Жьҭаарамза 20 рзы Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Рауль Ҳаџьымба Гәдоуҭа ақ. аҟны Сергеи Дбар ихьӡ зху Аҧсны Аџьынџьтәылатә еибашьра амузеи ахыбра ҿыц аартра иазкыз ацеремониа далахәын.
Ахада ари ахҭыс аҳәынҭқарразы иамоу аҵак ду азгәеиҭеит:
«Ҳаҭыр зқәу ҳауаажәлар! Ҳаҭыр зқәу ҳанацәа! Ҳаҭыр зқәу ҳаиҳабацәа, ҳаиҵбацәа, иахьа амузеи аартра аус зхы алазырхәыз зегьы!
Аҧсны Аџьынџьтәылатә еибашьра Амузеи ахыбра ҿыц аартра хҭыс дуӡӡоуп ҳҳәынҭқарразы. Иҭабуп ҳәа шәасҳәоит анацәа ачҳара аазырҧшыз, абри аус иадгылаз, амузеи аатыртә еиҧш иҟазҵаз. Сгәы иаанагоит, ара иҟало ацәыргақәҵақәа, ахаҿсахьақәа зызкхо агәалашәара мацара акәӡам ҳәа, ари уаҵәтәи аҧсҭазаароуп. Абри аҩыза аус уаҳа иҟамларц азы гәҽанҵагоуп ҳәа сгәы иаанагоит, ҳҿар зааӡо, ҳҿар ҧхьаҟа изго, ҳҳәынҭқарра шьақәзыргыло акакәны сахәаҧшуеит.
Хымҧада, иаҳгәалаҳмыршәар ҳалшом, раҧхьаӡа абри аус хацзыркыз Владислав Григори-иҧа Арӡынба, амузеи зыхьӡ аху Сергеи Платон-иҧа Дбар. Урҭ рыхьӡқәа, рыҧсҭазаарақәа ҿырҧшыгазароуп уаҵәтәи ҳҧеиҧш, уаҵәтәи ҳҿар рзы. Иумҳәарц залшом, ари аус ҿыц ахацыркраҿы Алеқсандр Анқәаб илагаламҭа атәы. Иазгәаҭазарц ахәҭоуп амузеи аргылара зџьабаа аду аусуцәа. Иҭабуп ҳәа шәасҳәоит абра иааизгьы изымааизгьы - ҳауаажәлар зегьы. Иҟалааит ҳҳәынҭқарра ҧхьаҟа изгаша аусқәа!
Абзиарақәа шәымаз. Хашҭра рықәымзааит амузеи зызку арҧарцәа, ҳаҳәшьцәа, ҳаиҳабацәа, ҳаиҵбацәа!»
Амузеи адиректор ихаҭыҧуаҩ Гәгәуца Џьыкырҧҳа далацәажәеит амузеи аҭоурых, иҭабуп ҳәа ралҳәеит аекспонатқәа реизгара, амузеи аартра иацхрааз зегьы.
Иҭахаз ранацәа рыхьӡала амузеи аартра ацеремониаҟны дықәгылеит Тера Азиз-иҧҳа, Леон иорден занашьоу Даура Ахба иан:
«Шәанеиқәшәозаалакгьы агәырҩа зцу, ахьаақәа зцу ажәақәа еибышәымҳәо, гәырӷьаччарала, еиҵыҵрала шәеиқәшәо Анцәа иҟаиҵааит!
Иахьа абраҟа ҳаидызкылаз ахҭыс, ҧсаҭашкәакәа, ҳаибашьцәа ирывагылаз, аибашьра ахьынӡацоз сара ссолдаҭуп зҳәоз, ахӡыргара зламыз, аибашьра згәабзиара ҵнашәааз, изаамҭанымкәа зыҧсҭазаара иалҵыз Сергеи Платон-иҧа Дбар ихьӡ зху амузеи ирҿыцны аргылареи уи ашәқәа раартреи иазкуп.
Ихьыҵәцараха иргылахаз ахан ианаамҭаз ашәқәа зымаатызеи ҳәа иазхәыцуа аӡәыр шәыҟазаргьы, уи уамашәа ибатәӡам. Ари ахан аргылара егьа џьабааи гәамҵреи ацзаргьы, иззымдыруада аибашьра ашьҭахь Аҧсны шаҟа мыҟәмабара ахҭнагаз. Амузеи раҧхьаӡа ихацзыркыз, ишыжәдыруа еиҧш, ҳгәыӷырҭа ду Владислав Григори-иҧа Арӡынба иоуп. Уинахыс иахьа абас ҳаиқәшәартә аҭагылазаашьа ҟазҵаз идуӡӡаны иҭабуп ҳәа шәаҳҳәоит, ҳара, зыҧсадгьыл зхы ақәызҵаз аибашьцәа рҭаацәарақәа зегьы. Аҿар ҕәҕәаны, ирацәаны иҳаҵагыло иалагеит. Изызҳауа аҿар, ҳаҧхьаҟа ҳгәыӷрақәа здаҳҳәало, иреиҳау аҵараиурҭақәагьы ирылгахьоу, аҵарақәа ирҭоу рахь схы нарханы исҳәар сҭахуп, шәҵара ишәҵаз иацзароуп ахшыҩи, ачҳареи, амыццакреи. Аҧша ахьаслак шәхы шәмырхалароуп. Ҳашәҟәыҩҩы дуӡӡа Дырмит Гәлиа иҳәон абас: «Ҵарада ахшыҩ ҵыргәа дууп, хшыҩда аҵара мыцхәы шәарҭа дууп» ҳәа».
Амитинг аҟны иара убас дықәгылеит аибашьра аветеран, ауаажәларра рхаҭарнак Октаи Чкотуа:
«Абра иҳавагылоуп ҳанацәа, дара ирааӡаз афырхацәа рыбзоурала аиааира дуӡӡа ргеит ҳажәлар. Абри Амузеи аартрагьы аҩбатәи иааироуп. Иаҳзеилкаауозар, иааира дуӡӡоуп. Ари аибашьраан иҳамаз аидгылареи, арыцҳаибашьареи, аихӡыӡаареи, аилибакаареи, убригьы даҽазнык шәызагьы шәымчала аԥсы ахаҵаны ҳажәлар убри иқәныҟәо - убриала даҽазнык аиааира ҳго иаҳзыҟаҵар, абригьы даҽа иааироуп, убри еиҳау акгьы ыҟаӡам ҳәа сгәы иаанагоит», - иҳәеит иара.
Гәдоуҭа араион Администрациа Ахада Руслан Ладариа иазгәеиҭеит Аҧсны Аџьынџьтәылатә еибашьра Амузеи араион акультуратә центр хаданы ишыҟало:
«Сергеи Платон-иҧа Дбар ихьӡ зху амузеи аартразы иаҳзааиз зегьы абзиара шәықәзааит. Ари ҳәара аҭахума, хҭыс дууп. Зегь раҧхьа иргыланы, зыҷкәынцәа ҭахаз анацәеи абацәеи, ирхылҵыз рҭынхацәеи рзы. Ари хҭыс дууп Гәдоуҭа ақалақь азы, араион азы, Аҧсны азы. Ари аҩыза ахыбра аргылара иахьатәи аамҭазы имариаӡам. Аџьабаагьы ацуп, ахарџьгьы ацуп. Гәдоуҭа араион ахьӡала даара иҭабуп ҳәа расҳәар сҭахуп амузеи ахы азыркызгьы, ихзыркәшазгьы Аҧсны аиҳабыра зегьы».
Иналукааша аҳәынҭқарратә усзуҩы, Аҧсны Афырхаҵа, Ахьӡ-Аҧша аорден I аҩаӡара занашьоу аинрал-леитенант Султан Сосналиев иҧшәмаҧҳәыс Лиубовь Сосналиева амузеи аҧҵара зџьабаа аду зегьы иҭабуп ҳәа ралҳәеит:
«Иҭабуп идуӡӡаны ҳәа расҳәоит ари Амузеи аҧызҵаз зегьы. Ари ҧшьаҭыҧуп. Сгәы иаанагоит, дарбанзаалак арахь имҩахыҵуа дааилоит еиҭа имчқәа еидкыланы ҧхьаҟа дцаразы».
--
Возврат к списку