27.06.2019
***
Ҳаҭыр зқәу ҳауаажәлар, ҳҵарауаа!
Ҳаҭыр зқәу ҳасасцәа!
Иналукааша аҧсуа лингвист, ҳмилаҭтә ҭҵаарадырреи ҳкультуреи рхаҭарнак ду, Аҧсны ахьыҧшымразы ақәҧара аҧхьагылаҩ Константин Семион-иҧа Шьаҟрыл диижьҭеи 120 шықәса аҵра иазкны ҳтәылаҿы имҩаҧысуа ахҭысқәа ирымоуп аҵак ҷыда, избанзар ҳбызшәадырраҿы иҟоу аихьӡарақәа обиективла ахәшьара раҳҭарц ҳҭахызар, даҽазныкгьы лаҧш ҿыцла ҳрызхьаҧшроуп уи ашьҭаркыҩцәа знысыз амҩеи, дара рырҿиаратә ҭынхеи.
Афилологиатә ҭҵаарадыррақәа рдоктор Константин Шьаҟрыл ихшыҩ, идырра, ибаҩхатәра амҽхак,идунеихәаҧшра, ипрофессионалтә ҟазшьа -ҷыдарақәа ирлыҵшәоу иусумҭақәа зегьы хәы змаӡам малуп ҳакадемиатә ҭҵаарадырразы. Иара дравторуп 100 инареиҳаны аҭҵаамҭақәа. Урҭ рызкуп афонетикеи, аморфологиеи, асинтаксиси, алексикологиеи, адиалектологиеи, аетимологиеи уҳәа еиуеиҧшым абызшәадырратә проблемақәа. Иуадаҩыз аамҭақәа рзы инапы иҵижьит аҧсуа бызшәазы раҧхьатәи арҵага шәҟәқәа, иуникалтәу ажәарқәа, афольклортә материалқәа.
Константин Шьаҟрыл ишьҭамҭа ҕәҕәаны иаанижьит Аҧсны ауаажәларратә ҧсҭазаараҿы. Уи далахәын аҧсуа литературатә бызшәа анормақәа рышьақәыргыларазы, насгьы атопонимиаҿы иҟаз аилагарақәа рырҽеиразы Аҳәынҭқарратә комиссиа.
Иналкааны иазгәаҭатәуп Константин Шьаҟрыл аҧсуа жәлар рзинқәа рыхьчараҿы илшамҭа дуқәа. Ҳҭоурых иахәҭакуп иареи, Баграт Шьынқәбеи, Гьаргь Ӡиӡариеи рнапы зҵаҩны 1947 шықәсазы Москваҟа, СССР аполитикатә напхгара рышҟа идәықәҵаз ашәҟәы. Уи еилыхха ианыҧшит ақырҭуа национал-шовинисттә политика Аҧсны ианаҭаз ааха ҕәҕәа. Константин Шьаҟрыл дреиуан хьаҵра зқәымыз, аҵыхәтәанынӡа аиаша иазықәҧоз, зыпринципқәа џьбараз аҧсуа интеллигенциа рхаҭарнакцәа дуқәа.
Аҵарауаҩ аҩызцәа нагақәа иман аурыс ҵарауаа, афилологцәа, аҭоурыхҭҵааҩцәа, еицырдыруаз аспециалистцәа рыҩныҵҟа. Ҷыдалагьы иара дзызҿлымҳаз теман аҧсуа-адыга бызшәақәа реизыҟазаашьа. Ари азҵаароуп изызкыз Москва, Мрагылараҭҵааратә институт аҿы қәҿиарала иихьчаз иара идоктортә диссертациагьы.
Ахә ҳаракны ишьатәуп иара убас аҵарауаҩ рҵаҩык, рҵаҩык иаҳасабала, аҧсуа школқәа рҿы иибахьоу аџьабаа.
Константин Шьаҟрыл дызнысыз аҧсҭазааратә мҩа, аҧсуаҭҵаареи кавказҭҵаареи русаҿы илшамҭақәа, ҩашьара зқәым ипатриотра – ҳҳәынҭқарра аргылараҿы, ҳҵарадырра аизҳараҿы еицакра зқәым лагаламҭаны иаанхоит. Уи ихьӡ акамыршәра ҳазегь иаҳуалҧшьоуп!