Наала Гәымԥҳа, Sputnik
Аԥсны Арбџьармчқәа раԥҵаразы Ақәҵара нап аҵаҩын Аџьынџьтәылатә еибашьра ашыкьымҭазы, арратә ҭагылазаашьа бааԥсы аан.
Аҵарауаҩ, аҭоурыхтә ҭҵаарадыррақәа рдоктор, Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра аветеран Аслан Фазлыбеи-иԥа Аҩӡба ари амш дазааҭгыло иҳәоит:
"Ишдыру еиԥш, Аԥсны аибашьра иалагаанӡа, 1991 шықәса анҵәамҭазы Асовет Еидгыла еилаҳаит. Иалаз аҳәынҭқаррақәа аимак-аиҿак рыбжьалеит. Аимак рыбжьан Аԥсни Қырҭтәылеигьы. Шамахамзар, аимак-аиҿакқәа аидысларахь икылыргоит", - ҳәа азгәеиҭоит Аҩӡба.
Жьҭаарамза 11 Аԥсны Арбџьармчқәа анаԥҵаз амш ауп, аха уаанӡа, декабр 29, 1991 шықәсазы еиҿкаан Аҩнуҵҟатәи Ар Хаз игоу аполк. Уи еиҿкаан Аԥсны иҟаз Асовет Еидгыла архәҭақәа рбазала. Иреиҳаӡоу Асовет ахантәаҩыс дыҟан Владислав Григори-иԥа Арӡынба.
"Иубон аҭагылазаашьа аибашьрахь ахы шхаз. Ҩ-ҳәынҭқаррак анеиду ринтересқәа еиҿамгылар ауӡом. Арбџьармчқәа раԥхьа арезерв ар рыла ишьақәгылан, ашьҭахь убрахь инарԥхьо иалагеит арратә қәра иаҵанакуаз арԥарцәа. Усҟан Арбџьармчқәа инагӡаны ишьақәгылеит ҳәа узҳәаӡом. Раԥхьа аибашьра иаҿагылазгьы арезерв ар роуп", - иҳәоит аҭоурыхҭҵааҩ.
1992 шықәса рзы Аԥсны аибашьра ианалага, арратә система шьақәгыланы иҟаӡамызт. Еиҿкаатәын 500-500-ҩык зҵазкуаз абаталионқәа. Жәлар рыр рыла ишьақәгылаз ар ракәын еибашьра ицоз. Аибашьра аҽарҭбаауан. Жәлар рыр рымацара рыла аиааира агара залшомызт. Аибашьра анцо ар зегьы еидгылазароуп, ахада дрымазароуп, зегьы напык аҿы иҟазароуп. Убас, еиҿыркааит:
"Арбџьармчқәа реиҿкаара иалнаршеит аиааира агара. Аиҿкаара акыр аамҭа ицон. Ианвартәи ажәылара ашьҭахь Аԥсны Арбџьармчқәа напхгаҩыс дрыҭан Владислав Арӡынба ианвар 8, 1992 шықәса рзы. Ишаҳҳәаз еиԥш, Арбџьармчқәа анеиҿкааз аибашьра анцоз ауп. Усҟан Атәылахьчара Аминистрс дыҟан Владимир Аршба, Агенералтә штаб аиҳабыс - Султан Сосналиев, Гәымсҭатәи афронт еиҳабыс - Сергеи Дбар", - ҳәа аҭоурых дазааҭгылоит аҵарауаҩ.
Арбџьармчқәа рыҩнуҵҟа х-хырхарҭак ыҟан:
Аслан Аҩӡба ишиҳәо ала, кыр зҵазкуа аҭыԥ ааныркылон аӷа иҳаиртә еибашьыгақәа ирҿагыло амч, артиллериа, аԥшыхәра, аконтрԥшыхәра уҳәа ирацәаны.
Иахьатәи аамҭазгьы иӷәӷәоу ар ауп ихьыԥшым Аԥсны Аҳәынҭқарреи амилаҭи еиқәзырхо, изыхьчо.
Аԥсны Аҩнуҵҟатәи архәҭақәа Хазы игоу рполк еиҿкаан ԥхынҷкәын 29, 1991 шықәсазы. Нанҳәа 14, 1992 шықәсазы ақырҭуа арбџьармчқәа аҳәаа еилаганы Аԥсны иақәлеит. Аибашьра аамҭазы, Аԥсны Иреиҳаӡоу Ахеилак Апрезидиум ақәҵарала Аԥсны арбџьармчқәа аԥҵан 1992 шықәса, жьҭаарамза 11 аҽны. 413 мшы ицоз Аџьынџьтәылатә еибашьра хыркәшахеит ақырҭуа арбџьармчқәа раҵахарала. Цәыббра 30 – Аԥсны Аиааира амш ҳәа иԥхьаӡоуп.
АҞӘА, жьҭаара 29 – Sputnik, Бадри Есиава. 2020 шықәсазы Пицунда иаҭааз атуристцәа раахәаратә лшара еиҳахеит ҳәа Sputnik иазеиҭеиҳәеит Пицунда ахада Алхас Шамба.
"Сара 50 шықәса ҵуеит Пицунда сынхоижьҭеи. Ибзианы исгәалашәоит Лиудмила Гурченкои Ельдар Риазановы неиааиуа ҳаԥшаҳәа иананыз. Дысгәалашәоит аолимпиатә чемпион Владислав Третиак ҳпансионат аҿы иԥсы шишьоз. Еиҿсырԥшыша сымоуп. Иахьатәи атуристцәа усҟантәи аамҭақәа рыҩаӡараҟынӡа раахәаратә лшара ҟаланы иҟоуп", - иҳәеит иара.
Шамба иажәақәа рыла, сынтәа, Пицунда иаҭааз ҵыԥх аасҭа рхыԥхьаӡара шеиҵоугьы нанҳәамзаахыс акаҳуажәырҭақәа, ақьафурҭақәа, ахатә сектор ҭәын.
Ақалақь ахада ари атенденциа адиҳәалоит апандемиа иахырҟьаны урыстәылаа адунеитә курортқәарахь рцара ахьыԥкхаз. Иаартыз атәылақәа иреиуан Аԥсны.
"Акаҳуажәырҭақәа рҭааҩцәа рацәаҩын, аплиажқәа, аотельқәа рҿы аномерқәа иара убасгьы иҭәын. Заҟаҩ ҳҭааз сызҳәом, аха абри аамҭазы уаанӡа Пицунда иаҭаауаз рхыԥхьаӡара абжанӡа ыҟан", - иҳәеит Шамба.
Нанҳәа акы азы аурыс-аԥсуа ҳәаа аадыртызар, Аԥсны иаҭаахьеит 600 000-ҩык атуристцәа иҳәеит Аԥсны атуризм аминистр Ҭеимураз Хышба Аԥсуа телехәаԥшраҿы апресс-конференциа анымҩаԥигоз.
АҞӘА, жьҭаара 29 – Sputnik, Бадри Есиава. Аԥхьаҟатәи акурорттә сезон азы Гагра агәамсам аизгаразы атехника аахәара азыԥхьагәаҭоуп акоронавирус апандемиа аԥырхагамхар, абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит Гагра араион ақалақьтә нхамҩа аусбарҭа аиҳабы Роман Чагәаа.
Иара иҳәеит иахьазы х-машьынак шракәу ирымоу, аха иахәҭаны иазыԥхьаӡоу ԥшьба-хәба шракәу.
"Асезон алагамҭаз амашьынақәа ҩба ракәын иҳамаз агәамсам ақәгаразы. Ахԥатәи амашьына аремонт азаауит. Аха урҭгьы азхом ақалақь арыцқьаразы аиҳарак аԥхынра аамҭазы. Ианамуӡа 4 ма 5 машьына ҳҭахуп. Иара убасгьы иаахәатәуп 400 цыра агәамсамҭаҵарҭақәа", - иҳәеит Чагәаа.
Чагәаа ишиԥхьаӡо ала иҿыцу атехника 3-4 миллион мааҭ иаԥсоуп. Иааидкыланы 15 миллион мааҭ рҟынӡа инаӡоит. Уи адагьы 5 миллион мааҭ рҟынӡа аинвентарь аахәатәуп.
"Ҳақәгәыӷуеит апандемиа шԥанымҵәари ҳәа. Иара убасгьы ҳгәыӷуеит апроблема аӡбразы атәыла аиҳабыра ҳацхраап ҳәа. Уи залмыршахар, абанк аҿы акредит гатәхоит, избанзар атехника ада ԥсыхәа ҳамам", - иҳәеит Чагәаа.
Акурорттә сезон аан агәамсам Гагра инахыкны иҟоу аполигон ахь иганы икарыжьуеит, мышкала 15-20 реис ҟарҵоит. Ари аполигон ахь инаргоит Гәдоуҭа араион аҿтәи агәамсамгьы. Ацрыҵқәа атехника ҷыдала анышә иарҭоит, агәамсам аус еиҭадулара ахьзалымшо азы.