АҞӘА, хәажәкыра 9 - Sputnik. Аԥсни Урыстәылеи ртуризм азы аинформациа-еилкааратә ресурс "Хаба-Хаба" аусура иалагалараны иҟоуп, ауснагӡатәқәа хыркәшоуп ҳәа арадио Sputnik иазеиҭеиҳәеит афонд "Ишьхатәылоу Аԥсны" анапхгаҩы Ҭенгиз Ҭарба.
Аресурс аԥҵареи арҿиареи рнапы алакын иактиву атуризм аусхк аганахьала аус зуа урыстәылатәи аҟазауаа, Ҭенгиз Ҭарба дрылахәны.
"Шьаҿа-шьаҿала активла атуризм мҩаԥызго ауаа рзы иманшәалоу ахархәагақәа аԥаҳҵоит. Ҳсаит иҭалан ицарц ахьырҭаху аԥшааразы алшара рымазаауеит. Уи азы иахәҭоу аинформациа рыҭахоит. Ирыҭахоит абжьгарақәа аныҟәара шымҩаԥыргашазы. Иара убасгьы, асаит аҿы иаархәар ҟалоит ирҭаххаша амаҭәа ҷыда", - иҳәеит иара.
Ҭарба иҳәеит "Хаба-Хаба" – иуникалу проектны ишыҟоу, атәылақәа жәпакы рҿы зеиԥш уԥымло шакәу.
Ҭарба иажәақәа рыла, апроект актәи ахәҭа ишаҵанакуа Урыстәылеиԥш Аԥсынгьы иактиву атуризм азы иахәҭаны иҟоу амаҭәа ҷыда ахьааухәаша аинтернет-дәқьан аартра. Аплатформа аамҭа-аамҭала ихарҭәаалахоит арҭ атәылақәа рҭыԥ ԥшӡарақәа рыӡбахә зҳәо аинформациала, хаҭала амаршрутқәа ирзааҭгыланы.
"Ари аурыс-аԥсуа проект авторцәа сыруаӡәкуп. Актәи аетап аан Аԥсны иазку аинформациа иаҳа еиҳауп. Нас –Алтаи, Камчатка уҳәа Урыстәыла егьырҭ арегионқәа ирылацәажәахоит", - иҳәеит Ҭарба.
"Хаба-Хаба" иахәҭа ҷыданы иҟалоит аныҟәараан ашәарҭадара азхьаԥшразы аинформациа.
Афонд "Ишьхатәылоу Аԥсны" анапхгаҩы иҳәеит апроект ахьӡ –"Хаба-Хаба" иаанаго, Суахили абызшәаҟынтә уи "шьаҿа-шьаҿала" ма "маҷ-маҷла" ауп. Ари апроект аҵакы аанарԥшуеит.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Аԥсны аҭыԥантәи ахаланапхгараҭарахь алхрақәа мҩаԥысит мшаԥы 11 рзы.
"Адепутатрахь иқәгылаз акандидатцәа ҩажәаҩык рахьынтә 15-ҩык алхын. Иманшәаланы еилагарада имҩаԥысит алхрақәа. 5196- ҩык ашәҟәы иҭагалаз алхыҩцәа рҟынтәи 2052 -ҩык алхрақәа рхы рыладырхәит. Уи аԥхьа иҟаз ас еиԥш алхрақәеи дареи еиҿурԥшуазар, усҟан 2800-ҩык ыҟан алхыҩцәа. Актәи аилатәара мҩаԥысраны иҟоуп иааиуа ашәахьаҽны мшаԥы 19 рзы. 15-ҩык адепутатцәа рахьынтә ҩыџьа аҳәса ыҟоуп. Уи аԥхьа иҟаз адепутатцәа рахьынтә ҩыџьа ықәгылан, руаӡәк ҩаԥхьа далырхит, уи Тҟәарчалтәи араионтә хәышәтәырҭа аиҳабы Лали Гаргәылиа лоуп", - лҳәеит Ажьиԥҳа.
Ажьиԥҳа лгәаанагара лҳәеит аҭыԥантәи ахаланапхгараҭарақәа рахь инеиуа адепутатцәа зеиԥшразар акәу.
АҞӘА, мшаԥы 14 - Sputnik. Аԥсуа тәанчахәқәа ршәара апандемиа аамҭа иахҟьеит, избанзар 2020 шықәсазы Атәанчахәытә фонд 130 миллион мааҭ амоуӡеит. Абри атәы радио Sputnik иазеиҭеиҳәеит Аԥсны Атәанчахәытә фонд ахантәаҩы Денис Гәылариа.
2020 шықәсазы акоммерциатә еиҿкаарақәа ашәахтәқәа рықәырхит апандемиа инадҳәаланы. Ари афонд ахь аԥаранашьҭра анырра анаҭеит.
Ахантәаҩы иажәақәа рыла Атәанчахәытә фонд ахь аԥара назмышьҭуаз акоммерциатә еиҿкаарақәа рымацара ракәым, аҳәынҭқарратә еиҿкаарақәагьы рыдҵақәа нарыгӡомызт.
Убас ауал ду ақәны иҟоуп АУН "Амшынеиқәафымцамч", иҳәеит Гәылариа.
"Аха дара ишьақәырӷәӷәоу аграфик ҳзаарышьҭит, ирҳәеит ЕгрыГЕС аусура ишалагалак Атәанчахәытә фонд ахь ахыԥхьаӡаларақәа ишрылаго", - иҳәеит Гәылариа.
Иахьазы реиҳа ауал ду зықәны иҟоу еиҿкаароуп АУН "Амшынеиқәафымцамч".
Ашәарақәа еиҵахоит иара убасгьы ареспубликаҿы аԥсуа тәанчахәы зауа рхыԥхьаӡара иацло иахьалагаз ҳәа иҳәоит Гәылариа.
2020 шықәса алагамҭаз ари ахыԥхьаӡара 6656-ҩык инаӡозар, шықәса анҵәамҭазы 8592-ҩык ҟалеит.
Иахьа Атәанчахәытә фонд аамҭа-аамҭала ашәарақәа мҩаԥнагоит. Аԥхьа иззыршәо категорианы иҟоу Аԥсны жәлар реибашьра аинвалидцәа роуп.
"56 миллион мааҭ ауал ҳақәуп. Ари хәажәкырамза иатәуп. Аха иара есыҽны еиҵахоит. Раион-раионла аԥарақәа ҳшәоит. Аибашьра иадҳәало акатегориақәа рҿаԥхьа Аҟәа, Аҟәа араион, Очамчыратәии Тҟәарчалтәии араионқәа рҟны ҳуал ҳшәеит, иаанханы иҟоуп Гагреи Гәылрыԥшьи араионқәа", - иҳәеит афонд ахантәаҩы.
Гәылариа иажәақәа рыла Афонд ахь аԥаралагалара адинамика аныԥшуа иалагеит. Аҭагылазаашьа аҭышәынтәалара алшоны иҟоуп 2021 шықәса ахԥатәи аԥшьбаразы ҳәа иҳәоит иара.