Рауль Ҳаџьымба игәаанагарала, Аҧсни Алада Уаҧстәылеи реимадара даҽа ҩаӡарак ашҟа ихалароуп, ареспубликақәа наҟ-ааҟ ирзеиҧшны ҵакы змоу азҵаарақәа ыҟоуп аекономикатәи агәманитартәи ҟәшақәа рыҟны.
Аҧсны Ахада Алада Уаҧстәыла Ареспублика Амш азгәаҭара инадҳәаланы Цхинвал иаҭааз Sputnik акорреспондент диҿцәажәеит.
— Алада Уаҧстәылеи Аҧсни реизыҟазаашьақәа шьақәгылеижьҭеи акыр ҵуеит. Шәышҧахәаҧшуеи иахьа ареспубликақәа рыбжьара имҩаҧысуа аусеицура аҩаӡара, уи аҧхьаҟа иҵегьы арҿиаразы иҟаҵатәуи?
— Ҳаимадарақәа есааира ишыҕәҕәахо убартә иҟоуп лабҿаба. Аха ҳалшарақәа еиҳазар, даҽа ҩаӡарак аархәар сҭахын. Иҟоуп абизнес маҷи абжьаратәии рырҿиаразы зҿлымҳара заҳҭо, урҭ хырҩа рыҭатәуп. Иҟоуп ира убас агуманитартә ҟәшаҟны аизыҟааашьақәа рырҿиаразы алшарақәа. Даара акраҵанакуеит арҭ апроцессқәа зегьы рыҟны аҿар ралархәра. Абарҭ аизыҟазаашьақәа аныҟамла, иҳабжьоу аизыҟазаашьақәа рырҿиара атәы аҳәара уадаҩуп.
— Амилаҭ-хақәиҭратә қәҧараан Аҧсны жәлар ирыдгылан Уаҧстәылантәи хатәгәаҧхарала инеиз аибашьҩцәагьы. Аҧсны аҕа иҿагыланы ақәҧараҟны иагаз аиааираҟны ахә шҧашәшьои уаҧстәылатәи арҧарцәа рҵакы?
— Хатәгәаҧхарала ҳацхырааразы инеиз егьы ҳажәлар ргәы шьҭырхит, Аҧсны жәлар реиқәырхаразы, атәыла ахақәиҭтәразы хамеигӡарада игылеит зықьҩыла ауаа. Ҳара ҳзы акраҵанакуеит ҳветеранцәа реимадара, реиҿцаара. Иахьа ҳарҧарцәа ара иҟоуп. Ҳаизыҟазаашьақәа иҵегьы иеиҕьны аҿиара иалагар ҳҭахуп, Нхыҵ Кавказ ареспубликақәа рыҟнытә иҳадгылаз ҳаиашьаратә жәларқәагьы налаҵаны.
— Шәара ареспубликақәа рхатәы економика дырҿиарарц азы алшарақәа рымоуп шәҳәеит. Абри аганахьала ареспубликақәа шҧеицхыраауеи, мҩақәас иҟои уи азы?
— Раҧхьа иргыланы, иеилкаатәуп, Алада Уаҧстәыла Аҧсназы хәарҭара злоу, зҿлымҳара зызнауртә иҟоу, иара убас Алада Уаҧстәыла Аҧсны аекономикеи абизнеси радҧхьаларазы лшарақәас иҟоу. Ара хархәара зызум даара ирацәоуп. Иахьа сара избеит иеиҭашьақәыргылоу анаплакқәа, ашьаҿа ҕәҕәақәа ҟаҵоуп Урыстәыла ацхыраарала. Ҳара ҳаҟны, Аҧсынгьы иҟоуп акурорттә бизнес, аграртә ҟәша иадҳәаланы зҿлымҳара ду заҳҭо. Иҟоуп аҿар реиҿцаара иазку азҵаарақәа, урҭ ирццакны рырҿиара мҩаҧгалатәуп.
— Аҩ-ҳәынҭқаррак ҩыза хадас ирыҧхьаӡзоит Урыстәыла. Аха адунеи аҟны иҟоуп егьырҭ атәылақәа жәпакы аусрыцуразы хәарҭара злоу. Иарбан ҳәынҭқарроу Аҧсны иҵегьы аус зыцнауа, аимадарақәа рыбжьаҵара зыҽназызнашәо?
— Ҳара ҳзы акраҵанакуеит Урыстәыла стратегиатә ҩызаны иахьҳамоу, уи иалшо зегьы ҟанаҵоит Алада Уаҧстәылеи Аҧсни рышьақәырҕәҕәаразы. Урыстәылеи ҳареи ҳазеиҟазаашьақәа рымацара ҳҽырҭаҳкырц ҳаҿӡам. Аимадарақәа рышьақәыргылара ҳаҿуп егьырҭ атәылақәеи ҳареи ҳабжьара. Раҧхьа иргыланы, ҳтәылахь аара иалагеит аҭырқәа бизнес. Ари абиуџьет алшарақәак аҧнаҵоит Аҧсны аҧсҭазаара ахаҭабзиара аиҕьтәразы.
— Шәгәы ишҧаанагои, ареспбуликақәа рыҿиаразы алшарақәа рхы иабанӡадырхәеи. Ҧхьаҟа ацара иаҧырхагои, ауадаҩрақәа риааишьас иҟои?
— Иуадаҩуп иҟоу аиҳа акы аҟаҵара аҳәынҭқаррақәа акыраамҭа изҭагылаз ауадаҩрақәа рышьҭахь. 2008 –тәи ашықәс уаанӡа иҟаҵаз ааха ҕәҕәа анаҭеит. Ари аибашьра анаҩс иаарласны зегьы ашьақәыргылара алшоит ҳәа аҳәара иашаӡамм. Аха аиҳабырагьы ажәларгьы уи амҩа иқәуп, агәрагьы згоит Алада Уаҧстәылеи Аҧсни аҧеиҧш бзиа шрымоу ала.
— Шәара уаанӡа Алада Уаҧстәыла шәаахьазма. Ареспублика, ақалақь рыҽшҧарыҧсахи?
— Аҵыхәтәан саныҟаз ареспублика аибашьра ахәрақәа анубаалон. Урҭ аҕьара иаҿын. Иахьа аамҭа кьаҿ иалагӡаны иҟаҵоу рацәоуп. Аинфраструктура, агазмҩангареи аӡымҩангареи рзы аргыларақәа мҩаҧысуеит. Ара ари аҟәша Аҧсны аасҭа иеиҕьны имҩаҧысуеит. Аха иҟоуп гхақәакгьы ҳаргьы Аҧсны хырҩа заҳҭаша. Хымҧада, Цхинвал ахаҿра есааира аҽеиҭакра иаҿуп. Аҧхьаҟа иҵегьы иеиҕьхап ҳәа сгәы иаанагоит. Ҳара ҳҟынгьы Цхинвалгьы иҟоуп макьана ҳажәлар ирхыргаз зныҧшуа асахьақәа. Аха есқьынгьы ашшра, иҟоу ауадаҩрақәа аибашьра иақәҵаны, зегьы ахала аҽеиҭанакуеит ҳәа азыҧшра ҟалаӡом. Иахьа ҳара ҳалшарақәа раарҧшра ҳалшеит, урҭ Аҧсны зҵакы маҷым ахатәы лшарақәа шамоу атәы ҳҳәартә иҟарҵеит.
— Алада Уаҧстәыла ажәлар рганахьала абри аныҳәа аҽны шәзеиҕьашьарақәа?
— Даҽазныкгьы ажәлар ирзеиҕьасшьар сҭахуп 2008 шықәсазы ишьақәгылаз аҭагылазаашьа хара имгакәа алҵра. Ахәрақәа макьанагьы имҕьаӡац, ахьаақәа еихымсыҕьӡац. Аха аамҭа цацыҧхьаӡа лабҿаба иубо иҟалоит ажәлар ҧеиҧш бзиа шырзыҧшу раҧхьаҟа. Ажәала мацара акәымкәа, аус аҟны иҟаҵоу рацәоуп уи азы. Алада Уаҧстәылатәи ҳаиашьаратә жәлар ирыдыскылоит аизҳазыҕьара, ҭынчнхара.
Ахыҵхырҭа: Sputnik Алада Уаҧстәыла
|Твитнуть||
|