08.08.2017
Нанҳәамза 8 рзы Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Рауль Ҳаџьымба Урыстәылатәи Афедерациа Ахада Владимир Владимир-иҧа Путини иареи реиҧылара ашьҭахь апрессазы аҳәамҭа ҟаиҵеит.
***
Ҳаҭыр зқәу Владимир Владимир-иҧа! Ҳаҭыр зқәу ҳҩызцәа, ҳколлегацәа!
Аҧсны жәлар зегьы ҳзы ихьӡуп, игәырҕьара дууп Урыстәылатәи Афедерациа Ахада Владимир Владимир-иҧа Путин аҧсуа дгьыл аҟны идкылара. Ҳара ҳаиҧыларақәа лассы-лассы имҩаҧыслоит, уи Аҧсни Урыстәылеи рҳәынҭқаррабжьаратә еизыҟазаашьақәа рыҩаӡара ҳараки аҩ-ҳәынҭқарраки урҭ рмилаҭқәеи иҕәҕәоу реиҩызаратә еимадарақәеи рыстратегиатә усеицуреи ртәы аҳәоит.
Урыстәылатәи Афедерациа Ахада Владимир Владимир-иҧа Путин дызлахәыз иахьатәи ҳаиҧылара ишаҧу еиҧш, аиҩызаратәи аусуратәи ҭагылазаашьаҿы, Аҧсни Урыстәылеи рҭахрақәа инарықәыршәаны акырӡа хәарҭара аманы имҩаҧысит. Аҩ-ганктәи рымшхәаҧштә аҟны иқәгылаз еиҳа акрызҵазкуаз азҵаарақәа ҳрылацәажәеит.
Хымҧада, раҧхьаӡа иргыланы ҳара ҳрылацәажәеит Аҧсны асоциалтә-економикатә ҿиара азҵаарақәа. Ишдыру еиҧш, Урыстәылатәи Афедерациа Аинвестициатә программеи егьырҭ ахырхарҭақәеи инарықәыршәаны афинанстә цхыраара ду ҟанаҵоит. Уи ҳара иҳалнаршоит акрызҵазкуа аинфраструктуратә проектқәа рынагӡара, аекономика арҿиара, амҩақәеи акоммуникациақәеи рырҽеира, асоциалтә ҵакы змоу аобиектқәа рыргылара. Сынтәа Аинвестициатә программа инақәыршәаны афинансыркра ашәагаа иартәоит 2,5 млрд мааҭ инареиҳаны. Аҧсуа ган иеиқәнаршәеит зхаҭабзиара ҳараку апроекттә-харџьынҵатә документациа, иара аекспертиза иахысит, ишьақәырҕәҕәоуп. Уи Аинвестициатә программа иазҧхьагәанаҭо аобиектқәа рыла хықәкылатәи аусура алагара алнаршеит.
Анаплакра маҷи абжьаратә наплакреи русхкаҟны апроектқәа рынагӡара иаҿуп, аурыс банкқәа рыкредиттә хархәагақәа адҧхьаланы. Арҭ ахықәкқәа рныгаӡаразы урыстәылатәи «"Аинвестициатә усбарҭа" аганахьала » 1,2 млрд мааҭ азоужьуп. Ари апрограмма абзоурала Аҧсны қәҿиарала аусура иалагеит аарыхратә наплакқәа жәпакы, раҧхьаӡа иргыланы, ақыҭанхамҩатә усхк аҟны. Уи Аҧсны ааигәатәи аҧеиҧш азы Аҧсны ахатә економика арҿиара анырра ҕәҕәа аҭара шалнаршо азы агәыҕрақәа ҳнаҭоит.
Ари программа иаанарҧшуа алҵшәақәа, атәылаҟны анаплакратә активра аизҳара, абизнес кредитла аиқәыршәара аҭахра ҳасаб азуны, аҧсуа ган зҿлымҳара шамаз аанарҧшит абри ахырхарҭала акредиттә хархәагақәа рышәагаа ацҵаразы. Уи иалнаршоит асоциал-економикатә ҿиара еиҳа иццакны амҩаҧысра, аусуратә ҭыҧқәа рхыҧхьаӡара ацҵара, ҳтәылаҟны ашәахтәқәҵаратә шьаҭа арҭбаара.
2008 шықәсазы Урыстәылатәи Афедерациа Аҧсны Аҳәынҭқарра ахьыҧшымра аназханаҵа аахыс, Аҧсни Урыстәылеи рыбжьара атауареикәыршара иазҳаит 3,5-нтә – 7 млрд мааҭк рҟынтәи 24,5 млрд рҟынӡа. Аекспорт – 0,9 млрд мааҭ рҟынтәи 5,5 млрд рҟынӡа.
Иааидкыланы, Аиҩызареи астратегиатә усеицуреи рзы аҧсны-урыстәылатәи аиқәшаҳаҭра аҧҟарақәа рынагӡара шымҩаҧысуа азгәаҳҭеит. Убас, ҳаиҧылара аламҭалазы аҧсуа ган ишьақәнарҕәҕәеит Аҧсни Урыстәылеи рыҩныҵҟатәи аусқәа рминистррақәа иеицырзеиҧшу Аинформациа-координациатә центр аиҿкаареи аусуреи рыҧҟарақәа рзы Аиқәшаҳаҭра. Иара ацәгьоурақәа ирҿагыланы ақәҧареи ҳтәылаҟны акриминогентә ҭагылазаашьа аиҕьтәреи ирыдҳәалоу азҵаарақәа рыӡбаразы акрызҵазкуа усбарҭа ҿыцны иҟалап ҳәа агәыҕра ҳамоуп.
Атәылахьчареи ашәарҭадареи рызҵааразы иаку аусуеицура аанкылаӡам. Уи ахықәкы инадҳәаланы, Аҧсни Урыстәылеи Рырбџьармчқәа Иеизаку рарратә гәыҧ ашьақәыргылара азҧхьагәаҭоуп, хазы игоу аиқәшаҳаҭрала иҳәаақәҵааны.
Адәныҟатәи аусқәа русбарҭақәа русеицура амҩаҧысра иаҿуп, адәныҟатәи аполитика аҭышәныртәаларазы ауснагӡатәқәа мҩаҧысуеит, ҷыдала иааугозар, Женеватәи аиҿцәажәарақәа.
Акультуреи аҵараиуреи рганахьала, агуманитартә хырхарҭала аусеицура активла имҩаҧысуеит.
Хазы иазгәасҭар сҭахуп, Урыстәылатәи Афедерациа Ахадеи ҳареи уаанӡатәи ҳаиҧыларақәа раан ҳазлацәажәоз, ҳтәылауаа рыҧсҭазаашьа аиҕьтәра иазкыз азҵаарақәа рыӡбара ишаҿу. Ҷыдала иааугозар, аҳәынҭқарратә ҳәаа ахыҵразы аҭагылазаашьақәа рырманшәалара азҵаара. Аҳәаахьчаратәи аҳазалхратәи усмҩаҧгатәқәа рынагӡашьа арццакреи рылҵшәақәеи азгәаҭатәуп, иумбар залшом аушьҭратә ҭыҧқәа рҟны атәылауаа аҧшра еиҳа имаҷны ишрықәшәо.
Абри инамаданы ҳара зҿлымҳара заҳҭо зҵаароуп – урыстәылатәи анапхгара ашҟа аҳәарагьы ҟаҳҵоит иахьынӡауа аҧснытәи ақыҭанхамҩа тауарқәа Урыстәылатәи Афедерациахь рекспорт азы аҭагылазаашьақәа рырманшәаларазы. Ҳгәы иаанагоит аҳазалахра еиҳа ирласни лҵшәабзиалеи аиқәыршәареи еиуеиҧшым аҳәынҭқарратә гәаҭара хкқәа рымҩаҧгареи рзы, афитосанитартә гәаҭарагьы убрахь иналаҵаны, иҟоу амеханизмқәа рхархәара аҭахуп ҳәа, ҷыдала, аҳазалхратә ҟәшаҿы аиқәшаҳаҭрақәа рыҟны иазҧхьагәаҭоу. Ари Аҧсны аграртә ҟәша аҿиара иацхраауеит, урыстәылатәи ахархәаҩ зхаҭабзиара ҳараку, аҧснытәи ақыҭанхамҩаарыхыҩцәа изҩыдоу раалыҵ еиҳа инацҵаны ироуртә иҟанаҵоит.
Ахыркәшамҭазы хаҭала Урыстәыла Ахада Владимир Владимир-иҧа Путин иҭабуп ҳәа иасҳәар сҭахуп ҧсахрада Аҧсны Аҳәынҭқарра иаиҭо адгыларазы, ҷыдала иҳамоу апроблемақәа зҿлымҳара ахьриҭо азы. Ҳажәлар ари азы гәыкала иҭабуп ҳәа шәарҳәоит. Аҧсны Аҳәынҭқарреи Урыстәылеи ирыбжьоу аиҩызара еицакра ақәӡам. Агәра ганы сыҟоуп аидгылареи астратегиатә усеицуреи апринципқәа шьаҭас измоу ҳажәларқәа рыҿиара иазку аҧсны-урыстәылатәи аизыҟазаашьақәа аҧхьаҟагьы аҿиара шроуа азы.