АЖӘАБЖЬҚӘА
03.07.2015
1932 шықәса ҧхынгәымза 3 рзы Бельгиа Спа ақ. аҟны аҧшӡаразы раҧхьатәи аицлабраҟны аиааира лгеит Қьериман Ҳалис Еџье1932 шықәса ҧхынгәымза 3 рзы Бельгиа Спа ақ. аҟны аҧшӡаразы раҧхьатәи аицлабраҟны аиааира лгеит Қьериман Ҳалис Еџье (хылҵшьҭрала Ебжьноуҧҳаз). Уи 28 тәыла рыҟнытә иҟаз аҧшӡацәа дреиҕьуп ҳәа дазхаҵан.
Раҧхьатәи "Мисс Адунеизегьтәи"– хылҵшьҭрала даҧсыуоуп. Қьериман Ҳалис Еџье Бельгиа аҧшӡаразы аицабларҟны Ҭырқәтәыла ахьӡала дықәгылан 1932 шықәса рашәарамза 3 рзы “Мисс Ҭырқәтәылатәи» ҳәа хьӡы анылга анаҩс, аха уи лҭоурыхтә ҧсадгьыл Аҧсны акәын.
- Ҳара еснагь ҳаҭырқәҵарала даҳгәалаҳаршәалоит Қьериман Ҳалис Эџье аҳәаанырцә ҳтәыла ӡырызгаз, аҭырқәа реформатор дуӡӡа, Ҭырқәтәылатәи ареспублика актәи ахада Аҭаҭиурк Еџье ажәла илхиҵаз, аҭырқәа бызшәахьтә «аҳкәажә» ҳәа аанагоит, - иҳәеит Ҭырқәтәыла ахада Абдуллаҳ Гиуль «аҧшӡара аҳкәажә» лыҧсҭазаара лалҵра ахҭыс инамаданы.
Қьериман Ҳалис Еџье илгаз аиааира усҟантәи аамҭазы аиҭакрақәа рымҩа ианылаз Ҭырқәтәылазы еиҧш адунеи зегьы азы крызҵазкуа хҭысны иҟалеит. Уи жәларбжьаратәи аизыҟазаашьақәа инарҭбааны анырра бзиа азҭаз акы акәхеит. Адунеи актәи аҳкәажә Қьериман Ҳалис Еџье астиль аныхачаҧаҵас, аҧшӡареи аҟәыҕареи рзы ҿырҧшыгаҵас дҟалеит.
Қьериман Ҳалис лҭаацәара Ҳалисса рыҟны фҩык ахшара рыҟнытә аҩбатәи хшаран. Лаб иашьа Мухлис Саббаҳҭҭин – иеицырдыруа оператә композиторын, лаб иаҳәшьа Невессер Қьеқдешь алирикатә ашәақәа аҧызҵоз иеицырдыруа композиторын.
«Сара 28 –ҩык аҭыҧҳацәа сыруаӡәкын, изықәҿиаз сара соуп. Сара салырхит» - Қьериман илгәалалыршәоит. «Саналырх сышҧаҟаз, сгәалаҟазаара зеиҧшраз? – Ажурналистцәа сахьаангылаз асасааирҭаҟны иааит, аҩналарҭа аҧхьа ауаа рацәаны иеизеит, сыхьӡ ҳәаны ҿырҭуан. Зегьы сдәылҵыр акәын ирҭахыз. Иеизаны игылаз ргәырҕьара ҳәаак амамызт. Саби сареи ҳхынҳәны ҳанааи ҳамхаҵәыуеит.
Қьериман лыҧсадгьыл ахь даныхынҳә, авокзал аҟны аҳкәажәҵасҵәҟьа илҧылеит. «Схынҳәны санааи авокзал ҭәын. Зегьы сҧыларц азы инеит».
Уи лыҧсадгьыл ахь даныхынҳә, лыхьӡала иеиҿкаан абал, ара иҟаз Ҭырқәтәыла Ареспублика актәи ахада Аҭаҭиурк Қьериман Ҳалис даҳкәажәуп ҳәа рылаиҳәеит. «Сара аҳкәажә ҳәа (еџье) брыласҳәоит, ари насыҧ быманы бҟанаҵару?» - иҳәеит иара. «Шәара адунеи ҳамҭас исышәҭеит,» - лҳәеит лара аҭакс. «Иҭабуп ҳәа шәасҳәоит».
Қьериман лакәхеит раҧхьаӡакәны ари ахьӡ иаҧсахыз аҭырқәа ҭыҧҳа, уи нахысгьы даҽаӡәы дҟамлеит ари аҧхьахә занашьахаз. 2002-шықәсазы "Мисс Адунеитәи" ҳәа ахьӡ ланашьан Ҭырқәтәылатәи аҧшӡа Азре Ақин. Аха аицлабраҟны иҳаракӡоу ахьӡ "Мисс Адунеизегьтәи" (50-тәи ашықәсқәа раахыс зхала иҟоу еицлабраны ишьақәгылаз) аринахыс аҭырқәа ҭыҧҳацәа иранаршьартә иҟамлеит.
Ҭырқәтәыла Ареспублика актәи ахада Қемаль Аҭаҭиурк атәылаҟны иара иусҧҟала, 1934 шықәса инаркны ажәлақәа аналагалаха, хаҭала адҵа ҟаиҵеит Қьериман Ҳалис “Еџье” “аҳкәажә” ҳәа ажәла лыхҵазааит ҳәа.
407