Matyu 21
Jisas néma du rate Jerusalemét wulaandén
(Mk 11:1-11; Lu 19:28-40; Jo 12:12-19)
1-2Jisas déku dunyansale Jerusalemét waaréké yatéte Betfagemba saambakndarén. Wani gaayé Oliv némbumba téndékwa, Jerusalem tékwanmba. Saambake Jisas déku du vétikét wandén, “Béné wani gaayét ma wulaambénu. Wulaae vékambénéngwa, donki vétik témbéru. Aasa donki léku nyaanale miyémba lékitakandaka wa témbérékwa. Vétake wani donki vétik ma lepékwe kure yaambénék. 3Yambénu du nak wani muséké bénat waatakundu anga ma wambénék, ‘Nana Néman Du wani donkiké mawulé yandékwa.’ Wunga ma wambénu.” Naandén.
4Jisas wunga wandéka talimba yatéte Gotna yémba kundi kwayétan du Gotna nyéngaamba viyaatakandén kundi wa sékérékén. Anga viyaatakandén:
5Guné ma ye Saionmba tékwa du dakwat anga wangunék,
“Ma vé. Guna néma du gunéké wa yaandékwa.
Dé déku yé kavérékngapuk yate yéku mawulé vékute wa yaandékwa.
Dé donki nyaantakumba waare wa yaandékwa.”
Wani kundi talimba Jisasna aasa dé kéraakapuk yalén sapak viyaatakandéka kukmba wa Jisas Jerusalemmba tékwa du dakwaké yéndén.
6Jisasna du vétik déku kundi vékutake wandén pulak yambérén. 7Ye aasa donki léku nyaanale lepékwe kure yémbérén déké. Ye yépmaa yandéka saape témbérén laplap laariye donkina bungulmba vaakutakambérén. Vaakutaka-mbéréka Jisas donki nyaantakumba waare randén. 8Yéréndéka némaamba du dakwa laplap ras yaambumba taakate yaambu yakusondarén. Yandaka du ras tépmaa pulak musé yaambumba taakate yaambu kusondarén. 9Yatake du dakwa ras taale yéndaka de ras Jisasna kukmba yaate némaanmba anga waandarén:
Devitna gwaal waaranga maandéka bakamu nanéké wa yaandékwa. Wan yékun wa.
Néman Du Got wandéka wa yaandékwa. Wan yékun wa.
Got dat yékun yénga yandu.
Anjorémba rakwa du Gotna yé kavérék-nganangwa.
10Wunga waandaka wa Jisas ye Jerusalemét wulaandén. Wulaandéka wani gaayémba tékwa akwi du dakwa déké vatvat naate wandarén, “Wani du wan kandé?” 11Wunga wandaka dale yaan du dakwa wa wan, “An Gotna yémba kundi kwayékwa du déku yé Jisas wa. Dé Galilimba wa yaandékwa. Déku gaayé Nasaret wa.” Naandarén.
Gotna kundi bulndakwa néma gaamba dunyansé kewurésalendén
(Mk 11:15-19; Lu 19:45-48; Jo 2:13-22)
12Jisas Gotna kundi bulndakwa néma gaamba wulaae véndén du ras musé kwayéte yéwaa kéraaténdaka. Vétake det kewurésalendén. Kewurésalete nak gaayéna yéwaa kéraate wani gaayéna yéwaa kwayékwa dunyanséna jaambé taakungérundén. Yate viyaae tuwe Gorké kwayéké yandakwa api kwayékwa dunyansé ran tékét kutmbalakundén. 13Yate det wandén, “Ani kundi Gotna nyéngaamba wa kwaakwa: Got wa wandén, ‘Du dakwa wuna gaamba yaale wunale kundi bulkandakwa.’ Got wunga wa wandén. Wani kundiké guné yamba vékulaka-ngunéngwe wa. Guné ani gaamba Gorale kundi yamba bulngunéngwe wa. Guné musé kwayéte yéwaa kéraangunénga ani gaa an sél yakwa du paakwe rakwa gaa pulak a gérékén.” Jisas det wunga wandén.
14Jisas awula Gotna gaamba téndéka méni kiyaan du dakwa ras, maan kapére yan du dakwa ras wunga déké yaandarén. Yaandaka det kururéndén. 15Kururéndéka Gotna gaamba jémbaa yakwa dunyanséna néma dunyan, apakundiké vékusékngwa dunyan waak véndarén. Vétake vékundarén nyambalé Gotna gaamba némaanmba waandaka. Anga waandarén, “Devitna gwaal waaranga maandéka bakamu nanéké wa yaandékwa. Wan yékun wa.” Wunga waandaka vékutake Jisas wani du dakwat kururéndéka véte dat rakarka yandarén. 16Yate dat wandarén, “Waandakwa kundi méné vékwo? Wan sépélak wa yandakwa.” Wunga wandaka Jisas wa wan, “Yi. Wa vékuwutékwa. Wan yékun wa yandakwa. Wunga yandakwanngé ani kundi Gotna nyéngaamba wa kwaakwa: Méné Got, makal nyambalé, munyaa kakwa nyambalé waak det wa waménén, ména yé yékunmba kavérékndarénngé. Wani kundiké yékéyaak guné yak?” 17Naatake Jisas Jerusalem taakatake Betanit yéndén. Ye wamba kwaandén.
Jisas wandéka miyé nak rékaa yan
(Mk 11:12-14, 20-24)
18Jisas wamba kwaae ganmbamba Jerusalemét waambule yaambumba yéténdéka dat kaandé yan. 19Yandéka yéte véndén yéku sék vaakukwa miyé nak yaambu aarkémba téndéka. Némaamba gaanga wani miyémba téndéka véte déku mawulémba wandén, “Némaamba gaanga téndéka sék wa vaakwe tékwa. Ras géle kakawutékwa.” Wunga watake wani miyé sék géle kaké yéndén. Ye wani miyé sék ras yamba vaakwe téndéka véndékwe wa. Gaanga male téndéka véndén. Vétake wandén, “Ani miyémba nakapuk sék katik vaakuké dé.” Wunga wandéka wani miyé bari rékaa yan. 20Yandéka Jisasna dunyan vétake vatvat naate wandarén, “Yéki. Yénga pulak ye dé wani miyé bari rékaa yak?” Naandarén.
21Wunga wandaka Jisas det wandén, “Gunat wawutékwa. Guné Gorké yékunmba vékulakate mawulé vétik yakapuk yangunu, wa guné wani miyat yawutén pulak, guné yakangunéngwa. Guné wangunu miyé rékaa yakandékwa. Wani musé male katik yaké guné. Nak musé waak yakangunéngwa. Ani némbu ye solwaramba daawulindénngé wangunu, dé ye solwaramba daawulikandékwa. 22Guné Gorké yékunmba male vékulakate, dat waatakuké yangunéngwa pulak, gunéké apamama yandékwanngé guna mawulémba wamunaate, wa guné dat waatakungunu gunéké wunga yakandékwa. Yi wan wanana wa.” Naandén Jisas déku dunyansat.
Jisasét waatakundarén, “Kandé wak wani jémbaa yaménénngé?”
(Mk 11:27-33; Lu 20:1-8)
23Jisas Jerusalemmba saambake Gotna kundi bulndakwa néma gaat wulaandén. Wulaae du dakwat Gotna jémbaaké yakwasnyéndén. Yakwasnyéndéka Gotna gaamba jémbaa yakwa dunyanséna néma dunyan, maaka dunyan waak Jisaské yaae dat wandarén, “Kamu mayé apa kéraae méné wani jémbaa yo? Kandé wak wani jémbaa yaménénngé?” 24Wunga wandaka det wandén, “Wuné waak nak kundi gunat waataku-kawutékwa. Waatakuwutu guné wuna kundi waambule kaatangunu wuné guna kundi kaatakawutékwa. 25Guné ma wa. Kandé Jonét wak dé du dakwat baptais kwayéndénngé? Got dé wunga wak, kapuk képmaana du nak dé wunga wak?” Wunga waatakundéka de deku kapmang bule waarute wandarén, “Nané anga wananu, ‘Got wa wunga wan.’ Wunga wananu, wa nanat anga wakandékwa, ‘Kamuké guné déku kundi vékukapuk yo?’ Naakandékwa. 26Anga waké nané? ‘Képmaana du nak wa wan.’ Némaamba du dakwa Jonngé wandakwa, ‘Gotna yémba kundi kwayétan du nak wa. Yi wan wanana wa.’ Naandakwa. Deké wup yate kundi katik bulké nané Jonngé.” Naandarén.
27Wunga bule paapu yate Jisasét wandarén, “Yamba vékuséknangwe wa. Wani muséké katik waké nané.” Naandaka det wandén, “Wuné waak wunat wandéka yaae ani jémbaa yawutékwa duké katik waké wuté.” Naandén Jisas.
Du nakna nyaan vétikngé Jisas gwaaménja kundi wandén
28Wani kundi watake Jisas ani gwaaménja kundi wandén: “Yénga guné vékulako? Du nak nyaan vétik talimba kéraandén. Nak nyaa talényanét ye wandén, ‘Wuna nyaan, bulaa ma ye wuna wain miyé tékwa yaawimba jémbaa yaménék.’ 29Wunga wandéka wandén, ‘Wuné kalik yakwa.’ Naatake kukmba nak mawulé yate wani yaawimba jémbaa yaké yéndén. 30Wani du ye talényanét wandén pulak déku nak nyaanét wunga wandén. Wandéka wandén, ‘Yi. Bulaa yékawutékwa.’ Wunga watake yaawimba jémbaa yaké yamba yéndékwe wa.
31“Wani nyaan vétikmba kandé aapana kundi vékwak?” Naandéka wandarén, “Talényan wa vékwan.” Wunga wandaka Jisas det wandén, “Gunat wawutékwa. Takis kéraatan kapérandi du, yaambumba yatan dakwa, de taale wa Gotna kémba yaalandakwa. Yi wan wanana wa. De yaalandaru guné kukmba yaalaké guné, kapuk katik yaalaké guné? 32Baptais kwayétan du Jon yaae wandén, ‘Guné kapérandi mawulé yaasékatake Gotna kundi ma yékunmba vékungunék.’ Wunga wandéka guné déku kundi yamba vékungunéngwe wa. Yangunénga takis kéraakwa kapérandi dunyan, yaambumba yatékwa dakwa waak de déku kundi vékundarén. Vékute yandarén kapérandi musé yaasékatake Gotna kundi yékunmba vékundarén. Yandaka véte guné yandarén pulak yamba yangunéngwe wa. Guné yangunén kapérandi musé yaasékakapuk yate déku kundi yamba vékungunéngwe wa.” Naandén Jisas.
Jisas gwaaménja kundi wandén wain yaawiké kaavéte séngiran duké
(Mk 12:1-12; Lu 20:9-18)
33Wani kundi watake Jisas det anga wandén: “Guné ani gwaaménja kundi waak ma véku. Du nak wain miyé taawuké yaawi nak yandén. Aatmu giye wain miyé taawundén. Taawutake kukmba wain kulak kéraae kaké wain sék guriksande vakipékumuké kwaawu matumba vaandén. Vaatake yaawiké séngite véréndara sémény gaa nak kaandén. Yawurétake wani yaawiké séngiréte yaawimba jémbaa yate yéwaa kéraaké mawulé yan dunyansat kwayéndén. Kwayétake dé nak taalat yén.
34“Miyé sék géléké yandakwa sékét yaaké yandéka dale rate déku jémbaa yakwa du rasét wandén, yaawiké kaavéte séngirékwa duké yéndarénngé. Ye miyé sék ras kwayéndaru kure yaandarénngé wa mawulé yandén. 35Yate wandéka déku jémbaa yakwa dunyan yéndaka yaawiké kaavéte séngirékwa dunyan det vétake nakét viyaate, nakét viyaandékte, nakét matut vaanéndarén. 36Yandaka kukmba dé yaawina néma du déku jémbaa yakwa du rasét waak wandéka yéndarén. Késépéri duwat wa wandéka yéndarén. Yéndaka yaawiké kaavéte séngirékwa dunyan wa det wungat male viyaandarén.
37“Yandaka kukmba wani néma du déku mawulémba anga wandén, ‘De wuna nyaanna kundi wa vékukandakwa.’ Wunga watake déku nyaanét wandéka yaawiké kaavéte séngirékwa dunyanséké yéndén. 38Yéndéka yaawiké kaavéte séngirékwa dunyansé déku nyaanét véte deku kapmang kundi bulndarén. Bulte anga wandarén, ‘Yaawina néma du kiyaandu wani nyaan déku aapana akwi musé kéraakandékwa. Nané dé viyaandéktake ani yaawi kéraakanangwa.’ 39Naatake dé kure yaawi yaasékatake kaapamba kure gwaande viyaandékndarén.” Naandén Jisas.
40Wani kundi watake Jisas det wandén, “Guné yénga guné vékulako? Kukmba yaawina néma du yaae yaawiké kaavéte séngiran dunyansat yénga pulak yaké dé?” 41Wunga waatakundéka dat wandarén, “Yaae wani kapérandi musé yan dunyansat viyaandékwuré-kandékwa. Wunga yakandékwa. Viyaandéktake nak dunyansat wani yaawi kwayékandékwa, de yaawiké kaavéte séngiréndarénngé. Kwayéndu kukmba miyé sék géléndara sapak wani miyé sék géle dat kwayékandakwa.” Jisasét wunga wandarén.
42Wani kundi wandaka det anga wandén: “Viyaandékndarén nyaanngé ani kundi Gotna nyéngaamba wa kwaakwa:
Gaa kaakwa du yéku matuké waakte matu nakurakngé kalik yatakandaka baka randén.
Randéka Néman Du Got wani matut vétake wandén, ‘Wan yéku matu wa. Wani matu randu gaa yékunmba kwaakandékwa.’ Wunga watake wani matu kéraae taakandéka wa gaa yékunmba kwaan. Kwaandéka véte yéku mawulé vékunangwa.
Wani kundi Gotna nyéngaamba vétake guné yamba yékunmba vékulakangunéngwe wa. 43Wani kundiké gunat anga wawutékwa. Talimba guné Judasé Gotna kémba wa téngunén. Téte déku jémbaaké kalik yangunén. Yangunénngé Got wandu déku kémba katik téké guné. Nak gaayé du dakwa wa déku kémba yaalaké yakwa. Wani du dakwa de déku jémbaa yékunmba yakandakwa. 44[Wani matu taakumba vaakérké yakwa du deku sépémaalé ayélap ayélap yasokandékwa. Wani matu du nakna sépétakumba vaakétmunaae, wa wani duwat akwi yaavan kurkandékwa.]” Naandén Jisas. Wani matuké wunga wate dékét déké wa wandén.
45Wani kundi wandéka Gotna gaamba jémbaa yakwa dunyanséna néma dunyan, Farisi dunyan waak wani gwaaménja kundi vétik vékute wa vékusékndarén. Jisas deké wa wani kundi wandén. 46Wunga vékusékte wandarén, “Nané dé kure kalapusmba taakakanangwa.” Naandarén. Wunga wate anga waak wandarén, “Akwi du dakwa wandakwa, ‘Jisas wan Gotna yémba kundi kwayékwa du nak wa.’ Wunga wandakwanngé nané dé kure kalapusmba taakamunaananu, wa nanat waarukandakwa.” Wunga watake wani du dakwa det wunga waarumuké wup yate Jisas yamba kulkindakwe wa.