21.12.2022
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Ихаҭыԥуаҩ Бадра Гәынба 1992-1993 шш. Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьраҟны Аиааира амш 30 шықәса ахыҵра азгәаҭара аҽазыҟаҵара иазку Акомиссиа аилацәажәара мҩаԥигеит.
Гәынба иазгәеиҭеит аусмҩаԥгатәқәа зегьы нҭырҳәыцааны рызхәыцра шаҭаху, Аԥсны жәлар рҭоурых аҟны акырӡа зҵазкуа арыцхә ишахәҭоу ишазгәаҭатәу.
Акомиссиа алахәцәа аусмҩаԥгатәқәа реиҿкаареи рымҩаԥгареи инарымаданы ажәалагалақәа ҟарҵеит..
Атәылахьчара аминистр Владимир Ануа иҳәеит аиубилеи нарҭбааны азгәаҭара шаҭаху.
«Иааиуа ашықәс азы Аиааира амш 30 ш. ахыҵра азгәаҳҭоит. Ари аиубилеи ԥаса аасҭа еиҳа инарҭбааны иазгәаҭатәуп ҳәа иҳаԥхьаӡоит, уи аҭакԥхықәрагьы ҳаднаҵоит. Ҳара Ахада ишҟа ашәҟәы ҳашьҭит ари азы хықәкыла иаҳҭаххо арбаны. Иҟаҳҵаз азыҳәара иақәнагоу адгылара аиуп ҳәа ҳгәы иаанагоит», – иҳәеит иара.
Акультура аминистр Даур Ақаҩба ишиҳәаз ала, Аиааира амш 30 шықәса ахыҵреи ахьыԥшымра 15 шықәса ахыҵреи разгәаҭара иазку аусмҩаԥгатәқәа рсиа азирхиеит
«Цәыббрамза 30 рзы иазԥхьагәаҭоуп атеатртә қәгыларақәа. Аибашьраан ашәақәа рацәаны иит аҟнытә урҭ рынагӡара ахьымҩаԥысуа аусмҩаԥгатә еиҿакҳкаауеит. Хатәгәаԥхаралатәи аибашьҩы имш иазкхоит ҳара ҳартистцәа реиԥш Аҩадатәи Кавказ ареспубликақәа рыҟнытә артистцәагьы злахәхо аусмҩаԥгатә, - иҳәеит Ақаҩба..
Акультура аминистрра ажәалагала ҟанаҵеит еиҭаҵуа ацәыргақәҵа «Афырхацәа ԥсӡом!», «Иаҳхшаҭӡом!», ахәыҷқәа рсахьаҭыхымҭақәа рзы аицлабра «Адунеи ахәыҷқәа рыблақәа рыла» аиҿкаара, Аԥсны асахьаҭыхҩцәа русумҭақәа рцәыргақәҵа-аицлабра, Актәи Ахада Владислав Арӡынба игәалашәара ахәылԥаз, 1993 шықәсазтәи Марттәи аоперациаан иҭахаз ргәалашәаразы Тамышьтәи адесант иалахәыз рфырхаҵара иазку аконцерт-ареквием, уб.егь. Иара убас зметраж кьаҿу адокументалтә фильмқәа аибашьра иалахәыз ирзыкны.
Аҟәа Администрациа ахада Беслан Ешба иазгәеиҭеит Аиааира 30 шықәса ахыҵра аҵак ду змоу хҭысуп аҟнытә, аусмҩаԥгатәқәа реиҳарак аҳҭнықалақь аҟны ишымҩаԥысуа.
«Акультура аминистрреи ҳареи ҳусмҩаԥгатәқәа рымҩаԥгашьа еибаҳҳәоит еиԥшымхарц азы. Иазгәаҭоуп Ацҳа ҟаԥшь арҽеира, Амҳаџьырқәа рыԥшаҳәаҟны аусурақәа рхыркәшара», – иҳәеит Ешба.
Ауаажәларратә палата Амаӡаныҟәгаҩ, Аԥсны анацәа аҭынчреи асоциалтә қәнагеи рзы» аиҿкаара ахантәаҩы Гәули Кьычба ирыдылгалеит аорден аԥҵара, уи аибашьраҟны иҭахаз ранацәа иранашьахоит, иара убас аибашьра аветеранцәа рсоциалтә цхыраагӡақәа рышьҭыхра.
«Ахадеи Хареи ҳаиқәшәеи, ҳажәалагалақәа иара иҟынӡа инаҳгеит. Иҭахаз ранацәа рзы аорден шьақәыргылазар ҳҭахуп», – лҳәеит Кьычба.
Аиубилеитә рыцхә иазку аусҩаԥгатәқәа информациала реиқәыршәара атәы лҳәеит ААТЕ адиректор хада Ирина Агрба.
«2023 шықәса – ари иубилеитә шықәсоуп. Хықәкыс иҳамази ҳаззааизи азхәыцразы аҭагылазаашьа ҳауеит. Ҳтелехәаԥшраҟны иҟалоит адискуссиақәа, аишәа гьежьқәа. Архив ду ҳамоуп, аха уи системала еиҿкаатәуп, уи шьаҭас иаҭаны аусумҭа ҿыцқәа аԥҵатәуп. Сара аурыс журналистцәа иҟарҵаз сахәаԥшит. Рыцҳарас иҟоу, аибашьра иазку инеиҵыху адокументалтә фильм ҳамаӡам. Ас еиԥш иҟоу афильм аԥҵатәуп, ари аамҭа рацәаны иаҭахуп аҟнытә уажәнатә иалагатәуп. Иҳамоуп аматериал бзиа «Аибашьра анцоз». Ари ақырҭуа фашизм збаз, ианиаз ауааԥсыра ирбаз ираҳаз атәы иалацәажәоит. Ари аурысшәахьи, англыз бызшәахьи еиҭагазар ҳҭахуп. Ауаа ирдыруазароуп аибашьраҟны иҟаз, еиҳаракгьы, Аԥсны анҭыҵ инхо рзы, ари акраҵанакуеит. Акомиссиа ақәшаҳаҭхар, аусура иалагатәуп, аха уи азы аԥара аҭахуп. Ари ахааназы инхоит, ҭынхоуп», - лҳәеит лара.
«Абаза ТВ» Адиректор хада Руслан Ҳашыг иазгәеиҭеит Аиааира амш азгәаҭаразы аидеиақәа рацәоуп, еиуеиԥшым аамҭақәа рзы ирҳәахьазгьы налаҵаны.
Руслан Ҳашыг иара убас иазгәеиҭеит аибашьра архив зымбац ауаа шырацәоу, уи ицифраркны идырбазар шыбзиоу.
АП «Амцахара» ахантәаҩы Лиосик Цыгәба иҳәеит «Аветеранцәа рзы» азакәан адкыларазы апартиа агәаанагара. «Аибашьратә хҭысқәа ирылахәыз ртәанчаратә қәра 5 шықәса ҳәа еиҵатәтәуп ҳәа иҳаԥхьаӡоит, аибашьра аинвалидцәа рзы аибашьратә ҳамҭақәа рыла ашәатәқәа шьақәыргылатәуп ҳәа, акоммуналтә маҵзурақәеи адгьыл азы ашәахтәқәеи рзы ашәатәқәа рышәагаа 2-тә еиҵатәтәуп ҳәа» - иҳәеит иара.
«Аибашьра аинвалидцәа 5-7 нызықь мааҭ роуеит, ас ҟалашьа амаӡам. Асоциалтә шәатәқәа шьҭыхтәуп. Арҭ ауаа Аиааира ҳзааргеит, урҭ рацәаҩӡам, абри рзыҟаҳҵароуп" - иҳәеит Галуст Трапизониан.
Леонид Лакербаиа иҳәеит аветеранцәа – аинвалидцәа рхыԥхьаӡара есааира ишагхо. «Ус иҟоуп. Иҟаҳҵо заҳҭахуи аветеранцәа ҳзырмыцхрауаазар?» – иҳәеит иара.
Аԥсны аҭҵаарадыррақәа Ракадемиа Ахада Зураб Џьапуа иара убас ААТЕ архив ацифракра дақәшаҳҭахеит. Акадмеиа аибашьра еиуеиԥшым аганқәа ирызкны аконференциа амҩаԥгара иазхәыцуеит.
Акомиссиа аилатәара хыркәшо, Ахада Ихаҭыԥуаҩ Бадра Гәынба иҳәеит: «Иахьа ара иҳәаз ажәалагалақәеи ахҳәаақәеи ҳасаб рзухоит, анализ ҟаҵахоит. Акомиссиа уажәоуп аусура ианалага. Сгәы иаанагоит азҵаарқәеи апроблемақәеи хшыҩзышьҭра рыҭахоит ҳәа. Ателехәаԥшра архив акәзар, хазы аилацәажәара мҩаԥгатәуп аспециалистцәа алархәны», – иҳәеит Гәынба.