04.04.2018
Мшаҧымза 4 рзы Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Рауль Ҳаџьымба аилацәжаәара мҩаҧигеит акурорттә сезон аҽазыҟаҵара иазкны.
Ахада иазгәеиҭеит есышықәса атуризм ареспублика ақалақьқәеи араионқәеи амҽханакуа, амҽхак аҭбаахара ишалагаз.
Рауль Ҳаџьымба иаҵшьны иҳәеит атуристтә усхкы атәыла абиуџьет аҧаратә хархәагақәа маҷымкәа ишаланагало. Аҳәынҭқарра ахада иацҵаны иҳәеит Аҧсны Қырҭтәылантәи хыҧхьаӡара рацәала атауар шаланагало, ари ареспублика аҳаҭыри абиуџьети анырра ҕәҕәа шанаҭо. Убри аан Ахада иажәақәа рыла, Қырҭтәылеи Аҧсни рыбжьара аҳәааҟны аҳазалхратә шәатәқәа ралагаларазы иҟоу ажәалагала адгылара шарымҭо.
Аилацәажәараҟны ишьҭыхын атуристтә бизнес аҟны абнатә ҧстәқәеи аҧсаатәқәеи ирызку азҵаара. Рауль Ҳаџьымба иазгәеиҭеит ари аҧстәы рганахьала игәнаҳау мацара акәӡам, уи аауаа рызгьы ишәарҭоуп.
Ахада, чыдала, иаҵшьны иҳәеит ашәарҭадара азҵаарақәа рызбара аҭахны ишыҟоу. Убас, аҳәынҭқарра Ахада ААУ адҵа риҭеит урыстәылатәи аномерқәа змоу атранспорттә хархәагақәа уи ҵаҵҕәы дуқәак рымамкәа иаанырымкылаларц.
Аҳәынҭқарра ахада иаҵшьны иҳәеит Урыстәыла адунеи ачемпионат мҩаҧысраны ианыҟоу аамҭазы ареспублика хыҧхьаӡара рацәала аҳәаанырцәтәи атуристцәа аҭаараны ишыҟоу.
Ахада иқәгылараҟны иҳәеит Аҧсны тәыла думзаргьы, ҳара алшара дуқәа шҳамоу. Иарбанзаалак егьырҭ аҳәынҭқаррақәа реиҧш, ҳхы иаҳархәоит аҩныҵҟатәикәа реиҧш, адәныҟатәиқәа афакторқәагьы.
Рауль Ҳаџьымба иазгәеиҭеит аекономикаҟны иҟарҵо зегьы атуристтә усхк ишадҳәалоу, уи иахьыҧшуп атәыла абиуџьетгьы. Аграртә, атранспорттә, аенергетикатә усхк аус амукәа, зҩаӡара ҳараку атуризм ҳзеиҿкааӡом.
Ахада иара убас иазгәеиҭеит асезонтә аҟнытә ашықәсзегьы аҩныҵҟа имҩаҧысуа атуризм ахь аиасра шаҭаху. Иахьа Аҧсныҟа иаауа иалагахьеит имаҷымҩымкәа атуристцәа, аха абри ахырхаёртала аусура рҕәҕәатәуп. Абри аҭагылазаашьаҟны ашәартадара алыршаразы ауснагӡатәқәа рырҕәҕәара азҵаара шьҭыҵуеит.
Аҳәынҭқарра ахада иаҵшьны иҳәеит атуристтә усхк қәҿиарала аусуреи аҿиареи рзы астратегиа шшьақәыргылатәу.
«Атуризм ҳҳәынҭқарра арҿиареи ҳтәылауаа русуреи алзыршо акрызҵазкуа усхкны аекономикеи асоциалтә усхки еффективла рыҿиара иацхраауа иҟалароуп», - иҳәеит Ахада.
Уи иара убас иазгәеиҭеит акурортологиаҟны аусура аҧсыҽра атәы. Ари ахырхарҭа асоветтә аамҭазы акраҵанакуа иҟан, иахьа Аҧсны уи ҿиара амаӡам. Ахада Аиҳабыра рнапы ианиҵеит Аҧсны иҟоу алшара ҳасаб азуны, абри ахырхарҭала апрограмма азырхиара период.
Атуризм аусхк аҟны иҟоу ҷыдала ауадаҩрақәа раҳасабала аҳәынҭқарра Ахада иаликааит ахашәала аҵәахра, ари атәыла абиуџьет акырӡа ишаныҧшуа. Ахада иазгәеиҭеит Апарламент ахь ишрыҭоу ҷыдалатәи ашәахтәқәа, апатентқәа, акурорттә еизгатәқәа русхк аҟны аҭагылазаашьа аиҕьтәра иазку азакәанапроектқәа.
Рауль Ҳаџьымба хшыҩзышьҭра аҭаны дахцәажәеит атуристцәа ршәарҭадара аҧҵара, амҩақәа рыҟны, амедицинатә цхыраара аҭара инадыркны.
«Агәабзиарахьчара аминистрра уажәы азааҭгылеит имҩаҧысуа ауснагӡатәқәа ртәи аҭыҧ змоу астатистикеи ртәы. Адҵа шәысҭоит , асанитартә-епидемиологиатә ҭагылазаашьа азҵаарақәа рганахьала агәаҭара ҕәҕәа ашьақәыргыларазы», - иҳәеит Ахада.
Аҳәынҭқарра Ахада иалкааны дахцәажәеит Аҧсны иҟоу агәам-сам апроблема. Ақалақьқәеи араионқәеи радминистрациақәа рхадацәа рнапы ианиҵеит ари азҵаара иазхьаҧшырц, иара убас иҟьаланы ақалақьқәа ирылоу аҧстәқәа рызҵаара аӡбара, аплиажтә ҭыҧқәа, ҷыдала, ашәарҭадаразы хадара злоу анормақәа рықәныҟәара, абикқәа рышьақәыргылара еиҧш иҟоу.
Аҳәынҭқарра ахада АШӘМ, Аҳазалхратә Еилакы, Амиграциатә маҵзура рнапы ианиҵеит ҧсоу аӡиас аҟны аҳәааҿы азинеилагара ахылаҧшра.
Акультура аминистрра иадҵан атәылаҟны имҩаҧырго акультура-гәмырҿыҕьратә усмҩаҧгатәқәа рхаҭабзиара ахылаҧшра.
Аиҳабыра ирыдҵоуп атуристтә обиектқәеи ауаажәларра рыкрыфаратә обиектқә аҭыҧантәи ақыҭанхамҩатә ааглыхҩцәеи русеицура алыршара.
Хазхаҭалатәи аҟәша ашәҟәы аҭалагаларазы аусура рнапы ианҵан Аминистрцәа реилазаареи Ахада Иусбарҭа аекономика хылаҧшарҭеи.
Атуристтә обиект дуқәа зегьы рыҟны Ахада инапынҵала имҩаҧгалатәуп аҭаара амониторинг.
Аҳәынҭқарра Ахада иқәгылара ахыркәшараан иазгәеиҭеит акурорттә сезон аҽазыҟаҵареи амҩаҧгареи ҭакҧхықәрала ишазнеитәу. Уи иаҵшьны иҳәеит иҟаҵоу шмаҷым, аха аҧхьаҟа ареспубликазы акрызҵазкуа аусхк аиҕьтәреи аҿиареи рзы аусура рацәаны ишаҭаху.
Акурорти атуризми рзы аминистр Автандил Гарцкиа аилацәажәара иалахәыз ирылеиҳәеит 2017 шықәсазтәи атуристтә сезон аихшьалақәеи иазҧхьагәаҭоу аусмҩаҧгатәқәеи ртәы.
2017 шықәсазы ҳтәыла иаҭааз атуристцәа рзеиҧш хыҧхьаӡара 800 нызқь рҟынӡа ыҟан, урҭ рхыҧхьаӡараҟны иҟан мышктәи екскурсиала иааз 350 нызқьҩык атуристцәа. 2016 шықәсазы атуристцәа рзеиҧш хыҧхьаӡара иартәеит 1,3 миллион мааҭ, урҭ рхыҧхьаӡараҟны иҟан мышктәи екскурсиала иааз 600 нызқьҩык атуристцәа.
Асанатортә-курорттә усура иалахәуп анырхарҭа обиектқәа 80, 15 564 ҭыҧ змоу. 2017 шықәсазы арҭ аобиектқәа рыҟны рымаҵура мҩаҧысит 103 нызқьҩык атуристцәа. 2016 шықәсазы ари ахыҧхьаӡара иартәеит 138 нызқь. Аҧсны Аҳәынҭқарраҟны аус руеит 279 мини-сасааирҭа 7 618 рҟынӡа зеиҧш ҭыҧ змоу.
Аминистр ирылеиҳәеит Риҵатәи арелиқттә милаҭтә парки Афонҿыцтәи аҳаҧи ирҭааз атуристцәа рхыҧхьаӡара. 2017 шықәсазы РАМП иаҭааит 381 603 ҩык ауаа. Аҭаара иалҵшәаны ахашәала иартәеит 127 000 672 мааҭ. 2016 шықәсазы арҭ ацифрақәа идыртәеит 608 нызқьҩыки атуристцәеи 204 миллион мааҭи.
Афонҿыцтәи аҳаҧы 2017 шықәсазы иаҭааит 327 нызқьҩык атуристцәа, убри аан ахашәала иартәеит 165,5 миллион мааҭ. 2016 шықәсазы арҭ арбагақәа 392 нызқь атуристцәеи 197 миллион мааҭи ираҟаран.
«Аҳәынҭқарреи атәылауааи рҿаҧхьа иқәгылоу уснагӡатәны иҟоуп – атуристцәа ршәарҭадара хылаҧшра аҭара. Иеилкааны иҳамазароуп, аакуорттә усхк аҟны аизыҟазаашьақәа атуристцәа здызкылои иаузышьҭуеи ауаа рышҟа хаҭалатәи рыгәрагарала шышьақәгыло. Аидара хада зқәу ақалақьқәеи араионқәеи рхадацәа роуп. Ашәарҭадара азҵаара – ААР, азинхьчаратә усбарҭақәа русура мацара акәӡам, акраҵанакуеит асанепидемстанциа, АҬР, Агәабзиарахьчара аминистрра, Аҳәынҭстандарти русура», - иазгәеиҭеит Автандил Гарцкиа.
Автандил Гарцкиа, ишиҳәаз ала, Аусмҩаҧгатәқәа разҧхьагәаҭа инақәыршәаны, Аҩныҵҟатәи аусқәа рминистрра аусура аганахьала иазҧхьагәаҭоуп аекскурсиатә маршрутқәа рыҟны аиҭаҵра ашәарҭадара арҕәҕәара инаркны абнатә ҧстәқәеи аҧсаатәи аусмҩаҧгатәқәа разырхиара акоммерциатә хықәкыла рхархәара аҧырҟәҟәаараҟынӡа.
Хәажәкырамзазы Акурортқәеи атуризми рзы аминистрра анапхгара Аҧсны Аҳәынҭқарра атуристтә аалыҵ жәларбжьаратәи атуристтә цәыргақәҵаҟны ицәырнагеит. Ара Урыстәылатәи атуризми аҧсны атуризми рнапхгаҩцәа реиҿцәажаәара мҩаҧысит аусеицура арҿиаразы. Аминистрра аусура иацнаҵоит урыстәылатәи ателеканалақәа рыҟны иддырбаразы авидеоматериал аҧҵара. Ихыркәшоуп аекскуриса амҩаҧгаҩцәа аҧышәара рахыжьра. Завершена работа по аттестации экскурсоводов. 450-ҩык рыҟнытә 200-ҩык аекскуриса амҩаҧгаҩцәа ироуит актәи аҩбатәи акатегориақәа. Аминистрра урыстәылатәи атуроператорцәа рзы иара убас Урыстәылатәи Афедерациа ажурналистцәа рзы апресс-турқәа мҩаҧнагоит.
Аҩныҵҟатәи аусқәа рминистр Гарри Аршба иҳәеит, Аминистрра ишазнархиаз ацәгьоура аҿагылара, иааиуа акурорттә сезон аан аҧсшьаҩцәа ршәарҭадара арҕәҕәара иазку ҷыдалатәи аоперативтәи апрофилактикатәи усмҩаҧгатәқәа.
Аҭыҧантәи аинспекторцәа ақалақьқәеи араионқәеи русбарҭақәа рхаҭарнакцәа еидгыланы иеиҧмырҟьаӡакәа аҧсшьарҭа ҩынқәа, апансионатқәа, асанаториқәа, хазхаҭалатәи асасааирҭақәа рҭагылазаашьа, техникала реибыҭашьаиахылаҧшлоит.
Иара убас анхарҭа ҭыҧқәа қьырала аҧсшьаҩцәа ирызҭо ауаа рыҿцәажаәара мҩаҧыслоит. Урҭ ҩрала хаҭалатәи аҭакҧхықәра рыдҵахоит дара рҿы инхо амазара аҭагылазаашьазы.
Аҧсшьарҭа ҩынқәа рыҟны, асанаториқәа рыҟны, аџьырмыкьаҟны, атуристцәа, аҧсшьаҩцәа ахьныҟәо аҭыҧқәа рыҟны иеиуеиҧшым арыжәтә ҧаршеи аҭира афактқәа раарҧшразы иеиҿкааххоит иазгәаҭоу аҭыҧқәа рахь ареидтә усмҩаҧгатәқәа.
Атуристцәа массала изҭаауа курорттә обиектқәа зегьы, аекскурсиатә маршрутқәа ргәаҭара рхы иадырҵоит дара рыҵаркуа аҩныҵҟатәи аусқәа русбарҭақәа.
Ҷыдала гәцаракра аҭахоит амҩақәа рыҟны аиҭаҵра ашәарҭадара. Иазҧхьагәаҭоуп автотранспорт атехникатә ҭагылазаашьа агәаҭаразы апланқәа. Амҩаҟны аиҭаҵра аилагарақәа разгәаҭагақәа рышьақәыргыларазы аусурақәа ирыцҵоуп.
Агәабзиарахьчара аминистр ихаҭыҧуаҩ Мактина Лакербаиа илҳәеит аҧхын ацхыраара ласы уахыки-ҽнаки 30 ааҧхьара рымаҵ шауа.
Аҿктәи амассатә иҿктәыми ачымазарақәа раагареи рыларҵәареи, ауаҩы игәабзиаразы ишәарҭоу аалыҵ аагареи рзы агәҽанҵаразы иеиҿкаауп асанитартә-карантиннтә контрол апунктқәа аҳәынҭқарратә ҳәааҟны.
Аепидемиа иаҿагылоу аусмҩаҧгатәқәа рымҩаҧгаразы иазырхиоуп аплан, ауснагӡатәқәа мҩаҧгоуп адезинсекциазы. 2018 шықәса лаҵарамза инаркны имҩаҧгахоит иазҧхьагәаҭоу агәаҭарақәа ақалақьқәеи, арекрециа аҭыҧқәа рыҟны асанитартә нормақәа рықәныҟәашьазы. Иара убас имҩаҧгахоит анхарҭатә обиектқәа, атуристцәа рынхарҭақәа, ауаажәларратә крыфарҭатә обиектқәа рсанитартә-епидемиологиатә хылаҧшра.