25.01.2018
Ажьырныҳәамза 25 рзы Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Рауль Ҳаџьымба Тҟәарчал араион активи ауаажәларреи дырҧылеит.
Тҟәарчал араион анапхгара ахада Аида Чачхалиаҧҳа лықәгылараҿы иеизаз ирылалҳәеит араион абиуџьеттә рбагақәа ишдыртәаз 82,8%, ари 2016 шықәсазтәи абиуџьет арбагақәа раасҭа 21% рыла ишеиҳау. Ашәахтәқәа реизгара арбагақәа идыртәеит 75%.
«Сгәы иаанагоит Ашәахтәқәеи аизгақәеи рзы аминистрра арезервқәа рзы аусура арҕәҕәап ҳәа. Урҭ ҳара иҳамоуп», - лҳәеит лара.
Аида Чачхалиаҧҳа иазгәалҭеит изакәанымкәа адгьылтә ҭыҧқәа рхархәара аарҧшразы аусура ишацҵатәу. 2016 шықәсазы иаарҧшын 500 га ашәҟәы иҭагалам адгьылтә ҭыҧқәа.
Араион абиуџьеттә рбагақәа иара убас “Тҟәарчалрацәа” анаплакы аангылара иадҳәалоуп, уа иахьа 40-ҩыуаак аус руеит. Иара убас аусурҭа ҭыҧқәа рхыҧхьаӡара аизҳара иаҿуп аргыларатә фирма «Тҟәарчалргылара» аҟны.
«Тҟәарчалргылара» Араионтә хәышәтәырҭа хада, тҟәарчалтәи аџьармыкьа, зеиҭашьақәыргылара хыркәшоу ахәыҷбаҳча “Амра” рыргылара мҩаҧнагоит. Аҳәынҭеилахәырақәа "Аҧсныргылареи" "Аҧсныавтомҩеи" Тҟәарчали Агәыбедиа ақыҭеи ирыбжьоу амашьынамҩа шьаҭанкыла арҿыцра иаҿуп. Хара имгакәа ацҳақәа хҧа реиҭшьақәыргылара иалагоит, Агәыбедиа ақыҭан ацҳақәа ҩбеи, Ҕьеџьыр аҳаблеи ақалақьи еимаздо ацҳеи.
Ареспубликатә раионтә усбарҭа “Амшынеиқәафымцамч” араионтә филиал аусура атәы далацәажәо, Аида Чачхалиаҧҳа иазгәалҭеит 2017 шықәсазы араион аҟны ишыҧсахыз иеиуеиҧшым амчхарақәа змоу атрансформаторқәа быжьба ақалақьи ақыҭақәа жәпаки рыҟны, иҧсахуп иара убас 72 аихабетонтә ҵыргәақәа. 2017 шықәсазы араион анхамҩатә фонд аҟнытә ирыҭаз арзаҳалқәа инарықәыршәаны ақалақь ауааҧсыра ирыҭан 120 инареиҳаны ауадақәа. Ианаамҭаз араионтә биуџьет иахыҧхьаӡалан адотациатә хархәагақәа 113 миллион мааҭ.
Тҟәарчал араион иӡбатәны иамоу апроблемақәа маҷӡам, аӡымҩангагақәа, амашьынмҩақәа, аҩнқәа рфасадқәа, рхыбқәа, ашколқәа, абиблиотекақәа рырҿыцра ҳәа азгәалҭеит Аида Чачхалиаҧҳа.
«Шьаҿа-шьаҿала акәзаргьы, ақалақь ахаҿра аҧсахуеит. Иҟаҵатәу рацәоуп, уи азы аҭышәынтәалара ыҟазароуп. Дасу иҭыҧ аҿы инапы иану ҟаиҵозар, алҵшәақәа акырӡа иеиҕьхоит», - лҳәеит лара.
Аиҧылараҿы иқәгылаз Бедиа ақыҭа анхаҩы Нури Шьакаиа Аҧсны жәлар аӡәк иеиҧш ҳаидгылазароуп иҳәеит.
Тҟәарчал араион ачаӡырҭа азауад анапхгаҩы Валери Аршба иазгәеиҭит атәылауаа рхаҭақәагьы ргәы еицҳауа иҟазароуп, ареспублика аиҳабыра ирзымҧшыкәа ҳәа.
«Есымша хыхьынтә адҵа уазыҧшны, нас акритика мацара аҟаҵара иашам. Амитингқәа рыҟны ақәгыларахь унеиаанӡа иеилацәажәалатәуп, азҵаарақәа ықәыргылатәуп иахьахәҭоу аусбарҭақәа рыҟны» - ҳәа азгәеиҭеит иара.
Аҧыза -министр Беслан Барцыц иеизаз ирылеиҳәеит Ахада идҵала Аиҳабыра ахәыҷбаҳча «Амра» аиҭашьақәыргылдаратә усура ахыркәшаразы афинанстә цхыраара шыҟанаҵаз. Ткәарчалтәи аџьармыкьа аартра шазҧхьагәаҭоу 2018 шықәса аҩбатәи аквартал азы. Уи аиҭашьақәыргылара ишазоужьу быжь-миллион мааҭк инареиҳаны. Аҳәынҭбиуьџет ахарџьала араион аҟны ақыҭақәа рыцҳақәа хҧа рырҿыцра мҩаҧысуеит, аҧсабаратә рыцҳарақәа ирыхҟьаны аҧхасҭа зауз аҩнқәа реиҭашьақәыргылара ишақәхарџьу 1,1 миллион мааҭ.
Аинвестициатә программа аҳәаақәа ирҭагӡаны ақалақь аӡымҩангагақәа рырҿыцра иазоужьуп 20 миллион мааҭ, аӡеихшарҭақәеи, аколлектор аиҭашьақәыргылареи ирықәхарџьуп 7, 5 миллион мааҭ, амҩақәа хҧа рырҿыцра 24 миллион мааҭ. Амашьынамҩа Бедиа-Тҟәуарчал арҿыцра иаҭоуп 60 миллион маааҭ. Аҧыза-министр ишазгәеиҭаз ала, арҿыцратә усурақәа рымҩаҧгара аруадаҩуеит адгьылҳәазара. Араионтә хәышәтәырҭа хада аиҭашьақәыргылара иазоужьуп 258 миллион мааҭ.
Аҳәынҭқарра Ахада иқәгылараҿы асоциалтә-економикатә ҿиара, аполитикатә ҭагылазаашьа ахәшьара риҭеит, иара убас аиҧылара иалахәыз рызҵаарақәа рҭак ҟаиҵеит. Иазгәеиҭеит хара имгакәа араион аҟны алимонад аҭыжьразы азауад финансла аиқәыршәара шалыршахо.,
Аиҧылара ахыркәшара ашьҭахь Ахада аиҭашьақәыргыларатә усура ахьымҩаҧысуа тҟәарчалтәи аџьармыкьа даҭааны ибеит. Уи АЕ «Аҧсныргыла» анапхгаҩы Ҭемыр Тҟьебучааи Тҟәарчал араион анапхгара ахада Аида Чачхалиаҧҳаи адҵа риҭеит аамҭа кьаҿк иалагӡаны аџьармыкьа арҿыцразы иаҭаху аусмҩаҧгатәқәа зегьы нагӡаны аргыларатә усурақәа рхацыркразы.
Аҳәынҭқарра Ахада иара убас игәеиҭеит ахәыҷбаҳча “Амра” арҿыцратә усурақәа шымҩаҧысуа.