18.09.2017 15:09 27
18.09.2017 12:10 27
18.09.2017 10:59 31
15.09.2017 15:37 30
15.09.2017 11:52 25
14.09.2017 13:48 23
14.09.2017 12:50 23
14.09.2017 12:25 23
13.09.2017 16:43 75
13.09.2017 15:22 77
13.09.2017 12:40 83
13.09.2017 11:47 65
13.09.2017 11:14 73
12.09.2017 13:34 71
12.09.2017 13:07 79
12.09.2017 12:17 75
12.09.2017 11:53 81
11.09.2017 16:11 83
11.09.2017 15:15 83
11.09.2017 14:47 91
11.09.2017 14:33 87
11.09.2017 12:37 83
10.09.2017 14:59 71
08.09.2017 14:44 111
08.09.2017 11:25 111
Популярное
12.09.2017 81
12.09.2017 79
13.09.2017 75
12.09.2017 71
Витали Габниа: Аҧсны заҵәык ауп – ачеркесстә дунеи аҿы асуверенитет нагӡаны измоу тәыланы иҟоу
107
06.09.2017 17:49
Аҧсны Ахада ихаҭыҧуаҩ Витали Габниа имҩаҧигаз абрифинг аҿы Нхыҵ-Кавказҟа ицара алҵшәақәа ртәы ажурналистцәа ирзеиҭеиҳәеит.
Аҟәа. Цәыббрамза 6. Аҧсныпресс. Мадина Чагәааҧҳа. Аҧсны Ахада ихаҭыҧуаҩ Витали Габниа ажурналистцәа рзы имҩаҧигаз абрифинг аҿы Нхыҵ-Кавказҟа ицара аихшьаалақәа ҟаиҵеит.
Витали Габниа, Нхыҵ-Кавказ Аҧсны Раҧхьатәи Ахада Владислав Арӡынба черкесстәи адунеи аҧызацәа руак иаҳасабала дырдыруеит, ҳаҭыр дулагьы дыргәалашәоит ҳәа иазгеиҭеит. Убас, Ҟарачы-Черкесстәи Ареспублика Ахада Рашид Темрезов Владислав Арӡынба изкны имҩаҧгаз ахәылҧазқәа руак аҿы, иҟоу ашколқәа руак Владислав Арӡынба ихьӡ ахҵазар бзиан ҳәа иазгәеиҭеит. Убри ашьҭахь, аул Кара-Паго Абазатә раион аҿы иргылахаз ашкол ҿыц Аҧсны Раҧхьатәи Ахада ихьӡ ахырҵеит. Ари аҵараиурҭа аартра иазкыз аусмҩаҧгатә рхы аладырхәит атәыла анаҧхгара ахаҭарнакцәа жәпаҩык”.
Витали Габниа иажәақәа рыла, Аҧсны азы иуадаҩыз аамҭақәа рзы Ҟарачы-Черкесстәи Ареспублика аҟынтәи ацхыраара ҕәҕәеи адгылареи аман. “Ҳара, ашьха еибаркыра зыбжьоу жәларык ҳауп . Уи Ҳконституциа аҿы иарбоуп: абаза жәлар иреиуоу дарбанызаалак Аҧсныҟа дааны атәылауаҩра иоур алшоит. Иахьазы 3-нызықь -ҩык инарзынаҧшуа Ҟарачы-Черкессиатәи Ареспублика аҟынтәи абазаа Аҧсны атәылауаҩра рымоуп. Иара убас, Ҟарачы-Чаркессиатәи Ареспублика аҿы даара пату иқәҵаны дыргәаладыршәоит Аҧсны Аҩбатәи Ахада Сергеи Багаҧшь. Уи шықәсык ала хынтә ари ареспублика даҭаахьан. Рауль Џьумка-иҧа убасҵәҟьа Ҟарачы-Черкессиатәи Ареспублика изныкымкәа даҭаахьеит. Уи Аҧсны Ахадас даналырх ашьҭахьҵәҟьа Рашид Темрезов диҧыларазы арахь дааит”, -ҳәа иҳәеит Витали Габниа.
Аҧсны Ахада ихаҭыҧуаҩ Ҟарачы-Черкессиатәи Ареспублика аҿы амилаҭтә зҵаара аӡбара шымҩаҧысуа атәы далацәажәеит: “Рашид Темрезов милаҭтрацәала еилоу ареспублика ажәлар реилазаара аҟазшьа даара ибзиаӡаны идыруеит, убри аан аӡәгьы имилаҭтә интересқәа рырҭшәара алмыршауа, аҭагылазаашьа ииашаны, иҭышәынтәаланы аҟазаара дашьҭоуп. Даҽакала Урыстәылатәи Афедерациа аҳәаақәа ирҭагӡаны аизҳазыҕьара амҩа иқәу ареспублика ашьақәгылара алыршахом”.
Витали Габниа аҩганктәи аусеицура ахымҧадатәра инаҵшьны иазгәеиҭеит: “Аҧсны заҵәык ауп – ачеркесстә дунеи аҿы ҭоурыхла иазыҧҵәоу адгьыл гәакьа аҿы асуверенитет нагӡаны измоу тәыланы иҟоу. Убри аҟнытә, аус ҳацура Ҟарачы-Черкессиа азы ахшыҩзышьҭра амазар ахәҭоуп. Аҧсни Ҟарачы-Черкессиеи ирзеиҧшу аҳәынҭқарратә хәыцра рымазароуп. Иаагозар, Аҧсны азы зегьы реиҳа ишәарҭара дууп–аекономикатә хныҟәгашьа алымшара. Иааҳакәыршаны иҟоу атәылақәа ҧхьаҟа ианцо аамҭазы, ҳара аимышьҭратә еизыҟазаашьақәеи аиуаратә хәыцра рыҩаӡара аҿы ҳаанхар, убри ала ареспублика аҿиара акыр аҧынгыла аиуеит, егьырҭ аҿиара амҩа иану атәылақәа ирықәынхо ажәларқәеи ҳажәлари рыҧсҭазаара ахаҭабзиара аганахьала иҟоу аиҧшымзаара (адифференциациа) акыр еизҳауеит. Ахьыҧшымра- ари аҭышәынтәалара, азакәан ақәныҟәара, аиҿкаара, арегламент ауп. Хаҧышәала ахымҩаҧгара акәзар, – зегьы рзин аҭара, анархиа ауп. Ус ала аҳәынҭқарра узыргыларым”.
Абрифинг аихшьаалақәа ҟаҵо, Витали Габниа Ҟарачы-Черкессиантәи Аҧсныҟа инагахо амҩа аргылара азы иҟоу азҧхьагәаҭақәа дырзааҭгылеит: “ Иҟоуп иарбоу аус аиҭаҵра, “абҕа аҭара” знапы алаку. Иҟоуп иара убас, иарбоу апроект иамоу аекономикатә ҵакы нагӡаны еилызымкаауагьы. Урҭ ҵаҵҕәы хадас ирымоу-амҩа шықәсык ахь 3-4-нтә роуп ианаатхо, егьи аамҭазы уи, ауаа рымҩасра азы ашәарҭара ду зҵоу аҭыҧқәа рацәаны измоу, сыла ихҩоу аҩхааны иҟалоит ҳәа ауп. Урҭ излазгәарто ала, Черкесск ақалақь аҟынтәи Краснаиа Полиана аҟынӡа афедералтә трасса аргылара азы апроект аҟазаара инамаданы, иарбоу амҩа аҟаҵара ахәарҭазаара маҷуп. Аха убри аан иазгәоумҭар залшом даҽакгьы. Атуризм аганахьала еиуеиҧшым амаҵзурақәа рынагӡара иазырхоу аиҿкаарақәа рзеиҧш Еилазаара ашьақәгылара азы Краснаиа Полианеи, Колхидатәи алаҟәыреи зҵазкуа идууӡӡоу атуристтә регион аҧҵара ахәҭоуп. Усҟан аҧсшьара ҳәа иаауа ауаа, 2-3-мш Шәача ианаанкылалак ашьтахь, даҽа субтропикатә климат ахьышьақәгылоу, аекотуризм ҳәа изышьҭоу ахьыҟоу, шамахамзар џьара уаҳа иуҧымло аҧсабара аҧшӡара ахьуҧыло Аҧсныҟа ицар рылшоит. Араантәи урҭ, изҩыдоу ашьхаҳауа ахьыҟоу, ашьхашәаҩатә Домбаи аҟынӡа инаӡаны шьҭахьҟа Краснаиа Полиана ахь игьежьыр рылшоит. Иарбанызаалак атурисстә регион хазы-хазы ас еиҧш ирацәаны атуристцәа радыҧхьалара алшаӡом, аха ҳааидгыланы аус еиҿаҳкаар ,уи жәаҳәарада ҳҧхьаҟа ақәҿиара бзиа аазырҧшраны иҟоу усны иҟалоит”.
Аҟәа. Цәыббрамза 6. Аҧсныпресс. Мадина Чагәааҧҳа. Аҧсны Ахада ихаҭыҧуаҩ Витали Габниа ажурналистцәа рзы имҩаҧигаз абрифинг аҿы Нхыҵ-Кавказҟа ицара аихшьаалақәа ҟаиҵеит.
Витали Габниа, Нхыҵ-Кавказ Аҧсны Раҧхьатәи Ахада Владислав Арӡынба черкесстәи адунеи аҧызацәа руак иаҳасабала дырдыруеит, ҳаҭыр дулагьы дыргәалашәоит ҳәа иазгеиҭеит. Убас, Ҟарачы-Черкесстәи Ареспублика Ахада Рашид Темрезов Владислав Арӡынба изкны имҩаҧгаз ахәылҧазқәа руак аҿы, иҟоу ашколқәа руак Владислав Арӡынба ихьӡ ахҵазар бзиан ҳәа иазгәеиҭеит. Убри ашьҭахь, аул Кара-Паго Абазатә раион аҿы иргылахаз ашкол ҿыц Аҧсны Раҧхьатәи Ахада ихьӡ ахырҵеит. Ари аҵараиурҭа аартра иазкыз аусмҩаҧгатә рхы аладырхәит атәыла анаҧхгара ахаҭарнакцәа жәпаҩык”.
Витали Габниа иажәақәа рыла, Аҧсны азы иуадаҩыз аамҭақәа рзы Ҟарачы-Черкесстәи Ареспублика аҟынтәи ацхыраара ҕәҕәеи адгылареи аман. “Ҳара, ашьха еибаркыра зыбжьоу жәларык ҳауп . Уи Ҳконституциа аҿы иарбоуп: абаза жәлар иреиуоу дарбанызаалак Аҧсныҟа дааны атәылауаҩра иоур алшоит. Иахьазы 3-нызықь -ҩык инарзынаҧшуа Ҟарачы-Черкессиатәи Ареспублика аҟынтәи абазаа Аҧсны атәылауаҩра рымоуп. Иара убас, Ҟарачы-Чаркессиатәи Ареспублика аҿы даара пату иқәҵаны дыргәаладыршәоит Аҧсны Аҩбатәи Ахада Сергеи Багаҧшь. Уи шықәсык ала хынтә ари ареспублика даҭаахьан. Рауль Џьумка-иҧа убасҵәҟьа Ҟарачы-Черкессиатәи Ареспублика изныкымкәа даҭаахьеит. Уи Аҧсны Ахадас даналырх ашьҭахьҵәҟьа Рашид Темрезов диҧыларазы арахь дааит”, -ҳәа иҳәеит Витали Габниа.
Аҧсны Ахада ихаҭыҧуаҩ Ҟарачы-Черкессиатәи Ареспублика аҿы амилаҭтә зҵаара аӡбара шымҩаҧысуа атәы далацәажәеит: “Рашид Темрезов милаҭтрацәала еилоу ареспублика ажәлар реилазаара аҟазшьа даара ибзиаӡаны идыруеит, убри аан аӡәгьы имилаҭтә интересқәа рырҭшәара алмыршауа, аҭагылазаашьа ииашаны, иҭышәынтәаланы аҟазаара дашьҭоуп. Даҽакала Урыстәылатәи Афедерациа аҳәаақәа ирҭагӡаны аизҳазыҕьара амҩа иқәу ареспублика ашьақәгылара алыршахом”.
Витали Габниа аҩганктәи аусеицура ахымҧадатәра инаҵшьны иазгәеиҭеит: “Аҧсны заҵәык ауп – ачеркесстә дунеи аҿы ҭоурыхла иазыҧҵәоу адгьыл гәакьа аҿы асуверенитет нагӡаны измоу тәыланы иҟоу. Убри аҟнытә, аус ҳацура Ҟарачы-Черкессиа азы ахшыҩзышьҭра амазар ахәҭоуп. Аҧсни Ҟарачы-Черкессиеи ирзеиҧшу аҳәынҭқарратә хәыцра рымазароуп. Иаагозар, Аҧсны азы зегьы реиҳа ишәарҭара дууп–аекономикатә хныҟәгашьа алымшара. Иааҳакәыршаны иҟоу атәылақәа ҧхьаҟа ианцо аамҭазы, ҳара аимышьҭратә еизыҟазаашьақәеи аиуаратә хәыцра рыҩаӡара аҿы ҳаанхар, убри ала ареспублика аҿиара акыр аҧынгыла аиуеит, егьырҭ аҿиара амҩа иану атәылақәа ирықәынхо ажәларқәеи ҳажәлари рыҧсҭазаара ахаҭабзиара аганахьала иҟоу аиҧшымзаара (адифференциациа) акыр еизҳауеит. Ахьыҧшымра- ари аҭышәынтәалара, азакәан ақәныҟәара, аиҿкаара, арегламент ауп. Хаҧышәала ахымҩаҧгара акәзар, – зегьы рзин аҭара, анархиа ауп. Ус ала аҳәынҭқарра узыргыларым”.
Абрифинг аихшьаалақәа ҟаҵо, Витали Габниа Ҟарачы-Черкессиантәи Аҧсныҟа инагахо амҩа аргылара азы иҟоу азҧхьагәаҭақәа дырзааҭгылеит: “ Иҟоуп иарбоу аус аиҭаҵра, “абҕа аҭара” знапы алаку. Иҟоуп иара убас, иарбоу апроект иамоу аекономикатә ҵакы нагӡаны еилызымкаауагьы. Урҭ ҵаҵҕәы хадас ирымоу-амҩа шықәсык ахь 3-4-нтә роуп ианаатхо, егьи аамҭазы уи, ауаа рымҩасра азы ашәарҭара ду зҵоу аҭыҧқәа рацәаны измоу, сыла ихҩоу аҩхааны иҟалоит ҳәа ауп. Урҭ излазгәарто ала, Черкесск ақалақь аҟынтәи Краснаиа Полиана аҟынӡа афедералтә трасса аргылара азы апроект аҟазаара инамаданы, иарбоу амҩа аҟаҵара ахәарҭазаара маҷуп. Аха убри аан иазгәоумҭар залшом даҽакгьы. Атуризм аганахьала еиуеиҧшым амаҵзурақәа рынагӡара иазырхоу аиҿкаарақәа рзеиҧш Еилазаара ашьақәгылара азы Краснаиа Полианеи, Колхидатәи алаҟәыреи зҵазкуа идууӡӡоу атуристтә регион аҧҵара ахәҭоуп. Усҟан аҧсшьара ҳәа иаауа ауаа, 2-3-мш Шәача ианаанкылалак ашьтахь, даҽа субтропикатә климат ахьышьақәгылоу, аекотуризм ҳәа изышьҭоу ахьыҟоу, шамахамзар џьара уаҳа иуҧымло аҧсабара аҧшӡара ахьуҧыло Аҧсныҟа ицар рылшоит. Араантәи урҭ, изҩыдоу ашьхаҳауа ахьыҟоу, ашьхашәаҩатә Домбаи аҟынӡа инаӡаны шьҭахьҟа Краснаиа Полиана ахь игьежьыр рылшоит. Иарбанызаалак атурисстә регион хазы-хазы ас еиҧш ирацәаны атуристцәа радыҧхьалара алшаӡом, аха ҳааидгыланы аус еиҿаҳкаар ,уи жәаҳәарада ҳҧхьаҟа ақәҿиара бзиа аазырҧшраны иҟоу усны иҟалоит”.
Аинформациатә алахәылаҩцәа
Асаит аҿы икьыԥхьу аматериалқәа рзы азин амазаара, автортә зини, егьырҭ еизырхоу азинқәеи ирызкәу аԥсуеи жәларбжьаратәи азакәанԥҵарала ихьчоуп. Асаит аҿы иҟоу иарбанызаалак аудио, афото, авидео материалқәа рхархәара, уи амазаара азы азин змоу рақәшаҳаҭхарала, мамзаргьы, www.apsnypress.info ахь азхьарԥш аҟаҵарала иҟалар алшоит. Аинтернет аҟны атексттә материалқәа инагӡаны, мамзаргьы хәҭа-хәҭала ахкьыԥхьраан, www.apsnypress.info ахь ихарҭәаау азхьарԥш аҟаҵара хымԥадатәиуп.