Sputnik
Амцакра араионқәа зегьы рҿы
Ахәаша, хәажәкыра 6 рзы абнабылрақәа аҭыԥ рыман хә-раионк рҿы: Гагра, Гәдоуҭа, Аҟәа, Очамчыра, Гал. Урҭ абылрақәа ауаҩы инапы иахҟьеит ҳәа ирыԥхьаӡоит АҶА аҟны.
Аҭагылазаашьа аицәахара зыхҟьаз ауаа рынхарҭақәа рыкәша-мыкәша иҟоу адгьылқәа, аарыхырҭақәа ррыцқьаразы аҳаскьын ҩа амца ахьацрарҵо ауп ҳәа иҳәеит Аԥсны АҶА аминистр.Аминистр ауаа ргәырҽанырҵоит ас еиԥш хымхәыцрала ахымҩаԥгара ишәарҭоу аҭагылазаашьахь икылнагар шалшо.
Очамчыра араион ақыҭақәа 27 рҟынтәи аԥхасҭа роуит 19.
Аԥсны ақалақьқәеи араионқәеи Кәыдрытәи аиҩхааи еимаздо атуннель хышықәса ҵуеит аҭӡы еиҟәшьшьеижьҭеи. Уажәы, хәажәкыра 6 рзы ахәҭак еилаҳаит.
Ашәахьа, хәажәкыра 9 рзы Кәыдрытәи аиҩхааҿы амҩеи атуннель ахаҭеи рҭагылазаашьа агәаҭаразы Аҭагылазаашьа ҷыдақәа рзы аминистр Лев Кәыҵниа ари аҭыԥ ахь днеит.
"Ари аҭыԥ аԥхьанатә уавсыртә иҟан, аха атуннель иҵегь абгара иацнаҵеит. Кәыдрытәи аиҩхааи уа иҟоу ақыҭақәеи рахь анеира залыршахом даҽа мҩак злаҟам ала. Ус шакәугьы, Аԥсны ахада инапынҵақәа назыгӡо Валери Бганба иахь аҳәара ҳашьҭырц ҳгәы иҭоуп атуннель аркызарц", - ҳәа азгәеиҭеит аминистр.
Аԥсны ақалақьқәеи араионқәеи Кәыдрытәи аиҩхааи еимаздо атуннель ргылан 1964 шықәсазы. Атуннель бгар алшоит ҳәа ашәарҭара цәырҵит иара убасҟан, аха ари азҵаара аӡбара иагьаламгацызт. Усҟангьы аспециалистцәа атуннель арктәуп ҳәа рҳәахьан, аха ари амҩа ада даҽа мҩак злаҟамыз ала, уи аркра залмыршахеит.
Ааԥхьара зырҭаз уралтәи аспециалистцәа аекспертиза аныҟарҵа ашьҭахь, иазгәарҭеит атуннель шьаҭанкыла аиҭашьақәыргыларазы амҩанысра зынӡа иаанкылатәхар шакәхо, иагьақәхарџьтәхоит 240 миллион мааҭ.
2020 шықәса, хәажәкыра 2 рзы хҩык ҳтәылауаа амлашьра иалагеит. Хәажәкыра 9 рзы урҭ ирыцлеит даҽа хҩык. Зынӡа имлашьуан хәҩык: Џьансыхә Адлеиба, Асида Кортуаԥҳа, Иван Ачба, Марина Агрԥҳа, Алина Ачԥҳа, Бота Ажьиба.
Дара дҵаны иқәдыргылоит Апарламент адепутатцәа "Амаҵзурауааи адепутатцәеи рхашәалақәеи, рныхрақәеи, рмазареи, амазаратә ҟазшьа змоу рхыдҵақәеи ашәҟәы рҭагаларазы" азакәан ахь хара имгакәа ариашарақәа аларгаларц.
ЕАР Аконвенциа 20-тәи ахәҭаҷ адкылара адгылаҩцәа ражәақәа рыла, хәажәкыра 9 рзы 5000 напынҵамҭа еизыргахьан, даҽа 2000 напынҵамҭа атәыла егьырҭ ақалақьқәеи араионқәеи рҟны еизгоуп.
Аԥсныҟа иара убас иааргеит Шәачатәи ҳдиаспораҟынтәи анапынҵамҭақәа шәкы.
Хәажәкыра 11 рзы Аҟәа, Ахақәиҭра ашҭаҿы амлашьратә акциа мҩаԥызгоз рахь инеит Апарламент адепутатцәа гәыԥҩык.
Адепутатцәа Рауль Лолуа, Лаша Ашәба, Асҭамур Аршба, Гиви Кәарҷиа аҿагыларатә акциа алахәылацәа рахь аҳәара ҟарҵеит амлашьра иаҟәыҵырц, ажәа рырҭеит "Амаҵзурауааи адепутатцәеи рхашәалақәеи, рныхрақәеи, рмазареи, амазаратә ҟазшьа змоу рхыдҵақәеи ашәҟәы рҭагаларазы" азакәан ахь ариашарақәа шаларгало азы.
Активистцәа урҭ ражәа иацныҟәаны рымлашьра ааныркылеит.
Апарламент адепутатцәа "Амаҵзурауааи адепутатцәеи рхашәалақәеи, рныхрақәеи, рмазареи, амазаратә ҟазшьа змоу рхыдҵақәеи ашәҟәы рҭагаларазы" азакәан ахь ариашарақәа аларгалеит хәажәкыра 12 рзы.
Апарламентарицәа рыӡбарала ачынуаа рхаҭақәа рыдагьы урҭ рыҳәса/рхацәа, зықәра намӡац/ зықәра наӡахьоу рыхшара, рашьцәа/раҳәшьцәа рхашәалақәа ашәҟәы иҭаргалалароуп.
Хра злоу ахҭысқәа: Аџьынџьали Габалиеи акоррупциа иазкны
Уажәшьҭарнахыс ахадарахьы акандидатцәеи адепутатцәеи рдекларациақәа нарышьҭлароуп алхратә комиссиахь еиԥш ашәахтәқәеи аизгақәеи рминистррахьгьы.
Ариашарақәа инарықәыршәаны адекларациақәа рдыррақәа аофициалтә саитқәа рҟны икьыԥхьхоит, АИХқәа ирзынарышьҭуеит.
Иара убас ардырра иаҵанакуеит:
"Амаҵзурауааи адепутатцәеи рхашәалақәеи, рныхрақәеи, рмазареи, амазаратә ҟазшьа змоу рхыдҵақәеи ашәҟәы рҭагаларазы" азакәан амчра аиуеит официалла ианкьыԥхьха ашьҭахь.
Аԥсны аамҭала амассатә уснагӡатәқәа раанкылара адҳәалоуп коронавирус ареспубликаҿ алаҵәара ашәарҭаразы.
Аԥсны ахада инапынҵақәа назыгӡо Валери Бганба аамҭала ареспублика аҩныҵҟа аспорттә, акультуратә уснагӡатәқәеи аҳәаанырцә аусуратә ныҟәарақәеи рымҩаԥгара аанкылахарц азы хәажәкыра 11 рзы аусдҵа инапы аҵеиҩит 2020 шықәса мшаԥы 7 рҟынӡа.
Аусдҵа амҩаԥгашьазы ахылаԥшра рнапы иануп: афинансқәа рминистрра, аҵара аминистрра, аҿари аспорти рзы аҳәынҭеилакы, ақалақьқәеи араионқәеи рхадарақәа.
Хәажәкыра 11 рзы Агәабзиарахьчараз адунеизегьтәи аиҿкаара (ВОЗ) иазханаҵеит коронавирус адунеиаҿ алаҵәара пандемиа аҟазшьа шьҭнахит ҳәа. Пандемиа ҳәа иашьҭоуп тәылак ма атәылақәа жәпакы зымҽхазкыз аепидемиа.
ВОЗ аҵыхәтәантәи адыррақәа рыла коронавирус иахҟьаны иԥсхьеит 4291-ҩык. Зынӡа иара рыхьхьеит 118-ҩык. Авирус ашьҭа рбеит 114 тәыла рҿы.
Аԥсны аҩныҵҟа уахи-ҽни аусура мҩаԥнагоит иҷыдоу аҭелтә еимадара, акоронавирустә инфекциа азҵаарақәа ирызкны. Дарбанзаалак изҭаху ианиҭаху аҭел дасыр ҟалоит абарҭ аномерқәа рыла: 7 840 226 44 52; +7 840 226 49 55 - акоронавирус иазку азҵаарақәа рҭак иоурц.
Аԥсны Агәабзиарахьчара аминистрра акоронавирус иаҿагыланы ақәԥаразы жәларбжьаратәи аиҿкаарақәа Адунеизегьтәи агәабзиарахьчаратә еиҿкаара (ВОЗ), Еиду амилаҭқәа реиҿкаара, Евроеидгыла рахь ацхыраара иаҳәахьеит.
Урыстәыла Агәабзиарахьчара аминистрреи Роспотребнадзори Аԥсны аҳәаа иахьаԥну асанитар-карантинтә ҭыԥқәа рырӷәӷәара иацхраауеит.
Урыстәылеи Аԥсни рҳәааҿы иара убасгьы иаԥҵахоит асанитар-карантинтә ҭыԥ. Егры аҳәаала аус зуа аҳақьымцәа рыбригада аусурагьы рыӷәӷәахоит.
Ареспубликаҿы иаԥҵахоит авирус здырбалаз рзы акарантин ахьеиҿкаахо амедицинатә усҳәарҭақәа. Уи адагьы аамҭалатәи авирустә инфекциа зыхьуа рзгьы иаԥҵахоит акарантин, урҭ рҭаара ԥкхоит.
Хәажәкыра 11 рзы Аԥсны ахада инапынҵақәа назыгӡо Валери Бганба адҵа ҟаиҵеит Аԥсни Қырҭтәылеи рҳәаа 2020 шықәс ахәажәкыра 14 инаркны иаркызарц.
Аԥсны ахадарахьы акандидат Аслан Бжьаниа Аԥсныҟа дхынҳәит Краснодартәи ахәышәәтырҭа дҭыҵны хәажәкыра 14 рзы. Аҳәааҟны идгылаҩцәа напеинҟьарыла иԥылеит.
Иара Аԥсныҟа даанӡа Москва аиԥыларақәа акымкәа-ҩбамкәа имҩаԥигеит. Уажәшьҭа ара алхратә кампаниа иациҵоит.
Аслан Бжьаниа иалхратә кампаниа аанкылан хәажәкыра 2 рзы уи иаалырҟьаны игәабзиара анышьақәҟьа ашьҭахь, Шәачатәи ахәышәтәшырҭақәа руак данҭашәа. Уи амедикаментозтә кома далагаланы Краснодарҟа диаган асанитартә авиациа иатәу авертолиот ала. Уа диагнозс изықәдыргылеит ҩ-ганктәи аполисегментартә гәыҵәкра.
Хәажәкыра 10 рзы Аԥсны Апрокуратура хада аҳасабырба ҟанаҵеит ахадарахьы акандидат ахәышәтәырҭа дахьҭашәаз мзызс иҟоу аҭҵааразы имҩаԥыргаз аусқәа рзы.
Ишырҳәаз ала, аҳақьымцәа Аԥсны ахадарахьы акандидат ицәеижь аҟны "адәныҟантәи ашҳамтә нырра аазырԥшуа арбагақәа илам" ҳәа. Апрокуратура адыррақәа рыла, Бжьаниа ичымазара "идикылоз ахәшә ахьинымаалаз ауп изыхҟьаз".
Аԥсны ахада иеиҭалхрақәа мҩаԥысраны иҟоуп ҳазҭоу ашықәс хәажәкыра 22 рзы. Ахадарахьы кандидатцәас иқәгылоуп Адгәыр Арӡынба, Аслан Бжьаниа, Леонид Ӡаԥшьба.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, ԥхынгәы 3 – Sputnik, Ренат Ԥачлиа. Абжьаратә школқәа роушьҭымҭацәа амедалқәа ранашьара мҩаԥысит Аԥсны Акультура аминистрраҿы ахәаша, ԥхынгәы 3 рзы.
Аԥсны аҵареи абызшәатә политикеи рзы аминистр ихаҭыԥуаҩ Медеиа Ченгьелиаԥҳа илҳәеит сынтәатәи ашықәс уаанӡатәиқәа ишреиԥшым, аепидемиологиатә ҭагылазаашьа иахырҟьаны аҵаратә процесс шыԥсаххаз. Ус шакәугьы, аминистрра официалла аҵарашықәс хнаркәшеит.
"2020 шықәса рзы Аԥснытәи ашколқәа ирылгеит 1791-ҩык аҵаҩцәа. Урҭ рҟынтәи 11-ҩык амедалқәа рыманы иалгеит, 64-ҩык "ибзиаӡоуп" ҳәа иалгеит. Иаҳҳәар ҳалшоит, медалла ашкол иалгаз аҵаҩцәа ԥхьаҟазы ҳҿар рыхьтәы фонд иалахәхо роуп ҳәа. Абас иҟоу аҿар роуп уаҵәтәи ҳԥеиԥшгьы знапаҿы иҟало", - ҳәа лҳәеит Ченгьелиаԥҳа.
Аԥсны арккареи абызшәатә политикеи рзы аминистр Инал Габлиа аушьҭымҭацәа ирыдиныҳәалеит, иазгәеиҭеит раԥхьаҟа имариам амҩа шышьҭоу аха аҿар ирус хаданы иҟоу аҳәынҭқарра аҿиара рлагала алаҵара шакәу.
"Шәаԥхьаҟатәи шәыԥсҭазаараҿ зегь раԥхьа иргыланы ишәхашәмыршҭыроуп иреиҳаӡоу аҟазшьақәа: ауаҩреи аламыси» ҳәа иҳәеит Габлиа.
Ахада ихаҭыԥуаҩ Бадра Гәынба Аԥснытәи арҵаҩцәа ҭабуп ҳәа реиҳәеит 11 шықәса дуӡӡа аҵаҩцәа аԥсҭазаара ду амҩахь иахьнаргоз азы, иуадаҩыз рџьазы. Иара агәрагара ааирԥшуеит рџьабаа баша ишмыӡуазы.
Аҳәынҭқарра ахада Аслан Бжьаниа ихьӡала ихаҭыԥуаҩ аҵаҩцәа рыхьӡала иааишьҭыз адныҳәаларатә шәҟәы даԥхьеит.
Араӡны медал занашьоу Данил Кәыҵниа Sputnik акорреспондент даниҿцәажәоз иҳәеит Москватәи аҵараиурҭақәа руак аҭалара игәы ишҭоу. Амедицина азанааҭ шалихуа. Аҵара ашьҭахь иара Урыстәыла аԥышәа иманы Аԥсныҟа ахынҳәра игәы иҭоуп.
Нестор Лакоба ихьӡ зху Пицундатәи абжьаратә школ №1 хьтәы медалла иалгаз аҵаҩы Дамеи Ҳагба иазгәеиҭеит Урыстәылатәи аҵараиурҭа дҭаларц дшыҟоу, Аԥсны анџьныр-аргылаҩ ҳәа афакультет ахьыҟам азы. Иара иҳәеит иаԥхьаҟазы иԥсҭазаара Аԥсны мацара ишадиҳәало.
Аԥсны арккареи абызшәатә политикеи рзы аминистр ихаҭыԥуаҩ Медеиа Ченгьелиаԥҳа далацәажәеит ахьтәы ма араӡны медал аиушьа атәы.
Лара лажәақәа рыла, "Ахьтәи араӡни медалқәа рзы" аԥҟара инақәыршәаны ахьтәы медал аиуразы 10-11 аклассқәа рҿы "хәба" ҳәа аҵара ҵатәуп, араӡны медал аиуразы ҩ-ԥшьбак умазар ҟалоит.
"Аҵаҩцәа агәаҭара цҵатә усурақәа мҩаԥыргоит. Актәи аетап азеиԥшҵаратә школқәа рҟны имҩасуеит. Убри аан аԥышәарақәа хԥа – ахатәы бызшәа, алгебра, нас ашкол иалнахуа рҭиироуп "хәба" ҳәа. Аҩбатәи аетап Аԥсны араионқәеи ақалақьқәеи рҿы имҩаԥысуеит", – ҳәа лҳәеит Ченгьелиаԥҳа.
Ахыркәшаратә етап мҩаԥыргоит Аҵара аминистрраҿы. Арҭ ах-етапк ирхысыз амедалқәа ранашьаразы иқәдыргылоит.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Ажьиԥҳа еиҭалҳәеит Гагра араион азы аҵарашықәс зеиԥшраз, уи ахарҭәаашьа шылбо
"Ацентралтә амшын цәаҳәа атәы ҳҳәозар, уажә ааигәа еилҳаргеит. Ҩ-машьынак рызна агәам-сам ықәаҳгеит, амшын ацәаҳәа излаҳалшоз ала иҳариашеит. Иргылан атәарҭақәеи агәам-сам ҭаԥсарҭақәеи. Излаҳалшо ала арыцқьара ҳаҿуп, араион ауааԥсыреи асасцәеи рзы. Аӡиасқәа амшын иахьалало аҭыԥқәа рҿы адыргақәа ҳәа акгьы ыҟам, убас аӡҳәаа арбагақәагьы. Аха аԥҟарақәа зегьы ахьарбоу ақьаад уажә ааигәа ҳнапы иаркын, аҽазыҟаҵарақәа цоит. Аплиажқәа рҿы аиқәырхаҩцәа ҳамам, иара уи адагьы аиқәырхаратә нышьқәагьы, арҭ азҵаарақәа зегьы араион ахадараҿы ирылацәажәан, аҭагылазаашьа ариашаразы аусурақәа цоит", - ҳәа еиҭеиҳәеит Габниа.
Иаҳа инеицыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩы аудио аҿы, мамзаргьы арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Сабуа еиҭеиҳәеит Гәылрыԥшьи Очамчыреи амшынҭаларазы аԥҟарақәа ргәаҭара иаадырԥшыз