25.11.2019
Абҵарамза 25 рзы, Аҧсны Аҳәынҭқарра Аконституциа Амш азгәаҭара аламҭалазы, Аҧсны Аҳәынҭқарра Аконституциа 25 шықәса ахыҵра инамаданы, Аҧснытәи аҳәынҭқарратә филармониаҟны имҩаҧысит аныҳәатә усмҩаҧгатә. Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Рауль Ҳаџьымба Аҧсны жәлар ирыдиныҳәалеит Аҧсны Аҳәынҭқарра Аконституциа Амш.
***
Ҳаҭыр зқәу ҳауаажәлар!
Ихьыҧшым Аҧсны Аҳәынҭқарра ашьақәгылараҿы крызҵазкуа етапны иҟалеит уи Аконституциа ҿыц аҧҵара, алагалара. Ари ахҭыс иаанартит адаҟьа ҿыц ҳҭоурых аҿы. Ҳажәлар рсуверентә зинқәа закәан мҩала раларҵәара хықәкыс измаз, Владислав Арӡынба хадара ззиуаз Иреиҳаӡоу Асовет адепутатцәа – ихымҧадатәу аконституциатә еиҭакрақәа рызҵаара цәырыргахьан 1992 шықәсазы Апарламент ҿыц акомиссиа ҷыдақәа рҿы. Ахьыҧшымра иазықәҧоз аполитикатә ҧхьагылаҩцәа мап ацәырымкыр залшомызт ажәытә унитартә система. 1989 шықәса хәажәкыра жәаа рзы Жәлар реизара ду аҿы ирыдыркылахьаз еицырдыруа Лыхнытәи ааҧхьареи, егьырҭ иналукааша аполитикатә декларациақәеи рҿы хықәкыла азҵаара ықәыргылан Аҧсны уаанӡа иамаз ихьыҧшым астатус азырхынҳәразы, насгьы Қырҭтәылеи Аҧсни ҳәынҭқарракаҿы реицыҟазаара шзалымшо азы. Абри еиҧш аҭагылазаашьҿы зқьи жәшәи хынҩажәеи жәаа шықәсазтәи Аҧсны АССР Аконституциа ақәныҟәара политикалагьы зинлагьы логикак иузҭагӡомызт.
Ҳәарас иаҭахузеи, арҭқәа зегьы ауадаҩрақәа, аполитикатә-зинтә еиҿыхарақәа, аиҿагылара ҕәҕәа зырҵысуаз процессын, избанзар акыр жәашықәса Аҧсны аганахьала аколониалтә политика мҩаҧызгоз Қырҭәыла анапхгара гәҭакыс ирымамызт рнапаҵаҟа иҟаз автономтә еиҿкаарақәа рзин арҭбаара.
Ишыжәдыруеиҧш, урҭ аргама мап ацәыркуан Қырҭтәылеи Аҧсни реизыҟазаашьа даҽа зинтә ҩаӡарак аҟынӡа рышьҭыхразы иҟаз ажәалагалақәагьы. Абарҭқәа зеиҕьаҭам ала еилызкаауаз Аҧсны аполитикатә напхгара ҿыц иҟарҵеит ахьыҧшымра иазкыз раҧхьатәи ашьаҿақәа. Аҧышәеи адырреи змаз аекспертцәа адыҧхьаланы, адепутатцәа напы адыркит аиуристтә кәама-ҵамақәа маҷымкәа изцыз ари аусура ду. Аҧсны Апарламент Ҿыц официалла ааҧхьара ҟанаҵеит усҟантәи ақырҭуа напхгара рышҟа аҩ-республикак афедеративтә еиқәшаҳаҭра рыбжьаҵаразын. Аха, ишыжәдыруа еиҧш, Аҧсны ашьаарҵәыра иҭазыргылаз ақырҭуа агрессорцәа, ишьақәырҟьеит ҳтәыла анапхгара ҿыц рыпланқәа.
Аибашьра ашьҭахь Аҧсуа Парламент адепутатцәа ҩаҧхьа еиҭазыхынҳәуеит ихьыҧшым ҳҳәынҭқарра азинтә ҧҟарақәа ҳәаақәызҵоз Аконституциа Ҿыц хада апроект аус адулара. Қәҿиарала иагьынарыгӡоит рҿаҧхьа иқәгылаз аусӡбатә ду. 25 шықәса раахыс ҳара ҳауаажәларратә ҧсҭазаара, ҳаҩныҵҟатәи ҳадәныҟатәи аполитика, ҳзинхьчаратә усура зегьы мҩаҧысуеит исуверентәу Аҧсны Аҳәынҭқарра Аконституциа ҿыц шьагәыҭс иҟаҵаны. Ҳәарас иаҭахузеи ари иааира дуун, амилаҭ-хақәиҭратә қәҧара абираҟ иҵегь иҳаразкуаз шьаҿа ҕәҕәан!
Гәык-ҧсыкала ишәыдысныҳәалоит ари аҭоурыхтә хҭыс ду, ҳажәлар рыҿиарамҩаҿы аҭыҧ ҷыда аанызкыло ари арыцхә! 25 шықәса раахыс ҳара ҳазну амҩа иаанарҧшуеит ҳаихьӡарақәа реиҧш, ҳаиҵахарақәагьы. Аха агәыҕра ду ҳазҭо факторны иҟоуп, Аҧсны Аҳәынҭқарра ҩныҵҟала аҿиара, аизҳара иахьаҿу, адунеи аҿы амҽхаки анырреи ахьарҭбаауа. Имариам абри апроцесс аҿы ихадараны иаанхоит ҳконституциа ҿыц еибаркны измоу азинтә-демократиатә принципқәа. Зхьыҧшымреи зхақәиҭреи ашьа рызказҭәаз ҳажәлар агәра ргоит уаҵәтәи рҧеиҧш, рперспектива! Нагӡара ақәзааит ахааназын, хьаҵрада, зхатәы мҩа ылызхыз Аҧсны Аҳәынҭқарра!