Аҭыжьымҭа ҷыда. Аҧара ҧаршеи.
21.03.2017
Имаҷҩым ҳаамҭазы џьабаа дук мбаӡакәа аҧара зырҳарц зҭаху ауаа . Уи азы урҭ иаарымхәыцуа ҳәа ак ыҟам. Убри азы иаҭахыуп агәҽанызаара ду. Аҧаршеи ҳаамҭаз даара аларҵәара ҕәҕәа аиуит, еиҳараӡакгьы аҧара аганахь ала.
Аҧара ҧаршеи игәы иҽанӡамкәа дарбанзаалак иқәшәар алшоит. Уи даараӡа иманшәалам, узырҧхашьаша аҭагылазаашьа уақәнаршәар ауеит. Избанзар, лассы – лассы иҟалалоит аҧаршеи ныҟәызго ауаа рхаҭа реиҳарак ианарзымдыруа. Аҧара ҧаршеи дарбанзаалак ирҭар ауеит адәқьан аҿы, мамзар иарбан ҭыҧзаалак аҧара рхы иахьадырхәо. Иахьа уажәраанӡа аҧаршеи иаразнак ишҧарамыз еилургозтгьы - уи ахаҭабзиара даара иҽеимызт,ианыз асахьақәа рыла иаразнак иубаратәы иҟазҭгьы, уажәтәи, ҳаамҭаз иҭрыжьуа аҧара, аҧаршеи иареи реиҩдыраара уадаҩуп. Аҧсныҟа аҧара ҧаршеи еиҳарак Урыстәылантәи иаауеит. Еиҳарак урҭ зқьы, ма хә-нызқь ицо ҧарақәоуп. Уажәраанӡа аҧара ҧаршеи аилкаараз алшара ыҟамызҭгьы, ауаа рхала аҧара нарҳә-аарҳәны игәарҭалар акәын. Атехника ҧхьаҟа ицоит, убри азыҳәан лассы – лассы адәқьанқәеи аҧҭекақәеи рҿы иуҧылоит аҧаршеи еилызкаауа аппаратқәа.
Ҳара ҳҭыхратә гәыҧ аҭааит Аҟәа ақалақь агәаны иҟоу аҧҭекақәа руак. Араҟа аҧаршеи еилзырго аппарат адагьы, ауаа рымаҵ аура арманшәалара азыҳәан, ахәаахәҭыҩцәа ирымоуп алшара, иаархәо ахә ахшәаара аҧарақьаад мацарала акәымкәа, абанктә карта алагьы. Уи , ҳәарада , даараӡа иманшәалоуп.
Адәқьан дуқәа рҿы ахәҳаахәҭра ахьыҳараку , ауаа рацәаны иахьыҩнало аҧаршеи еилзырго аппаратқәа рыда ҧсыхәа ыҟам. Угәы иахәартә иҟоуп, ақалақь аҿы ҳзыдҵаалаз адәқьанқәа жәпакы рҿы арҭ аппаратқәа ахьрымоу, насгьы ишҳарҳәаз ала, аҧаршеи уи аҟара ишырҧымло. Ахәаахәҭҩы аалыҵ ахә злахишәаау аҧара аппарат иҭагалан акассир игәаиҭозар , уи ахәаахәҭҩы дамыргәамҵуазароуп, амала идыруазароуп,иҧара шҽеим еилкаахар ,уи иара ихарамзаргьы, адәқьан ишаднамкыло.
Аҧара ҧаршеи аилыргашьа ззымдыруа ауаҩы ихала еилсыргоит ҳәа далагар, даара ицәыуадаҩхоит. Уахьахәаҧшуа, уи закуанла иҭыжьу аҧареи иареи азныказ иузеиҩдыраауам. Икылкааны уахәаҧшыр, иубар алшоит аҧаршеи аҧара иахәҭоу ахьчаратә дыргақәеи, аелементқәеи шаным. Аҧаршеи аҭыжьреи, аларҵәареи аҧшьызго дарбанзаалак иганахь ала ашьауҕатә ус хацыркызароуп. Апрактика иаҳнарбоит, аҵыхәтәантәи ашықәсқәа рзы , Урыстәыла аҧара ҧаршеи ахыҧхьаӡара акырӡа ишазҳаз. Аҧсны аекономикатә цәгьоурақәа ирҿагыланы ақәҧаразы аусбарҭа аиҳабы иажәақәа рыла , аҧаршеи еиҳарак аҧхынра азоуп ианырацәоу.
Нас ҳаҽшҧацәаҳахьчар акәу аҧаршеи ҳазқәымгәыҕуа аҭагылазаашьа ҳҭанамыргыларц азы? Зегь раҧхьа иргыланы аҧара анышәыҧсахуа ишәымоуп азин аҧара зегьы аппарат иахыжьны ахаҭабзиара агәаҭара, насгьы иҧсахтәлаӡам аҧарақәа адәқьанқәеи, аџьырмыкьақәеи рҿгьы. Зегь иреиҕьу абанк ахь адҵаалара ауп. Араҟа ауп зхаҭабзиара ҳараку, ҳаамҭа иашьашәало аҧаршеи еилзырго атехника ҷыда ахьрымоу.
Акрыура знапы алаку ауаа рзыҳәан еиҳа иманшәалахоит аҧаршеи агәаҭара азыҳәан аппарат рхазы аахәара. Уи ахә ҳаракым. Насгьы лассы – лассы адәқьанқәа рҿгьы абанктә картала ахәҳаахәҭра асистемагьы рхы иадырхәоит. Уи ҳәарада , даара иманшәалоуп зегьы рзы аҧаршеи аҧыхьашәара аҧыхра азыҳәан.
Н.Ақаҩба, С.Агәхаа, Е. Дамиров, АТ
686
Имаҷҩым ҳаамҭазы џьабаа дук мбаӡакәа аҧара зырҳарц зҭаху ауаа . Уи азы урҭ иаарымхәыцуа ҳәа ак ыҟам. Убри азы иаҭахыуп агәҽанызаара ду. Аҧаршеи ҳаамҭаз даара аларҵәара ҕәҕәа аиуит, еиҳараӡакгьы аҧара аганахь ала.
Аҧара ҧаршеи игәы иҽанӡамкәа дарбанзаалак иқәшәар алшоит. Уи даараӡа иманшәалам, узырҧхашьаша аҭагылазаашьа уақәнаршәар ауеит. Избанзар, лассы – лассы иҟалалоит аҧаршеи ныҟәызго ауаа рхаҭа реиҳарак ианарзымдыруа. Аҧара ҧаршеи дарбанзаалак ирҭар ауеит адәқьан аҿы, мамзар иарбан ҭыҧзаалак аҧара рхы иахьадырхәо. Иахьа уажәраанӡа аҧаршеи иаразнак ишҧарамыз еилургозтгьы - уи ахаҭабзиара даара иҽеимызт,ианыз асахьақәа рыла иаразнак иубаратәы иҟазҭгьы, уажәтәи, ҳаамҭаз иҭрыжьуа аҧара, аҧаршеи иареи реиҩдыраара уадаҩуп. Аҧсныҟа аҧара ҧаршеи еиҳарак Урыстәылантәи иаауеит. Еиҳарак урҭ зқьы, ма хә-нызқь ицо ҧарақәоуп. Уажәраанӡа аҧара ҧаршеи аилкаараз алшара ыҟамызҭгьы, ауаа рхала аҧара нарҳә-аарҳәны игәарҭалар акәын. Атехника ҧхьаҟа ицоит, убри азыҳәан лассы – лассы адәқьанқәеи аҧҭекақәеи рҿы иуҧылоит аҧаршеи еилызкаауа аппаратқәа.
Ҳара ҳҭыхратә гәыҧ аҭааит Аҟәа ақалақь агәаны иҟоу аҧҭекақәа руак. Араҟа аҧаршеи еилзырго аппарат адагьы, ауаа рымаҵ аура арманшәалара азыҳәан, ахәаахәҭыҩцәа ирымоуп алшара, иаархәо ахә ахшәаара аҧарақьаад мацарала акәымкәа, абанктә карта алагьы. Уи , ҳәарада , даараӡа иманшәалоуп.
Адәқьан дуқәа рҿы ахәҳаахәҭра ахьыҳараку , ауаа рацәаны иахьыҩнало аҧаршеи еилзырго аппаратқәа рыда ҧсыхәа ыҟам. Угәы иахәартә иҟоуп, ақалақь аҿы ҳзыдҵаалаз адәқьанқәа жәпакы рҿы арҭ аппаратқәа ахьрымоу, насгьы ишҳарҳәаз ала, аҧаршеи уи аҟара ишырҧымло. Ахәаахәҭҩы аалыҵ ахә злахишәаау аҧара аппарат иҭагалан акассир игәаиҭозар , уи ахәаахәҭҩы дамыргәамҵуазароуп, амала идыруазароуп,иҧара шҽеим еилкаахар ,уи иара ихарамзаргьы, адәқьан ишаднамкыло.
Аҧара ҧаршеи аилыргашьа ззымдыруа ауаҩы ихала еилсыргоит ҳәа далагар, даара ицәыуадаҩхоит. Уахьахәаҧшуа, уи закуанла иҭыжьу аҧареи иареи азныказ иузеиҩдыраауам. Икылкааны уахәаҧшыр, иубар алшоит аҧаршеи аҧара иахәҭоу ахьчаратә дыргақәеи, аелементқәеи шаным. Аҧаршеи аҭыжьреи, аларҵәареи аҧшьызго дарбанзаалак иганахь ала ашьауҕатә ус хацыркызароуп. Апрактика иаҳнарбоит, аҵыхәтәантәи ашықәсқәа рзы , Урыстәыла аҧара ҧаршеи ахыҧхьаӡара акырӡа ишазҳаз. Аҧсны аекономикатә цәгьоурақәа ирҿагыланы ақәҧаразы аусбарҭа аиҳабы иажәақәа рыла , аҧаршеи еиҳарак аҧхынра азоуп ианырацәоу.
Нас ҳаҽшҧацәаҳахьчар акәу аҧаршеи ҳазқәымгәыҕуа аҭагылазаашьа ҳҭанамыргыларц азы? Зегь раҧхьа иргыланы аҧара анышәыҧсахуа ишәымоуп азин аҧара зегьы аппарат иахыжьны ахаҭабзиара агәаҭара, насгьы иҧсахтәлаӡам аҧарақәа адәқьанқәеи, аџьырмыкьақәеи рҿгьы. Зегь иреиҕьу абанк ахь адҵаалара ауп. Араҟа ауп зхаҭабзиара ҳараку, ҳаамҭа иашьашәало аҧаршеи еилзырго атехника ҷыда ахьрымоу.
Акрыура знапы алаку ауаа рзыҳәан еиҳа иманшәалахоит аҧаршеи агәаҭара азыҳәан аппарат рхазы аахәара. Уи ахә ҳаракым. Насгьы лассы – лассы адәқьанқәа рҿгьы абанктә картала ахәҳаахәҭра асистемагьы рхы иадырхәоит. Уи ҳәарада , даара иманшәалоуп зегьы рзы аҧаршеи аҧыхьашәара аҧыхра азыҳәан.
Н.Ақаҩба, С.Агәхаа, Е. Дамиров, АТ
Оцените новость:
+1
+2
+3
+4
+5
Сохраните ссылку или поделитесь с друзьями