22.10.2021
Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа инарҭбааны аилатәара мҩаҧигеит Аҧсны Аҳәынҭқарра асоциалтә-економикатә ҿиара апрограммала аинвестициатә программа анагӡара иазкны.
Асоциалтә-економикатә ҿиара апрограммала аинвестициатә программа анагӡара анагӡара азҵаарақәа ирызкын имҩаҧысыз аилатәара.
Уи иалахәын Ахада ихаҭыҧуаҩ Бадра Гәынба, аҧыза-министр Алеқсандр Анқәаб, Ахада Иадминистрациа Анапхгаҩы Алхас Кәыҵниа, аиҳабыра реилазаара алахәцәа, араионқәеи ақалақьқәеи радминистрациақәа рхадацәа, аргыларатә фирмақәа рхаҭарнакцәа.
Афинанстә лимит аҳәаақәа ирҭагӡаны иазгәаҭоуп 44 усмҩаҧгатә рынагӡара, азеиҧш ахә 1млрд.350млн. мааҭ артәоит. Урҭ рахьтә, аамҭеихшаратә усурақәа инарықәыршәаны, ҳазҭоу ашықәс азы афинанстә цхыраара инамаданы 32 обиект рыҟны аусура хыркәшатәуп, 12 обиект рынагӡара азгәаҭоуп 2022ш.рзы. Арҭ еиҭаҵуа обиектқәоуп. Жьҭаарамза 21-тәи азгәаҭақәа рыла ҳазҭоу ашықәс азы иҟаҵаз афинанстә цхыраара иартәеит 392 млн.мааҭ.
Ашықәс нҵәаанӡа аргыларатә еиҿкаарақәа иаанхаз 450 млн.мааҭ рхы иадырхәароуп. Аԥарақәа харахәара ахьрыҭам зыхҟьаз апроект-харџьынҵатә документациа аиҭахәаԥшра ахьаҭаххаз ауп, - ҳәа азгәалҭеит аҧыза-министр актәи ихаҭыҧуаҩ, аекономика аминистр Кристина Озган.
«2020, 2021 шш. рыҩныҵҟа апроект-харџьынҵатә документациа аханатәтәи ахәԥса иадҳәалам аиҭакрақәа алаҳгалароуп, изыҧсаз иадҳәалаз акәымкәа, егьи аобиектқәа жәпакы рзы ишьақәыргылаз апроект-харџьынҵатә документациа агхақәа ахьамаз иахҟьаны ауадаҩрақәагьы цәырҵит",-лҳәеит Кристина Озган. - 2020ш.инаркны абазистә-индекстә метод ала апроект-харџьынҵатә документациа ашьақәҳаргыларахь ҳаниас, уаанӡа апроект-харџьынҵатә документациа шьақәыргылан аресурстә метод ала, - ас еиҧш иҟаз аҭагылазаашьа ахәԥса ашьақәыргылараҟны анырра ӷәӷәаны ианаҭеит. Ари иаанаго, иаагозар, ахәԥса аиндекс ахархәарала абазис шьаҭас иаҭаны ишьақәыргылахоит..Ахархәаратә метод алшара ҟанаҵон ахарџьынҵатә хәыҧса аргыларатә материал аазгоз рыҟны ишьақәгылоз ахәԥса шьаҭас иаҭаны. Урыстәылагьы абазис индекстә метод ахь ииасит. Ас еиҧш аметод хархәара аиулар, аҧхьаҟагьы еснагь ахарџьынҵатә документациа актуалра аганахьала ауадаҩрақәа цәырҵлоит".
Аминистр илҳәеит ари азҵаара Аиҳабыразинтәкомиссиаҟынгьы ишышьҭыхыз. Урыстәылатәи Афедерациаҟынгьы ари атема актуалтәуп, избанзар аргыларатә маҭәахәқәа рыхәқәа рыҟны акырӡа аԥсхарақәа ҟалеит.
"Иахьатәи аиҧылара ахара адҵареи аусура амхреи ракәӡам изызку. Иахьа сшәацәажәарц сыӡбеит иҟоу ауадаҩрақәа еилыскаарц азы. Ауадаҩра ахәҭак убартә иҟоуп. Абри аамҭа иалагӡаны 2021ш. рзы ахәқәа акыр ишьҭыҵит. Убри аҟынтә зегьы ҳаиҭарыхәаҧшроуп. Ахҧатәи амзыз, аванстә шәатәқәа аобиектқәа рыхәҧсақәа рыла акәымкәа, ашықәс алимит аҟынтә акәхеит. Арҭ зегьы аусура аҧырхага анаҭоит. Апрограмма хышықәса ҳәа ишьақәыргылоуп, ҳара ҩышықәса ҵуеит ари ҳалацәажәоижьҭеи. Иҟаҵатәуи урҭ аԥырхагақәа раԥыхразы? Ҳарҭ Урыстәылаҟа аҳәара ҟаҳҵеит афинанстә цхыраара иацырҵарц. Ҳажәа иақәшаҳаҭхеит. Иҳалшома аҧарақәа ииашаны рхархәара?", - дҵааит Ахада.
"Апроцесс иамоу абиурократтә ҟазшьа иҽеиу ахь ҳкылнагом. Ҳарҭ ҳхала иҟаҳҵароуп апроектқәа, агәаҭарақәагьы араҟа ирыхҳажьроуп. Иҷыдоу ахыбра ҳаргылозар, ҳдырра азхаӡом, анҭыҵ иҟоу апроекттә еиҿкаарақәа ҳрыдҵаалап усҟан. Ҳара уаҳа назҭахым апроектеиқәыршәаҩцәа ҳаман, иҟан, иагьыҟоуп аҿар. Урҭ рыгәра гатәуп, даргьы еизҳалароуп. Апроектқәагьы аекспертизагьы ара иҟаҳамҵалар, ауадаҩрақәа шыҟац иаанхоит", - иҳәеит аҧыза-министр Алеқсандр Анқәаб.
Ҿырҧштәыс иааигеит апроект-харџьынҵатә документациаҿы иахәҭаз зегьы ахьарбамыз азы ахархәарахь ирызрымҭац Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭа.
«Абри атәы рдыруама урыстәылатәи ҳколлегацәа? Излеиԥшми урыстәылатәи апроекттә еиҿкаареи ҭакԥхықәрада аус зуа, ибаҩдану аԥснытәи ҳаиҿкаареи?» - ҳәа дҵааит Ахада.
«Арҭ азҵаарақәа аиԥыларақәа раан ишьҭыхлатәуп. Ҳара аԥара алхра ҳалшаны, нас урҭ ҳхы иаҳзамырхәар, шьҭахьҟа ҳнаскьар акәхоит, уи ала ҳаалгоит. Ас еиԥш иҟоу аусура ҳара ҳақәшаҳаҭӡам, УА абжьаратә напхгаҩцәа ирзеилымкаауазар, иҟоуп еилызкаауа даҽа џьоукы. Урҭ ираҳартә иҟаҵатәуп, - иҳәеит Аслан Бжьаниа. Ари ҳаизыҟазаашьақәа аекономикатә еизыҟазаашьақәа рыҟны ԥынгылас иҟалеит, Аԥсны ауааԥсыра рзы аҵак ду змоу апроектқәа рыҟны. Ас иҟамлароуп».
Ахада аминистр лнапы ианиҵеит урыстәылатәи аколлегацәа рзы Аминекономика агәаанагарала апроектқәа рынагӡаразы иаҭаху ажәалагалақәа рышьақәыргылара.
Аилацәажәара аихашьалақәа ҟаҵо, Ахада иҳәеит: Атәыла анапхгара ицәырҵуа ауадаҩрақәа аӡбалоит, ара зыӡбахә ҳамоу, ҷыдала, аекономика аҿиаразы акрызҵазкуа аинфраструктуратә проектқәа роуп. Ари апроцесс сара хаҭала сахылаԥшлоит. Аусуратә еиҿкаарақәеи аусбарҭақәа рнапхгаҩцәеи аџьшьара зларысҭаша амзызқәа рацәаны исымазар сҭахуп. Иара убас аконтроль аҟаҵаразы ахылаԥшра рӷәӷәахоит азинхьчаратә усбарҭақәа рганахьала. Арепатриациазы аминистрраҟны, «Аԥсныавтомҩа» аҟны, егьырҭ аиҿкаарақәа рыҟны иҟаз аҿырԥштәқәа ҟамлароуп. Даҟьак ааҳарҳәит, уахь ҳхынҳәыр ҳҭахӡам. Аконтрольтә усбарҭақәа аусушьа рҵеит, иҟоуп ахарџьынҵатә документациа, иҟоуп уи аҩныҵҟа ахашәалагьы. Зегьы хылаԥшра рыҭалахоит, шәгәышәҽанысҵоит. Ҳаҭыр зқәу аргылаҩцәа, аргыларатә еилахәырақәа рыҟны абанкқәа рыла 2-3 миллиард мааҭ закәанеилагарала риура ҳаҟәыҵроуп аицәажәарақәа абри аудиториаҟны имҩаԥаҳгаларц азы, даҽа ҭыԥқәак рыҟны акәымкәа. Арҭ реиԥш иҟоу аҿырԥштәқәа рыла аиҿкаара аусура ашьаустә ҭакԥхықәрала ихнаркәшар ҟалоит».
.