Ииасыз амчыбжь азы ареспублика ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы аԥкрақәа алагалан, Шьамтәыла иаартын Аԥсны Ацҳаражәҳәарҭа, ареспубликаҿ иаԥҵан Аконституциа ареформа азуразы акомиссиа.
Sputnik
Аԥсны ауааԥсыра авирус рацәыхьчаразы аԥкрақәа амчра роуит жьҭаара 5 инаркны. Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа иусԥҟа инақәыршәаны, жьҭаара 5, 2020 шықәса инаркны Аԥсны аҵакыраҿы иҟалом рымҩаԥгара:
Амассатә, аспорттә, арлахҿыхратә, ацәыргақәҵатә усмҩаԥгатәқәа ахыбрақәа рыҩнуҵҟа, акультура аусҳәарҭақәа аламҵакәа.
Акультура аусҳәарҭақәа (атеатрқәа, амузеиқәа, акультуратә центрқәа, акультура аҩнқәа, аконцерттәи ацәыргақәҵатә залқәеи) русурақәа мҩаԥыргалароуп иарбоу аусҳәарҭақәа русуҩцәа хымԥада хаҭалатәи ахыхьчагақәа (амедицинатә сабрадақәеи амедицинатә напҭарԥақәеи) рхы иархәаны.
Иара убасгьы иҟалом ачаратәи егьырҭ агәырӷьаратә усмҩаԥгатәқәеи рымҩаԥгара.
Ауаажәларратә крыфарҭақәа робиектқәа атәылауаа рымаҵ аура иазку аишәақәа рыбжьара асоциалтә дистанциа (1,5 метра) рыбжьаҵарази амаҵ зуа аусуҩцәа хаҭалатәи ахыхьчагақәа (амедицинатә сабрадақәеи амедицинатә напҭарԥақәеи) рхархәарази аҭаххарақәа рықәныҟәаразы.
Уи адагьы Аҟәа ақалақьи Аԥсны араионқәеи афатәтә, ақыҭанхамҩатә, ашәҵатәы рџьырмыкьақәеи урҭ ирыду адгьылҵакырақәеи радминистрациақәа есҽны апрофилактикатә дезинфекциа рзыруроуп.
Аҭыԥантәи администрациақәа ауаажәларратә транспорт аҩныҵҟа есҽны апрофилактикатә дезинфекциа рзуразы, амашьынаныҟәцаҩцәа хаҭалатәи ахыхьчагақәа (амедицинатә сабрадақәеи амедицинатә напҭарԥақәеи) рхы иадырхәароуп.
Убри аамҭазы Аԥсны коронавирустә ҭагылазаашьа акыр иуадаҩуп. Убас амчыбжь иалагазар COVID-19 иахҟьаны аԥсыҭбарақәа 13 рҟынтәи 21 рҟынӡа ихалеит. Жьҭаара 10 азтәи адыррақәа рыла иаарԥшуп акоронавирус змоу 2257-ҩык, ргәы бзиахеит – 829-ҩык.
Иахьазы Гәдоуҭатәи ковид-центр аҿы ишьҭоуп 163-ҩык, рҭагылазаашьа хьанҭоуп 21-ы, рҭагылазаашьа бжьаратәуп 29-ҩык.
Агәабзиарахьчара аминистр Ҭамаз Ҵахнакьиа жьҭаара 10 рзы аҳәамҭа ҟаиҵеит араионқәа рмедицинатә усҳәарҭақәеи Аҟәа аҿкрачымазаратә хәышәтәырҭаҿи 100 иарак шырхиахо коронавирус змоу рзы.
Гагратәи араионтә хәышәтәырҭаҿы авирус змоу рзы аҟәша аремонт иаарласны ихыркәшахоит. Жьҭаара 12-13 инаркны ачымазцәа рыдкылара иалагоит Аҿкчымазаратә хәышәтәырҭа. Уа 30-ҩык рыдкылара алыршахоит.
Аминистр иҳәеит ақалақьтә хәышәтырҭаҿы аобсервациатә ҟәша аремонт шцо. Уа 20–ҩык рҟынӡа рыдкылара алшоит.
Ҩымчыбжь ирхымгакәа акоронавирус асимптомақәа змоу апациентцәа рыдыркылалоит Очамчыратәи ахәышәтәырҭаҿы. Уахь Тҟәарчалынтәигьы ачымазцәа неир рылшоит. Уа иҟалоит 30 иара-ҭыԥ.
Гал акәзаргьы, аремонттә усурақәа рышьҭахь жәа-иарак ахьыргылахо аҭыԥ хиахоит.
Шьамтәылатәи Арабтә Республикаҟны Аԥсны Аҳәынҭқарра Ацҳаражәҳәарҭа официалла аартра ацеремониа мҩаԥысит Дамаск ақалақь аҿы жьҭаара 6 рзы.
Аԥсны Аҳәынҭқарра Ацҳаражәҳәарҭа аартра ацеремониа аҽалархәразы Шьамтәылаҟа инеит Алхас Кәыҵниа зхадараҿы дыҟоу Аԥснытәи аделегациа.
Уаанӡа аԥснытәи аделегациеи Шьамтәыла аиҳабыра рхаҭарнакцәеи аиԥыларақәа мҩаԥыргеит. Нап аҵаҩын аиҳабырабжьаратә еиқәшаҳаҭра адипломатиатәии амаҵзуратәии паспортқәа змоу рзы авиза аԥыхразы.
Шьамтәыла Аԥсны ахьыԥшымра азханаҵеит, адипломатиатә еизыҟазаашьақәа шьақәнаргылеит 2018 шықәса лаҵара 29 рзы.
2020 ԥхынгәымза анҵәамҭазы Шьамтәылатәи Арабтә Республика ахада Башар аль-Асад дидикылеит Аԥсны Аҳәынҭқарра азинмчра нагӡа змоу ацҳаражәҳәаҩ Баграт Хәытаба. Имҩаԥган аҳәынҭқарратә гәраргагатә шәҟәқәа реимдара.
Жьҭаара 7 рзы иаатит Фазиль Искандер ихьӡ зху жәларбжьаратәи акультура афестиваль "Ауаҩы игыларҭа".
VI афестиваль традициа ҳасабла иаартын Фазиль Искандер ихьӡ зху Аурыс драматә театр аҿы. Афестиваль аартын раԥхьаӡа акәны идырбаз Аслан Галазов икиносахьа "Чик ихәыҷра" ала. Акиносахьа ҭыхын Аҟәа.
Фазиль Искандер ихьӡ зху жәларбжьаратәи афонд анапхгаҩы Шьазина Агрԥҳа иазгәалҭеит афильм асценари ашәҟәыҩҩы ихаҭа дшаԥхьахьаз, иагьшигәаԥхахьаз.
Афестиваль аҩбатәи амш азы имҩаԥгахеит астол гьежь, ахԥатәи амш азы – Аҟәатәи ақәыԥшцәа рыҩнаҿы имҩаԥгахеит ахәыҷтәы сахьаҭыхратә еиндаҭлара "Аҳа иалху ашәырӡ".
Фазиль Искандер ихьӡ зху жәларбжьаратәи акультура афестиваль "Ауаҩы игыларҭа" Аԥсны имҩаԥысуеит 2015 шықәса раахыс.
Жьҭаара 5 рзы асоциалтә ҳақәа рҟны ицәырҵит аҟәатәи адәқьан "Гәымсҭа" асабрадақәа зҿаны абџьар зкыз ахаҿқәа шақәлаз узырбо авидео.
Иара убри аҽны Аҟәа ақалақь Аҩнуҵҟатәи аусқәа русбарҭа ашьаус хацнаркит жьҭаара 5 рзы аҭыԥ змаз адәқьан "Гәымсҭа" арҳәразы.
Ашьаусԥшаара аусзуҩцәа ацәгьоуцәа злабналаз автомашьына рыԥшааит.
Ацәгьоура иалахәу ахаҿқәа рыԥшаареи раанкылареи рзы имҩаԥысуеит аоператив-ԥшааратә уснагӡатәқәа.
Аҳәынҭқарратә мчреи анапхгараҭареи рсистема ареформа азура ирзырхоу Аԥсны Аҳәынҭқарра Аконституциахь аиҭакрақәа аус рыдулара хықәкыс иҟаҵаны Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа инапы аҵаиҩит Аконституциа ареформазы Акомиссиа аԥҵаразы аусԥҟа.
Акомиссиа анапхгаҩыс дҟалоит Наҭелла Акаԥҳа - Аԥсны Аҳәса рассоциациа анапхгара ахантәаҩы.
Акомиссиа аилазаара иалалеит: Асҭамыр Аппба, Саида Быҭәԥҳа, Витали Габниа, Гиви Габниа, Саид Гьезердаа, Кама Џьынџьал, Арда Иналиԥа, Ҭамаз Қьецба, Олег Папасқьыр, Диана Ԥлиаԥҳа, Сергеи Смыр, Баҭал Табаӷәуа, Алхас Тхагушев, Асҭамыр Ҭаниа.
Аԥсны Аконституциа рыдыркылеит Иреиҳаӡоу Ахеилак аилатәараан абҵара 26, 1994 шықәсазы. Жьҭаара 3, 1999 шықәсазы иара жәларызегьтәи абжьыҭирала иазыразхеит.
Аконституциахь аиҭакрақәа изныкымкәа иаларгалахьан. 1999 шықәсазы иаԥыхын аӡбаҩцәа рымԥсахра апринцип, уи аахижьҭеи аӡбаҩцәа алырхуа иалауеит ҿҳәарас хәышықәса рыҭаны.
АҞӘА, жьҭаара 22- Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рцәа иалоу иаламу аилкааразы атестқәа 445-ҩык ирзыҟаҵан, урҭ рахьтә 134-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.
Жьҭаара 21 рзы Гәдоуҭатәи агоспиталь аҿы лыԥсҭазаара далҵит 61 шықәса зхыҵуаз акоронавирус адиагноз ззышьақәырӷәӷәаз апациент, лара аҿкчымазаратә ҟәша дҭашәеит жьҭаара 18 рзы. Иақәнагаз атерапиа шизымҩаԥыргозгьы лдунеи лыԥсахит.
Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 148-ҩык апациентцәа, урҭ рахьтә 123-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 27-ҩык, ибжьаратәуп - 62-ҩык, илҩаауп 11-ҩык апациентцәа. Гәдоуҭатәи агоспиталь уахыки-ҽнаки рыла иҭашәеит 11-ҩык ачымазцәа.
Аҟәа асасааирҭа "Аиҭар" ашҭаҿы иаадыртыз амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбало 21-ҩык апациентцәа. 20-ҩык рҭагылазаашьа бжьаратәуп ҳәа иԥхьаӡоуп, аӡәы-иҭагылазаашьа бааԥсуп.
Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара ҿкы рымкырц азы иахәҭоу аԥҟарақәа зегьы ирықәныҟәаларц.
Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
"Ара еиҭаҳау ацитрустә шәырқәа асовет аамҭазы иаԥҵаз абаҳчақәа роуп. Аибашьра ашьҭахь дара рышьақәыргылара уадаҩын аҟнытә ажәлар ишаны ирырҭеит қьырала. Жәашықәсаҟа ҵуеит ҳхала нап адкыла иныҟәаҳгоижьҭеи. Аколнхара аҟынтә ииасыз 300 шьапы рҟынӡа сымоуп, иара ус схатәгьы 200 шьапы рҟынӡа ыҟоуп. Ацитрус анапы адукылар, ианахәҭоу ахәшә ауҭар, уацхраар, аҽаҩра уоуеит, аха иара акалашәа иҟоуп, шықәсык аҽаҩра бзиоуп, шықәсык ибжьанажьуеит. Аха иҿамла иҿала есышықәса ихәшәтәлатәуп, мамзар, иҩоит, уи рзымариоуп, избанзар, ақәра ду рымоуп шьҭа. Аиҭаҳатә аԥшаара уадаҩуп, иара ахәгьы маҷӡам, шықәсык зхыҵуа ашьаҭа 250 -500 мааҭ рҟынӡа инеиуеит", - еиҭеиҳәеит Жьиба.
Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы, мамзаргьы аудиофаил аҿы.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит: