Ашәҟәыҩҩы, ажурнал "Аҟазара" аредактор хада Џьума Аҳәба Sputnik акорреспондент Бадраҟ Аҩӡба изеиҭеиҳәеит дызнысыз аԥсҭазааратә мҩеи ирҿиара ахыҵхырҭақәеи ртәы.
– Џьума Виссарион-иԥа зегь раԥхьа иргыланы ишәыдаҳныҳәалоит 80-шықәса шәхыҵра. Ҳаԥхьаҩцәа ирзеиҭашәҳәар ҳҭахуп ашәҟәҩҩра ашҟа шәхьаԥшра шыҟалаз, насгьы раԥхьатәи шәусумҭа акьыԥхь анаба.
– Раԥхьаӡа сыхьӡ акьыԥхь аҟны ицәырҵит 14 шықәса анысхыҵуаз, агазеҭ "Аԥсны ҟаԥшь" ашҟа астатиа зҩит. Убри ашьҭахь раԥхьаӡа сажәеинраалақәа анылеит 1955 шықәса рзыҳәа ажурнал "Алашара" аҭыҵра ианалага ашықәс (1955) азы, ахԥатәи аномер аҟны. Ажәеинраалақәа рыла салагеит аҩҩра, нас, ԥыҭк ҵхьаны ажәеинраалақәа еизызго ашәҟәы ҭсыжьит.
– Шәазааҭгылар ҳҭахуп шәызлыҵыз шәҭаацәа рҭоурых, ҳара иаадыруеит имаҷымкәа ауадаҩрақәа шрхыргаз.
– Хымз анысхыҵуаз, саб дҭаркит "ажәлар раӷа", "атроцкист" ҳәа. Уи инақәырццакны иаб иашьа еиҳабы Қәыџьмахан ихьӡын дҭаркын, дыршьит. Ҳара аиуара, аҭынхара ҳабжьан Нестор Лакобеи ҳареи, уи иаб иашьа иԥа диман саб иаҳәшьа Хьыкәыр. Нестор ҳаҩны днеихьан, дааихьан Аҳәбақәеи иареи акыр еицныҟәахьан. Иара "ажәлар раӷа" ҳәа анизырҳәа, уи изааигәаз, дахьнеиуаз "ажәлар раӷа" ҳәа рызҳәаны иҭаркуан.
Саб раԥхьа ашьра иқәырҵеит, нас Троцки иакәу Ленин иакәу узыдгыло ҳәа иазҵааит. Аҭакс иҟеиҵеит сынхаҩуп, аҵара сымам аҩыџьагьы сыздырӡом ҳәа. Уҭаацәароума ҳәа ианиазҵаа ҩыџьа ахәыҷқәа сымоуп ҳәа реиҳәеит. Нас дара ааицәажәан, даҳшьыр иаҳнаҭои, ашықәс иқәҵаны дахьымаауа дҳашьҭып ҳәа ирыӡбеит. Жәашықәса иқәырҵеит. Колыма дҭакын, акыр агәаҟрақәа ихыганы дааит. Аҳәбақәа рҟынтәи жәҩык ауаа ршьит 1937 шықәсазы. Аҭара инхоз Аҳәбақәа зегьы амҳаџьырра иагеит.
Сара сабду амҳаџьырра аамҭазы Нхыҵ-Кавказ дыҟан, Аҭара данааи ҩбаҟа ҭаацәара нханы иҟан, зегьы амҳаџьырра иагахьан, иашьеиҳаби иашьеиҵбеи уахь иналаҵаны. Уи урҭ Ҭырқәтәылаҟа дрышьҭаланы дцеит, кыраамҭа дрышьҭан, ииулакгьы иԥшааит иашьцәа. Ианиԥшаа, ҳхынҳәып ҳәа реиҳәеит, аха дара ирымуит. Ҷкәына хәыҷык жәабаҟа, жәаҩаҟа шықәса зхыҵуаз зани заби змамыз диманы амҩа дықәлеит. Акырымза амҩа дықәын, амҳаџьыр дзеиԥшрахарызеи дхьыжә-кәыжәӡа амла дакны, дгәаҟны амҩа дықәын. Иааигоз ахәыҷы аԥсра даналагалак ҩны-бзиак анибалакгьы диҭиуан, нас ҩымшҟа анҵлак, днеины диӷьычуан. Хынтә дҭиины, хынтә дӷьычны дааигеит. Дааиган урҭ иахьагьы Аӡыҩбжьа инхоит. Абас, сабду Кьаӷәса ауама ихганы Аԥсныҟа дхынҳәит.
– Аҵара аҵара усҟантәи аамҭақәа рзы акыр имариамызт, ишԥашәоуи аҵара, уадаҩрақәас ишәхыжәгеи ари аус аҿы?
– Саб даныхынҳә Аҭаратәи ақырҭуа школ сҭалеит анбан сзымдыруа абызшәа сзымдыруа. Аԥшьбатәи инаркны аабатәи акласс аҟынӡа ақырҭуа школ сҭан, ақырҭшәа убриаҟара исҵеит, қырҭшәала сагьҩҩуа аҟынӡа. Аха убраҟа, ахәбатәи акласс сантәаз, слеишәа хәыҷык ицәгьан, Бераиа ҳәа аӡәы матиматика ҳирҵон.
Амыждара азыҳәа Аҭара ашкол ашьҭахь абаҳча ыҟан, убра ааԥынразы арыцқьара ҳаҿын, џьоукы аигәышә ааргеит, џьоукы абаҳа. Аигәышә бзиа сыман саргьы. Усҟан ахәыҷқәа ҳрыпҟон, иҳалшагәышьози. Бераиа ҳәа иҟаз имгәацәа дуун акамбашь иаҟараз аӡә иакәын иара. Ак ҟасҵазар акәхап аҟәақҳәа схы дасит, сыԥсы маҷхо аҟынӡа снеиит. Сишьыр ҳәа сшәаны, сылаԥш аигәышә аныҵашәа иаашьҭхны ианысҟьа, ишьҭахь дцаны дкаҳаит, даҽазны ианыс ҟьа исыдгылаз аӡә данас ивҟьаны ицеит. Ашколгьы сҭырцеит уи ашьҭахь. Изулакгьы ари ашкол салгеит. Нас, сара Лыхнытәи ашкол сҭалеит.
– Шәырҿиамҭақәа ирылукааша иреиуоуп аҩымҭа "Бзоу", аҩҩра шәгәазырԥхеи?
– Сара аҽқәа цәгьала бзиа избон саныхәыҷыз. Аҽқәа ҳааӡон, сара урҭ сыбжьон. Аҭара мацара акәымкәа, Очамчыра араион аҟны имҩаԥысуаз аицлабрақәа рҟны ҩынтә аԥхьахәқәа згахьан. Сабгьы цәгьала аҽқәа бзиа ибон. Кәтолынтәи ауаа ааит, иҳәо иалагеит уҽы ҳаҭ ҳәа. Сан цәгьала дыԥҳәыс ҟәышын, уара аҽқәа иҵегь ҳааӡап, лҳәеит. Саб ишимуаз иаҳҭиит аҽы. Аҽы аҟазшьа ауаҩы ишизааигәоу ибзианы издыруан, аха еиҳараӡак ҵакыс иамоу аҩымҭа, иахьагьы, аиҳарак Асовет мчра аан, абаҩхатәра бзиа злоу ауаҩы уиаҟара дырҭахымызт, уи акы. Ҩбагьы ахатәы гәаанагара змоу ауаҩы, жәытәгьы-ҿангьы уиаҟара дырҭахым.
– Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра шәара шәҭаацәа ӷәӷәала ишәыцрасит, шәазааҭгылар ҳҭахуп ари аамҭахҵәаха.
– Аибашьра ианалагаҵәҟьа сашьеиҳаб ӷәӷәала дырхәит, ишьапы хырҵәеит. Сыҷкәын аибашьра ихигеи, Леон Иорден ианашьан, аибашьра ашьҭахь машәырла дҭахеит. Сара схатәы архив зегьы ақырҭқәа ирблит, саҳәшьаԥа машәырла дҭахеит. Аибашьра ауама ҳзаанагеит. Саргьы акыраамҭа сахьҭакыз сырҟәаҟәеит.
– Шәышԥахәаԥшуа иахьатәи аԥсуа литература аҿиашьа?
– Асовет мчра ахаан, аҳәынҭқарра ашьақәгылашьа бзианы иаадыруан. Иугәаԥхо, иугәамԥхо ухатә гәаанагаразы ацензура ыҟан аха, ак ыҟақәан. Уажәтәи аҳәынҭқарра ҿыц изакә ҳәынҭқарроу ашәҟәҩҩы мацара иакәым, ргәы иалымсааит аполитик дуқәагьы уаҩҵас ирыздыруам. Асоциализм 30 еилкаара амоуп, убас иҟоуп адемократиагьы. Уажә ҳазҿу, Аԥсны мацара акәымкәа, ԥасатәи Асовет мчра иахьаҵанакуа еиԥшӡам адемократиа. Аԥсуаа ирымҳәои "ауаҩы дшыцәаз ихы ԥҽны ибеит", ҳәа, абас иаалырҟьаны иҳалаҳаит адемократиа. Иааиз макьана цқьа иаҳзеилымкаацт, убри иахҟьаны, ашәҟәыҩҩцәа ирцәыуадаҩхеит аамҭа ҿыц аҿы арҿиара. Аибашьра иаҳхаагаз, уаҟа иалахәыҵәҟьаз сара схаҭа даара исԥырхагахеит.
Ашәҟәҩыра аиҳарак изызку ауаҩы ирыцҳашьара, иеиқәырхара, ицхраара ауп. Сара ауаҩы дыԥсны сиҿаԥшыр, сзыцәаӡомызт. Аибашьра аан, исывыршьааз аҷкәынцәа рацәаҩуп, уи даара исԥырхагахеит арҿиара аганахь ала. Аиҳарак изҩуеит автобиографиатә жәабжьқәа. Аибашьра ианалага иааилгаанӡа ҩымшҟа бжьахазаргьы амшынҵақәа зҩҩуан. Аибашьра ахаан мызкы аҟара сҭакын, убраҟа исхызгаз зегьы, адокументалтә роман "Ахамышҭыхә" захьӡу зҩҩит саноурыжь. Соурыжьит 1992 шықәса алгамҭазы. Ишакәым схы иасын, схы сыхьуан, сыԥсаанӡа изҩып сҳәан, жәохәымш рыла, Ҭхьына изҩҩит аиҳарак. Нас аибашьра ашьҭахь иҭсыжьит ароман. Убри ажәлар ирылаҵәеит избанзар уаҟа иалоу ауааи ахҭысқәеи хыҭҳәааӡам. Иаҳҳәап, Џьон Ӡиӡариа ауама ихганы дшыршьыз, исыцҭакыз ауама шырзааргоз, ишызбо иршьуаз ауаа, абарҭ зегьы сыбла иабаз ауп.
Лара санлыхьӡаз аразҟыцәгьара ихнарҩаԥшьаахьан лҭеиҭԥш, аха "леиԥш зеиԥшыз дыҟамызт, убас сахьала дчаԥан" рҳәон аҽарҳаиԥш ақыҭа агәы далсны данныҟәоз лыԥшӡара збахьаз зегьы. Сара сашьҭан абас ззырҳәоз лыԥшӡара агәаҭара, аха Лахьыцәгьа ҳәа ззырҳәо иалагахьаз аԥшӡара ацәаара лнубааларатәы дыҟамызт. Мыцхәы дҭынчын, хрыжь-хрыжь дцәажәон, шамахагьы ауаа рахь дцәырҵуамызт, ҭеиҭԥшлагьы деҩцамызшәа дыҟан.
Аԥшӡара иамазкуаз аԥҳәыс лыԥсҭазаара аӷьырак зыхшыҩ аҭыԥ иҭҟьаз ахьырхәышәтәуаз ахәышәтәырҭаҿы илхылгон. Лахьыцәгьа "дырҩегьых деиҭашәан дыргеит" ҳәа аарылаҩҩуан ааигәа-сигәа инхоз ауаа, нас ԥыҭрак ашьҭахь "дааргеит аҩныҟа" рҳәон.
Зыԥшӡара иақәӡыз ԥҳәызбахеит Лахьыцәгьа, даҽакала иаҳҳәозар, зыԥшӡара ззымыхьчаз лакәхеит. Дыҵәрышкәаӡа, дшеишеиуа данааҩагыла, ԥсабарала Анцәа илиҭаз аԥшӡареи, иара убас лыкәашареи лышәаҳәареи уҳәа рыла, зегьы деицгәарҭеит. Ашьҭазааҩцәа рацәаҩны изауз аҭыԥҳа ԥшӡа аҽацә лас еиԥш дҽырба-ҽырбо аԥсҭазаара данын, лаԥхьаҟа аразҟыцәгьара шылзыԥшыз лзымдыруа.
Ҽнак зны, даҽа қыҭак аҟынтәи лабраа рахь ауаҩы дааит, абригь-абригь иԥа рыӡӷаб дшигәаԥхо, лнапы дшаҳәо реиҳәаразы. Иаргьы анцәахша диеиԥшын рҳәеит ҭеиҭԥшла, аха лабраа ирымаз ауаҩ нагара арԥыс иҭаацәа рҿы еиҳа ихьысҳазаарын, убри аҟынтә, ахамаԥагьара иарҵысуаз амакратә ажәақәа рыцҳаит арахьынтә "иара дара дышрықәнагам" азы.
Ус еиԥш ажәа лнызҵоз рацәаҩын, аха лара ашеишеи илнаало адунеи данымызшәа, дшаԥшаԥуа лыԥшӡара лхамаԥагьара еиҳагьы иарӷәӷәо, зылаԥш лхьысуаз зегь ыршанхо адунеи данын. Ани ажәа лнызҵаз Анцәахшагьы изынарыцҳаз ажәақәа гәаӷны игәы иҭан рҳәеит.
Аамҭа цон, ари ашеишеи аҳҭнықалақь ашҟа иаауаз амҩаду ахь ирлас-ырлас дцәырҵлон. Усҟан уажәеиԥш амашьынақәа рацәамызт, убри аҟынтә, ашеишеи иманшәаланы Аҟәаҟа даазгашаз дазыԥшуан амҩеихда зегь ырлашо. Ажәа лнызҵаз, мап зцәылкыз Анцәахша амашьына имазаарын, убри аҟынтә ибзиабареи игәаӷи еилаӡҩаны лымариа аниоуа ҳәа ари амҩеихада деиҩаӡон рҳәеит...
Сара санылхааныз лыԥшӡара аразҟыцәгьара ихнарҩаԥшьаахьан, аха лҭоурых сгәы ҭнашьаауан, аиашазы, дагьрыцҳасшьон. Адәахьы шамаха уаҩы дибомызт аҟынтә, ҿыҵгак ҟаҵаны рыҩны снеирц сыӡбеит ҽнак зны. Дара рганахь инхоз сыуацәа рҟынтә сшаауаз, рашҭа саназааигәаха, сныҟәашәа иаагсырхеит, аха схала уахь амҩахыҵра сзыгәаӷьуамызт. Санынаԥш, дгәасҭеит лара аԥсҭазаара иардагәаз леиԥш гагаҵас ашҭа дахьықәгылаз. Санылба, лхала ҿылҭит "арахь бааи" ҳәа. Сгәы неиҭаԥеит, хықәкыс исымаз уахь анеира шакәызгьы. Схәыҷымзи, сшәон, избанзар зыхшыҩ аҭыԥ иқәҟьаз рхәышәтәырҭа уажәы-уажә иҭалоз лакәын лара. Сшәон, аха Лахьыцәгьа лылаԥш аҭаԥшрагьы сҭахын, исҭахын зыԥшӡара ззымыхьчаз аԥҳәызба иааигәаны лбара.
Лани лареи ракәын аҩны иҟаз. Рҩыџьагьы мыцхәы ицәажәомызт. Ахаамыхаақәа ирымаз сыдыргалеит, аҩны ҳшыҟоу-ҳшанугьы иазҵаауан.
Сара Лахьыцәгьа сылҿаԥшуан, аха дызқәыӡыз лыԥшӡара ацәаарагьы збомызт. Изакәызеи, мшәан, "леиԥш зеиԥшу дыҟамызт" ҳәа ззырҳәо абас ллакҭа ҭааны, аӡәгьы дузилымкаауа дзыҟоузеи ҳәа схәыцуан. Усҟан иабаздыруаз аԥшӡара ахьчара шыуадаҩыз, аразҟыдара улакҭа ҭыгга уҟанаҵар шалшоз, уҭеиҭԥш шеиҭанакуаз…
Лара дшашаӡа ақыҭеи аҳҭнықалақьи еимаздоз амҩаду ахь данцәырҵуаз, илеиҩаӡоз амашьынарныҟәцаҩ игәҭакы наигӡахьазаарын...
Ҽнак зны иаарылаҩҩит, зыԥшӡара адунеи ианымӡалоз аҭыԥҳа, аҭаацәара ҳәа дымцаӡакәа лыбаҩ лтәымкәа дшыҟаз шааԥшыз. Зхамаԥагьара адунеи ианымӡалоз лабраа акыр еиҵанарӷәӷәеит рҳәеит ари ажәабжь бӷаԥҵәага. Еиҳарак ирызхымгоз "уара ҳара уҳаҭәам" ҳәа ажәа ззырыцҳахьаз рыԥҳа лымгәарҭа иҭаз дахьиабыз акәын. Усҟан, уажәеиԥш, аԥҳәыс илгәыдҵаны дыршьуамызт, ахацәа ааилатәан, ирыӡбеит, рыхьымӡӷ ахыхра аҳаҭыразы, "дигарц, мамзар ахызаҵә ихы ишҭашәо" изырыцҳарц. Ус иагьыҟарҵеит. Дыргеит Лахьыцәгьа зҭацара еилаҳауаз, аха ас ианыҟала еиҵанарӷәӷәаз абхәараа.
Аӡәгьы издыруамызт, лара амчымхара дақәшәоу, мамзаргьы илаҭәалымшьоз арԥыс маҷ-маҷ инапаҿы дааигоу, аха иҟалаз ҟалеит, Лахьыцәгьа хаҵа дцеит ахьӡыртәит. Илыхьыз лԥагьара аарԥсасиин, Лахьыцәгьа ҭацара уа дахьнанагаз лҽамариашашәа дыҟан. Лыхшараиура аамҭа анааи, аҳәса еизаны, ишаԥыз еиԥш, ацхыраара лырҭарц илыдтәалан. Лыхшараиура мариамызт, акыр дгәаҟит рҳәеит. Ашамҭазшәа асаби икьаасбжьы геит, ахаҵарԥыс диит.
Ахшараиура иаркараз Лахьыцәгьа, лыԥсы анлоу, дылҭаҳәахаа ацәа дынҭанагалеит... Шьыбжьагәазы данааԥш, лысаби длымбеит. Дҩагылан ауадақәа еимдо лҿанаалха, анхәа аҿаалырхеит "аринахыс ибыхшо ҳара даҳтәхоит, ари адәныҟантәи иаабгаз ааӡара ҳәа дызҭахыз драҳҭеит" ҳәа. Лахьыцәгьа дарҭаслымит иларҳәаз ажәабжь ҿаасҭа. Ахьымӡхыхразы ахшара ицәыӡра ачҳара згәы иҭамыз злалакәыз ала, уаҳа ажәак мҳәаӡакәа, иаанлыжьит рҳәеит лабхәараа рашҭа.
Лхәыҷ иаб иҟаиҵо изымдыруа дгыланы дахәаԥшуан зыԥшӡара инапаҿы иааигаз ашеишеи лхы лыкәажьны инхара шаанлыжьуаз. Уи аҩнаҭаҿы анхәа илҳәоз акәын иалнадоз, иара Анцәахша дымчыдан.
Лыҩныҟа дгьежьит зыԥшӡара ззымыхьчаз, зыхшара длыҵԥааны дызцәыргаз аԥҳәыс қәыԥш. Лгәыԥҳәыхш лгәыдымӡало лаб иҩны дааҩнахеит азныказы. Ашьҭахь, лыхшара иааӡаразы илыцгылаз агәыԥҳәыхш иҿаҳәаны иааныркылеит рҳәеит.
Лшьара данықәла ашьҭахь, Лахьыцәгьа лысаби иԥшаара лҽазылкит, аха хра злаз акгьы лзеилымкааит уи аамҭазы. Лабхәараагьы акырынтә ауаа лнырҵеит рҳәеит аҩныҟа дгьежьырц, аха заҳаҭыр ларҟәыз аԥҳәыс ԥшӡа уи аҩыза агәаӷьра лхы илзаҭәамшьеит. Убри нахыс, ачымазара дыхҭанакуа далагеит Лахьыцәгьа, убри нахыс еиҳарак лымҩа ахәышәтәырҭахь ихан зыхшара дзыцәдырӡыз аԥҳәыс қәыԥш. Лахьыцәгьа рҳәон уи лразҟы ианалацәажәоз.
Акыр шықәса рышьҭахь зегь акоуп иан диԥшааит ихбыџхахьаз лԥа. Лара лҽахьылхәышәтәуаз азааигәара инхоз џьоукы драаӡозаарын. Зны-зынла амҩаду ианыршәланы ақыҭа далсны иан разҟыцәгьа дибаразы даауан иара, нас деиҭацон, згәыбылра идыз, сан, саб ҳәа иишьоз дзааӡаз рахь. Ирҳәоит иара данцалакгьы, Лахьыцәгьа лчымазара еиҳагьы аҽарӷәӷәон ҳәа.
Аҭыԥҳа аҵәца дадыркылоит ҳҳәамҭақәа рҿы. Апоет Рауль Лашәриа "Аҵх ҵәца" захьӡу иажәеинраалаҿы иҩуеит:
"Ирҳәалоит: аӡӷаби аҵәцеи,
Иҟоуп избогьы еиԥшны.
Зыбла ҭылашоу аҵх ҵәца
Иагәылсуеит аӡиас ццакны…"
Аҵәца знык иԥҽыр иузеидкылом, аԥҳәызба лаҳаҭыргьы ԥыххааса ицар ашьақәыргылара ауам, убри ауп ари зырҳәогьы.
Лахьыцәгьа лдунеи лыԥсахит аибашьра ашьҭахь. Лҭоубыҭ аҿы иқәгылан, лыԥшӡара аразҟыцәгьара ихнарҩаԥшьаанӡа иҭыхыз афотоқәа. Урҭ сылаԥш анрықәшәа, еилыскааит уи лыԥшӡара аӡбахә абырсҟак изалацәажәоз. Аиашазы, апортрет аҟынтә исыхәаԥшуан зеиҿартәышьа уаршанхоз аԥҳәызба қәыԥш лхаҿсахьа, сара издыруаз лҭеиҭԥш иузадкыломызт, хәыки шьхаки рыбжьан. Ахьышәҭҳәа иааснырит сара сзышьҭаз уи лыԥшӡара амаӡа. Ииашаҵәҟьан, уи аҩыза аԥшӡара ахьчарагьы уадаҩзар акәхарын сгәахәуан зоуреи зыҭбареи, зхаҿы аформақәеи иреиӷьу асахьаҭыхыҩцәа рзы амодельра азызушаз Лахьыцәгьа данқәыԥшызтәи лсахьа сахьахәаԥшуаз…
Избан изысыҩуеи Лахьыцәгьа илызку аҭоурых? Акы, сара еснагь саргәамҵуан зыԥшӡара аилкаара сашьҭаз аԥҳәыс лахьыцәгьа лҭоурых. Залымдараны сахәаԥшуан уи илхылгаз ахьаа. Иҩбахаз, иахьатәи ҳаԥсҭазаараҿы ас азалымдара иақәшәо, разҟыла еиқәымшәо иргәыдҵаны ианыршьуа сақәшаҳаҭым. Аԥҳәыс лаҳаҭыр ахьчара зуалу ахацәа роуп, уи лыԥшӡара акьысра згәаӷьыз ахаҵагьы аҭак аҟаҵара иара иуалуп ҳәа исыԥхьаӡоит. Аԥшӡара аразҟыдара анацу рацәоуп. Аԥшӡара ахьчара аҭахуп. Хымԥада, лара аԥҳәызбагьы абри дазхәыцлароуп еснагь, "Аӡӷаби аҵәцеи" рымҳәои…
Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
"Афонд алахәылацәа ақыҭаҟны инхо аҷкәынцәа роуп зегьы: Џьон Тапаӷәуа, Авҭандил Шьенгьелиа, Гена Ҵлаииа. Еиду амилаҭқәа реиҿкаара Аҿиара апрограмма асоциалтә проектқәа ирыдҳәалоу ахь ашәҟәы алаҳҵеит. Астадион аргыларазы ҳапроект ргәаԥхеит, ирҳәеит аԥара шәаҳҭоит ҳәа. Аргылара ҳалагеит, иаагозар, иацы ахаҳә ҭаҳаԥсон астадион иахьаҵанакуа. Ацхыраара ҳарҭоит ҳқыҭа иалахәу аҷкәынцәа. Аӡәы абылтәы ҳаиҭоит, ҽаӡәы - аԥара, досу ишилшо еиԥш. Апроект анагӡаразы аԥара аноурыжьуаз Еиду амилаҭқәа реиҿкаара Аҿиара апрограммала иҳарҳәеит ахә зегьы шахырымшәаауа. Ҳара иаҳҳәеит иазымхо аԥара, аргыларатә материалқәа роума, ишҳалҳаршо. Ахаҳә акәзар, Тамшьтәи аҵхырҭаҟынтәи иҳаиҭеит ҳқыҭаҟны инхо Асҭамыр Саӡба, иара ибзоурала иахәҭаз ҭаҳаԥсеит", - иҳәеит Какалиа.
Иара иажәақәа рыла, Кәтол ақыҭа аҿиаразы афонд аԥҵан жәабранмзазы, хықәкыс ирымоуп еиуеиԥшым асоциалтә проектқәа аԥсҭазаара раларҵәара.
"Зегьы ижәдыруеит ақыҭақәа рҟны аҭагылазаашьа зеиԥшроу, иҟаӡам иақәнагоу аспорттә ҽазыҟаҵарҭақәа, еиуеиԥшым асекциақәа. Ҳәарада, арҭқәа зегьы зныкала иҳалшаӡом аҟаҵара, аха шьаҿа-шьаҿала ҳамч ақәхоит ҳәа сгәы иаанагоит", - иҳәеит Какалиа.
Иара иазгәеиҭеит ақыҭақәа рҟны еиуеиԥшым асоциалтә проектқәа зынагӡахар, ақалақь ахь нхара ицо рхыԥхьаӡара иаҳа имаҷхон ҳәа.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит: