Colosas int
Pagbulig Pagsabot Sito Surat
I magsurat sito, iya si apostol Pablo (1:1). Kulawin na hamok ari si pahina 394 pagpasayod si bug'os pagka'a'a-na si Pablo. Agsurat-nay to para si mga taga Colosas nga tangkod pagpaki'adda si Kristo pati' nagtagama paghuwang si Diyos (1:2). Ka'urugan i mag'isip nga agsurat-nay to ngan 60 AD (mga 30 anyos kahuman abanhaw si Jesus) pariho ta'on si pagsurat-na pada'iray si mga taga Efeso pati' pada'iray si Filimon. Adday to si mga nagsurat-na ngan primiro kaprisu-na ari si Roma kon singnga nagtugutan iya paglugaring pag'istar pero aniya' sundalo magbantay si iya sallod si duwa ta'on (Buhat 28:16-31). Sallod sinan mga ta'on i pagsurat-na si mga surat nga nagkilala ina'anto bilang Mga Surat Tikang si Prisuhan (Efeso, Colosas, Filipos pati' Filimon).
Mga pira hatos ta'on myintras si panahun-na si Pablo, i Colosas adda si mga asinsado syudad si prubinsya Asia siray nga nag'arunan ina'anto Turkey. Yayto syudad kina'anda'an ari si Suba' Lycus nga pangngagihan-na si pagnigusyo nga agburubwilta si sirangan pati' katundan tikang si Efeso nga ag'atubang si Kalawot Mediteraneo pada'iray si Suba' Eufrates. Pero panakka-na si adda hatos ta'on kahuman abanhaw si Jesus, agminos gayod i kabantugan-na sito ngan salabawan-na na si mga katiringpid-na syudad, Laodicea pati' Hierapolis (4:13).
I Colosas ahimo nga adda si pinaka'impurtanti lugar si panahun-na kas Pablo tungod kay ngan pagpasamwak-na si Pablo ari si Efeso sallod si tallo ta'on, addangan si Epafras si mabawa si pagtutu'o ngan iya i pada'iray si Colosas pagpasamwak si mahalap sumat ari (1:7-8; Buhat 19:10). Mangno anakka i uras nga i manniniripon pag'ampo' ari nagparasamok si mga burubullo' paragturo' ngan nagpapasunod si pala'in-la'in kabatasanan sanglit akadisidir si Epafras pagpada'iray si Roma pagpalako si bulig-na si Pablo ngan iya nayto surat i risulta-na si pagbagat-na mga iya.
Tungod si mga pinahallingan-na si Pablo ato kuntra si mga burubullo' paragturo', akamustra kita kon ay i pala'in-la'in nagturu'-na si mga burubullo' paragturo':
1. I pagtuman si pala'in-la'in bala'od maka'anna' si Kada'an Kasuratan nga nagturu'-na si Jesus nga ma'in angay nagsunod: Parti si pagkakan, pag'inom, pagsilibrar si mga allaw sigon si tuluhu'an, si tu'ig-na si kawara', si mga allaw pandidiskanso (2:16-17) pati' parti si pagturi' (2:11; 3:11)
2. I sala' isip nga pwidi kuno' kita akapugong pagpatakas si kasindak-na si puhu'-ta (2:21,23)
3. I pag'ampo' si mga anghel (2:18)
4. I pagminus-na mga iya si Kristo (1:15-20; 2:2-3,9)
5. I sarabutan nga tinago' pa kuno' ngan mga iya hamok i makatu'anan (2:18; 2:2-3)
6. I pagtapod si mga maka'a'aghat allingon pati' mga isip nga ag'inala' hamok si kabatasanan-na si a'a (2:4,8)
I katuyu'an-na pagsurat sito si Pablo, iya i pagpamatu'od nga ma'in tama' i mga pala'in-la'in nagturu'-na si mga burubullo' paragturo'. Para atuman i katuyu'an-na, agpalabaw-na si Kristo si pagpinugad nga si Kristo i nagpakulaw irog si ga'i sakulawan-ta Diyos (1:15), nga pina'agi si Kristo ahimo i dimu'an (1:16), nga akadahulo si Kristo si bisan ay ngan si pagpanginanu-na hamok akapadayon i bisan ay (1:17), nga si Kristo i primiro mabanhaw (1:18), nga si Kristo i nagpakulaw kon ay i kina'iya-na si Diyos ngan nagpa'ayupan si bug'os pagkadiyus-na (1:19; 2:9), nga si Kristo i pa'agi nga agkahalap i pag'aradda-na si Diyos pati' si dimu'an (1:20-22). Sanglit si Kristo gayod i kabug'usan-na si nagkinahanglan-ta. Ngan aka'angkon kita kam si kabug'usan-na si ungod kinabuhi' tungod si dati na pag'adda-ta si Kristo (2:10).
I Pagtunga'-tunga' Sito Surat
1. I Pagpakilala (1:1-2)
2. I Pagpasalamat si Pagpangadyi' (1:3-12)
3. I Gilalabawi Dadi' (1:13-23)
4. I Pagpanginanu-na si Pablo si Manniniripon Pag'ampo' (1:24–2:5)
5. I Kalibrihan-na si Kinabuhi' Paghuwang si Kristo (2:6-23)
6. I mga Surunuron si Sagrado Kinabuhi' (3:1–4:1)
7. I Palanat mga Panugun-tugon (4:2-6)
8. I Ultimo mga Pangumusta (4:7-18)