Cырма Ашәԥҳа, Sputnik
Сара, Ҭырқəтəыла, Диузџьа ақалақь, Ефҭениа ақыҭа сеиуоуп. Сара сабду Аҧсны, Ҵабал иҭыҵны ицаз ҭаацəак дреиуоуп, Иусуф ихьӡын, санду, саб иан Храҿҧҳан. Раҧхьа Болгариа иагеит ҳəа ауп ишахдыруа, ус рҳəоны саҳахьан сеиҳабацəа. Уантəи Ҭырқəтəылаҟа ихынҳəны иааит, ҧшьҩы аишьцəа ыҟан, рызегьы хаз-хазы ақыҭақəа рахь ицеит. Сабгьы, Аҧснынтə ихҵəаны инеиқəаз ирааӡаз иоуп. Саб аҧсышəала Мыҷа ихьӡын, ҭырқəшəала Неџьыҧ ихьӡын. Ақыҭаҿы ҭырқəшəала ихьӡ уҳəар дегьрыздыруамызт, ус ашəҟəаҿы ианын акəымзар, иара иаҧсуа хьӡыла акəын дшырдыруаз.
Ефҭениа ақыҭа, Ҭырқəтəыла иҟоу қыҭа дууп. Аҧснынтə ихҵəаны инеиқəаз ишьақəдыргылаз қыҭоуп, Ашəаа роуп зыхьӡгьы адҳəалоу. Анаҩс, егьырҭ аҧсуа жəлақəагьы анхара иалагеит. Иаҳҳəозар, иахьа ари ақыҭаҿы инхоит: Кəаӡаа, Аӡынаа, Аигбақəа, Жьиаа, Ҳаразиаа, Хышаа уҳəа ирацəаҩуп иуҧыло аҧсуа жəлақəа. Ақыҭаҿы инхо рызегьы рыцəгьа-рыбзиа еилоуп, аидгылара рымоуп. Хыҧхьаӡарала иаҳгозар, ҳара ҳахьынхо аҳаблаҿы 200 ҭӡы инарзынаҧшуеит инхо, иааидкыланы ақыҭа зегьы аҟны зқьы ҭаацəара инареиҳауп инхо. Ажəытан атəым милаҭ зынӡагьы иҳаланхаӡомызт, уажəы имаҷзаргьы иҟоуп. Ирацəаҩуп ақалақьқəа рахь ицақəаз, рыҩнқəа ҭацəны игылоуп. Аҧхынра аамҭазы иаалоит ҧсшьара. Аҧсыуак ихы шныҟəиго еиҧш рхы ныҟəыргоит Ефҭениа инхо аҧсуаа. Ажəытəан адгьыл иқəаарыхуан, ауҭраҭых ҟарҵон, арахə рааӡон. Урҭқəа уажəы еиҳа имаҷхеит.
Сара сан даҭырқəа ҭыҧҳан, аха сара схатəы бызшəа аҵараҿы уи зынӡагьы исҧырхагамхаӡеит, схəыҷаахыс исаҳауаз аҧсуа бызшəа акəын, ақыҭаҿы уи аҳра ауан еснагь. Иааидгылоз зегьы аҧсышəала аҧсшəа еибырҳəон, аҧсышəала еицəажəон. Аҭырқəшəа ашьҭыбжь зынӡагьы иуаҳаӡомызт, егьҳаздыруамызт. Аҧсуара бзиа иаҳбон, аныҟəгарагьы ҳашьҭан. Зегь раҧхьа иргыланы ҳаҧхашьон. Ауаҩы даныҧхашьа иламысгьы ыҟоуп, иаҧсуарагьы уи гəыцəс иамазаауеит. Ҳаиҳабацəа аҧсыуак ҭырқəшəала дцəажəо анраҳалак: "абни дзааӡаз аҭаацəа", - рҳəон ргəы ҧжəаны, ицəажəоз ахəыҷы акагь иарҳəомызт, уи дзааӡаз ахара идырҵон.
Сара сандуцəеи сабдуцəеи сырхаанӡам, аха уи азы саҧсшəеи саҧсуареи иагсмыжьит иахьынӡасылшо ала. Аҭаца мҳара ҳəа ҳаман, ачарақəа рҿы иныҟəыргон. Аҭаца маӡала дааганы даҽаџьара ддыртəон, мызки, мызки бжаки убра аҭацамҳараҿы дыҟан. Убри аҧсуа иитəыз аҧсуа школ еиҧш иҟан, ус иҳаҧхьаӡон. Ҳаҧсуара, ҳабызшəа убра акəын иахьаҳҵоз. Избанзар, ажəа ахы ахьцоз, иахьаауаз, ирҳəоз ахшыҩҵак зеиҧшраз убра иаҳныруан, иҳаҳауан, еилаҳкаауан. Убри анаҳцəыӡ, ҳаҧсуарагьы ҳцəыӡуа иалагеит. Ҳара ҳаҧсуара аазгаз, иҳамаздаз ҳабацəа роуп. Иахьа, аҿар маҷк ирцəыуадаҩхашəа збоит уи ахаҵгылара. Аҧсуара анныҟəаҳга, ҳаргьы ҳныҟəнагоит. Аиҳабы иажəа аиҵбы изы изакəанын. Уи шаҟа ахаара, агьама амоузеи?! Аамҭа ҳацныҟəаргьы, ҳамжьароуп.
Мысҭафа Быҭəба, Ҭырқəтəыла инхоз, аҵара ду змаз аҧсыуа хаҵан, дырҵаҩ дуун. Ҳабдуцəа еишьцəоуп. Ҭырқəтəыла аҳəынҭқарреи, Нхыҵ-кавказтəи ареспубликақəеи, Аҧсынтəылеи уҳəа ирыдҳəалаз аҭҵаара-дырратə усурақəа мҩаҧигон. Ҭырқəтəыла аганахь алагьы иҭыҧ бзиан, даара иналукаашаз уаҩын. Излаздыруа ала, ахшара имаӡам, убас еиҧш иқəӡааит иҵыхəтəа. Даара ахшыҩ змаз, инагаз аҧсыуан.
Ҳара ҳҳəыҷра аамҭазы, ҳаиҳабацəагьы ҳаргьы Аҧсны даҽакала иҳаҧхьаӡон. Рауф Быҭəба ҳəа иҟаз иӡбахə сҳəар сҭахуп. Ҳкыҭахь дцон даауан, даара Аҧсны аӡбахə иҳəалон, анаҩс ҳаргьы ҳахшыҩ аҿы еиҳа аҭыҧ аанахəо иалагеит. Сара раҧхьаӡа акəны Аҧсныҟа сааит 15 шықəса раҧхьа еимдара ҳəа. Егры инаркны Ԥсоунӡа сеимдеит, ақыҭақəа зегьы срылсны избеит. Даара сгəаҵанӡа инеит, аиаша шəасҳəап, избаз-исаҳаз зегьы. Усгьы сҳəеит: "Аҧсныҟа наӡаӡа нхара саауеит"-ҳəа. Сыгəҭакы наӡеит, 12 шықəса раҧхьа исҳəаз насыгӡеит, сыҧсадгьыл ахь нхара сааит. Арепатриациазы аминистрра абзоурала, аҳəынҭқарра иҟанаҵаз ахаҵгыларала Маҷара исырҭаз ауадақəа рҟны сынхоит. Насыҧс исымазаарын сџьынџь дгьыл ақəынхара. Сара ақыҭанхамҩа иадҳəалоу аусқəа бзиа избоит. Арахəааӡара нап асыркырц сҭахуп. Аҧсны иааумрыхуа, иззымҳауа ҵиаак ыҟаӡам, аҳауа бзиоуп. Аҧсны аҧшӡара, аҧсабара аҩыза адунеи аҿы егьа уеимдаргьы иуҧылаӡом. Уи ҳара ҳаиҷаҳаны ҳазнеироуп.
Аҳəаанырцəынтəи Аҧсныҟа аара зҭахқəоу маҷӡам, ирацəаҩуп. Аха, ара ахныҟəгара уадаҩуп. Ахныҟəгаразы аусура умазароуп, аусура умамзар даара иуадаҩуп анхара. Сара тəанчара сыҟоуп, атəанчахəы соуеит, убри азы сара ара схы ныҟəызгоит. Аха, аҿар усурҭа ҭыҧла еиқəыршəатəуп, мамзар аус ҧхьаҟа изцаӡом. Аҧсынтəыла иахҭнагахьоу рацəоуп, акыр агəаҟра иалагылахьеит, урҭқəа зегьы маҷ-маҷ иалҵны аҿиара амҩа иануп, иҵегьы еизҳароуп. Аҧсны абара зегьы ирҭахуп, убас еиҧш анхаразгьы агəаҳəара роуроуп амшын-нырцə инхо ҳџьынџьуаа. Аҧара уманы уааиргьы, иудыруа аус анузыҟамҵа, уигьы гəаҟра усуп. Унапы злаукуа аус удыруазароуп, уныҟəнагароуп.
Аҧсны аҧсуа итəылоуп. Ҳаҧсадгьыл пату ақəаҳҵароуп. Уара ухы пату анузақəымҵа, даҽаӡəгьы пату уқəиҵом. Ҳгəы-ҳаҧсы иҭнымҵəароуп ҳаҧсуареи ҳбызшəеи. Насыҧ сымоуп аҧсуаа сашьцəа сахьрыланхо, ҳааигəа аҧсыуак дынхоит хəа ахьысзырҳəо сгəылацəа. Аҭоурых ҕəҕəа змоу жəларуп аҧсуаа, ҳбызшəа ссир ахьхьахəа иқəыҩлааит Аҧсынра. Ҳзықəгəыҕуа аҿар бзиа ҳамоуп, рҧеиҧш лашазааит. Ҳаҧсуа қыҭақəа рлакҭа ччоит еснагь, аҧсуара иагəеисырҭоуп.
Сырма Ашәԥҳа, Sputnik
Быжьшықәса раԥхьа Шьамтәылантәи зҭоурыхтә ԥсадгьыл ахь нхара ҳәа ихынҳәыз ҳџьынџьуаа ргәыԥ аҿы дыҟан Шьади Баӷба. Шьади Аԥсныҟа ицны иааит иани иашьеиҵбы Фадии. Шьади Баӷба иӡбахә саҳаит ааигәа, мышқәак раԥхьа Маҷара аҳаблаҿы ҳџьынџьуаа срыҿцәажәарц санырҭаа. Адәаҿы машәыршәа исықәшәаз аԥсшәа засҳәаз Шьади иан лакәзаарын. Бызшәала рацәак ҳанзеилибамкаа лареи сареи, ҳаицәажәара заҳауаз хаҵак иазгәеиҭеит лԥацәа аԥсшәагьы аурысшәагьы шырҳәо, урҭ рыла ҳаибабарц шыҟало. Лԥацәа руаӡәк аус ахьиуаз ансарҳәа, иааигәан, аҽныҵәҟьа дсыԥшааит. Аиаша шәасҳәоит, Шьади аԥсышәала ицәажәара акыр сыхнахит, иагьџьасшьеит.
"Шьамтәылантәи арахь санааз уиаҟара схатәы бызшәала сцәажәартә сыҟамызт, уажәгьы ишысҭаху исзымҳәозаргьы, сызлацәажәо еиҳарак аԥсышәалоуп. Санхәыҷыз сандуи сабдуи (сан лганахьала) еснагь аԥсышәала еицәажәон, исаҳауаз еиҳарак уи абызшәа акәын. Сан Қәышьԥҳауп Муна лыхьӡуп, саб Џьамал ихьӡуп, уажәы иара Германиа дыҟоуп", - абас ҳаиҿцәажәара нхацҳаркит Шьадии сареи.
Шьадии Баӷба Дамаск ақалақь аҿы дынхон Аԥсныҟа даанӡа. Аха иара иабшьҭрагьы ианшьҭрагьы ажәытә иахьынхоз Голантәи аҳаракырақәа рҿы акәын, уаҟа инхоз аԥсуаа аӡәырҩы ыҟан, аҭоурых еиԥхьнарттеит умҳәозар.
"Саб иан дадыгьан, Назира лыхьӡын, Ӷашь лыжәлан. Сабду Маҳмуҭ ихьӡын. Сан лангьы дадыгьан, Садие Сҭашә, сан лаб Салиҳ ихьӡын. Шьамтәыла инхо Абаӷбақәа рхыԥхьаӡара егьмаҷым, Қәышьбақәагьы ҭаацәарақәак нхон", - ихәеит Шьади Баӷба.
Аԥсыуаҵасла иааӡоу, ҟазшьала иҭынчу, зхы-зҿы ачча ақәыхх ицәажәо Шьади иеиҳабацәа рҟынтә иидыруа ажәабжьқәа маҷым. Иара излаиҳәо ала, атәымџьара иизаргьы, ршьа-рда аԥсуа шьа алоуп, уи еицакра зақәлараны иҟам.
"Аиаша шәасҳәоит, аԥсуара ҳзымдыруа ауп ишаҳҵаз. Ишԥа ҳәа шәсазҵаар, аҭакгьы сызшәаҳәом. Избанзар, Анцәа ҳаԥсыуаны ҳаишеит. Ҳанхәыҷыз аахыс аиҳаби аиҵби рҭыԥ ҳдыруан, сасык даҳзааиргьы итәарҭа-игыларҭа шхазыз ҳдыруан, ҳхымҩаԥгара аԥсуа цәа аҟәнызар акәын, даҽакала ҟалашьа амамызт", - ҳәа азгәеиҭоит Шьади Баӷба.
Шьади Баӷба Аԥсныҟа данаауаз 23 шықәса ихыҵуан. Иара Дамаск ақалақь аҟны иреиҳау аҵараиурҭа дҭан, англыз бызшәа аҟәшаҿы аҵара иҵон, убри инаваргыланы егьырҭ абызшәақәагьы дрызҿлымҳан. Ара дахьааизгьы Аԥснытәи Аҳәынҭқарратә университет дҭалеит. Уижьҭеи иԥсҭазаараҟны зҽызыԥсахыз акыр ирацәоуп. Зегьы ирыцкуп игәы каршәны, ихы-игәы дақәгәырӷьо Аԥсны дахьынхо.
"Сара саншьцәа Маҳмуҭи Аҳмеҭи Аԥсны инхоижьҭеи акрааҵуеит. Аибашьра ҟалаанӡа Маҳмуҭ ара дыҟан, Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет аҿы аҵара иҵон, аибашьра аамҭазы иҩызцәа дрывагыланы иԥсадгьыл бџьаршьҭыхла ихьчеит, уи сара акыр сазгәыдууп. Уажәы саншьцәа Пицунда инхоит. Шьамтәыла ҳаныҟаз урҭ рыла иҳаҳауаз ахабарқәа рацәан", - иҳәоит Шьади Баӷба.
Шьади Баӷба иандуи иабдуи Аԥсныҟа изныкымкәа иаахьан, рԥацәа илырхыз аԥсҭазааратә мҩа иазыразын. Шьади иабду араҟа иԥсҭазаара далҵит, Бзыԥ анышә дамадоуп, ианду Шьамтәыла дынхоит.
"Сара Аԥсныҟа сааижьҭеи уажәшьҭа шықәсқәак ҵуеит, абра сизшәа-сааӡазшәа схы збоит. Аразҟы ҳаман ҭаацәала ҳәа сыԥхьаӡоит ҳаԥсадгьыл ахь ахынҳәра ахьаҳқәашьхаз. Аус зуеит аргыларатә наплакаҿы, аҩызцәа сымоуп, аԥсыуак Аԥсны дшынхо еиԥш схы ныҟәызгоит. Мчык еснагь исыҵанаҳәон, гәыӷрак сыман Аԥсныҟа сшаауаз", - ҳәа азгәеиҭоит Шьади Баӷба.
Шьадии сареи ҳаиҿцәажәараҟны иазгәеиҭеит ателехәаԥшратә дырраҭарақәа рыла сшидырыз, Шьамтәыла саныҟазтәи анҵамҭақәа дрылацәажәеит, уи сгәы акыр иахәеит. Шьади Баӷба абызшәақәа рҵара акырӡа ицааиуеит, иидыруа атәым бызшәақәа иреиуоуп: аурысшәа, аҭырқәшәа, англыз бызшәа, араб бызшәа. Аха, зегь реиҳа иԥшӡоуп ҳәа иԥхьаӡоит аԥсшәа.
"Ҳара ҳаҩны - Аԥсноуп, аԥсуароуп абрагь ҳаидызкылаз, иаҳхашҭыр ҟалаӡом, ҳбызшәа ҳдыруазароуп, иаҳҵароуп. Сара издыруаз аԥсшәа аихаҳара лыбзоура ду алоуп Наала Басариаԥҳа, аԥсуа бызшәа арҵараҿы ацхыраара ду ҳалҭеит, ҭабуп ҳәагьы ласҳәоит. 23 шықәса Шьамтәыла сынхон сара, "уара уарабуп" ҳәа аӡәгьы исаимҳәаӡеит, зегьы ирдыруан Кавказаа ҳшырхылҵшьҭраз", - ҳәа азгәеиҭоит Шьади Баӷба.
Шьади Баӷба ижәлантәқәеи иареи еибабалоит, еиҳарак аҳтнықалақь аҿы иҟақәоу роуп иидыруа. Игәы иҭоуп Аҟәа налҵ иашьцәа дырҭаарц, аимадара бзиа рыбжьаларц.
"Изларҳәо ала, ҳара ҳажәлантәқәа Гәбаадәы инхон амҳаџьырра рыхьӡаанӡа. Иҟоуп Ҭырқәтәылаҟа, Нхыҵ-Кавказҟа иагақәаз. Сабду иабду Самсун дыхон, сабду иабгьы Самсун диит, иашьа арантә дҭыҵит, уа дахьнеиз арра дыргеит. Ашьҭахь, Шьамтәылантәи Баӷ ҳәа еиҳабык днеин Ҭырқәтәылантәи Шьамҟа дигеит", - иҳәеит Шьади Баӷба.
Аамҭеиҭасра ҭаха знамҭоз ҳџьынџьуаа изҭашәаз аҭагылазаашьа акыр икыднаҟьеит, тәылак аҟынтә даҽа тәылак ахь ахҵәара, уаҟа ҩаԥхьа анхара-анҵыра уҳәа шаҟа џьамыӷәа цәгьа рхыргазеи? Ҳажәлар агәаӷь ду рызҭоуп, ахыларҟәреи агәкажьреи раҭәам. Уи ус шакәу шьақәнарӷәӷәоит зыԥсадгьыл ахь ихынҳәыз ҳхылҵшьҭрақәа рыгәаӷьра, рычҳара, рҟәыӷара, рхымҩаԥгара.
Шьади Баӷба иакәзар изеиӷьасшьоит аманшәалара игәҭакқәа зегьы рынагӡараҿы. Ҳаиҿцәажәараҿы ишазгәеиҭаз еиԥш, ауаҩы гәыӷрада дзынхом, аԥхьаҟагьы игәыӷрақәа еиҩымжьааит!
Сырма Ашәԥҳа, Sputnik
Ианармза 20, 1994 шықәса рзы, Ҭырқәтәылантәи раԥхьаӡа акәны Аԥсныҟа иааз ҳџьынџьуаҩ Ҳақан Гочуа иахьа иҭоурыхтә ԥсадгьыл аҿы ихы дахамышшаауа дынхоит. Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра аамҭазы Чорум иреиҳау аҵараиурҭа дҭан, анџьныр-механик изаанаҭ ала аҵара иҵон. Иара излаиҳәо ала, Аԥсныҟа аара еснагь игәы иҭан, аха дызлаара амҩа издыруамызт.
"Сҭампыл инхоз Раҳми Ашәба ҳәа хаҵаки сареи ҳаибадырит. Иахәҭаз адокументқәа реиқәыршәаҿы ацхыраара сиҭеит, иара идунеи иԥсаххьеит, џьанаҭ гыларҭас иоуааит. Абасала, Раҳми сареи ҳаицны Аԥсныҟа ҳааит, уижьҭеи сҭаацәа рбаразы сымцозар Ҭырқәтәылаҟа, ара сынхоит", - иҳәеит Ҳақан Гочуа.
Ҳџьынџьуаҩ Ҳақан Гочуа Аԥсныҟа данаа, ҩышықәса ааҵауаны ҿыц иаадыртыз Башаран-коллеџь аҿы ҭырџьманс аусура далагеит, аратәи аԥсҭазаара лассы иҽаиршьцылеит. Усҟан дызхысыз ахҭысқәа иахьа ихәыцраҿы иаанхаз гәалашәарақәоуп.
"Раԥхьа асасааирҭа "Аиҭар" аҿы сынхон, анаҩс Кәыдреҭ Чагьам ҳәа Ҭырқәтәылантәи Аԥсны инхоз сҩыза ааԥхьара сиҭан, хымз сисасын, ҭабуп ҳәагьы иасҳәоит. Ашьҭахь, Алашарбага аҳаблаҿы сҩызцәеи сареи ҳаицынхон. Арҭқәа зегьы зысгәаласыршәо, акырӡа аҵанакуеит гәаартыла, рхы-рҿы ачча ақәыхх ауаа ануԥыло, угәалаҟазаара анышьҭырхуа", - ҳәа азгәеиҭеит Ҳақан, Аԥсныҟа иаара игәаларшәауа.
Ҳақан Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет аҿы иҵара иациҵеит, афилологиатә факультет англыз бызшәа аҟәша далгеит, аҩызцәа ирҳаит, иидыруаз аԥсуа бызшәа акәзар, акыр еихеиҳаит.
"Абар, уажәшьҭа аашықәса инареиҳауп схатә усқәа аартны исымоижьҭеи, амашьынақәа аҳәаанырцәынтәи иаахәан исҭиуеит, иара убас Гагра ауҭраҭыхааӡарҭатә наплакы еиҿкааны исымоуп, схы сахашшаауа сыҟам, изласылшо ала акы саҿуп", - иҳәеит ҳаиҿцәажәараҿы Ҳақан Гочуа.
Ҳақан Гочуа иабацәа урҭ рабацәа рҭоурых аилкаара аҭҵаара бзиа ибоит. Амҳаџьырра ҳауаажәлар зықәнаршәаз аџьамыӷәа цәгьа Ҳақан иабшьҭрагь иркьымсырц залыршамхеит.
"Сабду иабду Аҳмеҭ Гочуа (Ҟочу) Черқьесск, Ҭрамқыҭ ҳәа иахьашьҭаз дынхон. Иара иԥа Сулеиман уа диит, нас амҳаџьырра Ҭырқәтәылаҟа дагеит, уа дҭаацәарахеит, дагьыҿиеит. Амшыннырцәҟа ианнанага, аҭырқәа еиҳабыра нхарҭаҭыԥс иддырбаз аҭыԥ ргәамԥхеит, акырӡа иҳаракыран, ишьхаран, аӡынра цәгьан, иӡбаарраны иҟан. Ашьҭахь, дара рхала иргәаԥханы маҷк илаҟәыраны иалырхыз аҭыԥ рырҭеит, ахьшьцәа рыцырхырааны илбааит", - иҳәеит Ҳақан Гочуа.
Иара иабшьҭра анхара нап ахьаларкыз ақыҭа Ҭоқаҭ ақалақь иаҵанакуа Фындыџьақ ақыҭаҿоуп, аԥсышәала ари ақыҭа Арасаӡыхь ахьӡуп. Ақыҭа иаакәыршаны арасақәа ыҟоуп, аӡыхь ыҵхәраа ицоит.
"Арасаӡыхь ҳәа иахьашьҭоу ақыҭаҿы ашәуақәа роуп инхо, 50 ҭӡы инарзынаԥшуа иҟоуп. Сҭампылынтәи машьынала 11-12 сааҭ бжьоуп, Чоруми Сиваси рыбжьара ишьҭоуп ҳара ҳқыҭа. Ҭырқәтәылатәи Арасаӡыхь ақыҭаҟынтә ҳазҭагылоу аамҭазы сара сымала соуп иҟоу Аԥсны. Аибашьра ашьҭахьҵәҟьа иаақәаз ҭаацәарак ыҟан, аха еиуеиԥшым амзызқәа ирхырҟьаны рышьҭахьҟа ихынҳәит", - иҳәеит Ҳақан Гочуа.
Ҭырқәтәылаҟа ихырҵәаз ҳџьынџьуаа аԥсҭазаара уадаҩ иҭагылан, аибашьрақәа, адгьылҵысрақәа, ачымазара бааԥсқәа уҳәа ирхырымгаз акыҟам. Ҳақан иаб иаҭымла дааӡан, дшыхәыҷыз иаб дыԥсхьан (Ҳақан иабду).
"Саб иан Молла Медиҳа дашәыуа ҭыԥҳан, сан лан сан даниз дыԥсит, сан ланду дедыгьан, сангьы аедыгьа бызшәа бзианы илҳәон. Саб иабду Риза ақыҭа деиҳабын, иажәа акрылнадо дыҟан. Ҳаиҳабацәа иаҳдырбаз апатуеиқәҵара ҳаԥсы ахьынӡаҭоу иҳацзар ҳҭахуп", - иҳәеит Ҳақан, аԥсуара аӡбахә дазааҭгыло.
Ҳақан Гочуа излаиԥҳьаӡо ала, аԥсҭазаара уара унапала иурԥшӡароуп, аҭаацәара рыҩнуҵҟаҿы рхатә усқәа дара-дара шалацәажәо еиԥш, аҳәынҭқаррагьы ажәлар рхатәымчқәа рыла рыхшыҩ еилаҵаны иныҟәыргароуп, анаҩс ауп анаԥшцәагьы ҳаҭырла ианҳазныҟәо.
"Ҳҳәынҭқарра иамоу алшарақәа еихаҳҳароуп, уи злашьақәгылоу амахәҭақәа ҳарӷәӷәароуп, азакәанқәа аԥхьа инаргыланы, уи сара сгәаанагароуп. Аҳәаанырцәынтәи иаауа ҳашьцәа гәыла-ԥсыла ирҭахны иаароуп, рылшарақәа ирықәгәыӷуазароуп, аҳәынҭқарра азхаҵгылара рынаҭозаргьы, уи иахьыԥшны имтәароуп, рнапаҟынтә иааиуа ҟарҵароуп. Ҳазегьы ҳҳәоу еиқәшәаны ҳаныҟала, амҩа иаша ҳанымлар залшом", - иҳәеит Ҳақан Гочуа.
Ҳақан Гочуа ихатә харџьала Бзыԥ анхарҭаҩны ааихәахьан, аха иусура аганахьала Аҟәаҟа аара аниҭахха, иааихәахьаз аҩны арепатриациа иаиҭеит, уи ахаҭыԥан Маҷара ҳџьынџьуаа реиланхарҭа аҭыԥ аҿы ауадақәа ирҭеит, еиҭнырыԥсахлеит.
Ҳақан Гочуа дҭаацәароуп, иԥшәма Ӷәада ақыҭа деиуоуп, Жьиԥҳауп. Анцәа иҳәааит Ҳақан Гочуа иԥсадгьыл аҿы аизҳара иоуа, игәҭакқәа зегьы нагӡахо!
АҞӘА, жьҭаара 28 - Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 зцәа иалоу реилкааразы атестқәа 458 ҟаҵан, урҭ рахьтә акоронавирус аарԥшын 106 тест рҟны ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 137-ҩык ауааԥсыра, урҭ рахьтә 118-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 26-ҩык, ибжьаратәуп - 40-ҩык, илҩаауп 15-ҩык апациентцәа. Гәдоуҭатәи агоспиталь иҭашәеит жәҩык ачымазцәа.
Аҟәа асасааирҭа "Аиҭар" ашҭаҿы иаадыртыз амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 51-ҩык апациентцәа. 47-ҩык рҭагылазаашьа бжьаратәуп ҳәа иԥхьаӡоуп, ԥшьҩык рҭагылазаашьа бааԥсуп. Амобилтә госпиталь аҟынтәи илҩаауп быжьҩык.
Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара ҿкы рымкырц азы иахәҭоу аԥҟарақәа зегьы ирықәныҟәаларц.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>