Ҳара ҳҳәынҭқарраҿы ахацәагьы аҳәсагьы рзинқәа еиҟароуп. Наџьнатә аахыс аԥсуа культураҿы аԥсуа ԥҳәыс ҳаҭыр лықәын, уи дларҟәны, "ауӷә лықәҵаны" дыҟамызт.
Жәлар рырҿиамҭақәа рахь ҳхьаԥшуазар, аԥҳәыс дхаҵамԥхәысны даарԥшуп. Аԥсуа жәлар рҳәамҭақәа рҿы Саҭанеи Гәашьа лхаҿсахьала иаҳбоит аԥҳәыс аԥсҭазаараҿы хадара луа, лажәа акраӡбуа иҟалар шауа. Баалоуԥҳа Мадина лтәы ҳҳәозар, абџьар шьҭыхны шьоура дцеит.
Ажәакала, аԥсуа ԥҳәыс ус аҩныԥҳәысра мацара дазкымызт, иҟалон лара дыԥхьагылазаргьы.
Иаҳхаҳгаз Аԥсуа қырҭуа еибашьраҿы 200-ҩык инарынаԥшуа аҭыԥҳацәа ар рымаҭәа ршәырҵан ахацәа ирывагыланы еибашьуан. Аԥҳәыс дхаҵамԥҳәысуп ҳәа лзырҳәозаргьы, зегь акоуп лара лыԥсҭазааратә ҟәымшәышәра, ланра азгәаҭаны илыхзыӡаауан, ишабалакгьы илызныҟәомызт, амцхә аџьабаа рылбарагьы ҳаҭыр ақәмызт. Ала бзиа аԥҳәыс илеишуам рҳәоит аԥсуаа, ус анакәха, аԥҳәыс лаҳаҭыр ҳаркын, уи лацәажәашьеи, лызныҟәашьеи амҽыӷреи агәымбылџьбареи рыцмызт.
Иахьа иҳамоу азакәанқәа рҿы, ахацәагьы аҳәсагьы рзинқәа еиҟароуп, иҟам аԥҳәыс лаҳаҭыр лазырҟәуа, лзинқәа ҷыдала еилазго ахәҭаҷқәа. Аха, аԥсабара ахацәа ирнаҭаз амчи, амахәҿаӷәӷәареи иабзоураны рымч аԥҳәыс илықәхагәышьоит. Аԥсны Аџьынџьтәылатәи аибашьра ашьҭахь, аԥсуа ԥҳәыс лроль акыр иуадаҩхеит, аблокадеи имариамыз асоциалтә бзазареи ирыхҟьаны дызҵамлашаз аидара даҵалеит, хәҭакахьала уи иланарҟәит лыстатус, аԥҳәыс аԥарагьы лырҳар акәхеит, иара убас ахшара рааӡарагьы, аҭаацәа рныҟәгарагьы лнапы ианылеит.
Сгәанала, абарҭ ахҭысқәа акыр идыреицакит аԥсуаа ркультураҿы иҟаз аԥҳәыс лаҳаҭыр. Ус акәзаргьы, инеиԥынкыланы иахьатәи аԥсҭазаараҿы аԥҳәыс ус зынӡагьы дларҟәны дыҟам, аха аибашьра иаҳзыннажьыз ауаҩшьыга абџьар иахьатәи аамҭазы аҳәса рныхразы ахархәара аиуа иалагеит. Аҵыхәтәантәи аамҭазы еиҭагьежьит аибашьра ашьҭахь ицәырҵыз ишакәым абџьар ахархәара апроблема.
Иахьа ахацәа рыцԥхьаӡа ҩба-ҩба, хԥа-хԥа бџьар рымоуп, убри аамҭазы абџьар аӷьырак ашәҟәы иҭагалам, уи ныҟәызго иԥсихика зеиԥшроу азы амедицинатә лкаагьы ыҟам. Шықәсык ахи аҵыхәеи мацара аҳәса шаҟаҩ ршьхьозеи? Ахалахьырхәра аҳәса рганахь аҽеиҵнахуа иалагеит, абџьар ззыршаз аԥҳәыс лышьразы акәушәа иаалызгәааацыԥҳьаӡа аԥҳәыс илықәыркуа иааҟалеит. Ари рбоит ауаажәларарра, ари гәанаҭоит амчра, аха хықәкыла абри атенденциа аҭҵаареи, аԥҳәыс дызланырхуа абџьар ахархәаразы аԥҟарақәа рҭыԥ ақәҵаразы иџьбароу азнеишьа ҟамлеит. Иԥшуп, инхаз зегь аӡәаӡәала иаҳгәыдҵаны ҳаршьаанӡа.
Адунеижәларбажьаратә аҳәса рымш Март 8 анынаскьаҳго аамҭазы, аҳәса ирызкны аресторанқәа рҿы ахацәа аныҳәаҿақәа анааныркыло аныҳәатә мшқәа раан, Аиааира амҩаду аҿы аԥҳәызба қәыԥш аҟәҟәаҳәа илеихсны дишьуеит ахаҵа. Ари ҟалеит шьыбжьышьҭахь март 11 рзы сыҩны азааигәара.
Исзымдыруаз аԥҳәыс лышьра зыхҟьаз шаасаҳазҵәҟьа сгәы азҩеит, аамҭак аԥхьа зыхшара иааӡаразы аӡбарҭаҿы ззинқәа зыхьчоз Гульгаз Мамедова шлакәыз. Аиааира апроспект аҿы лгәы ахы ҭазыршәаз лхәыҷ иаб Виктор Џьанба шиакәызгьы здырит, избанзар, уи лҭоурых аинфрмациатә харахәагақәа рҟынтәи ибзианы издыруан, лсоциалтә статус шыхьчамызгьы сгәы азҩон.
Ҳтәылаҿы иҟоуп иҳәынҭқарратәым аиҿкаарақәа, аҳәса рассоциациақәа, аха урҭ русура иалҵшәаны аҳәса рзинқәа рырӷәӷәара ахыԥшагьы ҳбом. Избан изыхьчамзеи иахьа аҳәса рзинқәа ҳтәылаҿы?
Сгәанала, ихьчам избанзар, иааидкылан ауаатәҩыса зегь рзинқәа хьчам азы, насгьы, аԥсуа ԥсҭазаарҿы шамаха аҭаацәаратә ӷыӷеибагара адәахьы адәылгара уамак адгылара амам, иԥҳәыс лоуп, ииҭахыу лзиуп рҳәозшәа, абри азҵаатәы умак иазхьаԥшом ауаажәларрагьы. Ас иҟоу аусқәа рзы аполитикцәагьы амитингқәа мҩаԥыргом, Жәлар реизараҿгьы аҳәса рзинқәа рыхьчаразы ҷыдала хырхарҭак змоу комитеткгьы ыҟам, иара апроблема ду ҳҿаԥхьа ишықәгылогьы.
Абар лыԥсҭазаара далхуп, зыҷкәын хәыҷ иааӡара иазгәышьуаз Гульгаз Мамедова, ацәгьоуҩы иакәзар, аԥшеи ақәеи аныбжьаслак, аԥсуа зинхьчаратә система ишаҟазшьа ҷыдоу еиԥш, аҭакразы иқәырҵо рацәамхакәа, хымш рзы ҽнак ҳәа рацәак хара имгакәа, адунеи еиҭа днықәларгьы алшоит. Уи аҩыза аҭагылазаашьа ҳашьцылахьеит.
Аҳәса рзинқәа рыхьчаразы ауаажәларра ақәгыларақәа мҩаԥыргаргьы, зегь акоуп, абџьар ишакәым ахархәара азҵаатәы аҭыԥ ианықәрымҵа, амаҷ азы иааҭырҟьаны ауаа рышьра апроцесс аанкылара уадаҩхоит. Аԥсуа хацәа абџьар ауаа рылгара азҵаатәы иаҿагылоит, «макьана ҳаԥсадгьыл ашәарҭара иҭагылоуп» рҳәоит дара, хауаажәлар Қырҭтәыла ицаны рыҽшырыхәшәтәуа, аилахәҳахәҭреи шҳабжьо рзымдыруашәа.
Иахьа Аԥсны аӡәгьы изгәаҭаӡом, абџьар аҳәса раныхразы иршазшәа, аамҭа-аамҭала ргәаҵӷа акылжәара ишаҿу…
Автори аредакциеи ргәаанагарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.
Cырма Ашәԥҳа, Sputnik
Ашәы Данаҟаи иӡбахә, ифырхаҵара, иахьа уажәраанӡа ҳажәлар инеимдаа-ааимдо еибырҳәоит, аҭоурых иазынхеит. Дазусҭада Ашәы Данаҟаи, избан ас еиԥш дыхьӡыртәны изихцәажәоз? Уи атәы дазааҭгылоит афилологиатә ҭҵаарадыррақәа ркандидат, аҵарауаҩ Арда Ашәба.
"Усҟантәи аамҭазы нхыҵи аахыҵи ақәыларақәа аныҟаз, ажәлар анеимырҵәоз, Ашәы Данаҟаи ицәшәаны уаҩ дзахыҵуамызт, убриаҟара ахаҵара илан. Ижәлар ихьчон, ихы ӡыригомызт, "соуп" зҳәоз ахацәа дрыжәлон", — ҳәа азгәеиҭоит аҵарауаҩ.
Иуа Коӷониа ипоемақәа руак Ашәы Данаҟаии Аҟарач Бакәыкәи ирзикхьан. Иуа ажәлар рҿы иаҳахьаз Данаҟаи изкыз аҳәамҭақәа ирылхны иаԥиҵеит апоема. Данаҟаи, нхыҵ аҟарачқәа рҿы Бакәыкә ҳәа иҟаз амагәшьхәа дҭаицалахьан.
"Абжьыуаа рашәаҳәаратә хор "Нарҭаа" Илиа Соломон-иԥа Ашәба напхгаҩыс дызмаз, агастрольқәа рахь ианцоз быргк иҳәо абас иаҳаит: "Шьыбжьонла ҳҭаацәа ҳанздмырцәалак, "Данаҟаи даауеит" ҳәа ҳдыршәон", — иазгәеиҭоит Арда Ашәба.
Ҭырқәтәыла инхо аԥсуаа рҟны Данаҟаи Ашәба ихьӡ камыршәӡакәа иааргоит.
"Аԥсны ҳара ҳаԥсадгьыл ауп. Аха атәымџьара анхара ҳазшаз ҳалахь ианиҵеит. Аԥснаа, ҳаԥсадгьыл зыхьчаз, сшәыкәыхшоуп. Гәадурас шәҳамоуп, шәыгәхьааҳгоит. Сара сықәрахь снеихьеит. Сыԥсы ахьынӡаҭоу сыԥсадгьыл сықәыԥшыр сҭахуп. Ашәы Данаҟаи имаҭа соуп сара. Ашәба Данаҟаи сабду иаб иоуп. Сабду Мырза ихьӡын, Мырза иаб иоуп Данаҟаи", — ҳәа иаҳзеиҭеиҳәеит Ҭырқәтәыла, Џьгьарда ақыҭа инхо, хылҵшьҭрала Данаҟаи Ашәба изааигәоу, 95 шықәса зхыҵуа Феҳми Ашәба.
Ашықәсқәа цоит иниакәкәа. Аамҭақәа реиҭасра акәзар, аҭоурых иазынхоит. Аиҳабацәа иргәаладыршәоит, ирхадыршҭуам рабацәа, рабдуцәа ирхыргаз аҭоурых. Нхыҵи аахыҵи Ашәы Данаҟаи дыхьӡыртәны ифырхаҵара аӡбахә иалацәажәоит.
Феҳми Ашәба игәалаиршәоит:
"Данаҟаи ихьӡ иадҳәалоу рацәоуп, изку иашәақәа ыҟоуп. Данаҟаи нхыҵи аахыҵи дыбжьан, дҳәынҷон. Ҽнак аҳак иҩны давсуан. Аҳ сасцәақәак шиҭаз ибеит. Иангәеиҭа, иҽы аӷәра аҵәҩан аҟны иаахишьын, дыҩхалан асасцәа рымаҵ иуа далагеит. Аҳәа идҳәалоуп, аԥынҵа аҭра кылнаҵәан, аԥынҵагьы кылыҳәҳәоит. Аҳ исасцәа иџьаршьеит, "ари аҷкәын дызусҭада, ани иаҳәызбала иҟаиҵозеи?" - ҳәа датәамбаӡо иазҵааит. Ари Ашәы Данаҟаи иоуп рҳәеит", - аҭоурых ашьҭа дазхьаԥшуа дҳацәажәон абырг.
Данаҟаи ифырхаҵара ԥыршәарц азы аҳ исасцәа аизара мҩаԥыргарц рыӡбеит.
"Ауаа еизеит. Данаҟаи аҳ ицә ахәда дадырсуеит. Иаҳәа ааҭихын, анахәҭа зкыз икышьа игәамԥхазт, Рыӷәриа Шьаабан ҳәа дыҟан, анахәҭа уи инаииркит. Арҵәааҳәа дыҳәҳәаны ацә ахәда данлас, уи ахы ахәда зкыз иааигәыдҳалеит. Зныкала днасны ахәда хиҵәеит Данаҟаи", - иҳәеит ажәабжьҳәаҩ.
Феҳми иабду иашьа Ҭырқәтәылантәи Аԥсныҟа дцахьан. Уа иаб иаҳәшьа дыҟан, даанхеит. Ауха еицдыршеит, рызхара изеибамбауа. Аҟыз рацәаны илыман лара. Иаб иаҳәа Аԥсны инханы иҟан, уи ааилыркын, лҟызқәа руак ахәда хиҵәарц иалҳәеит.
"Аҳәа цырцыруа ианыск иҳәеит Гәызиа, ҩба-хԥа рыхәда зныкала ихысҵәап сгәахәын, иркаланы сласит иҳәеит. Ахәы аалпып-аалпыпын, инцәыҵых-аацәыҵаххын, игыланы ицеит аҟыз. Саб иаҳәшьагьы ашәхымс дықәтәаны дааԥшуан, нас алақмар ҳәаны аҵәыуара далагеит", - иҳәеит Феҳми.
Гәызи иҟалаз изеилымкааит, иаб иаҳәшьа алақмар ҳәаны дызҵәыуоз џьеишьеит. Нас, даалыԥхьан, дналыдлыртәалеит.
"Абри аҳәа уаб Данаҟаи итәуп. Абри ала иҟаиҵақәахьоу рацәоуп. Уара ҟызк ахәда узхымҵәеит, алақмар абасымҳәо", - лҳәазаап.
Аԥсны инхо абырг, Аџьынџьтәылатә еибашьра ду аветеран, шәышықәса ирзааигәоу Леуарса Ашәба, иабду иҟынтәи игәалашәоит Ашәы Данаҟаи иӡбахә.
"Сара сабду Ҳасани Данаҟаи еицныҟәон. Данаҟаи иҩыза Ашәба дыҟаӡам. Убриаҟара амч иман, аилкаагьы иман. Данаҟаи ирахә ахьгылаз аҟарач днеин, иԥцаны иманы ддәықәлеит. Ахьшьцәа аӡә дыбналан, Данаҟаи адырра ииҭеит. Данаҟаи апҟеҩҳәа дишьҭалан дихьӡеит, ибжьы иқәиргеит: "Ухылԥа алаба иахаҵаны уҩах", - ҳәа. Ихылԥа алаба инахаҵаны данҩаха, ихылԥагьы алаба ахгьы аахиҵәеит, ирахәгьы иргьежьит шьҭахьҟа", - иҳәеит абырг...
Ашәы Данаҟаи илеишәа бааԥсын, ахаҵара илан. Иԥшәма ԥхәыс д-Аӡынԥҳан. Мышкы иеимсы тлан, иԥҳәыс иналымҵаиршәит, иӡахны инаилҭарц. Акыраамҭа дааԥшит, далгазаргьы, далгеит анигәахә, илҭарц леиҳәеит. Аха, лара аҭакс "исымӡахӡац", — ҳәа наиаҭалкит. Игәы ааԥжәан, иеимаа аалымихын, ус ишыҟаз инаишьаҵаны дцеит ҳәынҷара. Данаауаз Езыгәԥҳак иҽы ахәда дықәкны диманы дааит.
Абас еиԥш ирацәоуп Ашәы Данаҟаи идҳәалоу ахҭысқәа. Ажәлар рҿаԥыцтә рҿиамҭақәа иргәыласоу ажәабжьқәа ахааназы ԥсра рықәым, ԥсра шрықәым еиԥш дара зырҿио ахаҿсахьақәа.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
Нураи Ашəԥҳа: Аԥсны - сара сдунеи, саԥсыуаны сзыхшаз сыԥсадгьыл гәакьа
Ахьӡ-Аԥша аорден актәи аҩаӡара занашьоу Аԥсны Жәлар рышәҟәыҩҩы, зыԥсы ҭоу аклассик Алықьса Ноча-иԥа Гогәуа 88 шықәса дшырҭагылоугьы, еиҭах аԥхьаҩцәа иргәырӷьеит. Уи ааигәаӡа аԥсшәахь еиҭаганы далгеит адунеи ахьынӡанаӡааӡо ибзиаӡаны еицырдыруа, шәкыла абызшәақәа рахь еиҭаргахьоу аҩымҭақәа ҩба: Ернест Хемингуеи иповест "Абырги амшыни" Х.К. Андерсен илакә "Ӡызлани". Арҭ аҩымҭақәа аԥхьаҩцәа иаарласны ажурнал "Алашара" адаҟьақәа рҿы ирԥылараны иҟоуп.
– Алықьса, Мушьни Лашәриеи уареи шәлаф аасгәалашәеит уажәы, уара уахь лифтла санхалоз!.. Уи шьҭа ҩбаҟа шықәса ахыҵуеит!.. Уара усҟан угәы ԥыжәжәо иуҳәон, абри ҳлифт уаннақәтәалак англыз бызшәеи аурыс бызшәеи рыда акгьы шамҳәо, аԥсшәа ахьузамырҵаз даара хьаас ишумоу!.. Алифт ԥсышәала иузмырцәажәазаргьы, Андерсони Хемингуеии урцәажәеит. Иугәазрыԥхеи, иулазҵеи амч ҷыда урҭ реиҭагаразы?!
– Анатоли, уара иудыруеит сара адунеитә литература иреиӷьӡоу аҩымҭақәа сышрызҿлымҳау, ԥыҭкгьы шеиҭазгахьоу… Аха, абарҭ аҩымҭақәа есымша "исыцрыхон", иааиҭазымгар, аԥсшәала имцәажәар рымуҵәҟьеит!.. Сара урҭ хәыҷы-хәыҷла инаскьазгон, нас аамҭак ҟалап шәанеиҭазгаша, иаашәычҳа ҳәа, иаалырҟьан ахаа-мыхаақәа зҭаххаз ахәыҷ иеиԥш "санрықәыҵәҟьозгьы" ыҟан, аха иаарымуҵәҟьеит, дара ртәы иадыргеит!..
– Даара бзиа иубо ашәҟәыҩҩцәа дреиуоуп Фолкнер, уи иҩымҭақәа аԥсшәахь иахьеиҭаумгац азы "иуцәымгәааӡои"?!
– Уигь акыр сықәицалахьеит!.. Аха иара убри аҟара дҵаулоуп, шаҟа "уиеиҽырбо" аҟара, дуцәыхарахоит!.. Избанзар, ирлас-ырласны уизыхынҳәлар иҭахуп, знык деиҭоугар, нас духоурышҭыр ҳәа дшәоит!.. Насгьы, уи ус идыххылара цәгьоуп, ақәԥаҩ бзиа иеиԥш, имаанақәа зегьы узымдыруазар, уихәаӡом!.. Дааиҭазгахьоу зегьы аӡәгьы ҿыӷәӷәала изымҳәац "ҳнапаҿы" дааҳгеит ҳәа, аԥсыӡ еиԥш "дрымпыҵҵәраауеит!" Уи ддууп, ддуӡӡоуп!..
– Ара сахьынаԥшааԥшуа адискқәа збоит, реиҳа иалукаауеи амузикаҿы?!
– Уи ауп уажәы сыԥсы ҭакны сызку! Ҳара аԥсуаа "Ахрашәеи", "Ахәрашәеи" иреиҳау ашәа ҳамаӡам… Бетховени Моцарти рызгьы хазы аамҭа сымоуп, урҭ уахынлатәи аамҭа еиҳа иақәшәоит, ацәеи сареи бӷарҵахьы ҳанеиқәԥо!..
– Ԥхыӡқәас иибои "Аџьамԥазаратәи аҷкәын"?! (Аџьамԥазаратәи аҷкәын хәыҷы ижәлар рзыҳәан дыхьӡырҳәагахеит ҳәа изиҳәахьан Баграт Шьынқәба Алықьса Ноча-иԥа Гогәуа – А. Л.).
– Уажә ааигәа Толстои дызбеит, иԥаҵа ӡышӡа, ауардын дантәаланы, ахеиԥш дԥырны дцон!.. Маҷк дааҭгылар, сиҿаԥшыр сҭаххеит, аха дагьсызхьамԥшит!.. Саргьы сизгәаан ацәа салҵит, аха нас, уи иҩымҭақәа зегьы иреӷьасшьо "Ҳаџьы Мураҭ" жәабаҟа даҟьа санрыԥхьа, ҳаинаалеит!.. Зны-зынла Кортасаргьы дызбалоит, уи, сара бзиа избо, иреӷьысшьо иажәабжьқәа зегьы, дшыцәаз, дцәырҳаны данааԥшлак акәын ианиҩуаз!.. Убасҟак еилаӷьаны иҟан иажәабжьқәеи иԥсҭазаареи! Уаҳа узеиҭасҳәаӡом, избанзар аԥхыӡ ашьыжь ианеиҭоуҳәалак, иухашҭуеит!..
– Иаҳҳәап, аԥсуа театрқәа руак аҟны уҩымҭақәа ықәдыргыларц рҭаххазҭгьы, рыуа иарбану еиҳа асценатә ԥсҭазаара зыуҭоз?!
– Анкьаӡа зны иқәдыргылахьеит сыпиеса "Амш уаара". Исҭахын сара схаҭа сповестқәа "Асҟак дузааигәан аха дузгәмҭеит", "Мшәагә дуи Мшәагә хәыҷи" рысценариақәа ҩны ирыдызгалар, аха ишнықәсҵа-аақәысҵоз аамҭа сыцәцеит… Издыруада, мышкызны урҭ режиссиорк дрызхьаԥшыр, апроза асценахь аиагара шыцәгьоугьы...
– Алықьса, уара ухатә ҩыза лыдунеи лыԥсахижьҭеи уи лылымкаа адәахьы удәылымҵӡацт, абар шьҭа шықәсык ҵит. Аԥхынра ааит, анкьа ишыҟауҵалоз еиԥш, умпахьшь уҟәаҟәа инықәҵаны, адәахьы сдәылҵындаз, амшын сҽынҭысшьындаз ҳәа уҟаӡами?!
– Уи шьҭа аамҭа какәкәа ицеит... Сдәылҵырц салагаргьы, шәсырԥхашьар ҳәа сшәоит. Амала, ҳуадақәа рыҩныҵҟа мышкы хәышә шьаҿа ҟасҵоит. Абриаҟара сныҟәан санаалгалак, хра цаӷьцаӷьк саҿысызшәа сааԥсоит!
– Уҩызцәагьы гәхьааугозар акәхап, аха анцәа иҟынтә, аҭел ыҟоуп!..
– Зыԥсы ҭаны инхаз сырхашҭӡом, еиҳарак сымшираан!.. Аха зны-зынла аҳауеиԥш ауаагьы сызхаӡом! Ааигәа Москвантәи сеиҭагаҩ Шевалиов дысзасит, уҩымҭа ҿыцк ацәаҳәанҵа сзааушьҭыр искьыԥхьуан ҳәа. Уи сҩымҭақәа рӷьырак зегьы аурысшәахь еиҭеигахьеит, еиҭеигахьеит ахьӡми, сара иҟасҵоз ԥыҭ-чыҭк аредактор инапы аҭахын акәымзар, ишиашоу иукьыԥхьыртә иҟан… Уажәы, ула ажьа амкит, сҳәеит!.. Уи аамҭақәа цеит, сҳәеит. Дагьсырччеит!
– Алықьса Ноча-иԥа, ҳаиҿцәажәара ахыркәшамҭахь инеуиеит, абыржәыҵәҟьа угәы иаҭаху акы ҳауҳәар?
– Сара мчыбжьык ахь ҩынтә-хынтә акроссвордқәа сҳасаблон, уажәы урҭ зну ажурналқәа Аԥсныҟа раагара иаҟәыҵит, шаҟаҩ рнапы ианысҵахьоузеи, аха ари иҳалаҳаз ачымазара иахҟьаны ирзаамгагәышьозар акәхап…
– Алықьса, аԥсҭазаараҿы уара даара иуҭахны иузыҟамҵаз, узхьымӡаз, иахьагьы угәы зызхьаауа арбану?!
– Ех, урҭ акыр ирацәагәышьоуп… Ауаҩы ԥсҭазаарак ауп имоу… Уажә сгәы иалаҵәҟьоу уҳәозар, абри акомпиутер атәы ахьысзымҵаз ауп! Иареи сареи зны-зынла ҳаблақәа ҭырхаха ҳаиҿаԥшуеит, сара исҭаху иара иаздырам, иара иаҭаху сара исыздырам!..
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, ԥхынгәы 6 - Sputnik. Аӷба "Князь Владимир" 2020 шықәса рзы Аҟәатәи абаӷәазахь идгылом ҳәа Sputnik иазеиҭарҳәеит Аԥснытәи амшынӷбарныҟәараҿ.
"ИАЕ "Черноморские круизы" адыррақәа рыла 2020 шықәса ԥхынгәы 3 рзы "Росморпорт" адиректор хада инапынҵала, акоронавирустә инфекциа COVID-19 иадҳәалоу аепидемиологиатә ҭагылазаашьа иахырҟьаны аӷба "Князь Владимир" 2020 шықәсазтәи анавигациахь Аҟәа амшын баӷәаза аҭалара аҵанакуам", - ҳәа рҳәеит аусбарҭаҿы.
"Князь Владимир" 2021 шықәса рзы Аҟәаҟа аара адҳәалахоит Урыстәылатәи Афедерациеи Аԥсны Аҳәынҭқарреи рҿы иҟало аепидемиологиатә ҭагылазаашьа ҳәа рҳәеит аусбарҭаҿ.
Уаанӡатәи адыррақәа рыла аӷба арахь ааира ԥхынгәы абжанӡа иԥкын.