АҞӘА, нанҳәа 17– Sputnik, Бадраҟ Аҩӡба. Веревкин иҳаԥы аҿы иҭахаз атурист иԥсыбаҩ харгалеит. Абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит Урыстәыла аспелеологцәа Реидгыла анапхгара алахәыла Евгени Снетков.
"Иахьа Аԥсны АҶА амашьына ГАЗ-66 аауеит аусҭҵааҩцәа ацны. Аҳаԥы аҟынтәи аԥсыбаҩ аԥсышьҭаҵарҭахь иргоит. Иуацәа аауеит, аԥсыбаҩ Шәачаҟа иаргоит", - иҳәеит иара.
Снетков иажәақәа рыла арҭ рҩызцәа ахҭысқәа уаҳа иҟамларц азы иалшо зегь ҟаҵатәуп.
"Ауаа еилыркаалароуп аҳаԥы аҭалара заҟа ишәарҭоу. Аԥсны ирацәоуп иҵауылоу, иоуу, ӡыла иҭәу аҳаԥқәа. Иарбан ҳаԥызаалак ақәа анаулак ишәарҭахоит, зҿеизызго аҩарқәа ӡмыжьхар ҟалоит. Издыруеит ирацәаҩны зхала, иазыҟаҵамкәа аҳаԥқәа ирҭало шыҟоу", - иҳәеит Евгени Снетков.
Аспелеологцәа ибзианы иҭырҵаахьоу аҳаԥқәагьы ауаҩы иԥсҭазаареи игәабзиареи рзы ишәарҭахар ҟалоит ҳәа азиҵԥхьаӡоит аҳаԥҭҵааҩы.
"Имариоу ҳаԥы ыҟаӡам, иҭҵаау аҳаԥгьы маӡак аҵазар ҟалоит. Аԥышәа змам ашәарҭара ахьыҟоу имбар ҟалоит", - иҳәоит иара.
Иара убас иазгәеиҭеит, аицҽазыҟаҵарақәа рзы Аԥсны АҶА аус ацура шахәҭоу.
"Ҳара аиқәырхараз атехника бзиеи ахархәагақәеи ҳамоуп. Аԥсны АҶА аиҳабы Лев Кәыҵниеи сареи ҳаицәажәеит, ашәарҭарақәа раан аусеицымҩаԥгаразы", - иҳәеит Евгени Снетков.
Урыстәылатәи аспелеологцәа нанҳәа 3 азы Аԥсны иҟоу Веревкин иҳаԥаҿы ахаҵа иԥсыбаҩ рбеит 1100 метра аҵаулараҿ, аамҭақәак рышьҭахь еилкаахеит 2020 шықәса абҵара 1 азы хабарда ибжьаӡыз , Шәача инхо Сергеи Казеев шиакәыз.
Вериовкин иҳаԥаҿы иҭахаз урыстәылатәи атурист ихаҭара шьақәыргылоуп аԥшааратә еиҿкаара "Лиза Алерт" ахь иҟаҵаз аҳәарала. Дара адырратә базақәа рыла аԥшаара мҩаԥыргеит. Ихаҭара аилкаара иацхрааит аспелеологцәа ителефон ахьхаргалаз. Ателефон аҿы ианыз ифотосахьақәеи изышьҭаз ауаҩы ифотосахьақәеи еиқәшәеит.
Иҟоуп агәаанагара атурист даҿҟьаны ашаха дахәит ҳәа, мамзаргьы иуадаҩыз аҭыԥ дзахымскәа данынха ахьҭа дакны дыԥсит ҳәа, избанзар аҳаԥаҿы аӡы хьшәашәа леиуеит, аҳаԥы аҩнуҵаҟа 3-4 градус роуп иахьԥхарроу.
Аԥсны иҟоу Вериовкин иҳаԥы адунеи аҿы зегь реиҳа иҵаулоу ҳәа ишьақәырӷәӷәоуп. 2018 шықәсазы урыстәылатәи аспелеологцәа 2212 метра илбааит.
Курск ақалақь аҟны инхо Сергеи Белозеров 1981 шықәсазы ииз Афон амшын дагеит ашәахьа цәыбрра 27 рзы, абри атәа аанацҳауеит Аԥсны АҶА апресс-маҵзура.
Аԥсны АҶА аҷаԥшьаратә хәҭахьы иҟалаз амашәыр азы адырра ҟалеит 15:17 рзы. Апресс-маҵзураҿы ишазгәарҭаз ала амашәыр зыхҟьаз ҭырҵаауеит.
Амҽыша АҶА иаарыцҳаит, Гагра амшын аҿы иԥсыбаҩ шырԥшааз 48 шықәса зхыҵуаз Тула ақалақь аҿы инхоз Александр Куницын.
Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:
АҞӘА, цәыббра 27 – Sputnik, Бадраҟ Аҩӡба. Аслан Бжьаниа Аахыҵ Уаԥстәыла Атәылахьчара аминистр Ибрагим Гассеева ианеишьеит Агәымшәараз аорден, Қырҭтәыла Аахыҵ Уаԥстәыла ианажәлаз иааирԥшыз афырхаҵараз.
"Ҳаҭыр зқәу Аԥсны ахада, Атәылахьчара аминистр, аҩызцәа. Азин сышәҭ Аиааира амш шәыдысныҳәаларц Аахыҵ Уаԥстәыла ахадеи ажәлари рыхьӡала, ишәзеиӷьасшьарц аҭынчра, ашәҭыкакаҷра, ԥхьаҟатәи амш лаша. Ҳаҭыр зқәу Аԥсны ахада, ари аҳамҭа сара гәадыурала иныҟәызгалоит", - иҳәеит Гассеев.
Анаҩс, Ибрагим Гассеев Атәылахьчара аминистрра агәаларшәагатә ҳамҭақәа аиҭеит.
"Арҭ амшқәа рзы Аԥсны иқәынхо, милаҭрацәала еилоу ҳажәлар, Аԥсны арбџьар мчқәа рыруаа, ҳаиашьаратә жәларқәа, аҳәаанырцә иҟоу хыԥхьаӡара рацәала аԥсуа диаспора иазгәарҭоит игәырӷьахәу амшныҳәа – 1992-1993 шықәсқәа рызтәи Аԥсны жәлар рџьынџьтәылатә еибашьраҿы иргаз Аиааира амш", - иҳәеит Аԥсны Атәылахьчара аминистр Владимир Ануа иқәгылараҿы.
"1992 шықәса нанҳәамзазы аԥсуа жәлар мцаԥшьла дырхысырц аҳәаа дхыҵны ҳадгьыл ашьа каршуа дықәлеит аӷа. Уи хықәкыс иман аԥсуа ҳәынҭқарра, аԥсуа жәлар, аԥсуа бызшәа шьаҭанкыла рықәгара.
Аамҭа кьаҿк иалагӡаны аӷа импыҵеихалаз ақыҭақәа, ақалақьқәа шьала икәабеит. Аҭынч уааԥсыра ракәзар ақырҭуа фашизм агыгшәыгра зегь рхыргар акәхеит ҳәа азгәеиҭеит иара.
Ҳәашьак амамкәа иуадаҩын ашьаӡа-гәаӡа илсны аиааирахь уназгоз амҩа. Ацәыӡ дуқәа, арыцҳарақәа, аԥсыҭбарақәа ирылсны инеиуан ҳажәлар. Шьҭахьҟа хьаҵшьа ыҟамызт, избанзар Аԥсны аҟазаареи аҟамзаареи ирыбжьагылан, уаҵәтәи аԥеиԥш ахыц иакын, азқьышықәсақәа ирылсны иахьанӡагь иааиз аҭоурых ашәарҭара иҭагылан.
Аха ҳара аиааира ҳамгар алшомызт, избанзар аиашаразы ҳақәԥон, аиашаразы ахымца ҳаҿагылон, аиашаразы ҳаԥсҭазаарақәа ҳреигӡомызт. Аӷа иҭархаразы, игәыхәтәы иахьымгӡаразы рыжәҩа ҳамаданы иҳавагылеит Нхыҵ Кавказ ареспубликақәа рҟынтәи ҳашьцәа, Алада Урыстәыла аказақцәа, Асовет еидгыла уаанӡатәи атәылақәа рҟынтәи ҳиашара еилызкааз, аҳәаанырцәтәи адиаспора рхаҭарнакцәа",- ҳәа иҳәеит Ануа.
Аԥсны Атәылахьчара аминистр иӡбарала Аиааира амшныҳәа аламҭалаз аинрал Владимир Ҳаразиа имедал ранашьан арратә прокурор ихаҭыԥуаҩ, аиустициа аподполковник Руслан Лагәлаа, арратә прокурор ихаҭыԥуаҩ, аиустициа амаиор Аслан Инаԥшьба.
Амедал "Аԥсны аҭынчра аиҿкааразы" ланашьан Аштаб хада ашәҟәеиҿкаара аиҳабы Лиана Габуниаԥҳа.
Иара убас, Аԥсны ахада иқәҵарала Атәылахьчара аминистрра афицарцәа жәохә-ҩык аԥаратә ҳамҭақәа ранашьан.
Цәыббра 27 1993 шықәсазы аԥсуа ар Аҟәа агәахьы инеит, асааҭ 15:30 рзы Аԥсны Аҳәынҭқарра абираҟ "Аминистрцәа реилазаара" ахыбра иахадыргылеит.