Ари абжьарак аҭыӡшәа ду зхылҵны идырххо Қарҭынтәи иааз аныхачаԥа ауп. Ишыжәдыруа еиԥш, уи ҳтәыла иҭаргалеит ақырҭуа политикцәа, хаҭала "Алианс патриотов" ҵәатәы шьаҟас иамоу Ирма Инашвили лаԥхьагылара ала.
Ақырҭуа тема ҵаҵгәыс ишьҭыхны, аԥсуа политикаҿы акырынтә аидысларақәеи аибаррхарақәеи ҟалахьеит. Иҳаҩсыз амчра ахаан акәзар, ԥхынҷкәын 25, 2017 шықәсазы 20 шықәса аҭакра зқәыз ацәгьоуҩы Георги Лукава иоужьра иахҟьаны. Усҟантәи аоппозициаа амитинг дуқәа мҩаԥыргахьан имҳәа-мырзакәа ақырҭуа цәгьоуҩы ихы дахьақәиҭтәыз азы. Уи азы апрезидент ԥхьатәара ицаразгьы азҵаара ықәдыргылеит, аха усҟан уи анагӡара залмыршахеит.
Анаҩсан, ишәгәаласыршәоит, шықәсык аамҵыкәа акыршықәса Аԥсны иаалоз, шьҭрала Гал араион иатәыз, Санкт-Петербургтәи атеатр аҿы аҽазыҟаҵарақәа ирхысуаз агыруа баритон Георги Ҭодуа ажьырныҳәа 24, 2018 шықәсазы Гал агәыҳалалратә концерт мҩаԥигеит. Анаҩсан, дахьынтәааз даныгьежь, аполитика инамаданы ақырҭуа ҭыжьымҭақәа рҿы аҳәамҭа ҟаиҵеит "Аԥсны ҳәа Ареспублика ыҟам" ҳəа. Аоппозициаа ракәзар, акыр иаршанхеит ашәаҳәаҩ иаара, усҟан Гал араион ахадас иҟаз Ҭемыр Надараиа "ԥхьатәара дцароуп" ҳәа аҳәамҭақәа ҟарҵеит рыдгылаҩцәа.
Абри зегь зысгәалашәо, усҟантәи аоппозициаа ақырҭуа тема акыр иџьбараны иазнеиуан, ҳаӷеиҭа рҽахыршьаарашәа иҟан. Рацәак мҵит, амчраҿ дара наӡеит, раԥхьатәи рҳәамҭақәа рҿы "Қырҭтәылеи ҳареи аицәажәарақәа ҳабжьалар ахәҭоуп" ҳәа ҳдырдырит. Иахьатәи амчра аусура иалагеижьҭеи шықәсыбжакгьы мҵыц, аха уаанӡа изҿагылоз ақырҭуа темақәа ирыхҟьеит дара рхаантәи раԥхьатәи аҭыӡшәагьы.
Ԥхыӡ иубар иузхамҵарымызт Аԥсны ахада ицхырааҩ Лаша Сақаниа дырԥыланы, ақырҭуа политикцәа зинда аҳәаа иахысны Елыр-ныха ашҭа иҭаргалеит аныхачаԥа ҳәа. "Асасцәа" раара маӡан, аха ақырҭуа политикцәа рыԥсадгьыл ахь ианыгьежь идырзеит акәымзар. Уаҟатәи аинформациатә хархәагақәа рыла ажәабжь Аԥсны иааҩит, уажәшьҭа ииасхьоу аамҭаҿы игылоу аҟаҵарбатә политикатә хҭысны иҟалеит.
Абасала, арольқәа рҽырыԥсахын, уажәы, уаанӡатәи апрезидент идгылаҩцәа, хаҭала ауаажәларратә ветернатә еиҿкаара "Аруаа" ахаҭарнакцәа Аслан Бжьаниа иааигәаладыршәеит ақырҭуа тема шаҟа иџьбароу. Дарбан оппозиционеру ари аҩыза атема иавсуа? Адунеи иалоу апандемиа аауханаршҭуа Инашвили "лҳамҭа" ааиҿаркит "Аруаа" атәыла ахада.
Аҭыӡшәа иахҟьаны ацхырааҩ Сақаниа ԥхьатәара дцеит. Амчра акәзар, аӡә ииҳәо даҽаӡәы еиҭеимҳәо, ражәақәа еимадамкәа иааҟалеит. Абри азҵаара аҩнуҵҟатәи аполитика ацәқәырԥа ашоура аашьҭнахит ҳазҭагылоу аамҭазы.
"Аруаа" Апарламент аҿы апрезиденти дареи аиқәшәара роуртә иныҟәеит, амала ажурналистцәа аламырхәыкәа имҩаԥысит, убри аҟынтәи еиуеиԥышм ацәажәарақәа цәырҵит Бжьаниа ахҭыс иеиҭаз ахәшьаразы. Ганкахьала "агха ҳахьит" ҳәа иҳәеит рҳәеит, егьи аган апрезидент иган ала "усҵәҟьа акәмызт" рхәеит. Ажәакала, аполитикцәа Апарламент аҿы ажурналистцәа адымгалакәа рхы ааилакны еибырҳәаз иазку ииашоу аинформациа ауаажәларра ирмоуит. Аҭыӡшәа ашоура иацыз лаҟәит, "Аруаа" ахаҭарнакцәа Инашвили лнапы иқәыргыланы иаалгаз Аныхачаԥа аҳәааҿы иганы ианынрыжь.
Уажәшьҭа, "Алианс патиротов" ҵәатәы шьаҟас иамоу Ирма Инашвили лхаҭа дашьҭалан илгоу, ма даҽаӡә дазыркуоу узымдыруа ҳара ҳҳәаахьчацәа рхыбраҿы ишьҭоуп. Акы заҵәык, еилкаамкәа инхаз, избан ари Аныхачаԥа аргьежьра Аԥсны ауахәама амаҵ азызуа ракәымкәа, аибашьра аветеранцәа қәашьс изроуз?
Ииашоуп, Аԥснытәи ауахәама ахаҭарнакцәа аҳәамҭа ҟарҵахьан, аныхачаԥа аагара дара ишрывгаз, ишырзымдыруаз, аха зегь акоуп иубоит адинхаҵаратә ԥҟарақәа раҵкыс аполитика шеиҳау. Аныхачаԥа аагара аполитикатә шәыгақәа рыла ихырҷоуп, ахҭыс ахаҭа бзиарас иаҵоу акгьы ыҟамазаргьы.
Абар маҷ ҵуама аибашьра еилгеижьҭеи, аха ақырҭуа зҵаатәы азы аԥсуа политикцәа хҭак еицҭадыршәуа изыҟамлеит. Ҳара иҳамоуп Адәныҟатәи аусқәа рминистрра, уи ахырхарҭа хаҭала апрезидент имҩақәиҵо ала аус ауазароуп. Еилкаамкәа инхеит, азин рымамкәа Аԥсны аҳәаа ишԥаҭалеи Қырҭтәылатәи "асасцәа"? Иабаҟоу Ашәарҭадара амаҵзура? Аԥсны ахада ицхырааҩ Лаша Сақаниа ихала иӡбны иҟаиҵарымызт, иара шасыс ари азҵаатәы даҿашәазаргьы.
Сара сгәанала, иҟазароуп аҳәынҭқарратә идеологиатә цәаҳәа 27 шықәса раԥхьа ҳара иҳабашьуаз Қырҭтәыла аганахь. Ицәырҵуа азҵаарақәа зегьы еиуеиԥшым аполитикатә гәыԥқәеи Аԥсны ахадареи еилацәажәаны имҩақәырҵозароуп. Ақырҭқәа ирацәажәатәызар, иззы, хықәкыс иҳамоузеи, нархас иамоузеи аԥсуа-қырҭуа еицәажәарақәа уҳәа, абарҭ зегьы аҿы аԥсуаа хҭак еицҭадыршәуазароуп. Аҩнуҵҟатәи азҵаарақәа рҿы аимак ыҟазаргьы, адәахьтәи, еиҳаракгьы Қырҭәыла аганахьтәи аԥсуа политика ҩбаны ишаны ҟалашьа амам, избанзар, уи иҵнашәаауеит ҳара ҳхьыԥшымра.
Азҵаара цәырцуеит, аныхачаԥа дыргьежьит, аха маӡала контрабанда ҳасабла Қырҭтәылантәи Аԥсны иҭанагало атауарқәа рызҵаатәы шԥаҟало? Ҳтәылауаа ргәабзиара ашьақәыргыларазы Қырҭтәылаҟа имцар ада ԥсыхәа амамкәаны иҟоу мҩас иазыԥшаатәузеи? Иаҳҳәар ҳалшома ҳара, иҳабашьуаз аҳәынҭқарреи ҳареи ҳаилымсуа ҳаҟоуп ҳәа аныхачаԥа иааргаз ҳашҭа иҭыганы "иахьаажәгаз ижәга" ҳәа анраҳҳәо? Џьара иаҳбоит, џьара иаҳбаӡом?
Аԥсуа политика аҟама аҿеиԥш инаҳәааҳәуа иҟоуп, иацы амчраҿы иҟаз, уаанӡа зықәҿырымҭуаз иахьа рҽахыршьаауеит, иацы оппозициа иҟаз иацы ирҳәоз иахьа иркәаҳауеит. Ақырҭуа политикцәа ракәзар, еснагь ирыԥшаалоит ҳара ҳаибазырфаша атемақәа, ҳарҭ аԥшәмацәа хҭак ишеицҭаҳмыршәуа рдыруеит азы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Асовет аамҭа амалырқәа амазаргьы, зегь акоуп абырҵкал икылнахуаз рацәан ацензура бааԥсы шуԥылозгьы. Иаҳҳәап, атеатр аҿы аспектакль ахәаԥшыҩцәа рахь ицәырыргаанӡа, акультура аминистрра ахаҭарнакцәеи, атеатр асахьаркыратә еилазаареи, аинтеллигенциеи адгаланы, имҩаԥыргон ахәаԥшра. Иҟан Аԥсны анҭынҵынтәи атеатрҭҵааҩцәа ааԥхьара анроуазгьы. Наҟынтәи иаауаз апрофессионалцәа иаахтны ргәаанагара рҳәон, аҭыԥантәиқәагьы аспектакль иагыз-иабзаз ҳәаны, ма аус адуларахьы ирышьҭуан, мамзаргьы ахәаԥшцәа дырбаразы амҩа арҭон.
Иахьа аспектакль ахаҭа аҭыҵра акыр агзаргьы, заа иӡырыргоит, заа ахәшьара арҭоит знапы иҵыҵуа. Алитература амҩақәҵараҿгьы иҟан амҩақәа, иҭыҵуан акритикатә статиақәа знылоз аизга "Ажәеи аамҭеи", иара убас, ажурнал "Алашараҿы" ицәырҵуан еиуеиԥшым иҵарыз ақәгыларақәа. Амузыка аганахьгьы ашәақәа рҭыҵра ахә зшьоз амузыкантцәа ыҟан.
Хымԥада, аҟазацәа рахьтә аӡәы еиҳа илшарақәа ҭбаан, даҽаӡәы дхьысҳазар ауан, аха, зегь акоуп, хылаԥшрак аман. Иахьеиԥш инеиужьны аибарҽхәареи ахырҽхәареи ыҟамызт сҳәар сылшоит урҭ аамҭақәа ирхааныз лаҳасаб ала.
Иаҳбозеи иахьа? Аспектакль ықәзыргыло ихаҭа ирҽхәо асоциалтә ҳақәа рҿы даацәырҵуеит, ашәҟәы зызҭыжьыз аӡыргара мҩаԥигоит, уаҟа ихырку ажәақәа рҳәар рылшоит абжьааԥны ианимаҳауа дҵәылызхуа.
Араӡара даара имариам усхеит ҳазҭагылоу аамҭазы. Аԥҳа иҟалҵо ан илырҽхәоит, нас ауацәеи аҭынхацәеи аҷаққәа (алаикқәа) аақәдыргылоит, убри аан ахҳәаа даҽа хырхарҭак аҭан изҩызгьы ижәлоит уи иазку арҽхәаҩцәа. Акыр иџьбараз акритик Владимир Аҵнариа истатиақәа руак аҿы иҩхьан "ҳара ҳаиуареи ҳҭынхареи шыҟоу ала, акритика уамак анарха амам" ҳәа. Аҵарауаҩ Владимир Агрба иакәзар, ирониатә ҟазшьала ихы дахлафаауа иҳәахьан "акритика шамуаз анызба, арҽхәарахьы сиасит" ҳәа.
Шәара шәазхәыц, арҭ ахыбаҩқәа акритика аԥеиԥш шамамыз рҳәозҭгьы, азҵаара заҟа ихьанҭахаз? Апоет Таиф Аџьба дышхәыдамызгьы, "Пушкин ишьҭахь ажәеинраала аҩра цәгьоуп" иҳәон, аклассик иҩаӡара аҽахьыгӡара шыуадаҩыз еилкааны. Пушкин анаҳҳәа, хыԥхьаӡарала аурыс гени ишәҟәқәа раҵкыс ҭзыжьхьоугьы ануԥыло ыҟоуп ҳара ҳҿы, ахыԥхьаӡара мацара иаанаго ыҟазар. Ҳазҭагылоу аамаҭазы "споет бзиоуп" зҳәаз дпоетхоит, "срежиссиор дууп" зҳәаз дрежиссиоруп, скомпозиторуп зҳәазгьы ус.
Абри аамҭазы, аҟазараҵәҟьа злоу ашәшьыра ианыҵахогьы ҟалоит, избанзар дара рхы ирзаҭәашьом ахӡыргара. Аколонкақәа равтор лаҳасабала, исгәаԥхо аспектакль иагу иабзоу атәы мацара сыҩуа салагеит, иара убас, даара дҟазоуп ҳәа ззысыԥхьаӡо изкны ажәа сҳәоит. Даараӡа исҭахын зны, арежиссиор Мадина Аргәынԥҳа лықәыргыламҭа Г. Лорка ипиеса "Бернарда Альба лыҩны" иазкны сгәаанагара сҩырц. Аспектакль цәгьа исгәаԥхеит, ҳаԥсҭазаара иашьашәалоуп. Иҟан иара убас сгәы еихьызшьуазгьы, уигьы сҳәарын, аха уаҟа ароль хадақәа руак саҳәшьа иналыгӡон азы, исыҩуа ԥсыуаҵас ииашахом сҳәан, савсит.
Акырынтә исҳәахьеит, хаҭала атеатрқәа русуразы Аԥсны анҭыҵынтәи атеатрҭҵааҩцәа ааганы, ҳтеатрқәа зегьы ррепертуар иахәарԥшны, "аҩеи-аӡеи" еилырхыр бзиан ҳәа.
Аибарҽхәареи ахырҽхәареи акультура абзиахь икылнагом, аԥхьаҩи, ахәаԥшҩи ироуроуп алшара, раҵкыс здыруа ианализ аԥхьара, азыӡырҩра, уи акыр иацхраауан агьама бзиа ашьҭкаара. Иахьа асоциалтә ҳақәа рҿы иубоит аԥсуаа иҳацәтәымыз ацәырҵрақәа, урҭ ирылыскаауеит ауацәеи аҭынхацәеи еицлабны рҭахцәа ахьдырҽхәо. Зҭынха дминистрхаз Facebook адаҟьаҿы адныҳәалара ҟалҵар лылшоит, аҩны днеины ималырҽхәар амуашәа. Абас, асоциалтә ҳақәа рцәырҵра ҳабҩарақәа цәырнаго иалагеит, аха, зегь реиҳа ихьаагатәу, аҟазараҿы аибарҽхәара аҳра ауа иахьалагаз ауп.
Аҵарауаҩ Валери Бигәаа абри азҵаатәы хьааганы, мышқәак раԥхьа абас ахҳәаа ҟаиҵон Facebook аҿы: "Еибарҽхәарыла ҳдоуҳатә культура инхаз ахәыҷгьы ҳалгоит. Аԥсышәала иҭыҵуа - газеҭума, журналума, шамахамзар аинтеллекттә зыҟаҵара рныԥшӡом. Ҩышьа ззымдыруа авторцәа, аҩымҭа еихҳәеиҵҳәа иананырҵо рацәоуп. Ак сҳәоит ҳәа уаналага, уԥсыр уҵәыуара иааӡом. Ас ҳаналага, ҳсахьаркыратә литературагьы ҟалом, ҳмилаҭтә журналистикагьы".
Ари зыҩуа аҵарауаҩ Бигәаа ихы дацәшәаны акәым, иаргьы ибарҭоуп ҳазну амҩа азоуп дызгәамҵуа. Аҵарауаҩ абри азҵаатәы азы аилацәажәара аҭахуп ҳәа агәаанагра имоуп. Зегьы иреиӷьуп, иҟоу аҟазара ахырхарҭақәа, алитературагьы уахь иналаҵаны, атәы здыруа ахҳәаа арҭалар, апрофессионал иажәа акраҵанакуеит, ҳазҭагылоу ирҩашьагоу аамҭазы.
Ус сҳәаргьы, иахьа атеатртә, алитературатә, амузыкатә аналитика хықәкыла иаҿу дарбану? Ари аганахь аҵара змоугьы рацәаҩым, ари амҩа хра шалам баны уи занааҭс ишьҭызхуагьы маҷҩуп. Абас ҳашцо ҳанца, зынӡа ҳҩашьоит, аграфоман ҳаԥхашьаны апремиа иаҳҭар ҟалоит, аҵарадыррахь ус змам имҩа ааҳартыр ауеит.
Избан изалымшои? Ԥынгыла дук ыҟоума? Ацензура бааԥс акәымкәа, хра злоу аналитика ир, иԥсыҽу аган иаванархар ҟалоит, аха уи иаҭахуп агәаӷьра ду атәы здыруа рганахьала.
Шәазхәыц, иаҳҳәап аҳәынҭқарра ахарџь ала ҵакы змам ашәҟәы аҭыжьра ахарџь баша аӡы ишҭаԥсо... Шәазхәыц, ҳара, зекономика хьысҳау ҳзыҳәан, уи заҟа иаахоу. Аамҭа цар, зегь акоуп ихьысҳау канаԥсоит, ахҷаҭқәа роуп иаанхо.
Аԥхын ақыҭаҿы аԥсшьара азы санцо, есышықәса иаасыртуеит Алықьса Гогәуа иҩымҭақәа реизга. Ҿыц избазшәа сеиҭарыԥхьоит иҩымҭақәа. Саԥхьацыԥхьаӡа исныруеит, урҭ рхыԥша заҟа иҵаулоу. Аԥсшәа ахаҭа мыӡыр, Гогәуа иҩымҭақәа наунагӡоуп, егьырҭ аклассикцәа Баграт Шьынқәба, Иуа Коӷониа, Миха Лакрба уҳәа аамҭа иԥнашәахьоу арҿиаҩцәагьы рырҿиамтақәа налаҵаны. Аамҭа ахаҭа зеиӷьыҟам бырҵкалуп, аха усгьы, аибарҽхәареи ахырҽхәареи ҳазмырҿио ҟазшьа бааԥсуп…
Автори аредакциеи ргәаанагара еиқәымшәозар ҟалоит.
Аҳәара уадаҩуп иахьа сызлацәажәо атема атрадициатә ҟазшьа ду амоуп ҳәа, аха усгьы, шамаха џьара иуԥымло цәырҵроуп сгәахәуеит. Апоет Платон Бебиа илаф жәеинраала "Ачара ду" иахьа чарацыԥхьаӡа ирҳәоит. Измаҳацда арҭ ацәаҳәақәа:
"Ачара ду аилашымҭаз
Амҳараҿы бжьык аагеит.
- Унан, иҳахьзеи? Ҳаи, сыԥсындаз!
Амитә ҳахьит, ҳҭаца дцеит!"
Апоет иажәеинраала асиужет хыҭҳәаауп сызҳәом, ари иамоуп акырынтә ҳаԥсҭазаараҿы имҩаԥысхьаз ахҭысқәа рсиужет. Иахьа иҟалап, ас иҟамлозаргьы, аха схәыҷреи сқәыԥшреи раамҭазы исаҳахьан "илбаз иакәӡам дыззааргаз" шырҳәоз. Апоет Бебиа илаф ажәеинраала иазааигәоу асиужетқәа зны-зынла аԥҳәыс лзы иразҟыдараны ианыҟало ыҟоуп, ҳчарақәа рҿы иацкәашозаргьы.
"Ус уа, агәыла ҭаҳмада
Дахьтәаз ҿааиҭит абас:
- Дадраа, ҳҭаца дцеит, избанзар
Илбаз иакәӡам дыззааргаз…"
Абри ашәа сазыӡырҩыцыԥхьаӡа иаасгәалашәоит ԥҳәыск лҭоурых, уи ари ашәаҿы ишыҟоу еиԥш, илбаз иакәым дыззааргаз, аха лҟазшьа илнамҭеит, ашәа асиужет аҿеиԥш, лабраахь агьежьра, дыззааргаз илдырбаз шиакәмыз анылба.
Таиф Аџьба илакә-поема "Сабажәгьалеи" афырхаҵа ишьашәалаз, иҟәынгаз арԥыск иуацәа ԥҳәыс дизыргарц рҭаххеит. Дара ибзианы ирдыруан, иара иҟәынгареиԥш, адәахьтәи иҭеиҭыԥшгьы аӡәгьы дшыхнамхуаз. Сабажәгьалеи ихаҭа-ԥсаҭа иакәын иара. Иуацәа убри аҟынтә ирхәыцит ԥҳәыс дшизааргашаз аплан. Зны далрыԥшааит ажәа знырҵашаз, зсахьа бзиаз, хшыҩлагьы икәадамыз лара.
Рҟәынга иҿы ааиртыр иԥҳәысаагара шхыбгалоз рымдыруаз, исахьагьы уи анубаалон усгьы, убри аҟынтә, иаалаган, рқыҭа иатәыз, зыгәра ргоз, ирыцәтәыммыз аҭаацәара иалалахьаз ԥшӡакы рыҷкәын иҭыԥан ԥҳәысҳәара дыргарц. Ақьаӷьариа амҩа ылылхит аԥхьа, аҭыԥҳа длацәажәеит, зычаԥашьа бзиоу, зани заби бзиоу дшизылҳәо азы дазыҟалҵеит.
Аҭыԥҳа маҷк инахараз шьха қыҭак датәын, арҭ аҭаца дызгарц зҭахыз адгьыл каршәраҿы инхон. Иахьынхоз рҭыӡҭыԥ аманшәалара адагьы, мазаралагьы ихьысҳамызт. Аӡӷаб деибан, лани лареи ракәын ашьха қыҭаҿы аҩны иахыз.
Ицеит илықәыршәны аԥҳәысҳәара арҭ ауаа. Аҟәынга иҭыԥан ицәырыргоз иблақәа иаҵәаӡа, знык унархыԥшылар урытҟәо иҟан. Ауха иахьнеиз аԥшәмаԥҳәыс лыԥҳа аразҟы лоур лҭахымзи, аишәа лырхиеит асасцәа дахьқәа рзы. Аҭыԥҳа дынкылыԥшны днаихәаԥшит лҳәара инеиз. Иаразнак лгәы дҭашәеит аблагәыӷра, иԥшӡара дыхнахит иаразнак. Аԥшӡа, иԥшра адагьы, итәашьа-игылашьала дугәамԥхо дыҟамызт. Ирфеит, иржәит, асасцәа изызнеиз ан лҿы ицәырыргеит, уи аамҭазы ақьаӷьариа аус лухьан, абла гәыӷрақәа ихырхыз аҿа ллырҳәахьан, ари аҩыза аразҟы даҽазнык лашҭа ишҭамлар шалшо лырдырны.
Ажәакала, дырҳәеит аҭыԥҳа, дук хара имгакәа, аҭацаагацәа цан, Аҟәынга ҳәа ҳзышьҭоу аԥҳәыс дизааргеит. Аҭыԥҳа лакәзар, дызҭаргалаз ашҭа лаша, илдырбахьаз аблагәыӷра уҳәа, лгәы ҭыԥраауа дыҟан. Чарамызт ируз, аха ауацәа, аҭахцәа адгаланы аишәа бзиа рхиан. Ҵхыбжьонынӡа еилыҵуамызт асасцәа, аҭацагьы маӡала дкылыԥшны абла гәыӷрақәа дрышьҭан, аха дара џьара рҽыҵәахны иҟан, ицәырҵуамызт макьана.
Ҭынчрахеит, асасцәа еимпит, аҭацагьы луада лдырбеит. Дук мырҵыкәа, абла гәыӷрақәа рцынхәрас луада иааҩналеит ашарамша блақәа. Лыблахаҵ аагьежьит азныказ. Ашьҭыбжьқәагьы цәгьахеит аҭаца даазгаз рыҩнаҿы. Ақьаӷьариа лакәзар, ҵаҟатәи аихагылаҿы лҽырхианы дтәан, аҩныҟа агьежьра шхьымӡӷу, уахь лышьҭахьҟагьы лан лыбӷа шԥылҵәо уҳәа, илҳәашаз рхианы илыман.
Илылымшеит аҭаца апоет Бебиа иажәеинраалаҿ ишыҟоу еиԥш, аҩныҟа ацара, илылымшеит, избанзар ҟазшьала дыӷәӷәамызт. Даанхеит дыззааргаз иҿы. Аҵаул чарагьы лзыруит анаҩсан. Аҭаца дахьыкҿагылаз ани абла гәыӷрақәа харшәшәара ҳәа иныҩналеит. Лгәы ааилагьежьит лара, лыԥсы злахаз, лразҟы анасыԥдара азҭаз аблақәа данырхыԥшыла, аха илыхьыз лҽамариашаны ҭацара ахәхәаҳәа иуа дыкҿагылан, лынасыԥдара илхаршәыз лкасала ихҩаны.
Аҭаца еснагь дазыԥшын урҭ абла гәыӷрақәа зхаз рашҭа данҭало ҳәа. Даалон иара уарла-шәарла, даныржьозтәи ахҭысқәа алаф ахь ииаганы иаацәырго. Абас ицон аамҭа. Аҟәынгажә иакәзар, дгәырӷьаҵәа иԥҳәыс ԥшӡа длывагьежьуан, иҟәынгара убла ааҭнахуама уҳәаратәы.
Аамҭа цеит. Аҵеи диит ари ашҭаҿы. Ахәыҷы маҷк изҳауа даналага, абзҳәацәа игәарҭо иалагеит аҷқәын хәыҷ абла гәыӷрақәа шихаз. Уаҳа акыр аҭахызма, ус акәымзаргьы, илыхшаз "ани илдырбаз иоуп дзеиԥшу" ахьӡхалеит. Убас шырҳәозгьы, лара гәыбӷан аӡәгьы илиҭомызт, анхәеи абхәеи рмаҭа иеиӷәырӷьо инхон.
Абас еиԥш иҟоу ахҭысқәа рыӡбахә акырынтә исаҳахьан. "Илбаз иакәӡам дыззааргаз" рҳәон. Ари арыцҳара ианахаз еснагь иразҟыданы срыхәаԥшуан. Акгьы иацәымшәакәа, зразҟы аиқәырхаразы зыҩныҟа ачара аилашымҭазы игьежьуаз рҭоурых сазгәыдуун. Абла гәыӷрақәа ракәзар, уажәгьы иҟоуп, зны-зынла имҩахыҵуеит анкьа иара дзырбаны иааргаз ҭацас дахьыҟоу амӡырхахьы…
Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.
"Ақыҭақәа рҟны аус зуа амедиаҳәшьцәа шәҳацхраа излашәылшо ала анырҳәа, ҳаизеит. Сара ахроникатә бронхит зласымоу ала, аинфекциатә ҟәшахьы сзымцаӡеит, аха ахәыҟаҵараҟны ацхыраара аҭахын азы, иҳалшо ала иҟаҵаны ачымазцәа рхәы ҳҭиуеит. Амедиаҳәшьцәа ааиуеит ирзызго. Ахәы зегьы ирзеиԥшны иузыҟаҵаӡом, ашьақар чымазара змоу рзы хазы афатә ҟаҵатәуп, ацклаԥшра аҭахуп. Ашьыжь еиуеиԥшым ақашьқәа ҟаҳҵоит, уи мацара раҳҭаӡом, ахаақәа, ргәы иаҭаху ачаи, акаҳуа, излаҳалшо ала ак рыгҳажьуам", - лҳәеит Ахсалԥҳа.
Шәазыӡырҩы аудио. Иаҳа инеиҵыху анҵамҭа шәаҳар шәылшоит арадио Sputnik аефир аҟны.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит: