АҞӘА, ԥхынгәы 30 – Sputnik. Қырҭтәыла адәныҟатәи аусқәа рминистрра Аҟәатәи аҳаиртә баӷәазаҟынтә ареисқәа рымҩаԥгареи Аԥсныи егьырҭ атәылақәеи реимадареи алшом ҳәа иҟанаҵаз аҳәамҭа – иаабац, ҳзышьцылахьоу, Аԥсны ишауала аҭахкаара азуроуп иззырхо, иҳәеит Аԥсны адәныҟатәи аусқәа рминистр Даур Ақаҩба.
"Ишырҭаху зегь зыҟалом. Ала шуеит аҽы ҳәуеит", - иҩуеит Аԥсны адәныҟаполитикатә усбарҭа аиҳабы Facebook аҿы.
Уаанӡатәи адыррақәа рыла қарҭ акритика азнаухьан Аҟәатәи аҳаиртә баӷәазаҟынтәи аҳәынҭқаррабжьаратә реисқәа рымҩаԥгара аидеиа. Қырҭтәыла адәныҟатәи аусқәа рминистрра иазгәанаҭоит жәларбжьаратәи ареисқәа Аҟәатәи аҳаиртә баӷәазаҟынтә рымҩаԥгара Жәларбжьаратәи аграждантә авиациа аиҿкаареи (ICAO) Қырҭтәыла азакәанԥҵареи ирҿагылоит ҳәа. Аиҿкаара ICAO Қырҭтәыла аҵакырадгьылтә акзаареи аҳауатә ҵакыра акзаареи азханаҵоит ҳәа азгәаҭан адырраҭараҿы.
Аҟәатәи аҳаиртә баӷәаза аартра ашьҭахь иаиуеит алшара уахыки-ҽнаки рыла хнызқьҩык инадыркны хәнызқьҩык рҟынӡа апассаџьырцәа рыдкылара.
Аҟәатәи аҳаиртә баӷәаза ргылан 1960-тәи ашықәсқәа рзы. Иара 18 километра Аҟәа инацәхыкны иҟоуп, Бабышьра аҳаблаҿы. 1990-тәи ашықәсқәа рҟынӡа арантәи аҳаирпланқәа ԥыруан СССР ақалақьқәа жәпакы рахь. Аԥхынразы уахыки-ҽнаки рыла имҩаныргон хә-нызқьҩык рҟынӡа апассаџьырцәа.
1993 шықәса рзы аԥхасҭа ду зауз аҳаиртә баӷәаза адыркит. 2000 шықәса рзы ахыбреи абаӷәаза аҵакыреи аминақәа рҟынтәи идрыцқьеит.
2006 шықәса рзы аграждантә авиациа Жәларбжьаратәи аиҿкаара ICAO Аҟәатәи аҳаиртә баӷәаза акод аԥнахит, аинформациагьы адокументқәа ирылнахит. Аҳаиртә баӷәаза жәларбжьаратә еимадаразы иаркхеит.
2011 шықәса рзы Аԥсны аиҳабыреи урыстәылатәи аҳаиртәеилахәыра "Новапорти" аусеицуразы аиқәшаҳаҭра рыбжьарҵеит.
2014 шықәса рзы Аԥсны аиҳабыреи урыстәылатәи аилахәыра "Аэропорт Девелопменти" аҳаиртә баӷәаза аиҭашьақәыргыларазы аусеицураз аиқәшаҳаҭра рыбжьарҵеит.
Иахьазы аҳаиртә баӷәаза ахархәара амоуп Аԥсны арра-ҳаиртә мчрақәа рзы.
"Ари азҵаара аӡбара мариаӡамызт. Ирацәан аинвесторцәа апроетк згарц зҭахыз, иҟан зхатәы аинтересқәа раԥхьа изыргылоз, аха Урыстәыла аҳәынҭқарреи ҳареи ҳаицәажәараҿы, агәра сдыргеит, азҵаара аӡбара шауа. Ари раԥхьатәи шьаҿақәоуп, апроект иацхраатәуп, иадгылатәуп- қьаадла ишьақәҳарӷәӷәоу аԥсҭазаараҿы аус ауртә иҟаҵатәуп. Иҳамаз азакәанқәеи, иахьа иҳадаҳкылоит ҳәа ҳазлацәажәози еиқәыршәаны аус еицыруртә иҟаҵатәуп. Аҳаир баӷәаза аус аур, усҟан ҳҳәынҭқарра даҽа хаҿрак аиуеит", - ҳәа азгәеиҭеит Ҳаџьымба.
2015 шықәса рзы Рауль Ҳаџьымба аҳәамҭа ҟаиҵахьан аҳаиртә баӷәаза аиҭашьақәыргыларазы макьана атәылаҿ иазхо аԥара ыҟам ҳәа.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, рашәара 5 - Sputnik. Агәаҭара-аушьҭратә ҭыԥ "Адлер - автомҩатә" ашьаҟауаа рыиасырҭаҟны Аԥсни Урыстәылеи рҳәааҿы даанкылан Урыстәыла атәылауаҩ, уи идбалан анырра ӷәӷәа ҟазҵо ахәшәқәа рацәаны, абри атәы аанацҳауеит Краснодартәи атәылаҿацә иатәу Урыстәыла Афедералтә шәарҭадаратә маҵзура иаҵанакуа Аҳәаахьчаратә усбарҭа апресс-маҵзура.
"Хаҭалатәи игәаҭараан Урыстәылатәи Афедерациа атәылауаҩ имаҭәақәа ишрылаз рбеит ахәшәқәа згәылаз аполимертә еилаҳәара. Ахимиатә експертиза ианарбеит урҭ амаҭәашьарқәа "Лирика" ҳәа ззырҳәо апрегабалин шакәыз", - ҳәа аҳәоит адырраҭараҟны.
Аурыс-аԥсуаа ҳәаа иахыганы контрабандала анырра ӷәӷәа ҟазҵо ахәшәқәа риагаразы ари атәылауаҩ иганахьала ашьаус хацыркуп.
Анырра ӷәӷәа ҟазҵо амаҭәашьарқәа ршәагаақәа ртаблицаҟны иарбоу асиа инақәыршәаны, атәылауа имхыз ахәшәқәа зышәагаа дуу ҳәа ишьоуп ҳәа азгәарҭеит АфШәМ (ФСБ - аред.) Аҳәаахьчаратә усбарҭаҟны.
Рашәара 4 рзы Аԥсны аԥыза-министр актәи ихаҭыԥуаҩ Беслан Џьапуа имҩаԥигаз аилацәажәара иалахәын Аекологиазы аҳәынҭқарратә еилакы ахантәаҩы Савели Ҷыҭанаа, Аҵиаақәа рзы аҳәынҭқарратә карантинтә хылаԥшра амаҵзура аиҳабы Аркади Џьынџьиа, Аҳәынҭқарратә ветеринартә маҵзура аиҳабы Роман Џьапуа, Ақыҭанхамҩа аминистрра иатәу Аҵиаақәа рыхьчаразы амаҵзура аиҳабы Владимир Гьериа.
"Аиаша шәасҳәап, иахьазы ауаҩы дзыргәырӷьо маҷуп, иҟалап ҳара иаҳа ҳазеицәазар аԥсабара, иара еиуеиԥшым ахәаҷақәа, ачымазарақәа рыла иҳанаҭо аԥхасҭа аасҭа", - иҳәеит Џьапуа.
Аԥыза-министр актәи ахаҭыԥуаҩ иазгәеиҭеит ақыҭанхамҩа аԥхасҭа азҭо еиуеиԥшым амаҵа хкқәа рҟынтә ахәшәтәрақәа рымҩаԥгаразы аиҵахарақәа шазгәаҭам. Аԥсыӡкра азҵаара далацәажәо, иара иҳәеит аалыҵ аус адызуло Аԥсны азауадқәа мацара уи рнапы алакызҭгьы, ԥаса ишыҟаз еиԥш, уи ахылаԥшра иаҳа имариахон ҳәа.
"Шаҟа аадрыхыз, азауад ахь шаҟа наргаз аԥсыӡ убоит. Егьырахь аквота аужьраан азауадқәа рнаҩс иаланагало рацәаҩуп ари аус. Ҭырқәтәылантәи иаауеит аӷбақәа аԥсыӡкразы. Урҭ қьырала икны, рхы иархәаны, азауад азы акәымкәа еиӷьу аԥсыӡқәа ркуашәа, ахылаԥшра рзыҟаҵара цәгьоуп. Аекологцәа есымша урҭ рааигәа изыҟалаӡом. Хықәкыс иҳамоуп аԥсыӡ акра шаҟа азин азоурыжьуа 30-40 нызқь ҭонна роума, дара иҟоу абыжь-зауадак рыбжьара ишазарц. Дара рыда аӡәгьы дҟамлар, ахылаԥшра иаҳа имариахоит, аԥсыӡгьы анҭыҵ ицо акәымкәа, абра иҟалоит. Ус еиԥш хықәкыла ҳаицәажәеит, иахьынӡалҵуа сыздыруам", - иҳәеит Џьапуа.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит: