АҞӘА, абҵара 18– Sputnik, Бадраҟ Аҩӡба. Урыстәылеи ҳареи ҳаизыҟазаашьа пату ақәҵаны иҳарҿиалароуп, иҳәеит атәыла ахада Аслан Бжьаниа абҵара 17 рзы имҩаԥигаз апресс-конференциаҿы.
Аԥсны ахада иазгәеиҭеит аиԥылараҿы ишазааҭгылаз Аԥсни Ермантәылеи ирылсуа аихамҩа азҵаареи, абри инадҳәаланы Ашьха Ҟарабах аҭагылазаашьеи.
"Ааамҭа бзиақәа рыҟазаараан атранзит аус аур алшоит. Аҭагылазаашьа еиҳа еилыккар, ари азҵаара азыхынҳәра алшап ҳәа сыҟоуп. Иаабар Ашьха Ҟарабах аусқәа шымҩаԥысша", - иҳәеит иара.
Аслан Бжьаниа иазгәеиҭеит Урыстәыла ахадеи иареи ашәарҭадара азҵаара ҷыдала ишазааҭгылаз. Аҩадатлантикатә алианс иагәҭаку Урыстәыла злабеиоу аԥсабаратә хархәагақәа рытәтәроуп ҳәа иҳәеит иара.
"Ирылшо ала аҭагылазаашьа аҵшәаара ргәы иҭоуп. Ари азҵаара ҳазааҭгылеит. Урыстәыла ахада иҭахуп атәыла акәша-мыкәша иҟоу атәылақәа ирҩызоу тәылазарц. Уи аҵак ду аманы ишьоит", - иҳәеит Бжьаниа.
Аслан Бжьаниа иазгәеиҭеит Аԥсны агәыла жәлар рахь аҳаҭыр, апату аарԥшра акыр шаҵанакуа.
"Ҳаицәажәонаҵы сгәы еихьызшьашаз ажәак, цәажәарак аҭыԥ амамызт", - иҳәеит Бжьаниа.
Аԥсны ҩыза дуны Урыстәыла амоуп. Уи пату ақәҵаны ишзалшо ала аизыҟазаашьақәа рҿиалатәуп, аизыҟазаашьақәа амц ҟазшьа рымамзароуп иҳәеит иара.
Аслан Бжьаниа иҳәеит Владимир Путини иареи реицәажәараан ишалацәажәаз 2014 шықәса абҵара 24 азтәи аиқәшаҳаҭра ду.
"Ҳаиқәышаҳаҭхеит акоординациатә политика амҩаԥгаразы, атәылахьчареи ашәарҭадареи еицырзеиԥшу аҵакыра аԥҵара, асоциалтәи аекономикатәи ҵакыра аиҿкаара", иҳәеит иара.
Ахада иҳәеит дшадгылаҩу Аԥсни Урыстәылеи реиҩызаратә еизыҟазаашьақәа рыҩаӡара аизырҳара, 2014 шықәсазтәи аиқәшаҳаҭраҟны ишарбо аиԥш.
Нанҳәа 26 2008 шықәса рзы Урыстәылатәи Афедерациа иазханаҵеит Аԥсны Аҳәынҭқарра ахьыԥшымра. Цәыббра 9 2008 шықәса рзы ишьақәыргылан адипломатиатә еизыҟазаашьақәа.
Аԥсны ахьыԥшымра азхаҵо Урыстәыла иара ашәарҭадара иагарантхеит. Аҳәынҭқаррабжьаратә еизыҟазаашьақәа аҿиара рымоуп аиҩызареи астратегиатә партниорреи рышьаҭала.
Ҩ-ганктәи аусеицура шьаҭаны иамоуп шәкы инареиҳаны аиқәшаҳаҭра-зинтә шәҟәқәа, 2008 шықәса цәыббра 17 рзтәи аиҩызареи, аусеицуреи, аицхыраареи рзы Аиқәшаҳаҭреи 2014 шықәса абҵара 24 рзтәи аиҩызареи астратегиатә цхыраареи рзы Аиқәшаҳаҭреи налаҵаны.
АҞӘА, жәабран 27 - Sputnik. Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Аԥсны амассатә информациа ахархәагақәа русзуҩцәа рзанааҭтә ныҳәа рыдиныҳәалеит. Абри атәы аанацҳауеит ахада иофициалтә саит.
"Аԥсны амассатә информациа ахархәагақәа русзуҩцәа зегьы гәык-ԥсык ала ишәыдысныҳәалоит шәзаанаҭтә ныҳәа. Ари амш азгәаҭара иазку арыцхә ҳажәлар рзы аҵак ду амоуп. 1919 шықәса жәабранмза 27 рзы раԥхьатәи аԥсуа газеҭ "Аԥсны" аҭыҵра ахҭыс аԥсуа жәлар рҭоурых даҟьа ҿыцны ианылеит. Амилаҭтә кьыԥхьи, ателехәаԥшреи, арадиои еснагь ҳажәлар ирҿахәҳәаганы иҟан. Ахә ашьара уадаҩуп Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьраан ҳажәлар хацәнмырха иззықәԥоз аиаша адунеи аларҵәараҟны аԥсуа журналистцәа рылшамҭақәа", - аҳәоит адныҳәалараҟны.
Адемократиатә ҿиара амҩа ылызхыз ҳҳәынҭқарра азы аҵак ду амоуп ажәа ахақәиҭра, аҵабырг аарԥшны аларҵәара, амассатә информациа ахархәагақәа рыҿиара, азгәеиҭеит Атәыла ахада.
"Ҳазҭагылоу аамҭа лымкаала аҭакԥхықәра рыднаҵоит ателехәаԥшреи, арадиои, акьыԥхьи русзуҩцәа. Урҭ рҟынтә аԥхьаҩцәа, ателехәаԥшцәа, арадиозыӡырҩцәа еснагь ирзыԥшуп обиективра злоу, ҳажәлари ҳаԥсадгьыли реизҳазыӷьара хықәкыс измоу, ҳжурналистцәа рнапы иҵыҵуа зхаҭабзиара ҳараку ажәабжьқәа", - иҳәеит Аслан Бжьаниа.
1919 шықәса жәабран 27 рзы иҭыҵит аԥсуа милаҭтә газеҭ "Аԥсны" раԥхьатәи аномер. 2001 шықәсазы Аԥсны раԥхьатәи ахада Владислав Арӡынба иқәҵарала ари амш Аԥсны ажурналистцәа рзанааҭтә ныҳәамшны ишьақәырӷәӷәоуп.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Жәабран 27, 1919 шықәсазы раԥхьаӡа акәны акьыԥхь абеит аԥсуа милаҭтә газеҭ "Аԥсны".
Sputnik
"Аԥсны" – ԥсышәала иҭыҵуа ауаажәларра-политикатә газеҭуп. Агазеҭ "Аԥсны" 1921 шықәса инаркны 1991 шықәсанӡа "Аԥсны ҟаԥшь" ҳәа иҭыҵуан, аштат аҟны 22-ҩык аусзуҩцәа аман. Асовет аамҭазы 42-ҩык аусзуҩцәа змаз агазеҭ "Аԥсны", атираж 15-16 нызқь рҟынӡа инаӡон.
"Ҳара ҭоурыхла иаадыруа, ҳзыԥхьахьоу, иҳамоу аматериалқәа рыла уазхәыцыр, уамашәа иубартә иҟоуп усҟан 1919 шықәса рзы Аԥсны аменшевикцәа ахаԥаны ианыҟаз, Гәлиа излаилшазеи агазеҭ аҭыжьра ҳәа. Гәлиа иҩызцәеи иареи хырхарҭак арҭеит агазеҭ, уи актәи аномер инаркны иаҳәоз аԥсуа жәлар рхьаа акәын, уи рҟырҟы икылхны инарыгӡеит", - азгәеиҭеит агазеҭ "Аԥсны" аредактор хада Енвер Ажьиба.
Аредақтор хада иажәақәа рыла агазеҭ хықәкыс иамаз, иахьа уажәраанӡагьы иамоу ҳмилаҭи ҳбызшәеи реиқәырхара ауп, абиԥара ҿа ԥсуаҵас рааӡара ауп.
Агазеҭ аҭыҵра ианалага инаркны аԥсуа литеаратура аҩаӡара ҳаракхеит, аԥсуа журналистикагьы аҿиарамҩа ианылеит. "Агазеҭ "Аԥсны " аредакциа иҩнымсыз иахьатәи ҳашәҟәыҩҩцәеи, ҳҵарауааи шамахамзар иҟаӡам, зегьы абра хәышҭаараны ӡыжәырҭаны ирыман, абраҟа аԥышәа ду шьҭыркааит, иҳәоит иара.
Аԥсуа журналистцәа аӡәы иҵымхо иҟаҵатәуп, ҳәа Sputnik иаиҭаз аинтервиуқәа руак аҟны иҳәахьан Аԥсны ажурналистцәа Реидгыла ахантәаҩы Руслан Ҳашыг.
"Аԥсуа журналистцәаа аӡәы иҵымхо иҟаҵатәуп. Уи азыҳәан аусура, аҿиара, азҿлымҳара, адгылара аҭахуп. Еиуеиԥшым аҿиара аетапқәа рҿы иаҭахуп, аҵара инаркны, атехникалеи аулафахәылеи реиқәыршәара, ауаажәларра рыбжьара аҳаҭыр қәҵара. Абарҭ зегьы еидҳәалоуп. Егьырҭ амчрақәа русура ажурналистикада инагӡаны изыҟалаӡом", - хәа иҳәеит Руслан Ҳашыг.
Ҳашыг иажәақәа рыла, ажәа ахақәиҭра амамзар, иацымзар аҭакԥхықәра изыҟалаӡом ажурналистика.
Иахьа, агазеҭ "Аԥсны" аиҳабыреи ажәлари рыбжьара ацҳаржәҳәаҩра ауеит. Урҭ иаԥырҵо азакәанқәеи, аусԥҟакәеи, рықәгыларақәеи инарываргыланы агазеҭ адаҟьақәа ирнылоит аԥсуа иԥсҭазаашьа атәы зҳәо астатиақәа.
"Аԥсны" — аԥсышәала иҭыҵуа ауаажәларратә-политикатә газеҭуп. Иара акьыԥь абеижьҭеи иҵуеит 102 шықәса. 1921-1991 ашықәсқәа рзы агазеҭ ҭыҵуан "Аԥсны ҟаԥшь " ахьыӡны.
Иахьазы, ҳҳәынҭқарраҿы ԥсышәала мацара иҭыҵуа агазеҭ "Аԥсны" заҵәык ауп.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Раҭҳа Матуаԥҳа: аԥсуа журналистика аамҭа ашьаҿа иахьыгӡалатәуп