақәа рыҟны. Аррамаҵзура данахыс ашьҭахь Тҟәарчалтәи акомҿар ақалақьтә комитет аҟны аус иуан.
1979 ш. Аҧснытәи аҳәынҭқарратә университет (ААУ) аҭоурых-зиндырратә факультет аҟны аҵара иҵон. Ауниверситет даналга ашьҭахь 1984 ш. Аҟәатәи ахимиатә зауад аҟны азиндырҩыабжьагаҩс аусура далагеит.
1985–1986 шш. СССР Аҳәынҭқарратә шәарҭадаратә еилакы (Минск) аҧышәаиуразы Иреиҳаӡоу ашкол далгеит.
1986 ш. нанҳәамза инаркны 1992 ш. -нӡа аус иуан СССР Аҳәынҭқарратә шәарҭадаратә еилакы Тҟәарчалтәи аҟәшаҟны, акапитан имаҵураҿы.
1992 ш. нанҳәамза инаркны 1993 ш. жьҭаарамзанӡа Аҧсны Жәлар рџьынџьтәылатә еибашьраан Мрагыларатәи афронт аҧшыхәра маҵзура напхгара аиҭон. Аибашьраҿы илшамҭақәа рзы Аҧсны Ахада В. Арӡынба 1995 ш. рашәарамза 30 рзы иҭыҵыз иусҧҟала Леон иорден ианашьан.
1993 ш.инаркны 1995 ш.-нӡа Аҧсны Аҳәынҭқарра Ашәарҭадаратә маҵзура аҟәша аиҳабыс аус иуеит.
1996–1998 шш. Аҧсны Аҳәынҭқарра Аҳазалхратә еилакы аконтрабанда аҿагыларазы аҟәша аиҳабыс аус иуеит.
1998–1999 шш. Аҧсны Аҳәынҭқарра Аҳазалхратә еилакы ахантәаҩы ихаҭыҧуаҩыс аус иуеит.
1999 ш. Ҧхынҷкәын 17 ин. 2001 ш.-нӡа – Аҧсны Аҳәынҭқарра аҧыза-министр актәи ихаҭыҧуаҩыс, Аҧсны Аҳәынҭқарра Ашәарҭадаратә маҵзура ахантәаҩыс дыҟоуп.
2002ш. инаркны 2003 ш. мшаҧымзанӡа Аҧсны Аҳәынҭқарра аҧыза-министр актәи ихаҭыҧуаҩыс, атәылахьчара аминистрс аус иуеит.
2003 ш. мшаҧымза инаркны 2004 ш. жьҭаарамзанӡа Аҧсны Аҳәынҭқарра аҧыза-министрс аус иуеит.
2005 ш. ажьырныҳәамза инаркны 2009 ш. лаҵарамзанӡа Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада ихаҭыҧуаҩыс аус иуеит.
2009 ш. лаҵарамза 28 рзы аҩныҵҟаполитикатә ҭагылазаашьа ауадаҩхара иахҟьаны имаҵура аанижьит.
2010 ш. лаҵарамза 12 инаркны аоппозициатә партиа «Аҧсны жәлар ракзаара Афорум» аҧхьагылаҩуп.
2012 ш. мшаҧымза 3 инаркны – Аҧсны Жәлар реизара адепутатс дыҟоуп.
2014 шықәса нанҳәамза 24 рзы имҩаҧысыз изаамҭанытәим алхрақәа раан актәи атур аҟны Рауль Ҳаџьымба алхыҩцәа рыбжьқәа рахьтә иоуз 50,57% ирыбзоураны аиааира игеит.
2014 шықәса цәыббрамза 25 рзы официалла Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада имаҵура ааникылеит.
Дҭаацәароуп, ҩыџьа ахшара имоуп (аҧеи аҧҳаи).