АҞӘА, жьҭаара 7– Sputnik. Владислав Арӡынба ихьӡ зху Жәларбжьаратәи аҳаирбаӷәаза "Аҟәа" акапиталтә ремонти аиҭашьақәыргылареи рымҩаԥгара атәы радио Sputnik Аԥсны иазеиҭеиҳәеит АУН Жәларбжьаратәи аҳаирбаӷәаза "Аҟәа" адиректор Виачеслав Ешба.
"Владислав Арӡынба ихьӡ зху Жәларбжьаратәи аҳаирбаӷәаза "Аҟәа" акапиталтә ремонти аиҭашьақәыргылареи рымҩаԥгаразы апроект азырхиоуп. Апроектҟаҵара мҩаԥнагоит аинститут "Ленаэропроект". Уи ари аҳаирбаӷәаза аханатә изыргылоз еиҿкаароуп азы, атәы бзианы ирдыруеит. Уажәшьҭа афинанстә зҵаара аӡбароуп иаанхаз", - иҳәоит Ешба.
Иара убас Ешба иазгәеиҭеит амастер-план ашьҭахь иҟаҵатәу аусмҩаԥгатәқәа рцашьа.
"Уажәы амастер-план еиқәыршәоуп, аҿҳәара ҩышықәса иреиҵахом, избанзар амастер-план ашьҭахь апроект-харџьынҵатә документациа шьақәҳаргылароуп. Аҳаирбаӷәаза зегьы, ашьҭԥрааратә цәаҳәа ада, шьаҭанкыла еиҭашьақәыргылатәуп. Аусурақәа ҭагалан ирылагозар, аҳаирбаӷәаза аиҭашьақәыргылара ҩышықәса ацәагоит", - иҳәеит иара.
Аҟәатәи аҳаиртә баӷәаза ргылан 1960-тәи ашықәсқәа рзы. Иара 18 километра Аҟәа инацәхыкны иҟоуп, Бабышьра аҳаблаҿы. 1990-тәи ашықәсқәа рҟынӡа арантәи аҳаирпланқәа ԥыруан СССР ақалақьқәа жәпакы рахь. Аԥхынразы уахыки-ҽнаки рыла имҩаныргон хә-нызқьҩык рҟынӡа апассаџьырцәа.
1993 шықәса рзы аԥхасҭа ду зауз аҳаиртә баӷәаза адыркит. 2000 шықәса рзы ахыбреи абаӷәаза аҵакыреи аминақәа рҟынтәи идрыцқьеит.
2006 шықәса рзы аграждантә авиациа Жәларбжьаратәи аиҿкаара ICAO Аҟәатәи аҳаиртә баӷәаза акод аԥнахит, аинформациагьы адокументқәа ирылнахит. Аҳаиртә баӷәаза жәларбжьаратә еимадаразы иаркхеит.
2011 шықәса рзы Аԥсны аиҳабыреи урыстәылатәи аҳаиртә еилахәыра "Новапорти" аусеицуразы аиқәшаҳаҭра рыбжьарҵеит.
2014 шықәса рзы Аԥсны аиҳабыреи урыстәылатәи аилахәыра "Аэропорт Девелопменти" аҳаиртә баӷәаза аиҭашьақәыргыларазы аусеицураз аиқәшаҳаҭра рыбжьарҵеит.
Иахьазы аҳаиртә баӷәаза ахархәара амоуп Аԥсны арра-ҳаиртә мчрақәа рзы.
Владислав Арӡынба ихьӡ зху Жәларбжьаратәи аҳаирбаӷәаза "Аҟәа" аеродром иаиуит аицгылара астатус, ари аҩыза аӡбамҭа аднакылеит Аԥсны Аминистрцәа Реилазаара ԥхынгәы 26 рзы. Ас еиԥш астатус иалнаршоит аграждантәи аҳәынҭқарратәи (арратә, аҳәаахьчаратә, аҳазалхратә, аҳәынҭқарратә уснагӡатәқәа рынагӡаразы даҽа авиациа хкык - азгә.) авиациақәа аеродром ахархәара.
Аԥсны ахада иқәҵарала аус зыдулоу апроект иазыԥхьагәанаҭоит аҳаиртә баӷәаза аҳәынҭқарратәи аграждантәи ҳаирыпланқәа рыдкылара.
Аҳаиртә баӷәаза "аԥсҭаҵара" 2018 шықәса рзы иалаган. Усҟан апроект-сметатә документациа азырхиаразы урыстәылатәи аинвесторцәа адыԥхьалан. Аусурақәа хыркәшахароуп 2019 шықәса нанҳәамзазы.
"Жәларбжьаратәи аҳаирбаӷәаза "Аҟәа" анбантә код аҭаразы" Ақәҵара инақәыршәаны Аԥсны Аҳәынҭқарра иаҭан жәларбжьаратәи ԥшьынбанк рыла ишьақәгылоу акод "URAS", анаҩс уи Урыстәылатәи Афедерациа Аҳаирнавигациатә информациа аизак (AIP) ахь алагаларазы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Аԥсуа журналистика жәларбжьаратәи азхаҵара шаиуз, уи ареспубликатә АИХқәа рзы ҵакыс иамоу, Ажурналистцәа реидгыла апланқәа уҳәа инарҭбаау аинформациа Sputnik аматериал аҿы.
Сариа Кәарцхьиаԥҳа, Sputnik
Аԥсуа журналистика жәларбжьаратәи азхаҵара шаиуз атәы аиҭаҳәара далагаанӡа, Аԥсны Ажурналистцәа реидгыла ахантәаҩы Руслан Ҳашыг иколлегацәа ирыдигалеит Ажурналистцәа Жәларбжьаратәи рфедерациа ахада ихаҭыԥуаҩ, Урыстәыла Ажурналистцәа реидгыла амаӡаныҟәгаҩ, абри ахҭыс алзыршаз иреиуоу Тимур Шафир ивидеонҵамҭа.
"Гәахәара дула исҳәоит Аԥсны Ажурналистцәа реидгыла Ажурналистцәа Жәларбжьаратәи рфедерациахь ишрыдыркылаз еицҿакрыла ԥхынгәы 9 рзы. Ари аҵак ду змоу хҭысны сахәаԥшуеит Аԥсны ажурналисттә еилазаара аҿиаразы. Агәра згоит Аԥсны ажурналистцәа Реидгыла Ажурналистцәа Жәларбжьаратәи рфедерациа аилазаараҿ иақәнагоу аҭыԥ шааннакыло азы", - иҳәоит Шафир.
Ажурналистцәа Жәларбжьаратәи рфедерациа – аџьатәи, асоциалтәи, аекономикатәи зинқәа зыхьчо еиҿкаароуп.
Руслан Ҳашыг иажәақәа рыла, Аԥсны Ажурналистцәа реидгыла ари аилазаара ралалара аԥсуа журналистика азхаҵароуп иаанаго.
Аԥсны Ажурналистцәа реидгыла Ажурналистцәа Жәларбжьаратәи рфедерациахь алаларазы ҩышықәса инарзынаԥшуа аусурақәа ирҿын. Аха, аиашаҵәҟьа иуҳәозар, ари ашьаҿа хацыркын Дырмит Гәлиа раԥхьатәи аԥсуа газеҭ "Аԥсны" аныҭижь инаркны.
"Ари ихароу мҩан. Ахгьы кын аԥсуа литература ашьаҭаркҩы Дырмит Гәлиа раԥхьатәи аԥсуа газеҭ "Аԥсны" аныҭижь инаркны. Ҳара аҭоурыхтә мҩа ду ҳанысит. Ииасыз ашықәс азы Аԥсны Ажурналистцәа реидгыла ашьаҭаркра 50 шықәса ахыҵра азгәаҳҭеит. Абарҭ зегьы иацы аҭыԥ зауз ахҭыс иахәҭакуп. Избанзар иалшаӡом еизарак аҟынтә даҽа еизарак ахь, напхгаҩык иҟынтә даҽа напхгаҩык иахь аиасраан ажурналистика аҽеиҭанакырц. Аԥсны Ажурналистцәа реидгыла ари аилазаара ралалара аԥсуа журналистика азхаҵароуп иаанаго", - иҳәеит Ҳашыг.
Руслан Ҳашыг игәалаиршәеит ҩышықәса раԥхьа Аԥсни Урыстәылеи ржурналистцәа реидгылақәа аиқәшаҳаҭра рнапы шеицаҵарҩыз. Уинахыс аусеицура шеицымҩаԥырго.
"Иазгәасҭар сҭахуп Урыстәыла Ажурналистцәа реидгыла анапхгара, ҷыдала Владимир Соловиови Тимур Шафири, абри аус акыр ишазааԥсаз. Тимур Шафир Ажурналистцәа Жәларбжьаратәи рфедерациаҿ Аԥсны Ажурналистцәа реидгыла аинтересқәа дрыҵагылон иацынӡа. Иҭҵаан Аԥсны Ажурналистцәа реидгыла аԥҟаԥҵәа, Аԥсны ажурналисттә еилазаара ахаҭа. Ари аамҭа рацәа зҭаху процедуроуп", - иҳәеит иара.
Ажурналистцәа Жәларбжьаратәи рфедерациахь Аԥсны Ажурналистцәа реидгыла алалараан азхьаԥшра аҭан ареспубликаҿ ихьыԥшым АИхқәа рыҟазаара.
"Ари аԥыжәара зырҭо усуп, хырхарҭоуп. Афедерациа алалараан азхьаԥшра арҭоит. Аибашьра ашьҭахь ҳколлегацәа ауадаҩрақәа зегьы ириааины ихьыԥшым ажурналистика ашьақәыргылара рылшеит. Ари иаанагоит аԥсуа журналистика шьақәгылеит ауп. Ари ҳзеиԥш еихьӡароуп", - ҳәа иҳәоит Руслан Ҳашыг.
Аԥсны Ажурналистцәа реидгылазы ари аилазаара алалара цхыраароуп, дгылароуп, аҳәаанырцәтәи ҳколлегацәеи ҳареи аимадарақәа ҳабжьаҵароуп, азанааҭ аҿы иԥхьаҟацароуп.
"Жәларбжьаратәи афедерациа алахәылак аҳасаб ала аҟазаара алшара ҿыцқәа рымҩа аанартуеит. Жәларбжьаратәи афедерациаҿ иналкаау принципиалтә позицианы иҟоуп азинхьчаратә усура, аҵараҵаратә хырхарҭа, ажурналистцәа рсоциал-политикатәи рекономикатәи статус. Иарбоу атезисқәа ируакуп – адунеи аҿы еидгыла заҵәык аусура ааннакылар, адунеитә журналисттә еилазаара зегьы рзы ақәҿыҭра зырҭаша ҭагылазаашьахоит. Ҳара есыҽнытәи ҳапроблемақәа реиԥш зеиԥшу змоугьы рацәаҩуп", ҳәа азгәеиҭеит Ҳашыг.
Аԥсны Ажурналистцәа реидгыла ахантәаҩы иҳәеит аԥсуа журналистцәа ирус хаданы иҟоу ауаажәларра рымаҵ ауроуп, иобиективтәуи иоперативтәуи информациала реиқәыршәароуп ҳәа.
Руслан Ҳашыг иҳәеит асоциалтә ҳақәа, ателеграмм-каналқәа рцәырҵра апроблемақәа цәырыргоит ажурналист изы ҳәа.
"Заҟа ҭакԥхықәра аҵоузеи анонимцәа рындаҭлара, ажәабжь ԥаршеи аиааира. Уажәы Жәларбжьаратәи афедерациа аҟазауаа абри аганахьала абжьгарақәа аус рыдырулоит", - иҳәоит Ҳашыг.
Руслан Ҳашыг иколлегацәа ирзеиҭеиҳәеит Ажурналистцәа Жәларбжьаратәи рфедерациа анагӡаратә еилак аҿы ишрыдкылаз аӡбамҭа 2020 шықәса рзы Монголиа апрофессионалтә еилазаара аконгресс мҩаԥгазарц.
"Шәачатәи афорум аҳәаақәа ирҭагӡаны ҳареи Монголиеи Болгариеи рзанааҭтә еилазаарақәеи аусеицуразы аиқәшаҳаҭрақәа ҳнапы рыҵаҳҩит. Усҟан ирацәыҩын алаф ҳалызхуаз, "Монголиа ажурналисттә еилазаареи ҳареи ҳаиқәшаҳаҭра иалаҳхуазеи" ҳәа. Абар, уажәы ари афорум ахь адунеи зегь аҟынтәи 400-ҩык рҟынӡа ажурналистцәа наԥхьахоит, имҩаԥгахоит афедерациа аконгресс", - иҳәоит Ҳашыг.
Аԥсны Ажурналистцәа Реидгыла шьаҭаркын 1968 шықәса рзы. 2019 шықәса рзы ирыӡбеит Ажурналистцәа Жәларбжьаратәи рфедерациа Ажурналисттә етика ахартиа адларазы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
"Ари ахҭыс гәык-ԥсыкала ирыдысныҳәалар сҭахуп раԥхьа инаргыланы аԥсуа журналистцәа, иара убас аԥсуа уаажәлар зегьы, избанзар ари аԥсуа журналистика жәларбжьаратәи аҩаӡараҟны азхаҵара акәны исыԥхьаӡоит", - иҳәеит Ҳашыг.
Аԥсны ажурналистцәа реидгыла ахантәаҩы иазгәеиҭеит, ас еиԥш ахҭыс - шәышықәса ирҭысыз аԥсуа журналистика иазааԥсоз арҿиаҩцәа русура ахәшьара аҭара ауп ҳәа.
"Ари алшара ҿыцқәа ҳзаанартуеит, ҳҭакԥхықәра иацнаҵоит. Ихадараны иҟоу, иаатуа алшарақәа ҳхы ишаҳархәо, ҳусура шеиҿаҳкаауа, ажурналисттә еилазаара аҩнуҵҟа аидгылареи, аицлабреи, аицарҿиареи рпринципқәа шынаҳагӡо, ажанрқәа зегьы рыла иаԥаҳҵо шаҟа ахаҭабзиара ҳаракхо, аамҭа иақәшәо", - иҳәеит Ҳашыг.
Шәазыӡырҩы аудио.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит: